
[418A] །།རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ཤྲཱི་མཱ་ལ་དེ་བའི་སིང་ཧ་ནཱ་ད་ནཱ་མ་མཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གི་སེང་གེའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་
བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་


[418B]མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བན་[*BA NA?]བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་དང། བཙུན་མོ་དམ་
པ་བཙུན་མོ་ཕྲེང་ལྡན་མས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་ཆོས་རྟོགས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པའི་བར་སྐབས་སུ་གཏམ་གླེངས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཀྱེ་མ་ཁྱེད་ཀྱི་སྲས་མོ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་ནི་མཛངས་
ཤིང་གསལ་ལ་ཟབ་ཅིང་མཁས་ཏེ། གལ་ཏེ་ངས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་བ་ལྟ་ན་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ཆོས་རྟོགས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཡུལ་ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་བཙུན་མོ་ཕྲེང་ལྡན་མ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཕྲེང་ལྡན་མ། འུ་བུ་ཅག་གིས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་ལ་ཕོ་ཉ་ནུས་པ་
ཤིག་བཏང་གོར་མ་ཆག་གོ་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། བཙུན་མོ་ཕྲེང་ལྡན་མས་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་ཚིག་དེ་མཉན་ནས། ཀོ་ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་དང། བཙུན་མོ་ཕྲེང་
ལྡན་མས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་བྲིས་ཏེ། ནང་ཀོར་མ་ཡིད་བརྟན་པ་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལག་ཏུ་འཕྲིན་ཡིག་བསྐུར་ནས་དེ་མཐར་གྱིས་སོང་སྟེ་
གྲོང་ཁྱེར་འཐབ་མེད་དུ་ཕྱིན་ནས་བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་སོང་སྟེ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཕན་ཚུན་ཀུན་དགའ་བའི་གཏམ་བྱས་ཏེ། ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གི་ལག་ཏུ་འཕྲིན་


[419A]༄༅། །ཡིག་བྱིན་ནོ། །དེ་ནས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་ཕ་མ་ལ་གུས་པས་འཕྲིན་ཡིག་དེ་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་ནས་མགོ་བོ་ལ་གཏུགས་ཏེ། བདག་ཉིད་
ཀྱིས་འཕྲིན་ཡིག་བཀླགས་ནས། འཕྲིན་ཡིག་གི་དོན་བཟང་པོ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ། དོན་དུ་ངེས་པར་བཟུང་ནས། མགོ་བོ་ལྕོགས་ཏེ་ཡ་མཚན་དུ་བཟུང་ནས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་
གི་ནང་ཀོར་མ་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་འདི་ནི། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །གལ་ཏེ་ཚིག་འདི་བདེན་གྱུར་ན།།
བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་བགོ་བ་སྦྱིན། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་སངས་རྒྱས་དེ་།འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་བྱུང་གྱུར་ན། །དེ་ནི་བདག་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཡིས་།བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་འདིར་སྦྱོན་
ཅིག་དེ་ནས་དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ལ། །མགོན་པོ་གཤེགས་ནས་མཁའ་ལ་བཞུགས། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སངས་རྒྱས་སྐུ། །འོད་ཟེར་འགྱེད་ཅིང་བཞུགས་པ་མཐོང། །དེ་
ནས་དེའི་ཚེ་ལྷ་མོ་ནི། །གུས་པས་འཁོར་བཅས་ལངས་ནས་ཀྱང་།སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བྱས་ནས། །སྨྲ་བའི་མཆོག་ལ་བསྟོད་པ་ནི། །མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་དང། །དཔལ་
དཔེ་གང་ནའང་ཡོད་མ་མཆིས། །བསམ་ཡས་དཔེ་ཟླ་མ་མཆིས་པའི་།འཇིག་རྟེན་མགོན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་དང། །ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་བས་


[419B] །ཁྱོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཆོས་མི་བས། །དེ་བས་ཐུབ་ཁྱོད་སྐྱབས་ཀྱང་ལགས། །བསམ་ཡས་རྩལ་ལྡན་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་བསལ། །ཉམས་མ་མཆིས་
པའི་ས་བརྙེས་པ། །ཆོས་རྒྱལ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཁྱོད་ཀྱིས་མཁྱེན། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཡི་དབང་ཕྱུག་སྟེ་།སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མཐར་ཕྱིན་ཁྱོད་
ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གཞལ་ཡས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དཔེ་ལས་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བསམ་ཡས་ཆོས་ཁྱོད་ཕྱག་འཚལ་ལོ་།མཐའ་ཡས་གཟུགས་ཁྱོད་ཕྱག་འཚལ་
ལོ༑ ༑བདག་ནི་ད་ལྟར་མགོན་པོས་བསྐྱབས། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་རྣམ་པར་བསྐྱེད། །སླན་ཆད་སྲིད་པ་གཞན་དག་དག་ཏུ། །ཐུབ་པས་བདག་ལ་ཕན་གདགས་མཛོད། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། །སྔོན་ཚེ་རྣམས་སུ་ལྷ་མོ་ཁྱོད། །ངས་ནི་བྱང་ཆུབ་སྦྱོར་བར་བྱས། །ཕྱིས་ཀྱང་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ། །ངས་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ། །ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་གསོལ་པ།།
བདག་གིས་འདི་དང་གཞན་དག་ཏུ། །བསོད་ནམས་གང་དང་གང་བགྱིས་པ། །བསོད་ནམས་དེ་ཡིས་མགོན་པོ་ཁྱོད། །རྟག་ཏུ་བདག་གིས་མཐོང་བར་ཤོག་དེ་ནས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་དང་
ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཙུན་མོ་ཀུན་དང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་འདུས་པའི་ནང་དུ་ལྷ་མོ་དཔལ་


[420A]༄༅། །ཕྲེང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏེ། ལྷ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་
པའི་བསོད་ནམས་བསགས་པ་གང་ཡིན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས། ལྷ་མོ་ཁྱོད་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པར་ལྷ་དང་མིའི་རྒྱལ་སྲིད་ཕུན་ཚོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་རབས་
ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ང་མཐོང་བ་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་ང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་བསྟོད་པ་བསྔགས་པས་བསྔགས་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་
ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་།ད་ཕྱིན་ཆད་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་ཉི་ཤུ་ན་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཡང་ལྷ་མོ་ཁྱོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ངན་སོང་དག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ནད་ཀྱང་མེད། རྒ་བ་ཡང་མེད། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་གནོད་པ་ཡང་མེད་དེ། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་
རྣམས་ཀྱི་མིང་ཡང་མི་གྲག་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་གང་དག་འབྱུང་བ་དེ་དག་གིས་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བདེ་བ་དང་


[420B] ཁ་དོག་དང། དཔལ་དང། གཟི་བརྗིད་དང། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཏེ་
སེམས་ཅན་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་མོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་གང་དག་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་
ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་མོ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གི་ལུང་
བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོས་ནས་ལྷ་དང་མི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་བོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་སྐྱེ་
བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བདག་ཉིད་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། ཡིད་དམ་
ཆེན་པོ་བཅུ་ཡང་དག་པར་བླངས་སོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་སླན་ཆད་བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དུས་ལས་འདའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བགྱི་སྟེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡིད་དམ་དང་པོ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་བླང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་སླན་ཆད་བདག་གིས་བླ་མ་


[421A]༄༅། །དག་ལ་མ་གུས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡིད་དམ་གཉིས་པ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་
བདག་གིས་ཡང་དག་པར་བླང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་སླན་ཆད་བདག་གིས་གང་དུའང་སེམས་ཅན་ལ་ཁྲོ་བ་དང་གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཡིད་དམ་གསུམ་པ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་བླང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་སླན་ཆད་བདག་གིས་གཞན་
གྱི་དཔལ་དང། གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ལ་ཕྲག་དོག་གི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡིད་དམ་བཞི་པ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་
ཐུག་གི་བར་དུ་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་བླང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ད་སླན་ཆད་བདག་གིས་ཐ་ན་ཁམ་སླད་མ་ཙམ་ལ་ཡང་སེར་སྣའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཡིད་དམ་ལྔ་པ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་བླང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་སླན་ཆད་བདག་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་
ལོངས་སྤྱོད་པའི་སླད་དུ་ནོར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་མི་བགྱི་སྟེ། འོན་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་དབུལ་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་མགོན་མ་མཆིས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་


[421B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིད་དམ་དྲུག་པ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་བླང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། ད་སླན་ཆད་བདག་གིས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ན་བདག་ལ་སྨན་དུ་རེ་བའི་སླད་དུ་སེམས་ཅན་བསྡུ་བར་མི་བགྱི་སྟེ། འོན་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་
འདས། ཟང་ཟིང་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང། ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་དང། ལྡོག་པ་མ་མཆིས་པར་སེམས་ཅན་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡིད་དམ་བདུན་
པ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་བླང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་སླན་ཆད་བདག་གིས་སེམས་ཅན་མགོན་མ་མཆིས་པ་དང། གོ་རར་
སྩལ་བ་དང། བཅིངས་པ་དང། ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། དབུལ་པོ་དང། ཕོངས་པར་གྱུར་པ་དང། ཚིགས་ཆེན་པོས་འཚོ་བ་དག་མཐོང་ན་དེ་དག་ལ་སྨན་མ་
བཏགས་པར་གོམ་པ་གཅིག་ཀྱང་དོར་བར་མི་བགྱིའི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་དེ་དག་མཐོང་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་ཡོངས་
སུ་ཐར་པར་བགྱིས་ལ། ནོར་གྱི་བསྡུ་བས་བསྒྲུབས་ནས་སླད་ཀྱིས་བདག་མཆི་བར་བགྱིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡིད་དམ་བརྒྱད་པ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་གི་


[422A]༄༅། །བར་དུ་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་བླང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་སླན་ཆད་བདག་གིས་ཕག་ཚོང་དང། བྱ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱིས་འཚོ་ཞིང་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་ཉམས་པའི་ཚུལ་ཅན་དག་མཐོང་ན་ཡལ་བར་མི་འདོར་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་
བརྡལ་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་པོ་[*PHO?]བྲང་འཁོར་གང་དང་གང་དག་ན་བདག་གི་མཆིད་ཉན་པ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཚར་དགུམ་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ནི་ཚར་དགུམ། སྨན་གདགས་
པའི་རིགས་པ་རྣམས་ནི་སྨན་གདགས་པར་འཚལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཚར་དགུམ་པ་དང། སྨན་གདགས་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་
གནས་པར་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང། ངན་སོང་རྣམས་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་འགྱུར་ཏེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་རྗེས་སུ་བསྐོར་བར་བགྱིད་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིད་དམ་དགུ་པ་འདི་ཡང་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་བདག་གིས་ཡང་དག་པར་བླང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་སླན་ཆད་བདག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལས་བསྐྱུད་པར་བགྱི་


[422B] །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་བཟུང་བ་ལས་བསྐྱུད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱུད་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱུད་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྐྱུད་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྐྱུད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མི་འདུན་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཐེག་པ་ལ་མ་ངེས་པ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་མི་འདུན་པར་འགྱུར་ཞིང། རང་ཉམ་དུ་གནས་པར་
འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སར་མཆི་བའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་བདག་གིས་ཉེས་དམིགས་དང། གནོད་པ་ཆེན་
པོར་མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་ནི། བདག་དང་མ་འོངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་
བའི་དོན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མཐོང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཡིད་དམ་བཅུ་པ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་བདག་གིས་ཡང་
དག་པར་བླང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གི་ཡིད་དམ་ཆེན་པོ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བླངས་པ་ལགས་ཏེ་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཉིད་བདག་གི་དཔང་དུ་


[423A]༄༅། །གྱུར་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྟོན་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཏུ་ལགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩབ་ཆུང་ངུ་ལ་ལ་དག་།ཀྱེ་མ་ཡིད་དམ་ཆེན་པོ་བཅུ་པོ་
འདི་དག་ནི། ལྕོགས་པར་དཀའོ་སྙམ་དུ་བདག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟའམ། ཡིད་གཉིས་འཚལ་བ་དེ་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོར་གནོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཕུང་
བར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕན་གདགས་པའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་འདི་བགྱི་བར་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་གིས་ཡིད་དམ་ཆེན་པོ་བཅུ་པོ་གང་དག་བླངས་པའི་ཡིད་དམ་ཆེན་པོ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་བདག་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བགྱིད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ན་
བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གི་བདེན་པའི་ཚིག་འདིས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདིར་ལྷའི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་འབབ་པར་གྱུར་ཅིག་ལྷའི་སྒྲ་གྲག་པར་གྱུར་ཅིག་དེས་ཀྱང་བདག་གི་བདེན་
པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་འདི་ལེན་པར་གྱུར་ཅིག་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ། དེའི་ཚེ་ལྷའི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་བབ་ནས། བར་སྣང་ལས་ལྷའི་སྒྲ་གྲག་པར་
གྱུར་ཏེ། དེས་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དེ་མནོས་ནས། ལྷ་མོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་བྱས་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །


[423B] །དེ་ནས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་དེ་ཡང་མཐོང། ལྷའི་སྒྲས་མནོས་པ་དེ་ཡང་ཐོས་ནས། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ། ལྷ་མོ་
དཔལ་ཕྲེང་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་འགྲོགས་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་བོ་།འཁོར་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ལྷ་མོ་དཔལ་
ཕྲེང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྱན་སྔར་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་གསུམ་བཏབ་བོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་འདིས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མ་
མཆིས་པ་དག་ལ་སྨན་བཏགས་པ་གང་ལགས་པའི་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་
གྱུར་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་བདག་གི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་པོ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་དེ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་ངལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མ་
མཆིས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་བདག་གི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་གཉིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་
ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་བདག་གི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་གསུམ་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་


[424A]༄༅། །འདས། བདག་ནི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་གསུམ་པོ་དེ་དག་འདེབས་སོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ཡུལ་ཆེ་བ་གསུམ་པ་འདི་
དག་ལུང་སྟོན་པ་མཛད་དེ། ལྷ་མོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གཟུགས་སུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ལ་ཁོངས་སུ་ཆུད་དོ། །ལྷ་
མོ༑ དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ཀྱང་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་འདི་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་འདུས་ཤིང་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ལ་ཁོངས་སུ་ཆུད་དོ། སྨོན་ལམ་
ཆེན་པོ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟར་ཡུལ་ཆེའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའི་ཡུལ་
བསྟན་པ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་བདག་གིས་སྤོབས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷ་མོ། ཁྱོད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནང་གི་
ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་
སྙེད་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལྟར་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་ཁོངས་སུ་ཆུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་


[424B] །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ལྷ་མོ་ཁྱོད་ནི་ཤེས་
རབ་ཟབ་སྟེ། ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ནོ། །ལྷ་མོ། སེམས་ཅན་གང་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པའི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་དག་ནི་དཀོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་
སངས་རྒྱས་དུ་མ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་།ལྷ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བསྟན་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་
སྟར་[*LTAR?]བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་བཤད་དོ། །འཆད་དོ་།འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་མོ། ང་ཡང་ད་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བསྟན་པ་རྣམ་པ་དུ་མར་སྟོན་ཏེ། ལྷ་མོ། ད་ལྟར་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བསྟན་པ་ངས་རྣམ་པ་དུ་མར་བཤད་ཀྱང་
དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་མྠའམ་མུ་ཐུག་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤོབས་པ་ལ་ཡང་མྠའམ་མུ་ཐུག་པ་མེད་དོ། །ལྷ་མོ། དམ་པའི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་དེ་ལྟར་དོན་ཆེའོ། །ལྷ་མོ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཆེའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་


[425A]༄༅། །ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་དོན་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་གཞན་ཡང་བདག་གིས་སྤོབས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པ༑ ལྷ་མོ། ད་དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་ན་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྡུད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔེར་ན། འཆགས་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ནི་ཁ་དོག་མཐའ་ཡས་
པའི་རྒྱུན་དང། རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་
པའི་ཆབ་ཀྱི་རྒྱུན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་དང། ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔེར་ན། འཆགས་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཆབ་ཀྱི་
ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་དེ་ལས་ནི་གླིང་བཞི་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་དང་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་ཞིང། འཁོར་གྱི་གླིང་


[425B]པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་འབྱུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་
འབྱུང་ཁུངས་དང། སྐྱེ་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་དང། ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
ཐམས་ཅད་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་མ་མྱོང་བ་གང་ལགས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། དཔེར་ན། ས་ཆེན་པོ་ནི་ཁུར་ཆེན་པོ་བཞིའི་རྟེན་བགྱིད་པ་ལགས་ཏེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱ་མཚོ་དང། རི་མང་པོ་ཐམས་ཅད་དང། གནས་
པ་དང། རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་བ་དང། སྨན་དང། ལོ་ཏོག་དང་ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་དང། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བགྱིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ས་ཆེན་པོ་ཁུར་ཆེན་པོ་
བཞི་པོ་འདི་དག་གི་རྟེན་བགྱིད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ས་ཆེན་པོ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཁུར་ཆེན་པོ་བཞི་ཁྱེར་བ་ལགས་
སོ༑ ༑བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་སེམས་ཅན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་ཞིང་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་ལ། ཆོས་ཅན་མ་ལགས་པ་རྣམས་ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་


[426A]༄༅། །སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པར་བགྱིད་པའི་དགེ་བའི་རྩབ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ས་ཆེན་པོ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཁྱེར་བ་ལགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་
མོ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བགྱིད་པ་ནི་ས་ཆེན་པོ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཁྱེར་བ་ལགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བགྱིད་པ་ནི་ས་ཆེན་པོ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཁྱེར་བ་ལགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བར་
བགྱིད་པ་ནི་ས་ཆེན་པོ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཁྱེར་བ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཁུར་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་
མོ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཁུར་ཆེན་པོ་འདི་བཞི་ཁྱེར་བ་ལགས་ཏེ། ས་ཆེན་པོ་བས་ཀྱང་ཆེས་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང། ས་ཆེན་པོ་པས་ཀྱང་ཆེས་ཁུར་ཆེན་པོ་ཁྱེར་བ་དང། ཁུར་
མཐའ་ཡས་པ་ཁྱེར་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང། བྱམས་པ་བགྱིས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཅན་དང། སྨན་པར་འཚལ་བ་དང། སྙིང་བརྩེ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་མ་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔེར་ན། ས་ཆེན་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞིའི་འབྱུང་གནས་ལགས་ཏེ། སྣ་བཞི་པོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མ་


[426B] རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མཆིས་པ་དག་གི་འབྱུང་གནས་དང། རིན་པོ་ཆེ་དེ་བས་ཆུང་བ་དག་གི་འབྱུང་གནས་དང། རིན་པོ་ཆེ་དེ་བས་ཀྱང་ཆུང་བ་དག་གི་འབྱུང་
གནས་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ས་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དམ་
པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོག་ཆེན་པོ། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དམ་པར་གྱུར་པ་བཞིའི་ཁེ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་
ན༑ དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་བགྱིད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁེ་
རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐོབ་པར་བགྱི་བ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཐོབ་
པར་བགྱི་བ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེས་མཐོན་པོ་ཐོབ་པར་བགྱི་བ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་བཞིའི་


[427A]༄༅། །ཁེ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཏེར་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་པའི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཚིག་བླ་
དྭགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་གཞན་མ་
ལགས་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོ་ཡང་གཞན་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོ་ཉིད་དམ་པའི་ཆོས་ལགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་མ་ལགས་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོ་ཡང་གཞན་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་པོ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་
གང་སྦྱིན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བ་དེ་དག་ནི་སྦྱིན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་དེ། ཐ་ན་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་
དེ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིས་པ་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གང་


[427B]དེ་དག་ནི། དབང་པོ་དྲུག་བསྡམས་པ་དང། ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པས་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་དེ། ཐ་ན་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་དག་གི་སེམས་བསྲུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་དེ། དེ་དག་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིས་པས་དམ་པའི་ཆོས་
ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གང་དག་བཟོད་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བའི་སེམས་
ཅན་དེ་དག་ལ་ནི། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྤྱོས། བརྒྱད་དེ་གཙེས་པ་བགྱིས་ཀྱང་གནོད་སེམས་མ་མཆིས་ཤིང་སྨན་པར་འཚལ་བ་དང། བཟོད་པའི་སྟོབས་དམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་དེ། ཐ་ན་བཞིན་གྱི་མདངས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དག་གི་སེམས་བསྲུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་དེ། དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་
གནས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གང་དག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བའི་སེམས་
ཅན་དེ་དག་ནི་སེམས་མ་ཞུམ་ཞིང་ལེ་ལོ་མ་མཆིས་པ་དང། འདུན་པ་ཆེན་པོ་དང། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་དེ། ཐ་ན་རང་གི་སྤྱོད་


[428A]༄༅། །ལམ་བསྒྲིམས་པས་ཀྱང་དེ་དག་གི་སེམས་བསྲུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་དེ། དེ་དག་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་
གནས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གང་དག་བསམ་གཏན་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བའི་སེམས་ཅན་
དེ་དག་ནི་སེམས་མི་གཡེང་བ་དང། ཡིད་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་རྒྱུ་བ་དང། དྲན་པ་འཁྲུལ་པ་མ་མཆིས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་དེ། ཐ་ན་བགྱིས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལགས་པ་དང་
སྨྲས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལགས་པ་མི་བསྐྱུད་པས་ཀྱང་དེ་དག་གི་སེམས་བསྲུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་དེ། དེ་དག་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་
པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་
ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འདྲི་བ་དག་ལས་ལེ་ལོ་མ་མཆིས་པར་ལུང་སྟོན་པ་དང། བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་དང། རིག་པ་དང་བཟོའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བགྱིད་དེ། ཐ་ན་བཟོ་གྲའི་གནས་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་ཡང་དེ་དག་གི་སེམས་བསྲུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་དེ། དེ་དག་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིས་པས་དམ་པའི་


[428B]ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་མ་ལགས་ལ། དམ་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོ་ཡང་གཞན་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་དོན་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་གཞན་ཡང་བདག་གིས་སྤོབས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནང་གི་ཁྱོད་ཀྱིས་སྤོབས་
པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་
པ་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོ་ཡང་གཞན་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོ་ཉིད་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
གཟུང་བའི་སླད་དུ་ཡན་ལག་གསུམ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འགྱུར་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ལུས་དང། སྲོག་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་


[429A]༄༅། །ཀྱི་བུ་མོ་ལུས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འཁོར་བའི་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུ་དང་མཉམ་པ་རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང་བྲལ་བ། མི་ཤིགས་པ། རྟག་
པ༑ བརྟན་པ། ཞི་བ། ཐེར་ཟུག་པ། འཆི་འཕོ་དང་བྲལ་བ། མཐའ་ཡས་པ། ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་
ཀྱི་བུ་མོ་སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པར་གནས་པར་འཁོར་བའི་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུ་དང་མཉམ་པ་འཆི་འཕོ་དང་བྲལ་བ། མཐའ་ཡས་པ། རྟག་པ་
ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པ་འཁོར་བའི་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུ་དང་མཉམ་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོངས་མ་ལགས་པ། བས་པར་མི་འགྱུར་བ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པ། རྟག་
པར་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་རྟག་ཏུ་གནས་པ། ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དམ་པའི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡན་ལག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ནི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལུང་སྟོན་པར་


[429B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཞིག་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཚེ། དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་
བྱེ་ཞིང་གཉིས་སུ་གྱུར་ལ། སྡེ་སྡེར་ཆད་དེ། ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་གྱེས་ནས་རྩོད་པར་གྱུར་པ་ན། གཡོ་མ་མཆིས་ཤིང་གྱ་གྱུ་མ་མཆིས་ལ། སྒྱུ་མ་མཆིས་པར་ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་དམ་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སླད་དུ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པར་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་
ལུང་བསྟན་པ་ངེས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ལགས་པ་སྙམ་བདག་བགྱིད་དེ། འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཉིད་སྤྱན་དུ་གྱུར་པ་ལགས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མངའ་བདག་ལགས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ནི། སྟོན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མཛད་དོ། །ལྷ་མོ། དེ་དེ་བཞིན་
ཏེ༑ ལྷ་མོ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་མོ། དཔེར་ན། མི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་གནད་དུ་མི་གྲག་པར་བསྣུན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྣད་པར་འགྱུར་


[430A]༄༅། །ཞིང་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ལྷ་མོ། དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཆུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་མྱ་ངན་བསྐྱེད་
ལ༑ སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །ལྷ་མོ། ངས་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཇི་ལྟར་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་མྱ་ངན་བསྐྱེད་ལ། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པར་བྱེད་
པ་དེ་ལྟར་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་ལྟར་མྱ་ངན་བསྐྱེད་པ་དང། དེ་ལྟར་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་གཞན་གཅིག་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ། །ལྷ་མོ། དཔེར་ན། བ་གླང་གི་
མཆོག་ཁྱུ་མཆོག་གིས་ནི། འདི་ལྟར་འཕང་མཐོ་བ་དང། ཆུ་ཞེང་གིས་བ་གླང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། མངོན་པར་བརྗིད་ཅིང་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་བརྗིད་དོ། །ལྷ་མོ་
དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་ཆུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ལྟར་རྒྱས་པ་དང། རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པས་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་
རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ལྷ་མོ། དཔེར་ན། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱིས་ནི་འདི་ལྟར་མཐོ་བ་དང། རྒྱ་ཆེ་བས་རི་ནག་པོ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་
མངོན་པར་ལྷག་གེར་འདུག་གོ་ལྷ་མོ། དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་ཞིང་ཕན་གདགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་


[430B] རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ན་གཞན་དག་
གི་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ལྷ་མོ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་བྱ། ཡང་དག་པར་བསྟེན་པར་བྱ། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་
པར་བྱ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ། གཟུད་པར་བྱ། དགོད་པར་བྱའོ། །ལྷ་མོ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་དོན་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཆེའོ། །ལྷ་མོ་
གལ་ཏེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་ངས་བཤད་དུ་ཟིན་ཀྱང། ལྷ་མོ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་
ཕན་ཡོན་བཤད་པ་དེ་དག་གི་མཐའ་མ་མུར་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་།ལྷ་མོ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་ནོ། །ལྷ་མོ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
བཟུང་བ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཞེད་པ་ངས་བསྟན་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པར་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྐུལ་བ་མནོས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་


[431A]༄༅། །སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཀླུང་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་མཚོ་མ་དྲོས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་
ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐག་པ་ཐམས་ཅད་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་འབྱུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། དཔེར་ན། ས་བོན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཅི་ཡང་ལགས་པ་དག་དང་རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་པ་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ས་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ས་ཆེན་པོ་ལ་
གནས་ཏེ། སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་གང་ལགས་པ་དག་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ཏེ། སྐྱེ་ཤིང་འཕེལ་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་ལྟར་ལགས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ཤིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་


[431B]ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་
དང། སོ་སོར་ཐར་པ་དང། འདུལ་བ་དང། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་བསྙེན་པ་རྫོགས་པ་གནས་དྲུག་པོ་འདི་དག་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་ཅིང་བརྟགས་པ་གང་ལགས་པའི་གནས་
དྲུག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་བཏགས་པ་འདི་ནི་ཐེག་པ་
ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཅན་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་འགྱུར་
བ་ཞེས་བགྱི་བའི་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཅན་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནུབ་པ་ཉིད་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སོ་
སོར་ཐར་པ་དང། འདུལ་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་འདི་གཉིས་ནི་དོན་གཅིག་སྟེ། ཡིག་འབྲུ་ནི་ཐ་དད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདུལ་བ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་
བསླབ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པ་རྫོགས་པ་ལགས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་


[432A]༄༅། །དེ་ལྟ་ལགས་པས་འདི་ལྟར་འདུལ་བ་ཞེས་བགྱི་བ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། བསྙེན་པ་རྫོགས་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་བཏགས་པ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོ་གའི་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པ་རྫོགས་པ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་
ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སླད་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ནི་མ་མཆིས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་
རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཉིད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་
ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་བཟད་པར་འཇིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། དཔེར་ན། བཤེད་མས་རལ་གྲི་གཟས་པ་བཞིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་དེ་དག་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་


[432B] དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ནི་སྐྱབས་གཞན་ཚོལ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་སྐྱབས་མ་མཆིས་པ་རྣམས་གང་
དང་གང་གིས་འཇིགས་སྐྲག་པའི་འཇིགས་སྐྲག་པ་དེ་དང་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཚོལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིགས་
པ་དེ་མཆིས་ཏེ། འཇིགས་པ་དེས་སྐྲག་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བར་ཁས་ལེན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་
རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་བས་པ་ཡང་མ་མཆིས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དག་ནི་བསྟེན་པར་བགྱི་བའི་
ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ལགས་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ནི་དག་པ་མ་ལགས་ལས་མཐར་ཕྱིན་པ་མ་ལགས་ཏེ། དེ་དག་གི་བགྱིས་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་དག་གི་སྤང་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་གཞན་ཡང་
མང་དུ་མཆིས་ཏེ། དེ་དག་མ་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་རིང་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡོངས་སུ་མྱ་


[433A]༄༅། །ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྙེད་པས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ལགས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་པ་
རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་མ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྙེས་པས་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་ལགས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་
ལགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྙེས་པས་


[433B]ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པ་ལགས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྐྱོན་
གྱི་ལྷག་མ་རྣམས་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
བརྙེས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་རིང་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐའ་དབུགས་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བཞི་བོ་གང་ལགས་པ་
དེ་དག་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས། དགོངས་པ་ཅན་དང། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང། དྲང་བའི་དོན་དང། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ལུང་བསྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་
བཅོམ་ལྡན་འདས། འཆི་འཕོ་ནི་འདི་ཉིད་ལགས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན་རྒྱུན་ཆད་པའི་འཆི་འཕོ་བ་དང། ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འཆི་འཕོ་བ་ལགས་སོ། །


[434A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་རྒྱུན་ཆད་པའི་འཆི་འཕོ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡོངས་
སུ་བསྔོས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འཆི་འཕོ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དབང་ཐོབ་པ་
དང། ཡིད་ཀྱི་ལུས་རྣམས་ལགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་འཆི་འཕོ་འདི་གཉིས་ལས་རྒྱུན་ཆད་པའི་འཆི་འཕོའི་
དབང་དུ་བགྱིས་ཏེ། བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་ལྷག་མ་
དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བགྱིས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གིས་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་བསྟེན་ཏོ་སྙམ་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་
ཤེས་པ་འབྱུང་ལགས་སོ། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང། ལྷ་དང་མི་བགྱི་བ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་དང། སློབ་པ་བདུན་པོ་དག་གིས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་
པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་བ་སྔོན་མ་བགྱིས་པ་དེ་སྤངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་བ་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་


[434B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པས་སྤང་བར་བགྱི་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ཡང་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་
སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བགྱིས་ནས། འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡང་མ་ལགས། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་ལས་
བྱུང་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་སྤངས་པ་དང། སྐྱེ་
བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་འཚལ་བ་ཡང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནས་ཀྱི་སའི་ཉོན་མོངས་པ་
རྣམས་དང། ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གནས་ཀྱི་ས་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ལྟ་བ་གཅིག་ལ་གནས་པའི་
གནས་ཀྱི་ས་དང། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་གནས་པའི་གནས་ཀྱི་ས་དང། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་གནས་པའི་གནས་ཀྱི་ས་དང། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་གནས་པའི་


[435A]༄༅། །གནས་ཀྱི་ས་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གནས་ཀྱི་ས་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་
འདས། དེ་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱིས་ཐོག་མ་མ་མཆིས་པའི་དུས་
ནས་མཆིས་པ་ནི་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་ཀྱི་ས་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ན་སྟོབས་ཆེ་བ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ། མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་སྟོབས་ཆེ་བའི་གྲངས་སམ། ཆའམ། བགྲང་བའམ། དྤེའམ། རྒྱུར་ཡང་མི་བཟོད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་
ན་མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་ནི་སྟོབས་ཆེ་བ་ལགས་ཏེ། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་གནས་པའི་ས་ཞེས་ཀྱང་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔེར་ན། བདུད་སྡིག་ཅན་ནི་གཞན་
འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་ནང་དུ་གཏོགས་ཀྱང་འདི་ལྟར་གཟུགས་དང། ཁ་དོག་དང། གཟི་བརྗིད་དང། སྟོབས་དང། འཁོར་དང། དབང་ཕྱུག་གིས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་
ལྷ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱིས་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་གནས་པའི་གནས་ཀྱི་ས་ཞེས་བགྱི་བས་ཀྱང་གནས་


[435B] ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གངྒའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་སྙེད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་བཞི་དང་ཡང་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ལྷན་ཅིག་
གནས་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་པས་མི་རྫི་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བགྱི་བ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་ནི་སྟོབས་ཆེ་བ་ལགས་སོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ་སྟེ་ཐ་མའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔེར་ན། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་
རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྲིད་པ་གསུམ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་སའི་རྐྱེན་གྱིས་ཟག་པ་མ་མཆིས་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་
རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་གསུམ་འབྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་ནི་ས་
གསུམ་པོ་འདི་དག་ཏུ་ཡིད་ཀྱི་ལུས་གསུམ་པོ་འདི་དག་འབྱུང་བ་དང་ཟག་པ་མ་མཆིས་པའི་ལས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། རྐྱེན་མཆིས་ན་
རྐྱེན་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་ལགས་པས་མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་གསུམ་པོ་རྣམས་དང། ཟག་པ་མ་མཆིས་པའི་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་ལགས་པའི་སླད་དུ་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་


[436A]༄༅། །ལ་གནས་པའི་གནས་ཀྱི་ས་དང་མི་འདྲ་བ་ལགས་སོ། །དེ་ལྟར་ལགས་ཀྱང་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་གནས་པའི་གནས་ཀྱི་ས་དང་ལུས་ཐུན་མོང་པ་
ནི་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་ནི་གནས་ཀྱི་ས་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ལགས་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲོལ་བའི་ས་དང། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་སས་སྤང་བར་བགྱི་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་
པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གནས་ཀྱི་ས་གཞི་སྤངས་ཀྱང་ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་དབང་བའི་སྟོབས་ཀྱང་མི་ཐོབ་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མི་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་སའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་
དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། སྲིད་པ་ཐ་མ་པར་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་སས་བསྒྲིབས་ཤིང་ཆོད་ལ་ཡོངས་སུ་
དཀྲིས་ཏེ་ལྡོངས་པར་བགྱིས་པས། ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་རབ་ཏུ་མ་འཚལ་ཅིང་མི་རྟོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་མ་འཚལ་ཅིང་མ་མཐོང་བས་སྤང་བར་


[436B]བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྤང་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་དག་མ་སྤངས་ཤིང་བྱང་བར་མ་བགྱིས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་
དག་སྐྱོན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ལགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་
ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་ཀྱི། ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དག་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་
ལྡན་པ་ལགས་ཀྱི། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་སྐྱོན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ལགས་ཀྱི། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་མ་ལགས་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་ཀྱི། ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་མ་ལགས་པ་དང། ལྷག་མ་དང་བཅས་
པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཀྱི། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ལགས་པ་དེ་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ལགས་
སོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ལགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བགྱིས་པ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ལགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་


[437A]༄༅། །བའི་ལམ་བསྒོམས་པ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་
སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བགྱིས་པ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་
བསྒོམས་པ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེའི་ཡན་ལག་གི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། དེའི་ཡན་ལག་གི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། དེ་དག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བགྱིས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྒོམས་པ་གང་
ལགས་པ་དེ་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། མི་རྟག་པས་བཅོམ་ཞིང་རྟག་ཏུ་ན་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ་རྟག་པ་དང། ཞི་བ་དང། བསིལ་བའི་དངོས་པོའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་སྟེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དག་ནི་སྐྱོབ་པ་མ་མཆིས་པ་དང། སྐྱབས་མ་མཆིས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱོབ་པ་དང་སྐྱབས་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་


[437B]པ་ཐོབ་པ་མ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་དག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཉམ་པ་དག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་མཉམ་པ་དག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་
སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནི་རོ་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟར་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རོར་རོ་མཚུངས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། གང་ལ་ལ་དག་མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་མ་སྤངས་ཤིང་བྱང་བར་མ་བགྱིས་པ་དེ་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་པ་མ་ལགས་
ཏེ༑ འདི་ལྟར་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་རོ་མཚུངས་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་མ་སྤངས་ཤིང་མ་སྦྱངས་པ་ནི་སྤང་
བར་བགྱི་བའི་ཆོས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་སྙེད་མ་སྤངས་ཤིང་མ་སྦྱངས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྤང་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་
པ་སྙེད་དེ་དག་མ་སྤངས་ཤིང་མ་སྦྱངས་པས་ཆོས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་སྙེད་མ་ཐོབ་ཅིང། མངོན་སུམ་དུ་མ་བགྱིས་པར་གྱུར་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་


[438A]༄༅། །ལྟ་ལགས་པས་མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བགྱི་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་འབྱུང་གནས་ལགས་
ཏེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་
མོངས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཤེས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་
དང། འབྲས་བུའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྟོགས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། སྟོབས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། མི་འཇིགས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་འབྱུང་ལགས་སོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་སྙེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བགྱི་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་རིག་
པའི་གནས་ཀྱི་ས་ལས་འབྱུང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། གཞི་དང་རྐྱེན་ལགས་སོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། མ་རིག་པའི་གནས་


[438B]མི་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྤང་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་སྙད་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་ཞིང་སྤང་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་དང་རྟེན་ནི་འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔེར་ན། ས་
བོན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཅི་ལགས་པ་དག་དང། རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་པ་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། ས་ལ་བརྟེན་ཅིང་ས་ལ་གནས་ཏེ་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་
ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ས་ཆེན་པོ་ཚིག་ཅིང་ཞིག་ལ་མི་གདའ་བར་གྱུར་ཏེ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ན་ནི། ས་བོན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཅི་ལགས་པ་དག་དང། རྩྭ་དང་
ཤིང་གེལ་པ་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚིག་ཅིང་ཞིག་ལ་མི་གདའ་བར་འགྱུར་ཞིང་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་སྤང་བར་
བགྱི་བའི་ཆོས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་སྙེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བགྱི་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང། མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་ལ་བརྟེན་
ཅིང་མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་ཏེ་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་ས་སྤངས་ཤིང་སྦྱངས་ཏེ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ན་ནི་


[439A]༄༅། །སྤང་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་སྙེད་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བགྱི་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
སྤངས་ཤིང་སྦྱངས་ཏེ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་སྙེད་བརྙེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་མངོན་པར་མཁྱེན་པ་བརྙེས་ཏེ། ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་དང། ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་དང། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་
མངའ་བསྒྱུར་བའི་སར་གཤེགས་ནས་ངའི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱད་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་མཛད་དོ།།
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེངྒེའི་སྒྲ་འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་ལགས་ཏེ། དོན་འདི་ནི་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་བགྱི་བ་ཡང་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་


[439B]སྟེ། ཕམ་པར་མཛད་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
ལྟ་བར་བགྱི་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྙེས་ཏེ། ཤེས་བྱའི་ས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མཛད་པ་ན། འདི་ལས་ལྷག་པར་བྱ་བའམ་རྟོགས་པར་
བྱ་བའི་ས་མེད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ཏེ། སྟོབས་བཅུ་པོ་དག་གི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང། མི་འཇིགས་པའི་ས་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་གཤེགས་ཏེ། ཤེས་བྱ་
ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེངྒེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་མཛད་དོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་ལས་བརྒལ་བ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་གིས་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་
བདག་ནི་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་གྱི། བདག་གིས་ནི་ཕྱིན་ཆད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་མཐོང་སྟེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བགྱི་བར་རྟོགས་ནས་དབུགས་ཕྱིན་པའི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་


[440A]༄༅། །པའི་ས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་གོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དག་གིས་རྟོགས་ནས་ཀྱང་ས་དེ་ལ་རྨོངས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དག་
གིས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་བདག་གིས་ནི་འདི་ལྟར་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ས་ཐོབ་སྟེ། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་འཚལ་
ལོ༑ ༑དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་འདུ་བའི་སླད་དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་ན་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནའི་གྲངས་སུ་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། ཐེག་པ་གཅིག་རྟོགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བགྱི་
བ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཚིག་བླ་དྭགས་
ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟོགས་པའི་མཐའ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་གཞན་མ་ལགས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་གཞན་


[440B] བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟོགས་པའི་མཐའ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་གི་མཐའ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། ཐེག་པ་གཅིག་གི་མཐའ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་གི་མཐར་སྦྱར་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་དུས་
ཀྱི་མཐའ་མཆིས་པ་ལ་གནས་པ་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པར་
གནས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་སྨན་པའི་སླད་དུ་དུས་ཀྱི་མཐའ་མཆིས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དང། དུས་ཀྱི་མཐའ་མཆིས་པའི་ཐུགས་དམ་
མངའ་བ་མ་ལགས་ཏེ། ཀྱེ་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པར་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དང། དུས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པར་ཡི་དམ་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་ཨ་ལ་ལ་ཞེས་མཆི་བ་དག་
ནི༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བ་ལགས་སོ། །ཀྱེ་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་ཟད་པ་དང། ཆོས་རྟག་པ་དང། ཆོས་བརྟན་པ་དང་
སྐྱབས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཨ་ལ་ལ་ཞེས་མཆི་བ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་


[441A]༄༅། །གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྐྱབས་མ་མཆིས་པ་དང། སྐྱོབ་པ་མ་མཆིས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་ཕྱི་མའི་མཐར་
ཐུག་པར་སྐྱབས་མི་ཟད་པ་དང། སྐྱབས་རྟག་པ་དང། སྐྱབས་བརྟན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་གི་ལམ་བསྟན་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། དགེ་འདུན་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱབས་འདི་གཉིས་ནི་དེའི་ཡན་ལག་གི་
སྐྱབས་ཞེས་བགྱི་སྟེ། སྐྱབས་ཀྱི་རབ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐེག་པ་གཅིག་གི་ལམ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལགས་ཏེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེའི་ཕ་རོལ་ན་ཐེག་པ་གཅིག་གི་ལམ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ནི་བགྱི་བ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐེག་པ་གསུམ་པའི་ཚོགས་ཀྱང་འཇིགས་པ་
དང་བཅས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་དང་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཚོལ་བ་དང། སློབ་པ་དང། བགྱི་བ་དང་བཅས་པ་དང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་ན་སྐྱབས་འདི་གཉིས་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་རབ་མ་ལགས་ཏེ། དུས་ཀྱི་མཐའ་མཆིས་པའི་སྐྱབས་ལགས་སོ། །བཅོམ་


[441B] སེམས་ཅན་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཏུལ་བ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་ན། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་མངོན་པར་དད་པས་
ཆོས་དང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་སྐྱབས་སུ་མཆི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་མངོན་པར་དད་པས་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་ནི་གཉིས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བར་བགྱི་
བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་མངོན་པར་དད་པས་མཆི་བར་བགྱི་བ་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་གཉིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་བགྱི་བའི་མཐའ་ལགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་གཞན་མ་ལགས། སྐྱབས་གཉིས་
པོ་ཡང་གཞན་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་སྐྱབས་གསུམ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེག་པ་གཅིག་གི་ལམ་བསྟན་པའི་
ཆོས་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྱུ་མཆོག་གི་གསུང་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེང་གེའི་སྒྲ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་


[442A]༄༅། །འདས། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐེག་པ་གཉིས་པོ་ཐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པས་བསྒྲུབས་པ་དེ་དག་ཀྱང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་
ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐེག་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་མིང་ནི་མ་མཆིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡང་དག་པར་ན་འདི་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་པོ་ནི་ཐེག་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་ཏེ། ཐེག་
པ་གསུམ་ཡང་དག་པར་འདུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཐོག་མར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་པུས་ནི་
གནས་ཀྱི་ས་དེ་སྙེད་ཅིག་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་པ་དེ་གཅིག་པུས་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཞི་པོ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བགྱིད་པར་
འགྱུར་ཞིང། དོན་བཞི་པོ་བདག་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སོ་སོར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་བཞི་འཕོ་བ་དང་
དམིགས་པ་བཞི་འཕོ་བ་མ་མཆིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཤེས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ནི་མི་འཕོ་བའི་ཆོས་ཅན་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་འདི་
ལ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ས་སྤོང་བའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་དང་པོ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་


[442B]གནས་ཀྱི་ས་སྤོང་བ་ནི་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦུབས་སྤོང་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་ཐམས་ཅད་འབྱེད་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཕགས་པའི་
བདེན་པ་འཚལ་བ་དང་པོ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཤེས་པ་མ་ལགས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཤེས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཕགས་པའི་དོན་དེ་
ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་ཚད་མཆིས་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། དེའི་ཡན་ལག་གི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་སླད་དུ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་འཕགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཞེས་
བགྱི་བ་དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ལགས། ཉན་ཐོས་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་ལགས་ཏེ། བདེན་པ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་


[443A]༄༅། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་མངོན་པར་མཁྱེན་ལ། སོ་སོར་རྟོགས་ནས་
མངོན་པར་མཁྱེན་པའི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་སུ་བཅུག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་བསྟན་ཅིང་བཏགས་ཏེ། དེའི་སླད་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་
ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཕགས་པའི་བདེན་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་ལ་བརྟག་པར་དཀའ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་ཞིང་བརྟག་མི་ནུས་ལ། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་པ་
མ་ལགས་ཏེ། མཁས་ཤིང་མཛངས་པས་རིག་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཟབ་མོ་བསྟན་པ་བཤད་པ་
འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལགས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་
རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་དོན་བཤད་པ་འདིའི་གནས་ལགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་གནས་ཟབ་པས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་དོན་ཡང་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་ལ་བརྟག་པར་དཀའ་སྟེ། རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་བརྟག་མི་ནུས་ལ། རྟོག་


[443B] མཁས་ཤིང་མཛངས་པས་རིག་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦུབས་
ཀྱི་མཐས་དཀྲིས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦུབས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡང་
ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གི་ཡིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པའི་དགོངས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་དོན་བཤད་པ་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་དད་དེ་མོས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་དོན་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་རིག་པར་དཀའ་ཞིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པའི་བདེན་
པའི་དོན་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པའི་དོན་བཤད་པ་བགྱི་བ་མཆིས་པ་དང། བགྱི་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་
འཕགས་པའི་བདེན་པའི་དོན་བཤད་པ་བགྱི་བ་མཆིས་པ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིས་བསྟན་པ་དང། བཏགས་པ་ཚད་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་


[444A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་གྱིས་བགྱིད་དུ་སྩལ་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་
བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བགྱི་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པར་མི་ནུས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་
པས་འཁོར་བ་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པ་མཆིས་སོ་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཕགས་
པའི་བདེན་པའི་དོན་བཤད་པ་བགྱི་བ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པ་དང་བཏགས་པ་དག་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་
ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་ཀྱང་ཟིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་དང་ཟིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་
ཐམས་ཅད་སྤང་བ་དང། ཟིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བགྱི་བ་དང། ཟིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་བསྒོམ་པར་ནུས་པའི་སླད་དུ་སྟེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བསྟན་པ་བཤད་པ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །


[444B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་དོན་བསྟན་པར་བགྱི་བ་མ་མཆིས་པ་བཞི་པོ་དག་
ལ་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ལགས་སོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྫོགས་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། རབ་འབྲིང་ཐ་
མའི་ཆོས་རྟོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་རྟོགས་པ་མ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་དོན་བཤད་པར་བགྱི་བ་མ་མཆིས་པ་དག་ལ་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ལགས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོངས་སུ་མཁྱེན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་
མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འདུ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤངས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་ནི་མངོན་
སུམ་དུ་མཛད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ནི་ཆོས་ཆུད་གསོན་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོག་མ་


[445A]༄༅། །མ་མཆིས་པའི་དུས་ནས་མཆིས་པ། མ་བགྱིས་པ། མ་སྐྱེས་པ། མི་བས་པ། བས་པ་མ་མཆིས་པ། རྟག་པ། བརྟན་པ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་
ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦུབས་ནས་ངེས་པར་གྲོལ་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐ་དད་དུ་མི་གནས་པ། གྲོལ་བར་ཤེས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་
པ་སྙེད་དང་ལྡན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་མིང་གིས་བསྟན་པའི་སླད་དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉོན་མོངས་པའི་སྦུབས་
ནས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཏེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་མ་མཐོང། མ་རྟོགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དོ།།
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་འདི་གཉིས་ལགས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
སྙིང་པོ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦུབས་དང་ཐ་དད་དུ་གནས་པ་མ་གྲོལ་བས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སངས་


[445B]བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ལས་འདས་པ་སྙེད་དག་གི་མི་སྟོང་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྙིང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ལ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་འཇུག་པར་བས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་ཐོས་
དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དམིགས་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་འཇུག་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་ཉན་ཐོས་དང། རང་
སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཐམས་ཅད་སྔོན་མ་མཐོང། སྔོན་མ་རྟོགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དོ། །ཉོན་མོངས་
པའི་སྦུབས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒོམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་བདེན་པ་
གསུམ་ནི་མི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །བདེན་པ་གཅིག་ནི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདེན་པ་གསུམ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་པའི་སླད་
དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་རྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་


[446A]༄༅། །རྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་མི་བདེན་པ་དང། མི་རྟག་པ་ལགས་ཏེ། སྦུབས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་འཕགས་པའི་སྡུག་
བསྔལ་བདེན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་བདེན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡང། ཡང་དག་པར་ན་མི་བདེན་པ་དང། མི་རྟག་པ་
ལགས་ཏེ། སྐྱབས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་བདེན་པ་གཅིག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་འདུས་
བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ལགས་སོ་།གང་རྟག་པ་དེ་ནི་མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི་བདེན་པ་དང་
རྟག་པ་དང། སྐྱབས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་འདི་ལ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ན་བདེན་པ་དང། རྟག་པ་དང། སྐྱབས་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔེར་ན། དམུས་ལོང་གཟུགས་ལ་ལྟ་མི་ནུས་པ་དང། བུ་བཙའ་པའི་གནས་ན་མཆིས་པའི་བྱིས་པ་


[446B]བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་ཡུལ་ཡང་མ་ལགས། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་ལ་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བགྱི་
པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་དག་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་དག་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བྱིས་པ་
སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྟོག་གེ་པ་དག་གི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་གཉིས་ནི་མཐར་ལྟ་བ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེན། ཆད་པར་ལྟ་བ་དང། རྟག་པར་ལྟ་བ་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པར་ལྟ་ན་དེ་ནི་དེའི་ཆད་པར་ལྟ་བ་མ་ལགས་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྟག་པར་ལྟ་ན། དེ་ནི་དེའི་རྟག་པར་ལྟ་བ་མ་ལགས་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྟོག་གེ་པ་དག་གི་


[447A]༄༅། །ལྟ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ལགས་ཏེ། ལུས་དང། དབང་པོ་དང་ཚོར་བ་དང། སེམས་པ་རྣམས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འཇིག་པར་མཐོང་ནས་སྲིད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་
འཇུག་པར་མི་བགྱིད་ཅིང་མ་འཚལ་བས་ལྡོངས་པར་གྱུར་པ་སྐད་དེ་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྟོག་གེ་པ་དག་གི་ལྟ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རྨོངས་ཤིང་སེམས་
ཀྱི་སྐད་ཅིག་འཇིག་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་བགྱིད་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་སྐད་དེ། རྟག་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་རྟོག་གེ་པ་དག་གི་
ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལགས་པ་སྐད་དེ། དེ་དག་ནི་དོན་དེ་ལས་ཐལ་བའི་ལྟ་བ་དང། དོན་དེའི་ཐ་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང། གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲེས་པའི་ལྟ་བས་ཆད་པར་རློམ་སེམས་
བགྱིད་པ་དང། རྟག་པར་རློམ་སེམས་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཟིན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང། བདག་མ་མཆིས་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འདུ་
ཤེས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་


[447B] །བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པས་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང། བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང། བདག་ཏུ་འདུ་
ཤེས་པ་དང། གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་
དུ་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་རྟག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བདག་གི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། གཙང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་
མཐོང་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲས་ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པ་དང། ཞལ་ནས་སྐྱེས་པ་དང། ཆོས་ལས་སྐྱེས་
པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཤེས་པ་དག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་དག་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་ཤེས་པ་དག་པ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་མ་ལགས། ཡུལ་ཡང་མ་ལག་


[448A]༄༅། །ན༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་རྟོན་པ་བཞིའི་ཤེས་པ་ཅན་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་ཤིང་ཡུལ་མ་ལགས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་
འཚལ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐེག་པ་གསུམ་པའི་ལས་དང་པོ་པ་རྨོངས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཅན་དག་གིས་དོན་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཞིང། དོན་དེ་རྟོགས་
པར་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟོན་པ་བཞི་བཤད་ཅིང་བཏགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྟོན་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། རྟོན་པ་གཅིག་པུ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་རྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལགས་ཏེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོན་པར་བགྱི་བ་དང་
སྐྱབས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་འཁོར་བ་ན་རྟོན་པ་ལགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བགྱིས་ནས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་མཐའ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཅིང་བཏགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མཆིས་ན་འཁོར་བ་ཞེས་མཆི་ན་ནི་ཚིག་དེ་རིགས་པ་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། འཁོར་བ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཟིན་པ་དག་གི་དབང་པོ་རྣམས་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཟིན་པ་དག་གི་དབང་པོ་རྣམས་ལེན་པ་ལ་འཁོར་བ་ཞེས་བགྱིའོ། བཅོམ་ལྡན་


[448B] འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་མིང་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གུམ་ཞེས་བགྱི་བ་དང། སྐྱེས་
ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གུམ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་དབང་པོ་འགགས་པ་འདི་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱེས་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་དབང་
བོ་སར་པ་རྣམས་བྱུང་བ་འདི་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ལ་ནི་སྐྱེ་བའམ། འགུམ་པའམ། འཕོ་བའམ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་རྟག་པ་དང། བརྟན་པ་དང། ཐེར་
ཟུག་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་ཐ་དད་དུ་མི་གནས་ཤིང་འབྲེལ་ལ་སྦུབས་ནས་གྲོལ་བའི་ཤེས་པ་ཅན་དག་གི་གཞི་དང། རྟེན་དང་
གནས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་འབྲེལ་པ་མ་མཆིས་ཤིང་ཐ་དད་དུ་གནས་ལ་ཤེས་པ་གྲོལ་བ་མ་ལགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུས་བྱས་ཀྱི་
ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞི་དང། རྟེན་དང། གནས་ཀྱང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་མ་མཆིས་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་


[449A]༄༅། །འདས་པ་ལ་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། སྨོན་པ་ཡང་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་
གང་ལགས་པ་འདི་དག་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ལགས་པ་འདི་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་ཆོས་བདུན་པོ་འདི་དག་ནི་མི་གནས་པ་དང། སྐད་ཅིག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་
རྣམས་མྱོང་བ་མ་ལགས་པས། ཆོས་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་སྨོན་པར་མི་རིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མ་མཆིས་པའི་མཐར་མཆིས་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་དང། མི་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་མ་ལགས་པས། བཅོམ་ལྡན་
འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་སྐྱོ་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་སྨོན་པར་འོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡང་བདག་མ་ལགས། སེམས་ཅན་མ་ལགས་སྲོག་མ་ལགས། གང་ཟག་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་
སེམས་ཅན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་ལྷུང་བ་དག་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དག་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སེམས་གཡེང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་སོ། །


[449B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྙིང་པོ་ལགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་
ལགས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གློ་བུར་གྱི་ཉེ་བའི་
ཉོན་མོངས་པས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ་སྙམ་བདག་བགྱིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དགེ་བའི་
སེམས་ནི་སྐད་ཅིག་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། མི་དགེ་པའི་སེམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་པ་སྟེ། སེམས་དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ལ་མི་རེག་སེམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་མི་རེག་པ་
ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་ཇི་ལྟར་སེམས་མི་རེག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མཆིས་ལ། སེམས་
ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མཆིས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་རང་བཞིན་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་


[450A]༄༅། །ལྡན་འདས། འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་སྤྱན་དུ་གྱུར་པ་ལགས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལགས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། མངའ་བདག་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། སྟོན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་དོན་
བཤད་པ་གསན་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མཛད་དེ། ལྷ་མོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ལྷ་མོ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དང། སེམས་
དེའི་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། །ལྷ་མོ། ཆོས་འདི་གཉིས་ཉན་ནུས་པ་ནི་ཁྱོད་དམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་གཞན་དག་ཡིན་ནོ། །ལྷ་
མོ༑ ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཆོས་འདི་གཉིས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པས་འགྲོ་བར་ཟད་དེ། །ལྷ་མོ། ངའི་ཉན་ཐོས་གང་དག་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་དད་པའི་དབང་དུ་བྱེད་པ་
དེ་དག་ནི་དད་པའི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྡུད་པའི་ཤེས་པས་འདི་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་མོ། ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྡུད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
ལྷ་མོ། དབང་པོའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉིད་ལ་རྣམ་པར་


[450B] སེམས་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་རྣམ་
པར་ལྟ་བ་སྟེ། ལྷ་མོ། རྣམ་པར་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་མཁས་པ་འདི་དང་ལྡན་ན། ལྷ་མོ། ད་ལྟར་དང། ང་འདས་པའི་འོག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ངའི་ཉན་ཐོས་དད་པ་དང་ལྡན་
ཞིང་དད་པའི་དབང་དུ་བྱེད་པ་དེ་དག་དད་པའི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྡུད་པའི་ཤེས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སེམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་ལ་
ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་མོ། དེ་དག་གི་ངེས་པའི་དེ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། ལྷ་མོ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཟབ་མོ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་དད་པས་འགྲོ་བ་ནི་ཕན་པ་མང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་སྨན་པ་མང་བའི་དོན་
བཤད་པ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་བདག་སྤོབས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷ་མོ། ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་མ་རྨས་མ་ཉམས་པར་བདག་


[451A]༄༅། །ཉིད་ལ་བསྲུང་བ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱང་མང་དུ་བསྐྱེད་བ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་ཡང་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ལགས་སོ་།གསུམ་གང་ཞེ་ན་
བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་དང་ལྡན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་
ཆོས་དང་མཐུན་པར་སྡུད་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཞུམ་པར་
འཚལ་ནས་འདི་བདག་གིས་མི་ཤེས་ཏེ། དོན་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་པར་ཟད་དོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཏོད་པར་བགྱིད་དེ་
སེམས་རྣམ་པར་གཏོད་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་མ་རྨས་མ་ཉམས་པར་
བདག་ཉིད་ལ་བསྲུང་བ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱང་མང་དུ་བསྐྱེད་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་
ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་མཆོག་ཏུ་བཟུང་ནས་གོ་ལོབ་ཀྱི་སེམས་


[451B] ཀུན་ཏུ་སྨྲ་བར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་དེ་དག་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་
དང། ས་བོན་རུལ་པ་ལགས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཐད་དུའང་མཆི་ལ་བརླག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ས་བོན་རུལ་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་
དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ལེགས་པར་ཚར་བཅད་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་ནས་འཁོར་དང་བཅས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། ལྷ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་དང་སྐབས་སུ་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་བདག་ཉིད་
ཡང་དག་པར་བསྲུང་བའི་ཐབས་ཀྱིས་དོན་བསྟན་པ་བཤད་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགྲ་ཚར་བཅད་པ་བཤད་པ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ་།ལྷ་མོ། ཁྱོད་ནི་སངས་རྒྱས་འབུམ་
ཕྲག་བྱེ་བ་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་བཤད་པ་འདི་ལས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་འབར་བས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་མཛད་ནས་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ། ཞབས་ཀྱི་གོམ་པ་འདོར་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་


[452A]༄༅། །ཁྱེར་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་འཁོར་དང་བཅས་པས་སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་ཤིང་མིག་མི་འཛུམ་
པས་བལྟ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྟ་ཞིང་འཁོད་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་མིག་རྒྱང་གིས་མི་སླེབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་འཁོར་
དང་བཅས་པ་མཆོག་ཏུ་དགའ་ཞིང་རབ་ཏུ་མགུ་བའི་བཞིན་དང་ལྡན་པས། གཅིག་གིས་གཅིག་གི་མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྣམ་པ་དུ་མར་བསྔགས་
ཤིང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་བརྗེད་བཞིན་དུ་གྲོང་ཁྱེར་འཐབ་མེད་དུ་དོང་ངོ། །དེ་ནས་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་རང་གི་ཁྱིམ་ཐབ་རྒྱལ་པོ་གྲགས་པའི་
བཤེས་གཉེན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ངེས་པར་བཅུག་གོ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་བུ་མོ་ལོ་བདུན་ལོན་པ་ཡན་ཆད་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བཙུད་དོ། །རྒྱལ་པོ་
གྲགས་པའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཀྱང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་སྐྱེས་པའི་འཁོར་ཁྱེའུ་ལོ་བདུན་ལོན་པ་ཡན་ཆད་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བཙུད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་
ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་བྱོན་ཏེ། ནང་དུ་གཤེགས་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་


[452B] ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཡང་དགོངས་སོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ཉིད་ལ་ལྷའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་
བསྐོར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
འདི་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུང་ཞིག་ཀཽ་ཤི་ཀ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་
ཤོད་ཅིག་ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཟུང་ཞིག་ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཁོར་བཞི་པོ་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང་
དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་དག་ལ་ཤོད་ཅིག་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས། འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་ཏེ་
ཀོའུ་ཤི་ཀ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མདོ་སྡེ་འདིའི་དོན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་ཤེས་པའམ། བལྟ་བའམ། ཉེ་བར་བརྟག་པར་མི་ནུས་ན་སེམས་


[453A]༄༅། །ཅན་གཞན་དག་གིས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཀོའུ་ཤི་ཀ་དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་ཟབ་ལ་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ནོ། །ཀོའུ་ཤི་ཀ་དེའི་
ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མིང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཞིག་བཤད་ཀྱི། ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལྷའི་
དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྟར་མཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀོའུ་ཤི་ཀ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གཟུང་ཞིག་ཀོའུ་ཤི་ཀ་འདི་ནི་ཡིད་དམ་
ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བརྒྱད་
བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་


[453B]ཡང་གཟུང་ཞིག་བདེན་པ་གཅིག་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་རྟག་པ་དང། བརྟན་པ་དང། ཞི་བ་དང། ཐེར་ཟུག་པ་
དང༑ སྐྱབས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་།རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སེམས་ལ་
དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་།ཀོའུ་ཤི་ཀ་འདི་ནི་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གི་སེང་
གེའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་ཀོའུ་ཤི་ཀ་མདོ་འདིར་བསྟན་པ་གང་དག་བཤད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་བ་བཅད་པ་དང། ངེས་པའི་དོན་དང་སྟོན་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་
ཡང་གཟུང་ཞིག་ཀོའུ་ཤི་ཀ། ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གི་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་ངས་ཁྱོད་ཀྱི་ལག་ཏུ་གཏད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཇི་སྲིད་གནས་པ་དེ་
སྲིད་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་སྒྲོགས་ཤིག་སྟོན་ཅིག་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཟུང་ཞིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་ནས། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། གཞན་ཡང་གང་དེར་འདུས་


[454A]༄༅། །པར་གྱུར་པ་དག་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་
མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། འཕགས་པ་ལྷ་མོ་དཔལ་ཕྲེང་གིས་ཞུས་པའི་
ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདུས་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་རྫོགས་སོ།།།།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང། སུ་རེནྡྲ་བོ་དཧི་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོཙྪ་བ་ཞང་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་
ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།
