
[168A] །།འཕགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། བྱང་


[168B]སུ་གསོལ། བདག་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཤགས་སོ། །བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ། །སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་སོ། །བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་
བར་བགྱིའོ། །བདེན་པ་དང། བདེན་པའི་ཚིག་གང་གིས་བདེན་པ་གསུང་བ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་བ་རྩ་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མཛད་པ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བར་བགྱིའོ། །བདེན་པ་དང། བདེན་པའི་ཚིག་དེས་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་ཉེས་པ་བྱས་པ་དང། ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང། ངན་དུ་བསམས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་
སྒྲིབ་པ་དང། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང། སྒྲིབ་པ་གང་གིས་བསྒྲིབས་ཤིང་གཡོགས་ཏེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ། བདག་ཉིད་དང། གཞན་
དག་གི་བསམ་པ་དང། བག་ལ་ཉལ་དང། ཁམས་དང། རང་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་འཚལ་བ་དང། དབང་པོ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རིམ་པ་དང། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་
ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་འཚལ་བ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང། བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་


[169A]༄༅། །བཞིན་མ་འཚལ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་ཕྲད་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དང། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་མི་
སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དང། སྒྲིབ་པ་གང་གིས་བསྒྲིབས་ཤིང་གཡོགས་ཏེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་དང། བདག་འདུལ་བ་དང། གཞན་འདུལ་བ་དང། གཉི་ག་
འདུལ་བ་དང། འཇམ་པོས་འདུལ་བ་དང། ཁྲོ་བས་འདུལ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་འདུལ་བ་དང། བསྡིགས་པས་འདུལ་བ་དང། བསྐྲད་པས་འདུལ་བ་དང། སྨད་པས་འདུལ་བ་དང་
བསྟེན་པ་དང། བསྙོན་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བས་འདུལ་བ་དང་ཆོས་བཤད་པས་འདུལ་བ་དང། འཛུམ་པ་བསྟན་པས་འདུལ་བ་དང་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གིས་འདུལ་བ་དང་
སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པས་འདུལ་བ་དང་སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་སྤྱོད་པས་འདུལ་བ་དང། དད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཐོས་པ་དང། གཏོང་བ་དང། ཤེས་རབ་དང། སྒོམས་པས་འདུལ་བ་དང། དུལ་བ་གང་དང། གང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་
འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་འཚལ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་མི་འབྱུང་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་དང། དམིགས་པའི་རྒྱུ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་རྒྱུ་དང། ཞི་


[169B] ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དང། ཟག་པ་ཟད་པའི་རྒྱུ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་
ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང། སྣང་བ་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པ་དག་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་དང། རྙེད་པ་འདོད་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་འདོད་པ་
དང༑ གྲགས་པ་འདོད་པ་དང། འཁོར་འདོད་པའི་སེམས་འབྱུང་བ་དང་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། མི་འཆི་བར་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། སྐྱེ་མོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། གཉེན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། གོས་དང། ཟས་དང། མལ་སྟན་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་རྐྱེན་གྱི་ཡོ་བྱད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་
ལ་ཀུན་ནས་གནས་པ་དང། ཚེ་ཐུང་བ་དང། གནོད་པ་མང་བ་དང་མདོག་ངན་པ་དང། གཟུགས་ངན་པ་དང། དབང་ཆུང་བ་དང། རིགས་དམའ་བ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང། ཤེས་རབ་
འཆལ་པ་དང། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང། ངན་སོང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་
སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང། སྨོན་ལམ་ལོག་པ་ལ་དགའ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་མ་རྟོགས་པ་དང་གཞན་ཡང་སྒྲིབ་པ་གང་དང། གང་གིས་བསྒྲིབས་


[170A]༄༅། །ཤིང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་སྨིན་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་
རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་པ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་པ་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཇི་ཙམ་པ་དང། གཉིས་
སུ་མེད་པར་ཇི་ཙམ་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ཙམ་པ་དང། མཉམ་པ་ཉིད་ཇི་ཙམ་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་ཁམས་ཇི་ཙམ་པ་དང། འཁོར་བར་གདགས་
པ་དང། འདོགས་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁམས་གང་ཡིན་
བ་དེ་བདག་ལ་སྨིན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་ཅིག་བདག་གིས་ཇི་ཙམ་དུ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མ་འཚལ་བར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བགྱིས་ཤིང་
བསགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བགྱིའོ། །བདག་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་ཆགས། ཞེ་སྡང་གིས་གདུགས། གཏི་མུག་གིས་རྨོངས་ཏེ་
ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་ནས་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བགྱི་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་འཚལ། མ་མཐོང་


[170B] སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་ལ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མཛད་པ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་
བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་དང་མཐུན་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བགྱིའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་དང། ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྨིན་པ་དང། ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་
པར་འཕེལ་བ་དང། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པ་དང། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང། ལམ་བསྒོམ་པ་དང། བླ་ན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་
འཐོབ་པ་དང། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང། བག་ཆགས་འཇོམས་པ་དང། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང། རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དེ་བཞིན་
དུ་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བགྱིའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང། གཉིས་སུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་
བས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བགྱི་སྟེ། དེ་ལྟར་ལན་གཉིས་དེ་ལྟར་ལན་གསུམ་དུའོ། །སེམས་ཅན་གང་ཞིག་གང་དང། གང་གིས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དང། དེའི་སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་


[171A]༄༅། །བདག་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ངག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་རྟག་ཏུ་འཇུག་
པར་གྱུར་ཅིག་དུས་ཇི་ལྟ་བ་དང། ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འཁྲུག་པ་མེད་པར་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་འཕགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བིདྱཱ་ཀ་ར་པྲ་བྷ་དང། ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་བསྒྱུར་ཞུས་
ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བནྡེ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།
