
[186A] ཨཱརྱ་ཙ་ཏུ་ར་ད་ར་ཀ་ས་མཱ་དཧི་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་
པ་ཁྱེའུ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་
པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཀུ་ཤའི་གྲོང་ཁྱེར་ན་གྱད་རྣམས་དང་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་ཚལ་ན་ཤིང་སཱ་ལ་


[186B] །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
མིག་མི་འཇུམ་པར་རྟོག་ཅིང་འདུག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གཽ་ཏ་མའི་བུ། ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མིག་མི་
འཛུམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། མདང་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྔ་ལྟས་གཡར་ལམ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་།འཇིགས་སུ་རུང་བ། སྤུ་ཟིང་ཞེས་བགྱིད་པ་ཞིག་རྨིས་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གཡར་ལམ་དེ་རྨིས་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་ལགས་གྲང་སྙམ་ནས་དེའི་སླད་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་
གཟིར་བར་གྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཽ་ཏ་མའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྨི་ལམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྔ་ལྟས་འཇིགས་
པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་རྨིས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། སཱ་ལའི་ཚལ་ཁྲོད་འདི་ཉིད་དུ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་


[187A]༄༅། །པོའི་ལྟས་སུ་ནི། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྨི་ལམ་ཅི་རྨིས་པ། །དྲིས་པ་དེ་ནི་ང་ལ་སྨྲོས། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ་
མདང་སུམ་བདག་གི་གཡར་ལམ་ན། །འཇིགས་སུ་རུང་ཞིང་དངངས་བགྱིད་ལ། །སྤུ་ཟིང་བགྱིད་པ་རྨིས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་མི་མཆོག་གསན་དུ་གསོལ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིར་ལྗོན་
པའི་ཤིང། །རྟག་ཏུ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་དག་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པ། །ཡིད་ནི་དགའ་བར་བགྱིད་པ་འཁྲུངས། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་ལྗོན་མཆོག་དེ། །གྲིབ་མ་བསིལ་བས་
སེམས་ཅན་རྣམས། །རབ་ཏུ་དགའ་བགྱིད་བྲོ་ནད་དང། །མྱ་ངན་དག་ཀྱང་སེལ་བར་བགྱིད། །ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཕུན་ཚོགས་ཤིང། །སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་མཐོ་བར་འཕགས། །དེ་
མཐོང་བས་ནི་མིག་དག་ཅིང། །ཐོས་པས་རྣ་བ་རྣམ་དག་འགྱུར། །དེ་ལས་རབ་འཇམ་དོན་ལྡན་ཞིང། །ཤིན་ཏུ་རིགས་ཤིང་ཆོས་ལྡན་ལ་།སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བདེ་སྐྱེད་པའི། །སྒྲ་
ཡང་དག་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང། །དེ་ལས་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་ཀྱི་།འོད་ཟེར་དག་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང། །དེ་དག་སྙེད་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་ཀྱང། །ལྗོན་ཤིང་ཆེན་པོས་གསལ་བར་བགྱིད། །ཕྱོགས་
བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་མི། །མཐའ་ཡས་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་།གང་དག་འོད་ཀྱིས་རེག་གྱུར་པ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་བགྱིད། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་


[187B] ༑དེ་ལས་དྲི་ངད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གང་དག་དེ་ཡི་དྲི་སྣོམ་པ། །དེ་དག་ངན་འགྲོར་མཆི་མི་འགྱུར། །དེ་དག་དམྱལ་བར་མི་མཆི་ཞིང། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སྡིག་ཅན་དང། །ཡི་
དྭགས་ལྷ་མིན་རིས་མི་མཆི། །དེ་དག་བཟང་འགྲོར་མཆི་བར་འགྱུར་།སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བདེ་སྐྱེད་པ། །དེ་འདྲའི་ལྗོན་ཤིང་ཆེན་པོ་དེ་།གྱད་ཀྱི་དོག་སར་ཆག་ནས་ནི། །སཱ་ལའི་ཚལ་གྱི་
གསེབ་ཏུ་བསྒྱེལ། །ལྗོན་མཆོག་ཆག་པ་མཐོང་གྱུར་ནས། །དེ་ནས་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་ནི། །བསམ་ཡས་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ། །ཆོ་ངེས་འདེབས་ཤིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན། །དེ་ཚེ་སྒྲ་དེ་མི་
གྲག་ཅིང། །དྲིའང་བདའ་བར་མ་གྱུར་ལ། །གདེག་པའི་རྔོ་ཡང་མ་ཐོགས་ནས། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་བདག་ཀྱང་བརྒྱལ། །དེ་ལྟར་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དང། །སྤུ་ཡང་ཟིང་ཞེས་བགྱིད་པ་ཡི། །
གཡར་ལམ་མདང་སུམ་རྨིས་པ་དེ། །སྤྱན་དང་ལྡན་པ་བདག་ལ་གསུངས། །དེ་ནས་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་དང། མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་དང། བདུད་ཀྱི་བུ་
དེད་དཔོན་དང། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་སོ་སོ་ན་གནས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྔ་ལྟས་མཐོང་ནས་རང་རང་གི་
འཁོར་ལྷའི་བུ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་བརྒྱད་ཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་བ་དེང་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་


[188A]༄༅། །ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་སྒྲ་སྐད་མཐུན་པར་ཉམ་ཐག་པའི་ང་རོས་དུ་ཞིང་མྱ་ངན་བྱེད་ལ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་
བོ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་མའོ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་ཆེ། །སཱ་ལའི་ཚལ་ཁྲོད་དགའ་བར་ནི། །དེ་རིང་མགོན་པོ་མྱ་ངན་འདའ། །ཀུན་དགའ་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ཤེས་
སམ༑ ༑གང་ཞིག་སྣང་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྒྲོན། །སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཞི་བ་ལེན་མེད་པར། །དེ་རིང་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ལྷའི་འཁོར་དེ་དག་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་གཞན་མིན་ཏེ། །དེ་རིང་སཱ་ལའི་
ཚལ་ཁྲོད་དུ། །ང་ནི་མྱ་ངན་འདའ་འགྱུར་གྱི། །མྱ་ངན་མ་བྱེད་བརྟན་པར་གྱིས། །ཁ་དོག་ལྡན་ཞིང་བསམ་ཡས་ལ། །འོད་དང་དྲི་བསུང་ཕུན་ཚོགས་པའི། །ལྗོན་ཤིང་ལྗོན་པ་
ཆེན་པོ་དེ། །སཱ་ལའི་ཆོས་ཁྲོད་ཅག་གྱུར་པ། །ལྗོན་ཤིང་ཅི་འདྲར་སྟོན་པ་ནི། །དེ་རིང་སཱ་ལའི་ཚལ་ཁྲོད་དུ། །ཇི་ལྟར་མེ་ལ་ཆུས་བཏབ་བཞིན། །ལེན་མེད་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར།།
ཤེས་རབ་རྫུ་འཕྲུལ་མཐར་ཕྱིན་པ། །ཉེ་རྒྱལ་ཕང་ནས་སྐྱེས་དག་བཞིན། །མི་མཆོག་ང་ཡང་འདའ་འགྱུར་བར། །ཀུན་དགའ་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ཤེས་སམ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་


[188B] ༑སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །སྟོན་པས་དེ་དག་རབ་མཁྱེན་ནས། །དགེ་སློང་རྣམས་ལ་དེ་ཡང་བཤད། །ཀུན་དགའ་ཚུར་ཤོག་ཁྱོད་སོང་ལ། །ང་ཡི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་སྨྲོས། །
ལྷ་ཡི་མིག་གི་མཐར་ཕྱིན་པ། །གནས་བརྟན་ཆེན་པོ་མ་འགགས་དང་།གནས་བརྟན་ཆེན་པོ་ཀ་ཏྱཱའི་བུ། །གནས་བརྟན་གང་པོ་རབ་འབྱོར་དང། །གསུས་པོ་ཆེ་ནི་ཆེན་པོ་དང། །བ་ལང་
བདག་དང་དགའ་བྱེད་དང། །གྲོ་བཞིན་དོན་ཡོད་རྒྱལ་པོ་དང། །ཆོས་གོས་ངན་པ་འཆང་བ་དང། །དགའ་བོ་དང་ནི་སྒྲ་གཅན་བཟང་།ང་ཡི་ཉན་ཐོས་གཞན་རྣམས་དང། །སློབ་དང་མི་སློབ་
གནས་བརྟན་དང། །གཞན་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ང་ནི་མྱ་ངན་འདའ་འགྱུར་གྱི། །ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་སྤྲོ་ན། །སློབ་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །མ་མཐོང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་འགྱུར་
བས༑ ༑མྱ་ངན་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ནི། །མྱ་ངན་ཟུག་རྔུས་གཟིར་མི་བྱ། །མྱ་ངན་མ་བྱེད་འདུ་བྱེད་རྣམས། །མི་རྟག་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས། །དེ་དག་རྣམས་
ནི་དབུགས་དབྱུང་བྱ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་སླར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། མགོན་པོ་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས།།
འདའ་བར་འགྱུར་བར་ཐོས་ནས་བདག་ཕྱོགས་བསླད་བདག་གི་ལུས་རྨ་ཞིང། །བདག་ནི་གཡར་ངན་ཤིན་ཏུ་ཆེ། །ལུས་ཉམས་བདེ་བ་མ་མཆིས་ཤིང། །སེམས་ཉམས་བདེ་བའང་མ་


[189A]༄༅། །མཆིས་ལ། །ཆགས་བྲལ་ཉམས་བྡེའང་མ་མཆིས་ན། །སྤྱན་ལྡན་བདག་ནི་ཇི་ལྟར་མཆི། །བདག་གི་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་དང་།འཇིག་རྟེན་རྣམ་
འདྲེན་གང་ལགས་པ། །དེང་མཐོང་སླད་ཀྱིས་མི་མཐོང་ཞེས། །གནས་བརྟན་རྣམས་ལ་ཇི་སྐད་བགྱི། །མྱ་ངན་གྱུར་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བས་།ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་བརྗོད་པར་བགྱི། །བདག་
ཅག་རྣམས་ཀྱི་འཇིགས་ཆེན་འདི། །གནས་བརྟན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཉན་།གང་དག་སློབ་དང་སྐྱེ་བོ་ཡི། །དགེ་སློང་མྱ་ངན་ཟུག་རྡུ་ཡིས་།ཀུན་ནས་ཟུག་པ་ཇི་ལྟར་གནས། །མི་མཆོག་
བསྐལ་བར་བཞུགས་སུ་གསོལ། །འཁོར་བཞིའི་ནང་དུ་མཆིས་ནས་ནི་།སྟོན་པ་མྱ་ངན་འདའ་འགྱུར་ཞེས། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་བགྱི་མི་ཡི་མཆོག་ཐུབ་ཆེན་བསྐལ་པར་བཞུགས་
སུ་གསོལ། །སྒྲོན་མ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ། །ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ནུབ་འགྱུར་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་འདི་དག་རབ་མྱུར་བར། །ལྡོངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལགས་སོ། །མི་མཆོག་བདག་ནི་གཡར་
ངན་འདི། །དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སྨྲར་མི་སྤྲོ། །གང་ལ་གཡར་ངན་མ་མཆིས་པ། །གཞན་ཞིག་མངག་པར་བཀའ་སྩལ་གསོལ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། །གཽ་ཏ་མའི་
བུ༑ འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི། མྱ་ངན་མ་བྱེད་པར་ཐོབ་ཞིག། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་


[189B] བྱེ་མ་མཐའ་ཡས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་རིང་སངས་རྒྱས་འདའ་ཐོས་ནས། །གཞལ་མེད་ཁང་དག་སྤངས་ནས་ནི། །མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན། །ང་འདས་ཕྱི་ན་དགེ་སློང་
དག་མ་མཐོང་མྱ་ངན་བྱེད་མ་གཞུག་འདི་ནི་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་ལས། །སོང་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱང་སྤྲོན། །དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པ་རི་རབ་ཀྱི་སྤོ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་
ལྷ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་འདུག་གོ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པས་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་ལྷའི་བུ་དབང་ཆེ་བ་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་རྣམས་རང་
རང་གི་གཞལ་མེད་ཁང་དག་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་མཐོང་ཞིང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་ཐོས་རང་གི་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་བསྲབས་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པས་དེའི་ཚེ་བསམ་སྟེ། ལྷའི་མིག་གིས་ལྷའི་བུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ཡི་ཆད་ཅིང་རང་རང་གི་འདོད་པའི་དགའ་བ་དག་སྤངས་ཏེ་རིངས་པ་རིངས་པར་གང་
དུ་དོང་ཞིང་འདོད་བར་བྱེད་ཅེས་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་བལྟས་སོ་།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པས་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཙམ་དག་ཆད་པ་དང། རིའི་
རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལས་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ཙམ་དང་རྩེ་མོ་ལས་དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ཙམ་དང། རྩེ་མོ་ལས་དཔག་ཚད་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་དག་ཆད་པ་དང། རྩེ་མོ་ལས་དཔག་ཚད་ལྔ་


[190A]༄༅། །བརྒྱ་ཙམ་དག་ཆད་ཅིང་ཆད་ཅིང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ལྷུང་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་སྟེ། སེམས་ཅན་འགའ་ཙམ་ལའང་གནོད་པའམ། རྣམ་པར་འཚེ་བར་
མི་བྱེད་ན། སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པར་འགྱུར་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འདི་ལྟར་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་དེ་དག་ཀྱང་གང་དག་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པའི་ལྷ་དང། ཀླུ་
དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མི་འམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་
ཐོས་ནས་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྡུས་གཟིར་ཅིང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ། ཤཱཀྱའི་བདག་པོའི་རྒྱལ་པོ། བསྐལ་བ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པ་ནས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ། དགེ་
བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་རིང་གྱད་རྣམས་དང་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་དྲུང་དུ་ལན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེང་
ནི༑ ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མིག་ཟུམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་དག་ཀུ་ཤའི་གྲོང་ཁྱེར་ལོགས་སུ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ཏེ་རིངས་པར་རིངས་པར་བརྟད་ཅིང་དོང་བ་དག་གིས་
རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་བསྒུལ་ཅིང་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་དེ་རིངས་པ་རིངས་པར་བརྟད་པ་དེ་དག་གིས་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དང། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡང་གཡོས་


[190B] དེའི་ཕྱིར་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་དེ་དག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ལྷུང་བར་གྱུར་ཏོ་།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པ་རི་རབ་ཀྱི་སྤོ་ལ་འདུག་པས་
དེའི་ཚེ་སྒྲ་སྐད་ཆེན་པོ་ཕྱུང་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་གང་ཡིན་པ། །གང་གིས་འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་སྩོལ་མཛད་ཅིང། །སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱི་སྦྱིན་གནས་གང་ཡིན་པ། །ཐུབ་པ་དེ་ནི་དེ་རིང་མྱ་ངན་འདའ་།ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་རབ་རིབ་མུན་བཅོམ་ཞིང། །འཇིག་རྟེན་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་དང་མ། །དེ་བཞིན་སྐྱབས་དང་
དཔུང་གཉེན་གང་ཡིན་པ། །ཐུབ་པ་དེ་ནི་དེ་རིང་མྱ་ངན་འདའ་།ཟུག་རྡུ་འབྱིན་མཛད་སྡིག་མེད་ཉོན་མོངས་མེད། །གསོ་མཛད་དམ་པ་སྨན་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །མི་དགེའི་ཟུག་རྡུ་འབྱིན་མཆོག་གང་
ཡིན་པ༑ ༑ཐུབ་པ་དེ་ནི་དེ་རིང་མྱ་ངན་འདའ། །གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཆགས་དང་སྡང་བས་བཅོམ། །རྨོངས་པས་ཟིལ་ནོན་རྒ་དང་འཆི་ལ་ཆགས། །འགགས་འགལ་ལམ་ལོག་ཞུགས་པ་
གཟིགས་ནས་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཐུགས་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་ཆོས་སྟོན་ཅིང་།གང་ཞིག་བདུད་སྡེ་རབ་གཏུམ་དྲག་པོའི་གཟུགས། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་མཚོན་སྲ་རྡོ་རྗེ་ཐོགས། །ཁ་ཅིག་འཇིགས་
པ་དུ་མ་རྣམ་སྟོན་ཅིང། །གཞན་དག་སྣ་ཚོགས་དྲག་ཐོགས་འཁོད་གྱུར་པ། །དེ་འདྲར་རྣམ་མང་དྲག་པོའི་གཟུགས་ཅན་གྱི། །སྡེ་དག་གཟིགས་ཀྱང་མི་གཡོ་མི་འགུལ་བ། །བདུད་ཀྱི་སྡེ་


[191A]༄༅། །བཅོམ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་དེ། །སཱ་ལའི་ཆལ་དུ་དེ་རིང་མྱ་ངན་འདའ། །གང་གིས་ཕྱག་གཡས་རབ་ཏུ་བརྐྱངས་མཛད་དེ་།རི་རབ་རྩེ་འདི་གྲོང་བཅས་གཡོ་མཛད་ཅིང། །
ཆོས་ཀུན་མངའ་བརྙེས་རྣམ་འདྲེན་དྲང་སྲོང་དེ། །སཱ་ལའི་ཚལ་དུ་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར། །གང་གིས་བརྡབས་པ་ཕྱོགས་བཅུར་བསམ་ཡས་པའི། །སྒྲ་བསྒྲགས་མཁྱེན་པའི་ཕ་རོལ་
བྱོན་གྱུར་པ། །སྟོན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དེ། །སཱ་ལའི་ཚལ་དུ་དེ་རིང་མྱ་ངན་འདའ། །གང་གིས་སྟོབས་ལྡན་སྡེར་བཅས་སྐྲག་མཛད་ཅིང། །མི་གཡོ་མྱ་ངན་མེད་པ་འདུས་མ་
བྱས་པ་བརྙེས། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་ཕན་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་བསྐོར་མཛད་ཅིང། །ཐུབ་པས་བདེན་པ་བཞི་དག་རབ་ཏུ་བསྟན། །གང་ཞིག་ཆོ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། །སྐྲ་རྩེའི་
ཁྱོན་ལ་ཞིང་རྣམས་བཀོད་མཛད་ཅིང། །སྐུ་ལ་སྐུ་ཡི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ་བ། །མངོན་པོ་དེ་ནི་དེ་རིང་མྱ་ངན་འདའ། །སྟོན་པ་གྱད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་ནས་ནི། །ཉེན་ཡོད་པའི་ཚལ་
ཁྲོད་ཞུགས་གྱུར་ཏེ། །བསམ་གཏན་ཞི་ལ་བདག་ཉིད་མཉམ་བཞག་ནས་།ཤིང་ཟད་མེ་ལྟར་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་
དག་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཛམྦུའི་གླིང་ན་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ལས་གནས་བརྟན་འོད་


[191B] གཞན་ཡང་དགེ་སློང་ཉིས་བརྒྱ་རྩ་བཞི་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་འཁོར་བཞི་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་
འཚལ་བ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བའི་ཐ་མར་གྱུར་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གྱད་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་ཚལ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་
འགགས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་གཞན་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལྷ་
དང། ལྷའི་བུ་མོ་དང། ཀླུ་དང། ཀླུ་རྒན་པོ་དང། ཀླུ་བུ་མོ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། གནོད་སྦྱིན་གཞོན་ནུ་དང། གནོད་སྦྱིན་གྱི་བུ་མོ་དང། ཤ་ཟ་དང། ཤ་ཟ་རྒན་པོ་དང། ཤ་ཟ་
གཞོན་ནུ་དང། ཤ་ཟ་གཞོན་ནུ་མ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་དང། འགྲོ་བ་རྣམས་ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མི་འམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་དང་
སྐར་མ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མིག་མཆིམས་གང་སྟེ་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ལ་དུད་མོས་འདེབས་ཤིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྨྲེ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་ལ་མྱ་ངན་
གྱི་ཟུག་རྡུས་གཟིར་བས་ལག་པ་གནམ་དུ་བསྒྲེང་སྟེ་དུད་མོས་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ནི། ལག་པ་སྤྲེལ་ཅིང་དུའོ། །ཁ་ཅིག་ནི། ཕན་ཚུན་མགོ་སྤྲད་དེ་གཅིག་གདོང་དུ་


[192A]༄༅། །གཅིག་ལྟ་ཞིང་དུའོ། །ཁ་ཅིག་ནི། ཁ་གདངས་ཏེ་ཉམ་ཐག་པའི་ཕ་རོལ་འབྱིན་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ལ་དབང་པོ་ཉམས་ཤིང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མོག་མོག་
པོར་གྱུར་ཏེ་རྐང་ལག་སྒྱུར་ཞིང་དུའོ། །ཡང་དེ་ན་ཁ་ཅིག་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟ་ཞིང་དུའོ། །ཁ་ཅིག་ནི། ཀླད་པ་རྡེབ་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི། ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་མགོ་ལ་རྡེབ་ཅིང་
ལུས་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི། མིག་སྒྱུར་ཞིང་དུད་མོས་འདེབས་ལ། རྐང་མཐིལ་བསྲེགས་པ་བཞིན་དུ་སྒྱིད་པ་འདར་ལ་ཆོ་ངེས་འདེབས་ཤིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཏོ།།
ཁ་ཅིག་ནི། ཨ་མའོ་སངས་རྒྱས། ཨེ་མའོ་སངས་རྒྱས་ཞེས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཅིང་གདོང་མཆི་མས་གང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཉམ་ཐག་སྟེ་ལག་མཐིལ་གྱིས་མིག་མཉེད་ཅིང་ཆོ་
ངེས་འདེབས་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང། མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྡུལ་གཟིར་བས་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འདྲད་ཅིང་མྱ་ངན་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་མང་པོ་གཞན་
དག་ནི༑ མཆི་མས་བརྣངས་བཞིན་དུ་མཆི་མ་ཀློག་ཅིང་སྒྲ་ཆེན་པོ་འབྱིན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནི། ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་མཆི་མ་ཀློག་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནི། མྱ་ངན་གྱི་མེས་གདུངས་
ནས་ལག་པ་གཡས་པས་མགོ་བོ་ལ་འཛིན་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཏོ་།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་ལུས་ཡོངས་སུ་རྨྱ་ནས་ལག་པ་གཡོན་པས་མགོ་བོ་ལ་འཛིན་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་


[192B] །ཁ་ཅིག་ནི། ལག་པ་རྡེབ་ལ་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མདོག་ཉམས་ཤིང་སྔོན་པོར་གྱུར་ལ་མྱ་ངན་གྱིས་ཉམ་ཐག་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཏོ། །དེ་ནས་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་
སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་མི་འམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་དག་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྱན་སྔར་ཤིང་བཅད་དེ་འགྱེལ་བ་བཞིན་དུ་ས་ལ་བསྒྱེལ་ནས་ཁ་ཅིག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་འདུད་དོ། །ཁ་
ཅིག་ནི༑ གདུང་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་འབྱིན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནི། གདུང་བའི་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་ས་ལ་འགྲེའོ། །ཁ་ཅིག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འཁོད་ནས་ལག་པ་གནམ་དུ་བསྒྲེང་སྟེ་ཨེ་
མའོ་སངས་རྒྱས། ཨེ་མའོ་སངས་རྒྱས། ཨེ་མའོ་མགོན་པོ། །ཨེ་མའོ་ཐུགས་རྗེ་ཅན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུབས་བརྩེ་ཞིང་སྐྱོབ་པར་མཛད་པ། ཨེ་མའོ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་
སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མིག་སྩོལ་བར་མཛད་པ། ཨེ་མའོ་རྟེན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་མཛད་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོངས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལྡོངས་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་།ཞེས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཅིང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ལག་པ་སྤྲེལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་རྗེ་སྐད་དུ་མ་ཤི་བའི་སྨྲེ་སྔགས་ལྟ་བུས་སྨྲེ་


[193A]༄༅། །སྔགས་འདོན་ཏོ། །ཕ་ཤི་བ་དང། ཕུ་ནུ་ཤི་བ་དང་བུ་ཤི་པའི་སྨྲེ་སྔགས་ལྟ་བུས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཅིང། ཨེ་མའོ་མགོན་པོ། །ཨེ་མའོ་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན། ཨེ་མའོ་སྙན་ཅིང་འཇམ་པ་གསུང་བ། ཨེ་མའོ་སེངྒེ་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང། ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟོབས་ཅན། ཨེ་མའོ་བདུད་རྩིའི་གོ་འཕང་སྟོན་པ་ཞེས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
མང་པོར་སྨྲ་སྔགས་འདོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནི། བར་སྣང་ལ་སོང་སྟེ་བདག་ཉིད་བརྡབས་ནས་དེ་དག་ས་ལ་ལྷུང་བ་དང། ས་ལ་འགྲེ་ལྡོག་ཅིང་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སྙིང་རྗེ་བར་སྨྲེ་ཞིང་སྨྲེ་
སྔགས་འདོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བརྒྱལ་ནས་ཤིང་བཅད་དེ་འགྱེལ་བ་བཞིན་དུ་ས་ལ་འགྱེལ་ཏོ། །དེས་ཡང་འདུ་ཤེས་ཕྱིར་རྙེད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་
སྔར་ལག་པ་གཉིས་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་དུ་ལྟ་ཞིང་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལ། །ངུ་ཞིང་སྨྲེ་སྔགས་
འདོན་བགྱིད་ལ། །མྱ་ངན་ཟུག་རྡུས་གཟིར་མཐོང་ནས། །བདག་གི་གཡར་ངན་སླར་ཞིང་སྐྱེ། །ཇི་ལྟར་དགོན་པའི་ཤུལ་བཞིག་ཏུ། །འགྲོན་པ་ཆོམ་པོས་བཅོམ་གྱུར་ཅིང། །ཞུགས་
ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཡང། །མདུན་ན་མཆིས་པ་མཐོང་བ་ན། །ཀུན་ནས་ཞུགས་པར་མཐོང་ནས་ནི། །དེ་དག་འཇིགས་པ་སླར་སྐྱེས་ཤིང་།ཕྱོགས་རྒྱུག་དེ་དག་སྐྱབས་མ་མཆིས། །ཀུན་


[193B] །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་མང་པོ་རྣམས། །སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་འདའ་ཐོས་ནས། །སྐྱབས་མ་མཆིས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ལ། །མྱ་ངན་ཟུག་རྡུས་གཟིར་བར་
མཐོང། །གང་དག་གཙོ་བོ་འདས་གྱུར་ན། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བལྟ་བར་བགྱི། །གཞན་དག་མྱ་ངན་འདའ་གྱུར་ལ། །བཅོམ་ལྡན་བསྐལ་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ། །ཞུགས་འབར་མེ་ལྕེ་
ལྡན་གྱུར་པ། །རྒྱུ་ཟད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལྟར། །གྱད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །མྱ་ངན་འདའ་བ་ཇི་ལྟར་བལྟ། །སངས་རྒྱས་འོད་མའི་ཚལ་ཁྲོད་དུ། །དེ་རིང་སླན་ཆད་མི་མཐོང་ཞིང་།འདྲེན་
པ་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་དུ་ནི། །ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་མི་མཐོང་ངོ། །མི་མཆོག་དེ་ནི་འདས་གྱུར་ཅེས། །ལི་ཙ་བྱི་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་མཆོག་།ཡངས་པ་ཅན་དུ་ཞུགས་ནས་ནི། །ལི་ཙ་བྱི་ལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །
གང་ཟག་གཙོ་བོ་འདས་གྱུར་ཅེས། །ཤཱཀྱ་རྣམས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་མཆོག་སེར་སྐྱའི་གནས་སུ་མཆིས་ནས་ནི། །ཀུན་མི་དགའ་བ་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །ཐུབ་ཆེན་དེ་ནི་རབ་ཞི་ཞེས། །མ་ག་དྷ་པ་
རྣམས་དང་ནི། །མ་སྐྱེས་དགྲ་ཡི་གྲོང་མཆོག་ཏུ། །ཇི་ལྟར་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པར་བགྱི། །ཤཱཀྱ་སེངྒེ་འདས་གྱུར་ཅེས། །སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དག་ཆོ་དེས་ཡང་དང་ཡང་འདེབས་ན། །
བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ལན་ཡང་གདབ། །ཤཱཀྱ་སེངྒེ་འདས་གྱུར་ན་།དགེ་སློང་དགེ་སློང་མ་དག་དང། །ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱང་བདག་གིས་ནི། །ཇི་ལྟར་དགའ་བགྱི་མི་ཡི་མཆོག་སྐྱེས་མཆོག་


[194A]༄༅། །བདག་ལ་གནས་བརྟན་རྣམས། །ཀུན་དགའ་མི་མཆོག་སྦྱིན་པའི་གནས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གར་གཤེགས་ཞེས། །འདྲི་ན་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བགྱི། །
ཐུབ་པ་ལྷ་ཀླུས་དྲིས་པ་ན། །བསམ་གཏན་ཆེན་པོ་སྙོམས་ཞུགས་སམ་།འོན་ཏེ་འཆག་ཏུ་གཤེགས་སོ་ཞེས། མི་འཇིགས་པར་ནི་ཇི་ལྟར་བརྗོད་།བདག་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ནི། །
སུ་ཡི་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་བཤམས། །དཔའ་བོ་བདག་གིས་སླན་ཆད་ནི་།སུ་ཡི་སེངྒེའི་ཁྲི་ཡང་བཤམས། །འཁོར་རྣམས་ལ་ནི་སེངྒེ་ལྟར་།བསྙེངས་པ་མི་མངའ་སྒྲོག་མཛད་པ། །
གོ་འཕང་ཟབ་མོ་བལྟ་དཀའི་ཆོས། །བདག་གིས་སུ་ལ་མཉན་པར་བགྱི་།གང་ཟག་གཙོ་བོ་འདས་གྱུར་ན། །སུ་ཡི་ཞབས་ལ་ཆབ་འབུལ་ཞིང་།གང་གི་ན་བཟའ་ཆོས་གོས་གཟུང། །
སུ་ཡི་ལྷུང་བཟེད་གཟུང་བར་བགྱི། །མི་མཆོག་དགེ་འདུན་དབུས་སུ་ནི་།སུ་ཞིག་བདག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད། །ཀུན་དགའ་ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཞེས། །སླན་ཆད་བདག་ལ་སུ་ཞིག་མཆི། །
མཁྱེན་པ་སྤོབས་པ་མཐའ་ཡས་པ། །གསུང་འཇམ་ཡིད་དགའ་མཛད་པ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་མཛད་པ། །སུ་ལ་མངོན་སུམ་མཉན་པར་བགྱི། །རྒྱལ་སྲས་ཐོས་པ་འཛིན་པ་
ཡིས༑ ༑དེ་ལྟར་སྨྲེ་སྔགས་ཀུན་བཏོན་ནས། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་ཞབས་དྲུང་དུ། །བརྒྱལ་ནས་ས་ལ་བསྒྱེལ་བར་གྱུར། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་


[194B] གཽ་ཏ་མའི་བུ། ངས་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཁྱེད་ལ་ཀུན་དགའ་བོ། །སྡུག་པ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་པ་དང་ལྡན་པ་མེད་དོ། །ཞེས་དོན་དེ་མ་བསྟན་ཏམ། གཽ་ཏ་
མའི་བུ༑ འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང། ཟིལ་པའི་ཐིགས་པ་ལྟ་བུ་དང་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་
ཡིན་གྱི༑ གཽ་ཏ་མའི་བུ། ཅི་རུང་མྱ་ངན་མ་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་མ་འདོན་ཅིག་གཽ་ཏ་མའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོ་མོད་ནམ་གྱི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདའ་བ་དང། བཏགས་པ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདའ་བར་འགྱུར་གྱི། གཽ་ཏ་མའི་བུ། ཁྱོད་སོང་ལ་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་དབུ་ནི་ཤར་ཕྱོགས། ཞལ་ནི། བྱང་ཕྱོགས། རྒྱབ་ནི། ལྷོ་
ཕྱོགས་སུ་བསྟན་ལ། གློ་གཡས་ཕྱོགས་ཀྱིས་དབབ་ཏུ་རུང་བ་ཤོམས་ཤིག་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་དེའི་ཚེ་དུ་ཞིང་མྱ་ངན་བྱེད་ལ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཅིང་མཆི་མས་
བརྣངས་ལ་དུ་ཞིང་གདོང་ལ་མཆི་མ་འཛག་བཞིན་དུ་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་བར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་བཤམས་སོ་།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་


[195A]༄༅། །ལྡན་འདས་ཀྱི་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་བཤམས་ནས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ། །ཐུབ་ཆེན་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་ནི། །བཤམས་པའི་ཐ་མ་
དེང་ལགས་ཏེ། །མི་མཆོག་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་ནི། །སླན་ཆད་བཤམ་དུ་མ་མཆིས་སོ། །མི་མཆོག་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ཅིང། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་འདས་པ་ན། །སཱ་ལ་མཛེས་ཚལ་སྟོངས་
པ་ཡི༑ ༑ཁྲོད་འདིར་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བལྟ། །གང་ཞིག་སཱ་ལའི་ལྗོན་ཚལ་ན། །ཡུན་རིང་གཉུག་མར་གནས་པའི་ལྷ། །དེས་ནི་རྣམ་འདྲེན་མ་མཐོང་ན། །སླན་ཆད་ཇི་ལྟར་གནས་པར་
འགྱུར༑ ༑ཀྱེ་མའོ་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་སྟེ། །སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ལགས། །འདི་འདྲའི་སྟོན་པ་དཔའ་བོ་ཡང། །འདི་ཉིད་དུ་ནི་འདའ་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པས་ཚེ་
དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་སྔོན་ཡང་གསུངས་།གང་ལ་རང་དབང་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་སྨྲེ་
སྔགས་བཏོན་མི་ཕན། །སྨྲེ་སྔགས་ཡང་དང་ཡང་བཏོན་ཅིང། །དུད་མོས་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །དོན་འདི་ཐོབ་པར་མི་སླ་ཡི། །མཁས་པ་མྱ་ངན་མ་བྱེད་ཅིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་
དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། མི་མཆོག་མྱ་ངན་འདའ་འགྱུར་བ་།ཁྱོད་ལའང་མྱ་ངན་ཡོད་ཡིན་ན། །མ་འགགས་


[195B] །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་སྨྲ། །མ་འགགས་པས་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཉམ་ཐག་སྡུག་བསྔལ་ཞིང། །མྱ་ངན་གདུངས་པ་མཐོང་ནས་ནི། །བདག་གི་མིག་ཀྱང་ཆུས་གང་
ཞིང། །མཆི་མ་འཁྲུག་ཅེས་བྱེད་པའང་ཡོད། །སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་དུ་བ་རྣམས། །ལྷ་ཡི་མིག་གིས་མཐོང་བ་ན། །བདག་ཀྱང་དེ་དག་དོན་གྱི་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་དུ་ཡང་བྲོ་མོད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་སྨྲེ་
སྔགས་བཏོན་པས་ནི། །ཕན་པ་འགའ་ཡང་མི་རྙེད་པས། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་ཀུན་དགའ་བོ། །ཆོས་སོམས་མྱ་ངན་མ་བྱེད་ཟེར། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གདན་ལས་བཞེངས་ཏེ་ལྷ་དང་
མི་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། མི་འམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ནས་
ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་བར་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ཏེ་བྱོན་ནས་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་ལ་སྐུའི་གློ་གཡས་པ་ཕབ་སྟེ་གཟིམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་ལ་གཟིམས་
མ་ཐག་ཏུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བར་སྣང་ལས་ལྷའི་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆར་དག་མངོན་པར་རབ་ཏུ་ཕབ་ཅིང། ལྷའི་ཕྱེ་མ་མང་པོ་དག་གིས་ཀྱང་གཏོར། ལྷའི་སིལ་སྙན་བརྒྱ་སྟོང་དག་
ཀྱང་རབ་ཏུ་གསིལ་ཏོ། །མི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བའི་ཐ་མར་གྱུར་པ་ནི། འདི་ཡིན་ནོ་།ཞེས་མི་ཡུལ་གྱི་མེ་ཏོག་དང། ཕྱེ་མ་དང། སྤོས་


[196A]༄༅། །དང། བྱུག་པ་དང། རོལ་མོའི་སྒྲ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་བར་དུ་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་ལ་སྐུའི་
གློ་གཡས་པས་ཕབ་སྟེ་གཟིམས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་དང་ཐང་གཅིག་དེ་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་འདས་པ་ན་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སེངྒེའི་སྒྲའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་ཆེན་དབྱངས་ཅན་ཞེས་
བྱ་བ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དོན་ལེགས་པར་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤི་འཕོས་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་ལུས་འཕགས་མའི་བུ་ཡུལ་མ་
ག་དཧའི་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་པང་བར་དུ་ཉིད་དུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་སོ། །དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །སེངྒེ་སྒྲ་ཡི་སྤྱན་སྔ་ནས། །གང་གི་དོན་ཕྱིར་བདག་འོངས་པ།།
ཤཱཀྱ་སེངྒེ་མི་ཡི་མཆོག་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པ་བཞུགས་སམ་ཅི་།དེ་ནས་ལྷ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དོན་ལེགས་པར་སེམས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་
བཅད་དེ་སྨྲས་པ། གསུང་པར་མཛད་པ་མི་དབང་པོ། །སྐྱོབ་པ་ཤཱཀྱ་སེངྒེ་དེ། །དེ་རིང་སླ་ལའི་བར་དུ་ནི། །ལེན་མེད་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་


[196B]ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ཤཱཀྱ་སེངྒེ་དེ་ཡི་ཆོས་།མཆོག་ཏུ་མཐོང་དཀའ་མཉན་པའི་ཕྱིར། །བྱེ་བ་
བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཡི། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནས་བདག་འདིར་འོངས་།དེ་ནི་སཱ་ལའི་བར་དུ་དེང། །མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་ན་ཀོ་ཁོ་བོས་སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་ནི། །འོངས་པ་འབྲས་བུ་
མེད་པར་འགྱུར། །ཁོ་བོ་དེ་རིང་འདིར་འོངས་ནས། །ཐུབ་པ་དེ་ཡང་འདའ་འགྱུར་བས། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས། །མྱ་ངན་བྱ་བར་ཁོ་བོས་བྱས། །ཁོ་བོ་འོངས་པས་སངས་རྒྱས་
ནི༑ ༑མི་མཐོང་དོན་མེད་འགྱུར་མི་བྱ། །སེམས་བསྐྱེད་ཙམ་ཡང་མི་བསྡད་ཅིང། །སངས་རྒྱས་སྤྱན་སྔར་འགྲོ་བར་བྱ། །དེས་ནི་འཇམ་ཞིང་དེས་པ་དང། །དགའ་བ་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་ནི། །དེ་
ཉིད་དུ་ནི་མ་ག་དཧའི། །བདག་པོ་རྒྱལ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲས། །རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ནི་བདག་ལ་གསོན། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དཀོན་པས་ན། །བག་མ་མཆིས་པ་མ་མཛད་པར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྤྱན་སྔར་བཞུད། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བྱ་བ་ལ། །རྒྱལ་བ་ལན་འགའ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང། །ཚོགས་པ་འདི་ནི་རྙེད་པ་ལ་།མཁས་པ་སྐྱོ་བར་མ་མཛད་ཅིག་འདི་ནི་མི་མཁས་བྱིས་
པ་སྙམ༑ ༑གང་ཕྱིར་རྒྱལ་ཆེན་ཁྱོད་དགོངས་པ། །རྒྱལ་ཆེན་བྱིས་པ་བདག་མ་ལགས། །མི་དབང་ཁྱོད་ནི་བྱིས་པ་ལགས། །འདོད་པའི་དབང་དུ་སོང་ནས་ནི། །གང་གིས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་


[197A]༄༅། །ཡི༑ ༑མཚམས་མེད་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མཛད། །དེ་ནི་བྱིས་པའི་བྱིས་པ་ཉིད། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྡིག་པའི་ལས་མཛད་པ། །མཆམས་མེད་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ལགས། །
དེ་ཡིས་ཁྱོད་ནི་མནར་མེད་པ། །མི་བཟད་འཇིགས་པ་ཆེན་པོར་ལྟུང་།སངས་རྒྱས་ལ་ནི་སེམས་དད་མཛོད། །དེས་ནི་ཐར་པ་འཐོབ་འགྱུར་ཞིང། །མི་དབང་དེ་ནས་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས། །ཁྱོད་
ཀྱིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྡིག་པའི་གྲོགས་བསྟེན་པ། །ལྷ་སྦྱིན་གནོད་བྱེད་ཆེན་པོ་ལགས། །དེ་ཡི་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་ནས་ནི། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཡབ་ནི་བཀྲོངས་པར་
གྱུར༑ ༑ཁྱོད་ཀྱི་ཡབ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པ། །སངས་རྒྱས་ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲས། །ཁྱོད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་དེ་ཡིས་ནི། །མཁས་པ་པོ་ནི་བསད་པར་གྱུར། །རྫོགས་སངས་མྱ་ངན་མ་འདས་
པར༑ ༑ཁྱོད་ཀྱིས་གཟིགས་པར་མི་བྒྱིའམ། །དེ་ཡི་སྐུ་གདུང་རྣམས་ལ་ཡང། །མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་དག་ཀྱང་མཛོད། །བདག་ནི་ཞིང་འདིར་མཆིས་པ་ཡང། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་
ཕྱིར་མ་ལགས། །བདག་ནི་སངས་རྒྱས་བལྟར་མཆི་ཡི། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཟོད་པར་མཛོད། །ཤཱཀྱ་སེངྒེ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །དེ་ནི་དེ་རིང་འདའ་འགྱུར་ཞེས། །སངས་རྒྱས་སེངྒེའི་སྒྲ་དེ་ཡི། །
སྤྱན་སྔ་ནས་ནི་བདག་གིས་ཐོས། །དེ་ལ་བལྟ་བའི་ཆེད་དུ་བདག་།ཞིང་འདིར་མཆིས་པར་གྱུར་པ་ལགས། །རྒྱལ་རིགས་ཉེ་དུའི་ཚོགས་ཀུན་དང། །ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་ཏེ་མཆི་


[197B] །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ཁྱེའུ་དེ་ལ་ཆིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། འདི་ནས་གྱད་ཡུལ་ལམ་རིང་མ་སྨད་པ་།རྐང་པས་བགྲོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་རྟས་སོང། །ཁྱེའུ་ཁྱོད་ཕོ་མོ་
སྡོད་པར་གྱིས་ཤིག་དང། །དཔུང་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བར་འདོང་བར་བྱ། །དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། མི་དབང་ཁྱོད་ལྟར་བདག་ལ་ལེ་ལོ་
མེད༑ ༑བསམ་ཡས་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོབས་ནི་བདག་ལ་ཡོད། །བདག་ནི་འདོད་ན་ཤར་ཕྱོགས་ཞིང་རྣམས་ནི། །དུ་མ་དག་ཏུའང་ཐོགས་མེད་འགྲོ་འགྱུར་ཞིང། །བདག་ནི་གང་ནས་འོངས་
པའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས། །དེ་ཡི་བར་ན་སངས་རྒྱས་ཞིང་མང་གང་།དེ་ཡང་མཐའ་ཡས་མང་པོ་ཚད་མེད་པས། །གྱད་ཡུལ་ལྟ་ཞིག་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་རུང། །དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེ་རྒྱལ་པོ་མ་
སྐྱེས་དགྲའི་པང་པ་ནས་བབས་ནས་རྐང་པས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་བྱུང་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ་།གང་ཞིག་སྡིག་མེད་ཉོན་མོངས་ཡོད་མིན་ཞིང། །སྟོབས་
ཆེན་གསུང་མཆོག་མི་དབང་ལྟ་འདོད་པ། །དེ་ནི་ཁོ་བོའི་ཕྱི་བཞིན་དེང་ཤོག་དང། །ཤཱཀྱ་ཐུབ་མྱ་ངན་མ་འདས་དེ་མཐོང་འགྱུར་།ཁྱེའུ་དེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་བྱུང་མ་ཐག་
ཏུ་དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་དང། ཐང་གཅིག་དེ་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་སྐྱེ་རྒུ་ལས་སྲོག་ཆགས་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་འདུས་པར་གྱུར་ནས་ཁྱེའུ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་


[198A]༄༅། །ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ལྷ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་ལ་སྐུའི་གློ་གཡས་པས་ཕབ་སྟེ་གཟིམས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་དང། ཐང་གཅིག་དེ་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་ལྷོ་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་ལྔ་འདས་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བལྟ་མཛེས་རིན་ཆེན་བརྩེགས་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ཤི་འཕོས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིའི་ཛམྦུ་
གླིང་འདི་ཉིད་དུ་མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་ཚོང་དཔོན་སེངྒེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་སྐད་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །གང་ཕྱིར་བསྐལ་
བ་བྱེ་སྙེད་དུ། །གང་གིས་ཕྱག་ཀྱང་ཡང་ཡང་གཏུབས། །སྤྱན་དང་རང་གི་ཤ་དག་དང། །དེ་བཞིན་དབུ་ཡང་བཏང་མཛད་ཅིང་།སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་བཞེད་པ་ཡིས། །བསྐལ་པ་སྟོང་
ཕྲག་བྱེ་བར་ཡང། །བཙུན་མོ་སྲས་དང་སྲས་མོ་དང། །བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་ཡང་བཏང། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་།བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་མང་དུ། །སྦྱིན་པ་རྒྱ་


[198B] །སྤྱན་དང་ལྡན་པ་བཞུགས་སམ་ཅི་།དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་སེངྒེ་ལྟ་བུས་ཁྱེའུ་ད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། གང་ཕྱིར་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཡང། །ཚིག་མཆོག་རྗོད་པར་
བྱེད་པ་ཁྱོད། །ལྷ་འམ་འོན་ཏེ་ཀླུ་ཞིག་གམ། །གནོད་སྦྱིན་ཡིན་ནམ་སྲིན་པོ་ཡིན། །ཉ་དུའི་ཚོགས་ནི་སྐྲག་གྱུར་ཅིང། །འཇིགས་པས་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་རྒྱུག་ཁོ་བོ་སངས་རྒྱས་སྒྲ་ཡིས་
ནི༑ ༑གཞན་དུ་འབྲོས་པར་མི་བྱེད་ཁྱེའུ། །དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེས་ཚོང་དཔོན་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨས་པ། ཁོ་བོ་ལྷ་མིན་ཀླུ་ཡང་མིན་།གནོད་སྦྱིན་མ་ཡིན་སྲིན་པོའང་མིན། །འཇིག་རྟེན་
ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཅི་འདྲ་ཚོང་དཔོན་མི་ཤེས་སམ། །ཁོ་བོ་ལྷ་ཀླུ་གནོད་སྦྱིན་དང། །མི་འམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེ། །ལྷ་ཡི་ལྷ་ཞེས་བརྟན་པ་ནི། །ཁྱུ་མཆོག་བཞིན་དུ་དམ་ཡང་འཆའ། །
དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་སེངྒེ་ལྟ་བུས་ཁྱེའུ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། མཁས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲགས་པ་ཡི། །དེ་འདྲའི་ཚིག་ནི་ཐོས་གྱུར་ནས། །ཐེ་ཚོམ་ལྷག་པར་སྐྱེས་གྱུར་ཅིང། །ཁོ་
བོ་ལྷག་པར་བསྔགས་སོ་ཁྱེའུ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ནི་ལྷ་དང་ཀླུ། ཇི་ལྟར་གནོད་སྦྱིན་མི་འམ་ཅི། །ཇི་ལྟར་ལྷ་ཡི་ལྷ་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་ང་ལ་སྨྲོས། །དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེས་ཚོང་དཔོན་སེངྒེ་ལྟ་བུ་
ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་ཆ་ལོགས་ན་ནི་།གསུང་བར་མཛད་པའི་བདག་པོ་ནི། །ལྟ་མཛེས་རིན་ཆེན་བརྩེགས་བཞུགས་པ། །དེ་ནས་ཁོ་བོ་འདིར་འོངས་ཏེ། །ཁོ་བོ་ལན་


[199A]༄༅། །བརྒྱར་བརྒྱ་བྱིན་དང། །དབང་སྒྱུར་དུ་ཡང་ཁོ་བོ་གྱུར། །ཁོ་བོ་ལན་བརྒྱར་ཚངས་པ་དང། །དེ་བཞིན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བར་གྱུར། །ཁོ་བོས་ཡུན་རིང་བརྗོད་
བྱ་ན༑ ༑བསྐལ་པའང་བསྐལ་པ་བྱེ་བར་ཡང། །ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །མཁས་པ་ཁོ་བོ་འགྲོ་དགོས་སོ། །ཚོང་དཔོན། འོན་ཀྱང་རེ་ཞིག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་
ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། ངེས་པར་བསྟེན་པར་བྱ། གོམས་པར་བྱ་ཞིང་ལན་མང་དུ་བྱའོ། །ཚོང་དཔོན། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེའང་གང་ཞེ་ན། ཚོང་དཔོན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྟ་མཛེས་རིན་ཆེན་བརྩེགས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་གསུམ་དང་
ལྡན་ན༑ བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་
འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་མཐའ་ཡས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཟབ་མོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། སྙིང་པོ་དང་ལྡན་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྗེས་སུ་སྒོམ་པ་སྟེ། ཚོང་དཔོན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་


[199B] མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཟབ་མོ་རྟོགས་དཀའ་དེ་ལ་ནི། །གང་དག་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མེད་ཀུན་མཁྱེན་པའི། །སངས་རྒྱས་གྲགས་ཆེན་རྣམ་དག་མ་གཏོགས་པ། །ལྷར་བཅས་སྐྱེ་རྒུ་འདི་དག་
སོམ་ཉི་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་གནས་མིན་གང་ཡིན་དེ་མེད་དེ། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་གང་ལའང་ཆགས་པ་མེད། །ཆགས་པ་རྣམ་སྤངས་ཟུག་རྡུ་བྲལ་གྱུར་པའི། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་བསྒོམ་
ན་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །མཐའ་ཡས་སེམས་ལ་སེམས་ཡོད་མ་ཡིན་པར་།སེམས་ལ་འཇུག་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གསུངས། །སེམས་འདི་ཐམས་ཅད་དག་ལས་ལོག་གྱུར་པའི། །རྗེས་སུ་
རབ་ཏུ་འཇུག་པས་སེམས་ཞེས་བྱ། །བཅད་ཅིང་བཅག་རུང་གང་ཡིན་དེ་མི་སྲ། །བདེ་གཤེགས་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཕྱེད་ཅིང། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དངོས་འདྲ་
བའི༑ ༑ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ཡིན། །གང་གིས་དེ་འདྲར་རང་བཞིན་སྟོང་ཤེས་ནས། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་མི་གནས་སྒོམ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་དྲ་བ་ཀུན་སྤངས་ཤིང། །སྲིད་
པའི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པའི་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་ཤེས་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་ཡོད་མིན་ཞིང། །ཐམས་ཅད་སྒོམ་ཡང་རྣམ་སྒོམ་ཡོད་མིན་ལ། །ཐམས་ཅད་རྟོགས་ཀྱང་རྟོགས་པ་


[200A]༄༅། །ཡོད་མིན་ཞིང། །ཐམས་ཅད་བརྗོད་ཀྱང་གང་ལའང་མི་གནས་ལ། །ཟབ་ཆོས་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཡོད་མིན་ཞིང། །སེམས་ཅན་འགྲོལ་ཡང་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་མེད། །
ཞི་དབེན་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ཡོད་མིན་ཞིང། །བྱང་ཆུབ་རྟོགས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་འདུ་ཤེས་མེད། །དཔའ་རྟུལ་ལྟ་བའི་ཟུག་རྡུ་སྤངས་པ་དེ། །བསྟེན་དཀའ་འགྲོ་བ་ཀུན་ལས་འདས་གྱུར་ཅིང། །
སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་འཆི་འཕོ་འགྲོ་དང་ཀུན། །རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་རབ་བྱུང་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཁྱེའུ་དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་དང། ཐང་གཅིག་
དེ་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་ཚོང་དཔོན་སེངྒེ་ལྟ་བུ་རང་གི་འཁོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དང། སྲོག་ཆགས་ཉིས་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བཞི་ནི། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་
རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་གོ་དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཤཱཀྱ་སེངྒེའི་སྤྱན་སྔ་འདིར། །ཁོ་བོ་འོངས་པ་དེ་དོན་ཡིན། །སྲོག་ཆགས་


[200B] །འཇིགས་པ་ཆེ་ལས་ཐར་གྱུར་ཅིང་།སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་མང་པོ་རྣམས། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་།སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་སྐྱེས་གྱུར་ཏེ། །བཟོད་པ་ལ་ཡང་
རབ་ཏུ་བཀོད། །བདག་གི་ཕ་མ་ཕུ་ནུ་དང། །ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱང་བཟོད་ལ་གནས། །བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ལྷ་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་ཞུགས། །དཔག་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པའི༑ ༑ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེ་རྙེད་པས། །བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །དབུལ་བ་ཐག་རིང་ཟད་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་ཁྱེའུ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གནས་ཀྱིས་ཕ་མ་དང། ཕུ་ནུ་དང། ཉེ་དུའི་
ཚོགས་རྣམས་བོས་ཏེ་ཕ་མ་དང། ཕུ་ནུ་དང། ཉེ་དུ་དང། རྩ་ལག་གི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་མང་
པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ཏེ་མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་བྱུང་ནས་གྱད་རྣམས་དང་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་ཚལ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་ལ་སྐུའི་གློ་གཡས་པ་ཕབ་སྟེ་གཟིམས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་གཞན་ཡང་སྐད་ཅིག་དེ་དང། ཐང་གཅིག་དེ་དང་ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་འདས་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དགའ་བའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་


[201A]༄༅། །ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དགའ་སྤུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཤི་འཕོས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིའི་
ཛམྦུའི་གླིང་འདི་ཉིད་དུ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་ཚོང་དཔོན་མེ་ཏོག་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་དེའི་ཚེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ཆེད་
དུ་བརྗོད་དོ། །བདག་མེད་མི་གཡོའི་ཆོས་སྟོན་པ། །རྣམ་པར་འདྲེན་པ་སངས་རྒྱས་ནི། །སཱ་ལའི་ལྗོན་ཤིང་ཚལ་ཁྲོད་དུ། །དེ་རིང་མྱ་ངན་ན་འདའ་བར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་འདི་དག་
དམིགས་མེད་ན། །མི་མཁས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དག་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་མི་གྲོལ་ཞིང། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གནས་མིན་ཏེ། །དེ་
དག་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱང་མེད། །ཟད་པ་དང་ནི་མ་ཟད་པ། །ཐམས་ཅད་འདི་ལ་རྙེད་མི་འགྱུར། །སྟོང་པ་ནམ་ཡང་མི་འཇིག་ཅིང་།སྟོང་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པའང་མེད། །དེ་ལ་རྐྱེན་ཡང་
ཡོད་མིན་ཞིང། །རྐྱེན་མེད་པའང་དེ་ལ་མེད། །གང་གིས་ཞི་བ་མཐོང་དཀའ་ཞིང། །ཟབ་མོའི་ཆོས་འདི་བསྟན་མཛད་པ། །ཤཱཀྱ་སེངྒེ་མི་ཡི་མཆོག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཞུགས་
སམ་ཅི༑ ༑སེངྒེ་ཆེན་པོ་གླང་པོ་ཆེ། །ཚངས་པར་གྱུར་ཅིང་ཟག་པ་མེད། །མིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་རིང་ནི། །སཱ་ལའི་བར་དུ་འདའ་བར་འགྱུར། །དགེ་སློང་དགེ་འདུན་མདུན་དག་ན། །ཟླ་བ་ཉ་བ་


[201B] །ཡུན་རིང་ཆོས་རྣམས་སྟོན་མཛད་པ། །ཕྱིན་ཆད་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷུན་པོའི་སྒང་ན་ནོར་ལྷ་ལྟར་།དགེ་སློང་ཚོགས་ལ་རྣམ་མཛེས་པ། །ལེགས་པར་གསུང་པ་
མགོན་པོ་ནི། །ཕྱིན་ཆད་གྲོང་ཁྱེར་གཤེགས་མི་འགྱུར། །ལྷ་མིའི་མདུན་ན་སྐྱོབ་པ་ཡི། །བླ་མེད་ཆོས་ཀྱི་ང་རོ་དང། །དགའ་བར་མཛད་པའི་གསུང་དབྱངས་དེ། །ཕྱིན་ཆད་ཐོས་པར་མི་
འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་མེད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་སྲོག་ཆགས་འབུམ་
ཐམ་པས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱེའུ་འདི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ལྟར་སྔོན་གྱི་གནས་ཀྱི་ཚེ་རབས་དེ་དང་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང། འདིའི་ཤེས་པ་དང་མི་འཇིགས་པའི་
སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དེས་ཚིག་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤོབས་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་འཇིགས་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་
པར་ནི༑ ངོ་མཚར་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབད་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དེ་དག་
འདི་ལྟ་སྟེ། མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དང། སྣང་བ་མེད་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང། མི་མཉམ་པ་དང་


[202A]༄༅། །མཉམ་པ་ལ་བཀོད་པ་དང། དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པར་བྱས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེས་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་།ཁྱེད་ཅག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཟིན་གྱི། ཁྱེད་ཅག་ཚུར་ཤོག་
དང། ད་བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པར་བྱས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་
བྱ་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྲོགས་ཏེ་དོང་ངོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་མེད་སྲོག་ཆགས་ཉིས་འབུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་
ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཕྱིར་ཝཱ་ར་ཎཱ་སིའི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་བྱུང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་ལ་སྐུའི་གློ་གཡས་པ་ཕབ་སྟེ་གཟིམས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་དང། ཐང་གཅིག་དེ་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་བྱང་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་འདས་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་


[202B]བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤི་འཕོས་ནས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིའི་ཛམྦུའི་གླིང་འདི་ཉིད་དུ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་དམག་དཔོན་སེངྒེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་
པར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐོབ་པ་དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །གང་གིས་སེམས་ཅན་བྱེ་མང་རྣམས། །ཉོན་མོངས་གྱུར་པ་ཐར་མཛད་ཅིང། །ཤཱཀྱའི་
རིགས་རྣམས་དགའ་མཛད་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཞུགས་སམ་ཅི་།བརྩོན་པས་ཕ་རོལ་གཤེགས་གྱུར་ཅིང། །ཡེ་ཤེས་འཕྲིན་ལས་མཉམ་བཞག་ལ། །མཁྱེན་པ་རྒྱ་མཚོ་
མཐའ་ཡས་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཞུགས་སམ་ཅི། །ཞི་བའི་ཐུགས་མངའ་བཟོད་པ་བརྙེས། །ཟུག་རྡུ་འབྱིན་མཛད་དེ་བཞིན་གཤེགས་།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་
ཀྱང། །ཆོས་དེ་རློམ་པར་མི་མཛད་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཞུགས་སམ་ཅི། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མི་གནས་ཀྱང། །གང་གིས་འདོད་ཁམས་གཟུགས་ཁམས་དང། །གཟུགས་
མེད་ཁམས་ནི་མ་ལུས་པར། །མཁྱེན་པས་གཞལ་བར་མཛད་གྱུར་པ་།སྤྱན་དང་ལྡན་པ་བཞུགས་སམ་ཅི། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གནས་ཞེས་བྱ་བས་སྐུ་


[203A]༄༅། །ལྷའི་ཆ་བྱད་དུ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་ཁྱེའུ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བསྐལ་པ་འམ། །དེ་བས་ལྷག་པར་བཞུགས་
འགྱུར་བས། །ཕྱིས་ཀྱང་རྫོགས་སངས་མཐོང་འགྱུར་གྱི། །འདོད་པས་དགའ་བར་གྱིས་ཤིག་ཁྱེའུ། །འདི་ནི་རྒྱལ་ཆེན་ཁྱིམ་ཡིན་གྱི་།འདོད་པའི་དགའ་མཆོག་སྤྱོད་བྱོས་ལ། །སད་
ནས་པི་ཝང་རྔ་ཆེན་དང། །རྫ་རྔ་རྣམས་དང་འཁར་སིལ་རྡོབས། །དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་མོད་ཀྱི། ལྷ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་
གཞན་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་གང་དག་འདོད་དབང་སོང། །དེ་དག་བྱིས་པ་རྨོངས་པ་ཡིན། །དེ་དག་གིས་
ནི་རྫོགས་སངས་དང། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་མི་ཤེས་སོ། །འདོད་རྣམས་སྙིང་པོ་མེད་པས་ན། །འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་བདག་མི་འདོད་།འདོད་པ་སྤུ་གྲིའི་སོ་འདྲ་བས། །འདོད་པ་
དེ་ལ་སུ་ཡིད་རྟོན། །ཁྱི་དང་ཕག་དང་ཝ་དག་དང། །བ་ལང་བོང་བུ་དྲེའུ་རྟ་དག་དེ་དག་འདོད་པ་སྟེན་བྱེད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་མི་མཛད་ཉན་ཐོས་མིན། །ཞར་བ་འཐེང་པོ་ལོང་བ་
དང། །གླེན་བ་སྒུར་པོ་མིའུ་ཐུང་རྣམས། །དེ་དག་འདོད་པ་སྟེན་བྱེད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་མི་མཛད་ཉན་ཐོས་མིན། །སྤྲང་བུ་སྦུར་བ་ཕྱེ་ལེབ་དང། །དེ་བཞིན་རྨ་བྱ་ཁུ་བྱུག་རྣམས། །དེ་དག་


[203B] །ཁོ་བོ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་མེ་ཡི་ཀླུབས་ཀྱིས་ནི། །ཛམྦུའི་གླིང་འདི་གང་གྱུར་ན། །ལོང་བ་དེར་ནི་ལྟུང་བ་ལྟར། །རྒྱལ་བ་འདོད་པར་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་
པ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་བས། །སུ་ཞིག་འདོད་པ་སྟེན་པར་བྱེད། །གང་དག་འདོད་པའི་རྗེས་འབྲང་བས། །དེ་དག་དེ་ཡི་ཆོས་མི་ཤེས། །ཁོ་བོ་འདོད་པ་མི་གཉེར་བར། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་
ཁོ་བོ་མཁྱེན། །ལྷར་གྱུར་བདག་ལ་འདྲི་བ་འདི། །སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་ཁོ་བོས་ཤེས། །བདག་གིས་སངས་རྒྱས་སྐྱོབ་པ་ནི། །ལྷུན་པོའི་རྒྱལ་ལས་འདི་སྐད་ཅེས། །མཚན་མོའི་ཐུན་གྱི་ཐ་མ་
ལ༑ ༑སངས་རྒྱས་འདའ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཐོས། །ཀུན་སྦྱོར་ཟད་པའི་དྲང་སྲོང་ལ། །གང་དག་ལྟ་བར་འདོད་པ་དག་ཀྱེ་མ་སྟོན་པ་འདས་གྱུར་གྱི། །ཚུར་ཤོག་སངས་རྒྱས་བལྟ་ཕྱིར་འདོང། །
སྐྱོབ་པ་ཤཱཀྱ་སེངྒེ་ནི། །མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་ཚེ་།གང་གིས་མཐོང་ཞིང་ཐོས་གྱུར་བས། །དགེ་བ་མང་པོ་བྱེད་འགྱུར་ལྟར། །དེས་ནི་བསྐལ་བ་བྱེ་སྟོང་དུ། །དགེ་བ་བྱས་པ་མ་ཡིན་
ཞེས༑ ༑བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གནས་མཛད་པ། །བདེ་གཤེགས་མི་མཆོག་དེ་སྐད་གསུང། །གང་དག་སྟོན་ལ་དགའ་བ་ཡི། །ལྷ་དང་གནོད་སྦྱིན་མི་རྣམས་དག་གྲགས་ཆེན་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་ལ། །བལྟ་ཕྱིར་མྱུར་དུ་ཚུར་ཤོག་ཅིག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐོབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་


[204A]༄༅། །ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའི་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ཏེ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་བྱུང་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །བམ་པོ་གཉིས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་ལ་སྐུའི་གློ་གཡས་པ་ཕབ་སྟེ་གཟིམས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་ཁྱེའུ་བཞི་པོ་མཉམ་
ཞིང་མི་མཉམ་པ་མེད་ལ། སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ལྷག་ཆད་མེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ཕྱོགས་བཞི་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱོར་ཞིང་ཕྱག་འཚལ་བའི་
སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །ཁྱེའུ་བཞི་པོ་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་དོང་བའི་ཚེ་གྲོང་དང། གྲོང་
ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས་སེམས་རབ་ཏུ་དང་ཞིང་ཡིད་བསྡུས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
ཕྱག་བྱས་སོ། །དེ་དག་དོང་བའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཞིར་དཔག་ཚད་གཅིག་ཙམ་གྱི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དག་མངོན་པར་རབ་ཏུ་བབ་བོ། །དེ་དག་དོང་བའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་
ལྷའི་སིལ་སྙན་བརྒྱ་སྟོང་དག་མངོན་པར་རབ་ཏུ་གསིལ་ཅིང་ལྷའི་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲ་དག་ཀྱང་ཕྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་


[204B]བྮིའང་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་བ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱོགས་བཞི་ན། །སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་མཐུན་པ་དང། །རྣམ་པར་མཛེས་པ་འདི་འདྲ་བ། །གང་གི་རྒྱུ་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས༑ །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འོང་བའི་ཁྱེའུ་བཞིན་རས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ་ཞིང་ཉི་མའི་
འོད་ཟེར་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་འོད་ཀྱིས་གླིང་བཞི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། གཟུགས་དང། གཟི་བརྗིད་ཀྱི་འོད་གསལ་བ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཐོབ་པ། ཡེ་
ཤེས་ཟབ་མོ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ། དཔལ་དང་ལྡན་པ། བློ་དང་ལྡན་པ། སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ། བློ་གྲོས་དང་
ལྡན་པ༑ དྲན་པ་དང་ལྡན་པ། བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཚིག་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་
བསྐྱེད་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དང་གཞན་དག་གི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ནས་དོ་མོད་ནམ་ཀྱི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་


[205A]༄༅། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ང་གྱད་རྣམས་དང་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་བར་དུ་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། བསམ་
གྱིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་དཀའ་
བའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཏགས་པ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་
མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་སྐྱེས་ཏེ་ཕྱོགས་བཞི་ཀུན་ནས་འདུག་ཅིང་ངའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་
པ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉན་པར་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་འདི་དག་མཐོང་ངམ། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལ་གང་ཤར་ཕྱོགས་ནས་འོངས་པའི་ཁྱེའུ་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པ། གཟི་བརྗིད་
དང་ལྡན་པ། གཟུགས་དང་ལྡན་པ། འོད་འབར་བས་གསལ་བ། དཔལ་འབར་བ། སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་ལྷ་འབུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་མཆོད་ལ། ལྷའི་


[205B]པའི་སྤྱན་སྔར་འོང་བའི་ཁྱེའུ་འདི་ནི། ཀུན་དགའ་བོ། སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་སེངྒེའི་སྒྲ་དབང་ཕྱུག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་ལ་དབང་སྒྱུར་ཞིང་ལྷ་དང་མིས་ལེགས་པར་མཆོད་པའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ཏེ། དེ་རྒྱལ་
པོ་བྱེད་པ་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བགྲོ་བའང་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དག་ལ་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་འཕགས་པ་མཐའ་ཡས་པ། རྒྱུན་མི་འཆད་པ། སྣ་ཚོགས་པ། འཇིགས་
པ་མེད་པ། དོན་དང་ལྡན་པའི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་ལ། ཆོས་ཤེས་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ནས་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཆད་པ་མེད་པ་དང། མཚོན་ཆ་མེད་པ་དང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མཐོ་འཚམ་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བྱས་སོ། །དེའང་འདོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞིང་རྒྱལ་སྲིད་ལ་གདུ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱ་བ་དང་དུལ་བར་བྱ་བ་དང། གདུལ་བར་བྱ་བ་དང། དུལ་བ་དང། གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་བྱས་ཏེ། དེས་ལོ་བྱེ་བ་


[206A]༄༅། །ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་
རྣམས་དང་ལྡན་པ་དང། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་
བཀོད་དོ། །དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་སྐྲ་དང། ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་གོས་ངུར་སྤྲིག་དག་བགོས་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་ལོ་
བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་འདུག་སྟེ་མལ་དུ་ཉལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་ན། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེས་སྔོན་ལོ་
བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་ནམ་ཡང་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ། གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་བསྐྱེད་དོ། །དེའི་བར་
དུ་སྔོན་ནམ་ཡང་སྡུག་པར་འདུ་ཤེས་པའམ། མི་སྡུག་པར་འདུ་ཤེས་པའམ། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འདུ་ཤེས་པའམ། གཙུག་ལག་ཁང་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་མེད་ཅིང། མི་
དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་གཞན་འགའ་ཡང་མ་བསྐྱེད་པར་ཆོས་གཉིས་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། མིག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤའི་


[206B] དེ་ལའང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་དེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་ནམ་ཡང་སར་
འདུ་ཤེས་པའམ། ཆུར་འདུ་ཤེས་པའམ། མེར་འདུ་ཤེས་པའམ། རླུང་དུ་འདུ་ཤེས་པའམ། ནམ་མཁར་འདུ་ཤེས་པའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་འདུ་ཤེས་པའམ། བུད་མེད་དུ་འདུ་ཤེས་
པའམ༑ སྐྱེས་པར་འདུ་ཤེས་པའམ། བཀྲེས་པར་འདུ་ཤེས་པའམ། སྐོམ་པར་འདུ་ཤེས་པའམ། གྲོང་དུ་འདུ་ཤེས་པའམ། དགོན་པར་འདུ་ཤེས་པའམ། གྲོང་ཁྱེར་དུ་འདུ་ཤེས་པའམ་
གྲོང་རྡལ་དུ་འདུ་ཤེས་པའམ། མི་མཐུན་པར་འདུ་ཤེས་པའམ། མི་མཐུན་པ་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པའམ། དབེན་པར་འདུ་ཤེས་པའམ། བསམ་གཏན་དུ་འདུ་ཤེས་པའམ། བདག་ཏུ་འདུ་
ཤེས་པའམ། གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་པའམ། གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པའམ་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པའམ། མཐར་འདུ་ཤེས་པའམ། དབུས་སུ་འདུ་ཤེས་པའམ། སྐྱེ་བར་འདུ་
ཤེས་པའམ། འགག་པར་འདུ་ཤེས་པའམ། ཉུང་ངུར་འདུ་ཤེས་པའམ་མང་པོར་འདུ་ཤེས་པའི་འདུ་ཤེས་གཞན་དག་ཀྱང་མ་བསྐྱེད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་
ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མ་གཏོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་དག་དང། གཞན་དག་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །གང་དེའི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[207A]༄༅། །དེས་སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། སེམས་
དང་པོ་བསྐྱེད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དང། གཞན་དག་ན་བཞུགས་པའི་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་འདི་ཉིད་མ་ཐལ་བར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་
ནས་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པར་འཕགས་ཏེ་དོང་ངོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དཔེར་ན། ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ང་བཞིན་དུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་མཐུན་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྙིགས་མ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་
བྱུང་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་དང། ཐང་གཅིག་དང། ཡུད་ཙམ་འདི་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཆེན་པོ་
ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ཤིང་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་ལ་སྐུའི་གློ་གཡས་པ་ཕབ་སྟེ་གཟིམས་པར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོ་མོད་ནམ་གྱི་ཐུན་ཐ་མ་


[207B]བར་ཤ་སྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ངས་ཤའི་སྤྱན་ཐོགས་པ་མེད་པས་གང་དུ་ཉན་ཐོས་
དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་རྟོགས་ཤིང་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ་གཏིང་མི་རྟོགས་པ་དེ་དག་དང། གཞན་ཡང་ཚད་མེད་པ་དག་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་ངམ། དགེ་
སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མ་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ངའི་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་མཁྱེན་པ་ལ་དད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང། ཐ་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཙམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། དེ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་
སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞིང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་པ་དང་གྲངས་མེད་པ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་
པོ༑ རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་ལོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
བཀུར་སྟིར་བྱས། བླ་མར་བྱས། རི་མོར་བྱས། མཆོད་པ་བྱས། རྗེད་པ་བྱས། གསོལ་བ་བྱས་ཀྱང་དེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། སྨོན་ལམ་འདི་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན། དེས་ནི། རིགས་ཀྱི་


[208A]༄༅། །བུ་སྔ་མ་དེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ཙམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱེའུ་
འདིས་ངའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཉིན་མཚན་འདིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་ནི། ངའི་ཉན་ཐོས་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽངྒལ་གྱི་བུ་དང། གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ངའི་
གསུང་རབ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མ་བྱས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་བར་གནས་པར་གྱུར་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་
བྱེད་ཅིང་ཉིན་མཚན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་གིས་ནི། ཁྱེའུ་འདིས་བསྟན་པ་འདིའི་ཁུར་ཇི་ཙམ་ཐོགས་པའམ། ཐོགས་
པར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་གྱི་ཁུར་ཐོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ལྟར་ན། གང་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་དངོས་པོ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་
དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདུ་ཤེས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་དག་ནི། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཁྱེའུ་འྡིའང་ཡོན་
ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེའུ་འདི་ནི། ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་སྟོན་ཀའི་དུས་ཀྱི་ཚེའི་ཉི་མ་འཆར་


[208B]རྒྱས་པ་འཆར་བ་འདྲ་བའི་ཁྱེའུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱས་པའི་དབྱིག་པས་ས་ཆེན་པོ་འདི་ལ་རྡེབས་པར་བྱེད་ཅིང་འོང་བ་མཐོང་ངམ། དེས་ས་
ཆེན་པོ་ལ་རྡེབ་པ་ན་འདི་ལྟ་བུའི་སྒྲ་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཡུལ་མ་ག་དྷ་ནས་བྱུང་བའི་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བྱས་པའམ། གསེར་ལས་བྱས་པའམ། དངུལ་ལས་བྱས་པ། ཤིན་ཏུ་
མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པ། བྱི་དོར་ལེགས་པར་བྱས་པ། ཤིན་ཏུ་ཕྱིས་པ། དྲི་མ་མེད་པ། བུག་རྡོལ་མེད་པ། ནག་ནོག་མེད་པ། དྲི་མ་བཀྲུས་པ། རྡུལ་མེད་པ། སྣུམ་བག་མེད་པ། ཡོ་བྱད་
རྣམ་པ་མང་པོའི་ཡོ་བྱད་དུ་བྱས་པ། ཤིན་ཏུ་བྱང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ། གནས་ལྔ་རབ་ཏུ་རྫོགས་པ། གནས་བཅུ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ། ཉེ་བའི་སྐྱོན་བཅུ་གཉིས་དང་བྲལ་བ། ལུས་
ལན་སྟོང་དུ་བརྟགས་ཤིང་གསེར་དངུལ་གྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ། ཤིན་ཏུ་དག་པ། འབྱུང་ཁུངས་བཟང་པོ་ནས་བྱུང་བ། རིགས་དང་ལྡན་པ། གསེར་གྱི་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་བརྒྱ་ལས་བྱས་པ་
མ་ཞོམ་པ། ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་མཁས་པའི་མི་སྟོང་གིས་ལེགས་པར་བསྲེགས་པ། ཉེ་བའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་
བྱུང་ངོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་འདྲ་བའི་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ནི། དཔེར་བྱ་བ་ཙམ་དང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེའུ་འདིས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱས་པའི་དབྱིག་


[209A]༄༅། །པས་ས་ཆེན་པོ་འདི་ལ་རྡེབ་པ་ནའང་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱེའུ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གནས་ཞེས་བྱ་
བ་ཡིན་ཏེ། ལྷོ་ཕྱོགས་ལོགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བལྟ་མཛེས་རིན་ཆེན་བརྩེགས་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅིའི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་
ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་མིང་ཡང་མེད་དེ་ཀུན་དགའ་བོ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ནི༑ འཇིག་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞིང་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་
དེ་ན་སྐྱེས་པ་དང། བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། གཙང་བ་དང། དྲིང་བ་མེད་པ་དང། ཤེས་པའི་སྤྱོད་
ཡུལ་གཙང་བ་དང། འཁྲིག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་འཁྲིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་མི་དགེ་བའི་


[209B] ཟས་རྣམ་གཉིས་མ་གཏོགས་པར་ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མེད་དོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཟས་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ཟས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་ལ་རྒྱ་ཆེར་འཇུག་པ་མ་གཏོགས་པར་ཕུང་པོ་གཉིས་དང། ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པ་མེད་དེ། ཀུན་དགའ་བོ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་ཞེས་
བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །ཀུན་དགའ་བོ། སེམས་ཅན་གང་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེས་པ་དང། གང་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་སྐྱེ་བར་
སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་།ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་ནི། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པར་
འགྱུར་ཞིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་སྐད་ཅིག་དེ་དང། ཐང་གཅིག་དེ་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་


[210A]༄༅། །དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་མཛེས་རིན་ཆེན་བརྩེགས་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲག་ཁྲིག་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་
ལྡན་པ་ཁོ་ནའི་གཏམ་མ་འདྲེས་པ་དག་སྟོན་པར་མཛད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་བསྔགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རེ་རེའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟ་སྟེ། སྨོན་ལམ་བརྩམས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་བཀོད་
པ་དག་ངས་བརྗོད་པར་གྱུར་ན། བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ། ངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གནས་
པ་འདི་གང་ནས་འོངས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་མིང་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་ཟད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གནས་པ་འདི་ནི་
ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་བལྟ་བ་དང། སེམས་ཅན་མང་པོ་རྣམས་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་མིང་དང་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྒྲག་པར་བྱ་བ་
དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་བསྔགས་པ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་བའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང། ཡང་དག་


[210B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིའི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱ་བ་དང། མ་འོངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བ་དང། ཡང་དག་པར་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་འོངས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ། སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མར་མེ་མཛད་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ན་ཁྱེའུ་འདི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེའི་ཚེ་འཁོར་
ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་དེ་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་མང་པོ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། དེས་ཉི་མ་འཆར་ཀ་ཙམ་གྱི་སྔ་དྲོ་
གཅིག་གིས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་ཅིང་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་ཏེ་མི་སྐྱེ་
བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དེ་དང་པས་
ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་ལོ་སྟོང་ཐམ་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་མཛད་དེའི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏོ། །དེས་སེམས་ཅན་ཚད་


[211A]༄༅། །མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ནས་ཉི་མ་ཐ་མའི་ཉི་མ་ནུབ་ཀར་ཡང་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་པྲག་དྲུག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉི་མ་ནུབ་ཀར་སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན་ཅུ་ཟག་པ་ཟད་པ་ལའང་རབ་ཏུ་བཀོད་པར་གྱུར་ན་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་སའམ་སྒོམ་པའི་ས་
ལ་བཀོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཀུན་དགའ་བོ། ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གནས་ཀྱི་བསྔགས་པ་མང་པོ་དང་
ཁྱེའུ་འདིས་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཅིག་གི་དོན་བྱས་པ་དག་བརྗོད་པར་གྱུར་ན། བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་སྦྱན་
སྔར་རིགས་ཀྱི་བུ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གནས་ཀྱི་སྟན་ཐིང་ཞིག་དང་ཁྱོད་ལ་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་བོ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གནས་ཀྱི་མིང་ཐོས་པ་དེ་དག་ལ་ནི། མངོན་སུམ་དུ་སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་སུ་དག་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ལུང་སྟོན་པ་རྒྱ་
ཆེར་བསྟན་པའི་ཆོས་འདི་བཤད་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བལྟ་མཛེས་རིན་ཆེན་བརྩེགས་དེ་ལ་བལྟ་བ་དང་


[211B] བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་དང་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཙམ་ཐོབ་པར་གྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་ཐུན་མོང་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བལྟ་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་བལྟ་བའི་ཕྱིར་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ངས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། མ་གཏོགས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ། སེམས་ཅན་གང་
དག་གི་རྣ་བའི་དབང་པོས་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ལུང་སྟོན་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཆོས་བཤད་པ་འདི་ཉིད་ཐོས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་
ཡིན་ན༑ གང་གིས་འདི་ཐོས་ནས་དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཀུན་དགའ་བོ། གནས་འདི་ལྟ་བུ་དེ་དག་དང། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་གི་གནས་འདི་ལྟ་བུ་དེ་དག་ལེགས་པར་
བསྲུང་བར་བྱ་ཞིང་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ནི། ཛམྦུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་
སྟོན་པ་རྣམས་དང། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དག་ནི། མིག་ལམ་དུའང་མི་སྣང་བར་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་


[212A]༄༅། །ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཞིག་འོང་བ་འདི་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་ཁྱེའུ་ཞིག་སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་ཞིང་གློ་གཉིས་
ཀྱིས་ས་ཆེན་པོ་འདི་འགུལ་བར་བྱེད། རབ་ཏུ་འགུལ་བར་བྱེད། གཡོ་བར་བྱེད། རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། ལྡེག་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་ལྡེག་པར་བྱེད་ཅིང་ས་ཆེན་པོ་གཡོ་བས་འཇིགས་སུ་
རུང་བ་དང། སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་འོང་བ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ་།བདེ་བར་གཤེགས་པ། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་བགྱིད་ཅིང་མཆི་བའི་ཁྱེའུ་འདི་མཐོང་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདིའི་མདུན་ནས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་
ཀྱི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་དྲི་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བཀའ་
སྩལ་པ། ཀུན་འགའ་བོ། དེ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་འདིའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདི་ལས་དེ་ལྟ་བུའི་དྲི་འབྱུང་ངོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲ་


[212B] སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་འདི་དག་ཐོས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། སྒྲ་འདི་དག་ནི། ཁྱེའུ་འདིའི་སྤུའི་ཁུང་བུ་དག་ནས་འབྱུང་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ། སྒྲ་འདི་དག་ཐོས་པས་སྲོག་ཆགས་
ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་བྱས་སོ། །སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་མང་པོ་རྣམས་ནི། ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །
ཀུན་དགའ་བོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་གཅིག་པུ་ཐོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་
སོ༑ ༑གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིའི་ལྷ་དང། མིར་བཅས་པའི་སྐྱེ་རྒུ་དག་ལས་ལྷ་དང། མི་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པ་
ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་ནུབ་ཕྱོགས་ལོགས་
ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དགའ་བའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དགའ་སྦུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་


[213A]༄༅། །ཀྱི་ཞིང་འདིར་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་འོངས་མ་ཐག་ཏུ་འདིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཏེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱས་ཤིང་འདིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའང་རྗེས་སུ་བསྐོར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཚུན་ཆད་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་འདིའི་སྤུའི་ཁུང་བུ་དག་ནས་སྒྲ་བཞི་པོ་
འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དང། དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བའི་སྒྲ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་འདི་དག་འབྱུང་སྟེ། སྒྲ་རེ་རེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་སོ།།
ཀུན་དགའ་བོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅི་ཞིག་བསགས་ལགས་ན། དེས་ད་ལྟར་འདིའི་སྤུའི་ཁུང་བུ་དག་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དག་འབྱུང་བར་
འགྱུར་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་དྲི་མེད་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་
པ༑ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་གྱུར་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དེའི་གསུང་རབ་ལ་དགེ་སློང་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ནས་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔ་


[213B] རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཚིག་དང་དོན་འབྱུང་བ་སྟོན་པའི་ཚིག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་
དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཐོས་ནས་ཞག་བདུན་དུ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང། བརྩོན་པ་མི་
གཏོང་བ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་མེད་པར་ཆིག་བཞི་པོ་དེ་དག་ལུས་ལ་ཞེན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་གཞག་པ་དང། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་
བརྟགས་པ་དང། མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་།ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་དེས་དོན་གྱི་ཚིག་བསྟན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྙེད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་
ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ་བཟུང་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་
པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་འོངས་ཏེ་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེའི་ཚེ་ཆོས་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེས་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལུས་ལ་ཞེན་
པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པས་ལོ་དྲུག་ཏུ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཆོས་བསྟན་པས་ན། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཚུན་ཆད་ནས་དེའི་སྤུའི་ཁུང་བུ་དག་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་དག་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་


[214A]༄༅། །དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་ཅིང། དེའི་ལུས་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དང། དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲ་
དང། ཉེ་བར་ཞི་བའི་སྒྲ་དང། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་དག་བྱུང་བ་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ། དེའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཚུན་ཆད་ནས་ཁྱེའུ་འདིའི་སྤུའི་ཁུང་བུ་དག་ནས་
སྒྲ་བཞི་པོ་འདི་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ཛམྦུའི་གླིང་གི་མི་གང་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་མེད་ཀྱི་མིང་ཐོས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྙེད་
པ་ལེགས་པར་རྙེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཡིན་ན། གང་དག་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་ཐོས་པ་དག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཀུན་དགའ་བོ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེས་པའམ། བུད་
མེད་གང་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་མེད་ཀྱི་མིང་ཐོས་ཤིང་ཐོས་ནས་ཀྱང་དད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ཡོན་ཏན་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ན། གང་དག་གིས་ཤའི་མིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་མེད་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[214B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་བལྟ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་འོངས་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔ་གང་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་འདུག་པར་འགྱུར་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྟན་ཐིང་ཞིག་དང། དེས་ཁྱོད་ལ་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་
པ་དང། བདེ་བ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཉིད་དུའང་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདིའི་སྟན་བཏིང་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཁྱོད་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བདེ་
བར་གནས་ཤིང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཆོས་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཉན་
ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་ངེས་པར་ཞུགས་པར་མ་གྱུར་ན་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་
འཐོབ་པར་ཡང་ངས་ལུང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ་དགེ་བསྙེན་མའམ། ལྷའམ། ཀླུའམ། གནོད་སྦྱིན་
ནམ། དྲི་ཟའམ། ལྷ་མ་ཡིན་ནམ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ངམ། མིའམ་ཅིའམ། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའམ། མིའམ། མི་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའམ་སེམས་ཅན་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་དག་


[215A]༄༅། །གིས་ཞི་བ་བཤད་པ་ལུང་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་དད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་དག་ཞི་བ་བཤད་པ་ལུང་བསྟན་པ་འདི་ཉིན་
པར་འདོད་པ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་གང་དུ་འདུག་ནས་ཞི་བ་བཤད་པ་ལུང་བསྟན་པ་འདི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྟན་
བཤམ་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ། དེས་སྟན་བཤམས་མ་ཐག་ཏུ་སྟན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་སྟན་
འཐོབ་པ་དང། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྟན་འཐོབ་པ་དང། ཚངས་པའི་སྟན་འཐོབ་པ་དང། སྐྱེ་རྒུའི་བདག་པོའི་སྟན་འཐོབ་པ་དང། ཚེ་རབས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་
ལ་སྟན་འཐོབ་པ་དང། དབང་བསྐུར་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་བའི་སེངྒེའི་ཁྲི་སྟན་འཐོབ་པ་དང་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁྲི་སྟན་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བླ་ན་མེད་པ་བསྐོར་བའི་ཁྲི་སྟན་
འཐོབ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ན་ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་གིས་འདུས་བྱས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་མི་


[215B] བླ་ན་མེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའི་སེངྒེའི་ཁྲི་སྟན་འཐོབ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་
དུས་ཀྱི་ཚེ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞུགས་པ་ན་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་ལྷ་མ་
ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐ་མའི་ཁྲི་སྟན་འདི་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཀུན་དགའ་
བོ༑ སེངྒེའི་ཁྲི་སྟན་བཅུ་པོ་དེ་དག་འཐོབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་།ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཞི་བ་བཤད་པ་ལུང་བསྟན་པ་འདི་འཆད་
བ་ན༑ རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སེམས་དང་བས་གུས་པར་བྱས་ཏེ། དགའ་བ་དང། དད་པ་དང། གུས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྟན་ཤོམ་པར་བྱེད་པ་དེས་ནི། སེངྒེའི་
ཁྲི་སྟན་བཅུ་པོ་དེ་དག་འཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་།ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་དམིགས་མེད་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱོར་ཅིག་དང། དེས་ཁྱོད་ལ་དོན་དང། ཕན་པ་དང་
བདེ་བར་འགྱུར་ཞིང་གང་གིས་ཁྱོད་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོའང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་


[216A]༄༅། །བོས་དེའི་ཚེ་རིགས་ཀྱི་བུ་དམིགས་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྟན་བཤམས་ནས་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་ཞེ་ས་དང་བཅས། གུས་པ་དང་བཅས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དམིགས་མེད་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །དམིགས་མེད་དཔའ་བོ་གླང་པོ་ཆེ། །དུལ་ཞིང་མཉམ་བཞག་སེམས་ཅན་
ཆེ༑ ༑ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་འོད་བྱེད་ལ། །བདག་ནི་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བར་བགྱིད། །ཡེ་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་བའི་གནས། །ཤེས་རབ་བརྩེགས་ཤིང་མཉམ་བཞག་པ། །མཚུངས་མེད་
བརྟན་པ་འདི་ལ་ནི། །དེ་རིང་ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བགྱི། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། དམིགས་མེད་འདི་ལ་
མཆོད་པའི་ཕྱིར། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བྱས་པའི། །རྣམ་སྨིན་ཇི་སྙེད་འཛིན་པ་དེ། །གོ་ཏམ་བུ་ལ་བཤད་པར་བྱ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ང་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དག་ཏུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་སྟོན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་
ཞིང། ཁྱོད་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་འཇུག་པ་དང། འབྱུང་བ་དང་འགྲེང་པ་དང། འཆག་པ་དང། ཉལ་བ་དང། འདུག་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་དང་ལྡན་པ་


[216B] སེམས་མེད་པའི་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱོད་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་འདུད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་པ་དང། བུད་མེད་དང། ལྷའི་བུ་མོ་དང། སྤྱོད་པ་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང་
དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་དང། རྒྱལ་པོ་དང། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང། ཞང་བློན་དང། ཞང་བློན་གྱི་གཡོག་གཉུག་མ་དང། ཚོང་དཔོན་དང། གྲོང་མི་དང། ལྗོངས་ཀྱི་མི་དང། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་
དང། གཞན་ཡང་གང་དག་མིར་གྱུར་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་དུ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་གླང་པོ་ཆེ་དང། རྟ་དང། རི་དྭགས་དང། ཕྱུགས་དང། བྱ་དག་གིས་ཁྱོད་
མཐོང་ན་དད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྩྭ་དང་ཤིང་གེལ་པ་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་དག་དང། མེ་ཏོག་ཡོད་པ་དག་དང། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་ཁྱོད་ག་ལ་བ་དེ་
ལོགས་སུ་རབ་ཏུ་འདུད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁང་ཁྱིམ་དང་གཞལ་མེད་ཁང་དང། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དང། ཁང་བཟང་དང་པུ་ཤུ་དང། སྐར་ཁུང་དང། རྟ་བབས་དག་ཀྱང་ཁྱོད་
ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང་ཁྱོད་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་རབ་ཏུ་འདུད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་


[217A]༄༅། །ན༑ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་བ་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་དང། མེ་ཏོག་ཡོད་པ་དག་དང། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དག་དང། གོང་མ་
བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པའི་བར་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་རབ་ཏུ་བཏུད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་
བུ་དམིགས་མེད་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཅིང་ལུས་བཏུད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་དང་ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་ཁྱོད་ག་ལ་བ་དེ་
ལོགས་སུ་འདུད་པ་དང། རབ་ཏུ་འདུད་པ་དང། མངོན་པར་རབ་ཏུ་འདུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ། ད་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཅིང་བཞུགས་པ་ན་ཆོས་བཀོད་པ་ལུང་སྟོན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཐལ་མོ་གཅིག་ཙམ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་
དང། ངེས་པར་རྟོག་ཅིང་མོས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། ངས་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་
སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དང། གང་དག་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ལན་གཅིག་གམ། ལན་གཉིས་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཀྱང་


[217B] གང་དག་གིས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོས་ནས་དད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། གང་དག་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མོས་པར་འགྱུར་བ་དང་ངེས་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་དང། ཡང་དག་པའི་འདུ་
ཤེས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང། སོམ་ཉི་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ངས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི། སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཞིང། དེ་དག་གིས་ནི། སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་
དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། གང་དག་ད་ལྟར་ངའི་མངོན་སུམ་དུ་འཁོར་འདི་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ་འདུག་པ་དང། ངའི་ཡོངས་སུ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་འདིར་འོངས་པ་དག་བཞིན་དུ་ཀུན་དགའ་བོ། དེ་དག་ཀྱང་དེང་ཕྱིན་ཆད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་གཤེགས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་
དག་ལ་མཆོད་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱམས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་


[218A]༄༅། །ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྤྱན་སྔར་ཁྱེའུ་བཞི་འོང་བར་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་ད་ལྟར་ངའི་
སྤྱན་སྔ་ན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་།དེའི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་མེད་ཀྱི་སྤུའི་ཁུང་བུ་དག་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་རྒྱ་ཆེན་
པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཐོས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཐོས་ནས་ཀྱང་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟར་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་
བཤད་པ་དག་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལུས་བཏུད་དེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་སེམས་ཀྱིས་དད་པ་བསྐྱེད་པར་ཡང་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ལྟར་དེའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་
པར་སྨིན་པས་ཁྱོད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལེགས་པར་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞིང་ཁྱོད་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་རབ་ཏུ་འདུད་པར་འགྱུར་ཞིང་ཁྱོད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའི་ལུས་ལའང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། མ་འགགས་
པ༑ ཁྱོད་ཀྱིས་ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཞི་བཅུས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ལུས་བཏུད་ཅིང་འཁོད་པ་དག་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་


[218B] དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། མ་འགགས་པ། དེ་དག་ནི། ཆོས་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཅིང་དད་པས་ལུས་རབ་ཏུ་བཏུད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་བསྐལ་པ་གྲངས་
མེད་པར་ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང། ལྷ་དང་མིར་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་མིར་གྱུར་པ་ན་རེ་རེས་ཀྱང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་
པས་ལྷག་པ་སྙེད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུའང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ནས་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འདུད་པར་འོས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་མཐུན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་འགྱུར་རོ་།ཡང་དེའི་ཚེ་གྱད་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་
གྱད་རྒྱལ་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་དང། གྱད་སྟོབས་པོ་ཆེ་དང། གཟི་བརྗིད་ལྷ་དང། རྒྱལ་བའི་ལྷ་དང། ཕྲག་པར་འཛག་དང། བློ་བཟང་དང། འཇིགས་མེད་དང། དབྱིག་དང། བདེན་པ་དང་
བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་མིག་དང། གྱད་ཐམས་ཅད་བཟོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་


[219A]༄༅། །དེ་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ་འདུག་པར་གྱུར་ནས་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ལུས་ཐུར་དུ་བཏུད་ནས་དུ་བར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་
འདོན་པར་བྱེད་ཅིང་མིག་མཆི་མས་གང་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བགྱིད་པ་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་མེད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་འདི་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོའི་དགེ་འདུན་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལའང་
མཆོད་པ་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཐལ་མོ་སྦྱོར་ཞིང་ལུས་ཀྱང་རབ་ཏུ་འདུད་པར་བགྱིད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞལ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ་།འདི་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་
ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་གི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཁ་དོག་དུ་མ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དམར་པོ་
དང། དཀར་པོ་དང། བཙོད་ཀ་དང། ཤེལ་དང། དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་དག་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་སྣང་བས་གསལ་བར་བྱས་


[219B]ཡང་ཕྱིར་ལོག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་པ་ཚེ་དང་
ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ། འཇིག་རྟེན་སྣང་མཛད་ཇི་སླད་དུ། །འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། །བདག་དང་སྲོག་ཆགས་
གཞན་དག་གི་སོམ་ཉི་ལེགས་པར་བསལ་དུ་གསོལ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་གྱད་ཀྱི་བུ་འདི་དག་ལྷགས་ཏེ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་ང་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་མེད་དང། མདོ་སྡེའི་ཚིག་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཅིང་རབ་ཏུ་བཏུད་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་གྱད་ཀྱི་བུ་འདི་དག་ཐམས་
ཅད་ནི༑ བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བར་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་ཕྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་
རྒྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཡིད་བདེ་མགུ་བའི་སེམས་ལྡན་པའི། །གྱད་ཀྱི་བུ་རྣམས་འདིར་ལྷགས་ཏེ། །


[220A]༄༅། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཅིང་རབ་བཏུད་པ། །ཀུན་དགའ་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཐོང་ངམ། །མཁས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ང་ལ་མཆོད་པ་འདི་བྱས་ནས། །བླ་མེད་བྱང་
ཆུབ་འཐོབ་འགྱུར་བར། །མགུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱེད། །དམིགས་མེད་ཤེས་རབ་ལྡན་པ་དང། །ཆོས་ལའང་གུས་དང་བཅས་བྱས་ཤིང་།དེ་བཞིན་ཉན་ཐོས་དགེ་འདུན་ལ། །ཐལ་
མོ་སྦྱར་བ་འདི་བྱས་པས། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་དུ། །དེ་དག་ངན་འགྲོར་འགྲོ་མི་འགྱུར། །ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་ལས་དང་ནི། །ལུས་རབ་བཏུད་པས་ཕྱིན་ཆད་ནི། །དེ་དག་བྱང་ཆུབ་
འཐོབ་འགྱུར་བའི། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཅིར་འགྱུར་བ། །ང་ཡིས་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ནི། །བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་བརྗོད་གྱུར་ཀྱང། །སྤྱོད་པ་དམ་པ་སྤྱད་བྱས་པ། །དེ་ལ་གྲངས་ནི་ཡོད་
མིན་པས། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང། །མཐའ་མ་རྟོགས་པར་སླ་བ་མིན། །ཀུན་དགའ་བོ། དོ་མོད་ནམ་གྱི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་ང་དང། ཁྱོད་བལྟ་བའི་ཐ་མར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་
དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཕྱོགས་ནས་འོད་ཆེན་པོ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་ཞིག་འོང་ཞིང་དེའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་པ་དང། ལྕུག་མ་དང། ཚལ་དང། ཤིང་
ལྗོན་པ་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་དང། རི་དང། ཐང་དང་ཁང་བཟང་དང། པུ་ཤུ་དང། གཞལ་མེད་ཁང་དང། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཐམས་ཅད་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་དང་


[220B] སྟེང་གི་བར་སྣང་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་སྟེ་གསེར་གྱི་མདོག་ལྟ་བུར་ཁ་དོག་གཅིག་ཏུ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་
སོ༑ ༑བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཕྱོགས་ནས་ཛམྦུ་ཆུ་བོའི་གསེར་ལས་བྱས་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བདུན་འོང་ཞིང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དབུས་མའི་ནང་ན་
གཟི་བརྗིད་མཆོག་དང་ལྡན་ཞིང་དཔལ་གྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་པའི་ཁྱེའུ་ཞིག་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་འདུག་པ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་
པ༑ ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱེའུ་འདི་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་
འདས་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེ་ཏོག་ཅན་
ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚིག་གི་སྒྲ་འབྱུང་སྟེ་
རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་པ་དང། ལྕུག་མ་དང། ཤིང་ལྗོན་པའི་ཚོགས་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚིག་གི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ། །སྒྲ་དེས་སེམས་ཅན་


[221A]༄༅། །དག་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་།ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གནས་དེ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བསྐལ་པ་དྲུག་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གཏོགས་པར་ཉན་ཐོས་ནི། མི་མངའ་སྟེ། ཀུན་དགའ་བ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ཞིག་ལ་བུ་མང་པོ་བདོག་
པར་གྱུར་ན། དེའི་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱང་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ་བློན་པོ་བཀའ་ལ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བུ་ཉིད་ཡིན། མཆོག་གི་ཟུང་ཡང་བུ་ཉིད་ཡིན། རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་
ཀྱང་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྲས་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡིན་ལ། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡིན་
བློན་པོ་བཀའ་ལ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡིན། མཆོག་གི་ཟུང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡིན། རིམ་གྲོ་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཉིད་ཡིན། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཤ་སྟག་གོ་ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟར་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི། འབྱོར་པ་དང། རྒྱས་པ་དང། བདེ་བ་


[221B] ལོ་ལེགས་པ་དང། དགའ་བ་དང། སྐྱེ་བོ་དང། མི་མང་པོས་གང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་འཕགས་པ། ན་ཚོད་ཀྱི་
ཚུལ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀུན་ཏུ་སྡུད་པ། ཤེས་རབ་བརྩེགས་པས་མངོན་པར་འཕགས་པ། ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་བསགས་པ་དང་ལྡན་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མངོན་པར་
བརྩོན་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤ་སྟག་གནས་ཏེ། ཀུན་
དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་གང་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་ཛམྦུའི་གླིང་འདི་ཉིད་དུ་ཡངས་
པ་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སྐྱེས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤ་སྟག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། རིགས་ཀྱི་
བུ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཆེན་པོ་འྡིའང་བལྟ་བའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་འདི་ལྟ་བུ་དག་
ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཅིང་འོང་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ། སྣང་བ་ཆེན་པོ་འྡིའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ཛམྦུ་ཆུ་


[222A]༄༅། །པོའི་གསེར་ལས་བྱས་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བདུན་པོ་འདི་དག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བཤད་པ་དག་སྤྲུལ་པ་མཛད་པ་
ཡིན་ནོ༑ ༑ཀུན་དགའ་བོ། ཛམྦུའི་གླིང་འདི་ན་ཁྱེའུ་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཁྱེའུ་འདི་ཛམྦུའི་གླིང་འདིར་
སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་གིས་ནི། ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་བོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི། སློབ་པའི་
ས་ཐོབ་བོ། །སྔོན་སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་ན་ཁྱེའུ་འདི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་འདུག་ཅིང་འོད་འབྱུང་བའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དབུས་མ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དེའི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལྷག་མ་དྲུག་པོ་གཞན་དག་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐོབ་པས་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཤིང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་


[222B]མཐུ་ལ་ལྟོས། དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་ཏེ་ཡང་དག་པར་དགའ་ཞིང་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་
མང་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་སྐད་ཅིག་གཅིག་མ་ཐལ་བར་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆར་དག་མངོན་པར་རབ་ཏུ་འབེབས་ཤིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐོབ་པ་འདིས་ཛམྦུ་ཆུ་བོའི་
གསེར་ལས་བྱས་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དུ་བཏུལ་ཏོ། །སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ནི། སློབ་པའི་སར་
བཏུལ་ཏོ། །སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པར་བྱས་ཤིང་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་འཛིན་དུ་བཅུག་གོ། ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་བདུན་བརྒྱ་ནི། བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དེ་
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་སོ། །ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་བདུན་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །སེམས་
ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ནི། བྱམས་པའི་འདུས་པ་མཐོང་བ་དང། བྱམས་པ་མཐོང་ཞིང་ཕྲད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་


[223A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ང་དང། འདི་དག་གིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཟིན་ཏོ། །ངས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའང་ངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཟིན་ཏོ་།བམ་པོ་གསུམ་པ་སྟེ་ཐ་མ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་
ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་དུ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་ན་བཞུགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་བར་
འགྱུར་བ་དང། དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་དགེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཛམྦུའི་གླིང་འདིར་མཆི་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་སྲིད་དུ་བདག་ཅག་གིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ལ་བལྟ་བ་དང་
བསྙེན་བཀུར་བགྱི་བ་དག་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་


[223B] དེ་སྲིད་དུ་བདག་ཅག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དག་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་མཐོང་
པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན་བདག་ཅག་ལ་གནས་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ལགས་ཏེ། གསུམ་གང་ལགས་ཤེ་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ སངས་རྒྱས་ལ་བལྟ་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ལ་བལྟ་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བགྱི་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་
འགྱུར་བའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཚིག་དེ་དག་གསོལ་ནས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་ནས་དུ་བར་བྱེད། སྨྲེ་
སྔགས་འདོན་པར་བྱེད་ཅིང་མཆི་མ་དག་ཕྱིས་ནས་ཤིང་བཅད་དེ་འགྱེལ་བ་བཞིན་དུ་ས་ལ་བསྒྱེལ་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དོན་ལེགས་པར་སེམས་
པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ་འདུས་བྱས་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ཡི། །གནས་འདི་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་།འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པས། །
མྱ་ངན་མ་བྱེད་ཀུན་དགའ་ཁྱོད། །བརྟགས་པས་འདུས་བྱས་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང། །རྟོག་པ་དེའང་མི་རྙེད་དེ། །དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོང་ཀུན་དགའ་ཁྱོད། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་མྱ་ངན་བྱེད། །བརྟགས་


[224A]༄༅། །པས་ཤེས་པ་སྟོང་པ་སྟེ། །ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སྟོང། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་མི་དམིགས་ན། །ཅི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་མྱ་ངན་བྱེད། །དངོས་རྣམས་ནམ་མཁའ་
འདྲ་བ་དང། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་ཆུ་བཞིན་པས། །བརྟགས་མེད་རྣམ་པས་མི་བརྟག་ཅིང། །མཁས་པ་རྣམ་པར་མ་རྟོག་ཅིག་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་ཡིས། །རྟ་དང་གླང་པོ་བཞོན་པ་དང། །སྐྱེ་
རྒུའི་ཚོགས་དང་ལྗོན་ཤིང་ཚལ། །མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་དགའ་སྤྲུལ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང། །སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱང། །
གཞན་མིན་དེ་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་ལེགས་པར་སེམས་པ་ལ་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། །
ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད། །དེ་འདྲའི་ཆོས་མཆོག་བདག་གིས་ནི། །ཉན་པའི་ཐ་མ་དེ་རིང་ཡིན། །ཇི་ལྟར་མཉན་ཡོད་འཇུག་བྱ་ཞིང། །ཀུན་དགའ་རྫོགས་སངས་ག་
ལ་བཞུགས། །སྤྱན་ལྡན་གང་ནས་བྱོན་འགྱུར་ཞེས། །དྲིས་ན་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ། །དྲི་གཙང་ཁང་པ་མི་མཆོག་གིས། །སྟོང་པར་ཞུགས་ནས་ཇི་ལྟར་བལྟ། །ཁྲི་གདན་སྟོང་པ་མཐོང་
གྱུར་ན༑ ༑ཇི་ལྟར་གནས་འགྱུར་བརྟུལ་ཞུགས་བཟང། །དེ་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གནས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ལོ་གྲངས་


[224B][?]བར་དུས་ཀྱང་ནི། །དོན་འདི་རྙེད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཆོས་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་བལྟ་དཀའ་བ། །སོ་སོར་རྟོག་ཅིག་ཀུན་དགའ་བོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་སྡོང་པོ་ནི། །ཤུན་པ་རིམ་གྱིས་བཤུས་གྱུར་ན། །
དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་དེ་དང་འདྲ་།ཇི་ལྟར་ཆར་པ་བབ་པ་ན། །མདོར་ན་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་དག་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། །འགྲོ་འདིའི་དངོས་པོ་དེ་དང་འདྲ།།
ཇི་ལྟར་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལ། །མིག་ཅན་སྙིང་པོ་རྟོག་པ་ན། །དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལྟར། །འགྲོ་བ་འདི་ཀུན་དེ་དང་འདྲ། །ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་ནི། །རང་བཞིན་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལྟར། །
ཁམས་གསུམ་འཇིག་རྟེན་དེ་འདྲ་ཡིས། །མཁས་པ་དུ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གནས་ལ་ཕྱིར་
ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། མཁས་པ་ཇི་སྐད་ཟེར་བ་དེ། །ཁོ་བོས་མི་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་མདོ་སྡེ་ལས། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཀུན་དངོས་མེད་གསུངས། །ལྷ་རྣམས་བྱེ་
བ་དུ་བཞིན་དང། །མཆི་མས་བརྣངས་པ་འདི་དག་ནི། །བདག་གི་དྲུང་དུ་ཉེར་ལྷགས་ཤིང། །དུ་པས་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད། །སྤྱན་དང་ལྡན་པས་བདག་པོར་ཏེ། །རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་འདི་བཞུད་ན། །ཁོ་བོ་གང་ཕྱོགས་འགྲོ་བྱ་ཞིང། །སུ་ཞིག་བདག་གི་སྐྱོབ་པར་འགྱུར། །ཨེ་མའོ་སངས་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་དཀོན་།།བདག་གིས་སུ་ལ་མཚོད་བྱ་ཞིང། །ཞི་བ་ཟབ་མོ་བལྟ་དཀའ་


[225A]༄༅། །བའི༑ ༑དམ་ཆོས་སུ་ལས་མཉན་པར་བྱ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་མེད་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཚིགས་སུ་
བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ལོངས་ཤིག་བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། །ཆོས་འགའ་འོང་བ་ཡོད་མིན་ལ། །འགྲོ་བར་འགྱུར་བའང་མེད་པས་ན། །མྱ་ངན་མ་བྱེད་ཆོས་ཉིད་ལྟོས། །སངས་རྒྱས་སྐྱེ་བ་ཅི་
འདྲ་བ༑ ༑དེ་ཡི་བྱང་ཆུབ་དེ་དང་འདྲ། །འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཅི་འདྲ་བ། །མྱ་ངན་འདའ་བའང་དེ་དང་འདྲ། །སངས་རྒྱས་ནམ་ཡང་སྐྱེ་མེད་ཅིང། །སངས་རྒྱས་འགག་པར་འགྱུར་བའང་མེད། །
རང་བཞིན་དེ་འདྲའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཀུན་དགའ་ཁྱོད་ནི་ཅི་ཕྱིར་དུ། །ཁོ་བོའི་སྤུ་ཡི་ཁུང་བུ་ནས། །སྟོང་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང། །ཉེ་བར་ཞི་དང་སངས་རྒྱས་ཞེས། །སྒྲ་སྐད་བཞི་པོ་
འབྱུང་བ་ཉོན། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་རིགས་ཀྱི་བུ་དམིགས་མེད་ལ་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། བརྟུལ་ཞུགས་བཟང་པོ་ཁྱེད་ཅག་ལྟ། །མྱུར་དུ་ཞིང་གཞན་
འགྲོ་འགྱུར་ཞིང། །དེར་ཡང་བདུད་རྩིའི་ཚིག་གསུང་བ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེར་ནི་ཟབ་མོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །གསུང་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཐོས་འགྱུར་ལ། །
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང། །ཁོ་བོ་འཇིག་རྟེན་མགོན་འདས་ཞེས། །ལྷ་རྣམས་བྱེ་བ་མང་པོ་དག་ཆོ་ངེས་འདེབས་


[225B] །མཁས་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བྱ། །དགེ་བསྙེན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་ཤུགས་ཆེན་དུ་བྱེད་ཅིང། །བདག་གི་དྲུང་དུ་ལྷགས་གྱུར་ན། །ཁོ་བོས་ཇི་
ལྟར་ལན་ཡང་གདབ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་འཐབ་བྲལ་དང། །དགའ་ལྡན་པ་དང་རབ་འཕྲུལ་དང། །དབང་སྒྱུར་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་།ལྷ་ཚོགས་ཉེ་བར་ལྷགས་པ་རྣམས། །ཤཱཀྱ་
སྐྱེས་མཆོག་འདས་གྱུར་ན། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་།བདག་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ། །དམ་ཆོས་སྨྲ་བ་སྤོབས་པར་འགྱུར་།སྐྱེས་བུ་སྐྱེས་མཆོག་འདས་གྱུར་ན། །ཀུན་
དགའ་འདྲེན་པ་གང་ན་ཞེས། །ལྷ་རྣམས་འདྲི་བར་གྱུར་བའི་ཚེ་།རྣམ་འདྲེན་བསམ་གཏན་ཟབ་མོ་དང། །བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་གནས་པ་ལ། །ནང་དུ་ཡང་དག་བཞག་གོ་ཞེའམ། །
འོན་ཏེ་འཆག་ཅིང་བཞུགས་སོ་ཞེས། །ཇི་ལྟར་ཚིག་གི་ལན་ཡང་གདབ་།དེ་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཐོབ་པས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་
ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ཟླ་བ་གསུམ་པོ་འདི་འདས་ནས། །ཁོ་བོས་ཕྱིས་ཀྱང་བལྟ་བྱ་བར། །བདག་ནི་ཁྱོད་ལ་དམ་འཆའ་ཡི། །ཀུན་དགའ་ཐོང་ཞིག་མ་དུ་ཞིག་སངས་རྒྱས་སྟོང་
ཕྲག་གཞན་དག་ལ། །ཤཱཀྱའི་ཏོག་གི་ཆ་བྱད་ཀྱིས། །ཆོས་མཆོག་བཤད་པར་མཛད་གསོལ་ཞེས། །ཁྱོད་ཕྱིར་བདག་གིས་གསོལ་བར་བྱ་།རྫོགས་སངས་ཐུགས་རྗེ་གཟིགས་མཛད་


[226A]༄༅། །ཅིང། །ཁྱོད་ཀྱི་མདུན་དུ་གཤེགས་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱིས་མི་མཆོག་ཡོངས་བསྙེན་གྱི། །ཀུན་དགའ་འདི་ལ་ཁྱོད་མ་དུ། །གང་དུ་འདི་འདྲའི་སྟོན་པ་ནི། །འཇིག་
རྟེན་དུ་ནི་འདའ་འགྱུར་བ། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་།མྱ་ངན་ཆེན་པོ་བྱ་བའི་རིགས། །བདག་གིས་སངས་རྒྱས་འདི་སྐད་ཅེས། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་འཚོ་གྱུར་པའི། །འདུས་བྱས་
ཐམས་ཅད་མཐར་འཇིག་ཅེས། །གསུངས་པ་སྟོན་པའི་དྲུང་ནས་ཐོས་།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྣམ་ལོགས་སུ་འདུག་ནས་ལན་གསུམ་དུ་སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ། མདོངས་པར་གྱུར་བའི་སེམས་ཅན་ལ་།གང་གིས་མིག་ནི་སྩོལ་མཛད་ཅིང། །སྲོག་ཆགས་ཀུན་མགོན་གང་ཡིན་པ། །སྟོན་པ་དེ་རིང་མྱ་ངན་འདའ། །
མི་རྣམས་འདྲེན་པ་དེ་འདས་ཞེས། །ཚིག་འདི་ཐོས་པར་གྱུར་ན་ནི་།རྒྱལ་པོ་དམ་པ་ལུས་འཕགས་བུ། །ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟར་གནས། །དེ་ནས་གྱད་དང་གྱད་མོ་དང། །གྱད་
ཀྱི་བུ་རྣམས་མི་བཟད་ཅིང། །མི་མཆོག་མྱ་ངན་འདའ་འགྱུར་ཞེས་།དེ་ན་སྙིང་རྗེས་དུ་བར་བྱེད། །ཐ་མའི་སྟོན་པ་བལྟ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་དེར་ནི་ལྷགས་གྱུར་ནས། །ཐལ་སྦྱར་རབ་
བཏུད་འཁོད་ནས་ནི། །འདུད་ཅིང་ཕྱག་ཀྱང་འཚལ་བར་བྱེད། །དཔག་ཚད་ལྔ་ཡི་ཁོར་ཡུག་ཏུ། །ལྷ་དང་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱིས་གང་།དེ་ཡི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ། །མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་


[226B] །དྲང་སྲོང་དམ་པའི་མཆོད་པའི་ཕྱིར། །དྲི་ཞིམ་མེ་ཏོག་ཆུ་བོ་དག་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་ཕབ་གྱུར་ཅིང། །ཕྱི་མའི་ཆར་བའང་ཕབ་པར་གྱུར། །དེ་ནས་དགའ་བོ་ཉེ་དགའ་གཉིས། །
ཐ་མའི་སྟོན་པ་བལྟ་བའི་ཕྱིར། །བྱེ་བ་དྲུག་ཅུའི་ཀླུ་རྣམས་དང། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས་པར་ལྷགས། །བྲང་འགྲོ་ཆེན་པོ་ཆུ་ལྷ་དང། །གཟི་ཅན་དང་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང། །གསལ་མཐོང་དང་ནི་
བཏང་བཟུང་དག། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཀླུས་བདར་ཅིང། །ཐ་མའི་སྟོན་པ་བལྟ་བའི་ཕྱིར། །སྤོས་ཆུའི་སྤྲིན་དག་འདུས་བྱས་ཤིང་།ནམ་མཁའི་ངོས་ནི་ཁེབས་བྱས་ཏེ། །ཆར་བཞིན་འབེབས་
ཤིང་ཉེ་བར་ལྷགས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་མཆོད་པའི་ཕྱིར། །ལྷ་ཀླུས་ལྷ་ཡི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དང་སྤོས་ཆུ་གཙང་མ་ཡི། །ཆར་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཕབ། །ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ། །དུང་
ཕྱུར་དྲུག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །རིན་ཆེན་ཆར་པ་རབ་འབེབས་ཤིང་།སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་དྲུང་དུ་ལྷགས། །བྲང་འགྲོ་ཆེན་པོ་ཨེ་ལའི་འདབ། །ལྷུན་པོ་ཙམ་ཡང་དུ་བྱེད་ཅིང། །ཐ་མའི་འཇིག་
རྟེན་མགོན་པོ་ལ། །མཆོད་པ་བྱ་ཕྱིར་ཉེ་བར་འོངས། །ཀླུ་ཡི་བུ་མོ་སྟོང་དང་ནི། །བརྒྱ་དང་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམས་དག་ཀྱང། །ང་རོ་སྤྲིན་སྙེད་སྒྲོག་བྱེད་ཅིང། །སྟོན་པའི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་ལྷགས་།ཐ་མའི་
འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ལ། །མཆོད་པ་བྱ་ཕྱིར་དེ་དག་གིས། །སྤོས་ཆུ་གཙང་མའི་ཆར་ཆེན་ཡང། །དེར་ནི་མངོན་པར་རབ་ཏུ་ཕབ། །གནོད་སྦྱིན་སྟོང་ཕྲག་བྱེ་བ་དང། །བརྒྱ་དང་ཁྲག་ཁྲིག་


[227A]༄༅། །རྣམས་དག་ཀྱང། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་དྲན་བྱེད་ཅིང་།བལྟ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཉེ་བར་ལྷགས། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱང། །ཐ་མའི་སངས་རྒྱས་བལྟ་བའི་
ཕྱིར༑ ༑དུ་བཞིན་མཆི་མས་བརྣངས་གྱུར་ཅིང། །སྟོན་པའི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་ལྷགས། །དེ་བཞིན་ལྷ་དབང་བརྒྱ་བྱིན་ཡང། །སུམ་ཅུ་གསུམ་པ་སྟོང་ཕྲག་ནི། །སུམ་ཅུ་གསུམ་གྱིས་མདུན་བདར་
ཅིང། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འོངས། །དྲང་སྲོང་དམ་པ་མཆོད་པའི་ཕྱིར། །དེས་ཀྱང་མེ་ཏོག་མནྡཱ་དང། །ལྷ་ཡི་ཙནྡན་ཕྱེ་མ་ཡི། །ཆར་པ་མངོན་པར་རབ་ཏུ་ཕབ། །ཚངས་པ་ངན་སྤོང་
གཙུག་ཏོར་ཅན། །ཐ་མའི་སྟོན་པ་བལྟ་བའི་ཕྱིར། །གཉིས་ཀ་ཚངས་པས་མདུན་བདར་ཅིང། །ངུ་མོས་འདེབས་ཤིང་རྗེས་སུ་ལྷགས་།གནས་གཙང་ལྷ་བརྒྱ་བྱེ་བ་ཕྲག་མང་པོ་གཟི་
བརྗིད་ཆེན་པོ་རྣམས། །དེ་རིང་རྒྱལ་བ་འདའ་འགྱུར་ཞེས། །དུ་མོས་འདེབས་ཤིང་ལྷགས་པར་གྱུར། །ལྷ་བརྒྱ་བྱེ་བ་ཕྲག་མང་པོ་།རྣམ་མང་ཆོ་ངེས་འདེབས་བྱེད་ཅིང། །མི་མཆོག་
བསྐལ་པར་བཞུགས་གསོལ་ཞེས། །བསམ་གཏན་ཆེ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་།བདུད་ཀྱི་བུ་ཕོ་མཁས་པ་པོ། །དེད་དཔོན་ཞེས་ནི་བྱ་བ་ཡང། །མི་མཆོག་མྱ་ངན་འདའ་འགྱུར་
ཞེས༑ ༑ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་ཅིང་འོངས། །དེས་ཀྱང་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་ནི། །ཤཱཀྱའི་རིགས་སྣང་འཇིག་རྟེན་ལ། །བརྩེ་སླད་བསྐལ་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ། །རྫོགས་པའི་


[227B] །ལྷ་དང་མི་ཡི་བདག་པོ་ལ་།བསམ་ཡས་དོན་དུ་འགྱུར་ལགས་ཀྱི། །ཐུབ་ཆེན་བསྐལ་པར་བཞུགས་གསོལ་ཞེས། །མི་ཡི་མཆོག་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །དེ་
ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་དམིགས་མེད་ཀྱིས་ལྷ་དང་བཅས། ཚངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་དང། བདུད་ཀྱི་བུ་དེད་དཔོན་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། བག་མེད་པས་ནི་འདས་བྱས་ཤིང། །
ད་ལྟར་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་བྱེད་པ། །ཁྱེད་ཀུན་མི་ཤེས་བྱིས་པ་སྟེ་།སྤྲེའུ་རྣམས་དང་ནི་འདྲ་བ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཕག་ནི་སེམས་བྲལ་ཞིང། །ཉལ་བ་མཚོན་ཆ་རྣམ་དག་གིས། །ཡོངས་སུ་གཤགས་
ནས་བསད་པ་ན། །སྙིང་རྗེས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལྟར། །བག་མེད་དབང་སོང་སྔོན་ཆད་ནི། །གང་གིས་ཆོས་རྣམས་མ་ཐོས་པ། །ཁྱེད་ཅག་ཐམས་ཅད་དེ་འདྲ་བར། །ཁོ་བོས་དེ་ལྟར་སྤོབས་
པ་ཡིན༑ ༑དེ་རིང་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་ནི། །འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་ནུབ་འགྱུར་ཞིང། །ཀྱེ་མ་རྒྱལ་བ་འདས་འགྱུར་གྱི། །དགེ་བ་དག་གི་ལས་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་
མ་འགགས་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་དང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དོན་ཡོད་རྒྱལ་པོ་དང། གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་གཞོན་ནུ་དང། གནས་
བརྟན་གསུས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག། ཁྱེད་ཀྱི་ལག་པ་གཡས་པ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་ཅིག་།དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་


[228A]༄༅། །ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་ཏོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་འབུམ་ཐམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་ཏུ་རང་རང་གི་ལག་པ་
ཕུལ་ལོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་གཡོན་པས་ནི། དགེ་སློང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལག་པ་ནས་བཟུང། ཕྱག་གཡས་པས་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་དང། སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱི་ལག་
པ་ནས་བཟུང་སྟེ། དགེ་སློང་དག། གནས་བརྟན་རྣམས་ལ་ཀུན་དགའ་བོ་བཟང་པོ་དང། དཔལ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་འདི་གཉིས་བཅོལ་ཅིང་ཡོངས་སུ་གཏད་དོ། །ཞེས་ཕྱག་གིས་དགེ་
སློང་དེ་དག་གི་ལག་ཏུ་གཏད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་སྒྲ་སྐད་དང། ང་རོའི་སྒྲ་སྙིང་རྗེ་ཞིང་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ཅིང་སྒྲ་སྐད་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་དུ་གྲགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གཉིས་གནས་བརྟན་དེ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་མཐོང་ནས་དགེ་སློང་ལྔ་
བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བཏང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དགེ་སློང་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་བལྟ་བར་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲོན་མ། ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ། ཕན་པར་བཞེད་


[228B]སྤྲོའི། ཇེ་དང་པོ་ཁོ་ནར་བདག་ཅག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་སྐད་
ཅིག་དེ་དང། ཐང་གཅིག་དེ་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པས་རང་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་ན་བཞུགས་བཞིན་དུ་ཕྱག་གཡས་པ་རྣམས་
བརྐྱང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རབ་ཏུ་བཏུད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱག་གིས་ཀུན་དགའ་བོ་དང། སྒྲ་གཅན་ཟིན་དང། གནས་བརྟན་རྣམས་ཀྱི་ལག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་
ཕྱག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །སྒྲ་གཅན་ཟིན་འདི་བདག་གི་བུ། །ཀུན་དགའ་
བོ་ནི་གོ་རེ་ལོང། །འདི་གཉིས་དྲང་སྲོང་ཆེ་རྣམས་ལ། །མངོན་སུམ་དུ་ནི་ཡོངས་སུ་གཏད། །དེ་རིང་ཛམྦུའི་གླིང་དུ་ནི། །བདག་གི་མཚན་མོ་ཐ་མར་འགྱུར། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས། །
སླན་ཆད་བདག་ནི་མཐོང་མི་འགྱུར། །གང་དག་བྱམས་པ་བསམ་ཡས་པའི། །འཇིག་རྟེན་མགོན་རྣམས་མ་གཏོགས་པར། །གཞན་གང་བདག་ལ་སྐྱོབ་འགྱུར་ཞིང། །སུ་ཞིག་དཔུང་
གཉེན་སྐྱབས་སུ་འགྱུར། །སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སླད་དུ་ཡང། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ནི། །གངྒཱའི་བྱེ་མ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་བསྐལ་པར་བསྡད་བགྱི་ན། །ཚད་མེད་བསམ་གྱིས་མི་


[229A]༄༅། །ཁྱབ་པའི། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་རྣམ་བལྟས་ན། །གང་གི་ཕྱིར་ནི་འདིར་བསྡད་པའི། །སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་།སེམས་ཅན་གང་དག་ཆོས་འདི་ལ། །
གུས་བཅས་དོན་ནི་བདག་གིས་བགྱིས། །བློ་གྲོས་ངན་པ་གཞན་དག་ནི་།སངས་རྒྱས་བྱེ་བས་གདུལ་མི་སྤྱོད། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པ་དེ་དག་གིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་
སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དོན་རྣམས་མཛད། །སངས་རྒྱས་མཛད་པའང་ཁྱོད་ཀྱིས་མཛད། །ཆོ་འཕྲུལ་དག་ཀྱང་བསྟན་མཛད་ཅིང། །ཆོས་ཀྱི་རྔ་ཆེན་རབ་ཏུ་
བརྡུངས། །སྐྱོབ་པ་ཤཱཀྱ་སེངྒེ་ཡིས། །སྤྲིན་གྱིས་ས་གཞི་ཆེན་པོ་ལྟར། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཚིམ་མཛད་ཅིང། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་ཕྱུང། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་དག་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། སངས་
རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། །སྤྱན་ལྡན་བསྐལ་པར་མཐོང་བ་དང། །འདྲེན་པ་བསྐལ་པར་བཞུགས་འགྱུར་བར། །དཔའ་ཆེན་རྣམས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་རྐང་གཉིས་མཆོག་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་བཞུགས་གྱུར་ན། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་མང་པོ་ལ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དོན་དུ་འགྱུར། །ལྷ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང། །ལྷ་མིན་


[229B] །ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པ་དེ་དག་གིས་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ངུ་མོས་བཏབ་པས་ཆོག་སྨྲེ་སྔགས་བཏོན་པས་ཆོག་གི་མྱ་ངན་
མ་བྱེད༑ སྨྲེ་སྔགས་མ་འདོན་ཅིག་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན། མཐའ་དེ་ཡིན། འགྲོ་བ་དེ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་སྐྱེས་པ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་དེ། མཐའ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་
པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ན། མངའ་དབང་མི་མཛད་ཅིང། ཡང་མངའ་བདག་མཛད་པར་ནམ་ཡང་མི་དགོངས་སོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ་དག་ཁྱེད་ངེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འོང་བར་འགྱུར་བའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱག་བརྐྱང་སྟེ་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་མཛད་པར་འགྱུར་བའི་འོད་དེས་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །
ཁྱེད་ཅག་འདི་ན་འདུག་ནའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཞལ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞིང་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པའང་མངོན་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་གྱི། མྱ་ངན་མ་བྱེད་ཅིག་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཐུགས་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཞབས་གཡས་པའི་མཐེ་བོ་དང། ཕྱག་གཡས་པའི་མཐེ་བོ་དང། དེ་


[230A]༄༅། །བཞིན་དུ་གཡོན་པ་གཉིས་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྐུའི་ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་འཁོར་ལོའི་མཚན་གྱིས་སྤྲས་པ་
གཉིས་དང། དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་ཞིང་དྲ་བས་འབྲེལ་ལ་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུའི་ཕྱག་སོར་རྣམས་དང། ཕྱག་རིས་ཤིན་ཏུ་བཀྲ་བའི་ཕྱག་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་དང། དེ་བཞིན་
དུ་མཚན་ཐམས་ཅད་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྐུ་ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང། མདོམས་ཀྱི་གསང་བའི་ཐན་ཀོར་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཞལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཞལ་གྱི་སྨིན་
མཚམས་ནས་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་འབུམ་རབ་ཏུ་བཀྱེ་སྟེ། འོད་ཟེར་རེ་རེའི་ཐོག་མ་ལའང་པདྨ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་འབུམ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །པདྨ་རེ་རེའི་སྙིང་པོ་ལའང་
སེངྒེའི་ཁྲི་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་འབུམ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ་།སེངྒེའི་ཁྲི་རེ་རེ་ལའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རེ་རེ་སྤྲུལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུས་ཆོས་སྟོན་ཅིང་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་རེ་རེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་དག་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཏུལ་ཏོ་།ཁ་ཅིག་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་
སར་བཏུལ་ཏོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དབུའི་གཙུག་ནས་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་རབ་ཏུ་བཀྱེ་སྟེ། འོད་ཟེར་རེ་རེའི་ཐོག་མ་ལའང་པདྨ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་འབུམ་


[230B] །པདྨ་རེ་རེའི་སྙིང་པོ་ལའང་སེངྒེའི་ཁྲི་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་འབུམ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ་།སེངྒེའི་ཁྲི་རེ་རེ་ལའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རེ་རེ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
སྐུས་ཆོས་སྟོན་ཅིང་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང། གཟུངས་དང། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་
པ་དང། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་མ་གཏོགས་པར་གཏམ་གཞན་མི་གསུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྤྲུལ་པ་རེ་རེས་ཆོས་བསྟན་པ་དེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དག་པ་དག་ལས་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་
རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གྱང་རྣམས་དང་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གློ་གཡས་པས་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་ལ་གཟིམས་
པ་ཞིག་མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་མཛད་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་སོས་ཀྱི་གནས་སུ་གཤེགས་ཏེ་རང་རང་གི་སྐུ་ལས་འོད་རབ་ཏུ་བཀྱེའོ། །དེ་རབ་ཏུ་བཀྱེ་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་
བ་ཆེན་པོ་ཡང་སོས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་སོས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་མཛད་ནས་དེའི་ཚེ་


[231A]༄༅། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ཡང་དང་ཡང། །བསད་ཅིང་བསད་ཅིང་ཕྱིར་ཡང་འཚོ། །འདུ་ཤེས་དེ་ཉིད་བརྟན་བྱེད་
པས༑ ༑དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་འོད་མཛད་པ། །འཇིག་རྟེན་འདིར་ནི་བྱུང་གྱུར་ནས། །གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་འགག་འགྱུར་བ། །ཟག་པ་མེད་ཅིང་
ལེན་མེད་ལ། །འགག་པ་མེད་ཅིང་ཟག་མེད་པའི། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་པར་མཛད། །གང་དག་ཆོས་འདི་རབ་ཤེས་པ། །དེ་དག་ངན་འགྲོར་འགྲོ་མི་འགྱུར། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་བཀའ་སྩལ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་དང། ཐང་གཅིག་དེ་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་སོས་ཀྱི་གནས་ནས་སྲོག་ཆགས་
དུད་ཕྱུར་ཕྲག་གསུམ་གྱིས་ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐོབ་པ་དེ་དག་གིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ། །ཟད་པ་མ་
མཆིས་ལེན་མ་མཆིས། །མི་འགག་ཟག་པ་མ་མཆིས་པའི། །འཕགས་པའི་ཆོས་འདི་འཚལ་གྱུར་པས། །བདག་ཅག་བསིལ་གྱུར་མྱ་ངན་འདས་།མཁྱེན་ནས་ཇི་བཞིན་ཉིད་
བརྙེས་ཤིང། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཁྱེན། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་སྟོན་མཛད་ཅིང། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་།ཟུག་རྔུ་འབྱིན་ཅིང་གསོས་མཛད་ལ། །སྨིན་


[231B] །མྱ་ངན་འདའ་བ་སྟོན་མཛད་པའི། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་ཅག་བཏུལ། །མིག་དང་སྒྲོན་མར་གྱུར་པ་འདི། །ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འདས་གྱུར་ན། །
སུ་ཞིག་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་རྣམས། །ཡང་སོས་གནོད་ལས་ཐར་མཛད་འགྱུར། །ཟུག་རྡུ་འབྱིན་མཛད་སྨན་པ་ཆེ། །འབྱུང་པོ་ཀུན་གྱི་གསོས་མཛད་པ། །དེ་ཡིས་སེམས་ཅན་གང་གསོས་
པ༑ ༑དེ་དག་ངན་འགྲོར་མཆི་མི་འགྱུར། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཐིག་ནག་གི་གནས་ཀྱི་མཐར་བཞུགས་ཏེ་འོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བཀྱེའོ། །དེས་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་དེ་སྣང་བར་གྱུར་ནས་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དག་དེ་ནས་བཏོན་ཏེ་མཐོ་རིས་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་
བསྡུས་གཞོམ་དང། དུ་འབོད་དང། དུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང། ཚ་བ་དང། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དག་ནས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དག་བཏོན་ཏེ་མཐོ་རིས་དང། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་
ལམ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་དང། ཐང་གཅིག་དེ་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གནས་དག་ནས་ཤི་འཕོས་
ནས་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་རིས་རྣམས་སུ་སྐྱེས་སོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་སྔོན་གྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་


[232A]༄༅། །ཆོས་ཐོབ་པ། ཆོས་རྟོགས་པ། ཆོས་ཀྱི་གཏིང་དུ་ཞུགས་པ་དེ་དག་གིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དགོན་པའི་ཤུལ་ཞིག་ཏུ། །
དེད་དཔོན་འཇིགས་པ་མ་མཆིས་པས། །ཆོམ་རྐུན་གདུག་པས་གཙེས་གྱུར་པའི། །སེམས་ཅན་མང་པོ་ཐར་བགྱིད་ལྟར། །དེ་བཞིན་འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ལས། །དེད་དཔོན་བླ་ན་མ་མཆིས་
པ༑ ༑སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི། །སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཐར་པར་མཛད། །ཐུགས་རྗེ་ཉེ་བར་བསྐྱེད་མཛད་ཅིང། །བདག་ཅག་སྡུག་བསྔལ་ཐར་མཛད་པའི། །བླ་མེད་དེད་དཔོན་འོད་
མཛད་པ། །སངས་རྒྱས་ལ་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི། །བདག་ཅག་ལུས་ཀྱིས་རེག་གྱུར་པའི། །ཆོས་དང་ཡོན་ཏན་བསམ་ཡས་པའི། །ཚོགས་མཆོག་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལའང། །བདག་
ཅག་སྐྱབས་སུ་ཉེ་བར་མཆི། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འོད་བསིལ་ཞིང་འཇམ་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པའི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ཡོངས་སུ་
གདུང་བ་སིམ་ཞིང་བསིལ་བར་མཛད་ནས་ཡན་ལག་སྟོང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སིམ་པ་སྐྱེད་པ། འཇམ་པ་སྙན་པར་གསུང་བ། ཕན་པ་དང་བདེ་བར་
མཛད་པ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་གིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དེ་དག་ལ་བཀའ་སྩོལ་ཅིང་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་


[232B] །གང་གིས་སྟོང་ཉིད་མཚན་མེད་དང། །སྐྱེ་མེད་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་གྱུར་པ། །དེ་དག་ངན་འགྲོའི་འཇིགས་ལས་དགྲོལ། །དེ་ནས་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་
འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཀྱིས་གསུང་དེ་ཐོས་ནས་དུས་གསུམ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་ཡན་ལག་གི་ཡོན་ཏན་འབུམ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པ་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་
མནར་མེད་པའི་གནས་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པར་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་གཤེགས་ཏེ་ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གང་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་རྙེད་པའི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ། །མིང་དང་མཚན་མ་ཐ་སྙད་དང། །འདུ་ཤེས་གང་ཡིན་ཚུལ་བཞིན་མིན། །བརྟན་
པས་དེ་དག་རྣམ་སྤངས་ན། །དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་དགྲོལ་།གང་དག་གཟུགས་མེད་རྟེན་པ་ཡི། །འདུ་ཤེས་ཀུན་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་མིན། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འཆི་འཕོ་ཞིང། །ཤི་ནས་སྐྱེ་
བར་འགྱུར་བ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་ཞིང་རབ་འཕེལ་བ། །ཁམས་གསུམ་པ་དག་ཅི་ཕྱིར་བདེ། །གང་གིས་སྟོང་པ་སྟོང་ཤེས་ཤིང་།སྟོང་པ་དེ་ལའང་མི་སེམས་ལ། །གང་དག་སྟོང་ཉིད་མི་
མཐོང་བ། །དེ་དག་སྟོང་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན། །གང་གིས་ཆོས་དོན་དེ་ཤེས་པ། །དེ་ལ་བདག་ནི་རྙེད་མི་འགྱུར། །གང་ལ་བདག་ནི་མི་རྙེད་པ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ག་ལ་འབྱུང། །སྟོང་དང་ཉེ་བར་


[233A]༄༅། །ལེན་མེད་དང། །མཚན་མ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང། །བདག་མེད་ཆོས་ནི་སྟོན་བྱེད་པ། །སངས་རྒྱས་ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲས་།དེ་ནས་གང་དག་དེར་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་
བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གིས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་ཅིང་ལྷའི་དྲང་སྲོང་དུ་གྱུར་ནས་དེ་དག་གི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གནས་དག་གི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གནས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
དག་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་མྠུའང་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་བྱས་པ་གཟོ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མ་མཐོང་བར་དང་པོ་ཁོ་ནར་བདག་ཅག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ། །ཞེས་དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་དག་གིས་
དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ། །མི་འདུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་གང་ཟག་མཆོག་སྣང་བ་འོད་མཛད་རབ་ཏུ་གསལ་མཛད་པ། །མྱ་ངན་འདའ་བར་མཛད་པ་ཇི་ལྟར་བལྟ། །བདག་
ཅག་སྔར་ཉིད་མྱ་ངན་འདའ་བར་བགྱི། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་ནས་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐད་ཅིག་དེ་དང། ཐང་གཅིག་དེ་དང། ཡུད་ཙམ་
དེ་ལ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། གྱད་རྣམས་དང་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་བར་དུ་སླར་གཤེགས་སོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། དེ་


[233B]རྒྱས་པ་ནི། དོ་མོད་ནམ་གྱི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་
བྱ་བའི་ཐ་མ་ནི། འདི་ཡིན་གྱི། བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ། བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་
བྱེད་པ༑ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ། སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་
ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐུའི་གློ་གཡས་པ་བཏེགས་ཏེ་སེངྒེ་བཞིན་དུ་བག་ཚ་བ་མི་མངའ་བར་ཕྱོགས་བཅུའི་སྐྱེ་རྒྱུ་དེ་དག་ལ་གླང་པོ་
ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གཟིགས་ནས་ཞབས་གཡས་པའི་མཐེ་བོས་ས་ཆེན་པོ་ལ་བསྣུན་ཏོ། །བསྣུན་པ་དང་དེ་ལས་སྒྲ་སྐད་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞིང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུའི་
འཇིག་རྟེན་དག་འོད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པས་སྣང་བར་ཡང་གྱུར་ཏེ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལས་འོད་ཟེར་འདི་ལྟ་བུ་དག་རབ་ཏུ་བསྐྱེ་སྟེ། འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་
བཀྱེ་བ་དེས་སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་འོད་ཟེར་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དག་བྱུང་ངོ། །འོད་ཟེར་དེ་དག་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་འོད་ཟེར་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་བྱུང་ངོ། །འོད་ཟེར་རེ་རེས་ཀྱང་སངས་


[234A]༄༅། །རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་གླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་སྣང་བར་བྱས་ཏེ། འོད་ཟེར་གཅིག་དང། འོད་ཟེར་གཉིས་བ་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པར་འགྲོ་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྤུའི་ཁུང་
བུ་སོ་སོ་ནས་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་བཀྱེ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་སྣང་བར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་
མཛད་དེ། རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་
དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྙེད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་གསལ་བར་གྱུར་པ་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་ན་ཁོར་ཁོར་ཡུག་གི་ཁྱོན་དུ་དཔག་
ཚད་འབུམ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ལྟར་ཆེ་བ། དེ་ལྟར་ཡངས་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ། དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་བརྒྱ་སྟོང་དག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དེ་དག་མང་བ་ཡིན་སྙམ་མམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་


[234B] དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། གང་གིས་ཟག་མེད་ལེན་མེད་ཅིང། །འགག་མེད་ཟག་པ་མེད་པ་ཡི། །ཆོས་དེ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དག་དེ་དག་ངན་འགྲོར་འགྲོ་མི་འགྱུར། །དེ་ནས་
སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ་ཆོས་ཐོབ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་
པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ། །ཟག་པ་མ་མཆིས་ལེན་མ་མཆིས། །མི་འགག་ཟག་པ་མ་མཆིས་པ། །འཕགས་པའི་ཆོས་འདི་འཚལ་གྱུར་པས། །བདག་ཅག་བསིལ་གྱུར་མྱ་ངན་འདས། །མཁྱེན་
ནས་ཇི་བཞིན་ཉིད་བརྙེས་ཤིང། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཁྱེན། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་སྟོན་མཛད་ཅིང། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ། །ཟུག་རྡུ་འབྱིན་ཅིང་གསོས་མཛད་ལ། །
སྨན་སྩོལ་མཛད་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། །མྱ་ངན་འདའ་བ་སྟོན་མཛད་པའི། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་ཅག་བཏུལ། །མིག་དང་སྒྲོན་མར་གྱུར་པ་འདི། །ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་འདས་གྱུར་ན། །
སུ་ཞིག་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་རྣམས། །ཡང་སོས་གནོད་ལས་ཐར་མཛད་འགྱུར། །ཟུག་རྡུ་འབྱིན་མཛད་སྨན་པ་ཆེ། །འབྱུང་པོ་ཀུན་གྱི་གསོས་མཛད་པ། །དེ་ཡིས་སེམས་ཅན་གང་གསོས་པ། །དེ་
དག་ངན་འགྲོར་མཆི་མི་འགྱུར། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཐིག་དང་གི་གནས་ཀྱི་མཐར་བཞུགས་ཏེ་འོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བཀྱེའོ། །དེས་སེམས་ཅན་


[235A]༄༅། །དམྱལ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་དེ་སྣང་བར་གྱུར་ནས་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དག་དེ་ནས་བཏོན་ཏེ་མཐོ་རིས་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་
དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་བསྡུས་གཞོམ་དང། དུ་འབོད་དང། དུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང། ཚ་བ་དང། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དག་ནས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དག་བཏོན་ཏེ་མཐོ་རིས་དང། མྱ་ངན་ལས་
འདའ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་གནས་རྣམས་སུ་འོད་ཟེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ། དགའ་བར་
གྱུར་པ༑ ཡིད་དུ་འོང་བ། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ། མིག་དགའ་བར་བྱེད་པ། སྙིང་དང་མིག་རབ་ཏུ་སིམ་པ་སྙེད་པ། བསིལ་པ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་
ལུས་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་དེ་དག་གསལ་བར་མཛད་ཅིང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་མེའི་གདུང་བ་སྐྱེས་པའི་གདུང་བ་ཡང་
ཡོངས་སུ་ཞི་བར་མཛད་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་ནས་མཐར་གྱིས་འོད་དེ་དག་རབ་ཏུ་བཀྱེའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི་འོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལུས་མངོན་པར་བརླན་པར་མཛད་ཅིང་ལུས་དང་སེམས་འཇམ་ཞིང་ལས་སུ་རུང་བ་བསྐྱེད་ནས་ཡོན་ཏན་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་


[235B] ང་ནི་འཇིག་རྟེན་བདེ་སྩོལ་ཟིང། །ང་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐར་མཛད་པ། །ང་ནི་ལུས་ངལ་འགྱུར་པ་རྣམས། །རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟོན་མཛད་པའོ། །ངས་བཤད་ཞི་བ་
བདེ་བ་དང། །ཤིན་ཏུ་བལྟ་དཀའི་ཆོས་གང་ཡིན། །གང་དག་ཆོས་དེ་རབ་ཤེས་པ། །དེ་དག་ངན་འགྲོར་འགྲོ་མི་འགྱུར། །གང་དག་སངས་རྒྱས་སྐྱབས་སོང་བའི། །མི་རྣམས་དེ་དག་རྙེད་པ་ཡོད། །
དེ་དག་བསྐལ་པ་སྟོང་རྣམས་སུ། །ཕྱིན་ཆད་སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་མི་འགྱུར། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་བཀའ་སྩལ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་དང། ཐང་གཅིག་
དེ་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་དེ་ནས་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་དང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་པ་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་དང་ཐང་གཅིག་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་སེངྒེའི་གཟིམས་ཁྲི་དག་
ལ་གློ་གཡས་པ་ཕབ་སྟེ་གཟིམས་པར་གྱུར་ནས་དེ་དག་ཀྱང་སླར་བཞེངས་ཏེ་ཆོ་འཕྲུལ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་འདི་
སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། ད་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་འདི་དང་
ཐང་གཅིག་འདི་དང། ཡུད་ཙམ་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ཤིང་ཆོ་འཕྲུལ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་


[236A]༄༅། །པ༑ དགེ་སློང་དག་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེང་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་མཐུན་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གྱད་རྣམས་དང་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཟུང་གི་བར་ཤ་སྟག་ཏུ་སེངྒེའི་
གཟིམས་ཁྲི་ལ་སྐུའི་གློ་གཡས་པ་ཕབ་སྟེ་བཞུགས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོ་མོད་ནམ་གྱི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤར་ཕྱོགས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མཐོང་ངམ། དགེ་སློང་དག་།ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་དང། ནུབ་ཕྱོགས་དང། བྱང་ཕྱོགས་དང། ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་དང། འོག་དང་
སྟེང་གི་ཕྱོགས་དག་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དག་མཐོང་ངམ་
དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ། བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་ལགས་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི། མ་མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་


[236B] དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གླིང་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་གྱིས་
ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ན། དགེ་སློང་དག། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དེ་དག་ཚད་གཟུང་བའམ། བགྲང་བའམ་དྤེའམ། ཡོངས་སུ་བགྲང་བར་ནུས་སྙམ་མམ། གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། མ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གླིང་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ལྟ་བུའི་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་
རྡུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ན། དགེ་སློང་དག། ངས་ཤའི་སྤྱན་ཐ་མལ་པས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་གཟིགས་
ཏེ༑ དཔེར་ན། གཉའི་ཤིང་གང་ཙམ་ན་འདུག་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། ཤའི་མིག་མཉམས་པ། རྒྱང་རིང་པོར་མི་ལྟ་བའི་རང་གི་ཡུལ་བཞིན་ནོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་སུའང་དེ་བཞིན། ནུབ་ཕྱོགས་སུའང་
དེ་བཞིན། བྱང་ཕྱོགས་སུའང་དེ་བཞིན། ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུའང་དེ་བཞིན། འོག་གི་ཕྱོགས་སུའང་དེ་བཞིན། སྟེང་གི་ཕྱོགས་སུའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ངས་འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། གླིང་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབུམ་ལྖུའི་ཕུང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་པའི་


[237A]༄༅། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་ཤར་ཕྱོགས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་པ་དང། བཞུགས་པར་གྱུར་པ་དག་
ཀྱང་གཟིགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་མཐུན་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མར་མེ་མཛད་ཅེས་བྱ་བར་མཚན་
མཐུན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅེས་བྱ་བར་མཚན་མཐུན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་པདྨ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་མཐུན་པ་དང་
དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་འཕགས་པར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་མཐུན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གྲགས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བར་མཚན་མཐུན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་འཇིག་
ཅེས་བྱ་བར་མཚན་མཐུན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གསེར་ཐུབ་ཅེས་བྱ་བར་མཚན་མཐུན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འོད་སྲུང་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་མཐུན་པ་ཤ་སྟག་ལའང་དེ་སྙེད་གཟིགས་
སོ༑ ༑དེ་བཞིན་དུ་མཚན་གཞན་དང་གཞན་དུ་གསོལ་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱང་གཟིགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་མཚན་དེ་དག་ཀྱང་
འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང། ཆོས་སྣ་ཚོགས་དང། ཆོས་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཅན་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མཚན་ཐ་དད་པར་གསོལ་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་


[237B]གཟིགས་སོ། །མཚན་དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དག་དང། བཞུགས་པ་དག་དང་
ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དག་ཀྱང་གཟིགས་ཏེ། ངའི་ཤའི་སྤྱན་ཐ་མལ་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ནི། དེ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི། དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པ་དང། ལྷག་པ་བས་ཀྱང་ལྷག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པ་དང། ཆེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། གོང་མ་དང། ཆེས་གོང་མ་དང། ཚད་མེད་པ་དང། ཆེས་ཚད་མེད་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཤའི་སྤྱན་ཐ་མལ་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཚད་མེད་པ་དང། དེ་ལྟར་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། དེ་ལྟར་བགྲང་དུ་མེད་པ་དང། དེ་ལྟར་གྲངས་མེད་པ་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དགེ་
སློང་དག། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཁྱིམ་པའམ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་བསྐལ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བཀུར་སྟིར་བྱས། བླ་མར་བྱས། རི་མོར་བྱས། མཆོད་


[238A]༄༅། །པར་བྱས། རྗེད་པར་བྱས། གསོལ་པར་བྱས་ཏེ་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་གིས་མཆོད་པ་བྱས་པ་བས། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་
ལ་ལ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་དད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཙམ་བསྐྱེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་
བློས་ཡང་དག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ན། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མང་པོ་དག་དང་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར་
གྱི༑ སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ་བསྐལ་པར་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་ནི། དེ་ལྟ་
མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་ཡེ་ཤེས་འདི་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་ཞིང། དེ་ནི་
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤའི་སྤྱན་བཤད་པ་ལུང་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི། འབྱུང་བར་དཀའ་བ་ཡིན་གྱི། བདག་ཅག་གིས་འདི་ཉིད་ལ་སྡུག་


[238B] ཉོན་མོངས་པའི་མཐའ་མ་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ་།སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ནི། སློབ་པའི་ས་ལ་བཀོད་པར་
གྱུར་ཏོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བཅུ་ནི། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་
ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ་མཆི་མས་བརྣངས་ཤིང་དུ་བཞིན་བྱུང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་སེམས་ཅན་རྣམས་བདག་གི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་ནས་གང་གི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འཚལ་བ་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉམས་པ་མི་མངའ་བས་སྐུ་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པར་བཞུགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་ཅིང་
གདུགས་མ་བདལ་བར་ཡང་སེམས་ཅན་ཚད་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་སླད་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་ལགས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བདག་གི་ཡུལ་སྟོངས་པར་མཛད་ལགས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྡིག་ཅན། སེམས་


[239A]༄༅། །ཅན་གང་དག་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་མི་བརྩོན་པ་དང། གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ལ་དད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱི་གྲོགས་ཡིན་
ལ༑ ཁྱོད་ཀྱང་དེ་དག་གི་གྲོགས་ཡིན་པས་སྡིག་ཅན། ཁྱོད་ཀྱི་གྲོགས་མང་དུ་ཡོད་ཀྱི། སྡིག་ཅན། དུ་བར་མ་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་མ་འདོན་ཅིག་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་
ཕྱག་གི་སེན་མོའི་རྩེ་མོས་ས་གཞི་ཆེན་པོ་ལས་སའི་རྡུལ་ཞིག་བླངས་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། སྡིག་ཅན། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་
ས་གཞི་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་རྡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་གང་མང་སྙམ་སེམས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་འདི་སྐད་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་གི་སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་མཆིས་པའི་དོག་སའི་རྡུལ་ནི། ཉུང་གི་གཞི་ཆེན་པོ་ལ་མཆིས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་མང་ལགས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་
དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྡིག་ཅན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ངའི་སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་འདུག་པའི་རྡུལ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཉུང་བའི་
སེམས་ཅན་དག་ངས་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་བྱས་ཏེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལ་སོ་སོར་བཀོད་ཀྱི། སྡིག་ཅན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ས་གཞི་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་


[239B] ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སོང་བས་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཡོད་ཀྱི་སྡིག་ཅན། ཁྱོད་དགའ་བར་གྱིས་ཤིག་སྡིག་ཅན། དེ་
ལྟ་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་རིང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱེད་པས་ན། དེ་རྣམས་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད། སྡིག་ཅན། དེ་ལྟར་ན། སེམས་
ཅན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཡོད་ཀྱི། དེ་དག་ལ་བྱ་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་གྱིས་ཤིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། དོ་མོད་ནམ་གྱི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་མཐོང་ངམ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་
ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཚད་མེད་པ་དག་ཡོད་པར་བལྟའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་མཐོང་ངམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཀོད་པ་དང། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་མཐོང་
ངམ༑ དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི། དེ་བས་


[240A]༄༅། །ཀྱང་ཕྱིར་ཞིང་ལྷག་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ཚད་མེད་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་ངས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་བ་ནི། ངས་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་བྲྒྱའམ་བསྐལ་པ་སྟོང་ངམ། བསྐལ་པ་འབུམ་མམ་
བསྐལ་པ་བྱེ་བའམ། བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་གམ། དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པ་སྙེད་དུ་དཔེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྗོད་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་
ངས་ཁྱེད་ཅག་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་སྟོན་པའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའང་བྱས་ཏེ། ངས་ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མ་བྱས་པར་ཕྱི་ནང་མེད་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་བསྟན་
ཟིན་ཏེ༑ དེ་ལས་ལྷག་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི། ཐ་ན་རྩྭའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་མེད་ཀྱི། ང་ཁྱེད་ཅག་གིས་ནན་ཏན་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ངས་ཁྱེད་ཅག་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་
ཆོས་ཀྱང་བསྟན། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡང་བསྟན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་གྱི། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་ཟུངས་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་


[240B]པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དེ། ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པས་སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ཏུ་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པར་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་ཆོས་གང་དག་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་དག་སྟོན་ཅིང་ཆོས་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་
བཀོད་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པར་གྱུར་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ནི། རང་བྱང་
ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་དེ་བས་ལྷག་པ་རྣམས་ནི། ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་བསྟན་པ་འདིས་སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་ཚད་མེད་
དཔག་ཏུ་མེད། བགྲང་དུ་མེད། གཞལ་དུ་མེད་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་
སློང་དག་ད་ནི། ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཡི། ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་ཤིག་དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་ལ་ཕན་པ་


[241A]༄༅། །དང། གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། ལྷ་དང་
མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །འཕགས་པ་ཁྱེའུ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་
བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང། པྲ་ཛྙཱ་ཝརྨ་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡྷེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་
ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་
