
[152B] །།རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་མཻ་ཏྲི་ཡ་མ་ཧཱ་སིང་ཧ་ནཱ་ད་ན་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡ་ན་སཱུ་ཏྲ་བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་བྱམས་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་
ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་


[153A]༄༅། །འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན། དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་ཙམ་གྱི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དང། མཐུ་ཆེན་ཐོབ་དང། དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་དང། བྱམས་པ་ལ་སོགས་
པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་སྟོང་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང། མདུན་གྱིས་བལྟས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །
དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་
པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཞུས་
ནས་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐབས་ཕྱེ་ན། བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུ་ལགས་སོ། །དེ་སྐད་
ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འོད་སྲུང་ཁྱོད་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲིས་ཤིག་དང་


[153B]རངས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འཚལ་བས། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། ཇི་ལྟར་བསླབ་
པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བགྱི་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་
སྩལ་ཏོ། །འོད་སྲུང། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །འོད་སྲུང་ཁྱོད་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང། ལྷ་དང་མི་རྣམས་
ཀྱི་དོན་དང། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་དོན་དང། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཏེ། ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་འབྲི་བར་སེམས་པ་ནི་ཡང་ཁྱོད་ལེགས་སོ། །འོད་སྲུང་
དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འོད་སྲུང། འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་


[154A]༄༅། །པས༑ ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང། ཆོ་
ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་
ཏེ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བརྐམ་ཆགས་མེད་པ་དང། ཚུལ་འཆོས་མེད་པ་དང། ཁ་གསག་མེད་པ་དང། གཞོགས་སློང་མེད་པ་དང། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་མེད་པ་དང། རྙེད་པས་རྙེད་པར་
བྱེད་འདོད་པ་མེད་པ་དང། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། འཛེམ་པ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ་།འཁོར་བ་ལ་ཡིད་སྐྲག་པ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་
མཁས་པ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང་འཁོར་བ་ལ་རྟག་ཏུ་ཡིད་སྐྱོ་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་བར་བྱ་ཞིང། ཤིང་དྲུང་ན་འདུག་
ཀྱང་རུང། རི་ལ་འདུག་ཀྱང་རུང། གནས་ཁང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་ཕུག་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པ་ལས་ཡིད་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་ནི༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་


[154B] བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གདུང་རྒྱུད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ༑ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དཔག་ཏུ་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བས་དཔག་ཏུ་མེད་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཔག་ཏུ་མེད་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་བདེན་པ་གསུང་བ། ཡང་དག་པར་གསུང་བ། ཇི་སྐད་
གསུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཛད་པ། མི་སླུ་བར་མཛད་པ། འཕགས་པ་སྨན་པ་ཆེན་པོ། ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ། མ་གསོལ་བར་བཤེས་གཉེན་མཛད་པ། ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ། དེད་དཔོན་ཆེན་
པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཟབ་པ་ཟབ་པར་སྣང་བ། ཞི་བ་ཞི་བར་སྟོན་པ། སྟོང་པ། སེམས་ཅན་མེད་པ། འཁྲུལ་མེད་པ། མཚན་མ་མེད་པ། མཚན་མ་ཡང་དག་པར་
ཆད་པ། སྨོན་པ་མེད་པ། སྨོན་པ་དང་བྲལ་པ། སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ། མཐོང་བར་དཀའ་བ། རྟོགས་པར་དཀའ་བ། ཉེ་བར་གཏོད་པ། དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ། དབེན་པ་
དབེན་དང་བྲལ་བ། དངོས་པོ་མེད་པ། དངོས་པོས་མ་གོས་པ། རྒྱུ་མེད་པ། རྒྱུ་ཡང་དག་པར་ཆད་པ། འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བ། བརྗོད་དུ་མེད་པ། བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ། རློམ་སེམས་མེད་པ་


[155A]༄༅། །ཀུན་དུ་བསྟན་པ། རྙོག་པ་མེད་པ། རྙོག་པ་དང་བྲལ་བ། བླང་བ་མེད་པ། དོར་བ་མེད་པ། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྲེད་པ་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་སྟོན་པར་
མཛད་པ། ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྣམ་པ་ལས་ཡིད་ལ་བྱའོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལ་དགེ་སློང་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ། ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ལ་
ཞུགས་པས་ནི། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པ་ལས་ཡིད་ལ་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་མིའི་ལུས་ཐོབ་ཅིང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ཡང་
ཐོབ༑ བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མཉེས་པར་བྱས་པས་ན་བདག་ལེ་ལོ་བྱེད་པ་དང། བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་འཛིས་གཡེན་སྤྱོ་ཞིང་གནས་པ་ནི། བདག་གི་མི་ཆའོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ལ་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པ་ཁོ་ནར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའི་གནས་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡོད་ལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟར་བརྒྱ་ལམ་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས། དེ་ལྟ་ན་བདག་གིས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་བྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་
མཉེས་པར་བྱས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པ་ལས་ཡིད་ལ་བྱའོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལ་དགེ་སློང་གིས་ནི་ཁྱོད་དང། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱི་


[155B] འོད་སྲུང། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ང་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པར་འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་དག་བཞུགས་པ་དེ་དག་གི་རྗེས་
སུ་སློབ་པ་ན། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི། འོད་སྲུང་ཁྱོད་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ཉིད་ལ་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཞིང། མཐོང་
ནས་ཀྱང་ཉེ་བར་འོངས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་གསོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི། དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
རྗེས་སུ་མཁྱེན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་དོན་གྱི་དབང་གཉིས་མཐོང་བས་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་
ཞེ་ན༑ ཚེ་འདི་ལ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། མ་འོངས་པ་ན་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐོང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ་།འོད་སྲུང། དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་གོས་དུར་སྨྲིག་དག་བགོས་ཤིང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་ཏེ། བསླབ་པ་རྣམས་བླངས་ནས། གནས་
ཁང་དུ་སོང་ངམ། ཕུག་ཏུ་སོང་སྟེ། སྒོ་བཅད་ནས། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང། གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་


[156A]༄༅། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་དང། ལྷུང་བཟེད་དང། ཆོས་གོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་དང། མཛའ་བ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱིམ་དང་སློང་མོ་སྟེར་བའི་ཁྱིམ་གྱི་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཡང་བྱེད་ལ། དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་ཡང་སེམས་ཏེ། བདག་ཅག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་མཁྱེན། མི་རིག་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་ཡང་
སེམས་སོ། །འོད་སྲུང། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་གནས་ཁང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། ཕུག་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། འཆགས་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གམ། གནོད་
སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གམ། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གམ། མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་
གནས་ཁང་ངམ། ཕུག་གམ། འཆགས་དེ་ན། ལྷ་གང་དག་གཉུག་མ་གཉུག་མར་གནས་པ་དེ་དག་གིས་དགེ་སློང་དེའི་སེམས་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ནས། དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་དགེ་སློང་
འདི་གང་གི་ཕྱིར་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ལ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ནས་
ཡིད་མ་རངས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ། འོད་སྲུང། དེ་ལ་ལྷ་དེ་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ནི་སྐུལ་བར་ཡང་བྱེད་ལ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སྣོད་མ་ཡིན་པར་རིག་ནས་


[156B] །འོད་སྲུང་ལྟོས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་དུ་དང། ཤེས་པ་ཆུང་དུ་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་དེ་དག་གིས་ཀྱང། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ནས། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འོད་སྲུང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་མཁྱེན་པའམ། མ་གཟིགས་
པའམ། ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པའམ། མངོན་སུམ་དུ་མ་མཛད་པ་ཅི་ཡང་མི་མངའ་སྟེ། འོད་སྲུང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང། དུས་
ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། བརྗོད་པར་མི་བྱ་བའི་ཤེས་བྱ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་ཞིང། ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་
བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས། བདག་ཉིད་རང་ལ་རག་ལུས་པར་ཤེས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་བདག་གི་སེམས་
ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ལ། གང་དག་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བཞུགས་ཏེ། འཚོ་ཞིང་གཞེས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་
བདག་གི་སེམས་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་པས་ན། བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོམ་རྐུན་མི་བྱའོ་ཞེས་བསླབ་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུང་


[157A]༄༅། །དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོམ་རྐུན་གང་ཞེ་ན། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོམ་རྐུན་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འོད་སྲུང། འདི་ལ་དགེ་སློང་དགེ་སྦྱོང་གི་ཁ་དོག་
དང༑ རྟགས་དང། དབྱིབས་ལ་གནས་ཤིང། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང། སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོམ་རྐུན་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །དབེན་པའི་
གནས་སུ་སོང་སྟེ་གནས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱེད་ན་དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོམ་རྐུན་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་ཅིང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པར་ཤེས་བཞིན་
དུ་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས། གཞན་དག་གི་མདུན་དུ་བདག་ཉིད་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པར་ཁས་འཆེ་བར་བྱེད་ན། དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་
གི་ཆོམ་རྐུན་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་ན། དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོམ་རྐུན་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ། འོད་སྲུང། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོམ་རྐུན་
ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུང། མི་གཏུམ་པ། བརླང་བ། དྲག་ཤུལ་གྱི་ལས་དང་ལྡན་པ། ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། སྟོབས་ཆེན་པོའི་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་གང་ལ་ལ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ལ་
འོད་སྲུང། སྐྱེས་བུ་དེས་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་མི་གང་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་དབྱུག་པས་བརྡེགས་སམ། མཚོན་གྱིས་བཏབ་བམ། ཁུ་ཚུར་གྱིས་བསྣུན་ཏེ། ཕམ་པར་བྱས་ནས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་


[157B] གསེར་དང། ནོར་བུ་དང། མུ་ཏིག་དང། བཻ་ཌཱུརྱ་དང། དུང་དང། མན་ཤེལ་དང། བྱི་རུ་དང། ས་ལེ་སྦྲམ་དང། དངུལ་དང། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང། ཁང་ཁྱིམ་
དང༑ བཞོན་པ་དང། གོས་དང། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང་དགའ་བ་དང། རྩེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་བཅོམ་ཞིང་ཕྲོགས་ཏེ་ཁྱེར་བར་གྱུར་ན། འོད་སྲུང། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གཞི་དེ་ལས་མི་དེ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་བསྐྱེད་སྙམ་མམ། འོད་སྲུང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས། མང་དུ་བསྐྱེད་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མང་དུ་བསྐྱེད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཁྱོད་མོས་པར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་
སྟེ༑ གང་ཞིག་བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་ཅིང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པར་ཤེས་བཞིན་དུ། དེ་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པས་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས། གཞན་དག་
གི་མདུན་དུ་བདག་ཉིད་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་ཁས་འཆེ་བར་བྱེད་ཅིང། ཐ་ན་བསོད་སྙོམས་གཅིག་ཙམ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན། དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་
ཕུང་པོ་མང་དུ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་མི་བཟད་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་


[158A]༄༅། །ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དཔེ་བསྟན་པས་བསྡམ་པའི་གནས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དཔེ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོས་ནས་སུ་ཞིག་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པར་ཐ་ན་དད་པས་སྩལ་བ་ཆབ་སྣོད་གང་ཙམ་ཡང་ལེན་པར་འགྱུར་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་
འོད་སྲུང། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། མགོ་དང། གོས་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟ་བུས་གནས་པར་བྱ་ཞིང། འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པར་ཐ་ན་དད་པས་བྱིན་པའི་ཆུ་སྣོད་གང་
ཙམ་ཡང་བླང་བར་མི་བྱའོ། །འོད་སྲུང། མི་གཉིས་པ་ཆེས་གཏུམ་པ། ཆེས་བརླང་བ། ཆེས་དྲག་ཤུལ་གྱི་ལམ་དང་ལྡན་པ། ཆེས་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། ཆེས་སྟོབས་ཆེན་པོའི་
ཤུགས་དང་ལྡན་པ་གང་ལ་ལ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། འོད་སྲུང་མི་དེས་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་མི་གང་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་དབྱུག་པས་བརྡེགས་སམ། མཚོན་གྱིས་
བཏབ་བམ། ཁུ་ཚུར་གྱིས་བསྣུན་ཏེ། ཕམ་པར་བྱས་ནས། ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་འགྲོན་བུ་དང། གསེར་དང། ནོར་བུ་དང། མུ་ཏིག་དང། བཻ་ཌཱུརྱ་དང། དུང་དང། མན་
ཤེལ་དང། བྱི་རུ་དང། ས་ལེ་སྦྲམ་དང། དངུལ་དང། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང། ཁང་ཁྱིམ་དང། བཞོན་པ་དང། གོས་དང། བཟའ་བ་དང། གཏུང་བ་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་


[158B] ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང། དགའ་བ་དང། རྩེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ཞིང་ཕྲོགས་ཏེ་ཁྱེར་བར་གྱུར་ན། འོད་སྲུང། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་
སེམས༑ གཞི་དེ་ལས་མི་དེས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་བསྐྱེད་སྙམ་མམ། འོད་སྲུང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མང་དུ་བསྐྱེད་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མང་
དུ་བསྐྱེད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཁྱོད་མོས་པར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་ཅིང། སོ་སོའི་
སྐྱེ་བོ་ཡིན་པར་ཤེས་བཞིན་དུ་དེ་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་གཞན་དག་གི་མདུན་དུ་བདག་ཉིད་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཡིན་པར་ཁས་
འཆེ་བར་བྱེད་ཅིང། ཐ་ན་བསོད་སྙོམས་གཅིག་ཙམ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན། དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་མང་དུ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མ་
ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་མི་བཟད་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུང། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན། མི་གང་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལྟ་ཞོག་གི་འོད་
སྲུང༑ མི་གསུམ་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གཏུམ་པ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་བརླང་བ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དྲག་ཤུལ་གྱི་ལས་དང་ལྡན་པ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་


[159A]༄༅། །ཤུགས་དང་ལྡན་པ་གང་ལ་ལ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ལ་འོད་སྲུང། མི་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆུང་ངུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན། མི་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་
དག་དབྱུག་པས་བརྡེགས་སམ། མཚོན་གྱིས་བཏབ་བམ། ཁུ་ཚུར་གྱིས་བསྣུན་ཏེ། ཕམ་པར་བྱས་ནས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་འགྲོན་བུ་དང། གསེར་དང། ནོར་བུ་དང། མུ་ཏིག་དང་
བཻ་ཌཱུརྱ་དང། དུང་དང། མན་ཤེལ་དང། བྱི་རུ་དང། ས་ལེ་སྤྲམ་དང། དངུལ་དང། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང། ཁང་ཁྱིམ་དང། བཞོན་པ་དང། གོས་དང། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང་
མལ་ཆ་དང། སྟན་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང། དགའ་བ་དང། རྩེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ཞིང་ཕྲོགས་ཏེ་ཁྱེར་བར་གྱུར་ན། འོད་སྲུང་
འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གཞི་དེ་ལས་མི་དེས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་བསྐྱེད་སྙམ་མམ། འོད་སྲུང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མང་དུ་བསྐྱེད་ལགས་སོ། །བདེ་བར་
གཤེགས་པ། མང་དུ་བསྐྱེད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཁྱོད་མོས་པར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་
མ་ཐོབ་ཅིང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པར་ཤེས་བཞིན་དུ་དེ་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་གཞན་དག་གི་མདུན་དུ་བདག་ཉིད་ཕྱིར་མི་


[159B] ཐ་ན་བསོད་སྙོམས་གཅིག་ཙམ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན། དེ་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་མང་དུ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ནི་དེ་བས་
ཆེས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་མི་བཟད་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་།འོད་སྲུང། སྟོང་ཆུང་ངུ་ཕྲ་མོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་མི་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་ལོངས་
སྤྱོད་རྣམས་ལྟ་ཞོག་གི་འོད་སྲུང། མི་བཞི་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཏུམ་པ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་བརླང་པ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་དྲག་ཤུལ་གྱི་ལས་དང་ལྡན་པ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཉམས་
སྟོབས་དང་ལྡན་པ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་སྟོབས་ཆེན་པོའི་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་གང་ལ་ལ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། འོད་སྲུང། མི་དེས་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ལྷ་དང། ཀླུ་དང་
གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དབྱུག་
པས་བརྡེགས་སམ། མཚོན་གྱིས་བཏབ་བམ། ཁུ་ཚུར་གྱིས་བསྣུན་ཏེ། ཕམ་པར་བྱས་ནས། ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་འགྲོན་བུ་དང། གསེར་དང། ནོར་བུ་དང། མུ་ཏིག་དང། བཻ་
ཌཱུརྱ་དང། དུང་དང། མན་ཤེལ་དང། བྱུ་རུ་དང། ས་ལེ་སྦྲམ་དང། དངུལ་དང། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང། ཁང་ཁྱིམ་དང་བཞོན་པ་དང། གོས་དང། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང་


[160A]༄༅། །མལ་ཆ་དང། སྟན་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང། དགའ་བ་དང། རྩེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ཞིང་ཕྲོགས་ཏེ་ཁྱེད་
བར་གྱུར་ན། འོད་སྲུང། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གཞི་དེ་ལས་མི་དེས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་བསྐྱེད་སྙམ་མམ། འོད་སྲུང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མང་དུ་བསྐྱེད་
ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མང་དུ་བསྐྱེད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཁྱོད་མོས་པར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་བདག་
ཉིད་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་ཅིང། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པར་ཤེས་བཞིན་དུ་དེ་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས། གཞན་དག་གིས་མདུན་དུ་
བདག་ཉིད་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པར་ཁས་འཆེ་བར་བྱེད་ཅིང། ཅི་ནས་ཀྱང་གཞན་དག་གིས་བདག་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་
ལྟར་སྟེང་དུ་འབྱུང་བར་ཡང་བྱེད། དགྲ་བཅོམ་པའི་དཔེ་སྟོན་པ་ལྟར་དཔེ་སྟོན་པར་ཡང་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས། ཐ་ན་གཞན་གྱིས་བྱིན་པའི་དད་
པས་བྱིན་པ་བསོད་སྙོམས་གཅིག་ཙམ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན། དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་མང་དུ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་


[160B] །འོད་སྲུང། དེ་ལྟ་བས་ན་གང་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་བར་སྤྲོ་བ་དེ་ནི། སྡིག་པ་
ཅན་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། འོད་སྲུང། ངས་ནི་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་འདོད་པ་དེ་ལས་གཞན་པ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་གཅིག་ཤོས་
གཞན་མ་མཐོང་ངོ། །འོད་སྲུང། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་འདོད་པ་དང་
འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་པའི་རྒྱལ་སྲིད་འདོད་པ་དང། གཞན་ཡང་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་རིགས་དག་འདོད་པ་དང། བྲམ་ཟེའི་རིགས་དག་འདོད་པ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རབ་
ཏུ་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་འགའ་ཞིག་ལ་སྨོན་པར་བྱེད་ན། ཆེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྨོན་པར་བྱེད་ན་ཡང། དེ་ཡང་དེའི་སྡིག་པ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་དེ་ལ་དགོངས་ནས། དགེ་སློང་དག་ང་ནི་ཆེར་ན། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རུང་སྟེ་སྐད་ཅིག་ཙམ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་དོ། །
ཞེས་སྟོན་ཏོ། །འོད་སྲུང། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་དྲི་མ་སྟེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་བྱའོ་།བཞི་གང་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། གང་


[161A]༄༅། །ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། བསླབ་པ་ལས་འདའ་བ་དང། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་འདོད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་དྲི་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་
བས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་བྱའོ། །འོད་སྲུང། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེའི་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ། སྡིག་པ་འདོད་པ་མེད་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། དྲང་པོའི་རང་བཞིན་
ཅན༑ གཡོ་མེད་པ། སྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ། ཁེངས་པ་མ་ཡིན་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ན། འོད་སྲུང། དེ་དག་དབུགས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཐོས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དག་དགའ་བ་དང། མགུ་བར་འགྱུར་རོ། །འོད་
སྲུང༑ རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན། སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་
ལས་ལྷག་པར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་བྱས། བླ་མར་བྱས། རི་མོར་བྱས། མཆོད་པ་བྱས་པ་བས་ནི། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་
འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞིག་གིས་སྦྱིན་པ་པོ་གང་གིས་དད་པས་བྱིན་པ། ཐ་ན་ཆུ་སྣོད་གང་ཙམ་ཞིག་བདག་གིར་བྱས་པར་གྱུར་ན། དེ་ཉིད་དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བར་


[161B] གླིང་ཆེན་པ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་བྱས། བླ་མར་བྱས་
རི་མོར་བྱས། མཆོད་པ་བྱས་པ་དེ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུང། ཇི་ལྟར་མི་བླུན་པོ་སྡིག་པ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དེས། གང་གི་དྲུང་ནས་ཆོས་གོས་སམ། བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་ལོངས་
སྤྱོད་པ་དེའི་དོན་དེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ནི་དགྲ་བོ་དང། གཤེད་མ་དང། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང། ཕས་ཀྱི་དགྲས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །འོད་སྲུང། བཞི་
པོ་འདི་དག་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆ་ཕྲ་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཆ་ཕྲ་བ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མདའ་འཕངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་
ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཞན་གང་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་རྙེད་པ་ལ་ཕྲག་དོག་གི་ཆོས་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང། སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་ནས་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེས་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལས་འདས་སམ། བསླབ་པ་ལས་འདས་ན་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་འཆབ་པར་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པར་འབྱེད་
པར་མི་བྱེད། འཆགས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། ཤེས་ཤིང་རྟོགས་བཞིན་དུ་དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འོད་སྲུང། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་


[162A]༄༅། །པ་ཆ་ཕྲ་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཆ་ཕྲ་བ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མདའ་འཕངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་
ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུང། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་ལྟར་བཅོས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་
སྤོང་བ་དང། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་ལྟར་བཅོས་པ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུང། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྒྱགས་ཤིང་བག་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་
བྱུང་བ་རྒྱགས་ཤིང་བག་མེད་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན་མང་དུ་ཐོས་པས་རྒྱགས་ཤིང་དེ་མང་དུ་ཐོས་པས་
བག་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པས་རྒྱགས་ཤིང་དེ་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་བག་མེད་པར་
འགྱུར་བ་དང། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཁྱིམ་དང། སློང་མོ་སྟེར་བའི་ཁྱིམ་གྱིས་རྒྱགས་ཤིང། དེ་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཁྱིམ་དང། སློང་མོ་སྟེར་བའི་ཁྱིམ་གྱིས་སྤགས་པས་བག་མེད་པར་འགྱུར་
བ་དང། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པས་རྒྱགས་ཤིང། དེ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པས་རྒྱགས་པས་བདག་ལ་བསྟོད་པར་བྱེད། གཞན་ལ་སྨོད་


[162B] འོད་སྲུང། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྒྱགས་ཤིང་བག་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྒྱགས་ཤིང་བག་མེད་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། སེམས་ཅན་
དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སླད་མའི་ཚེ། སླད་མའི་དུས་ལྔ་
བརྒྱ་པ་ཐ་མ་ལ། དགེ་སྦྱོང་དགེ་སྦྱོང་ལྟར་བཅོས་པ། ངུར་སྨྲིག་འཚལ་བ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མ་མཆིས་པར་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ནུབ་པར་བགྱིད་པར་འགྱུར་བ་ཅི་འདྲ་བ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཏམ་འདི་ཡོངས་སུ་དྲིས་པས་ཁྱོད་ལ་ཅི་བྱའི་ཐོང་ཞིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འོད་སྲུང། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
མི་བླུན་པོ་དེ་དག་གི་སྡིག་པ་འདོད་པ་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་དང། གཡོ་དང། ཆོམ་རྐུན་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། བདུད་ཀྱི་ཉེས་པ་དང། བདུད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་
དག་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་ཅིང་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་གྱུར་ན། འོད་སྲུང་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་སྡིག་བ་ཀུན་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ཐོས་ན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཡང་སྣང་


[163A]༄༅། །བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤགས་པས་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་
ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་བཞུགས་སུ་གསོལ་
དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འོད་སྲུང། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྙེད་ཅིག་གིས། མི་བླུན་པོ་
དེ་དག་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་སྡིག་པ་འདོད་པ་དང། སྡིག་པ་འཛིན་པ་དེ་དག་ལས་ཕྱིར་གཟུང་བའམ་བཟློག་པར་མི་
སྤྱོད་དོ། །འོད་སྲུང། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མལ་དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བར་སྤྲོའམ། སེམས་ཅན་བསམ་པ་དགེ་བ་གང་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པ་ལ་གུས་


[163B]རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། བདག་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང་བཅས་པ། བྲག་དང་རི་བོའི་ཟོམ་དང་བཅས་པ། རྒྱ་མཚོ་དང། ཆུ་ཀླུང་དང། ནགས་ཚལ་
དང་བཅས་པ་འདི་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཕྲག་པའམ་སྤྱི་བོ་ལ་འཚལ་བར་ནི་སྤྲོ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ལགས་པ་དེ་དག་གི་ལོག་པར་
སྨྲ་བའི་སུག་ལས་དེ་དག་ཉན་པར་ནི་མི་སྤྲོ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་རྒྱ་ཤུག་གམ། ཏིལ་ལམ། འབྲས་འབྲུ་གཅིག་གིས་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་འཚོ་བ་
ནི་སྤྲོ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ལགས་པ་དེ་དག་གི་ལོག་པར་སྨྲ་བའི་སུག་ལས་དེ་དག་ཉན་པར་ནི་མི་སྤྲོ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་སྟོང་གསུམ་གྱི་
སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་བསྐལ་པའི་ཞུགས་ཆེན་པོ་འབར། ཀུན་ཏུ་འབར། ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་མཆེད་ཅིང་འབར་བར་གྱུར་པའི་ནང་དུ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་པོ་དག་གིས་དགུང་ལོ་བྱེ་བ་
སྙད་དུ་གནས་པར་ནི་སྤྲོ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ལགས་པ་དེ་དག་གི་ལོག་པར་སྤྲོ་བའི་སུག་ལས་དེ་དག་ཉན་པར་ནི་མི་སྤྲོ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་


[164A]༄༅། །འདས། བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྲོ་བ་དང། སྤྱོ་བ་དང། སྨད་པ་དང། བཤུང་བ་དང། བསྡིགས་པ་དང། བརྡེག་བཙོག་དག་བཟོད་པས་དང་དུ་
ལེན་པར་ནི་སྤྲོ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་མི་བླུན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྐུན་པོ། ཆོས་ཀྱི་ཆོམ་རྐུན་པོ། ཆོས་ལ་མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་སྟོན་པ་དེ་དག་གི་ལོག་པར་སྨྲ་བའི་
སུག་ལས་དེ་དག་ཉན་པར་ནི་མི་སྤྲོ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཉེ་ཚེ་བར་སྤྱོད་པ། ཉེ་ཚེ་བའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལགས་པས། དེ་ལྟ་བུའི་ཁུར་འདེགས་པའི་རྔོ་མི་ཐོགས་
ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཁུར་འདེགས་པར་རྔོ་ཐོགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བདག་དཔེར་བརྗོད་པར་སྤོབས་
ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་རྒས་ཤིང་གཏུགས་ལ། འཁོགས་པར་གྱུར་ཅིང། དེ་ཡང་ན་ཚོད་དགུང་ལོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལགས་པར་གྱུར་
ལ༑ མི་དེ་བྲོ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ཤིང། གློ་བ་མི་བདེ་ནས། མཆིས་མལ་གྱི་ཁྲི་སྟེང་དུ་མཆིས། ཉལ་བར་གྱུར་ན། མི་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཕྱུག་པ། ནོར་མང་པ། ལོངས་
སྤྱོད་ཆེ་བ་ལ་ལ་ཞིག་དེར་མཆིས་ནས། མི་མཆིས་མལ་གྱི་ཁྲི་སྟེང་ན་མཆིས་ཉལ་བ་དེ་ལ། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁོ་བོའི་གཏེར་འདི་ཁྱོད་ལ་གདམས་ཀྱི། ཁོ་བོ་གང་གི་ཚེ་ལོ་བྕུའམ་ཉི་ཤུ་ཙམ་ན་


[164B] ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་ལ་གཏེར་འདི་ཕྱིར་བྱིན་ཅིག་ཅེས་དེའི་སུག་པར་གཏེར་འདོམས་པར་བགྱིད་ཅིང། དེ་ལྟར་གཏམས་ནས། ཡུལ་གཞན་དུ་མཆིས་པར་གྱུར་
ལ༑ མི་མཆིས་མལ་གྱི་ཁྲི་སྟེང་ན་མཆིས་ཉལ་བ་དེ་ལ་ཡང་བུ་ཡང་མ་མཆིས། བུ་མོ་ཡང་མ་མཆིས། འཁོར་ཀྱང་མ་མཆིས་ལ། དེ་ནས་མི་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་མཆིས་ནས། རིང་པོ་མ་ལགས་པར་དེ་
ཡང་འགུམ་པའི་དུས་བགྱིད་པར་གྱུར་ན། ནོར་གྱི་ཚོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆབ་འཚལ་བར་གྱུར་པའི་སླད་ན། མི་དེ་སླར་མཆིས་ན་སུ་ལ་ཇི་སྐད་བགྱིར་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་བཞིན་དུ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཞིག་ཉན་ཐོས་ཉི་ཚེ་བར་སྤྱོད་པ། ཉི་ཚེ་བའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཟླ་བོ་མ་མཆིས་པ། ཡུན་རིང་པོར་མི་གནས་པ་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་འདོམས་པར་བགྱིད་ན་
དེ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་བར་འཚལ་བར་བགྱི་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་།ངས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཤེས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཁྱོད་ལས་དཔེའི་སྤོབས་པ་དེ་
ལྟ་བུ་ཐོས་ན། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པས་ན། ངས་ཤེས་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ལ་དྲིས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་
པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་བདག་དཔེ་གཉིས་པ་བརྗོད་པར་ཡང་སྤོབས་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་བགྱི་ན། མི་བྲོ་ནད་མ་མཆིས་


[165A]༄༅། །པའི་རང་བཞིན་ཅན་བྲོ་ནད་དང་བྲལ་བ། དགུང་ལོ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མར་འཚོ་བ། གཞོན་ནུ་ཐོར་བུ་ལང་ཚོ་ལ་བབ་པ། གཡོག་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ལོངས་
སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། དགེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། ཡིད་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་
གྱི་སྐྱོན་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པ། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་སྨན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་
དང༑ སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་དོན་དང། སྨན་པ་དང་བདེ་བའི་སླད་དུ་ཞུགས་པ། རྟུལ་བ་བརྟན་པ་ལ་ལ་ཞིག་མཆིས་པར་གྱུར་ལ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེའི་གན་དུ་མི་ལ་ལ་ཞིག་མཆིས་ནས། འདི་
སྐད་ཅེས་ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁོ་བོའི་གཏེར་འདི་ཁྱོད་ལ་གདམས་ཀྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་གཏེར་འདི་ལེགས་པར་སྤ་བ་དང། ལེགས་པར་བསྲུང་བར་གྱིས་ཤིག་།ཁོ་བོ་གང་གི་ཚེ་ལོ་བྕུའམ། ཉི་ཤུ་
ཙམ་ན་ཡུལ་གཞན་ནས་ཕྱིར་འོང་བ་དེའི་ཚེ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཏེར་འདི་ཁོ་བོ་ལ་ཕྱིར་བྱིན་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། དེའི་སུག་པར་གཏེར་དེ་གཏམས་ན་མི་དེ་ནི་གཏེར་དེ་བླངས་ནས། ལེགས་པར་སྦེད་
པ་དང། བསྲུང་བར་བགྱིད་ཅིང། མི་དེ་སླར་མཆིས་ནས་ཀྱང་གཏེར་དེ་སླར་སྩོལ་བར་བགྱིད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་


[165B] དེ་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་ཡང་ཆ་བ་འཚལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཡང་སྨན་ཐོགས་པར་འགྱུར་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་
དང༑ ཆོས་ཀྱི་གདུང་དང། དགེ་འདུན་གྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡང་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བགྱིད་པའི་
བགྱི་བ་དེ་དང། དོན་དེ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་འདི་འཁོར་འདི་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ། མངོན་དུ་མཆིས་
ལགས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལ་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་དང། འདིས་ནི་སླད་མའི་ཚེ། སླད་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མ་མཆིས་པར་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་འཛིན་པར་འགྱུར། རྒྱས་པར་བགྱིད་པར་འགྱུར་
ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་ལགས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་བུ་


[166A]༄༅། །ཐུ་བོ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་རྒྱལ་པོའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་སྲིད་བགྱིད་དུ་སྩོལ་བར་འགྱུར་ལགས་པས། དེ་ནི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ཉིད་
མཆིས་བཞིན་དུ་ཡང་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སྤྲོ་བར་བགྱིད་ཅིང། ཆོས་དང་ལྡན་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཡང་སེམས་ལགས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་
འདིའི་འོག་ཏུ་ནི་བདག་གིས་རྒྱལ་པོ་བགྱིའོ་སྙམ་ནས། དབུགས་འབྱིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང། འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་བགྱི་བ་གང་དག་ལགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་མངོན་པར་བརྩོན་
པར་བགྱིད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་འདི་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་
རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་བགྱིད་དུ་སྩོལ་བར་འགྱུར་བ་ལགས་པས། འདིས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་དུ་བསྲུང་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བགྱི་འཚལ་ལགས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་
པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འོད་སྲུང། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱག་གཡས་པ་གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་བརྐྱང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པར་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱག་འཇམ་པ། མཆོག་ཏུ་


[166B] ཀ་ཙ་ལི་ན་དི་ཀ་ལྟར་རེག་ན་བདེ་བ། རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བས་བསྒོས་པའི་མདོག་འདྲ་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་མགོ་བོར་བཞག་སྟེ་བྱུགས་ནས་
འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྱམས་པ་ཁྱོད་ཕྱི་མའི་ཚེ། ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང་
ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང། སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་གྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བར་གྱིས་ཤིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་སྤྱི་བོར་ཕྱག་གཡས་པ་གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་བཞག་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ལན་གསུམ་དུ་རབ་ཏུ་གཡོས་ཏེ། གཡོས། རབ་ཏུ་གཡོས། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས། འགུལ། རབ་ཏུ་འགུལ། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འགུལ༑ ལྡེག། རབ་ཏུ་ལྡེག། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ལྡེག་
ཅིང༑ འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཡང་བྱུང་བར་གྱུར། ས་བླ་བ་དང། བར་སྣང་ལ་གནས་པ་དང། འོག་མིན་གྱི་བར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ། འཕགས་པ་བྱམས་པ་ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་སྨན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་དོན་


[167A]༄༅། །དང། སྨན་པ་དང་བདེ་བའི་སླད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་དུ་བསྲུང་བ་དང། ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་སྤྲོ་བར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་
སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་དོན་གྱི་སླད་དུ་ཡང་
སླད་མའི་མཐའི་མུའི་བར་དུ་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བ་ཡང་སྤྲོ་ལགས་ན། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སླད་དུ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མ་མཆིས་པར་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཀུན་དུ་བསྲུང་བ་དང། རྒྱས་པར་བགྱི་ལགས་
སོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ངས་ལ་བཙུགས་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་


[167B] ང་རྒྱལ་མི་བགྱིད་ལགས་སོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་འདི་དག་ནི། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སུག་ལས་
ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁུར་གང་འདེགས་པར་བགྱིད་པའི་ཁུར་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདེགས་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། བྱམས་པ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཇི་ལྟར་ངའི་སྤྱན་སྔ་ན་ཁྱོད་དམ་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སེང་གེའི་སྒྲ་འདི་ལྟར་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་གི་སྤྱན་སྔ་དག་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ལགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་མཆིད་ཀྱིས་འཆེ་བ་དང། དགེ་སྦྱོང་དུ་
མཆིད་ཀྱིས་འཆེ་བ། གླེན་པ་བླུན་པོ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འཚལ་བ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་གདུབ། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་སྡུམ་པ་དང་སློང་མོ་སྟེར་བའི་སྡུམ་པ་ལ་གདུབ། བསོད་


[168A]༄༅། །སྙོམས་ལ་སྦྱོར་བར་བརྩོན་པ། དེ་དག་གི་ནོངས་པའི་གནས་བདག་ལ་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་བདག་གིས་རྒྱུ་དེ་
དག་ཐོས་ནས་དེ་དག་རྟོགས་པས་མྱུར་བ་མྱུར་བར་སྤོང་བར་བགྱིད་ཅིང། ནོངས་བ་དེ་དག་ལས་བདག་ཉིད་བསྲུང་བར་བགྱིད་པ་དང་སྐྱེས་བུ་དམ་བམ་ལགས་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང། ལ་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་མཁྱེན་ཅིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་རྟོགས་སོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སླད་དུའོ། །དེ་སྐད་
ཅེས་གསོལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྱམས་པ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་
ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ཉེས་པའི་གནས་གང་ཡིན་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་བྱམས་པ། དེ་ལ་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་
མ་ལ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ཁས་འཆེ་བ་མང་པོ་འབྱུང་བ་དེ་དག་གི་སྡིག་པ་འདོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་བཤད་པར་བྱའོ། །བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་
ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ཁས་འཆེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། རྙེད་པ་འདོད་པ་དང། བཀུར་སྟི་འདོད་པ་དང། གཡོ་བྱེད་པ་དང། ཡང་བའི་འཚོ་བས་འཚོ་


[168B] བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ཁས་འཆེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱམས་པ། དེ་ལ་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་
དུས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ཁས་འཆེ་བ་ཁྱིའི་ཆོས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མང་པོ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཁྱི་ནི་སྔོན་ལན་འགའ་ཕྱིན་པའི་ཁྱིམ་
གཞན་ཞིག་ཏུ། ཁྱི་གཞན་ཞིག་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་འོང་བ་མཐོང་ན། ཁྱིམ་འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། དེ་ལ་ཟུགས་པར་བྱེད་འཁྲེན་སྐད་འབྱིན། ཁྲོ་བས་ལྟ་བར་བྱེད། གནོད་སེམས་ཀྱི་
ཉེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། གཞན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་གིར་བྱེད་ཅིང་བདག་གི་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བྱམས་པ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་བ་ཐ་མ་ལ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔར་ཁས་འཆེ་བ། ཁྱིའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་དང། གཞན་གྱི་གྲོང་དག་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་
སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། དགེ་སློང་དེས་སྔོན་ཕྱིན་པའི་ཁྱིམ་དེར། དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་འོང་བ་མཐོང་ན། དེ་
ཁྱིམ་འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། ཁྲོ་བས་ལྟ་བར་བྱེད་གནོད་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད། འཐབ་མོ་དང། འཐབ་པ་དང། རྩོད་པ་དང། འགྱེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། ཕན་ཚུན་དབྱེན་གྱི་


[169A]༄༅། །ཚིག་སྨྲ་བར་བྱེད། ཚིག་རྩུབ་པོ་བརྗོད་པར་བྱེད། གཅིག་ལ་གཅིག་དགེ་སློང་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ། །དགེ་སློང་མཆེ་གེ་མོ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་ཉེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་མི་སྙན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང། ཁྱིམ་བདག་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཁོ་པོ་དང་བསྟེན་པར་འདོད་ན། དགེ་སློང་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱ་ཞིང་
དགེ་སློང་མ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་དང་ཡང་མ་བསྟེན་ཅིག། ཅེས་ཟེར་ཏེ་དེ་དག་ནི་སྐྱུགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་རིང་དུ་མིག་གནས་པར་སྨད་པར་བྱ་བའི་ཁ་ཟས་ཙམ་གྱི་ཕྱིར། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་
མང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ཅིང། དབུལ་བ་དང། སེམས་དམན་པ་དང། སེར་སྣ་དང་ལྡན་པ་དང། བདག་ཉིད་གསོ་བར་བྱེད་
པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་ཁས་འཆེ་བར་བྱེད་ཅིང། བདག་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང། སྡིག་པ་ཅན་གྱི་འདོད་པ་དང་
ལྡན་པ་དང། སྡིག་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཡང་བརྗོད་ཅིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་
པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གཞན་དག་གི་བསྔགས་པ་ཡང་བརྗོད་ནས། ཟས་དང་གོས་སྒྲུབ་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །བྱམས་པ། འདི་ལྟར་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲག་ཅིང། སེང་གེའི་ལས་རྣམས་


[169B] ཝའི་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་དང། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བསྔགས་པར་བྱེད་ཅིང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ཡུན་མི་རིང་པར་ཡོངས་སུ་
གཏོང་བར་མི་བྱེད་ལ། སེར་སྣས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང། ཡོ་བྱད་ཀྱི་དྲི་མས་སྤགས་པ་དེ་དག་གིས་གཏོང་བ་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པ། ཕན་པའི་དངོས་པོའི་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང། གནོད་
སེམས་དང། ཐ་བ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཉེས་པ་མང་པོ་བྱེད་པ་དང། བཟོད་པའི་བསྔགས་བརྗོད་པར་བྱེད་ཅིང། གཅིག་ཏུ་གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་
པོ་དག་གི་བསྔགས་བརྗོད་པར་བྱེད་ཅིང། སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་སྦྱིན་པའམ། སྙན་པར་སྨྲ་བའམ། དོན་སྤྱོད་པའམ། དོན་མཐུན་པས་སྡུད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ཇི་ཙམ་དུ་མི་བཟད་པར་འགྱུར་བ་
ལ་ལྟོས། དེ་དག་ནི་ཚིག་ཙམ་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དང། འདྲེས་པའི་སྤྱོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་མོས་པའི་རྗེས་སུ་
སློབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང། ཆེས་གྲངས་མེད་པ་དང། ཆེས་ཤིན་ཏུ་གྲངས་མེད་པ་དང། རྒྱ་ཆེ་བ་དང། ཚད་
མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་འདས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་


[170A]༄༅། །ཞེས་བྱ་བ། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་
སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ་བྱམས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ད་ལྟར་ང་བཞིན་དུ་སྙིགས་མ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་
ཁོ་ནའི་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །བྱམས་པ། དེའི་ཚེ་ན་དགེ་སློང་བརྩོན་འགྲུས་མོས་ཞེས་བྱ་བ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ། བློ་དང་ལྡན་པ། འདོད་པ་ཆུང་བ་ཆོག་ཤེས་པ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང། ཡུལ་འཁོར་དེ་དག་ཏུ་སོང་སྟེ། ཕྱིན་
བ་དང་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང། རྒྱལ་པོ་དང། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དག་དང། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་རིན་མོ་བྱས་མཆོད་པ་བྱས། བཀུར་སྟི་བྱས། བླ་མར་བྱས། ཤེས་པར་བྱས་
ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ཁྱིམ་གང་དུ་ཞུགས་ཤིང། གང་ལས་ཚིག་སྙམ་པ་དང། བདག་ལ་གུས་པར་ཉན་པ་དང། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱིམ་དེར་ནི་
དེ་ལན་གཉིས་སུ་འགྲོ་བར་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་འཇུངས་པ་དང། མ་དད་པ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་གཞན་དག་ཏུ་སོང་ཞིང་དེ་དག་ཏུ་སོན་པ་དང། དེ་ལ་དེ་


[170B] དེ་དག་ཚིག་སྙམ་པར་ཡང་མི་བརྗོད་པའི་སྟེང་དུ། དེ་ལ་ཁྲོ་བར་བྱེད། གཤེ་བར་བྱེད་ན་ཡང། དེ་བཟོད་པའི་གོ་བགོས་ཤིང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་
པས་འགྲོ་ལ། ཁྱིམ་དེ་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་མོས་དེས། ཁྱིམ་གང་དག་དད་པར་
བྱས་བ་དེ་དག་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང་མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་དག་གིས་དགེ་སློང་གཞན་དག་གི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །
བྱམས་པ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་ཁྱིམ་དེ་དག་ཏུ་ཡང་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང། འགྲོ་བར་སེམས་བསྐྱེད་པར་ཡང་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དེ་དག་ལ་ཕྲག་དོག་དང། སེར་སྣའི་སེམས་སྐྱེད་
པར་བྱེད་སྙམ་མམ། བྱམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ། དེ་ལྟར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་མོས་དེ་ཁྱིམ་གང་དག་ནས་ཚིག་སྙམ་པ་དང། བདག་ལ་གུས་པར་ཉན་པ་དང། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་རྙེད་པའི་ཁྱིམ་དེ་དག་མངོན་པར་དད་པར་བྱས་ཤིང་
དགེ་སློང་གཞན་དག་གི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱས་ནས། དེ་དག་ཏུ་ལན་གཉིས་སུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་དང། འཇུངས་པ་དང། མ་དད་པ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱིམ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་


[171A]༄༅། །དག་དད་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་དག་ཁྲོ་ཞིང་གཤེ་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང། ཡིད་མི་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དང། ལྷག་པའི་
བསམ་པ་ཉིད་དང། འདོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་དང། ཆོག་ཤེས་པ་ཉིད་དང། ངེས་པ་ཉིད་དང། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་བྱམས་པ། དེ་ལྟར་ན་སྔོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་
ཁྱིམ་བདག་དད་པར་བྱས་ཤིང། གཞན་གྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་ཀྱི་དོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་མོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ། ཁྱོད་ཡིད་གཉིས་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ལྟ་སྟེ། ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་མོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱམས་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་པས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་
མོས་དེའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ། དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཆོགས་པ་དག་གི་རྗེས་སུ་ཡང་བསླབ་པར་བྱ་ཞིང། དེ་དག་གི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་
བར་ཡང་བྱའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། བྱམས་པ། ཡང་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ཁས་འཆེ་བའི་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་འབྱུང་བར་


[171B] དེ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། རྙེད་པ་དང། ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་གྱི། ཁྱིམ་པ་རྣམས་དད་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་གཅིག་
ལ་གཅིག་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་དང། འབྱེད་པ་དང། རྩོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་གིས་མ་རྙེད་པས་ཡི་རངས་བར་འགྱུར་བ་ལྟར་བདག་ཉིད་
ཀྱིས་རྙེད་པས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་གཞན་དག་གིས་རྙེད་པས་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་པ་ལྟར། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་རྙེད་པས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བར་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཇི་ཙམ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱམས་པ་
འདི་ལྟར་དེས་ནི་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཚོང་དཔོན་
ནམ༑ ཁྱིམ་བདག་གཅིག་ལ་བུ་གཅིག་པ། སྡུག་བ། ཕངས་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་བདོག་པར་གྱུར་པ་དེ། ལེ་ལན་འགའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོས་བརྩོན་རར་བཅུག་པར་གྱུར་ན། བྱམས་པ་
འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཚོང་དཔོན་ནམ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་རྒྱལ་པོས་བརྩོན་ར་དེར་འཇུག་པར་འགྱུར་སྙམ་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་


[172A]༄༅། །ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་འདི་ལྟར་བུ་གཅིག་པ་དེ་ཐར་
བར་བགྱི་བའི་བསམ་པས། བདག་གིས་བུ་གཅིག་པ་འདི་བཙོན་ར་འདི་ནས་མྱུར་དུ་ཐར་པར་བགྱིའོ་སྙམ་ནས་བུ་གཅིག་པ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་ཁོ་ན་དག་གིས་བརྩོན་ར་དེར་འཇུག་པར་
བགྱིད་དེ། ཐར་པར་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དག་གིས་འཇུག་ཅིང་འབྱུང་བར་བགྱིད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ། ངས་དཔེ་དེ་ནི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དོན་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའི་བརྩོན་ར་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཁོར་བའི་བརྩོན་རར་
བལྟ་བར་བྱའོ། །བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཚོང་དཔོན་ནམ་ཁྱིམ་བདག་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བལྟ་བར་བྱའོ། །བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་
བུ་གཅིག་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། ཚོང་དཔོན་ནམ། ཁྱིམ་བདག་དེ་རྒྱུ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞིང། ཆད་ཀ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། བུ་གཅིག་དེའི་དོན་དུ་བཙོན་ར་དེར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་


[172B] བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་གོས་ཀྱི་ཆེད་དང། བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་མི་བྱའི་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་
བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། །བྱམས་པ། ཡང་བྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་ལ་དགེ་སློང་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་
ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་ཁ་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཆེ་དུད་མེ་ཏོག་གི་སྐྱེས་དག་དང། འབྲས་བུའི་སྐྱེས་དག་དང། ལོ་
མའི་སྐྱེས་དག་དང། ཡོ་བྱད་ཀྱི་སྐྱེས་དག་དང། བྱས་པའི་ལན་གྱི་སྐྱེས་དག་དང། ཁྱིམ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བས། བྱིས་པ་དགེ་སློང་གིས་ནི་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བརྒྱུད་ལྟ་བུར་མི་བྱ་ཞིང། བྲན་དང་
ལས་མི་ལྟ་བུ་ཡང་མི་བྱའོ། །བྱམས་པ། དགེ་སློང་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེས་ཀྱིས་འགྲོ་བར་བྱ་བར་མ་གཏོགས་པར། སྐྱེས་གཞན་བཀུར་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་མང་དུ་
ཐོས་པ་དང། གཞུང་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང། བརྐམ་ཆགས་མེད་པ་དང། ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དང། ཁ་གསག་མེད་པ་དང། བདག་གིར་བྱ་བ་མེད་པར་བྱ་ཞིང་
ཆོས་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་ནས་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །ཁྱིམ་རྣམས་སུ་སོང་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང། སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་


[173A]༄༅། །ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང། ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བྱ་བའི་སྐྱེས་མ་གཏོགས་
པར༑ ཁང་ཁྱིམ་གྱི་ཆེད་དམ། ཞིང་ལས་ཀྱི་ཆེད་དམ། རྙེད་པའི་ཆེད་དམ། རེག་པ་བདེ་བའི་གཏམ་མམ། རྒྱལ་པོའི་གཏམ་མམ། ཆོམ་རྐུན་གྱི་གཏམ་མམ། གྲོང་གི་གཏམ་མམ། གྲོང་ཁྱེར་
གྱི་གཏམ་མམ། ལྗོངས་ཀྱི་གཏམ་མམ། བུའི་གཏམ་མམ། བུ་མོའི་གཏམ་མམ། གཏམ་གཞན་གྱི་སྐྱེས་དག་མི་བྱའོ། །བྱམས་པ། གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་འདི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞིག་ལ་བྱིན་པ་དང། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ལ་བྱིན་པར་གྱུར་ན་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཙམ་དང། བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དེ་ཙམ་
གྱིས་ནི། དེས་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའམ། ཕན་བཏགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། དེའི་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཙམ་ཞིག་ཉན་དུ་བཅུག་
སྟེ༑ དེ་ཡང་དེའི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པར་གྲགས་ཤིང་ཐོས་པ་ཙམ་དེ་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི། རེ་ཞིག་དད་པ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང། དེ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ལ་རྒྱས་


[173B] ཕན་འདོགས་པ་དང། སྙིང་བརྩེ་བ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ། དགེ་སློང་དེ་དག་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་ཞུགས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་སྤངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་
པའི་གཏམ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང། ཇི་ཙམ་དུ་དོན་མེད་པ་ཆེན་པོས་ཁྱིམ་དེར་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱམས་པ། འདི་ལྟར་གསེར་རམ། དངུལ་
ལམ༑ ནོར་བུ་དག་གམ། རིན་པོ་ཆེ་དག་གམ། མུ་ཏིག་དག་གམ། བཻ་ཌཱུརྱ་དག་གམ། དུང་དག་གམ། མན་ཤེལ་དག་གམ། བྱི་རུ་དག་གམ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་གཞན་དག་གིས་ནི། སེམས་
ཅན་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་མི་འགྱུར། སེམས་ཅན་ན་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ནད་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་མི་འགྱུར། སེམས་ཅན་རྒ་བ་དང་
འཆི་བ་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་རྒ་བ་དང། འཆི་བ་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་
པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་མི་འགྱུར་གྱི། ཆོས་ཐོས་པས་ནི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལས་ཡོངས་
སུ་ཐར་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་ན་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ནད་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་རྒ་བ་དང། ན་བ་དང་འཆི་བ་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་


[174A]༄༅། །འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུག་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འཁྲུག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་
དགོངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྐད་ཅེས། སྟོང་ཆེན་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་གསེར་དག་གིས། །བཀང་སྟེ་གང་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་།ཚིག་བཞིའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
གཅིག་བརྗོད་པས། །ཇི་ལྟར་ཕན་འདོགས་དེ་ལྟར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཕན་འདོགས་བྱེད་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་གིས། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །བདེ་བ་གང་དག་
ཡོད་པ་དེ་དག་ཀུན། །སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་བས། །གང་གིས་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ལུགས་ཀྱི་ནི། །ཚིག་བཞིའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་བསྒྲགས་ན། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕན་
འདོགས་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་།ཞེས་སྟོན་ཏོ། །བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་རིན་པོ་
ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བཀང་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་དབུལ་བ་ཕུལ་བ་བས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་གཅིག་ཅིག་གིས་བསྒྲགས་པར་གྱུར་ན། དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མི་གང་གིས་ནི་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་ཀྱི། །


[174B] །དགའ་མཆོག་སེམས་ཀྱིས་རྒྱལ་ལ་ཕུལ་བ་དང། །གང་གིས་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཚིགས་བཅད་བྱིན། །རིན་ཆེན་སྦྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་
དེས༑ ༑ཚིགས་བཅད་སྦྱིན་པ་སྙིང་རྗེས་བསྒྲུབས་དེ་ལ། །ཆར་ཡང་མི་ཕོད་གྲངས་སུའང་མ་ཡིན་ན། །གཉིས་སམ་གསུམ་ལ་བསམ་དུ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་གཡས་པའི་དཀྱིལ་ན་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བསྒྲུབས་
པའི་རྒྱུ་མཐུན་པས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བཞེད་ན། ཕྱག་གཡས་པས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
འདི་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་གཡོགས་པར་མཛད་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པར་མཛད་ཅིང། ཟས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཟས། སྐོམ་འདོད་
པ་རྣམས་ལ་ནི་སྐོམ། གོས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་གོས། རིན་པོ་ཆེ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་གང་ཅི་འདོད་པ་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་ཡང་སྤྱོད་མོད་ཀྱི། དེ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་འཁོར་
བའི་རྒྱ་མཚོ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ནས་ཆུ་སྲིན་འཛིན་ཁྲིའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་ཐར་བར་མི་འགྱུར་བས། བྱམས་པ། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དེ་ལྟ་བུ་དག་རྣམ་པར་སྤངས་


[175A]༄༅། །ནས༑ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེ་ཐོས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གཏན་དུ་ཉེ་
བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །བྱམས་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ངའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ་ཞིང། ཁྱེད་ཟང་ཟིང་ལ་གདུ་བར་མི་བྱའི། ཁྱེད་ཆོས་ལ་གདུ་བར་བྱའོ། །བྱམས་པ་
ཡང་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་ཁས་འཆེ་བ་ཁ་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་
དེ་དག་ནི་ལྟུང་བ་ལྷག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང། ལུས་མ་བསྡམས་པ་དང། ངག་མ་བསྡམས་པ་དང། ཡིད་མ་བསྡམས་པས་སྡིག་པའི་ལས་ལྷག་པར་སྤྱད་ནས། ཉེས་པ་
བཤགས་པ་ཙམ་གྱིས་དག་པར་འགྱུར་བར་སེམས་ཀྱི། ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། ཕྱིན་ཆད་ཡང་དག་པར་བསྡམ་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ངས་ནི་སྔོན་
བྱས་པའི་སྡིག་པའི་ལས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ནི་ལྷག་པར་ལྟུང་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་
པར་འདུ་བྱས་ནས། ཉེས་པ་བཤགས་ཤིང་སྦྱང་བ་ཙམ་གྱིས་དག་པར་འགྱུར་བར་སེམས་ཤིང། ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ་།བྱམས་པ། གཞན་ཡང་ངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[175B] རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་བསལ་བ་བྱས་པས་ན། མི་དགེ་བའི་ལས་ཆུང་ངུས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའམ་
དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ནམ། དབུལ་པོར་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་ལྟུང་བར་མི་ནུས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་མྱུར་
དུ་མེད་པར་བྱ་ཞིང། །འཛེམ་དོག་དང་ལྡན་པ་དང། བསླབ་པ་འདོད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང། རྟག་ཏུ་ཡིད་སྐྱོ་བ་དང། སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བའི་
གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་སྐྲག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བྱམས་པ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་བདག་བརྒལ་ནས། ཁྱེད་ཅག་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་བྱའོ། །
གྲོལ་ནས་དགྲོལ་བར་བྱའོ། །དབུགས་ཕྱིན་ནས་དབུགས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་བྱའོ་ཞེས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱམས་པ། ངས་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པ་དང། བདུད་དང་བཅས་པ་དང། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
སའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཇི་སྙེད་པ་དང། ཁུར་ཇི་སྙེད་པ་དང། དགོས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང། དོན་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དང། བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ནི་


[176A]༄༅། །སེམས་ཅན་འགའ་ལ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ། །བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས། བྲག་དང། རི་
དང༑ རྒྱ་མཚོ་དང། ཆུ་ཀླུང་དང། ནགས་ཚལ་དང་བཅས་པ་འདི་མི་ལ་ལ་ཞིག་གི་སྤྱི་བོའམ། ཕྲག་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ། འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་
པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས། བྲག་དང། རི་དང། རྒྱ་མཚོ་དང། ཆུ་ཀླུང་དང། ནགས་ཚལ་དང་བཅས་པ་འདི་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པའམ། བསྐལ་པ་བྲྒྱའམ། བསྐལ་པ་
སྟོང་ངམ། བསྐལ་པ་འབུམ་གྱི་བར་དུ་གདག་པར་བྱ་ཞིང་གཞག་པར་མི་བྱ། ངལ་བསོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཀྱང་བསྒོ་ན། བྱམས་པ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེའི་ཁུར་དེ་ཆེ་བ་དང། སྤྲོ་བ་
མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང། མཐུ་སྟོབས་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་སྙམ་མམ། བྱམས་པས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །
བདེ་བར་གཤེགས་པ། མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་ཁྱོད་མོས་པར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བྱམས་པ། དེ་བས་
ཀྱང་གང་ཞིག་གིས་ཀྱེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ངས་ཁྱེད་ཅག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་གཟུང་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་


[176B] སྤྲོ་བ་དང། མཐུ་སྟོབས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་གི་ལས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་
ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་གྱུར་ལ། དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་དེ་དག་ཀྱང་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་གཅིག་ཙམ་གྱིས་
ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང། ལས་ཀྱི་མཐའ་འགའ་ཙམ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མ་གྱུར་ན། བྱམས་པ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེའི་ལས་དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་སྙམ་མམ། བྱམས་
པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། སྟོབས་
དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་ཁྱོད་མོས་པར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བྱམས་པ། དེ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་
འདི་སྐད་དུ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ནས། ལས་སུ་བྱ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །
བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཁྱིམ་བདག་ལ་ལ་ཞིག་ལ་བུ་གཅིག་པ་སྡུག་པ། ཕངས་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ་མ་མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཞིག་བདོག་པར་གྱུར་ལ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ཉེས་པ་


[177A]༄༅། །འགའ་ཞིག་གི་ལེ་ལན་གྱིས་བུ་གཅིག་པ་དང་བཅས། ཆུང་མ་དང་བཅས། ལས་བྱེད་པ་དང་ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་རྣམས་དང་བཅས། ནོར་དང། དབྱིག་དང། ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བཅས་ཏེ་
རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་བཀུག་པར་གྱུར་ཅིང། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེས་ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། ཀྭའི་ཁྱིམ་བདག་ཁྱོད་འདི་ནས་དཔག་ཚད་འབུམ་གྱི་ཕ་རོལ་ན། གྲོང་ཁྱེར་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་
པར་དོན་འདིའི་ཕྱིར་ཞག་བདུན་གྱིས་ཕྱིན་པར་སོང་ལ། ཆ་ཁྱེར་ཏེ་ཕྱིར་ཡང་ཞག་བདུན་གྱིས་ངའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པར་ཤོག་ཅིག་དང། དེ་ལྟ་ན་ངས་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་གཅིག་པ་འདི་དང། ཆུང་མ་འདི་དང། འཁོར་
འདི་དག་ཐམས་ཅད་དང། ནོར་དང་དབྱིག་དང། ཡོ་བྱད་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཕྱེད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡང་ལྷག་པར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་
ཁྱོད་སོང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དེ་ནས་ཆ་བླངས་ཏེ། ཉིན་མཚན་བདུན་གྱིས་ཕྱིར་མ་འོངས་ན། ཁྱོད་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་བའི་སྟེང་དུ། ཁྱོད་བུ་གཅིག་པ་དང་བཅས། ཆུང་མ་དང་བཅས་འཁོར་
དང་བཅས་ཏེ། ཆད་པས་བཅད་པ་དང། སྲོག་དང་དབྲལ་ཞིང་གསད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྒོ་བར་གྱུར་ན། བྱམས་པ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཁྱིམ་བདག་དེ་དེ་སྐད་བསྒོ་བ་ན། བདག་ཕངས་པ་དང་ལྡན་
པ་དང། བུ་ཕངས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ཆུང་མ་ཕངས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། འཁོར་ཕངས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ནོར་ཕངས་པ་དང་ལྡན་པས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་རྩོམ་པ་དང། སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་


[177B] བྱམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་
དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། དེ་ནི་དོན་དེ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་མི་བགྱིད། ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མི་བགྱིད། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་
མི་བགྱིད་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་དེའི་སླད་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་དག་ལྟ་ཞོག་ལགས་ཀྱི། བདག་ཉིད་ཕངས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ། བྱམས་པ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ། སྟོང་གི་ཆ་དང། འབུམ་གྱི་ཆ་དང། བྱེ་བའི་ཆ་དང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་གི་ཆ་དང་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱི་
ཆ་དང། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་གྱི་ཆ་དང། དཔེ་དང་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བྱམས་པ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་དེད་པའི་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ལས་བཟློག་པ། གཡོ་བ་མེད་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་རབ་ཏུ་དགོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་འདི་ཙམ་དུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། འདི་


[178A]༄༅། །ཙམ་དུ་ཤུགས་དང་ལྡན་པ། འདི་ཙམ་དུ་མཐུ་དང་ལྡན་པ། འདི་ཙམ་དུ་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ལ་ལ་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ལ། དེས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞི་
པོ་དེ་དག་ན་ཆུའི་ཕུང་པོ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་གང་དང་གང་དག་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་དེ་དག་ཉིད་ནས་ཆུའི་
མཐའ་ཕྱིར་བཟློག་ནས་རྒྱུན་ལས་བཟློག་ཐབས་ཁོ་ནར་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པའི་ནང་དུ་ཕབ་པར་གྱུར་ན། བྱམས་པ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་དང། ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་
ཆེ་བ་ཡིན་སྙམ་མམ། བྱམས་པས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་
པ་ཁྱོད་མོས་པར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་བསྐྱེད་ནས། བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ནན་ཏན་གྱིས་མཛེས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་དང་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་གང་སངས་
རྒྱས་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཡོད་དོ། །དགེ་འདུན་ཡོད་དོ། །ལེགས་པར་བྱས་པ་དང། ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་


[178B] ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ་།དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་སྐྱེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང། གཏི་
མུག་གི་སེམས་སྐྱེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་དང། ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་མཛའ་བཤེས་དང། གྲོགས་དང། ཉེ་དུ་དང། རྒན་རབས་རྣམས་
ལ་མི་ལྟ་བར་སྤངས་ཤིང། ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་ངུ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུ་ལྦ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་སེམས་ཀྱིས་
ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་གོམ་པ་བདུན་འདོར་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་དང། ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་གོས་དུར་སྨྲིག་དག་བགོས་ཏེ། ལེགས་པར་གསུངས་
པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་དང། ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་གང་
དག་དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། གདམས་ངག་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་མཛེས་པར་བྱེད་པ་དང། བསླབ་པའི་གཞི་ཇི་ལྟར་བཅས་པ་དག་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་དང་
ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་འདུ་འཛིའི་གཏམ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང། དབེན་པ་འདོད་པས་དགོན་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ཏེ། གོམ་པ་བདུན་འདོར་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཆེས་


[179A]༄༅། །ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་དང། ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ་།དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་མོས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་དང་
ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དེ་དག་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་བྱེད་པ་དང། ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་
རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་
ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བྱེད་པ་དང། ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་ཅིང་དང་བ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་
པར་རྫོགས་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་དང། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པ། དེ་ལ་ཡང་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་
པར་གྱུར་པའི་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་སྤངས་ཏེ། བྱིས་
པའི་ལས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཁ་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱམས་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལས་གང་ཞེ་ན། ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་


[179B] དེ་དག་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན། སེར་སྣའི་སེམས་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དང། གཏོང་བ་
ཆེན་པོ་སྤེལ་བར་བྱ་བ་དང། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། གནོད་སེམས་དང་ཐ་བའི་སྐྱོན་རྣམ་པར་སྤང་བར་
བྱ་བ་དང། བཟོད་པའི་སྟོབས་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་དང། ལེ་ལོའི་སེམས་རྣམ་པར་མནན་པར་བྱ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་བརྩམ་པར་བྱ་བ་དང། བརྗེད་ངས་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་
སྤང་བར་བྱ་བ་དང། དྲན་པ་དང། བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་མི་བརྟེན་པར་བསམ་གཏན་དུ་བྱ་བ་དང། ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། མཚན་མ་མེད་པས་གནས་པར་བྱ་བ་དང། སྨོན་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བར་བྱ་བ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གནས་པར་བྱ་བ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་
ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མོས་ཤིང་ནེམ་ནུར་མེད་པ་དང། ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། བྱམས་པ། ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ཏེ། ལས་


[180A]༄༅། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བར་མི་ནུས་སོ། །བྱམས་པ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་
དག་པའི་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་སྤོང་བ་དང། ཆོས་ཀྱིས་ངོམས་མི་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་བདག་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་
ལོ་བསྐོར་བར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ལས་ཐར་བར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་
དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་དམ་བཅའ་བ་སྟེ། བྱམས་པ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དཔེར་ན། མི་སྨན་མཁས་ལ་གསང་སྔགས་མཁས་ཤིང་དུག་དང་རྩི་ལ་མཁས་པ་གཉིས་ཤིག་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེ་གཉིས་ལས་མི་གཅིག་གིས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདུན་དུ་ངོ་མཚར་
གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུག་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང། ཟོས་ནས་ཀྱང་ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་རྣམས་ཤིག་ཤིག་པོར་གྱུར་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ལས། ཡང་གསང་
སྔགས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སྨན་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང། དེ་གསང་སྔགས་ཡང་དག་པ་དང། སྨན་དེས་དུག་གི་ཉེས་པ་དེ་དག་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་མི་དེས་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་སྨན་དེ་མ་རྙེད་ཅིང་


[180B] དུག་དེས་ཤི་བར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་མི་ཅིག་ཤོས་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། ཁོ་བོས་ནི་སྨན་གྱིས་དུག་ཞི་བར་བྱེད་ནུས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཁོ་བོ་ལ་ངོ་མཚར་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་
དགོས། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཤིག་ཤིག་ཕོར་འགྱུར་བ་མི་དགོས་པས་དུག་ཀྱང་མི་ཟ། སྨན་ཡང་མི་འཐུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ། ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་
ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྡིག་པའི་ལས་ནི་ཉེས་པ་བཤགས་པས་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང། དེ་དག་སྡིག་པ་
མངོན་པར་འདུ་བྱང་མངོན་པར་འདུ་ཤེས་ནས་ཡང་བཤགས་པར་བྱའོ་།ཞེས་ལྟུང་བ་ལྷག་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་ཅིང། ཕྱིས་སྡོམ་པ་འཛིན་པར་ནི་མི་བྱེད་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་
ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ང་སྨྲ་སྟེ། འཆི་བ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དུག་ཟ་བའི་མི་དེ་དང་འདྲ་བར་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ནས། ལོག་པར་ལྟུང་བ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་
བ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི། འདི་སྐད་ཅེས་བདག་ཅག་ལ་དུག་ཀྱང་མི་དགོས། སྨན་ཡང་མི་
དགོས་ཀྱི། བདག་ཅག་ནི་འདས་པའི་དུས་ན་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པ་ཟད་པར་བྱ་བ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ན་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱང་མི་བྱ་


[181A]༄༅། །ཞིང། ལྟུང་བ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་བྱ་ལ། བཤགས་པར་ཡང་མི་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བྱམས་པ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་དུག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་
བསླབ་པའི་གཞི་ཇི་ལྟར་བཅས་པ་དག་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཅག་གིས་ནི་དུག་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །བྱམས་པ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་
བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱས་པ་མི་བཟོ་བ་ཉིད་དང། གཡོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དང། རྫུན་གྱི་ཚིག་སྨྲ་བ་ཉིད་དང། བསླབ་པ་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལྟ་
སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ལས་དཔག་ཚད་བརྒྱར་འབྱོལ་བར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
དང༑ སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་པ་དང། འདུ་འཛིའི་གནས་དང་གནས་གང་ན་གནས་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་གཞན་ཞིག་ཀྱང་འདུག་པར་གྱུར་ལ། གལ་


[181B] དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེས་ལ། འཐབ་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། རྩོད་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་གནས་ན་ནི། དེས་དེར་གནས་པར་བྱའི། གལ་ཏེ་
དེ་དེ་ལ་ཐ་ན་ཐ་བ་དང་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་གཅིག་ཙམ་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ཡང། དེས་དེ་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱར་འབྱོལ་བར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཐ་བ་དང་
ཞེ་སྡང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོས་སམ། བརྒྱད་པའམ། དབྱིག་པས་བརྡེགས་སམ་མཚོན་གྱིས་བཏབ་པར་གྱུར་ན། བྱམས་པ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སེམས་ཅན་ཇི་
སྙེད་ཅིག་ལ་སྤྱོས་པའམ། བརྒྱད་པའམ། དབྱིག་པས་བརྡེགས་པའམ་མཚོན་གྱིས་བཏབ་པའི་གཞི་དེ་ལས་སྡིག་པ་དང། སྨས་པ་དང་ཉམས་པ་མང་པོ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་མམ། བྱམས་
པས་གསོལ་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་ལ་སྤྱོས་སམ་བརྒྱད་པའམ། དབྱིག་པས་བརྡེགས་སམ། མཚོན་གྱིས་བཏབ་ན་ཡང་བསོད་ནམས་མ་ལགས་པ་མང་དུ་
བསྐྱེད་ལགས་ན། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་


[182A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་སེམས་ཅན་འགའ་ཙམ་ལ་ཡང་ཐ་བ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གནོད་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བགྱི་བའི་སླད་དུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤྱོས་སམ། བརྒྱད་པའམ་དབྱིག་པས་བརྡེགས་སམ། མཚོན་གྱིས་བཏབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ཞིག་ལ་ཐ་ན་ཐ་བ་དང། ཞེ་
སྡང་གི་སེམས་གཅིག་ཙམ་ཞིག་བསྐྱེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྨས་པ་དང། ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཅིག་ཤོས་དེ་ལ་ཐ་བ་དང། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་ན་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན། སེམས་ཇི་སྙེད་བསྐྱེད་པ་དེ་སྙེད་ཁོ་ནའི་བསྐལ་
པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱམས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ལྕགས་ནི་ལྕགས་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་བོང་བའམ། ཤིང་ངམ། རྩྭས་
གཅོད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅིག་ཤོས་ལ། ཐ་བ་དང། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཟད་པར་བྱེད་པ་


[182B] བྱམས་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱེད་ཅག་གིས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཞེ་ས་དང་བཅས་པ་དང་གཅིག་ལ་གཅིག་གུས་པ་དང་བཅས་པས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་
དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞིང། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཞེ་ས་དང་བཅས་པ་དང། གུས་པ་དང་བཅས་པས་གནས་པར་བགྱིས་ལགས་ན། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་གནོད་སེམས་ལ་དཔའ་བར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་བཟོད་པའི་སྟོབས་དང། མཐུ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་གཡོ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་ནི་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་བདག་གིར་འཛིན་པ་མ་མཆིས་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་མཆིས་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་ནི་ཟང་ཟིང་ལྷུར་ལེན་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ཆོས་ལྷུར་ལེན་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཟས་དང། གོས་ལྷུར་ལེན་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ཕའི་ནོར་ཡོངས་སུ་


[183A]༄༅། །ཚོལ་བར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཕྲག་དོག་དང། སེར་སྣས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་དག་ལ་ཡིད་
དགའ་བ་དང། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་མིང་ལྷུར་ལེན་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི་བདག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་སློབ་
པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་སྨྲ་བ་ལྷུར་ལེན་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་ལ་
ལྷག་པར་ཆགས་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་དོན་ཉུང་བ་དང། བགྱི་བ་ཉུང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཟང་ཟིང་
གིས་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་གྲོང་དང་
གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་སླད་དུ་ཚུལ་འཆོས་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ཚུལ་འཆོས་པ་མ་མཆིས་པ་དང་
འཕགས་པའི་རིགས་བཞིས་ཆོག་ཤེས་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་བྱིས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པར་བགྱིད་


[183B] བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་གཞན་དག་གི་བགྱིད་པ་དང། མ་བགྱིས་པ་དག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་མི་བགྱིས་ཀྱི། བདག་ནི་བདག་ཉིད་དུལ་བ་དང། ཞི་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་
པས་གནས་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ལྟུང་བ་འགའ་ཡང་གླེང་བར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ངག་གི་ལས་ཀྱི་མཐའ་སྡོམ་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་
ནི་བསླབ་པ་ཐག་རིང་དུ་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་སློབ་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང། དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པས་འཚོ་
བར་སེམས་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་དེ་ལ་དགའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིད་པ་དང། བདག་ནི་ཆོས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པར་བགྱིད་པ་དང། བདག་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ལ་བརྟེན་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་
ནི་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་བསྐྱེད་པའི་སླད་དུ་ཚུལ་འཆོས་པས་མཆི་མ་འབྱིན་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་མཆི་མ་འབྱིན་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་བགྱི་
བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་འཛིན་སྦགས་ཏེ་གནས་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བགྱིད་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བགྱི་པ་ལ་


[184A]༄༅། །དགའ་བར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་དགའ་བར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་གསོག་འཇོག་
གི་ཟས་དང་ལྡན་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ཚུལ་འཆོས་པ་མ་མཆིས་པར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་གནས་དང་ཡུལ་གཅིག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་
མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་རི་དྭགས་ལྟར་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་བསོད་སྙོམས་ལ་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱིས་ཉལ་བར་མི་བགྱིད་ཀྱི་བདག་ནི་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་
ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་འདུ་འཛིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བརྩོན་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་དབེན་པ་ལ་དགའ་བར་བགྱིད་པ་དང་
བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ངོམས་མ་འཚལ་བར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་
ནི་ཁྱིའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཅུང་ཟད་བཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་


[184B] བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་བགྱིས་པ་མི་བཟོ་བར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་བགྱིས་པ་བཟོ་བ་དང། བགྱིས་པ་ཚོར་བར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་
ལྡན་འདས། བདག་ནི་སྦྱིན་པའི་ལན་གྱིས་མཛའ་བཤེས་སུ་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མཛའ་བཤེས་སུ་བགྱིད་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་
པ་བཅོས་མར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་དམན་པ་ལ་མོས་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་
འགྲུབ་པ་ལྷུར་བླང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པར་བགྱིད་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གུས་པ་མ་མཆིས་པ་དང། བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་མ་མཆིས་པར་མི་བགྱིད་
ཀྱི༑ བདག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་དང་བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་སེམས་ཀྱང་གཞན་ལ། སྨྲ་བ་
ཡང་གཞན་པའི་ལྕེ་གཉིས་སུ་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཚུལ་འཆོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་
ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། བདག་ཉིད་དུལ་བ་དང་ཞི་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པར་མི་


[185A]༄༅། །བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་གདོལ་བའི་བུ་དང་འདྲ་བར་ང་རྒྱལ་ངེས་པར་འཇོམས་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཆགས་པ་དང་བཅས་པས་བསོད་
སྙོམས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། དད་པས་སྩལ་བ་ལ་ལྕི་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཚུལ་
བཞིན་མ་ལགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་པས། གདུགས་པས་མ་ཐག་ཁོ་ནར་མཆིས་ཉལ་བ་དང། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་
པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་ཞིང་སྦྱོར་བར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་
པ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འཁྲུལ་པ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་
མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ལ་གནས་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཚུལ་འཆོས་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཡོངས་སུ་དག་
པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཟང་ཟིང་གིས་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ཟང་ཟིང་མ་མཆིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་


[185B] བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་མཛའ་བཤེས་སུ་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་མཛའ་བཤེས་སུ་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་བདག་
དང་གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་མི་བགྱིད་ཀྱི། བདག་ནི་བདག་ལ་སྨན་པ་དང། གཞན་ལ་སྨན་པའི་སླད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བགྱིད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་དགོན་པར་གནས་པ་ལ་ཚུལ་
འཆོས་པར་མི་བགྱིད། བསོད་སྙོམས་ལ་ཚུལ་འཆོས་པར་མི་བགྱིད། ཕྱག་དར་ཁྲོད་ལ་ཚུལ་འཆོས་པར་མི་བགྱིད་དེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་བདག་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་
པར་བླངས་ཏེ། གནས་པར་བགྱིད་ཅིང། དེ་ཡང་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། བྱམས་པ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་
དེ་ལྟར་སེང་གེའི་སྒྲ་འདི་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པ། ཁྱོད་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་ཤིང། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང། ཆོས་དེ་དག་དང། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་
ཡིན་ཏེ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་འདི་བཤད་པ་ན། འཁོར་དེ་ནས་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་དོང་ངོ། །དེ་


[186A]༄༅། །ནས་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དགེ་སློང་ཆེན་པོ་དག་ཁྱེད་ཅག་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་གཏམ་བརྗོད་པའི་
ཚེ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་གར་འདོང། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་གཏམ་དེ་ལྟ་བུ་བསྟན་པའི་གནས་པ་དེ་དག་ནི་སྲིད་པར་དཀའ་བ་ལགས་པས་བདག་ཅག་འདི་སྙམ་དུ། བདག་ཅག་ནི་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་
པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་མི་སྣང་བས་བདག་ཅག་ཕྱིར་ཁྱིམ་དུ་འདོང་གོར་མ་ཆག་གོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དད་པས་བྱིན་པ་ནི་རེག་པར་དཀའ་ཞིང་སྦྱངས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་
རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས། དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །གང་དག་དད་
པས་བྱིན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་སྤྲོ་བ་དག་གིས་ནི། དེ་ལྟར་མཛེམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང། འགྱོད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ་ཉིན་གཅིག་ལ་ལན་བརྒྱ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཕྱིར་སྤངས་པ་ནི་བླའི་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པས་དད་པས་བྱིན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །


[186B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དད་པས་སྩལ་བ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་གནང་བར་མཛད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ། ངས་ནི་རིགས་པ་དང། གྲོལ་
བ་ལ་དད་པས་བྱིན་པ་རྗེས་སུ་གནང་ངོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཅག་སྦྱོར་ཅིག་རྩོལ་ཅིག་
འབོད་ཅིག་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་གྱི། ཁྱེད་ཅག་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལས་ཕྱིར་མ་ལྡོག་ཅིག་དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་
ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། བདག་ཅག་གིས་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བར་བགྱིད་ལགས། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བ་དང། འབད་པ་དང། རྩོལ་བར་བྱེད་པ་
ན༑ ཆོས་འགའ་ཡང་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད། ཆོས་འགའ་ཡང་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དང། ཆོས་འགའ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། ཆོས་འགའ་ཡང་འགོག་པར་མི་བྱེད་པ་དང། ཆོས་འགའ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་
བྱེད༑ ཆོས་འགའ་ཡང་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པ་དང། ཆོས་འགའ་ཡང་འབྲི་བར་མི་བྱེད། ཆོས་འགའ་ཡང་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བར་གྱིས་ཤིག་དགེ་སློང་གང་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བར་དེ་ནི་
ཆོས་འགའ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཆོས་འགའ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གར་ཡང་མི་འགྲོ། གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ངོ། །གང་ལ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་འོང་བ་ཡང་འགའ་


[187A]༄༅། །ཡང་མེད་དོ། །དེ་ནི་འོང་བ་མེད་པ་དང། འགྲོ་བ་མེད་པའི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་དུ་ཡང་རྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་རྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་
པ་ན༑ དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། སླད་མའི་ཚེ་སླད་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་འཆོས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་
འོད་སྲུང། གང་དག་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཅིང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉམ་ཆུང་སྟེ། ཟས་དང་གོས་ལྷུར་ལེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་འཆོས་པ་དག་ནི་མང་དུ་འབྱུང་
བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་སྨན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བའི་སླད་དུ་
གནས་གང་དག་དང། སྤྱོད་པ་གང་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉམ་ཆུང་བ་དང། ཚུལ་འཆོས་པ་ལགས་པར་འཚལ་བར་འགྱུར་བའི་གནས་དེ་དག་ལེགས་པ་ལེགས་
པར་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་གནས་དེ་དག་ཐོས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་དག་ལགས་པ་དེ་དག་


[187B] །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འོད་སྲུང། ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་
དུས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཅིང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉམ་ཆུང་བ་དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་རྣམས་ལ་མེ་ཏོག་
དང༑ བདུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང། སྤོས་དང། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་བྱུག་པ་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དང། སིལ་སྙན་དང། མར་མེའི་སྦྱིན་པ་དག་གིས་མཆོད་པའི་ལས་ལ་བརྩོན་
པར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང། ངས་ནི་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཆོད་པ་བཤད་པ་ཡིན་ན། མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ནི་དེ་ལ་བརྩོན་པར་འགྱུར་ཏེ་
འོད་སྲུང། ངས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མདུན་དུ་དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཅག་ནི་བདག་ཉིད་དུལ་བ་དང། ཞི་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པས་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་
དད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོད་ན། དེ་དག་ནི་ངའི་སྐུ་གདུང་རྣམས་ལ་སྐུ་གདུང་གི་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་སྐད་གསུང་ན། འོད་སྲུང། མི་བླུན་པོ་དེ་དག་རྣལ་འབྱོར་ཀྱང་སྤངས། སྤོང་བ་
ཡང་སྤངས། ལུང་ནོད་པ་ཡང་སྤངས། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་ཡང་སྤངས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གི་མཆོད་པའི་ལས་ལ་བརྩོན་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བར་


[188A]༄༅། །སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ལྟོས། འོད་སྲུང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཆུའི་ཕུང་པོ་
ནས་བཟུང་སྟེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་འབྲུ་མར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ། མར་མེའི་སྙིང་པོ་རི་རབ་ཙམ་བཅུགས་ནས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་
པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་མར་མེ་བུས་པ་བས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་མཁན་པོའམ་
སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་ནས་ཚིག་བཞི་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ལུང་མནོས་ཏེ། ཁ་ཏོན་བྱེད་ཅིང་གོམ་པ་བདུན་འདོར་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེ་བས་ཆེས་བསོད་
ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་མེ་ཏོག་དང། བདུག་པ་དང་
ཕྱེ་མ་དང། སྤོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བཀང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར། ལོ་འབུམ་གྱི་བར་དུ་ཉིད་ལན་གསུམ། མཚན་ལན་གསུམ་ཕུལ་བ་བས་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུ་འཛིའི་གཏམ་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་གཞན་ཞིག་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང། སེམས་ཅན་གྱིས་དོན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་


[188B] གོམ་པ་བདུན་འདོར་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱལ་ཀའི་ཆེད་དམ། བརྗོད་པའི་ཆེད་དུ་དེ་སྐད་གསུངས་པ་མ་ཡིན་གྲང་སྙམ་ན། འོད་སྲུང། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ང་ལ་
མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་སྲུང། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང། ཆེས་གྲངས་མེད་པ་དང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གྲངས་མེད་པ་དང། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་
ཚད་མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མེ་ཏོག་སྣ་
ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། འོད་སྲུང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་འདུས་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་
གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། གླིང་བཞི་པའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། འོད་སྲུང་


[189A]༄༅། །རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་དེ་ལ་བུ་དཔའ་བ་རྟུལ་ཕོད་པ། ཡན་ལག་མཆོག་གི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟོང་
ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་དེའི་བུ་སྟོང་པོ་དེ་དག་གི་རྗེས་ལ་དེའི་པང་བར་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཆོས་བཟང་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱེའུ་གཉིས་ཤིག་པ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་
པར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་ལ། ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་
རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་ལས་གཞན་མི་བྱེད་པར་ཁྱིམ་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། ན་བཟའ་དང། ཞལ་ཟས་དང། གཟིམས་ཆ་དང་གདན་དང། སྙུན་གྱི་གསོས་སྨན་དང་
ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་རྣམས་པ་ཡང་ཞག་བདུན་བདུན་འདས་ཤིང། ཆོས་གོས་ཡིད་དུ་འོང་བ་གཞན་དང་གཞན་དག་ཕུལ་ལོ། །གང་
དང་གང་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཁ་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་ཕུལ་ལོ། །གང་དང་གང་དག་ཇི་དང་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་
ཡིད་དུ་འོང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་བརྩིག་ཏུ་བཅུག་གོ་དགེ་སློང་རེ་རེ་ལ་ཡང་འཆགས་དང། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང། བསྙེན་བཀུར་བ་བདུན་བདུན་དང། རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་


[189B] །འོད་སྲུང། འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་དེས། ཁང་བཟང་ཁོར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་པ། ངོས་བཞི་ཁང་མིག་ཅན་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བ་
བཀྲ་བ་བལྟ་ན་སྡུག་པ། ལེགས་པར་བྱས་པ། ཤིན་ཏུ་ཟིན་པར་བྱས་པ། འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་སྲིད་བུས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དག་ཀྱང་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ཁང་བཟང་དེ་དག་ན་བཞུགས་པ་དེའི་ཚེ། འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་སྲད་བུ་དེ་དག་ཤུགས་ཀྱིས་ཁང་བཟང་དེ་དག་གི་སྟེང་ནས་མེ་ཏོག་ཁ་དོག་རྣམ་བ་དུ་མའི་ཆར་
དག་ཀྱང་འབབ་བོ། །མེ་ཏོག་དེ་དག་གིས་ཁང་བཟང་དེ་དག་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་དུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་དེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དགེ་
སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པ་དག་དང་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་བྱས། བླ་མར་
བྱས༑ རི་མོར་བྱས། མཆོད་པ་བྱས་སོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པ་དེ་དག་འདས་པའི་ཕྱིས་དེ་ཉིད་པར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞལ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་མཛད་ལགས་
པའི་འོག་ཏུ། ཁྱེའུ་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་དང་བཅས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་


[190A]༄༅། །པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེའི་སྤྱན་སྔར་བཏུད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ཞུ་བ་འདི་སྐད་ཅེས་ཡོངས་སུ་ཞུས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་འདིས་ཡུན་རིང་པོ་འདི་སྲིད་དུ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང། ཡོངས་སུ་གཏུགས་
ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་སྦྱིན་པ་དང། བསོད་ནམས་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་གཞན་ཞིག་མཆིས་ལགས་སམ། འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཞབས་
གཉིས་ལ་གཏུགས་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རབ་ཏུ་གཡོས་ཤིང། འཇིག་རྟེན་དུ་ས་གཡོས་པ་ཆེན་པོ་ཡང་བྱུང་བར་
གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེའི་བསྙེན་བཀུར་བ་ཐུབ་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟན་ལས་
ལངས་ཏེ། ཆོས་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་
སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་རྟེན་དོགས་ཆེར་གཡོས་པ་འདིའི་རྒྱུ་ནི་གང་ལགས། རྐྱེན་ནི་གང་


[190B] ཅིའི་སླད་དུ་ན། ཁྱེའུ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་གཏུགས་པར་གྱུར་ལགས། འོད་སྲུང། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་བསྙེན་བཀུར་བ་ཐུབ་དཀའ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཏམ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་ཞུས་པས་ཁྱོད་ལ་ཅི་བྱ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཁྱེའུ་འདི་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དང། ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་བསྒོམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་གཉིས་ལ་གཏུགས་
པའི་གནས་དེ་བཤད་པར་གྱུར་ན། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། འོད་སྲུང། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལོངས་ལ་ཁྱེའུ་འདི་གཉིས་སློང་སྟེ། རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་
གྱི་མཐུ་སྟོན་ཅིག་འོད་སྲུང༑ དེ་ནས་དགེ་སློང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེས་དེ་ལས་ཁྱེའུ་གཅིག་ལག་པ་གཡས་པས་བསླངས་ལ། ཁྱེའུ་ཅིག་ཤོས་ལག་པ་གཡོན་པས་བསླངས་ཏེ། གྱེན་དུ་འཕང་ངོ་སྙམ་
ན་གདེག་པར་མ་ནུས་སོ། །དེས་ཡང་རྒྱ་ཆེར་མཐུ་དང་སྟོབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང། སྤྲོ་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཅིང་གྱེན་དུ་འཕང་ངོ་སྙམ་ན། ཐ་ན་དེ་གཉིས་སྐྲའི་


[191A]༄༅། །རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་བསྐྱོད་པའམ། བསྒུལ་བར་མ་ནུས་སོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་དེས་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་གྱེན་དུ་འཕང་པར་བསྐྱེད་པ་ན། སྟོང་
གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྲག་དང། རི་དང་རྩྭ་དང། ཤིང་དང། ཆུ་དང་བཅས་པ་དེ་རབ་ཏུ་གཡོས་ཤིང་བླ་འོག་ཏུ་འགུལ་བར་གྱུར་ཀྱང་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་
བསླང་བར་ནི་མ་ནུས་སོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་དེའི་ཚེ། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེའི་སེམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་
གྱི་མཐུ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་མཛད་དེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པ་དེས་དགེ་སློང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེས་འོག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་འགུལ་
བ་དང། གཡོས་པ་དང། རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པ་དང། བླ་འོག་ཏུ་འགུལ་བར་བྱས་ཀྱང། ཐ་ན་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་གཡོ་བའམ། འགུལ་བར་བྱེད་མི་ནུས་
སོ༑ ༑འོད་སྲུང། དེ་ནས་དགེ་སློང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེའི་ཞབས་གཉིས་ལ་གཏུགས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའམ་གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་ལགས་གྲང། དེ་ཅིའི་


[191B] བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་བདག་གིས་ཁྱེའུ་སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལགས་པ། བྱིས་པའི་གཟུགས་སུ་མཆིས་པ། ལུས་བོང་ཆུང་དུ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་དོག་ས་ལ་གཏུགས་
པ་ཡང་བསླང་བར་རྔོ་མ་ཐོགས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས། དགེ་སློང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྲེད་མེད་གྱི་བུ་ཁྱོད་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ལས་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱི་རླབས་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས་
དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པའམ། བསམ་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ན༑ སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ངས་ད་ལྟར་ཁྱོད་ཉིད་ཉན་ཐོས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་
པར་གྱུར་ཅིང། དེ་ཙམ་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་དང། དེ་ཙམ་དུ་མཐུ་ཆེ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྙེད་ད་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་
གི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བྱས་ཀྱང། དེ་དག་གི་ཁྱེའུ་འདི་གཉིས་བསླང་བའམ། བསྒུལ་བར་མི་ནུས་སོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་ཚིག་དེ་སྐད་


[192A]༄༅། །གསུངས་པ་ནི། འཁོར་དེ་ལས་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང། དེ་
དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་ཤིང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཡང། གང་ལ་ཉན་ཐོས་
ཆེན་པོ་འདི་དག་བརྡུགས་པར་བྱས་ཏེ། བཀོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་བྱིན་གྱི་རླབས་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའི་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ། འདུག་པར་གྱུར་
པ་དེ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ག་ལ་བ་
དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཁྱེའུ་འདི་གཉིས་བསླངས་པར་མཛད་ཅིང་


[192B]བསྟན་དུ་གསོལ། འོད་སྲུང། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་དེའི་ཚེ་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲ་མཛད་དེ། སེ་གོལ་གྱི་
སྒྲ་དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ཏུ་མངོན་པར་གྲགས་པར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྙེད་དུ་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲ་མངོན་པར་གྲགས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྙེད་
ཁོ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །ཇི་སྙེད་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྙེད་ཁོ་ན་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་ཁྱེའུ་
དེ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་ནས་ལངས་པར་གྱུར་ཏེ། འོད་སྲུང། ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ལངས་པར་གྱུར་པ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་དེ་ན་ལྷ་དང། མིའི་སིལ་སྙན་གང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་གསིལ་མ་དཀྲོལ་བར་རོལ་མོའི་སྒྲ་དག་འབྱིན་པར་གྱུར་ཅིང། མེ་ཏོག་གི་ཆར་དག་ཀྱང་མངོན་པར་རབ་ཏུ་
བབ་པར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ལངས་ནས་ཀྱང། ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་
ཏེ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞལ་དུ་ལྟ་ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ལ་བོས་


[193A]༄༅། །ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱེའུ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ངའི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་དུ་གཏུགས་ནས། ང་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ཞུ་བ་འདི་སྐད་ཅེས་ཡོངས་
སུ་ཞུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་འདིས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པ་གང་ལགས་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ལགས་པ་དང། ཡོངས་
སུ་གཏོང་བ་གང་ལགས་པ་དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་སྦྱིན་པ་མཆིས་ལགས་སམ། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་མཆིས་ལགས་སམ། དགེ་བའི་
རྩ་བ་མཆིས་ལགས་སམ་ཞེས་ཁྱེའུ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ང་ལ་ཞུ་བ་འདི་སྐད་ཅེས་ཡོངས་སུ་ཞུས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་གཉིས་ལ་གཏུགས་སོ། །འོད་སྲུང། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་སྨན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་
རྟེན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་བོ་ཆེའི་དོན་དང། སྨན་པ་དང་བདེ་བའི་སླད་དུ་ཁྱེའུ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་དུ་གསོལ་
འོད་སྲུང་གིས་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་


[193B] །རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་འདིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་གང་ཡིན་དེ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབེན་པར་
གནས་པ་ཞིག་དགོན་པ་དང། རབ་ཏུ་དགོན་པ་ན་གནས་ཤིང། སེ་གོལ་གཏོགས་བ་ཙམ་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་
པོ་ཆེས་ཆེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་འདིའི་སྦྱིན་པ་ལྟ་ཞོག་གི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཇི་ཙམ་པ་སེམས་ཅན་དུ་
བསྡུ་བས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་ཅན་རེ་རེས་ཀྱང་སོ་སོ་ནས། རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་འདིའི་སྦྱིན་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཅིག་བྱིན་པར་གྱུར་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་
པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབེན་པར་གནས་པ་ཡང་དག་པའི་བསམ་པ་
དང་ལྡན་པ། ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཚུལ་བཞིན་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་བ་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང། འོང་བ་མེད་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་
ཙམ་ཞིག་བཟོད་ཅིང་གནས་པར་གྱུར་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྔ་མ་དེས་ནི་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་ཞིག་བཟོད་པ་ལ་གནས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེའི་


[194A]༄༅། །བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །སྟོང་གི་ཆ་དང། འབུམ་གྱི་ཆ་དང། བྱེ་བའི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་གི་ཆ་དང། བྱེ་
བ་ཕྲག་འབུམ་གྱི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་གྱི་བར་གྱི་ཆ་དང། གྲངས་དང། ཆ་དང། བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང་ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ།།
རིགས་ཀྱི་བུ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་ཡང་ཞོག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་
ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་ཅན་རེ་རེས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་དང། ཐང་ཅིག་དང། ཡུད་ཙམ་
ཅིག་ལ་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་འདིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང། དགེ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཅིག་བྱས་ཤིང། སེམས་ཅན་དེ་དག་རེ་རེས་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་གཅིག་ལ་
ཡང་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞིང་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པར་གྱུར་ལ། རྣམ་གྲངས་དེ་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་རླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སྦྱིན་པ་
བྱིན་ཞིང་དགེ་བ་མངོན་པ་འདུས་བྱས་པར་གྱུར་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་མང་བ་ཡིན་སྙམ་མམ། འོད་སྲུང། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་


[194B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
དཔེ་དེ་ལྟ་བུ་མཛད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ནི་བསམ་པར་ཡང་སླ་བ་མ་ལགས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལགས་སོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་མོས་པར་བྱ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། མཁས་པ་
མངོན་པར་སྦྱང་བར་བྱས་པ། ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་གང་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་འདི་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡུན་རིང་པོ་
དེ་སྲིད་དུ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དེ་ཙམ་དུ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང། དེ་ཙམ་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་སྔ་མ་དེ་ནི་ཁྱེའུ་
འདི་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་གིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་ཕྱག་འཚལ་བ་འདིའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །སྟོང་གི་ཆ་དང། འབུམ་གྱི་ཆ་
དང༑ བྱེ་བའི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་གི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་གྱི་བར་གྱི་དང། གྲངས་དང། ཆ་དང་བགྲང་བ་


[195A]༄༅། །དང། དཔེ་དང། ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་
དེའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལས། དགེ་སློང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཚིག་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་ཅག་ནི་སེམས་ཅན་གང་དག་ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་ལ་བཟོད་པར་གྱུར་པ་དང། གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་མོས་པར་བགྱིད་པ་དང་གང་དག་དབེན་པ་ལ་དགའ་ཞིང་དགོན་
པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ཏེ་གོམ་པ་བདུན་འདོར་བར་བགྱིད་པ་དང་གང་དག་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་ཞེས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཚིག་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏོ། འོད་སྲུང། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས། དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཚིག་དེ་ལྟ་བུ་དག་བརྗོད་པ་
ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་གི་སེམས་དག་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མ་གྱུར་དུ་ཟིན་ན་ནི། ཁྱེད་ཅག་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་གངྒཱའི་ཀླུང་


[195B] བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང། འཁོར་
དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚིག་མཐུན་པར་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་དང། གང་དག་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སྟོང་པ་དང། དབེན་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། རང་བཞིན་མ་མཆིས་པར་གློ་བ་ཆེས་པ་མཆིས་པ་དང། བཟོད་པ་མཆིས་པ་དང། མོས་པ་མཆིས་པ་དེ་དག་
ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་
ཚོགས་དེ་ལ་ཁྱེའུ་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དུ་དང་ལྡན་ན། སྦྱིན་པ་ལ་དགའ་བར་ཡང་མི་བགྱིད་ལ། སེར་སྣ་
ཅན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང། ཀུན་འཛིན་པའི་སེམས་མ་མཆིས་པ་དང། གཞན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་སྩོལ་བར་བགྱིད་པ་དེ་དག་མཐོང་ན་ཡང་དེ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་མི་བགྱིད་པ་དང། གོང་
དུ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་བླ་ན་མེད་པས་གནས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང། བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡང་


[196A]༄༅། །བགྱིད་ལགས། འོད་སྲུང། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་ཁྱེའུ་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། སྦྱིན་པ་ལ་དགའ་བར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། སེར་སྣ་ཅན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང། ཀུན་འཛིན་
པའི་སེམས་མེད་པ་དང། གཞན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་མཐོང་ན་ཡང་དེ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དང། གོང་དུ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་
བླ་ན་མེད་པས་གནས་པའང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང། བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། བཞིན་གང་ཞེ་ན། སྟོང་
པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་དང། དབེན་པར་གནས་པ་དང། ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་
ན་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་དགའ་བར་མི་བྱེད་ལ། སེར་སྣ་ཅན་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། ཀུན་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པ་དང། གཞན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་མཐོང་
ན་ཡང་དེ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དང། གོང་དུ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་བླ་ན་མེད་པས་གནས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པར་


[196B] བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སྦྱིན་པ་ལ་དགའ་
བར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། སེར་སྣ་ཅན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང། ཀུན་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པ་དང། གཞན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་མཐོང་ན་ཡང་དེ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་
མི་བྱེད་པ་དང། གང་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་བླ་ན་མེད་པས་གནས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང། བླ་ན་མེད་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དང། དེ་མང་དུ་
ཐོས་པར་གྱུར་ནས་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང། ཡུལ་འཁོར་དག་ཏུ་ཞུགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། གང་ལས་ཀྱང་ཐ་ན་ལེགས་
སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རེ་བ་མེད་ཅིང། དེ་གོས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་གོས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་
སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་ཤིང་བསྟོད་པ་ཡིན་པས་ན། མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སྦྱིན་པ་


[197A]༄༅། །དམ་པ། སྦྱིན་པ་གཙོ་བོ་འདི་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ན་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཟང་ཟིང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་གཞན་དག་ལ་ནི་དགའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་
པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ། ཚེའི་མཐའ་ཇི་སྲིད་པར་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ཕུལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་གཞན་ཞིག་གིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་བསྐྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་ན་གོས་པ་མེད་པའི་སེམས་
ཀྱིས་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། གྲགས་པ་མི་འདོད་པར་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཙམ་ཞིག་སྒྲོགས་པར་བྱེད་ཅིང། དེས་ཚིགས་
སུ་བཅད་པ་དེ་བཤད་ནས་ཀྱང་ཡི་གེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཡི་གེ་འདི་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་


[197B] །ཞེས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྔ་མ་དེས། བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །སྟོང་གི་ཆ་དང་
འབུམ་གྱི་ཆ་དང། བྱེ་བའི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་གི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་གྱི་བར་གྱི་ཆ་དང། གྲངས་དང། ཆ་དང། བགྲང་
བ་དང། དཔེ་དང། ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་བ་རྒྱ་ཆེན་པོས་གནས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་
འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་དང། ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཆད་པ་དང། སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་གནས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་
ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ལ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་བསྟན་པས་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བདེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ། དེ་གཉིས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འཁོད་


[198A]༄༅། །ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་གཉི་གས་ཚིགས་མཐུན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ། །ཐུབ་པ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། །སྤྱོད་པ་ཀུན་ལ་མཁས་
པ་ལགས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཏོང་བ་དང། །དེ་བཞིན་སྟོང་ལ་མི་གནས་སྟོན། །འདི་ལ་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང། །སྲོག་དང་གང་ཟག་མ་མཆིས་པར། །བཟོད་པ་བླ་མེད་གང་
ལགས་པ། །སྦྱིན་པ་དེ་ནི་བྱིན་ཆེན་ལགས། །བཟོད་པ་ཟབ་མོ་སྒོམ་བྱོས་ལ། །དེ་ལའང་རྟོག་པ་མ་བྱེད་ཅེས། །བགྱི་བ་འདི་འདྲ་བཀའ་སྩལ་པ། །དཔའ་ཆེན་ཁྱོད་ནི་ངོ་མཚར་ལགས། །
གང་ལ་ཆགས་ལ་སོགས་མེད་པ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་དོན་དུ་གཉེར་།ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྦྱང་བྱས་ནས། །དེ་ལའང་རློམ་སེམས་མ་བྱེད་ཅེས། །རྣམ་གྲོལ་སྟོང་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི། །དེ་ལའང་
རྣམ་རྟོག་མ་བྱེད་ཅིག་དགོན་པའི་གནས་ནི་སྟོན་བྱེད་པ། །དབེན་པའི་གནས་ཞེས་གསུང་བ་མཛད། །རློམ་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ཡི། །སྦྱིན་པ་རྟག་ཏུ་བྱིན་པར་བྱ། །གང་ལ་འདུ་ཤེས་
མི་འཇུག་པ། །དེ་ནི་རྡུལ་བྲལ་མཐའ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་གནས་ལ་མི་གཡོ་བའི། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ། །གང་གི་ཞི་ཚུལ་མཛེས་རྟོགས་པ། །དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཡིན་
གསུངས། །བཟོད་པ་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་གྱིས་ལ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྟོག་མ་བྱེད། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་པ། །དེ་ནི་བཟོད་པ་ཡིན་པར་གསུངས། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པའང་


[198B] །འདུས་བྱས་ཀུན་ཀྱང་སྤང་བར་གྱིས། །དབེན་པར་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བརྩོན་འགྲུས་གསུང་།དངོས་པོའི་དངོས་དེ་མེད་པས་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྲེག་
པར་བྱ༑ ༑ཉོན་མོངས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་རྟོག་མེད་བསམ་གཏན་ཡིན། །ཚུ་རོལ་མ་ཡིན་ཕ་རོལ་མིན། །དབུས་སུའང་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ། །དུས་གསུམ་མཉམ་ལྟ་གང་ཡིན་པ། དེ་ནི་
ཤེས་རབ་དམ་པ་ཡིན། །དགོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་བྱ་ཞིང། །འདུ་ཤེས་དེ་ལའང་ལྟ་མི་བྱ། །འདུ་ཤེས་གང་ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །དེས་དེ་འདུ་ཤེས་མེད་ཅེས་བྱ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་
དང༑ ༑དེ་བཞིན་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱང་བསྟན། །དེ་ཕྱིར་རློམ་སེམས་མེད་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཤོད། །ཡི་གེ་རྣམས་ནི་ཟད་མེད་དེ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་འགྲུབ་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་
ལ་མི་རློམ་ཞིང། །ཁྱེད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མེད་མི་བྱ། །བདག་ནི་ཆོས་སྟོན་བྱེད་པའོ་ཞེས། །གང་ལ་འདུ་ཤེས་དེ་འབྱུང་བ། །དེས་ནི་ཆོས་ཉིད་མི་ཤེས་པས། །དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་བཅིངས། །
བདག་གིས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་ཞེས། །གང་ལ་འདུ་ཤེས་དེ་འབྱུང་བ། །དེ་ལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ནི། །བདུད་རྩི་དུག་གི་བཏུང་བར་འགྱུར་།གང་ཞིག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི། །རྟོགས་པར་འདོད་
དམ་ཉན་ཐོས་སམ། །རྒང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་འདོད་པ། །དེ་ནི་ཚུལ་འདི་བསམ་པར་གྱིས། །རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་དཔག་མེད་ཀྱང། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མཛད། །དམན་པའི་སྨོན་ལམ་


[199A]༄༅། །འདོད་མི་བྱ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་དོན་དུ་གཉེན། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་སྐུ། །མཚན་གྱིས་བརྒྱན་བ་ཅི་འདྲ་བ་།དེ་འདྲ་འདོད་པ་དེ་ཡིས་ནི། །བྱང་
ཆུབ་མཆོག་ལ་གནས་པར་གྱིས། །ཆོས་ཀུན་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ་།བྱེད་པ་པོ་ནི་དམིགས་སུ་མེད། །ཆོས་རྣམས་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་སྟེ་།ཡང་དག་རང་བཞིན་ཡོང་མིན་ཞེས། །བགྱི་
བ་འདི་འདྲ་བཀའ་སྩལ་པ། །དཔའ་ཆེན་ཁྱོད་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་།འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བར་སྣང་དེ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་སྨྲས་པའི་ཚེ། །རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་
དེའི་གྲོང་ཁྱེར་བ་དང། བཙུན་མོའི་འཁོར་དང། ཞབས་འབྲིང་གཉུག་མ་རྣམས་དང། སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ལྷག་གང་དག་འདུས་ཏེ་འཁོད་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལས་སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་
བཞི་སྟོང་གསུམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་གིས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་
བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་ཁྱེའུ་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་པར་སྣང་དེ་ལས་བབས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་
ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གཉིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། དམ་པའི་ཆོས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ནི་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བླ་ན་


[199B]ཅིང། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཡང་བགྱིད་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདིར་
སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །འདིར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་མཆིས་པ་ཁོ་ན་ལགས་
སོ༑ ༑དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཆིས་པ་དེ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་འགའ་ཞིག་མཆིས་གདའི། གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་འགའ་ཡང་མ་མཆིས་པའི་སླད་
དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས། སྐྱེ་བ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །ཅིའི་སླད་དུ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་གཞི་འཇུག་པ་མ་མཆིས་པས་དེའི་སླད་དུ་
སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་སྟེ། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དེ་ལ་ནི་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་བརྗོད་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མཆིས་
ཀྱི༑ དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་མཆིས། འགག་པ་ཡང་མ་མཆིས་ལ། གང་ལ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང། འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་བས་བ་
མ་འཚལ་བ་སྟེ། གཏན་དུ་བས་པ་མ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་བདག་ཅག་གཉིས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་དེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་


[200A]༄༅། །པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཤིང་ཆོས་འགའ་ལ་ཡང་དམིགས་པར་མི་བགྱིད། ཆོས་འགའ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་བགྱིད། ཆོས་འགའ་ཡང་ཐོབ་
པར་བགྱིད་དུ་སྩོལ་བར་མི་བགྱིད་དེ། མཉམ་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བགྱིད་པར་བས་ཀྱི། ཆོས་འགའ་ཡང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ནི་མི་བགྱིད་ལགས་སོ། །དེ་
ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲིས་ནི་
མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་ཀྱང་བུ་སྟོང་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱལ་པོ་ལྔ་སྟོང་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་ཞལ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་མཛད་ནས། ལྷུང་བཟེད་བཞག་སྟེ་ཕྱག་བཅབས་ནས། རྒྱལ་པོ་མུ་
ཁྱུད་དང། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་མཛད་
ནས་གདན་ལས་བཞེངས་ཏེ་གཤེགས་སོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་ཁྱེའུ་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་ཕ་མ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་ལེགས་པ་ཁོ་


[200B] །དེ་གཉིས་རང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་མངོན་པར་བྱུང་བའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །རབ་བྱུང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་
བསྔགས། །ངེས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྔགས། །ཁྱིམ་གནས་ཉོན་མོངས་གནས་པ་སྟེ། །དཀར་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད། །གང་ཞིག་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཉམས་
པར་མི་འགྱུར་འཕེལ་འདོད་པ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་།འཇིག་རྟེན་མགོན་ཐད་མྱུར་དུ་སོང། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་རབ་སྤྱོད་ཀྱང། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་ངོམས་པ་མེད། །ཁྱིམ་ན་
གནས་པ་འདོད་རྣམས་ཀྱི། །མི་ངོམས་བཞིན་དུ་འཆི་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཀླུང་རྣམས། །འབབ་པས་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བ་།དེ་བཞིན་བྱིས་པ་འདོད་རྣམས་ལ། །བསྟེན་
པས་ནམ་ཡང་ངོམས་མི་འགྱུར། །དཔེར་ན་མེ་ནི་རྩྭ་དག་དང་།ཤིང་གིས་ནམ་ཡང་ངོམས་པ་མེད། །དེ་བཞིན་བྱིས་པ་འདོད་རྣམས་ལ། །བསྟེན་པས་ངོམས་པར་འགྱུར་བ་མེད། །འཇིག་རྟེན་
རྣམ་པར་འདྲེན་རྣམས་ཀྱིས། །འདོད་པ་འདི་དག་ཆགས་པར་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་ཆགས་པ་ཡོངས་སྤངས་ཏེ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་ཕྱིར་མངོན་བྱུང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་བླ་ན་མེད། །སྔ་མ་འགའ་
ཡང་གང་གི་ཕྱིར། །ཁྱིམ་གྱི་གནས་ན་གནས་མཛད་ནས། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་མེད། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་མགོན་།གང་སུ་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་པ། །ཀུན་གྱིས་དགོན་པ་


[201A]༄༅། །རབ་དགོན་དུ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །བསྟེན་པའི་དགོན་པ་དེ་སློབས་ལ་།ཁྱིམ་གནས་སྲེད་པ་
སྤོངས་བྱོས་དང། །དེ་ནི་བདེ་ལེགས་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གང་ཞིག་ཁྱིམ་ན་གནས་ནས་ནི། །སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་རིན་ཆེན་གྱིས། །རབ་ཏུ་བཀང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱིས། །མགོན་ལ་ཡོན་དུ་
འབུལ་བྱེད་ལ། །མཁས་པ་གང་ཞིག་ཡིད་བྱུང་ཞིང། །ཉེས་པ་ཤེས་ནས་ཁྱིམ་སྤངས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་སློབ་བྱེད་ལ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཚོལ་བྱེད་ཅིང། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་བཙལ་བྱས་
ནས༑ ༑གཡེལ་བ་མེད་པ་འདོད་རྣམས་དང། །ཁྱིམ་གྱི་གནས་ལ་མི་ལྟ་བར། །གོམ་པ་བདུན་ནི་འདོར་བྱེད་ན། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་དེ་ལ་ནི་།སྔ་མས་རིན་གྱི་ཆར་མི་ཆོག་དེ་ཕྱིར་སངས་
རྒྱས་བསྔགས་པ་ཡི། །རབ་ཏུ་འབྱུང་ཕྱིར་མྱུར་དུ་དེང། །གང་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་མིན་པའི། །ཤེས་པས་རྟག་ཏུ་ངོམས་མེད་ན། །ཆགས་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་འདེས་པའི། །སངས་རྒྱས་དམ་པ་ཉིད་
འཐོབ་འགྱུར། །མྱུར་དུ་དགོན་པར་གནས་བྱེད་ན། །འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྤོང་འགྱུར་ཞིང། །ཉེས་པ་ཇི་བཞིན་རྣམ་རིག་ནས། །དེ་དག་ལས་ནི་སེམས་ལྡོག་འགྱུར། །ཁྱིམ་ནི་མྱུར་དུ་སྤངས་ནས་
སུ༑ ༑དགོན་པ་ལ་ནི་གནས་གྱུར་པ། །མཁས་པ་ཡང་དག་མཐོང་བ་རྣམས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློང། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་བརྩོན་པ། །དེ་དག་དབེན་པ་བསྟེན་བྱེད་ཅིང། །དེ་དག་


[201B] །དེ་དག་ཁྱིམ་ལ་དགའ་མི་འགྱུར་།དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམ་དག་གི། སྤྱོད་ཡུལ་གནས་དང་སྤྱོད་པ་སྟེ་།གང་ཞིག་ལ་མ་འདིར་འཇུག་འགྱུར་པ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་རྙེད་
དཀའ་མིན། །ཆགས་ལ་སོགས་པས་གཟིར་བ་ཡི། །སེམས་ཅན་གྲོལ་བྱེད་སུ་འདོད་པ། །དེ་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ཡིས། །སྐྲག་ཅིང་དགོན་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན། །གང་ཞིག་བདུད་ལས་རྒྱལ་བ་དང། །འཆི་
མེད་གོ་འཕང་རྟོགས་པ་དང། འཁོར་ལོ་དམ་པ་བསྐོར་འདོད་པ། །དེས་ནི་དགོན་པ་བསྟེན་པར་གྱིས། །འོད་སྲུང། །དེ་ལྟར་ཁྱེའུ་ཆོས་དང་ཆོས་བཟང་གཉིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་སྨྲ་ཞིང། གྲོང་
ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེ་ནས་ཕྱིར་བྱུང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་གལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གཉིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སམ། འོད་
སྲུང། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་དོ། །འོད་
སྲུང༑ དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐོས་ནས་བུ་ཐུ་བོ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་བཞག་སྟེ། བུ་སྟོང་དུ་གཅིག་གིས་མ་ཚང་བ་རྣམས་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག། བུད་མེད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་


[202A]༄༅། །སྟོང་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱལ་པོ་ལྔ་སྟོང་ཙམ་པོ་དག་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་གཞན་དག་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཁྱིམ་གྱི་གནས་
ལ་མི་ལྟ་བར་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ན་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཐམ་པ་མངོན་པར་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ་
དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་
ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལགས་
སམ༑ འོད་སྲུང། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་
བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མཛད་དེ། དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་ཀྱིས་བུ་ཐུ་བོ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཞག་བདུན་
འདས་པ་དང། གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་ནས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་སྐྱེས་ཏེ། བདག་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱིས་ཅི་བྱ་དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་ཅི་བྱ་སྟེ། བདག་འདོད་པ་ལྷུར་


[202B]དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་ནི་མི་བྱའོ་སྙམ་ནས། དས་དེའི་མོང་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སེམས་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་
དེ། དེ་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བ་ཉ་བའི་ཚེ། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་ཏུ་རྒྱུ་བའི་ཚེ་ན་དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ་།ཁོ་བོའི་ཕ་མ་ཕུ་ནུ་དང། །རྩ་ལག་རྣམས་ཀྱང་རབ་བྱུང་ཕྱིར། །ངེས་
པར་བྱུང་སྟེ་ཆོས་དོན་ཕྱིར། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཐམ་པ་བྱུང་།ང་ལ་ཁྱིམ་གྱིས་ཅི་བྱ་སྟེ། །བདག་ཀྱང་དེར་ནི་འགྲོ་བར་བྱ་།གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་འདོད་འགྱུར་ན། །ང་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོངས་འདྲེན་ཏེ། །གང་
དག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །སེམས་བསྐྱེད་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་།ཁོམ་ལྡན་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བས། །ང་དང་འགྲོགས་ཏེ་མྱུར་དུ་འདོང། །གང་དག་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར། །རབ་བྱུང་སེམས་བསྐྱེད་
མི་བྱེད་པ། །དེ་དག་འདྲེན་ཆོས་གནས་ཀྱིས་ལ། །ཁྱིམ་ནི་ལེགས་པར་བསྲུང་གྱིས་ཤིག་འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་སྨྲས་པ་ན་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་
ནས་ཁང་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ལ་སེམས་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་ནི་གཅིག་ཀྱང་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་གཞོལ་བ་དང། མངོན་པར་བྱུང་
བའི་བསམ་པ་དང་བཅས་ཏེ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། གླིང་


[203A]༄༅། །བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་འཁོར་དང་བཅས་པ་དག་སྤྲུལ་པ་མཛད་དོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན། སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་མ་
གྱུར་ཏོ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་དག་ལ་མ་རྨོས་མ་བཏབ་པའི་འབྲས་སཱ་ལུའི་འབྲུ་དག་ཀྱང་བྱུང་བར་
འགྱུར༑ དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དག་ལས་དཔག་བསམ་གྱི་རས་བཅོས་བུ་གོས་རིན་པོ་ཆེ་དག་ཀྱང་བྱུང་བར་གྱུར་ཅིང། ལྷ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་གི་གཡོག་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དོ། །འོད་སྲུང། དགེ་
སློང་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་དེ་གཉིས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་གནས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ནམ་ཡང་རྨུགས་པ་དང་
གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ནོན་པར་མ་གྱུར་ཅིང། ནམ་ཡང་ཟས་ཟ་བ་མ་གཏོགས་པར་འདུག་པར་མ་གྱུར་ཏེ། འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཀུན་དུ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང། ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དེ་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་བྱེད་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། རྡོ་རྗེའི་གནས་དང་ལྡན་པ་


[203B] དེ་གཉིས་སའི་ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་འདུག་པ་དང། སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་པར་གྱུར་བའི་སའི་ཕྱོགས་དེ་དང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྡོ་
རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་གྱི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་དག་གིས་ཆོས་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐོས་ཤིང་བཟུང་ངོ། །དེ་ལྟར་ཐོས་ཤིང་
བཟུང་ནས་ཀྱང་གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བར་གྱུར་
བའི་སེམས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་སེམས་ཅན་གཅིག་འགའ་ཙམ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་གྱུར་བཞིན་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་མ་གྱུར་ཏེ། གང་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ལེ་ལོ་ཅན་དུ་གྱུར་
པ་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱིར་མི་འོང་བར་གྱུར་ཅིང། དེ་དག་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་དག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་
པ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟོང་པ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པ་གཞན་དག་ཏུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཅིང། དེར་ཡང་དེ་དག་ཕྱུག་པོའི་ཁྱིམ་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་སྐྱེས་
པར་གྱུར་ཏོ། །དེར་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་དབང་པོ་འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཐོབ་ནས་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ཏེ། ཐམས་ཅད་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་


[204A]༄༅། །མེད་པར་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་དག་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་ཞག་བདུན་འདས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་སྟེ། དེ་
དག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་གི་དོན་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་ནི་མངོན་
པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང། ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་བསྒྲུབས་ཤིང། མི་འཕྲོགས་པའི་སྤོབས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་གྱུར། གཟུངས་ཀྱང་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་ཁྱོད་ཡིད་གཉིས་སམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ན། འོད་སྲུང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ལྟ་སྟེ། ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གླིང་བཞིའི་
དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་ཅེས་བྱ་བ་དེར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ནི་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ཐུ་བོར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཁྱེའུ་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་གཞན་
དག་ཅིག་ཡིན་སྙམ་དུ་ཁྱོད་དེ་སྙམ་སེམས་ན། འོད་སྲུང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཁྱེའུ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་


[204B] །ཁྱེའུ་ཆོས་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཏེ། འོད་སྲུང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་སེམས་ཅན་དག་
པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིང་ཇི་ཙམ་དུ་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེ་ནི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དེ་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་
སྣ་ཚོགས་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས། དམ་པའི་ཆོས་ནི་བསྐལ་པ་གཅིག་གི་བར་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་སྐུ་གདུང་རྣམས་ཀྱང་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིང། དེ་དག་ལྷ་རྣམས་ཁོ་ནས་མཆོད་
པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ན་མི་ཁྱིམ་པར་གནས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འོད་སྲུང། དགེ་སློང་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་བྱ་བ་ཉུང་བ་དང། བདག་གི་དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་གནས་ཤིང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྐུ་གདུང་རྣམས་ལ་ཡང་མཆོད་པར་མི་བྱེད། རི་མོར་མི་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་ཡང་མི་འགྲོའོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་ལྷ་འབུམ་ཕྲག་


[205A]༄༅། །རབ་ཏུ་མང་པོ་དང། དགེ་སློང་ལས་དང་པོ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་དགེ་སློང་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་ལ་འདི་གཉིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་
གདུང་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་ཡང་མི་བྱེད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་བསྐོར་བ་ཡང་མི་བྱེད་པ་ལས་ན། མ་དད་པ་དང། མ་གུས་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཟེར་བར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང་
དེ་ནས་དགེ་སློང་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དང་ལྷ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་འདུས་པར་གྱུར་པའི་དགེ་སློང་གི་འཁོར་དང། ལྷའི་འཁོར་མང་པོ་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་
པོ་དག་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞིང། རྒྱུ་གང་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་སེམས་པ་མི་མངའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་
པ་བརྙེས་པར་འགྱུར་སྙམ། དགེ་སློང་དང་ལྷ་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། སྐུ་གདུང་འདི་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་
བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་མཆོད་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་
པོ་དག་འོ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དག་ཉིད་མཆོད་པའི་འོས་པ་ཡིན་གྱི། སྐུ་གདུང་དག་ནི་


[205B] དགེ་སློང་དང་ལྷ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་
གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་འོ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དག་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱང་གང་ཡིན། དགེ་སློང་དང། ལྷ་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་
པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་དགེ་སློང་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དང། ལྷ་
དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་པོ་དག་འོ་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་མཆོད་པར་ནུས་སམ། དགེ་སློང་དང། ལྷ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་
ནི་མི་ནུས་སོ། །དགེ་སློང་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱང་བདག་ཏུ་མངོན་པར་འདུ་མ་བྱེད་ཅིག་དང། དེས་ནི་མཆོད་པ་བྱས་པར་
འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཡང་མེད་ན་མཆོད་པའི་ལས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པར་འདོད་


[206A]༄༅། །པས་ནི། བདག་ཉིད་མཆོད་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དང། ལྷ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པར་འདོད་པས་བདག་ཉིད་
མཆོད་པར་བྱ། དགེ་སློང་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གྲགས་པོ་དག་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཆོད་
པ་གང་གིས་བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་པའི་གནས་སུ་འོས་པར་མཆོད་པ་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་མཆོད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསླབས་པ་དེ་ལྟར་བསླབ་
པར་བྱ་ཞིང། བསླབས་པས་རློམ་སེམས་སུ་ཡང་མི་བྱའོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱ་ཞིང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་ཀྱང་ཆོས་འགའ་ཡང་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཁྱེད་ཅག་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་
མཆོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མཆོད་པར་འགྱུར་བ། ཁྱེད་ཅག་ཉིད་ཀྱང་མཆོད་པར་འོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་རྣམས་ལ་མཆོད་
པར་འདོད་པས་ནི་བདག་ཉིད་མཆོད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་ཉིད་མཆོད་པར་མཛད་པ་དེ་ལྟར་མཆོད་པ་བྱ་ཞིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ཡོན་ཏན་
གང་དག་དང་ལྡན་པས་མཆོད་པ་རྙེད་པར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་འདུ་ཤེས་དང་


[206B]མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་བདག་ཏུ་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ།།
གང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་འདིར་མི་འོང་བ་དང། གང་ཚུ་རོལ་ལ་ཡང་མི་གནས། ཕ་རོལ་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་
ལ་ཆད་པ་མེད་པ་དང། རྟག་པ་མེད་པ་དང། གང་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། སྤོང་བ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་འབྲི་བ་མེད་པ་དང། འཕེལ་བ་མེད་པ་དང། གང་
ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་པ་དང། གང་ལ་ཟད་པ་མེད་པ་དང། མི་ཟད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་སེམས་མེད་པ་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་
ཆོས་རྣམས་མེད་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་མེད་པ་དང། བདག་གི་མེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། ཚོར་བ་མེད་པ་དང་འཐབ་པ་མེད་པ་དང། རྩོད་པ་མེད་པ་དང། འགལ་བ་
མེད་པ་དང། བླང་བ་མེད་པ་དང། དོར་བ་མེད་པ་དང། གཉིས་སུ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་འདུས་བྱས་མེད་པ་དང། བགྲངས་པ་མེད་པ་དང་
བགྲང་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ལུས་དང་ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་མེད་པ་དང། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་


[207A]༄༅། །གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་པ་དང། ད་ལྟར་དང། མ་འོང་བའི་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་པ་དང། གང་རྟེན་པར་མི་བྱེད་པ་
དང༑ མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་པ་དང། མཚན་མར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་པ་དང། ཆོས་སུ་མ་ཡིན། དགེ་འདུན་དུ་
མ་ཡིན། གང་ཟག་ཏུ་མ་ཡིན། བདག་ཏུ་མ་ཡིན། གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ་སྟེ་ཐ་མ། གྲོགས་པོ་དེ་དག་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ནི་སྐྱེ་བས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་
མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ནི་གཉིས་
ཀྱིས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་
ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའམ། །སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བའམ། སྲོག་ཏུ་ལྟ་བའམ། གང་


[207B] ཆད་པར་ལྟ་བའམ། རྟག་པར་ལྟ་བའམ་ངར་འཛིན་པར་ལྟ་བའམ། ང་ཡིར་འཛིན་པར་ལྟ་བའམ། འབྱུང་བར་ལྟ་བའམ། འཇིག་པར་ལྟ་བས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །
གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ནི་མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྐུ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ནི་སྨོན་པ་ལ་གནས་པས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་
དེ་ནི་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ལ་གནས་པས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་།གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་གཡོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ནི་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བའི་བློ་
རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ནི་འདུས་བྱས་ལ་གནས་པས་མཆོད་པར་སླ་བ་
མ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ནི་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་གནོད་སེམས་དང་ཐ་བའི་ཉེས་པ་ལ་གནས་པས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་


[208A]༄༅། །ནི་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང། རྨོངས་པ་དང། མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་
པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཡིན་
པས༑ དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང། བརྗེད་ངས་པ་དང། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་
སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་གནོད་སེམས་ཀྱི་
སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང། དགའ་བའི་སེམས་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་སེར་སྣ་
ཅན་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང། གནོད་སེམས་དང། ཐ་བའི་ཉེས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་མང་བ་དང། ལེ་ལོ་ཅན་དང། བརྗེད་ངས་པ་དང། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་


[208B] །འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་དགེ་སློང་ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་འཁོར་དེ་དག་ལ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་བསྟན་པ་ན། འཁོར་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བཞི་ཁྲི་ཉིས་
སྟོང་གིས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་ནི་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་བསྐྱེད་ཅིང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བ་
ཉིད་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྔོན་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཉི་ཁྲི་སུམ་སྟོང་གིས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འོད་སྲུང། དགེ་སློང་
ཆོས་དང། ཆོས་བཟང་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས། འོད་སྲུང། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་གིས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་དེ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་
ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དང། ལྷ་དེ་དག་ཟབ་མོའི་བཟོད་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པས། དེ་ཕྱིན་ཆད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་
གི་དོན་ལ་སྦྱར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དང། བྱ་བ་ཉུང་ངུར་གནས་པས་གནས་པར་གྱུར་ཅིང། ཕྱིན་ཆད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུའང་མི་འགྲོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
སྐུ་གདུང་རྣམས་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་གི་སེམས་ཆོས་ཟབ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་


[209A]༄༅། །སྲུང༑ དེ་ནས་ཞག་བདུན་འདས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ས་ལ་ནུབ་པར་གྱུར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྲོག་མར་བླུགས་པ་བཞིན་ནམ། སྣོད་དུ་བླུགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། འོད་སྲུང། དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །འོད་
སྲུང༑ ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་དགེ་སློང་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་
རབ་མ་བསྒོམས་པ་ཁ་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་གི་མཆོད་པས་འཚོ་བར་སེམས་ཀྱི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞིང། འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང། བརྗེད་ངས་པ་དང། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་དང་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་
ཤེས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་འཚོ་བ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་
ཡེ་ཤེས་མཐོང་བས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་དག་ལ་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང་རི་མོ་བྱ་བ་དང། མཆོད་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང་


[209B] གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་འཚོ་བ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། ཞེ་སྡང་
དང་བྲལ་བ། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་སྐུ་གདུང་དག་ལ་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང། རི་མོར་བྱ་བ་དང། མཆོད་པར་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་སེར་སྣ་ཅན་དང། འཇུངས་པ་དང། གནོད་
སེམས་དང། ཐ་བའི་ཉེས་པ་མང་བ་དང། ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པ་དང། བརྗེད་ངས་པ་དང། ཤེས་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་འཚོ་བཙམ་གྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་ཡང་
དག་པའི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཐུགས་རྩེ་གཅིག་པའི་སྐུ་གདུང་དག་ལ་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་དང། རི་མོ་བྱ་བ་དང། མཆོད་པ་བྱ་བར་སེམས་སོ། །འོད་སྲུང། ང་ནི་རིགས་ཀྱི་
བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལས་དང་པོ་པ་དག་གི་སེམས་མངོན་པར་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐུ་གདུང་རྣམས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་མཛད་དེ་གང་དག་དེ་དག་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། ལྷ་དང་
མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞིང། དེ་ཡང་དེ་དག་གི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་
ངས་དགེ་སྦྱོང་གི་ལས་སུ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གིས་བོར་ཞིང་བཏང་ལ། བདག་ཉིད་གསོ་བའི་དོན་དང། མཛའ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱིམ་དང། སློང་མོ་སྟེར་བའི་ཁྱིམ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་


[210A]༄༅། །བའི་དོན་དང། ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་དོན་དང། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དང། སྙན་པ་དང། སྒྲ་དང། གྲགས་
པ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དང། མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་དང། མཆོད་
རྟེན་དག་ལ་བཀུར་སྟི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་ལས་གང་ཞེ་ན། འོད་སྲུང། ངས་ལས་གཉིས་པོ་བསམ་གཏན་དང། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་བསྟན་པ་གང་དག་ཡིན་
པ་དེ་དག་སྟེ། ལས་དེ་གཉིས་ཀྱང་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་དང། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུང། ལས་གང་
ལས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ལས་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་མེད་པ་དང། ཉེས་པ་མི་བྱུང་བ་དང། ལོག་པར་མི་བྱེད་པ་དང། དྲན་པ་མེད་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། ཉམས་པ་མེད་
པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་གསུམ་པོ་དག་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། ཁམས་གསུམ་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང། འོང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་
དགེ་སྦྱོང་གི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་སྤངས་ཏེ། ལས་གཞན་དང་གཞན་དག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ནི་ངས་ཁྱིམ་ན་གནས་


[210B]པ་དེ་ཙམ་ལ་ཡང་སློབ་པར་མི་བྱེད་དེ། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་གོས་དཀར་པོ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
བསླབ་པ་ཇི་ལྟར་བཅས་པ་རྣམས་སློབ་པ་བྱེད་པ་ན། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཙམ་
ཡང་བསྒོམ་པར་མི་བྱེད་ན་འཐོབ་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །འོད་སྲུང། ཡང་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་དེ་ལ་མིང་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང། ཁ་དོག་དང་རྟགས་
དང༑ དབྱིབས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དུ་འགྱུར་གྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མ་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འོད་སྲུང། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་
གསང་སྔགས་དང། སྨན་དག་གིས་གོས་ལ་འདེབས་ཤིང་བགོ་བར་བྱེད་ལ། གང་གིས་གོས་དེ་གྱོན་པ་ན་ཞག་བདུན་ནམ། ཞག་བརྒྱད་ཀྱིས་དེའི་ལུས་མེ་ལྕེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་ཀུན་དུ་འབར་
བར་བྱེད་པ་ལ་ལ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིང། དེས་གོས་དེ་གསང་སྔགས་དང་སྨན་དག་གིས་བཏབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་བགོས་ནས་མི་མཛའ་བ་ལ་ལ་ཞིག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་
སྟེར་བར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་མི་དེས་ཀྱང་གོས་དེ་མཛེས་པ་ཡིན་པར་རིག་ནས་ལེན་པར་བྱེད་ཅིང་བླངས་ནས་གོས་དེ་གྱོན་པར་གྱུར་ན། དེ་ཞག་བདུན་ནམ་ཞག་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་གོས་དེ་ལས་དགའ་བ་


[211A]༄༅། །ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཞག་བདུན་ནམ་ཞག་བརྒྱད་འདས་ནས་མི་དེ་ཁྱིམ་དུ་སོང་ངམ། ལམ་པོ་ཆེར་སོང་བ་ན། གོས་དེ་རབ་ཏུ་འབར་བར་གྱུར་ཅིང་
དེ་ནས་མི་དེ་གཞི་དེ་ལས་ཚུལ་མ་ཡིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། ཚིག་པར་གྱུར། ཤི་བར་གྱུར་ན། འོད་སྲུང། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གོས་དེ་ལས་རོ་མྱང་བ་ནི་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡོད་
ཉེས་དམིགས་ནི་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡོད་སྙམ། འོད་སྲུང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རོ་མྱང་བ་ནི་ཆུང་ལགས་ཀྱི། ཉེས་དམིགས་ནི་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང། དེ་བཞིན་དུ་ངའི་གོས་ངུར་སྨྲིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བས་བསྒོས་པ་གང་དག་ཡིན་
པ་དེ་དག་ཀྱང་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པ་ནས་ལེགས་པར་སྤྱད་པས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་བླུན་པོ་དགེ་སྦྱོང་ལྟར་བཅོས་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་སྲོང་གི་རྒྱལ་མཚན་གྱོན་ནས་
གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ཡུལ་འཁོར་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དག་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དགེ་སྦྱོང་
ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་བཀུར་སྟི་བྱེད། བླ་མར་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་གོས་ངུར་སྨྲིག་གི་གཞི་དེ་ལས་མཆོད་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་བས། དེ་དག་དེས་དགའ་བ་


[211B] །དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་དེར་ལྕགས་ཀྱི་གླེགས་མ་འབར་བ་གྱོན་པར་འགྱུར། ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་ཟ་བར་འགྱུར་
ལྕགས་ཀྱི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བ་འཐུང་བར་འགྱུར། མལ་སྟན་རབ་ཏུ་འབར་བ་དག་གི་སྟེང་ན་ཉལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང། དེ་དག་ནི་རང་གི་ལས་དེས་ལུས་ཞིག་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་
འགྲོ་བར་ཟད་ཀྱི། གཞི་གང་ལས་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བདེ་བར་སྦྱར་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་གོས་ངུར་སྨྲིག་གི་དཔལ་དང་གཟི་བརྗིད་དེ་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས། འོད་སྲུང་
ངས་ཀྱང་དེ་ལ་དགོངས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་ལྕགས་ཀྱི་གླེགས་མ་འབར་བ་དག་གྱོན་པ་ནི་སླའི། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བས་གོས་ངུར་སྨྲིག་བགོ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་དག་
བཟའ་བ་ནི་སླའི། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བས་བསོད་སྙོམས་དག་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལ་རོ་མྱང་བ་ཅི་ཙམ་ཡོད་པ་དང། དེ་ལ་ཉེས་
དམིགས་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས། འོད་སྲུང། དེ་ལྟ་བས་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བ་དང། སྡིག་པ་འཆགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །འོད་སྲུང་
འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ལྷའམ། ཀླུའམ། གནོད་སྦྱིན་ནམ། དྲི་ཟའམ་ལྷ་མ་ཡིན་ནམ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ངམ། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའམ། མིའམ་མི་མ་ཡིན་པ་སུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་


[212A]༄༅། །རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་བྱ་བར་ནུས་སྙམ་མམ། འོད་སྲུང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཟླ་མ་མཆིས་
པ༑ སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལགས་པས་དེའི་སླད་དུ་དེ་དག་གི་སྐུ་གཟུགས་བགྱི་བ་ནི་སླ་བ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང། ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ན་
ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ལ་དགེ་སློང་ལུས་མ་བསྒོམས་པ། སེམས་མ་བསྒོམས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྒོམས་པ། ཤེས་རབ་མ་བསྒོམས་པ་ཁ་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་རས་བཅོས་བུ་དང་
རྩིག་པ་དང། ར་བ་དག་གི་ངོས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་དག་འདྲི་བར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་གིས་འཚོ་བར་སེམས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ལས་དེས་བདག་ཉིད་རློམ་སེམས་
སུ་བྱེད། བསྟོད་པར་བྱེད་ཅིང། གཞན་དག་ལ་བརྙས་པ་དང། སྨོད་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་
ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་བྱས་ན་བསོད་ནམས་འདི་ཙམ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
བཀའ་སྩལ་པ་མ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ནི་ཁྱིམ་པ་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་པ་ཡིན་པས་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་


[212B] དེ་ནི་དེ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བར་ཟད་ཀྱི། གཞི་དེས་ཆོས་གོས་སམ། བསོད་སྙོམས་སམ་རྙེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འདོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །འོད་སྲུང། མི་བླུན་
པོ་དེ་དག་ནི་གཞི་དེས་འཚོ་བར་འགྱུར་བར་སེམས་ཏེ། དེ་དག་གིས་དོན་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ། དོན་མེད་པ་ཁོ་ན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུང། རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བསོད་ནམས་འདོད་
པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་གང་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་བྱེད་དུ་བཅུག་ན་ནི། དེ་དག་ལ་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་
སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་གཟུགས་འཚོང་པ་ཡང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འཚོང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ན་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་
གཟུགས་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས། ཁྱིམ་པའི་ལག་ཏུ་འཚོང་བར་བྱེད་ཅིང་དེས་འཚོ་བར་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །འོད་སྲུང། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་བྱིས་པ་དང་འདྲ་བ་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་རང་བཞིན་
ཅན་ལ་ལ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེས་བདུད་རྩི་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་དུག་ཟ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུང། མི་བླུན་པོ་གང་དག་ཟང་ཟིང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་བྱེད་དུ་
བཅུག་ནས། བདག་ཉིད་དུག་དང་བཅས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ང་སེམས་སོ། །འོད་སྲུང། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལ་དུག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི། འདི་


[213A]༄༅། །ལྟ་སྟེ། རྙེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་མི་བླུན་པོ་ཁྲོ་བས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབ་པ་དང། རྩོད་པ་དང། མཚང་འདྲུ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་མཆོད་པ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང། བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །འོད་སྲུང། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ལ་ལ་ཞིག་གཡུལ་ངོར་ཞུགས་པ་ན་
རང་གི་མཚོན་གྱིས་རང་ལ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འོད་སྲུང། མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང། རིགས་ཀྱི་བུ་
བུའམ༑ རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པ། ཤིན་ཏུ་ཟིན་པར་བྱས་པ། བྱི་དོར་ལེགས་པར་བྱས་པ། ཆུ་ཞེང་དུ་རི་རབ་ཙམ་ཡོད་པ་
བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་དེ་ལྟ་བུ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་།འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཚལ་ལམ། འདམ་བུའི་ཚལ་
ལམ༑ འབྲས་ཀྱི་ཞིང་ངམ། ཏིལ་གྱི་ཞིང་ལྟར་འདབ་ཆགས་སུ་ཡོངས་སུ་བཀང་བར་གྱུར་ན། འོད་སྲུང། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་གཞི་དེ་ལས་བསོད་
ནམས་མང་པོ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་མམ། འོད་སྲུང་གིས་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་སོར་མོའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བགྱིད་དུ་སྩལ་ན་ཡང་བསོད་


[213B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་རི་རབ་ཙམ་དུ་བགྱིད་དུ་སྩལ་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་
ཁྱོད་མོས་པར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་རབ་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན། ཐ་ན་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་ཞིག་
ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་དེ་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་ཤིང། ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་
བཟུང་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྟོག་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་གཅིག་ཙམ་ལ་སྟོན་པར་ཡང་བྱེད་ན་དེ་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང་
དེ་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། འོད་སྲུང། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། འོད་
སྲུང། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ། ཆེས་གྲངས་མེད་པ། ཆེས་ཤིན་ཏུ་གྲངས་མེད་པ། རྒྱ་ཆེ་བ་ཚད་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་འདས་པ་
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐར་འོད་ཅེས་བྱ་བ། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་


[214A]༄༅། །མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། འོད་སྲུང་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་འོད་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ། གཟུགས་བཟང་བ། མཛེས་པ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞིག་བྲམ་ཟེའི་
རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་གི་བུར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་།འོད་སྲུང། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་བསྟན་པ་ལ་དགེ་སློང་གང་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལས་བྱ་བ་
སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྦགས་པས་སྦགས་པ་ནི་ཕལ་ཆེའི། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཉུང་བར་གྱུར་ཏེ། འོད་སྲུང། དགེ་སློང་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་
དུ་འཇུག་ཅིང། རས་བཅོས་བུ་དང། དར་དང། ཁང་པའི་རྩིག་ངོས་དག་ལ་རི་མོ་འདྲིར་འཇུག་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ན་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་དར་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་
ལེགས་པར་བྱས་པ། ཤིན་ཏུ་ཟིན་པར་བྱས་པ་ཞིག་བྲིས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོའི་ཕའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཁྱེར་རོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་དེ་མཐོང་ནས་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འདི་ཡང་འདི་ཙམ་དུ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཡིན་ནོ། དེ་བཞིན་


[214B]དེ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། བདག་ཀྱང་ལུས་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་ནས་དགའ་བ་དང་
མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང། དད་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དེའི་ཚེ་ན་ཁྱིམ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་གྱུར་ཅིང། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ན་གནས་པས་ལུས་འདི་ལྟ་བུ་
བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས། དེའི་ཕྱིར་བདག་མངོན་པར་འབྱུང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ནས་ལོ་བཅུ་དྲུག་
ལོན་ལ། དབང་པོ་རྣམས་རྒྱས་ཤིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་རྗེས་སུ་ཐོབ་ནས་རང་གི་ཕ་མ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། རང་གི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་རྐང་པ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་
སྨྲས་སོ། །ཡབ་ཡུམ། བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མ་མཆིས་པར་ལེགས་པར་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་ཅི་གནང། ཕ་མས་སྨྲས་པ། གཞོན་ནུ་ཁྱོད་དེ་སྐད་
མ་ཟེར་ཅིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེད་གཉིས་ལ་བུ་གཅིག་པ། སྡུག་པ། ཕངས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཁྱོད་ལས་མེད་པས་གལ་ཏེ་ཁྱོད་མ་མཐོང་ན། འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱེའུ་
སྨྲས་པ། བདག་གིས་ཁྱེད་གཉིས་ཀྱང་ནོངས་པར་མི་འགྱུར་ལ། བདག་ཀྱང་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བགྱི་ལགས་སོ། །ཕ་མས་སྨྲས་པ། གཞོན་ནུ་ཇི་ལྟར་བྱ། ཁྱེའུ་སྨྲས་པ་


[215A]༄༅། །བདག་དེང་སླན་ཆད་ཇི་སྲིད་དུ་མངོན་པར་བྱུང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཚལ་མ་ཡང་མི་འཚལ། མལ་དུ་ཡང་མི་འཇུག་།མར་སར་དང། འབྲུ་མར་གྱིས་ཀྱང་
མི་ཉུག་སྐོམ་པ་ཡང་མི་འཚལ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཚིག་འགའ་ཡང་མི་སྨྲ་ལགས་སོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེས། ས་ཕྱོགས་བྱི་
དོར་མ་བྱས་པ་ཞིག་ཏུ་འདུག་སྟེ། ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཅིང་ཉིན་གཅིག་ཟན་ཡང་མ་ཟོས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ཐོགས་ཏེ། གཞན་ཚིག་ཏུ་མ་
བརྗོད་ཅིང་ཉིན་མཚན་ཐོག་ཐག་ཏུ་དེ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ཀྱང་དེ་ཚིག་ཙམ་ཡང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་ཞག་
གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཟན་མ་ཟོས་པ་དང། དེ་ནས་མའི་ཉེ་དུ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དག་གིས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ཐོགས་ཏེ་གཞན་ནི་ཚིག་ཏུ་མི་བརྗོད་ཅིང་ཉིན་མཚན་ཐོག་ཐག་ཏུ་གསོལ་བ་བཏབ་
ཀྱང༑ དེ་དག་གི་གདོང་དུ་ཡང་མི་ལྟ་ན། ཚིག་སྨྲ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་ཞག་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཟན་མ་
ཟོས་པ་དང། དེ་ནས་ཕའི་ཉེ་དུ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དག་གིས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ཐོགས་ཏེ། གཞན་ཚིག་ཏུ་མི་བརྗོད་ཅིང་ཉིན་མཚན་ཐོག་ཐག་ཏུ་གསོལ་བ་བཏབ་ཀྱང། དེ་དག་གི་གདོང་


[215B] ཚིག་ཀྱང་མི་སྨྲའོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་ཞག་བཞིའི་བར་དུ་ཟན་མ་ཟོས་པ་དང། དེ་ནས་དེའི་ནེའུ་ལྡངས་ལྔ་བརྒྱ་
དག་གིས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ཐོགས་ཏེ། གཞན་ཚིག་ཏུ་མ་བརྗོད་ཅིང་ཉིན་མཚན་ཐོག་ཐག་ཏུ་གསོལ་བ་བཏབ་ཀྱང། དེ་དག་གི་གདོང་དུ་ཡང་མི་ལྟ་ན་ཚིག་སྨྲ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་
འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་ཞག་ལྔའི་བར་དུ་ཟན་མ་ཟོས་པ་དང། དེ་ནས་དེའི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ན་འགྲོན་བུ་དང་གསེར་
དང། ནོར་བུ་དང། མུ་ཏིག་དང། བཻ་ཌཱུརྱ་དང། དུང་དང། མན་ཤེལ་དང། ས་ལེ་སྦྲ་མ་དང། དངུལ་དང། གཞན་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་དང། གོས་དང། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞག་སྟེ། ན་ཆུང་ལྷའི་བུ་མོ་འདྲ་བ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་བཀུག་སྟེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་དོ། །འོད་སྲུང། མདོར་ན་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་
བྲང་དེ་ན་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེའི་མདུན་དུ་བཞག་སྟེ། དེའི་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་མའི་ཉེ་དུ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་དེ་དག་དང། ཕའི་ཉེ་དུ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་དེ་དག་
དང། ནེའུ་ལྡངས་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བོ་དེ་དག་དང། ན་ཆུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པོ་དག་དང། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེའི་མདུན་དུ་བཀོད་


[216A]༄༅། །ནས༑ རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ཐོགས་ཏེ་གཞན་ཚིག་ཏུ་མ་བརྗོད་ཅིང། ཉིན་མཚན་ཐོག་ཐག་ཏུ་གསོལ་བ་འདེབས་ཏེ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གཞོན་ནུ་ལོངས་
ལ་ཟན་ཟོ། ཁྱིམ་འདིར་འདུག་ལ་སྦྱིན་པ་དག་ཀྱང་བྱིན་ཅིག་བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་གྱིས་ཤིག་བུད་མེད་འདི་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགའ་བ་དང། རྩེད་མོ་དང། དགའ་མགུར་སྤྱད་པ་
དག་ཀྱང་གྱིས་ལ། རྒྱལ་པོའི་ཁྱིམ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་ཞིག་ཅེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དེ་ལྟར་འདུས་
པ་དེ་དག་ལ་མིག་ཀྱང་མི་ལྟ། ཕྱིར་ཡང་མི་སྨྲ་བར་དེ་བཞིན་དུ་ཅང་མི་ཟེར་བར་འདུག་ཅིང། ཞག་དྲུག་གི་བར་དུ་ཟན་ཡང་མ་ཟོས་པར་དེ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཁ་ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་དོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེའི་ཕ་མ་
དེ་གཉིས་དང། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དེ་དག་དང། ནེའུ་ལྡངས་དེ་དག་དང། ཉེ་དུའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང། བུད་མེད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཞིན་ལ་མཆི་མའི་རྒྱུན་
བླགས་ཤིང་སྐད་ཕྱུང་སྟེ་དུད་མོས་བཏབ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་གཏུགས་ཀྱང། དེ་དེ་དག་གི་གདོང་དུ་ཡང་མི་ལྟའོ། །འོད་སྲུང། དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དེ་ན་


[216B]ལ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོས་འདུག་ནས། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དེ་དག་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་བརྩོན་པ་།དེ་དག་
ལྷུན་པོ་འདྲ་བར་ནི། །མཐུ་བརྟན་རབ་ཏུ་མི་གཡོ་སྟེ། །ཡིད་དམ་གཏོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཡོ་ཡང་སྲིད། །མེ་ནི་ཆུར་ཡང་འགྱུར་སྲིད་ཀྱི། །གྲོགས་དག་འདི་ནི་གནས་འདི་
ལས༑ ༑བསྐྱོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་མི་དགའ་ཕྱིས་མི་བྱ་།སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་མ་བྱེད་ཅིག་ཕྱིན་ཆད་དམུས་ལོང་འདྲ་བར་ནི། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་འཁྱམས་ས་རེ། །འདི་ནི་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕན་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཞུགས་པ་སྟེ་།མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་བརྩོན་རྣམས་ནི། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་རྙེད་མི་དཀའ། །འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་
སྤྱད་པ་མི་སྤྱོད་ཀྱི། །སེམས་ཅན་གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །ཡེ་ཤེས་ཚོལ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བདེ། །སྟོང་གསུམ་རིན་ཆེན་རྣམས་དང་ནི་།གོས་དང་ཡུལ་གཞན་ལྷ་རྫས་ཀྱིས། །ཆལ་བར་བཀང་
བར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །དེ་དག་ཆགས་པར་བྱ་མི་ནུས། །མི་ཤེས་པས་ནི་གང་བྱས་པའི། །སྡིག་པའི་ལས་ནི་བཤགས་པར་གྱིས། །མཁས་པ་ཉེས་པ་བཤགས་ནས་ནི། །ལས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་
སོ༑ ༑འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་ལྷ་དེས་བསྐུལ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེའི་ཕ་མ་དེ་གཉིས་དང། མཛའ་བཤེས་དང་གྲོས་གྲོགས་དང། ཉེ་དུ་དང། རྒན་རབས་དེ་དག་


[217A]༄༅། །དང༑ སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་དག་གིས་ཉེས་པ་ལ་ཉེས་པར་བཤགས་ནས། གཞོན་ནུ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། གཞོན་ནུ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་བཞིན་སོང་
ཞིག་རབ་ཏུ་ཡང་བྱུང་ཞིག་ཟན་ཡང་ཟོ་ཞིག་ཟས་མ་ཟོས་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་གྱུར་ཏ་རེ་ཞེས་བྱས་སོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་
དེས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཟན་བཅད་དུ་ཟིན་ཀྱང། འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ལུས་ལ་མདངས་བཅུག་པས་
ན་དབང་པོ་རྣམས་གཞན་དུ་གྱུར་པར་ཡང་མ་གྱུར། བཞིན་གྱི་མདངས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་ཡང་མ་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེས། དེ་ལྟར་ཞག་
བདུན་གྱི་བར་དུ་ཟན་བཅད་དེ་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ལ་མི་ལྟ་ཞིང། རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་དེ་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་བོར་ནས། བུད་མེད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པོ་ད་དག་དང། ཕ་མ་དང། ཉེ་
དུའི་ཚོགས་དེ་དག་གདོང་མཆི་མས་གང་སྟེ། ངུ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་དེ་ཁྱེར་ཏེ། རང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་བྱུང་ནས་དགོན་པ་མི་མེད་པ་གཅན་ཟན་གདུག་པ་
གནས་པའི་ནགས་ཤིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །དེ་དེར་བཞུགས་ནས་རས་བཅོས་བུའི་གཞི་གང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་དེ་བྲིས་པའི་རས་བཅོས་བུའི་གཞི་དེ་བྲེས་ནས། རས་


[217B]བའི་སྟེང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ནས་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་སྟེ་འདུག་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་དེ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་
དོ༑ ༑དེ་དེ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འདི་ཡང་འདི་ཙམ་དུ་མཛེས་པ་ཡིན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་
དགོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་ཙམ་དུ་མཛེས་པ་ནི་ངོ་མཚར་བས། གང་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་དཔལ་ཡོན་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་བྱ་སྙམ་དུ་ཡང་སེམས་པར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ནགས་ཁྲོད་དེ་ན་ལྷ་ཞིག་གནས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་
པ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་པོ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་བྱ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འདི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་ཞིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འདི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཐོང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལེགས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བལྟས་ན་


[218A]༄༅། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་སྙམ་ནས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འདི་སེམས་པར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་པར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འདི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མིང་དུ་
བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། མིང་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འདི་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་དང། ཤེས་པ་མེད་པ་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང། འབྲས་བུ་མེད་པ་དང། འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་
དང༑ གནས་མེད་པ་དང། རྟེན་མེད་པ་དང། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་འོང་བ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང་
སྒྲ་མེད་པ་དང། ཚུལ་མེད་པ་དང། ཚུལ་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་དང་འདོད་ཆགས་ཟད་པ་མེད་པ་དང། ཞེ་སྡང་ཟད་པ་མེད་པ་དང། གཏི་མུག་ཟད་པ་མེད་པ་དང། ཕུང་པོ་རྣམས་མེད་པ་དང། ཁམས་


[218B] སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མེད་པ་དང། སྔོན་གྱི་མཐའ་མེད་པ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད་པ་དང། དབུས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྐུ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འདི་གཡོ་བ་མེད་པ་དང། སྤྱོད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འདི་ལྟ་བར་མི་བྱེད། ཉན་པར་མི་བྱེད། སྣོམ་པར་མི་བྱེད། མྱང་བར་མི་བྱེད། རེག་
པར་མི་བྱེད། སེམས་པར་མི་བྱེད། ཉལ་བར་མི་བྱེད། ལྡང་བར་མི་བྱེད། དབུགས་འབྱུང་བར་མི་བྱེད། དབུགས་རྔུབ་པར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འདི་འདོད་པའི་
ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་
འདྲ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་འདི་ལ་ཚུ་རོལ་ཡང་མེད། ཕ་རོལ་ཡང་མེད། བར་ཡང་མེད། ཐོག་མ་


[219A]༄༅། །ཡང་མེད། ཐ་མ་ཡང་མེད། འཇིག་པ་ཡང་མེད། རྒྱུ་བ་ཡང་མེད། སྤྱོད་པ་ཡང་མེད། བླང་བ་ཡང་མེད། དོར་བ་ཡང་མེད་བྱ་བ་ཡང་མེད། བྱེད་པ་ཡང་
མེད༑ ལྟུང་བ་ཡང་མེད། བདེན་པ་ཡང་མེད། རྫུན་པ་ཡང་མེད། བདེན་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད། ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་ཡང་མེད། ཡིད་འབྱུང་བ་ཡང་མེད། འཁོར་
བ་ཡང་མེད། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་མཚན་ཉིད་དེ་
ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་རབ་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་ཉིན་མཚན་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ཞིག་པར་མ་གྱུར་ཅིང། དེས་ཉིན་
མཚན་དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང། ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་དང། སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བསྒྲུབས་པར་གྱུར་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀུན་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་
བསྒྲུབས་པར་གྱུར་ནས། དེ་ལ་སྣང་བ་ཡང་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ་སྣང་བ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེས་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དཔག་ཏུ་མེད། གྲངས་མེད་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །ལྷའི་རྣ་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་


[219B]ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཉེས་པར་བྱས་སོ། །འོད་སྲུང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་
འགྲུས་ཆེན་པོ་ཟླ་བ་བདུན་གྱི་བར་དུ་འཆག་ཅིང་འདུག་པར་གྱུར་ཏེ་ཤེས་པའི་ཟས་མ་གཏོགས་པར་ཟས་གཞན་ཡང་མི་ཟ་ཞིང། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རིག་ནས་དེའི་ལུས་
ལ་མདངས་བཅུག་པར་ཡང་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེས་གོས་དུར་སྨྲིག་དག་ཀྱང་མ་བགོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་
བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཀྱང་མ་བླངས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་ཐོབ་ཅིང། དེ་ལྟར་བསླབ་པར་འདོད་པར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས། འོད་སྲུང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ནི་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་དེ། ཅི་ནས་ཀྱང་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང། འབྲི་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །འོད་སྲུང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ནི། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་བསྙེན་
བཀུར་བྱའོ། །དེས་དེ་ལྟར་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་སྐྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་


[220A]༄༅། །དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར། དེ་དག་ཆོས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་ཐོས་པར་གྱུར་
ཏོ༑ ༑འོད་སྲུང། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དེ་ནགས་ཁྲོད་དེ་ནས་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་
བྲང་འཁོར་དག་ཏུ་ཞུགས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང། དེས་སྲོག་ཆགས་ཉི་ཁྲི་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བཀོད་དོ། །
སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་བསོད་ནམས་དག་ལ་བཀོད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཕ་མ་དེ་གཉིས་དང། བཙུན་མོའི་འཁོར་དེ་དག་
དང། འཁོར་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་བྱས་སོ། །འོད་སྲུང། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་
པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་ཁྱོད་ནེམ་ནུར་དང། ཡིད་གཉིས་དང། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་
ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་སྲུང། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་


[220B] དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །
འོད་སྲུང། ཡང་ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ། བརྐམ་པ། འདོད་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་
ཁ་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་རས་བཅོས་བུ་དང། རྩིག་ངོས་ལ་བྲིས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་གཞན་དག་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པས་དངོས་གྲུབ་དང། རྫུ་
འཕྲུལ་འཐོབ་པར་སེམས་ཤིང། དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་ནི་མཆོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་སུ་
འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་པོ་དེས་བདག་ལ་བསྟོད་པར་བྱེད། གཞན་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་ཅིང་གཞི་དེས་འཚོ་བར་སེམས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང། དེའི་ཚེ་ན་གང་དག་གིས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང། འདུས་པ་དང། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལྟར་ལུང་མནོད་པ་
ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་མི་འགྱུར། ཁ་ཏོན་མི་བྱེད། བསམ་གཏན་མི་སྒོམ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་གཅེས་པར་སེམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དེའི་ཚེ་ན་ཁྱིམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་


[221A]༄༅། །གིས་མཆོད་པ་དང། རི་མོ་བྱ་བ་དང། ཤེས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་ཡང་འགྱུར་ཞིང། གཞི་དེས་དེ་དག་གི་ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་
དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་དག་ཀྱང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུང། ངས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་སུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་ཏེ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ན། དེ་དག་ནི་དེའི་ཚེ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཁོ་ནར་གནས་ཤིང། ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་པ་
སྤངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་དག་ལ་མཆོད་པའི་ལས་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་འགྱུར་ཞིང། གཞི་དེས་འཚོ་བར་སེམས་པ་ལ་ལྟོས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ལགས་པ་དེ་དག་གི་སྒྱུ་དང། གཡོ་དང་
གྱ་གྱུ་དེ་དག་མང་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། ངོ་མཚར་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་
དག་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་ཐོས་ནས། སུ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་མི་བགྱིད་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སླད་མའི་ཚེ་སླད་མའི་དུས་


[221B]གྲངས་འདི་ཐོས་ནས། བདག་ཅག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་པ་བདག་ཅག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
གཟིགས་པས་ན། བདག་ཅག་ཡུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང། རབ་ཏུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྣམས་གྲངས་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །
འོད་སྲུང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་གང་ཅི་སྟོན་པ་དང། ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་
དུ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པར་འགྱུར་ཞིང། ཐོས་ནས་ཀྱང་སྐྱོན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་
སྩལ་ནས་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་དང། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང། དགེ་སློང་
དེ་དག་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་


[222A]༄༅། །པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། འཕགས་པ་བྱམས་པ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉི་ཤུ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །།
རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང། སུརེནྡྲ་བོ་དཧི་དང་པྲཛྙཱ་ཝ་རྨ་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོཙྪ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།
