
[319A] ཨཱརྱ་ག་ག་ན་གཉྫ་པ་རི་པྲྀཙྪ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། །བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་
ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་།འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་
གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས། བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་རྒྱན་གྱི་


[319B] སྤྱོད་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཐུན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་
གནས་མཐའ་ཡས་པ་ངེས་པར་བསྟན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས། མི་ཆགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ། དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་
རབ་ཏུ་སྐྱེད་པ། དྲན་པ་དང། བློ་གྲོས་དང། རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ། ཀུན་ནས་མ་སྨད་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ། དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ། ཕྱི་མའི་
མཐའི་བསྐལ་པར་མངོན་དུ་བསྟོད་པ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་བཞུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི། མངོན་
པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི། རབ་ཏུ་བསྐོར་སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚོགས་ནི། མངའ། ཚོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི། མངའ་བརྙེས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་བྱ་བ་ནི། ཤིན་ཏུ་མཁྱེན། དབང་པོ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ནི། བྱོན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་
མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ལ་ནི། མཁས་ཤིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། རྒྱུན་མ་བཅད་དོ། །དགེ་སློང་ས་ཡ་ཕྲག་དྲུག་གི་དགེ་


[320A]༄༅། །སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅང་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་
རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ལ་བརྩོན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་
ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་གནས་པར་མཁས་པ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ། སྤྱོད་ལམ་མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སྦྱིན་པའི་གནས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཔག་ཏུ་
མེད༑ གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། མཚུངས་པ་མེད་པ། གཞལ་དུ་མེད་པ། ཚད་མེད་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐའ་ཡས་པར་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ། ཆོས་ཉན་པ་ལ་མི་ངོམས་པར་ཡང་དག་པར་ཚོལ་བ། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་


[320B] ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་
དང། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གློག་གི་ལྷ་
ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གནོན་པ་དཔའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིད་གཉིས་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམ་པར་བསྒྲགས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་དག་ལ་
སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཔག་ཏུ་མེད། ཚད་མེད། གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། མཚུངས་པ་མེད། གཞལ་དུ་མེད། དཔག་གིས་མི་ལང་
བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་གོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[321A]༄༅། །དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་
འཁོར་དེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་འཁོད་ཅིང་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་ནང་ན་བདག་འདུག་པ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་གི་བཀོད་པ་ཉིད་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མིག་སྔར་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ན་འཁོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་
དང། གཞན་ཡང་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟའི་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་གཏོགས་པར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གཟུགས་སུ་
སྣང་བ་ལྷག་མ་གཞན་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གྱུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྙམ་དུ་ཤེས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བསྐལ་པས་ཤིན་ཏུ་བསྲེགས་ཏེ་
ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མིག་སྔར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེའི་ཚེ་ན་
གང་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་དག་གི་མིག་སྔར་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་འཇིག་


[321B]སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་འདྲ་བའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་ན་སྣང་ངོ། །ནམ་
མཁའ་ལ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདུག་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་སའི་སྟེང་དང། གཞིའི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་
སྣང་བ་སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དང། ཁོར་ཡུག་གི་རི་དང། ཁོར་ཡུག་གི་རི་ཆེན་པོ་དག་སེམས་ཅན་གང་གི་མིག་སྔར་ཡང་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །
གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ལྗོངས་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་མི་སྣང་སྟེ་གཞན་དུ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་གནས་པའི་
ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེངྒེའི་ཁྲི་ནི། འཕང་དུ་དཔག་ཚད་ཁྲིར་འཕགས་པ་རབ་ཏུ་སྣང་ངོ། །གང་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
བཞུགས་པའི་སེངྒེའི་ཁྲི་ངེའི་འོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏེ། གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་ཉི་མ་དང། ཟླ་བ་དང། སྐར་མ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་འོད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མོག་མོག་པོར་


[322A]༄༅། །བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོ་འཕྲུལ་ངོ་མཚར་དང་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མཐོང་
ནས་ཕན་ཚུན་དུ་སྨྲས་པ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདི་བཀོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ནི། བདག་ཅག་གི་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པར་འདུག་པར་གྱུར་ཀྱང་བདག་ཅག་གིས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པར་
དབྱེ་བ་བསྟན་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་དུ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདི་དག་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ནི། ཚད་མེད་དོ། །ཞེས་འཛེར་ཏོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཐུས་
གནས་བརྟན་ཤྭ་རིའི་བུ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་ནས་ལངས་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འདུག་སྟེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་
ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ནམ་མཁའ་ལ་མཆིས་པའི་ཁང་བ་བརྩེགས་པ་འདི་མ་ལགས་
པ་གཞན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁར་གྱུར་ཅིང་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གདའ་བ་འདི་སུའི་སྔ་ལྟས་ལགས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདི་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་


[322B] ཤཱ་རིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདི་དག་གི་བསྔགས་པ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་མཐའ་ཤེས་པར་ནུས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་གི་ཚེའི་ཚད་བས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདི་དག་གི་བསྔགས་པའི་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཇི་ལྟར་ན་འཁོར་འདི་དག་
ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་སོང་ཞིང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཀོད་པ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པར་སྣང་བཞིན་དུ་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེའང་འདི་
འདྲའོ༑ ༑གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་གང་གི་ཕྱོགས་ན་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་ནི། འདི་
ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྒྱད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བསྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་འདས་པ་ན་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟ་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་གཞན་མི་འབྱུང་ངོ། །དེ་བས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་


[323A]༄༅། །པ་དེའང་ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་ཆོས་འཆད་པ་དེ་ན་སེངྒེའི་ཁྲི་དང་བཅས་ཏེ་ཏ་ལ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་སྲིད་ཀྱི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་མངོན་
པར་འཕགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་དེར་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཉན་
ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའང་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་།ཤཱ་རིའི་བུ། བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
དེ་ན་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི། བསྐལ་པར་ཡང་བརྗོད་མི་ནུས་སོ་།ཤཱ་རིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་སེངྒེའི་ཁྲི་འདི་མཐོང་
ངམ༑ གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་དེའི་
སེངྒེའི་ཁྲིའང་འདི་འདྲ་སྟེ། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཡོངས་སུ་དག་
པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་


[323B]བྲལ་བ་དང། རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་དང། སྣང་བར་གྱུར་པ་མེད་
པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་དང། རྒྱུ་དང་དམིགས་པ་མེད་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་གྱུར་བ་མེད་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བར་མཚན་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་
ཅད་དམིགས་པ་མེད་པ་དང། གཉིས་སུ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། སོ་སོ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། ཚུལ་གཅིག་ལ་ཞུགས་
པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚུལ་གཅིག་པ་དང། དུས་གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་
སྒོ་དང། ཡུལ་གྱི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མེད་པ་དང། ནང་དང་ཕྱིའི་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་
གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་


[324A]༄༅། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། གཟོད་མ་ནས་མ་བྱུང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཆན་ཉིད་མེད་པ་
དང། ང་ཡི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་མ་བྱུང་བ་དང། བདག་པོ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ང་ཡི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་པོ་མེད་པ་དང། གཟོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་
བདག་མེད་པ་དང། ལྡོག་པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་མེད་པ་དང་
དངོས་པོ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་དང། སེམས་དང་ལུས་དབེན་པས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་མཚན་ཉིད་མེད་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་མ་གཡེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང། གནས་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གཡོས་པ་དང་དམིགས་


[324B]མེད་པ་དང། ཀུན་གཞི་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པ་དང། ཀུན་གཞི་དང་བྲལ་བས་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀུན་གཞི་མེད་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་འཇུག་
པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཐོས་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་པ་དག་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམ་
པར་དག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བཟོད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ། བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཁམས་དེའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། སྦྱིན་པས་བརྒྱན་ཅིང། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་གཏོང་བའི་རྗེས་སུ་སོང་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་བློ་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ། བཟོད་པས་
བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་
པ༑ བསམ་གཏན་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་


[325A]༄༅། །པར་རྩེན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། བྱམས་པ་ཆེན་པོས་བརྒྱན་
ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་གནས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་གནས་པ། དགའ་བ་ཆེན་
པོས་བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོ་སོར་འགོད་པའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོས་བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་མི་མཐོ་མི་དམའ་བ་ལ་འགོད་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་སྦྱོར་བ་ཤ་སྟག་གོ་ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་
པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་འདུག་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྗིད་པ། ཡེ་
ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པ། མཚན་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་བརྒྱན་པ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་བརྒྱན་པ། སྤོབས་པས་ངག་བརྒྱན་པ། གཟུངས་ཀྱིས་
སེམས་བརྒྱན་པ། ཐོས་པས་དྲན་པ་བརྒྱན་པ། ངེས་པར་སེམས་པས་བདེན་པ་བརྒྱན་པ། རྟོག་པས་དོན་རྟོགས་པ་བརྒྱན་པ། བསམ་པས་དམ་བཅས་པ་བརྒྱན་པ་


[325B] སྦྱོར་བས་བརྒྱན་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྱུར་པ། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོས་བརྒྱན་ཅིང་མཐོ་དམན་མེད་པ། མངོན་
པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོས་བརྒྱན་ཅིང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་རྩེན་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པ། བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་གཏོང་བས་མངོན་པར་གྲུབ་
པ༑ ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་ཞུགས་པ། བློས་བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ། མིག་
གིས་བརྒྱན་ཅིང་མིག་ལྔའི་ཡུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ། རྣ་བས་བརྒྱན་ཅིང་སྒྲ་དང་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་
བརྒྱན་ཅིང་དོན་དང་ཆོས་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མི་ཟད་པར་སྟོན་པ། སྟོབས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་རྗེས་སུ་
ཐོབ་པ༑ མི་འཇིགས་པས་བརྒྱན་ཅིང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ། ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་པ། ཆོས་
ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་ཆོས་སྒྲོག་པ། སོ་སོར་རིག་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ། སྣང་བས་བརྒྱན་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་དུ་ཐོབ་པ། འོད་


[326A]༄༅། །ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་པ། ཀུན་ནས་སྟོན་པས་བརྒྱན་ཅིང་ཕྱད་པར་ལུང་སྟོན་པ་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟག་
པས་བརྒྱན་ཅིང་དེ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཚར་ཕྱིན་པ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྟོད་པས་བརྒྱན་ཅིང་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ། ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཆོས་འདུལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། གང་བཀོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའི་མཛོད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་སོ། །ཤཱ་
ཀྱིའི་བུ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་དེ་ང་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་འཚལ་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང། འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་
བདེ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འྡིའང་རབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་


[326B] །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་དེ་ལ་
གསོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ་མདུན་དུ་བདར་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་རྣམ་པར་རོལ་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པས་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཕྱིན་ནས་དེ་ཡང་སྣང་ལ་འདུག་སྟེ། བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་དང། ཕྲེང་བ་དང་ཕྱེ་མ་དང། སྤོས་དང། བྱུག་པ་དང། གདུགས་
དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དང་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་ཆར་རབ་ཏུ་ཕབ་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟླ་བ་དང། ཟླ་བ་ཆེན་པོ་དང། ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའི་ཟླ་བ་དང། ཉི་མའི་འོད་དང། ཉི་
མ་རབ་ཏུ་འབར་བ་དང། མེ་ཤེལ་དང། མདོག་མཛེས་དང། མདོག་མཛེས་ཆེན་པོ་དང། མདོག་མཛེས་པར་འདུག་པ་དང། སྠ་ལ་དང། སྠ་ལ་ཆེན་པོ་དང། སྠ་ལ་རབ་
མཛེས་དང། དྲི་མ་མེད་པ་དང། ཀུན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་དང། རྣམ་དག་འོད་དང། གསེར་དུ་སྣང་དང། ནམ་མཁའ་སྣང་བ་དང། རེག་གྱུར་དང། དྲི་ཆེན་དཀར་དང། འདབ་


[327A]༄༅། །བརྒྱ་པ་དང། ཟེ་བ་སྟོང་ལྡན་དང། མྱ་ངན་སེལ་བ་དང། དགའ་བྱེད་དང། ལྷའི་སྟོང་དང། ཀླུའི་མེ་ཏོག་དང། དགའ་བ་བདེ་བ་ཀུན་སྐྱེད་པ་དང་
བསམ་གཏན་ཡན་ལག་དང། དྲིས་དགའ་བ་དང། ལུས་སེམས་ཚིམ་བྱེད་དང། སྟོང་གསུམ་དྲི་དང། ནད་ཀུན་ཞི་བྱེད་དང། ནད་ཀུན་སེལ་དང། བདག་གི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་
བརྒྱན་ཅིང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་གྲུབ་པ། ཕྱོགས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རིག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མེ་ཏོག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
འདི་ཀུན་ཏུ་ཁེབས་པར་བྱས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་མེ་ཏོག་གིས་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་དུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དང་
ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་སྔོན་མ་ཐོས་མ་མཐོང་བའི་མེ་ཏོག་དེ་མཐོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་བུའི་མེ་ཏོག་བལྟ་ན་སྡུག་
པ་འདི་དག་ག་ལ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་དེ་བཀོད་པ་ཆེན་
པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནས་འོངས་ཏེ་དེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་འདུག་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་རབ་ཏུ་ཕབ་བོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་


[327B]ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དེ་ནས་བབས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་
མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ནས་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་
གཅིག་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནོད་པ་ཆུང་ངམ། ཉམ་ང་བ་ཆུང་ངམ། བསྐྱོད་པ་ཡང་ངམ། སྟོབས་དང་བདེ་བར་རེག་པ་ལ་གནས་སམ་ཅེས་སྙུན་གསོལ་ཞིང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཚོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉན་འཚལ་
བ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བགྱིད་ཅིང། ཆོས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་སླར་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཀའ་མཆིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མགུ་བར་མཛོད་
ཅིག་ཅེས་དེ་སྐད་ཀྱང་གསུང་ངོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སེངྒེའི་ཁྲི་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཙམ་གྱི་རིན་
པོ་ཆེའི་གདུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱག་བཙལ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད། ཆོས་དང་དོན་དང་ཡོན་


[328A]༄༅། །ཏན་ཡེ་ཤེས་འཕགས་པས་ན། །ཡོངས་དག་རྣམ་དག་སྔ་ནས་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད། །གནས་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་མི་གཡོ་རབ་ཏུ་བརྙེས། །རབ་ཟབ་ཀུན་
ནས་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ནི་རབ་ཕྱེ་སྐུ་མཉམ་ཡང། །གཟུགས་མཛེས་ལྡན་ཞིང་གཟུགས་བཟང་སྐུ་ཡང་སྟོན་པར་མཛད། །སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་ཕན་པའི་ཐུགས་རྗེ་རབ་བསྐྱེད་ནས། །བསོད་ནམས་བརྒྱ་པའི་མཚན་གྱི་སྐུ་ཡི་མཆོག་ཀྱང་སྟོན། །ཁྱོད་ནི་མི་གསུང་རྟོག་མེད་སྒྲ་དང་ཚིག་ཀྱང་མེད། །ཚིག་གི་རང་བཞིན་
བྲག་ཅའི་མཚན་ཉིད་གཟུང་དུ་མེད། །སྒྲ་མེད་རྟགས་མེད་ཡི་གེ་མེད་པ་མཁྱེན་ནས་ཀྱང། །བྱམས་པ་ཁྱོད་ནི་སྙིང་རྗེ་ཅན་པས་རྒྱལ་བའི་ཚིག་ཀྱང་གསུང། །སེམས་ཅན་ཀུན་
གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྗེས་སུ་རིག་ཁྱོད་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་མཁྱེན། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་འདྲ་རབ་མཁྱེན་ཀྱང། །སེམས་དང་
ཡིད་རྣམས་ལ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་མི་གནས། །འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ཀུན་བསྟན་ཏེ། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་འགྱུར་བ་ཡོང་མ་མཆིས། །གང་གི་གཟུགས་
དང་སེམས་དང་ཡོན་ཏན་ཅི་འདྲ་བར། །མཚན་དང་སྤྱོད་ལམ་དག་ཀྱང་དེ་ཡི་ཚུལ་དུ་སྟོན། །བདེ་གཤེགས་ཆོས་འདི་ལ་ནི་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད། །ཁྱོད་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པ་


[328B] །སེམས་ཅན་མང་པོ་ཀུན་རྟོག་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་མཁྱེན་ནས། །ཁྱོད་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྟོན། །རྒྱལ་བའི་སྐུ་ལ་འཁོར་འདི་ཀུན་གྱིས་བལྟས་པ་
ན༑ ༑གཟུགས་དང་མཚན་མ་ཐ་དད་སྐལ་པ་མི་མཉམ་ནས། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་ནི་མི་འགྱུར་རྟོག་མེད་མཚན་མེད་དེ། །འཁོར་རྣམས་ཇི་ལྟའི་སེམས་དང་བསམ་བཞིན་ཚིམ་པར་མཛད།།
ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། །བྱེད་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ལས་སྐྱེས། །བདེ་གཤེགས་དེ་འདྲའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམས་མཁྱེན་ནས་སུ། །བྱང་ཆུབ་མི་
འགྱུར་ཞི་བ་བླ་ན་མེད་པ་བརྙེས། །མཐའ་དང་དེ་བཞིན་དབུས་བཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད། །སྟོང་ཞིང་གསོག་ལ་རང་བཞིན་གསོ་བ་སྟེ་ཡ་མ་བརླ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་
ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་མཁྱེན་ནས་སུ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དང་ལས་དང་བྱེད་པ་སྟོན། །ཆོས་འདི་སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་སྲོག་དང་གང་ཟག་མེད། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་མཉམ་པས་ན་
མིང་ཡང་རྣམ་པར་དག་སེམས་ཅན་གན་དུ་ཉེར་གཤེགས་ཡང་དག་བདག་མེད་པ། །མི་འཆི་འདུས་མ་བྱས་ལ་སེམས་ཅན་མང་སད་མཛད། །བརྩོན་འགྲུས་མཐུ་དང་སྟོབས་ཀྱིས་
བྱང་ཆུབ་འདི་ཚོལ་ཕྱིར། །ཁྱོད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བསམ་ཡས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་སྤྱད། །སྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ནན་ཏན་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་སྤྱོད་པའི་དོན་དེ་རྗེས་སུ་ཐོབ་


[329A]༄༅། །པར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མཉམ་པར་བཞག་མཁྱེན་པས། །རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མ་དག་ཀྱང་མཉམ་པར་མཁྱེན། །མཉམ་པ་ཉིད་
ལ་མཉམ་ཉིད་རྟག་བཞུགས་རྣམ་མི་རྟོག་དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་མི་འགྱུར་བ། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་དབང་པོ་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཆུ་ཟླ་
འདྲ་སྟེ་འཕོ་བ་མེད། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་དངོས་མེད་དེ། །མཁྱེན་པས་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ནས་ཆོས་འདི་གསུང་།བྱང་ཆུབ་མཆོག་རབ་བརྡ་ཡི་རང་
བཞིན་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྙེས། །དེ་ནི་ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དུ་མེད། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་འཁོར་ལོ་ཡང་།ཚུལ་དང་ཚུལ་མིན་འཇུག་པའི་མཚན་བྲལ་རབ་
ཏུ་བསྐོར། །རྒལ་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོ་བསམ་ཡས་རབ་སྒྲོལ་བ། །གྲོལ་ནས་བཅིངས་པའི་ནང་ན་མཆིས་པ་ཤིན་ཏུ་གྲོལ། །ཐེག་ཆེན་བླ་མེད་འདི་ལ་འགྲོ་བ་དབུགས་
འབྱིན་ཅིང། །ངེས་འབྱིན་མཉམ་པ་བརྙེས་པ་མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད་།གང་ན་སེམས་ཅན་ནམ་ཡང་མྱ་ངན་འདས་མ་མཆིས། །སེམས་ཅན་གདོད་ནས་རྣམ་དག་སེམས་
ཅན་ཉིད་མི་སྒྲུབ། །སེམས་ཅན་སྒྱུ་མའི་མཚན་དུ་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་ནས། །འདི་ཡི་མཐའ་རྣམས་སེམས་ཅན་མང་པོ་རྟོགས་པར་མཛད་།ནམ་མཁའ་ལ་ནི་གཟུགས་


[329B] །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཉིད་མཚུངས། །ཆོས་དེ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་གཟུགས་མིན་མཚན་ཉིད་དེ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་
དོན་རྣམས་ཡང་དག་དབེན་རྟོགས་པ། །ཅི་ཙམ་རྒྱལ་བའི་བསྔགས་པ་དག་གིས་དཔེར་བགྱིས་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྔགས་པ་འདི་ལ་མཐོང་ཆགས་ཏེ། །རང་གི་ཡོན་
ཏན་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་བསྔགས་ནམ་མཁའ་འདྲ། །གཉིས་མེད་བསྔགས་བརྗོད་དེ་ནི་རྒྱལ་བའི་བསྔགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་སད་པར་མཛད་ཅིང་དམིགས་མེད་པ། །
སེམས་མེད་སེམས་ཉིད་བརྙེས་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཇི་ལྟར་འདྲེན་པ་ཀུན་གྱི་མི་ཡི་སེངྒེ་བསྔགས། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཕྱིར་ཡང་དག་ཡོན་ཏན་བསྔགས། །སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་མཉམ། །ཐམས་ཅད་རྟོགས་ནས་ཆོས་དབྱིངས་རྗེས་སུ་རིག་པར་བགྱི། །ཆོས་ཀུན་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་མཚན་གྱི་ཚུལ་
ཤེས་པ༑ ༑དེས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདྲེན་པ་མཆོད་པར་འགྱུར་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་
མ་ཐག་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལ་འདུག་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་དེའང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །བར་སྣང་ལས་ཀྱང་གང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་


[330A]༄༅། །ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཇོད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི། རྨི་ལམ་ནའང་
མངོན་པར་ཞེན་པས་དམིགས་པར་ལྟ་བ་མི་འབྱུང་ངོ། །གང་དག་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་པ་དང། གང་ཡང་ཐོས་ནས་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་ནི་
ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ད་ལྟར་སེངྒེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པ་བཞིན་དུ། །དེ་དག་ཀྱང་སེངྒེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཀྱང་འདུས་པ་ཆེན་
པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ཐོས་ནས་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བགྱི་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བགྱི་བ་དང་
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལའང་ཆོས་སྣང་བར་བགྱི་བ་གང་ཅུང་ཟད་བསྟན་པའི་སླད་དུ་འདིར་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་


[330B]དེ་ངེས་པར་བསྟན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པའི་བློ་
ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་དེ་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རབ་ཏུ་བསལ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བགྱིས་པ་དེ་ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བདག་ལ་སྐབས་ཕྱེ་ན། ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་བཀའ་མཆིད་ཅུང་ཟད་ཅིག་བདག་ཞུའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། མི་ཆགས་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཅན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ལགས་པ་མཁྱེན་པ། ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། སྣང་བ་བརྙེས་པ་སྟེ། མུན་པ་ཐམས་ཅད་
དང་བྲལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། དོན་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཚིག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། དུས་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཚོད་ལས་མི་འདའ་ཞིང་
ཕྱད་པར་ལུང་སྟོན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། ཆོད་མཁྱེན་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོ་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། རྣམ་པར་རོལ་པ་སྟེ། མངོན་
པར་ཤེས་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གཟིགས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་


[331A]༄༅། །ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཕྱག་མཐིལ་དུ་འཇོག་པར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། མངོན་པར་འཕགས་པ་སྟེ། སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་དཔའ་བོ་གཅིག་པོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། རང་བྱུང་བ་སྟེ། སློབ་དཔོན་མེད་
པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། འདྲེན་པ་སྟེ། འདྲེན་པ་མེད་པ་དང། ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་
པའི་ལམ་སྟོན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། ཐོག་མ་དང། ཐ་མ་མ་མཆིས་པའི་འདོད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཀུན་ཏུ་བསྒྲིབས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་
བསྒྲིབས་པ་དང། ཀུན་ནས་སྡང་བས་བསྒྲིབས་པའི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་རྣམས་ནད་མ་མཆིས་པ། འཆི་བ་མ་མཆིས་པའི་གནས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ནི། སྟོབས་དང། དྲག་ཤུལ་འཆང་བ་སྟེ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་ལ་མཁས་ཤིང་གསུམ་རིག་པའི་རིག་པ་བརྙེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། མི་
འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་བརྙེས་པ་སྟེ། ཟག་པ་ཟད་ཅིང་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་མཁྱེན་པ་


[331B] ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མདུན་དུ་ཁྱུ་མཆོག་སེངྒེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་ལ་ཐོགས་
པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། སྐུ་དང། གསུང་དང་ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། འཁྲུལ་བ་དང་ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་དང། རྣམ་
པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་
སྙོམས་པ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་གཟིགས་པའི་སྤྱན་དང་ལྡན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་སྟེ། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་
ཉེས་པར་བྱས་པ་དང། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བས་མི་སྐྱོད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་འཇུག་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་དང་མཉམ་པ་སྟེ། མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། བྱེ་བྲག་མེད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། འདོད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངོམས་པ། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་


[332A]༄༅། །བྲལ་བ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་སྤྱན་ལྔའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། དེ་ལྟར་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་དང། ཆོས་དང། ཡེ་ཤེས་ཚད་མ་མཆིས་པ་དང། ལྡན་པར་བདག་གིས་རིག་ནས་ཆོས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་འཚལ་ཏེ་
གུས་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཆོས་ལ་གཅེས་སྦྲས་སུ་བགྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཀྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་ཆོས་འཚལ་བའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ཇི་ལྟར་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་དྲིས་པ་རྣམས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲིས་ཤིག་དང། དྲིས་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་
ལུང་བསྟན་པས་ངས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེར་


[332B]ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཅི་ཞིག་གི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
ཞུ་བར་འདོད། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་མཛོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ལ་ཚིགས་
སུ་བཅད་པ་སླར་སྨྲས་པ། གང་རྣམས་སེམས་དང་སེམས་ལ་སེམས་ཡིད་མཚུངས། །ཤིན་ཏུ་བསམ་སེམས་ཡེ་ཤེས་མཉམ་ལ་གནས། །སེམས་ལ་སེམས་མེད་པར་ནི་ཞུགས་པའི་ཚུལ།།
དེ་དག་དོན་དུ་རྒྱལ་ལ་བདག་ཞུའོ། །སྣང་བ་ཐོབ་ཅིང་མུན་པ་དྲི་མ་མེད། །ཡིད་གཉིས་ཅན་གྱི་ཡིད་གཉིས་བློ་གཅོད་པ། །ངེས་བྱས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་གཞག་པ། །དེ་དག་ཆེད་དུ་བདེ་
བར་གཤེགས་ལ་ཞུ། །བདག་ལ་བདག་མེད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཡིད། །སེམས་ཅན་དོན་ཞུགས་སེམས་ཅན་མེད་ལ་དགའ། །སེམས་ཅན་བདག་མེད་གཉིས་ལས་ཐར་བྱེད་པ། །རྣམ་
པར་ངེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་འདིའོ། །ཆོ་ག་སྤྱོད་ཡུལ་བརྟུལ་ཞུགས་ཡོངས་སུ་དག་བསམ་པ་དག་ཅིང་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ལྷུན་པོ་ལྟ་བར་བརྟན་ཅིང་མི་གཡོ་བ། །དེ་
དག་ཆེད་དུ་དོན་ཡོད་མཛད་ལ་ཞུ། །མི་ལྡོག་བརྟན་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀུན་ནས་བཟང། །དཔའ་བོ་བདུད་ཀྱི་དགྲ་ཡི་ང་རྒྱལ་བཅོམ། །ཉོན་མོངས་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་དྲི་སྦྱོང་བ་


[333A]༄༅། །མཐོང་དགའ་དེ་དག་དོན་དུ་འདི་ཞུའོ། །ཐོས་སྦྱིན་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་དགའ། །བསམ་གཏན་རྣམ་ཐར་ཤེས་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར། །མངོན་
ཤེས་བསམ་གཏན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འོད། །རབ་དག་དྲི་མེད་དོན་དུ་བདག་ཞུའོ། །སྟོང་པ་མཚན་མ་མེད་ཅིང་མི་སྨོན་གནས། །བསམ་བཞིན་ཤི་འཕོ་དང་ནི་སྐྱེ་བ་སྟོན། །སྐྱེས་
པ་མེད་ཅིང་མི་གནས་འཆི་འཕོ་མེད། །དེ་དག་དོན་དུ་མི་ཡི་སྤྱོད་པ་ཞུ། །ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་གིས། །རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་ཟབ་མོ་མཐོང་དཀའ་བ། །སྐྱེ་
བོ་ཀུན་གྱི་ཡིད་རྣམས་ཀུན་སྐུལ་བའི། །ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་ལ་ཞུ། །ལེགས་པར་བྱས་པ་རྫོགས་པའི་ཆོས་ལ་དགའ། །ཆོས་ལ་ཆོས་མེད་འཛིན་པ་གཉིས་ལས་
གྲོལ༑ ༑རྟག་ཏུ་མཉམ་བཞག་མཆོག་གི་ཆོས་ལ་དགའ། །སེམས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་མཚུངས་བའི་དོན་དུ་ཞུ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་རིགས་གནས་ཆོས་ལ་དགའ། །རྟག་ཏུ་སངས་
རྒྱས་བསྟོད་པ་ཀུན་མེད་བློ། །གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ཐོས། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དེ་ཕྱིར་འདི་ཞུའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་སྦྱིན་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་


[333B] ཚུལ་ཁྲིམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང་བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང། བསམ་གཏན་ནམ་
མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང། ཤེས་རབ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང། བསོད་ནམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་རྣམས་
ལགས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་
སུ་དྲན་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་རྣམས་ལགས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་རྣམས་ལགས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་པ་ཐོབ་ཅིང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པའང་སྤྱོད་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཆོ་ག་ཤེས་པ་རྣམས་ལགས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་
མཆོག་གི་མཛོད་འཛིན་པ་དང། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། ཐོག་མ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་


[334A]༄༅། །དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་ཚུལ་བཞིན་དུའང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལགས། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་ཉམས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་
བགྱིད་པ་རྣམས་ལགས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལགས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ལ་མཁས་ཏེ་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པས་དེ་བཞིན་
ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་ཤེས་པ་མཁས་པ་རྣམས་ལགས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་པ་རྣམས་ལགས་
བསམ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་ཞིང་མི་ཕྱེད་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ལེགས་པར་གནས་ཤིང་མི་གཡོ་བ་རྣམས་ལགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་རྗེས་སུ་ཐོབ་ཅིང་རང་གི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་
པ་རྣམས་ལགས། གཟུངས་ཐོབ་པ་རྟག་ཏུ་མི་བརྗོད་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལགས། སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་ལ་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་
གྱིས་བརླབས་པ་རྣམས་ལགས། སྐྱེ་བ་དང། འཆི་འཕོ་བ་དང་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་ལགས། བདུད་བཞིའི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་


[334B] བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་བསགས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལགས་
སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་རྣམས་ལགས། རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ལ་མི་ཆགས་པ་རྣམས་ལགས། ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང། ནམ་མཁའ་ལ་རླུང་དམར་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་
ལགས༑ ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཤེས་པ་དང། མུན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་སྣང་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལགས། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་ཅིང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་
རྣམས་ལགས། མྱུར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ཁྱོད་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
དོན་འདི་འདྲི་བར་སེམས་པ་ལེགས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱོད་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསོལ་བ་མ་བཏབ་པའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་


[335A]༄༅། །པ༑ བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་བགོས་པ། བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ། རྟག་ཏུ་ཆོས་ལས་མི་དོམ་
པ༑ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚོན་ཆ་ཅན། ང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ལས་
ཡང་དག་པར་འདས་པ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་
རྟོགས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་
ཀྱིས་ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་དང། གཞན་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་
མཛོད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་
པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམ་པར་


[335B] སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྔོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། བསྔོ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་དག་པ་
ལ་འཇུག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་།དེས་རྣམ་པར་དག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་
པ་དེ་བྱིན་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ང་ཡིར་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། རྒྱུ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན་
ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། མཚན་མ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་
པ་དེ་བྱིན། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་དག་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཐའ་
མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་མཐའ་མེད་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་ཏེ་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་
མཁའ་ལ་གཟུགས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོར་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་


[336A]༄༅། །བར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདུད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་
མཁའ་འདུས་མ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་
གནས་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ཇི་ལྟར་
ནམ་མཁའ་མི་ཟད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་ཟད་པར་བསྔོ་ཞིང་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་མུན་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་མུན་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྟག་པར་རབ་ཏུ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ང་ཡི་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན། ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན་པ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ་


[336B]ཐམས་ཅད་ལ་རེ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་དེ་ལྟ་བུར་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་
ཡོངས་སུ་འདོར་ཞིང་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གཏོང་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བུར་མི་གཏོང་བའི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ནམ་མཁའ་
དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ན་མར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་འདི་འདྲ་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པ། སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཆོས་
རྣམ་པར་དག་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་


[337A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པ་གཟུགས་མེད་པ་སྟེ། གཟུགས་སུ་སྟོན་པ་དང། མི་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ། མུན་པ་
མེད་ཅིང་མུན་པ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་བྱེད་པ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཤིག་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་མཐར་གྱུར་པ། མཐར་ཕྱིན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ། མི་ཟད་པའི་
བཟོད་པ་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ། མཚམས་བཅད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་པ་
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཤིང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ། ལེགས་པར་
སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཆོག་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་
དང། དེ་དག་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །དག་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་བྱིན། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ཏེ་རྣམ་སྨིན་ཡོང་མི་འདོད། །དགའ་


[337B] །རབ་ཏུ་གྲོལ་ནས་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་བྱིན། །མཁས་པས་ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་འདྲར་ཤེས་ནས་སུ་།ལུས་དང་སྲོག་ལའང་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། །
དེ་དག་ལ་ནི་ནམ་ཡང་འཛིན་པ་མེད། །དེ་ལྟར་དེ་དག་བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་ངེས། །ཐམས་ཅད་གཏང་ཡང་མི་དགར་མི་འགྱུར་ཞིང། །དེ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་དེ་གོང་བ་མེད། །དེ་ཡིས་ནམ་
མཁའ་མཚུངས་པར་ཆོས་རྣམས་བསྒོམས། །དེ་བས་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཞུམ་པ་མེད། །བདག་གི་རང་བཞིན་སྔ་ནས་རྣམ་པར་དག་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་དག་པས་སྦྱིན་པ་
བྱིན། །དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མི་ཆགས་པར། །སྤྲོས་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་རབ་ཏུ་བྱིན། །སེམས་མཉམ་ཡིད་ཀྱང་མཉམ་པས་སྦྱིན་པ་གཏོང། །རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་ཡང་མེད་
པར་སྦྱིན། །བསམ་པ་ཡེངས་དག་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་གཏོང་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་མི་འདོད། །ལུས་དང་ཚེ་ནི་མི་རྟག་སྒྱུ་མ་འདྲ། །ལོངས་སྤྱོད་རྨི་ལམ་གློག་བཞིན་
སྙིང་པོ་མེད། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་སྙིང་རྗེ་བརྩེ་བསྐྱེད་ནས་།འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱིས་མགོས་སྦྱིན་པ་བྱིན། །ཉོན་མོངས་དག་ཕྱིར་བདག་གི་ནོར་ཀུན་གཏོང། །རྒྱལ་བའི་ཚིག་གི་
གནས་སུ་འགྱུར་སྙམ་སྟེ། །བདུད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ལ་གླགས་མི་རྙེད། །དེ་ལྟར་བརྟགས་ནས་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་ཡིན། །སྟོབས་བཅུས་བྱིན་པ་རྩ་བ་ཡིན་ཞེས་


[338A]༄༅། །གསུངས། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོན་ཏན་གནས་ནས་བསམ་གཏན་རྙེད། །བསམ་གཏན་མ་ཆགས་ཤེས་རབ་
རྫོགས་པར་བྱེད། །སྦྱིན་པ་དང་ནི་དུལ་བས་སེམས་རབ་ཚིམ། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་ཚིག་ནས་ཕྱིར་མི་སྐྱེ། །སྦྱིན་པ་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་གསུངས། །ཕན་དང་བདེ་བ་
འདུས་བྱས་སྦྱིན་པས་མགུ། །སྦྱིན་གཏོང་ཉོན་མོངས་སྤང་ཞིང་དགེ་བའི་ཕྱིར། །དེས་ན་འཛིན་པ་ལ་ནི་ཆགས་མི་འགྱུར། །ཕ་རོལ་ཉོན་མོངས་ཕྱིར་ནི་མི་གཏོང་སྟེ། །བདག་བློ་རྣམ་
དག་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་གཏོང་ངོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མ་ཞུམ་སེམས་ཀྱིས་གཏོང། །དེ་ལྟར་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་མཐོང། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་མཐོང། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་
སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཚིམ་བྱེད། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཞི་
དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ལུས་མཉམ་
པ་ཉིད་དང། བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་བློ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་


[338B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ༑ བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་ཚད་མར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཉན་
ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་མེད་པ་དང། དམ་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་མི་འདོར་བ་དང། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་
དུ་མི་འཇུག་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང། །མཚན་མ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་
ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་གདུང་བ་མེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། ནམ་མཁའ་དག་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་དག་པའོ། །ནམ་མཁའ་དྲི་
མ་མེད་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་དྲི་མ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཞི་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་ཞི་བའོ། །ནམ་མཁའ་མི་མཐོ་བ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་མི་མཐོ་བའོ། །ནམ་


[339A]༄༅། །མཁའ་མི་དམའ་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་མི་དམའ་བའོ་།ནམ་མཁའ་གཟུང་དུ་མེད་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་གཟུང་དུ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་
གནས་མེད་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་གནས་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ནམ་མཁའ་རྟག་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་
རྟག་པའོ། །ནམ་མཁའ་མི་ཟད་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་མི་ཟད་པའོ། །ནམ་མཁའ་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་རྒྱུ་བ་མེད་
པ་སྟེ༑ ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་རྒྱུ་བ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་ཟག་པ་མེད་
པའོ༑ ༑ནམ་མཁའ་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །ནམ་མཁའ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་མི་འགྱུར་བའོ། །ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་
པ་སྟེ༑ ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའོ། །ནམ་མཁའ་མི་ཆོད་མི་ཕྱེད་པ་སྟེ། ཚུལ་
ཁྲིམས་དེའང་མི་ཆོད་མི་ཕྱེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་མཚུངས་པར་སྦྱོར་བའོ། །ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་


[339B] ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ནམ་
མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མེད་སྲུང་ཞིང་གདུང་བ་མེད། །ལུས་དང་སེམས་
ཀྱང་རྣམ་དག་ངག་ཡིད་ཐམས་ཅད་བསྡམས། །མཁས་པ་རྟག་ཏུ་ནད་ཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲེགས་མི་སྟེམས། །བློ་འཆང་སེམས་ལ་མི་གནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་རྟོན། །ལས་གང་མ་བྱས་མ་
བསམ་དེ་བཞིན་མ་བརྟགས་ཏེ། །དེ་ནི་དམར་སྔོ་སེར་མིན་ཁ་དོག་གཟུགས་མི་གནས། །གཟུགས་མེད་མི་བདེན་མི་གཡོ་དབེན་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྟ་བའི་གནས་
མེད་མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་བསྔགས། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་རབ་ཞི་ཞི་བྱེད་ཉོན་མོངས་ཞི། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་དག་གི་མཐར་ཕྱིན་མཐར་སྟོན་པ། །གང་སུ་བཅིངས་ལས་གྲོལ་བ་དེ་དག་ཚུལ་
ཁྲིམས་བརྟེན། །དེ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐར་བྱེད་བྱང་ཆུབ་རྩ་བའི་གཞི། །གང་སུ་སྦྱངས་པ་དགོན་གནས་འདོད་ཉུང་ཆོག་ཤེས་པ། །ཡོ་བྱད་བསྙུངས་ཤིང་བསམ་གཏན་དབེན་ཚོགས་
སེམས་སྦྱངས་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡི་གནས་དེས་སེམས་རྐང་ཐར་པའི་རྟེན། །དེ་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྒྱན་པ་ལམ་བདེ་ཐར་གནས་པ། །གཡོ་བ་རློམ་སེམས་ཀུན་བྲལ་ལྟ་བའི་


[340A]༄༅། །ཉོན་མོངས་གཅོད། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་མཉམ་བྱམས་པས་ཁྱབ་ཅིང་མཐར་འཛིན་སྤྱོད། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ངེས་མི་གཏོང་བྱང་ཆུབ་ཀུན་མི་རྟོག་གང་
མཁས་ཆོས་ཤེས་དེ་འདྲ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ། བམ་པོ་གཉིས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་
ཞེ་ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གཤེ་ཡང་སླར་མི་གཤེ་བ་དང། ལུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བརྡེགས་ཀྱང་སླར་མི་རྡེག་པ་དང། སེམས་
ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྤྱོས་ཀྱང་སླར་མི་སྤྱོད་བ་དང། བསམ་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྲོས་ཀྱང་སླར་མི་ཁྲོ་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་
ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་
འདི་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ནམ་


[340B] རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ནམ་མཁའ་ནི་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ནམ་མཁའ་ནི། མ་སྨད་མ་ཉམས་བ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ཟད་པས་ཉམས་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ནམ་
མཁའ་ནི། བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་སྟེ། བག་ལ་ཉལ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ནམ་མཁའ་ནི། ཡིད་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཡིད་དང་དམིགས་པ་མེད་པའི་
བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ནམ་མཁའ་ནི། མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བ་སྟེ། མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ནམ་མཁའ་ནི། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ཐམས་ཅད་
ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ། བྱམས་པས་ཁྱབ་པའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་
པའོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་དང། འདི་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བཟོད་ཀྱང་ལྟ་བ་གཞིག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་
པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱང་མཚན་མ་སེལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་


[341A]༄༅། །ཀྱང་འདུས་བྱས་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དང། འབྱུང་བ་མེད་པ་ལ་
བཟོད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པས་མ་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཅན་མེད་པ་ལ་བཟོད་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཟོད་ཀྱང་དུས་རྣམ་
པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པའོ། །བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་དག་
བདག་ལ་གཤེའང་བཟོད་དོ། །སྙམ་པ་དེ་ནི། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། འདི་ནི། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གཤེ་བ་བདག་གིས་བཟོད་པར་བྱའོ།།
སྙམ་པ་དེ་ནི། ངར་འཛིན་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི། ཡི་གེ་བསྣོར་བའོ། །སྙམ་པ་དེ་ནི། སྒྲ་དང། སྐད་ཀྱི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་
ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འྡིའང་སྟོང་པ་བདག་ཀྱང་སྟོང་པའོ། །སྙམ་པ་དེ་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྦྱོར་བའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་
བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་བཟོད་པ་བྱའོ། །སྙམ་པ་དེ་ནི། རྣམ་པར་རིག་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་ནི། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་


[341B]ཤིང་སཱ་ལ་བཅད་ན། དེ་ལ་ཤིང་སཱ་ལ་བཅད་པའི་ལྷག་མ་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་འདི་དག་ནི། བཅད་དོ། །བདག་ནི། མ་བཅད་དོ། །
སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའང་མེད། ཁོང་ཁྲོ་བའང་མེད་དེ། མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག། ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། གང་བཟོད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
བཟོད་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཆོག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་བཟོད་པ་མི་ཟད་
གཙང། །ཡིད་ནི་ཡུལ་ལ་མ་ཆགས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས། །ཕྱི་ནང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་མི་གནས་པ། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་མཉམ་སེམས་མཆོག་བཟོད་པའོ། །ལུས་འདི་གཟུགས་བརྙན་རྩི་
ཤིང་རྩིག་པ་འདྲ། །སེམས་ཀྱང་གཟུགས་མེད་མི་སྣང་སྒྱུ་མ་འདྲ་།ཆོས་འདི་ལྟ་བའི་གནས་མེད་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ལུས་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཡིད་ལ་ཁྲོ་བ་མེད། །བཀུར་སྟི་བྱེད་ལ་དགའ་དང་
ཞེ་སྡང་མེད། །མཐོ་དང་དམའ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད། །ཐེག་པ་གང་འདྲ་ས་ལྟར་སྦྱོར་བ་དེ། །སེམས་ཅན་དག་པར་བསྟན་འདིར་བཟོད་སྨྲ་ཡིན། །སྲོག་མེད་གང་ཟག་བདག་མེད་
སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་གང་བཟོད་ཅིང། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་བྱེད་དང་འགལ་མི་བྱེད། །དེ་ནི་བསྟན་འདིར་བཟོད་མཆོག་ཡང་དག་ཉིད། །ཁ་ངན་ཟེར་བའི་ཚིག་


[342A]༄༅། །ཐོས་མི་གཤེ་ཞིང། །བྱེད་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་སྒྲ་བཞིན། །བདག་རྣམ་བསལ་ཡིད་སྟོང་པའི་མཆོག་མཐོང་དེ་།བསྟན་འདིར་སེམས་ཅན་གཙང་མ་
བཟོད་སྨྲ་ཡིན། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྩོམ་པ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་
མ་གྲུབ་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་
སུ་མཐོང་བ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་
ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
བརྩོན་འགྲུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདི་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། བརྩོན་འགྲུས་གང་


[342B]དམིགས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་ཚིག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཚིག་དེ་ཡ་མ་བརླར་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་མི་
དམིགས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་སུ་འཇོག་པའི་སེམས་དེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་གང་
གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྡུད་པར་བྱེད་ཀྱང་དེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སེམས་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་གང་
གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་དེ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་གང་
གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཞིང་དེའང་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་
འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེའང་སྒྲ་བྲག་ཅ་དང་མཚུངས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དེའང་ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་མི་དམིགས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་


[343A]༄༅། །དག་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་གཉིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་
ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། ལེན་པ་
མེད་པ༑ འདོར་བ་མེད་པ། གནས་མེད་པ་སྟེ། ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩ་བ་ནས་མི་གནས་པར་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ནས་མི་དམིགས་
ཤིང་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་ཤིང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་ཅིང་བླ་གབ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དེའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་ཅིང་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལས་རྩྭ་དང། ནགས་ཚལ་དང། ལོ་ཏོག་སྐྱེའང་


[343B]དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དེའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ལ་གནས་པ་མེད་དོ། །ཇི་
ལྟར་ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་ཡང་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་དེའང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་ཡང་འཕོ་བའི་
མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཚུངས་པར་སྦྱོར་ཞིང་གཟུགས་ཐ་དད་པར་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དེའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་སྦྱོར་ཞིང་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཀུན་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་
མི་མཐོང་ཞིང། གང་ལ་རྩོམ་པ་དེའང་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ་།བརྩོན་འགྲུས་དག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་མཐུ་བསྐྱེད་ནས། །ལུས་དང་སྲོག་ལའང་ཕངས་པར་མི་བྱེད་ཅིང། །བདག་ཉིད་ཆེན་
པོ་བྱང་ཆུབ་སྤྱད་པ་སྤྱོད། །སེམས་ཅན་ཕན་པའི་དོན་བྱེད་ཕན་སེམས་པ། །སྔོན་གྱི་སྲིད་པར་འདུས་བྱས་ཅི་སྲིད་པ། །བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ནི་དེ་སྲིད་འཁོར། །དེ་དག་སྐྱོ་བར་


[344A]༄༅། །འགྱུར་བའང་ཡོང་མེད་དེ། །ཕྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་དག་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེད། །སེམས་ཅན་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་དགྲོལ་བར་བརྩོན་།སངས་རྒྱས་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་
མཆོད་པར་བརྩོན། །ཞིང་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ལྟ་བར་བརྩོན་།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བདུད་རྣམས་གདུལ་བར་བརྩོན། །སྦྱིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཏོང་བར་བརྩོན། །ཚུལ་
ཁྲིམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྲུང་བར་བརྩོན། །བཟོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྒོམ་པར་བརྩོན། །བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དགེ་བར་བརྩོན། །བསམ་གཏན་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་སེམས་པར་བརྩོན། །ཤེས་རབ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྒོམ་པར་བརྩོན། །བྱམས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྒོམ་པར་བརྩོན། །དོན་དང་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་བརྩོན། །སྲོག་དང་
ལུས་ཀྱང་མི་ཕངས་བརྩོན་པར་བྱེད། །ཉོན་མོངས་འཐབ་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །སྟོང་པ་རྣམ་ཐར་བདག་མེད་མངོན་པར་བརྩོན་།བདག་ལ་བདག་མེད་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་
བརྩོན༑ ༑ལྟ་ལས་རྣམ་གྲོལ་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ཡང་བརྩོན། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྩོན། །སེམས་མེད་སེམས་ཀྱང་སེམས་མ་ཡིན་པ་ཐོབ། །གཡོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་
པར་བརྩོན། །འགྲོ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ། །བཤད་ཅིང་ཀློག་པ་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་བརྩོན། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གཉིས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས། །སྒྲ་དང་ཡི་གེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་


[344B] ༑འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་མདོ་སྡེ་སྟོང་རྣམས་སྨྲ། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་མཐའ་ཡང་མེད། །སེམས་ཅན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལའང་མཐའ་མེད་དེ། །མཁས་པ་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་
སྦྱོར༑ ༑སེམས་ཅན་སྤྱོད་མཐའ་མེད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་དེ། །མཁས་པ་དེ་དག་སེམས་ཀྱང་མི་ཞུམ་ཞིང། །ཕྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རླབས་ཆེན་རབ་བསྐྱེད་
དེ༑ ༑འདི་འདྲའི་ཆོས་ལ་སེམས་ཅན་སྒོམ་དུ་བཙུད། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་
བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ནང་དུ་སེམས་གནས་པར་
ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དང། སེམས་ཕྱི་རོལ་ནས་ཀྱང་ཟློག་ལ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་སེམས་རྒྱུ་བའང་མི་དམིགས་པ་དང། བདག་གི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དེའང་སེམས་ཀྱི་སྒྱུ་མའི་ཆོས་སུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་
བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཡོངས་


[345A]༄༅། །སུ་དག་པ་འདི་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་
ཁམས་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་
གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་གནས་
ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་དང། བསམ་གཏན་བྱེད་ཀྱང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་
གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་།གཞན་ཡང་ངེས་པར་རྟོག་པའི་
སེམས་ནི། བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་སེམས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་མཐོ་མི་དམའ་བ། མི་བསྟོད་མི་སྨོད་པ། འགྱུར་
བ་མེད་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། གསོག་པ་མེད་པ། འབྲི་བ་མེད་པ་འཛིན་པ་མེད་པ། གཏོང་བ་མེད་པ། མུན་པ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པ་རྟོག་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་


[345B] འདུ་ཤེས་མེད་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་གཅིག་པའང་མ་ཡིན། གཉིས་པའང་མ་ཡིན། གཉིས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་པ། གཡོ་བ་མེད་པ། རློམ་སེམས་མེད་པ་
སྤྲོས་པ་མེད་པ། གསོག་པ་མེད་པ། བྲི་བ་མེད་པ། སྒོམ་པ་མེད་པ་འཇིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། གང་མཚན་མ་དང། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ། གང་སེམས་མི་གནས་པ་
དེ་ནི༑ སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། །སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི། གཟུགས་རྣམས་ལ་མི་རྒྱུག་སྟེ། མིག་དང། གཟུགས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་
པར་དག་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་དོ། །སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི། སྒྲ་རྣམས་ལ་མི་རྒྱུག་སྟེ། རྣ་བ་དང། སྒྲ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པར་
བསམ་གཏན་བྱེད་དོ། །སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི། དྲི་རྣམས་ལ་མི་རྒྱུག་སྟེ། སྣ་དང། དྲི་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་
དོ༑ ༑སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི། རོ་རྣམས་ལ་མི་རྒྱུག་སྟེ། ལྕེ་དང། རོ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེག་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་དོ། །སེམས་
ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི། རེག་པ་རྣམས་ལ་མི་རྒྱུག་སྟེ། ལུས་དང། རེག་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་ཅིང། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་དོ། །སེམས་ངེས་


[346A]༄༅། །པར་རྟོག་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་ལ་མི་རྒྱུག་སྟེ། ཡིད་དང་ཆོས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་དོ།།
རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བསྐལ་པས་སྲེག་པ་ན་ནམ་མཁའ་མི་འཆིག་ཅིང། ཆུས་འཇིགས་པ་ན་ནམ་མཁའ་གཤེར་བར་མི་འགྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་བསམ་གཏན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཚིག་ཅིང་བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་
པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལའང་མ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པར་བཞག་པའང་ཡིན་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འགོད་དོ། །མཉམ་
པར་བཞག་ཀྱང་དགའ་བ་མེད་ལ་ལངས་ནས་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཞི་བ་ཉེ་བར་སྟོན་ཀྱང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཏུ་འབར་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་མཉམ་པའང་ཡིན་ལ་མི་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པར་སྟོན་
པའང་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཉམ་པའང་མི་མཐོང་ངོ། །མི་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་འགལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནི། མི་འགལ་ཞིང་འགལ་བ་


[346B]ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑གང་གིས་བསམ་གཏན་དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བསམ་གཏན་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། མི་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱིས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་ཡིད་ནི་མཉམ་པར་བཞག་གནས་རྣམས་ཐམས་
ཅད་ལ་ཡང་མི་གནས་ཤིང། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་མཉམ་ཉིད་སྙོམས་པར་བཞག། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དག་ན་གནས་པ་ཡི། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ལ་མི་གནས་ཤིང། །ཉེ་བར་ཞི་བ་དབེན་
པ་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །མཁས་པ་དེ་དག་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་མཉམ་བཞག་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པའི་ཡིད། །ཤིན་ཏུ་དབེན་
པའི་སེམས་ཀྱང་སྟོན་བྱེད་ཅིང། །མཁས་པ་བསམ་གཏན་ཀུན་ལའང་མི་ཆགས་སོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར། །འཆིའི་ཕོ་སྐྱེ་བ་འཆི་བ་ཉེར་སྟོན་ཀྱང། །ཏིང་ངེ་
འཛིན་ལས་དེ་དག་མི་ཉམས་ཏེ། །དེ་ནི་སེམས་རྟོགས་དབང་གིས་དེ་འདྲའོ། །གཟུགས་མེད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར། །


[347A]༄༅། །འདོད་པའི་ཁམས་སུའང་རབ་ཏུ་སྣང་བྱེད་དེ། །དེ་དག་བདག་དང་སེམས་ཅན་མི་གནས་སོ། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཚུངས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །སྒྱུ་མ་དང་
ཡང་མཚུངས་ཤིང་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ། །རྨི་ལམ་མཆུ་ཟླ་སྤྲིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ། །ཆོས་རྣམས་ཤེས་ནས་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། །འགྲོ་བ་
རྣམས་ལ་སེམས་དང་བློ་འཇུག་ཅིང། །སེམས་རྒྱུད་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་སྟེ། །རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས། །བསམ་གཏན་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་ཤེས་མཁས་པ་ཡིས།།
ཞིང་རྣམས་མང་པོ་བྱེ་བར་དེར་འགྲོ་ཞིང། །མི་ཤེས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཡིད། །རྒྱལ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ་ལ་མཆོད་པར་བྱེད། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་དུལ་ཞིང་ཞི་བའི་
ཡིད༑ ༑ཞི་གནས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཅིང་མི་རྟོག་པ། །དེ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཞི་བའི་ཡིད། །རྟག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་སྟོབས་ལ་མཉམ་པར་བཞག་།མཉམ་པ་ཉིད་དང་མཉམ་པའང་ཡོད་མེད་ལ།།
མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་མཚན་མེད་དེ། །མཉམ་ཉིད་དེ་ལ་གང་དག་རབ་གནས་པ། །དེ་དག་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཤེས་རབ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་


[347B] བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་འཇུག་པ་དང། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་འཇུག་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པས་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་གང་ཟག་རྣམ་པར་དག་པར་འཇུག་པ་དང། །དོན་རྣམ་པར་
དག་པས་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་
ཡིན་ནོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། འདི་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་
ཀྱང་རྟག་པར་ལྟ་བར་མི་སྦྱོར་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཡང་ཆད་པར་ལྟ་བར་མི་ལྟ་བ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་ཀྱང་
མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཤེས་པར་སྣང་ཡང་ངེས་པའི་ཚིག་གི་སྤོབས་པ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བྮིའང་
སྟོན་ལ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པ་དང་ཞི་བ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དང་ལས་དང་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཀྱང་


[348A]༄༅། །ལས་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་
དབྱེ་བ་ངེས་པར་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རབ་
ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཡང་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་
འབར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་གོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། མི་འགྱུར་བའི་ཚིག་གོ་།གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་
པའི་ཚིག་གོ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཚིག་གོ་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། བདེན་པའི་ཚིག་གོ་མ་རུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
འདི་ནི༑ ཡང་དག་པའི་ཚིག་གོ་བཅིངས་པ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། ཡིད་རྣོ་བའི་ཚིག་གོ་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱིར་འདི་ནི། དོམས་པའི་ཚིག་གོ་ཤིན་
ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཚིག་གོ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། དོན་གྱི་ཚིག་གོ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། མཚུངས་པའི་ཚིག་གོ་


[348B] སྙིང་པོའི་ཚིག་གོ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། མ་གཡོས་པའི་ཚིག་གོ་རབ་ཏུ་འཕིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གོ་བྱེད་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་
འདི་ནི༑ སྒྲོལ་བའི་ཚིག་གོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། རྣམ་པར་དག་པའི་ཚིག་གོ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། མུན་པ་མེད་པའི་
ཚིག་གོ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚིག་གོ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་བྱང་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི། ཟད་པའི་ཚིག་གོ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། མི་ཟད་པའི་
ཚིག་གོ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཚིག་གོ་།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། ནམ་མཁའི་ཚིག་གོ་།སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། ནམ་མཁའི་ཚིག་གོ་གནས་
པའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི། ཀུན་ནས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གོ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། མི་དམིགས་པའི་ཚིག་གོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་
ནི༑ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚིག་གོ་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། མི་རྫི་བའི་ཚིག་གོ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། ལུས་མེད་པའི་ཚིག་གོ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱིར་
འདི་ནི༑ ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཚིག་གོ་སྲེད་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པའི་ཚིག་གོ་།རབ་ཏུ་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི། འགོག་


[349A]༄༅། །པའི་ཚིག་གོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི། སྒོམ་པའི་ཚིག་གོ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི། སངས་
རྒྱས་པའི་ཚིག་གོ་རབ་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་སྟེ། གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་འདི་
ནི༑ ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །གང་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཆོས་ཆུང་དུ་ལའང་མི་རྟོག་རྣམ་
པར་མི་རྟོག་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་
དག་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ལྟ་དང་མུན་པ་ཉོན་མོངས་གཅོད། །རབ་ཏུ་བག་ཆགས་ཉོན་མོངས་རབ་བསལ་ཅིང། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་བྱེད་པ་ངེས་པར་སྟོན། །མཐའ་རྣམས་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད། །བདག་དང་སེམས་ཅན་ལའང་མི་གནས་ཤིང། །གང་ཟག་སྲོག་ལའང་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མེད། །དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉིས་ལས་
ཐར་བྱེད་དེ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་འགྲོ་བར་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཤེས་རབ་བདུད་ལས་རྒྱལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་མེད། །ཤེས་རབ་ཆུ་བོ་ལས་བསྒྲལ་རབ་ཏུ་སྒྲོལ། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་


[349B] །ཤེས་རབ་ཐར་པ་བདེ་བའི་མཆོག་ཀྱང་སྟོན། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་སྒྲིབ་པའི་རྩ་བ་སྦྱོང། །ཕུང་པོ་ཁམས་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཚན། །མཚན་དང་མཚན་
གཞི་མཚུངས་མཚན་གྲོལ་བྱེད་པ། །ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་གསུམ་ན་མཛེས། །ཡོངས་སུ་དག་སྤྱོད་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མི་གོས་སྤྱོད། །སྤྱད་
པ་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་སྤྱོད། །ཤེས་རབ་དག་པའི་མི་ནི་རྣམ་པར་མཛེས། །མིག་ལྔ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་བྱེད་ཅིང། །དབང་པོ་ལྔ་ནི་ཡོངས་སུ་སྣང་བར་བྱེད། །འགྲོ་བ་ལྔ་
རྣམས་རབ་ཏུ་གཅོད་པར་བྱེད། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཟད་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་རྟག་ཏུ་མི་གནས་ཤིང། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གནས་གནས་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས། །བར་སྣང་དང་
ནི་མཚུངས་མཉམ་འདྲ་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་འཕགས། །རྙེད་དང་མི་རྙེད་གཉི་གའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་།དབུས་ལ་རྟོག་པ་ཀུན་རྟོག་མི་རྟོག་པ། །གང་རྣམས་
འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་སོང་བ་ཡི། །འཆི་བ་མེད་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་སྟོན། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ཤིང་དེ་བཞིན་སྲེད་པ་སྤངས། །ལམ་རྣམས་སྟོན་ཅིང་འགོག་པའང་རབ་ཏུ་
འཆད༑ ༑བདེན་པ་ཤེས་པར་ཤེས་རབ་འདི་འཇུག་སྟེ། །དེས་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་རབ་ཏུ་བཅད། །ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཞིང་མཚུངས་ཞིང་མ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་


[350A]༄༅། །ཅད་ཆོས་མཚུངས་རབ་ཏུ་དབེན། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་སེམས་ཅན་མཚུངས། །ཤེས་རབ་བློས་དཔྱོད་པས་ནི་འདི་ཤེས་སོ་།རིགས་ཀྱི་
བུ༑ དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཏེ། དེ་
དག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་དེའང་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཇི་སྙེད་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་
འདུ་བྱེད་པ་དེའང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་ཤིང་བསགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
ཀྱང་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་ཚད་མེད་པར་རབ་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་བསོད་ནམས་ཚད་
མེད་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མེད་པར་བརྩམས་པས་ཚད་མེད་པའི་དོན་འཕེལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཚད་མེད་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་


[350B] བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ལུས་ཀྱི་རྒྱན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་དབྱངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་དག་པས་ངག་གི་རྒྱན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
འཇུག་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། སྤྱོད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཚད་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། རྣམ་པ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། བསོད་ནམས་དང་སེམས་ངེས་པར་
རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཚད་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། རྒྱན་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་དང། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་
ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། གཏན་པ་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་མཛོད་སྤུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། བླ་མ་ལ་
རིམ་གྲོ་བྱེད་ཅིང་འདུད་པ་ཚད་མེད་པ་དང། ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་ཚད་མེད་པས་དབུའི་གཙུག་ཏོར་སྤྱི་གཙུག་པ་ལྟར་མི་མཐོང་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། སྒྱུ་དང་


[351A]༄༅། །གཡོ་མེད་པར་འོང་བ་དང། འགྲོ་བ་དང་མཐུན་པར་འཛིན་པས་དོན་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ ཚད་མེད་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། ནམ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནམ་མཁའ་ཚད་མེད་པས་དེའི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་གནས་ཏེ། དེ་བས་ན། བསོད་
ནམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡེ་ཤེས་དེས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ཅིང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་སུ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཏི་མུག་དང་
བཅས་པའི་སེམས་ཀྱང་གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱང་དེས་ཉེ་བའི་ཉོན་


[351B]དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེས་བདག་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཡོས་པར་སེམས་ཅན་
གཞན་རྣམས་དང། གང་ཟག་གཞན་དག་ལ་འདོད་ཆགས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་དོ། །དེས་བདག་ཉིད་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཡོས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་
དང། གང་ཟག་གཞན་དག་ལ་ཞེ་སྡང་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་དོ། །དེས་བདག་ཉིད་གཏི་མུག་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཡོས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང། གང་
ཟག་གཞན་ལ་གཏི་མུག་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་དོ། །དེས་བདག་ཉིད་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་གཡོས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང། གང་
ཟག་གཞན་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་འཆད་དོ། །དེས་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་
འཆད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ལ་དམན་པར་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང་
གཏི་མུག་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་མཆོག་ཏུ་འང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་


[352A]༄༅། །མཐའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབྱིངས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེ་སྡང་གི་
དབྱིངས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏི་མུག་གི་དབྱིངས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་དབྱིངས་སོ། །དེ་བས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་
དག་པར་འདུའོ། །ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི། གར་ཡང་འགྲོ་བ་མེད། མི་འགྲོ་བའང་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་སྟེ། གང་བདག་གི་དབྱིངས་
ཤེས་པ་དེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང། བདག་གི་དབྱིངས་དེ་དག་མི་གཉིས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་གོ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། གང་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་རབ་ཏུ་སྣང་བའོ། །གང་རབ་ཏུ་སྣང་བ་དེ་བླ་ག་བ་མེད་པའོ། །
གང་བླ་གབ་མེད་པ་དེ་ལ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་མེད་དོ་།གང་མཚན་མ་མེད་པ་དེ་ལ་གནས་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། མི་གནས་པ་ནི། ནམ་མཁའོ། །གང་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་


[352B]དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཀྱང་མི་ཉམས་
པའོ༑ ༑ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་མི་འགྱུར་པའོ། །ཤེས་རབ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཆོས་
ཐམས་ཅད་རྒྱུ་བ་མེད་པར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་སེམས་གཉིས་པ་ལའང་མི་གནས་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་
མཐོང་བ་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལའང་མི་ཆགས་པའོ། །སྟོབས་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་དུས་གསུམ་མཚུངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཀྱང་
མི་གཡོ་བའོ། །མི་འཇིགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུའང་མི་གནས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་
རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་དུའང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། གང་གཟུགས་ལས་སངས་རྒྱས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་
མཐོང་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པས་དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སངས་


[353A]༄༅། །རྒྱས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པས་དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེ་སུ་འང་འགྲོ་བའོ། །ཕུང་པོ་དང། ཁམས་
དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལས་སངས་རྒྱས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པས་དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འང་
འགྲོ་བའོ། །གང་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཆེ་བའི་དྲན་པ་དེ་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མེད་དེ་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པའོ།།
གང་དེ་ལྟ་བུ་རྙོག་པ་མེད་པའི་དྲན་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་
དྲན་པ་ནི། གང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མི་བྱེད་དོ། །འགྲོ་བ་དང། འཆག་པ་དང། འདུག་པ་དང་ཉལ་བ་དང། འགྲོ་བ་དང། འོང་བ་
དང། སྨྲ་བ་དང། མི་སྨྲ་བར་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་མངོན་པར་མ་ཆགས་པས་དྲན་པའང་དྲན་པར་མི་བྱེད། མི་དྲན་པའང་དྲན་པར་མི་བྱེད་
དོ༑ ༑དེ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་གཟུགས་དང། མཚན་དང། ཆོས་ཉིད་དུའང་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་མི་དྲན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་སངས་


[353B] གང་ལ་མཚན་མ་དང། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་གྱིས་གནང་བའི་ཆོས་རྗེས་
སུ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་མེད་པའོ་།དེ་ལ་གང་ཆོས་ཅི་ལ་ཆགས་ཀྱང་རུང་དེ་དག་ལ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་གཞི་
མེད་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཆོས་གང་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་དག་ལ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། གང་སེམས་དང། ཡིད་འབར་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་
ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། གང་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ།།
ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། གང་འདུས་བྱས་སུ་རབ་ཏུ་གཞག་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། གང་གིས་
འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པར་རིག་ནས་མི་
སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །གང་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ནི། ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་


[354A]༄༅། །པ་སྟེ༑ འདི་ནི། སློབ་པ་དང། མི་སློབ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་
པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་དོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་
མེད་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་
འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མི་ནུས་སོ། །གང་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་
མེད་པ་དེ་ནི། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདགས་པ་དང། ཐ་སྙད་དོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི། གདགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་
པའོ༑ ༑ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་འདོར་ཞིང་རབ་ཏུ་གཏོང་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་


[354B] །འདི་ལྟར་དེ་ལ་གང་གཏོང་བའི་ཆོས་ཡང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་པ་དེ་ན། གཏོང་བའི་མཆོག་གོ་གང་
མི་འཛིན་པ་དེ་ནི། མི་གཏོང་ངོ། །གང་མི་གཏོང་བ་དེ་ནི། མི་སྙེ་མས་སོ། །གང་མི་སྙེམས་པ་དེ་ནི། དམིགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དམིགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་སེམས་རྒྱུ་བ་མེད་དོ། །རྒྱུ་བ་
མེད་པ་ནི། སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ། །གང་ལ་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་དེ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས་པའོ་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས་པ་དེ་ནི་
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏོང་བ་དེ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་པ་སྟེ། གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ནི། རབ་ཏུ་གཏོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འང་བསྔོ་སྟེ། དེ་རྗེས་སུ་དྲན་ཡང་ཆོས་གང་ཡང་
རྗེས་སུ་དྲན་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི། ཆོས་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་འདི་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་ཡང་
མེད་དོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་


[355A]༄༅། །ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། ཟག་པ་
མེད་པ༑ སྨོན་ལམ་མེད་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་
གྱིས་གནས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་དམིགས་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། སྤྲོས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་སྟེ། གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་
ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་སྟེ། གཟུགས་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བ་སྟེ། སོ་སོ་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་གཉེན་པོས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་དྲན་པ་ལ་རྙོག་པ་མེད་པ་དེ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། ལྷའི་རིས་གཉིས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་
ཞེ་ན༑ གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དང། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་འཁོད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་


[355B] །ཡང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་གང་དག་འཁོད་པ་དེ་དག་ནི། སྤྱི་བོ་ལྟ་བུ་བཅུས་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་བཅུ་
གང་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱི་བོར་གྱུར་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མི་ཉམས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། ས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ནང་ན་དབང་བསྐུར་བའི་ས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་ཉམས་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ནང་ན་དོན་
དང་སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་དང། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང་
སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། སྤྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་དག་གི་
ལག་མཐིལ་དུ་སོང་བ་ལྟར་འདུག་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་ནས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །ཞེས་སྤྱི་བོ་ལྟ་བུའི་
ཆོས་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེའི་དྲན་པ་དེ་ནི། ལྟ་བསམ་འཁྲུགས། བག་ལ་ཉལ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བས་མ་འཁྲུགས། ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མ་འཁྲུགས། སྤྲོས་པས་མ་


[356A]༄༅། །འཁྲུགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་རྙོག་པ་མེད་པས་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ༑ དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པའང་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི༑ ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་བཅད་པ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་
བ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་སྔོན་གནས་བཅས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་དང། ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་
པར་རོལ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ནི། ཤིན་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས། ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་ནི། ཤིན་ཏུ་བསྒོམས། སྔོན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ནི། སྒོམ་པ་
ཡོངས་སུ་དག་སྒྱུ་མས་རྣམ་པར་རོལ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནི་གནས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་གང་གིས་འཁོར་བ་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པའམ་འཁོར་བར་འཆིང་བ་དེ་དག་རབ་ཏུ་སྤངས་ཤིང་
ཡེ་ཤེས་གང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པ་དེ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ལས་སྐྱེ་ཞིང་མི་འབྱུང་བ་ལས་འབྱུང་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་


[356B]འཆད་དོ། །དེ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྲུགས་སུ་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་སྒོ་གང་ལ་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཆོག་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྟེ། འདི་
ནི༑ སྡོམ་གྱི་རྩ་བའི་ཚིག་གོ་གང་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏེ། ཉན་ཐོས་
དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མི་རིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མི་རིག་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང། རང་གི་ཤེས་པས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། སྤྱོད་པ་དེའི་གང་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། གང་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དམ། རྐྱེན་གྱི་མཚན་
ཉིད་དམ། བྱེད་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དམ། ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། མི་འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་དམ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ། ཞེ་


[357A]༄༅། །སྡང་གི་མཚན་ཉིད་དམ། གཏི་མུག་གི་མཚན་ཉིད་དམ་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མཚད་ཉིད་དམ། དུད་འགྲོའི་
སྐྱེ་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དམ། ལྷའི་མཚན་ཉིད་དམ། མིའི་མཚན་ཉིད་དམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ངེས་པར་གྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དམ་
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངེས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངེས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། རིང་པོའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དམ། བར་མའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དམ་
ཉེ་བའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྤྱོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁ་ན་མཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཆོ་ག་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་གི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་གི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་ནི། མི་ཟད་པ་
སྟེ༑ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཇི་སྙེད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་ལ་གཟུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་


[357B] །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་མི་ཟད་ཅིང་མཐའ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་ཀྱང་མི་ཟད་ཅིང་མཐའ་མེད་པའོ། །
ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ནུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་ནས་གང་གི་ནུབ་མོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
བཤད་པ་དང། འཆད་པ་དང། འཆད་པར་འགྱུར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཞི་བ་ལ་
ཡང་དག་པར་ཞུགས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་
ཅེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གཞན་དུ་མི་བཙལ་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མང་དུ་ཐོས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལྟ་བུར་གྱུར་
ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐལ་བ་བྱེ་བ་བྲག་སྟོང་དུའང་ཡི་གེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཡང་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཏེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་


[358A]༄༅། །ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་དོ། །དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཛིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་མི་བརྗེད་ཅིང་དོན་ཐམས་ཅད་མི་
ཉམས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགུ་བར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མཉེས་པར་བྱེད། །བདུད་ཐམས་ཅད་ཕམ་པར་བྱེད། མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་ཐམས་ཅད་ཚར་
གཅོད༑ ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་ལ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རབ་ཏུ་སྒྲོག་པ་དེ་ལྟར་འཛིན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ངས་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ངོ་བོ་
ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་རྣམས་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟ་བུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤེ་ན། ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་
གྱིས་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྨིག་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། མི་འཕོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་
མིག་ཡོར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། རག་ལས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་


[358B] སེམས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྨོན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འདོད་ཆགས་
མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གྲངས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ། ཐ་སྙད་དུ་གཞན་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་འདྲ་བ་
ཆོས་དེ་ངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། གང་ཆོས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི། ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ་།དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་དང། ངེས་པའི་ཚིག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང། གང་ཟག་གཞན་དག་ལ་
བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོག་མ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། སེམས་
ཅན་གྱི་ཁམས་ནི། ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་བའི་དངོས་པོ་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་རིག་ནས་སེམས་
ཅན་གང་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བར་མི་འགྱུར། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བར་མ་ཡིན། །སྲོག་ཏུ་ལྟ་བར་མ་ཡིན། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་འདི་


[359A]༄༅། །སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། རྒྱུར་ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང། མ་རིག་པ་དང་སྲིད་པ་དང། སྲེད་པ་དང། ཡང་
དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་སེམས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་སྙམ་མོ་།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མེད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་
རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཡང་ཆུད་མི་གཟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་དབེན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་བཞིན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་
བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་ཅེ་ན། ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པའོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་
བར་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་བོ། །སྦྱིན་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གཏོང་པ་དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་ནས་སྦྱིན་པའི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། ལྷ་དང་མིར་སྐྱེས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་


[359B] ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་དེས་དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བཟོད་པ་དང་
དེས་པ་ནི། ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་བརྒྱན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ལ་ཕན་པ་དང། གཞན་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་
ཏེ༑ ཕན་པར་འདོད་པ་བཟོད་པའི་གནས་དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་ནས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བརྩོན་འགྲུས་བ་རྩམས་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་
བརྩོན་འགྲུས་དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྡོས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་ནི། སེམས་དགའ་བ་དང། ཅང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་
སྟེ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བ་དང། ཅང་ཤེས་པས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ཀུན་སྐོང་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཐོས་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཆེ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ནི་དམིགས་པར་ལྟ་བ་མི་འཛིན་ཅིང་དམིགས་པ་མེད་པའི་


[360A]༄༅། །ཐོས་པ་དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བསྔོས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དགེ་
བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་དང། གང་བསགས་པ་དེ་དང། དེའི་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་མངོན་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་ནི། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།
གཞན་ཡང་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་ནི། བདག་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་ནི། བདག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་དོ།།
ཇི་ལྟར་ན། བདག་སྟོང་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ངོ་།ཇི་ལྟར་བདག་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་
དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་སྦྱོར་རོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ལ་སྦྱོར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་ཉམས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་འཇིག་ཚོགས་


[360B]ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་
ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་ནས་ལྟ་བ་དང་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དེ། ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན། ཤེས་རབ་དང་ལྡན། བློ་དང་ལྡན། བཟོད་པ་དང་
ལྡན༑ ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཤིང་ལུས་དབེན། སེམས་དབེན་ཏེ། འདི་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནང་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་རྒྱུ་བ་
ཡུལ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན། ཅང་ཤེས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། དགའ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཤིན་ཏུ་བརྟག་པས་བརྟགས་པ། རབ་ཏུ་དཀར་བའི་བློ་ཉོན་མོངས་པས་མ་འཁྲུགས་
པ༑ སྣང་བ་ཐོབ་པ། ཡེ་ཤེས་རབ་རིབ་མེད་པ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་
བསགས་པ། སྦྱིན་པས་བརྟན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། བཟོད་པའི་གོ་གྱོན་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཡ་ལ་ད་བགོས་པ། བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་
པའི་བློ་དང་ལྡན་པ། བྱམས་པས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། སྙིང་རྗེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། ཐབས་ཀྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དོ། བྱང་


[361A]༄༅། །ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་བར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་འཕགས་ཤིང་དེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་
གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས། སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་ཅིང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ། ཟག་པ་
ཟད་པའི་བདེ་བ་རྙེད་ཅིང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་
དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཤིང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། ཟབ་
མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་


[361B] སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་
ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་རྣམས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། འདི་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འགོག་པའི་ཚུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག་མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ་འགག་རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་
འགག་ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག་སྲེད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག་ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག་སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག་སྐྱེ་བ་འགགས་
པས་རྒ་ཤི་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་རྣམས་འགག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་


[362A]༄༅། །འགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འགོག་པའི་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་
རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །རང་གི་ཡེ་ཤེས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་དེའི་མཚམས་
སྦྱོར་བ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་ཚོགས་དང། བདག་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་
ནི༑ ཀུན་ཏུ་བཙལ་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི། ཟབ་མོའོ། །བདག་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་བརྙེས་སོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཐོག་མ་
ནས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བདག་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་གོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་མ་


[362B] མ་སྐྱེད། མ་འགགས། མི་འགག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན། རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མུན་པ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པ། ཀུན་གཞི་མེད་པ། རབ་རིབ་མེད་པ། དོན་དམ་པ་ཟབ་མོ་གང་ལ་
མིག་མེད་ཅིང་མིག་འགོག་པ་མེད་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དུ་མེད་ཅིང་ཡིད་འགོག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི། ཡུལ་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་མེད་པ་དེ་ནི། དོན་དམ་པ་
སྟེ༑ དེའི་ཕྱིར་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་དང། ཡིད་འཛིན་པ་མེད་དེ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ། མཐོང་བར་དཀའ་བ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་
ཡེ་ཤེས་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་ཅིང་སེམས་ཅན་གཞན་ལའང་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ། ཉན་ཐོས་དང་
རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་།འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཞུས་པ། བམ་པོ་གསུམ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ལ་མཁས་ཏེ། མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་རྟེན་པ་དེ་ནི། ཅིའང་མ་ཡིན་པ། གང་རྟེན་པ་དེ་ནི། དངོས་པོ་མེད་པ། གང་རྟེན་པ་དེ་ནི། ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ། གང་རྟེན་ཅིང་


[363A]༄༅། །འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི། མི་རྟག་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་བདག་མེད་པ། ཞི་བ། གང་རྟེན་པ་དེ་ལ་ནི། བདག་མེད། སེམས་ཅན་མེད། སྲོག་མེད། གསོ་བ་
མེད༑ སྐྱེས་བུ་མེད། གང་ཟག་མེད། ཤེད་ལས་སྐྱེས་མེད། ཤེད་བུ་མེད་གང་རྟེན་པ་དེ་ལ་ནི། ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡང་མེད། གང་རྟེན་པ་དེ་ལ་ནི། ཅིའང་མེད་པ་
རྩོལ་བ་མེད་པ། སྟོང་པ། མཚན་མ་མེད་པ། དབེན་པ། རྒྱུ་བ་མེད་པ། མ་སྤྲོས་པ། སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ནི། ཆོས་ཁོ་ན་སྐྱེ། འགག་པ་ནི། ཆོས་ཁོ་ན་འགག་སྟེ་
འདི་ལ་བདག་གམ། སེམས་ཅན་ནམ། སྲོག་གམ། གསོ་བའམ། སྐྱེས་བུའམ་གང་ཟག་གམ། ཤེས་ལས་སྐྱེས་སམ། ཤེད་བུ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་ལ་ནི། སྐྱེ་བ་ཅིའང་མེད་ཅིང་བདག་པོ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྩྭ་དང། ཤིང་དང། རྩིག་པ་དང། ལམ་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་
ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ནི། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད། འགག་པ་ནའང་འགོག་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ནའང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད་
འགག་པ་ནའང་འགོག་པར་བྱེད་པ་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་ན། འབྱུང་གི་རྐྱེན་མ་ཚང་ན། འགོག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི། མཐར་


[363B] །དེ་ལ་མཐར་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆད་པ་དང། རྟག་པ་སྟེ། དེ་གང་མི་སྐྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་འཇིག་པ་ནི། ཆད་པ་དང། རྟག་པ་དང་བྲལ་
སྟེ༑ དེའི་ཕྱིར་དག་པས་ན། མཐར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ལ་མཁས་ཏེ་
མཐར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པས། དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱར་མེད་པ་ཤེས་པ་
ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་བཞིན་དབྱེར་མེད་པ་དེ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ཕྱེ་བ་མེད་པ། འཇུག་པ་མེད་པ། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ། མི་བསྐྱོད་
པ༑ བསྐྱོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་
རྟེན་ནི། ཕྱག་རྒྱ་དེས་བཏབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ནི། ཤིན་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཤིན་
ཏུ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཕྱག་


[364A]༄༅། །རྒྱ༑ ཤིན་ཏུ་ནམ་མཁའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་ཕྱག་རྒྱ་མ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དེའང་སྤྱན་ལྔ་ལ་མི་སྣང་སྟེ། རང་གི་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་སྙེད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་
དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །དེ་ལ་གང་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་དེ་དག་ནི། ཆོས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་གནས་པ་དེ་དག་ནི། ཆོས་རྣམ་
པར་འཇོག་པར་མི་བྱེད། ཆོས་ཐ་དད་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པས་ན། དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་
དད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དག་ཐ་མ་དང། འབྲིང་དང། རབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་
ཉིད་ཐ་དད་མི་བྱེད་དོ། །ཡང་ཇི་སྙེད་མང་པོ་བརྟགས་ཤིང་རྣམ་པར་བརྟགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་རྣམ་
པར་རྒྱུའང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི། འདྲེས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྒྱུའང་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། འདྲེས་པར་མི་བྱེད་དོ། །


[364B]དཔའ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་འདྲེས་པར་མི་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ༑ དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
རྡུལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སོ། །ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པའི་དབྱིངས་སོ། །མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་འགོག་པའི་དབྱིངས་
སོ༑ ༑འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲོ་བའི་དབྱིངས་སོ། །རྒལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འོང་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་སོ། །འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པའི་དབྱིངས་སོ། །དུས་གསུམ་མཉམ་པའི་
ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དབྱིངས་སོ། །གཟོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་དབྱིངས་སོ། །དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་མེད་པའི་དབྱིངས་སོ། །གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་
རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སོ། །འདྲེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་མེད་པའི་དབྱིངས་སོ། །ངས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་
པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སོ། །གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཏེ། འདི་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་ཐམས་


[365A]༄༅། །ཅད་དེ་ལྟར་ཞུགས་པས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཅི་སྨྲ་བ་དང། བརྗོད་པ་དང། སྟོན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་གཉིས་སུ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ཞེ་སྡང་གི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི། གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་ནི་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །གཏི་མུག་གི་ཁམས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི། གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཏི་མུག་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་
ཅན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །འདོད་པའི་
ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི། གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི། གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ་།གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་


[365B] གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ་།མིག་གི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི། གཉིས་
སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི། གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི། གཉིས་སུ་མེད་དེ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཁམས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི། གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི། གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ཕུང་པོའི་
ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི། གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་ཁམས་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །སའི་ཁམས་དང། ཆུའི་ཁམས་དང། མེའི་
ཁམས་དང། རླུང་གི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་དང། ཆུ་དང། མེ་དང། རླུང་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །


[366A]༄༅། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང། སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དག་ནི། གཉིས་སུ་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་འདི་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་
དག་པར་གཞོལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་ཞིང་མི་ཕྱེད་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ལེགས་པར་གནས་ཤིང་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་
ཞིང་མི་ཕྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་ཕྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་ཕྱེད་པ་དང། བསམ་པ་དང་
ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྤྱོར་བ་མི་ཕྱེད་པ་དང། སྦྱིན་པ་མི་ཕྱེད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་མི་ཕྱེད་པ་དང། བྱམས་
པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མི་ཕྱེད་པ་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་མི་ཕྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་མི་ཕྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་


[366B] འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་མི་ཕྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བས་མི་ངོམས་པ་མི་ཕྱེད་པ་དང། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་ཕྱིར་གཏན་པ་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་
མི་ཕྱེད་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་འདོར་བ་མི་ཕྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་གཞན་དང་གང་ཟག་གཞན་གྱི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྔོ་བ་མི་ཕྱེད་པ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་མི་ཕྱེད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ལས་མི་ཕྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བསམ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་
ཞིང་མི་ཕྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྡོ་རྗེ་ནི། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འབིགས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ནི། མི་ཕིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བསམ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་ཞིང་མི་ཕྱེད་པའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང། ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་སེལ་ཀྱང་བདག་ཉིད་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་
པོ་འདི་ལས་མི་ཕྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་ཞིང་མི་ཕྱེད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ལེགས་པར་གནས་ཤིང་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་རྗེས་སུ་ཐོབ་ཅིང་རང་གི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་མ་ཡིན་


[367A]༄༅། །པ༑ ཡུལ་མེད་པ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པས་གང་གི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་
སྟེ༑ དེ་འདི་སྙམ་དུ་མིག་གི་ཡུལ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། སུ་དང་ཡང་ཉེ་བའང། རིང་བ་མ་ཡིན་ནོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། དབེན་
པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབེན་པའི་ཡུལ་ནི། མིག་གི་ཡུལ་གང་ཡང་མེད་དོ། །རྣ་བའི་ཡུལ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། སུ་དང་ཡང་ཉེ་བའམ། རིང་བ་མ་
ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། དབེན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབེན་པའི་ཡུལ་ལ་ནི། རྣ་བའི་ཡུལ་གང་ཡང་མེད་དོ། །སྣའི་ཡུལ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་
ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། སུ་དང་ཡང་ཉེ་བའམ། རིང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། དབེན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབེན་པའི་ཡུལ་ལ་ནི། སྣའི་
ཡུལ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ལྕེའི་ཡུལ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། སུ་དང་ཡང་ཉེ་བའམ། རིང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་
དབེན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབེན་པའི་ཡུལ་ལ་ནི། ལྕེའི་ཡུལ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། སུ་དང་ཡང་ཉེ་


[367B] རིང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། དབེན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབེན་པའི་ཡུལ་ལ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། སུ་དང་ཡང་ཉེ་བའམ། རིང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། དབེན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབེན་
པའི་ཡུལ་ལ་ནི། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང། ཁམས་རྣམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལའང་དེ་བཞིན་
ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དབེན་པར་འཇུག་གོ་རང་གི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
ལ་ཞུགས་པ་དེ་ནི། །ཆོས་གང་དག་དེའི་དབང་པོ་དྲུག་ལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དབེན་པས་འཇུག་གོ་།ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཆགས་པ་
མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལའང་མི་ཆགས་མི་ཐོགས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཤིང་རང་
གི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུངས་ཐོབ་པ་རྟག་ཏུ་མི་བརྗེད་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[368A]༄༅། །དཔའ་གཟུངས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱ་བས་གཟུངས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལ་གཟུངས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན་རིགས་ཀྱི་བུ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བོ་འདི་
དག་ནི། གཟུངས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱེད་པ་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། ཆོས་འདོད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པ་
དང། ཆོས་ལ་གཞོལ་བ་དང། ཆོས་ལ་བབ་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསྙེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང། སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་
བཙུན་པར་གུས་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་མི་ངོམས་པ་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་བཀའ་བློ་བདེ་ཞིང་མཐུན་པར་འཛིན་པ་དང། ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་
ལ་སྟོན་པ་ཙམ་དུ་སེམས་ཤིང་འཁྲུལ་བ་མི་ཚོལ་བ་དང། ཀུན་འཛིན་པ་དང། ཀློག་པ་དང། སྟོན་པ་ལ་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང༑ ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་ཅིང་ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་
སྦྱིན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་བའི་གནས་ཐོས་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་གྱི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པའི་ཕྱིར་མང་དུ་ཐོས་པ་མུ་མེད་པར་བྱས་པ་དང་
ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་མེད་པར་བྱས་པ་དང། རྟག་ཏུ་དབེན་པ་ལ་སེམས་གཞོལ་བ་དང། རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དྲུག་


[368B] གུས་པར་བྱ་བའི་གནས་དྲུག་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་
དང་མི་འགལ་བའི་ལས་དང། བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ལ་སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་མི་སྐྲག་པ་དང་འཕགས་པའི་རིགས་དང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་
འཛིན་པས་ཡོངས་སུ་མི་འཆད་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བས་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་དང། ཆོས་ལ་ལྟ་བས་ལུས་དང་སྲོག་འདོར་
བ་དང། ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟ་བས་རྟག་ཏུ་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་སྟེ། འདི་ནི་གཟུངས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་
ལ་གཟུངས་གང་ཞེ་ན། གང་ཀུན་བཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་བརྗེད་པ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་བརྗེད་པ་དང། དྲན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། བློ་
གྲོས་འདོད་པ་དང། ཡི་གེ་མི་ཟད་པ་དང། ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྐད་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང་སྤོབས་པ་བསྟན་པ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་དང། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྟོགས་པ་ལ་
འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་མི་ཟད་པ་བསྟན་པ་ཤེས་པ་དང། དོན་དམ་པ་དབྱེར་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་བསྟན་པ་ཤེས་པ་


[369A]༄༅། །དང༑ བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་ངེས་པ་ཤེས་པ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་མི་འགོང་པ་ཤེས་
པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པས་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཤེས་པ་དང་དབང་པོའི་རིག་པ་ཤེས་པ་དང། སྟོབས་ལ་གནས་པ་མི་བསྐྱོད་པར་ཤེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྟོགས་པ་དང། མཐུན་
པ་ཤེས་པ་དང། ལམ་ལ་འཇུག་པའི་གནས་པ་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་གནས་པར་ཤེས་པ་དང། ལྷག་མཐོང་གིས་ཆོས་སྒྲོལ་བར་ཤེས་པ་དང། རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྗེས་སུ་
མཐུན་པ་ཤེས་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པ་ཤེས་པ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་
པོ་བཞི་སོ་སོ་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པ་དང། སྒྲ་སྐད་དང་ངག་གི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་བརྡ་སྟོན་པ་ཤེས་པ་དང་དོན་དབྱེར་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། ཚིག་འབྲུ་མི་ཟད་པར་ཤེས་པ་
དང༑ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་དང། སོ་སོ་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་པ་ཤེས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དྲན་པས་འཛིན་པ་ཤེས་པ་དང། ཚིག་དང་ཡི་
གེ་ཐམས་ཅད་མཚམས་སྦྱར་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་དང། རྒྱུ་དང་བྱ་བ་བ་ལ་འཇུག་པ་


[369B] ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བ་རབ་རིབ་མེད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་
པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྐྱེད་པ་འདི་ནི་གཟུངས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུངས་ཐོབ་པ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་བརྗེད་པར་སྤྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུངས་ཐོབ་པ་རྟག་ཏུ་མི་བརྗེད་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ༑ དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་མི་ཆད་ལ་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སྦྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། ཉི་
ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦོབས་པ་མྱུར་བ་དང། སྤོབས་པ་མགྱོགས་པ་དང། སྤོབས་པ་ཐོགས་
པ་མེད་པ་དང། སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་སྤོབས་པ་དང། ཟབ་མོ་ལ་སྤོབས་པ་དང། སྣ་ཚོགས་ལ་སྤོབས་པ་དང། ལེགས་པར་བརྒྱན་པའི་སྤོབས་པ་དང། ཞུམ་པ་མེད་
པའི་སྤོབས་པ་དང། འཇིགས་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་སྤོབས་པ་དང། མདོ་དང། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང། སྔོན་བྱུང་བ་ལ་སྤོབས་


[370A]༄༅། །པ་དང། མི་ཐུལ་བའི་སྤོབས་པ་དང། ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་མི་ཟད་པ་ལ་སྤོབས་པ་དང། སྤོབས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དང། ཚིག་
བཙུན་ཞིང་གཟུང་བའི་སྤོབས་པ་དང། ཆོས་སྟོན་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་སྤོབས་པ་དང། ལྷའི་འཁོར་གྱི་རྒྱན་གྱི་སྤོབས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་སྤོབས་པ་དང་
འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལ་སྤོབས་པ་དང་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་དང། འཁོར་ལ་བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་
སྤོབས་པ་དང། སྐྱེ་བ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤོབས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྤོབས་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་
དག་ནི༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིས་འགྲུབ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་མའི་ངག་མི་
གཅོག་པས་མྱུར་བའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་དང་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཡོ་མེད་པས་སྤོབས་པ་མགྱོགས་པར་འགྱུར་རོ་།ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་
པ་མེད་པས་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མ་ཆགས་པར་གནས་པས་སྤོབས་བ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་སྤོབས་


[370B] །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟོགས་པས་ཟབ་མོ་ལ་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་པ་སྣ་ཚོགས་བསགས་པས་སྣ་ཚོགས་ལ་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆུང་མ་ལེགས་པར་
བརྒྱན་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱིན་པས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་མི་ཉམས་པས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལེགས་
པར་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པས་འཇིགས་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ་།གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དང། དྲིལ་བུ་སྣ་ཚོགས་བྱིན་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྣ་ཚོགས་
བསྟན་པ་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་དང། རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་མདོ་དང། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང། སྔོན་བྱུང་
བ་ལ་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་དང། དབུལ་བ་དང་མགོན་མེད་པ་ལ་མི་བརྙས་པས་མི་ཐུལ་བའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ་།གཏེར་མི་ཟད་པ་སྦྱིན་པ་དང། ཕ་རོལ་ཆོས་
ལ་སྦྱོར་བས་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་མི་ཟད་པ་ལ་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་བདེན་པ་དང། ཐ་བ་མེད་པ་དང། ངག་རྩུབ་པོ་མེད་པའི་ངག་གི་ལས་དང་ལྡན་པས་སྤོབས་པ་
ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་མཛེས་པར་འགྱུར་རོ། །བླ་མའི་ཚིག་ཁྱད་དུ་མི་གསོང་པ་དང། གཞན་གྱི་ཚིག་མི་གཅོད་པས་ཚིག་བཙུན་ཞིང་གཟུང་བའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ཡོན་


[371A]༄༅། །ཏན་གྱི་ཆོས་སྒྲུབ་པས་ཆོས་བསྟན་པ་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ལ་མི་བསྟོད་པ་དང། གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་དང། ཕངས་པའི་དངོས་པོ་
ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལྷའི་འཁོར་གྱི་རྒྱན་གྱི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ་།ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པ་དང། ཆོས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་པས་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་
པའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་གཞན་ལ་མི་གནོད་པ་དང། ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནད་གཡོག་བྱེད་པ་དང། སྨན་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པས་འཇིག་
རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་ལ་འཁྲུལ་པའི་སྐབས་མི་ཚོལ་བ་དང། གཞན་དག་གི་ལྟུང་བ་མི་གླེང་བ་དང། འཁྲུལ་
པ་ལ་མི་རྟོག་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་སྦྱོར་བ་དང། མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་འགོད་པ་དང། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བས་འཁོར་ལ་བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་
དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སྤོབས་བར་འགྱུར་རོ། །བཀའ་བློ་བདེ་བ་དང་དེས་པ་དང། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་དང། སེམས་དགའ་བ་དང། གཞན་གྱི་རྒྱུད་འཁྲུག་པར་


[371B]འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་མི་ཉམས་པ་དང། ཐེག་པ་དམན་པ་མི་འདོད་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་དང་
ཐམས་ཅད་ནན་ཏན་ལ་འགོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྤོབས་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་སྟོན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྤོབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཚིམ་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྤོབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གཞན་
གྱི་སེམས་པ་དང་མཐུན་པར་སྟོན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྤོབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་དང། ཡོན་ཏན་དང། ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སྤོབས་པ་
ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་མི་ཆད་ལ། རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་དང་
འཆི་འཕོ་དང། འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་དང། འཆི་འཕོ་བ་དང། འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་
དབང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡིག་པའི་གོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཤིང་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བ་ཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང། ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་


[372A]༄༅། །དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པ་དང། ཤེས་
རབ་དང་ཐབས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་མ་ཉམས་པ་ཐོབ་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། བསམ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང། སྨོན་ལམ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་བྱམས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང། ཆོས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོག་པ་དང། འཆི་འཕོ་མེད་པར་
འཕོ་ཞིང་སྐྱེ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་དང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནས་སྐྱེ་སྟེ་འཕོ་ཞིང་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང། འཕོ་བ་དང། འབྱུང་བར་ཡང་མི་སེམས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་བསྟན་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། རྩ་བ་གཉིས་ལ་གནས་པ་སྟེ་
འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་དྲང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་ལ་གནས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་དང། འཆི་འཕོ་དང་


[372B] །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་བཞིའི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་བདུད་དང། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་
ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའོ། །ཇི་
ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའོ། །རྟན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྟོགས་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ལས་ཡང་དག་
པར་འདའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་ཉམས་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའོ། །ཡང་དེས་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་བཅོམ་པ་
གང་ཞེ་ན། གང་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་པ་སྟེ། ཐེག་པ་དམན་པ་འདོད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྲུང་བ་བདུད་ཀྱི་ལས་
དང། སེམས་ཅན་ཐ་དད་པར་སྦྱིན་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། སྐྱེ་བ་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་གཟུགས་སུ་བསྔོས་པའི་བཟོད་པ་དང། འཇིག་
རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་རོ་མྱང་བའི་བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་ངན་པ་ལ་སྨོད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་


[373A]༄༅། །སྐྱོ་བ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་བ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། ཉོན་མོངས་པ་ལ་མི་སྨོད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། ལྟུང་བ་འཆབ་པ་བདུད་ཀྱི་
ལས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྡང་བ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། བྱམས་པ་རྒྱུན་གཅོད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་
ཡོངས་སུ་མི་ཚོལ་བ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པར་མི་འདོད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་བྱེད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། ཟང་ཟིང་དང་
འབྲེལ་པར་ཆོས་སྟོན་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། ཐབས་དང་བྲལ་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་འདོར་བ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་མི་གུས་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསླབ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བདུད་ཀྱི་
ལས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། དུས་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་འདོད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བོར་ནས་རིགས་ལ་རྟོག་པ་བདུད་
ཀྱི་ལས་དང། འདུས་མ་བྱས་འདོད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། འདུས་བྱས་ལ་སྨོད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། སེམས་སེམས་ཅན་གྱི་ཅི་བྱའོ་ཅོག་ལ་གཡེལ་བ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། ང་རྒྱལ་


[373B] ལྕེ་གཉིས་སྨྲ་བ་དང། གཡོ་སྒྱུ་དང་ལྡན་པ་དང། བཅོས་མ་ལ་དགའ་བ་དང། མི་དྲང་བ་དང། རྩུབ་ཅིང་བརླང་བ་དང། སྡིག་པ་ལ་མི་སྨོད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་
དྲུངས་འབྱིན་པ་དང། ཐོབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདོད་པ་དང། སྒྲིབ་པ་དང། ཆོད་པ་དང། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་རྣམ་
པར་མི་གནོན་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་མི་རྟོག་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། དགེ་སྦྱོང་གི་དྲི་མ་ལ་མི་མཇེད་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཇི་ཅམ་དུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་
དང། དགེ་བའི་ཆོས་འདོར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི། བདུད་ཀྱི་ལས་སོ་།ཆོས་བཞིས་ནི། བདུད་ཀྱི་ལས་འདི་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་
བརྗེད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་དང། དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གནས་པའི་བག་ཡོད་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་
ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོ་ལ་གནས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་སོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདུད་བཞིའི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་
ཤིང་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་བསགས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་


[374A]༄༅། །ཅད་འཚོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པས་གནས་པ་ཡིན་།འབྱུང་པོ་རྣམས་
ལ་སྙིང་རྗེ་བར་གནས་པ་ཡིན། བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་དེ་ལ་མ་ཆགས་པར་གནས་པ་ཡིན། སློང་བ་རྣམས་ལ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡིན། བསོད་ནམས་
དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་མཐུན་པ་ཡིན། བསམ་པ་དག་པས་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན། མཐོ་དམན་གྱི་ཡིད་མེད་པས་སེམས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་བསམ་
པ་འབྱོར་བ་ཡིན། མཆོད་སྦྱིན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པས་སེམས་གྲོལ་ཞིང་སྒོ་བསྒྲིབས་པ་མེད་པ་ཡིན། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པར་འགྲོ་བས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
འཚོ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་ནང་གི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བར་གྱུར་ཅིག་།བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང། ཆོས་ཤེས་པ་ལ་
མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་མ་ཡིན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[374B]འཚོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་ཤེས་པས་སྟོབས་བཅུ་ཡོངས་
སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་བྱ་བ་ཤེས་པས་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན། དུས་གསུམ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་བྱ་བ་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པས་སྤྱན་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཚར་
ཕྱིན་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་ཐོབ་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན། །ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅད་པས་
དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐང་བ་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསགས་པས་ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་དང། མཚན་དང། དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་
རྒྱན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན། དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པས་ས་བཅུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་


[375A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཚར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
མཛད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་སེམས་དང། སྤྱོད་པ་ལ་མི་ཆགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཛམྦུའི་གླིང་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སྣང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དག་ཐམས་ཅད་དང་འདྲ་
བའི་ཕྱག་རྒྱ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་སུ་སྣང་བའམ། གཟུགས་སུ་སྣང་བའམ། སྒྲར་སྣང་
བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་གཅིག་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི། རོ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རོར་ཤེས་པས་རོ་
གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི། དུས་ལས་མི་ཡོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོ་སར་རྟོག་


[375B] །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི། ཤི་བའི་རོ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བག་ཆགས་
ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི། ཆུ་ཐམས་ཅད་ཟད་པས་བྲི་
བའམ༑ གང་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བྲི་བའམ། གང་བར་མི་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་
ཁ་ཚོན་ཚད་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཚད་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི། ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་
དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཟབ་ཅིང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཚད་
མེད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཚད་མེད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང། སྤྱོད་པ་ལ་མི་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་


[376A]༄༅། །ལ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་
ཀུན་ནས་ལྡང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ལྟ་བ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་
ན༑ རླུང་མར་ནི། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་མི་ཆགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རླུང་མར་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་ལྡན་པའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །
ཡང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ནི། སྤྱོད་པ་དང། ཆོ་གའི་ཚུལ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོ་ག་ནི། དྲན་པའོ། །སྤྱོད་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའོ། །དེ་དག་ནི། མུན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་
སྣང་བ་ཐོབ་པའང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་ཤེས་པའོ། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་
དག་མུན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ནི། ཡེ་ཤེས་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་ཅིང་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་
རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་གཞན་ཡེ་ཤེས་འདོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཡེ་ཤེས་


[376B]ཤེས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིག་
སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་ལྟ་བ་ཀུན་ལས་སེམས་དབེན་ཞིང། །མཁས་པ་བསོད་ནམས་ཚོགས་ནི་རབ་བྱེད་ལ། །མཚན་མ་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སུ། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་
བསྔོས་དེ་ནི་ཟད་མི་འགྱུར། །ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ཀུན་སྤངས་ནས། །དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རྣམས་ཚོལ་བར་བྱེད། །མཐའ་ཡས་བློ་ལྡན་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད། །རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་པ། །གཟུགས་དང་མཚན་གྱི་ཆོས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་ན་སེམས་དང་ཡིད་ནི་མི་རྒྱུབ། །དེ་ནི་མཐུན་པར་སངས་རྒྱས་རྗེས་
སུ་དྲན༑ ༑ཆོས་ནི་འདོད་ཆགས་བྲལ་ཞིང་རང་བཞིན་དབེན། །ཞི་ཞིང་རབ་ཞི་རྟག་ཏུ་མཚན་མ་མེད། །གང་ཞིག་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་གྱུར་པ། །དེ་འདིར་ཆོས་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་
ཡིན༑ ༑འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ཤིན་ཏུ་འདུས་མ་བྱས། །སྟོང་པ་མཚན་མེད་སྨོན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །དེ་ལ་སེམས་མེད་དྲན་དང་འཇུག་པ་མེད། །དེ་ནི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན། །ཕུང་
པོ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ཐམས་ཅད་གཏོང། །ཉོན་མོངས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་འདོར། །སྙེམས་པ་མེད་ཅིང་རྟོག་དང་རྣམ་རྟོག་དག་།འདི་ནི་གཏོང་བ་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་དྲན། །


[377A]༄༅། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཟག་པ་མེད་ཅིང་འདུས་མ་བྱས། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་མེད། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་སྲིད་གསུམ་མི་གནས་པ། །དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་
རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན། །ལྷ་གང་དག་ཅིང་དྲི་མེད་ཉོན་མོངས་མེད་།དགའ་ལྡན་གནས་པ་དབང་བསྐུར་ཐོབ་གྱུར་བ། །སེམས་ཅན་དག་པ་དེ་དག་འདི་དྲན་ཞིང། །བདག་ཀྱང་མྱུར་དུ་དེ་
འདྲར་འགྱུར་སྙམ་སེམས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་དམ་ཆོས་འཛིན་པ་ནི། །ཉོན་མོངས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འཛིན་མི་བྱེད། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །དེ་
འདྲ་དེ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཆོས་འཛིན་ཡིན། །རྒྱལ་བས་བྱང་ཆུབ་མཚན་ཉིད་གང་བསྙེས་པ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཡོངས་འཛིན་ཅིང་།གང་གིས་རྡུལ་མེད་མཐའ་འདིར་རབ་ཤེས་
པ༑ ༑དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཆོས་འཛིན་ཡིན། །བདག་ནི་རབ་ཏུ་དག་པས་སེམས་ཅན་དག་ཆོས་ཀུན་དག་པར་མཁས་པ་སུས་རྟོགས་པ། །དེ་ནི་སེམས་དག་རང་བཞིན་འོད་གསལ་
ཏེ༑ ༑སེམས་ཅན་བཏང་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཡོངས་སྨིན་བྱེད། །སེམས་ཅན་ཁམས་རྣམས་མ་རུང་མི་བྱེད་ཅིང། །དེ་ནི་བྲི་ཞིང་གང་བར་མཐོང་བ་མེད། །ལྟ་བ་ནོར་པ་རབ་ཏུ་སྤང་བར་སྟོན། །
དེ་འདྲ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་མང་པོ་སྤྱོད། །འཇིག་རྟེན་ཡུལ་ཀུན་རབ་ཏུ་གང་སྟོན་པ། །དེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཡུལ་ཡང་རབ་ཏུ་སྟོན། །སངས་རྒྱས་ཡུལ་ནི་ནམ་མཁའ་མཚུངས་པ་སྟེ། །


[377B] །སྒྲ་སྐད་དབྱངས་དང་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ནི། །བྲག་ཅ་འདྲ་བར་དེ་ཡིས་རབ་མཐོང་ཞིང། །དེ་ལ་ཉན་པའང་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མིན་པར། །དེ་ལྟར་རབ་
ཏུ་ཤེས་པ་གཟུངས་ཐོབ་བོ། །ཀུན་ཏུ་འཛིན་དང་འཛིན་ཅིང་ཀློག་པ་དང། ཆོས་རྣམས་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་རབ་བཤད་ཀྱི། །བདག་དང་སེམས་ཅན་ཆོས་སུ་རློམ་སེམས་མེད། །དེ་ནི་གཟུངས་
ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱིས་གསུངས་པ་འཛིན་བྱེད་ཅིང། །ལེགས་པར་གསུངས་པས་སེམས་ཅན་ཚིམ་བྱེད་པ། །དྲན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བྲལ་མི་འགྱུར། །གཟུངས་ལ་
ངེས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་གོ་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསགས་མེད་པས། །ཆོས་ལ་མི་འཕྲོ་འཕྲོས་པ་མེད་པའང་མིན༑ །དཔེར་ན་ཀླུ་ནི་ཆར་རྒྱུན་འབེབས་པ་ལྟར། །དེ་ལྟར་དེ་ཡང་
ཆོས་ཀྱི་ཆར་པ་འབེབས། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་རྣམས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ནི། །ཐོགས་མེད་རྒྱུན་ཆགས་རྒྱུན་ཆད་མི་འགྱུར་པར། །མདོ་སྡེ་སྟོང་ཕྲག་བྱེ་བ་རབ་ཏུ་འཆད། །སེམས་ཅན་དབང་
པོ་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་མེད། །སངས་རྒྱས་མཐུ་ཡིས་བསྐལ་པ་བྱེ་སྟོང་དུ། །རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཆོས་ནི་རབ་སྟོན་ཅིང། །བསམ་པ་ཇི་བཞིན་སེམས་ཅན་ཚིམ་པར་བྱེད། །སྤོབས་པའི་
ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་གནས། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་བཞེས། །གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཚུལ་ཤེས་ལ། །སེམས་ཅན་སྲོག་དང་གང་ཟག་མི་


[378A]༄༅། །འཛིན་པ། །དེ་ནི་རྒྱལ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཆོས་འཛིན་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། །དེ་དག་དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད། །སུ་ཡི་བཟོད་པ་འདི་
འདྲའི་འོད་གསལ་བ། །དེ་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལ་བག་ཡོད་ཡིན། །ཕུང་པོ་ཡང་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང། །ཆོས་དབྱིངས་ཇི་འདྲ་དེ་བཞིན་ཁམས་རྣམས་ཤེས། །དབང་པོ་དྲུག་ནི་གྲོང་
སྟོང་འདྲ་མཐོང་བ། །དེ་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་ལས་ཡང་དག་འདའ་།སྤྲིན་བརྩེགས་ཕུང་པོ་ལྟ་བུར་ཉོན་མོངས་རྣམས། །བག་ཡོད་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་རྟོག་བྱེད་ཅིང། ཆོས་ལ་མི་རྟོག་
རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་བདུད་ལས་ཡང་དག་འདའ་།གང་ཟག་སྐྱེ་བ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཤེས། །འདི་ལ་གང་ཡང་འཕོ་མེད་འགྲོ་བ་མེད། །ཆོས་རྣམས་འོད་མེད་སོང་བ་མེད་
ཤེས་པ༑ ༑དེ་ནི་འཆི་བདག་བདུད་ཀྱི་དབང་མི་འགྲོ་གང་ཞིག་གཡོ་དང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་ཅིང། །བྱང་ཆུབ་གནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་འདུ་ཤེས་མེད། །བདག་དང་སེམས་ཅན་མེད་ཀྱང་
སྙིང་རྗེ་འཇུག་དེ་ནི་དཔུང་དང་བཅས་པའི་བདུད་འདུལ་ལོ། །རྣམ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི་མཉམ་པར་མཐོང། །འདུས་བྱས་མི་གནས་འདུས་མ་བྱས་ལ་མིན། །འགྲོ་བའི་སེམས་ནི་
སྒྱུ་མ་འདྲར་མཐོང་བ། །དེ་ནི་སེམས་དཔའི་རྫི་བ་མེད་པ་ཡིན་།ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་གང་ལའང་མི་ཆགས་ལ། །ཆོས་ལྡན་གྲུ་ནི་ཡང་དག་སུ་སྦྱོར་ཞིང། །སེམས་ཅན་སྒྲོལ་ཡང་སེམས་


[378B] །མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། །སྲིད་པ་གསུམ་པོ་འབྲོག་དགོན་འདྲ་བ་དང། །སྟོང་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་རབ་ཤེས་ཤིང། །ལམ་གྱི་རིམ་གྱིས་རྟག་ཏུ་སེམས་
ཅན་སྒྲོལ། །དེ་ནི་དེད་དཔོན་བདུད་རྩི་ལམ་སྟོན་པ། །མཛངས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་དང་ཚུལ་མིན་མཁས། །ཆོས་རྣམས་གདོད་ནས་སྟོང་པར་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཚུལ་དང་རིགས་པ་མྱ་ངན་འདས་ལ་མཛུད་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་འདྲེན་ཅེས་བྱ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར། །སེམས་ནི་སེམས་ལ་ནམ་ཡང་མཚམས་མི་སྦྱོར། །འགྲོ་བའི་སེམས་རྒྱུད་དེ་དག་རབ་ཤེས་
པ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་འདྲེན་ཅེས་བྱ། །ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཆུ་ཟླ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དག་ཅིང་རྣམ་དག་ཅེས། །ཉོན་མོངས་ཀུན་དང་འདྲེ་བར་མི་བྱེད་
པ༑ ༑སེམས་ཅན་དག་པ་དེ་ནི་མ་སྨད་པ། །གང་ཞིག་ཆོས་གཅིག་གིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྒྱུ་མ་མིག་རྒྱུ་འདྲ་བར་གཟུང་མེད་དང་།གསོག་དང་རྫུན་དང་རྟག་པ་མེད་པར་ཤེས། །དེ་ནི་
བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་མྱུར་དུ་འགྲོ་ཆོས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། མི་འམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་
ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་


[379A]༄༅། །ཏོ༑ ༑སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འྡིའང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྱབ་པར་གྱུར་
ཏོ༑ ༑ལྷ་བརྒྱ་སྟོང་དག་ཀྱང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་ཤིང་སིལ་སྙན་དག་ཀྱང་དཀྲོལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གང་དག་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་པ་དང། འཛིན་པ་དང། ནན་ཏན་
བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རྗེས་སུ་དོང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འབྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ཐམས་ཅད་མཁས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱན་གྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ་བྱས་ཏེ་ཕྱག་བྱའོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལུང་བསྟན་
པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་མངོན་དུ་རངས་པར་མཛད་པས་མུ་ཏིག་གི་དྲ་བ་འོད་དྲི་མ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོང་གསུམ་ཡོངས་སུ་
གང་བ་རི་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མངོན་བར་གསོལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། ཆགས་པ་


[379B] རྒྱུན་མི་ཆད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་གཟིགས་ཤིང་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་
མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་འདྲ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་དེས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཚིམ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་འང་
རྒྱས་པར་བརྗོད་པ་མཛད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ལའང་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་རྒྱས་པར་མཛད་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་ལའང་ཆོས་འབྱུང་བའི་སྒོ་བསྟན་པས་དེས་ཆོས་འབྱུང་བའི་སྒོ་ཚད་མ་མཆིས་པ་བསྟན་པར་བགྱིའོ། །འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་
ཞུས་པ༑ ༑བམ་པོ་བཞི་པ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱུར་བ་སྤོབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གང་ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ། ཅི་ནམ་མཁའ་ཁྱོད་ཀྱི་མཛོད་དམ། སྨྲས་པ། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ དེ་བཞིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི། ཁོ་བོའི་མཛོད་དོ། །མྱུར་བར་སྤོབས་པས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ནམ་མཁའི་མཛོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་བལྟའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་


[380A]༄༅། །འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཅིག་དེ་ནས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱུར་བར་སྤོབས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་གང་འདོད་པ་དེ་ཁོ་བོས་ནམ་མཁའ་
ལས་ཆར་དབབ་བོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱུར་བར་སྤོབས་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཨུཏྤ་ལའི་དཔལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་པདྨ་
བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ན་འོད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་པདྨ་རྒྱ་ནི། རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་ཚད། འདབ་མ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་འཇམ་ཞིང་གཞོན་པ། གོས་ཀ་ཙ་ལིནྡི་ཀ་
ལྟར་རེག་ན་བདེ་བ། དྲིས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁྱབ་པ། ཁ་དོག་མང་པོ་བརྒྱ་སྟོང་དང་ལྡན་པ། མཐོང་ན་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཆོག་མི་ཤེས་པ། པདྨ་དེ་མཐོང་བ་དང་དྲི་མ་
སྣམས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བདག་གིས་མཐོང་སྟེ། འཁོར་འདིར་དེ་འདྲ་བའི་པདྨའི་ཆར་ཕོབ་ཅིག་སྙམ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་མྱུར་བར་སྤོབས་པས་བསམ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ངོས་ལས་དེ་འདྲ་བའི་པདྨའི་ཆར་མངོན་པར་


[380B] དེ་ནས་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་པདྨ་དེ་དག་གི་དྲི་མཐོང་ཞིང་ཚོར་བས་དགའ་བའི་ཟས་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །འཁོར་དེ་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་
ལངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་ཕྱག་བཙལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་འཇེར་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་འདྲ་བའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་པོ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལས་གསེར་ཕྱེའི་ཆར་ཕོབ་ཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་བཀོད་པས་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་
སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་དེའི་མོད་ལ་ནམ་མཁའ་ལས་གསེར་ཕྱེའི་ཆར་མངོན་པར་ཕབ་བོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་བཀོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆར་ཕོབ་ཅིག་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་དེའི་མོད་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་ཚད་
ཙམ་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་གྲངས་མེད། དཔག་ཏུ་མེད་པ། མིང་ཐ་དད་པ་ཁ་དོག་ཐ་དད་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཕབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གསེར་དང། དངུལ་དང། ཤེལ་དང་


[381A]༄༅། །བཻ་ཌཱུརྱ་དང། རྡོའི་སྙིང་པོ་དང། མུ་ཏིག་དམར་པོ་དང། སྤུག་དང། དཔལ་གྱི་སྙིང་པོའི་ཟེ་བ་ཅན་དང། དྲི་མེད་དང། རིན་ཆེན་བྱུ་རུ་དང། ཟླ་བའི་འོད་
དང། མེ་ཤེལ་དང། སྣང་བྱེད་དང། འོད་མཆོག་དང། འཛམ་གླིང་མེ་འོད་དང། དུང་དང། མན་ཤེལ་དང། བྱུ་རུ་དང། ཨནྡ་རྙིལ་དང། ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དང་
རབ་ཏུ་ཞི་བའི་འོད་དང། ཆུ་འོད་དང། ཆུ་མདོག་དང། ཆུ་དང་བར་བྱེད་དང། སའི་འོད་དང། མི་ཕྱེད་པའི་གནས་དང། མིག་མི་བཟོད་པ་དང། བརྒྱ་བྱིན་ཐོགས་པ་དང། རྒྱལ་
བ་དང། ཆེར་རྒྱལ་བ་དང། གཟི་བརྗིད་འབར་བ་དང། དཔལ་གྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱལ་པོ་དང། རྡོ་རྗེའི་ཟེ་བ་ཅན་དང། འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་དང། སྐར་མ་དགའ་དང། འོད་འཛིན་དང། ཟླ་གམ་
དང། ཛམྦུའི་ཆུ་འོད་དང། ཛམྦུའི་གླིང་གི་འོད་དང། འོད་སྟོང་ལྡན་དང། སྐར་མདའི་སྒོ་དང། མེའི་འོད་དང། རྒྱལ་བས་བརྒྱན་པ་དང། ཚ་བ་ཞི་བྱེད་དང། གདུང་བ་མེད་
དང། ནད་སེལ་དང། མིག་སྤྱོད་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་སྦྱོང་དང། ཡན་ལག་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་སྣང་བའི་འོད་དང། འོད་སྔོན་པོ་
དང། འོད་སེར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། ཤེལ་གྱི་ཁ་དོག་དང། རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བ་དང། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་དང། མིང་དེ་ལྟ་བུ་དང། མིང་དེ་མ་ཡིན་པའི་


[381B] ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་གི་མིང་བསྐལ་པར་ཡང་ཟད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་དབུལ་བ། ཟས་དང་སྐོམ་མེད་པ། གཅེར་བུ་
གོས་མེད་པ། གོས་རལ་པོ་གྱོན་པ་དང། ཡི་དྭགས་རྣམས་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ། གཅེར་བུ་རང་གི་སྐྲས་ཡོག་པ། མཆིལ་མ་དང། ངར་སྣབས་དང། ཁྲག་དང་
རྣག་ཟ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཟས་དང། སྐོམ་དང། གོས་ཀྱི་ཆར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕོབ་ཅིག་དེ་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་
ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་དང། མྱང་བ་དང། བལྡག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆར་རབ་ཏུ་ཕབ་སྟེ། རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པའི་ཁུ་བ་དང། བཏུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆར་གྱི་
རྒྱུན་ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་ཙམ་གྱི་ཆར་མངོན་པར་བབ་བོ། །གོས་ཁ་དོག་དུ་མ་དང། ཁ་དོག་ཐ་དད་པ་དང། ཁ་དོག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་དང། ཕྲ་ཞིང་འཇམ་པ་ཀ་ཅ་ལིནྡི་ཀ་ལྟར་རེག་ན་བདེ་
བའི་ཆར་རབ་ཏུ་ཕབ་སྟེ། དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བཀྲེན་པ་དང། དབུལ་པོ་ཐམས་ཅད་དང། ཡི་དྭགས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཚིམ་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་


[382A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སེམས་ཅན་
ན་བ༑ གཡོག་མེད་པ། ནད་དུ་མས་རེག་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་སྨན་ཆེན་པོའི་ཆར་གང་གིས་ན་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནད་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར་བ་ཕོབ་ཅིག་དེ་ནས་དེ་མ་
ཐག་ཏུ་བར་སྣང་ལས་བདུད་རྩིའི་སྨན་གྱི་ཆར་མངོན་པར་རབ་ཏུ་ཕབ་སྟེ། དེས་ནད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངན་སོང་སྤོང་ཞེས་
བྱ་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ངན་སོང་གསུམ་ཞི་བར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བར་སྣང་ལས་
འོད་རབ་ཏུ་བཏང་སྟེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་པ་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འོད་དེས་རེག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་རབ་
ཏུ་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་ངན་སོང་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བར་དུ་མེ་ཏོག་དང། ཕྲེང་བ་དང། སྤོས་དང་
བྱུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང། ཆོས་གོས་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་ལ་སོགས་པ་དང། རོལ་མོ་སྣ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དང། གླུའི་དབྱངས་དང། བྲན་པོ་དང་


[382B] ཆུང་མ་དང། ཁྱེའུ་དང། བུ་མོ་དང། སླས་དང། རྟ་དང། བལ་གླང་དང། ཤིང་རྟ་དང། དཔུང་བུ་ཆུང་དང། བཞོན་བ་དང། ཁྱིམ་དང། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང་
གྲོང་རྡལ་དང། ལྗོངས་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དང། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང། ཡང་ཏོག་དང། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དང། ཁང་བཟང་དང། རྟ་བབས་དང་
སྐར་ཁུང་དང། ཟླ་བ་ཁམ་པ་ལྟ་བུ་དང། ཁྲི་དང། ཁྱོགས་དང། གླང་བཞི་པ་དང། གླང་བཅུ་དྲུག་པ་ནས་རྟ་ཅང་ཤེས་སྟོང་གིས་གྲངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་རྟའི་བར་གྱི་ཆར་བར་སྣང་
ལས་མངོན་པར་རབ་ཏུ་བབ་བོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་མང་པོ་ལ་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་
དག་འདི་དག་ལོངས་ལ་བྱིན་ཅིག་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་བགྱིས་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བ་
དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆར་ནི། ཕབ་ན། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པའི་ཆར་ཕོབ་ཅིག་དེས་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱོགས་བཅུ་ན་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་གྱི་བསྔགས་པ་ཇི་སྙེད་


[383A]༄༅། །བརྗོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པའི་སྒྲ་བར་སྣང་ལས་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲའང་ཅི་ཙམ་ཕྱོགས་བཅུ་ན་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡི་གེ་དང། ངེས་པའི་ཚིག་དང་བརྡ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་སྟོང་སྟོན་པའི་
ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་ཆད་མ་ལྷག་ཁྱད་མ་ཞུགས་པར་བར་སྣང་ལས་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པར་བྱུང་ངོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ངེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཐམས་ཅད་གོ་བར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་
ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བཀོད་པ་འཇིག་རྟེན་འདི་འབའ་ཞིག་ནའམ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ནའང་ཡོད་སྙམ་
མོ༑ ༑དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །ཤེས་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའི་མིག་རྙེད་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་


[383B]དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བས་ལྷའི་མིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་བལྟས་ན། དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ན་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆར་རབ་ཏུ་བབ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་གྲགས་པ་དང། དེ་བཞིན་
དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ནའང་མ་ཆད་མ་ལྷག་ཁྱད་མ་ཞུགས་པར་འདི་ལྟ་བུའི་བྱ་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མཐོང་ངོ་།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་
ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་བྱིན་རླབས་གྲུབ་པ་དེ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ག་ལར་ཡང་གཅིག་ཅར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པས་འདི་
འདྲ་བའི་ཆར་མངོན་པར་རབ་ཏུ་ཕབ་བོ། །ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་
དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་གང་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་དང། ཆོས་ཀྱི་ཆར་རབ་ཏུ་འབབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་མཐོང་ངོ་།ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་རིན་པོ་
ཆེའི་ཆར་དང། ཆོས་ཀྱི་ཆར་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་འདི་བསྟན་པས་བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས་བུད་མེད་ཡུགས་མོ་ལྔ་


[384A]༄༅། །བརྒྱ་བྱུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
སྨྲས་སོ༑ ༑སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ཁྱོད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་པ་རྫོགས་པར་མཛད་ན། བདག་ཅག་ལའང་ཁྱོ་སྩོལ་ཅིག་དེ་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་
མཛོད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བུད་མེད་དེ་དག་གི་སྔོན་གྱི་ཁྱོའི་ཁ་དོག་དང། མཚན་མ་དང། དབྱིབས་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་ལྔ་བརྒྱ་ནམ་མཁའ་ལས་བབས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་མདུན་ན་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བུད་མེད་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྲིང་མོ་དག་བདག་བདག་གི་ཁྱོ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁྲིད་ཅིག་དེ་ནས་བུད་མེད་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟ་བུར་རང་རང་གི་ཁྱོ་གང་ཡིན་པ་ཁྲིད་ནས་དགའ་མགུ་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་རང་རང་གི་ཁྱིམ་
དུ་དོང་ངོ། །དེ་ནས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གིས་ཞག་བདུན་དུ་བུད་མེད་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་
སྨིན་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་བུད་མེད་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་སྨྲས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་


[384B] །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་སྔོན་མ་འཚལ། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཁྱོ་སྩལ་ཏེ། །བདག་ཅག་ཐེག་པའི་མཆོག་ལ་དེས་སྨིན་བགྱིས། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་
སྤྲུལ་པ་སྟེ། །གཡོ་བ་མེད་ཅིང་བྱེད་མེད་སྔ་ནས་སྟོང། །ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་བདག་གིས་རབ་རྟོགས་ཏེ། །སླན་ཆད་ཉོན་མོངས་དབང་དུ་མི་མཆིའོ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སེམས་ནི་བསྐྱེད་པར་
བགྱི༑ ༑སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགྲོན་དུ་གཉེར་བར་བགྱི། །སེམས་ཅན་རྒྱ་ཆེན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕབ་པ་བཞིན། །བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཆོས་མཆོག་ཆར་པ་དབབ། །འདྲེན་མཆོག་ཐུབ་པས་དེ་
དག་ལུང་བསྟན་པ། །ཁྱེད་ཅག་མ་འོངས་དུས་ན་འགྱུར་བ་ནི། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་ནས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་དག་ཤིན་ཏུ་དུལ་ཞེས་བྱ་བའི་བདེ་གཤེགས་འགྱུར། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་མི་ལྔ་བརྒྱ་གསང་
པར་ཆད་དེ་གསོད་དུ་ཁྲིད་པ་ལས་དེ་དག་གིས་བར་སྣང་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་གང་འཇིགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་
པ་སྦྱིན་པ་ཞིག་ཡོད་ཀྱི། དེ་ལ་ཁྱེད་ཅག་ཕྱག་ཚོལ་ཅིག་དང་གསོད་པ་འདི་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྒྲ་ཞིག་ཐོས་སོ། །དེ་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤི་བས་འཇིགས་སྐྲག་པས་སྒྲ་
སྐད་གཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་


[385A]༄༅། །ལ་བར་སྣང་ལས་མི་ལྔ་བརྒྱ་བབས་ཏེ། དེར་ལྷགས་ནས་གཤེད་མའི་མི་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱེད་ཅག་གིས་མི་དབུལ་པོ་འདི་དག་བསད་དེ་ཅི་རུབ་
ངེད་ཅག་གི་གོས་དང་རྒྱན་རྣམས་ཁྱེར་ལ་ངེད་ཅག་གི་སྲོག་བཅད་དེ་མི་འདི་དག་ཁྱེ་ཞིག་དེ་དག་ཆགས་པས་ནོན་པའི་ཕྱིར་གསོད་པའི་ཕྱིར་མི་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་བཏང་སྟེ་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་
དག་བསད་དོ། །དེ་ནས་མི་གསད་པ་ལས་བཏང་བ་དེ་དག་གསོད་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་ལས་དབུགས་འབྱིན་པ་རྙེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ག་ལ་བ་དེར་དོང་
སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལའང་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལའང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱག་བཙལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་སྲོག་དང་དབུགས་འབྱིན་པ་རྙེད་པར་བགྱིས་ན། བདག་ཅག་ཆོས་གང་ལ་ནན་ཏན་དུ་བགྱིས་པས་བདག་ལ་སྨན་པ་དང། གཞན་ལ་
སྨན་པ་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་བདག་ཅག་ལ་སྩལ་དུ་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱེད་ཅག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ཅིག་དང། འདི་ལྟར་ཁྱེད་རྣམས་བདག་ལ་ཕན་པ་དང། གཞན་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་


[385B] བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བརྒྱ་སྟོང་རི་བའི་རས་བཅོས་བུ་ཟུང་གཅིག་བྱིན་ཏེ་གྲོགས་
པོ་དག་རས་བཅོས་བུ་ཟུང་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གསོལ་ཅིག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རས་བཅོས་བུ་ཟུང་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་མངོན་པར་གསོལ་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་
ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བགྲང་པ་ལས་འདས་པ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ནས་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་
རྟེན་དུ་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་མི་
སྐམ་མི་ཟད་མི་དེངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་མཛོད་བཞག་ནས་ཇི་སྲིད་ལོན། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཇི་ནམ་མཁའ་སྐམ་པའམ་
ཟད་པ་ཡོད་དམ། དེངས་པར་འགྱུར་རམ། སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི། ནམ་མཁའ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་
ལ་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དེར་བསྔོས་པས་དེ་བས་ན། ནམ་མཁའ་ལ་མཛོད་མི་སྐམ་མི་ཟད་མི་དེངས་སོ། །ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་མཛོད་བཞག་ནས་ཇི་སྲིད་ལོན་ཞེས་ཟེར་བ་


[386A]༄༅། །ནི༑ ཁོ་བོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་སྲིད་ལོན་པ་དེ་སྲིད་དོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་སྲིད་ལོན། སྨྲས་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཁྱེན་པས་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་
མཛོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་སྲིད་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་འདི་བསྟན་ན། ལྷ་དང་བཅས་
པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་མྱོས་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་འདི་ན་སེམས་ཅན་གང་རྣམས་རྟོག་པ་མང་ཞིང་དང་པར་འགྱུར་པ་དང་མཆིས་ཀྱི། བཤད་དུ་
གསོལ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དེ་དག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཞིང་རྡུལ་ཕྲ་མོ་གཅིག་བཞག་ལ་དེ་ལྟ་བུར་
བགྲང་བ་དང། མཚན་མ་བཞག་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཐམས་ཅད་ནི། ཟད་པར་འགྱུར་གྱི། ཇི་སྲིད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་


[386B]གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དེ་དག་ལ་ཟད་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་
གི་ཐད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མཚན་ཅི་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྐལ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་
དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱུང་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གཟི་བརྗིད་འཕགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། ཡང་ཤཱ་
རིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པར་གནས་ཀྱང་བཤད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དེའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གི་ཚད་དུ་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །


[387A]༄༅། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེའི་དུས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་
རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེའི་བུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་རང་གི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་དགུ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཡོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་
བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ཐུབ་བོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བས་བར་གྱི་བསྐལ་
པ་བཞི་བཅུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང། རིམ་གྲོར་བྱས་ཏེ་ཉིན་གཅིག་ལ་འགོད་པའང་རི་རབ་བྱེ་བ་སྟོང་སྙེད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཕུང་པོ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུས་
བསྙེན་བཀུར་དང། རིམ་གྲོ་བྱས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྟན་པས་བུའི་ཚོགས་དང། གྲོང་གི་མི་རྣམས་དང། འཁོར་རྣམས་དང་བཅས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་
དུ་ཁྱོད་སེམས་ན། དེ་དེ་ལྟར་མི་ལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་ཐམས་ཅད་


[387B] །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཀྱེ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་འདིས་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གོ་ཆ་བགོས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་སྲིད་ནས་ཐེག་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་འདྲ་བའི་སྤྱོད་པས་འདི་འདྲ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་
པོ་རྙེད་པར་ནུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་འདིས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་
ལ་རིམ་གྲོ་དང། བསྟི་སྟང་བྱས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་སོ། །གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ཏེ། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་
བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས། །གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་
ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་


[388A]༄༅། །མ་སྙེད་ཀྱི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་
པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་
གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང། ཐོགས་པ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་ཡོངས་སུ་
སྦྱངས༑ གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང། ཐོགས་པ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་ཡོངས་སུ་དག་པས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་
སྦྱངས་པ་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་
ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གཅིག་ཡོངས་


[388B] །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ནས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བར་དུ་དེས་གངྒཱའི་ཀླུང་
གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ནམ་མཁའི་མཛོད་འདི་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་འདིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་སོ། །ཤཱ་
རིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་འདིས་ནམ་མཁའ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ཟད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་
རིགས་ཀྱི་བུ། འདིའི་སྨོན་ལམ་དང། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པས་གང་ལའང་ཟད་པ་མེད་དོ། །དེས་ན། འདི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཅེས་བྱའོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཁྲི་ལོངས་སྤྱོད་མི་ཟད་པ་དང། ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་དང། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་
བྱ་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བདག་ཅག་གིས་ནམ་མཁའ་ལས་ཆོས་བསྒྲགས་པའི་མཛོད་མཉན་ཏོ། །ནམ་མཁའ་མཛོད་
ཀྱིས་སྨྲས་པ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུ། གུས་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཞེས་དང་བཅས་པར་འདུག་ལ་ནམ་མཁའ་འདི་ལ་སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་ཅིག་དང། ཆོས་མཉན་པའི་མཛོད་ཐོས་སོ། །དེ་


[389A]༄༅། །ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང། འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་པར་སྣང་ལས་ཚིགས་སུ་བད་པ་འདི་དག་བྱུང་ངོ། །ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ཡིད་རྣམས་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གང་ཡིན། །
དེ་ལ་འཇུག་པ་རབ་བསྟན་གྱི། །ཁྱེད་ཅག་མཐར་གྱིས་མཉན་པར་གྱིས། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་མཐོ་བ་མེད། །དམའ་བའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཆོས་ཉིད་མཐོ་དམའ་མེད། །དེ་ལ་འདུད་པ་
ག་ལ་ཡོད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད། །འགོག་པ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ལ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་བྲི་བ་མེད། །གང་བ་
དག་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །ཆོས་རྣམས་གང་མེད་བྲི་མེད་དེ། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཚུངས་མཉམ་མོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་མུན་པ་མེད། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་ཉོན་མི་མོངས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་
འོད་གསལ་བས། །དེ་བས་ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་མེད། །ཉི་ཟླ་ཡི་ནི་འོད་ཟེར་གྱིས། །ནམ་མཁའ་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་སེམས་རྣམས་ཀྱང། །གང་ལའང་
དགའ་བར་འགྱུར་བ་མེད། །མདུང་ཐུང་རྩེ་གཉིས་འབབ་པས་ཀྱང་།ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད། །དེ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་སྒོ་ཀུན་གྱིས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ནི་ཉོན་མི་མོངས། །


[389B] །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་དགའ་འགྱུར་མེད། །རྙེད་དང་བསྟི་སྟང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་མི་བྱེད། །བསྟོད་པ་དང་ནི་སྨད་པ་ལ། །ནམ་མཁའ་
ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་སྟེ། །དེ་བཞིན་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་མི་གཡོ། །ས་དག་གཡོས་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི་།ནམ་མཁའ་ནམ་ཡང་གཡོ་བ་མིན། །འཇིག་རྟེན་འདི་
དག་གཡོ་འཁྲུག་ཀྱང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁྲུག་པ་མེད། །སྲེག་པའི་བསྐལ་བ་འབྱུང་བ་ན། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མི་འཚིག་པ། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བསྟན་མི་གདུང། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འདུལ་བའང་མེད། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གནས་པ་བཞིན། །ཆོས་རྣམས་འགྲོ་མེད་འོང་བའང་མེད་།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དེ་དག་གནས། །གཟུགས་
སུ་སྣང་བ་ཇི་སྙེད་པ། །ནམ་མཁའ་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་འབྱུང་།ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་བྱུང། །མཚན་མ་མེད་ཅིང་གཟུགས་མེད་པ། །ནམ་མཁའ་བལྟར་
ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་སེམས་རྣམས་རབ་ཤེས་ན། །ནམ་མཁའ་དང་ཡང་མཚུངས་མཉམ་མོ། །མིང་ཙམ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ། །དེ་ལ་ཁ་དོག་དབྱིབས་ཀྱང་མེད། །སེམས་དང་ཡིད་དང་
རྣམ་ཤེས་ཀྱང། །མིང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཐའ་མེད་ཅིང། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་གཟུང་དུ་མེད། །དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་མཐུ་ཆེན་ཡང། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཉམ་


[390A]༄༅། །ཞིང་མཚུངས། །སེམས་ཅན་ནམ་མཁའ་འགྲོ་མོད་ཀྱི། །དེ་ལ་འགྲོ་བའི་རྗེས་ཀྱང་མེད། །སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་སྤྱོད་ཀྱང་།དེ་ནི་སྤྱོད་པའི་མཚན་མ་
མིན༑ ༑ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡི་ལུས། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཚུངས་འདྲ་བ། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཉམ་ཞིང་མཚུངས། །ཁམས་བཞི་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་
དང། །མཚུངས་ཞིང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་གསུངས། །འདི་ལྟར་སྲེག་པའི་བསྐལ་བ་ལའང། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་ཁམས་འདི་མཚུངས། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ནམ་ཡང་ཡོངས་
སུ་གང་མི་ནུས། །དེ་བཞིན་ཡུལ་རྣམས་ཀུན་གྱིས་ཀྱང། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་མི་གང་ངོ། །ཚིག་ཆེན་སེངྒེའི་སྒྲ་དག་གིས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདས་
བའི་ཤེས་རབ་གང། །དེ་དག་བསྟན་པ་འདི་ལ་ངོམས། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྒྱ་ཆེ་བས། །ཐ་མ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱང། །མཐའ་མ་
དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་སོ་།གང་གིས་ཡང་དག་ཉིད་ཤེས་ན། །དེ་དག་དངོས་པོ་མི་འཇིག་ཅིང་།དངོས་པོ་དག་ལའང་མི་གནས་སོ། །
དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་ཤེས་ཤིང། །ཡང་དག་མཐའ་ལ་གང་གནས་བ། །དངོས་པོ་དང་ནི་དངོས་མེད་པ། །ལྟ་བ་མཁས་པས་མི་འཛིན་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཡིས་བསྒྲགས།།


[390B] །དེ་ནི་སྒྲ་མེད་བརྗོད་པ་མེད་།དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བཤད་ཀྱང་ནི། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བརྗོད་དུ་མེད། །གང་དེ་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང། །དེ་
ཡི་དོན་ནི་བརྗོད་དུ་མེད། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་དང། །མིག་ཡོར་དང་ནི་བྲག་ཅ་རྣམས། །དེ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིས། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དྲང་བའི་ཕྱིར་
དཔེ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཀུན་བསྟན་ཏེ། །རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་།གཉེན་པོ་རྣམས་ནི་མི་དམིགས་སོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཀུན་ཀྱང། །མཚན་ཉིད་དུ་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན། །མཚན་
གཞི་མཚན་གཞི་མེད་པ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མི་དམིགས་སོ་།མཚན་གཞི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ནམ་མཁའ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན། །གང་གིས་ཚུལ་འདི་རབ་རྟོགས་པ།།
དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །ཆགས་པ་མེད་ཅིང་བཅིངས་པ་མེད། །ཤིན་ཏུ་ཅུང་ཟད་མེད་པ་སྟེ། །སྤྲོས་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་དེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་
ལས་ནི་མ་གྲོལ་བ། །སེམས་ཅན་ལ་ཡང་མི་གནས་ཤིང། །སེམས་ཅན་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་དེ་བྱ། །སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། །ཐོས་
ནས་དངང་བར་མི་བྱེད་དེ། །གང་དེ་བྱང་ཆུབ་པ་རབ་ཞུགས་པ་།དཔའ་བོ་དག་གི་གོ་ཆ་འདི། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དག་མང་དུ་སྤྲུལ་ནས་དེར་བསད་ཀྱང། །དེ་ལ་བསད་པ་གང་


[391A]༄༅། །ཡང་མེད། །སེམས་ཅན་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་དང་ནི་སེམས་ཅན་དང། །མྱ་ངན་འདས་དང་སངས་རྒྱས་ཀུན། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རང་བཞིན་གཅིག་
རང་བཞིན་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས། །ནམ་མཁའ་ལས་ནི་ནམ་མཁའི་མཛོད། །མི་ཟད་པ་ཡི་མཛོད་གྲུབ་སྟེ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགུ་བྱེད་ཅིང། །མཛོད་དེ་ཟད་པར་མི་
འགྱུར་རོ། །ཚད་མེད་བསོད་ནམས་ཆུ་བོས་ནི། །མཛོད་འདི་རྣམ་པར་སྦྱངས་པ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་འཕོ་མེད་པར། །ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་བལྟ་བར་བྱ། །རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་
འབྱུང་བ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རབ་ཤེས་ན། །དེ་ཡི་མཛད་ནི་མི་ཟད་དེ། །ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཆོས་བཞི་འདི་དག་མི་ཟད་པར། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས་རབ་
གསུངས་ཏེ། །སེམས་ཅན་ནམ་མཁའ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་སྟེ་དེ་དག་རྫས་ཡིན་ན། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་འགྱུར་གྱི། །དེ་དག་མེད་པས་
མི་ཟད་ཅེས། །དེ་བས་དེ་ནི་མི་ཟད་གསུངས། །ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་སྐད་ཅིག་པ། །ཟད་པ་ཆོས་ནི་མི་ཟད་དེ། །མི་ཟད་དེ་ལ་ཟད་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གང་ཞིག་གིས། །ཆོས་བསྟན་འདི་ནི་རབ་ཤེས་ན། །དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་མི་དཀའ། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ལ་ཡང་དག་ཞུགས། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྟན་པ་འདི་བྱུང་བ་ན་བྱང་ཆུབ་


[391B] མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །ལྷའི་བུ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་འཁོད་པ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །
དེ་ནས་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟད་མོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྒྲ་འདི་ག་ལས་
བྱུང་སྙམ་དུ་བདག་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་དྲིས་ཤིག་དང། འདི་ཁྱོད་ལ་ལན་ལྡོན་ནོ།།
དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟད་མོ་ཅན་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སྒྲ་འདི་ག་ལས་བྱུང་སྙམ་དུ་བདག་ལྟད་མོར་འཛིན་པར་
གྱུར་ཏོ༑ ༑ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྲག་ཅའི་སྒྲ་ག་ལས་བྱུང། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་བྲག་
ཅའི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྲག་ཅ་ལ་ལུས་སམ་སེམས་སམ། གཟུགས་སམ། ཁ་དོག་གམ༑ དབྱིབས་གང་ཡང་ཡོད་དམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། མེད་
དོ༑ ༑སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྲག་ཅ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲ་སྐད་གོ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། སྒྲ་སྐད་གོ་བར་བྱེད་པར་


[392A]༄༅། །འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། སྒྲ་འདི་གོ་བར་བྱེད་པ་སུ། གང་ནས་དབྱངས་འདི་འབྱུང། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སོ་སོར་རྣམ་པར་
རིག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ཁོ་བོས་ཡིད་ཀྱི་སེམས་པས་གང་བསམ་པ་དེ་བར་སྣང་འདི་ལས་འབྱུང་ཡང་སེམས་དེ་དེར་འགྲོ་བའང་མེད་དེ་འདིར་འོང་བའང་མེད་མོད་ཀྱི། སྒྲའི་
སྒྲ་བརྙན་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཇི་ཙམ་དུ་ཟབ་པ་ལ་ལྟོས། གང་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཡང་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་མི་འཕེལ། རྒྱུ་མེད་པ་
ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཆོས་འདི་གཉི་ག་ལའང་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་མེད་དོ། །གང་དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་པ་
དེ་དག་ནི། བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དེའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
བསལ་བས་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི། རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་
བཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀའང་བརྡའི་ཚིག་གོ་དོན་དམ་པའི་མཐའ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དོན་དམ་པའི་མཐའ་ནི། མཐའ་


[392B] གང་འདི་མཐའ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའོ། །གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་དེ་བདག་གི་མཐའོ། །གང་བདག་གི་མཐའ་
དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། དེའི་མཐའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ། ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཐའ་སྟེ། གང་མཐའ་དེ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ལ་མི་ཆགས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ལ་མི་ཆགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྙེད་དོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟད་མོ་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ལྟད་མོ་ཅན་ཞེས་མིང་སུས་བཏགས། སྨྲས་པ་
བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཁྱོད་གང་དང་གང་དུ་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དང། བརྩོན་པ་དེ་དང་དེར་ལྟད་མོར་མི་འགྱུར་རམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་
བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འདུན་ཅིང་བརྩོན་པ་དེ་དང་དེར་ཁོ་བོས་ན་མེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་ལྟད་མོ་དང་ལྡན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁོ་
བོ་ལྟད་མོ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོ་བོ་ལྟད་མོར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང། སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ལ་ཁོ་བོ་ལྟད་མོར་
གྱུར་ཏེ༑ དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ལྟད་མོ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །གང་ལ་ཁོ་བོ་ལྟད་མོར་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གང་ཡང་མེད། འཇུག་པ་དེ་གང་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ལྟད་མོ་ཅན་ཞེས་བྱའོ་


[393A]༄༅། །གང་དུ་ཁོ་བོ་ལྟད་མོར་གྱུར་པ་དེར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང། བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཁོ་བོ་ལྟད་མོ་ཅན་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་མིང་འདི་ཉིད་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕོངས་
སུ་བརྗོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་ཀྱང་གང་ལའང་མི་ཆགས་ཏེ། ཆགས་པ་མ་མཆིས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོན་པ་ནི། ངོ་མཚར་ཏོ། །དེ་ནས་འཁོར་
དེ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གང་ཅི་འདྲ་བར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱ་བ་ལ་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་ཐོགས་
པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་བསམ་པ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་


[393B] དེ་བདག་དང་གཞན་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་།དྲི་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སེམས་ཡོངས་སུ་
དག་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་།དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། རྙོག་པ་མེད་པར་
འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་
འདུལ་བར་འགྱུར་རོ། །འཁྱིལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། རྒྱུ་དང་ལྟ་བ་ལས་རྣམ་པར་
ཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །དགའ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐར་མའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སྦྱིན་གནས་
ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །མཐུ་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སེམས་མི་འཇུམ་པར་འགྱུར་རོ། །མཚུངས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །སེངྒའི་ཏོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་


[394A]༄༅། །འཇིགས་པ་དང་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་།སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ། །
པདྨ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་པར་འགྱུར་རོ། །པདྨ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོད་བཀོད་
པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱ་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་
རོ༑ ༑རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོའི་དཔུང་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་།སྐར་མདའ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་
བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉི་མའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། མུན་པ་མུན་ནག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉི་མ་འཁྱིལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ནི༑ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ་།ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་
འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་པོའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། རྡོ་རྗེའི་


[394B] །སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། དམ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལས་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ནི༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང། སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་
རོ༑ ༑ས་འཛིན་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། བདུད་བཞི་ལས་ཡང་དག་པར་
འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། གཟུགས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །མི་འཛུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སེམས་རྩེ་
གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། དམིགས་
པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་ལོ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །གློག་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་


[395A]༄༅། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་འཇིག་པ་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །ལེགས་པར་བྱས་པས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། དགེ་
བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀྱི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་ནི། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ངག་གི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཚངས་པའི་སྒྲ་སྐད་བསྒྲགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
སེམས་མགུ་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་
འགྱུར་རོ། །མཚུངས་པར་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སྨོན་ལམ་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཟོད་པའི་གོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་འགྱུར་རོ། །ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཚངས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་


[395B] གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷུན་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷུན་པོའི་
སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐར་མདའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སྒྲིབ་པ་དང། ཆོད་པ་དང། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཐམས་
ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ལས་དང་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །མཐའ་ཡས་འཁྱིལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་
ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། དམིགས་པ་དང། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། །སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གཡོ་བ་དང། སེམས་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སྤོབས་
པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་


[396A]༄༅། །ཚད་མེད་པའི་སྣོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚོལ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགུ་བར་འགྱུར་
རོ༑ ༑རིན་ཆེན་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་
ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སེམས་
དང། ཡིད་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྲིན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་
རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། བདུད་རྩིའི་ཆོས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་
པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལས་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་
ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འདོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་འགྱུར་


[396B] ༑ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་
བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུད་ཆགས་པ་དང། རྒྱུད་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་དང། ཚིག་
རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སེམས་
ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དག་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་
བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་རེ་རེ་ལའང་འཁོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་ཁྲིར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱད་ཁྲིར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མི་ཟད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་


[397A]༄༅། །བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་སྙེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོའང་དེ་སྙེད། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དེ་སྙེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་
བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཤད་ཅེས་བྱའོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་
དང། སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་མདོའོ། །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་དག་དང་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་མཐའ་དག་ལ་
འཇུག་པ་དེ་ནི། ཚད་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། བསྐལ་པ་བརྒྱད་སྟོང་གི་མཐར་འདུག་ཀྱང་བཤད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡོངས་སུ་བསྟན་
ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་འདི་དག་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་
པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་འདི་བསྟན་པ་ནི། ལེགས་པར་སྨྲས་ཏེ། ལུས་མངོན་སུམ་


[397B]བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ནི། ལེགས་སོ་ལེགས་
སོ༑ ༑འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཞུས་པ། བམ་པོ་ལྔ་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་དཔལ་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གི་ཐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཐོག་མར་ནམ་མཁའ་འདི་ལས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆར་
རབ་ཏུ་ཕབ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་
པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་མཐའ་ཡས་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྐ་རགས་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་ཡོན་ཏན་གྱི་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་བསྐལ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་


[398A]༄༅། །བྱུང་སྟེ༑ ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། སྐ་རགས་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའང་འབྱོར་བ། བདེ་བ། ལོ་ལེགས་པ། རྒྱས་པ། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དང་མིས་[?]གང་བ་
རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བརྒྱན་པ། འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ། གོས་ཀ་ཙ་ལནྡི་ཀ་ལྟར་རག་ན་བདེ་བ། ཛམྦུའི་ཆུ་བོ་གསེར་གྱི་པདྨ་བཀྲམ་པ། རིན་པོ་ཆེ་གསལ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་
རྣམ་པར་སྤྲས་པ། མིག་མང་རིས་སུ་བྲེས་པ། ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་
སྤྱོད་དང། ཀུན་སྤྱོད་པ་ལྟར་འདུག་གོ་མི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞལ་མེད་ཁང་དང། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ན་གནས་པར་གྱུར་ཅིང་བསམ་པས་ཟས་དང་སྐོམ་རབ་ཏུ་འབྱོར་ཏོ། །
དེའང་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་མཐའ་ཡས་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དྲུག་ཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་
ཆེན་པོ་བྱུང་ངོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཡང་
རིགས་ཀྱི་བུ། རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེའི་ཁང་པ་ཛམྦུའི་གླིང་གི་དབུས་སུ་བརྩིགས་བར་གྱུར་ཏོ། །ཤར་ཕྱོགས་སུའང་དཔག་ཚད་བཞི། ནུབ་ཕྱོགས་དང། ལྷོ་ཕྱོགས་


[398B] བྱང་ཕྱོགས་སུའང་དཔག་ཚད་བཞི་བཞི་བཀྲ་བ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལྔ་བརྒྱས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པའོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། རྒྱལ་
པོ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ས་བརྒྱན་པའི་བཙུན་མོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོད་དོ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་བཟང་མོ་ཤ་སྟག་གོ་ཁྱེའུ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚན་པོ་ཆེ་
ཆེན་པོའི་སྟོབས་དང། དྲག་ཤུལ་འཆང་བ་ཤ་སྟག་གོ་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ལ་བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་གི་མིང་ནི། དཔལ་གྱི་
གཟི་བརྗིད། གཅིག་གི་མིང་ནི། དཔལ་གྱི་འོད་དོ། །རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེ་དགའ་བ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་བཙུན་མོའི་ནང་ན་འདུག་པའི་ཚེ་ལྷ་
མོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་པང་པ་ནས་ཁྱེའུ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སྨོན་ལམ་རྫོགས་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་
ཞུགས་པ་སྟེ། གཅིག་གི་མིང་ནི། སེངྒེ་ཞེས་བྱ། གཅིག་གི་མིང་ནི་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་སྒྲ་སྐད་དང། དབྱངས་གཅིག་ཏུ་ཕ་བསོད་ནམས་
ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །སྔོན་བྱས་དགེ་དང་མི་དགེ་ཆུད་མི་ཟ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་མཆོད་བྱས་ཆུད་མི་ཟ། །བསམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱང་ཆུད་


[399A]༄༅། །མི་ཟ༑ ༑སྒྲུབ་པ་གཙོར་བྱེད་ཐོས་པ་ཆུད་མི་ཟ། །སྦྱིན་དང་དུལ་དང་སྡོམ་པ་ཆུད་མི་ཟ། །བཟོད་དང་དེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ། །བྱས་པ་གཟོ་ཞིང་དགེ་བའི་
ལས་བྱས་ཕྱིར། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དེ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་།རྩེ་གཅིག་བསམ་གཏན་དང་ནི་རྣམ་ཐར་སེམས། །ངེས་པར་རྟོག་དང་ཤེས་རབ་སེམས་མི་ཉམས། །ཡེ་
ཤེས་ལས་བྱས་རྟག་ཏུ་མི་འཁྲུགས་ཏེ། །མི་འཁྲུགས་ཆོས་ལས་བྱང་ཆུབ་བརྙེད་མི་དཀའ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིས་མི་གོས་ཏེ། །དེ་ནི་སླར་ཡང་མངལ་དུ་མི་གནས་ཤིང།།
དེ་ནི་པདྨའི་སྙིང་པོར་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ། །མི་གོས་པ་ནི་པདྨ་ཆུ་ལས་ལྟར། །ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་སྨན་པའི་རྒྱལ། །དུས་གསུམ་མི་ཆགས་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཡི། །བདེ་
གཤེགས་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་གན་ནས་སུ། །ཆོས་འདོད་ཕྱིར་ནི་དེ་ནས་བདག་ཅག་འོངས། །ཨུ་དུམྭ་རའི་མེ་ཏོག་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འབྱུང་བ་རྙེད་པར་
དཀའི༑ ༑དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱི་དང་བལྟ་སླད་དུ། །བདེ་གཤེགས་ཐད་དུ་ཡབ་ཀྱང་བཞུད་པར་བགྱི། །རྒྱལ་པོས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས། །བུ་དང་བཙུན་མོ་འཁོར་
དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་སྟོང་གིས་ཡོངས་བསྐོར་ཏེ་།རྒྱལ་བ་དེ་ཡི་གན་དུ་ཉེ་བར་དོང། །མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་བྱུག་པར་བཅས་པ་ཡིས། །དེ་ལ་ཚུལ་དང་འདྲ་བའི་


[399B] །ཞབས་ལ་ཕྱག་བཙལ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བྱས་ཏེ་།ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་སྤྱན་སྔར་འདུག་སེངྒེ་དང་ནི་སེངྒེའི་རྩལ་འགྲོ་ཡང། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་
ལ་བཟུང་ནས་སུ། །གཏུགས་ནས་ཆོས་དང་དོན་ལྡན་མཁས་པ་ཡི་།འཕགས་པ་དེས་ནི་ཚིགས་བཅད་འདི་དག་སྨྲས། ཁྱོད་ནི་སྐྱབས་དང་མགོན་དང་དཔུང་གཉེན་ཏེ། འཇིག་
རྟེན་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲོན་མར་གྱུར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་སྤྱོད་གྱུར་ལ་མཁས། །ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེ་བཞིན་གནས་པར་མཛད་།རྒྱལ་པོ་འདི་ནི་ཕྱུག་ཅིང་སྐྱིད་པས་མོས། །
གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་བཅས་པས་བཅིངས། །ནམ་ཡང་སྟོན་པ་ལ་ནི་མཆོད་ཕྱིར་ཡང། །ཉེ་བར་མི་མཆི་ཆོས་ལྟ་ག་ལ་ཉན་།མགོན་པོ་ཐུགས་རྗེ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་མཛོད་ལ། །
ཇི་ལྟར་དེ་ཀུན་ལྷན་ཅིག་ཐོས་ནས་སུ། ཐེག་པ་མཆོག་ལས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ། །བྱང་ཆུབ་ལམ་མཆོག་དེ་ནི་ལགས་པར་སྟོན། །བཅོམ་ལྡན་མགོན་པོ་ཏ་ལ་བརྒྱད་ཅུ་
སྲིད༑ ༑ནམ་མཁར་འཕགས་བཞུགས་མི་དབང་དེ་ལ་གསུངས། །ང་ཡི་ཆོས་མཆོག་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཉོན་ལ། །ཐོས་ནས་དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ནན་ཏན་གྱིས། །འདོད་པ་མི་རྟག་དེ་
བཞིན་རྒྱལ་སྲིད་སྲོག་སྲོག་ནི་རྩྭ་ཡི་ཟིལ་པའི་ཐིགས་པ་འདྲ་།བརྩེ་བ་དེ་བཞིན་འདོད་བདེ་རྨི་ལམ་འདྲ། །མཁས་པ་སུ་ཞིག་འདི་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད། །སེམས་ཅན་གང་ཡང་འདོད་


[400A]༄༅། །པས་ངོམས་མེད་དེ། །ཕྱིར་ཡང་དེ་བཞིན་འདོད་པ་སྐོམ་ཞིང་རྒྱུ། །བྱིས་པ་ངོམས་མི་ཤེས་ཤིང་ཡུལ་ལ་གནས། །ཤེས་རབ་གང་ངོམས་དེ་དག་
ཤིན་ཏུ་ངོམས། །སྒྱུ་མ་སླུ་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་སྒྱུ་མ་འདྲ། །ཁམས་རྣམས་འདི་དག་སྦྲུལ་གདུག་བཞིན་དུ་བསྟན། །དབང་པོ་དྲུག་ནི་སྟོང་པའི་གྲོང་
དང་འདྲ། །བུ་དང་ཆུང་མ་རྒྱལ་སྲིད་ཡུལ་འཁོར་ཡང། །འཆི་བར་གནས་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་མེད། །སྦྱིན་དུལ་ཀུན་སྡོམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུང་པོ་ནི། །དེ་དག་ཕ་རོལ་འགྲོ་བའི་
གྲོགས་ཡིན་ནོ། །ང་ཡི་གཟུགས་དང་ཡོན་ཏན་སྤོབས་པ་རྫོགས། །རྫུ་འཕྲུལ་དག་ཀྱང་ཇི་འདྲ་རབ་ལྟོས་ལ། །གལ་ཏེ་འདི་འདྲ་བར་ཡང་འགྱུར་འདོད་ན། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འདི་ཕྱིར་
སེམས་སྐྱེད་ཅིག་རྒྱལ་པོ་གླང་པོ་དེས་ནི་ཆོས་ཐོས་ནས། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་དང། །སྲས་དང་བཙུན་མོ་སྟོབས་བཅས་གྲོང་མི་རྣམས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འདི་ཕྱིར་
སེམས་བསྐྱེད་དེ། །བདག་ཅག་མཆོག་གི་སེམས་ནི་བསྐྱེད་པར་བགྱི། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགྲོན་དུ་གཉེར་བར་བགྱི། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་མཆོག་ཡིད་འོང་སྤྱད་པར་བགྱི། །འགྲོ་
བ་བླ་མེད་སངས་རྒྱས་འགྱུར་བར་བགྱི། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་


[400B]བའི་ཡོ་བྱད་དང། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིམ་གྲོ་བྱས་སོ། །ཁྱེའུ་སེངྒེ་དང། སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་འགྲོ་བ་དེ་གཉིས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་བསྟན་པ་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རྒྱལ་བུ་ཕྱི་མ་ཉི་ཁྲིའང་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་སེངྒེ་
དང། སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་འགྲོ་བའི་དགེ་སློང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་དང། ཉིན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་བརྩོན་པས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་མངོན་པར་
ཤེས་པ་ལྔ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་དག་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྙེད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་བཤད་ནས་དེ་གཉིས་
ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟར་ལོ་བརྒྱད་
ཁྲི་བཞི་སྟོང་འདས་ནས་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་མཐའ་ཡས་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་བ་དང་
དེས་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་ངས་ནི། ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་


[401A]༄༅། །བྱས་ན༑ འདི་གཉིས་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ངས་མ་བྱས་པ་ཅི་ཞིག་བྱས་སྙམ་དུ་བརྙས་པའི་སེམས་སྐྱེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་མཐའ་ཡས་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེ་ལྟ་བུར་སེམས་པ་མཁྱེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེ་རྩལ་གྱིས་འགྲོ་བ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། བསོད་ནམས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་སྟོན་ལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་
གྱིས་ཤིག་བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་གྱིས་ཤིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་འབར་བར་གྱིས་ཤིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་གྱིས་ཤིག་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་
རྣམས་ཚར་ཆོད་ཅིག་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་འབར་བར་གྱིས་ཤིག་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་གྱིས་ཤིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་རོལ་པའང་སྟོན་ཅིག་དེ་ནས་
དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་འགྲོ་བས་དེའི་དུས་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ལག་པས་བྱུགས་ནས་དེས་ནམ་མཁའ་ལ་ལག་པས་བྱུགས་པ་དང། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་
པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །དེས་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་ལག་པས་བྱུགས་པ་དང། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བར་སྣང་ལས་སིལ་སྙན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་


[401B] །དེས་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་ལག་པས་བྱུགས་པ་དང། དེ་ནས་བར་སྣང་ལས་སྔོན་མ་ཐོས་མ་མཐོང་བའི་དྲི་ཞིམ་ཞིང་འཇམ་པ་ཀ་ཙ་ལིནྡི་ཀ་ལྟར་རེག་ན་
བདེ་བའི་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱི་ཆར་བབ་བོ། །དེས་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་ལག་པས་བྱུགས་པ་དང། དེ་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བར་སྣང་ལས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆར་རབ་ཏུ་མངོན་པར་
བབ་བོ༑ ༑ལོངས་སྤྱོད་དང། ཀུན་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆར་རབ་ཏུ་བབ་བོ། །ཇི་ལྟ་བུར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆར་མངོན་
པར་རབ་ཏུ་འབབ་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཟས་དང། སྐོམ་དང། བྲོའི་ཆར་མངོན་པར་རབ་ཏུ་བབ་བོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་མཐའ་ཡས་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་
པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བཏད་བ་དང། །རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་བབ་པ་འདི་གང་མང། གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་འདི་ནི། དཔེར་བགྱི་པའང་སླ་བ་མ་ལགས་ཏེ། དེ་ཙམ་དུ་ཚད་མ་མཆིས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་
རྩལ་གྱིས་འགྲོ་བ་འདི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འདོད་ན་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འདི་འདྲ་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་མངོན་པར་འབེབས་


[402A]༄༅། །སོ༑ ༑གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་གི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བུར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ངོམས་ཤིང་ཚིམ་པར་བྱེད་དོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟར་
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གང་ས་བླའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལ་འདི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆར་མངོན་པར་རབ་ཏུ་བབ་པ་ལས་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་འདི་ནི། ནམ་མཁའི་མཛོད་དུ་འགྱུར་བ་སྙམ་ཞེས་སྒྲ་ཕྱུང་ངོ། །ཇི་ལྟར་ས་བླའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་ཕྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བར་སྣང་དང། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་དང་
སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང། འཐབ་བྲལ་དང། དགའ་ལྡན་དང། འཕྲུལ་དགའ་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལ་འདི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་འདི་འདྲ་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་
ཆར་རབ་ཏུ་བབ་པ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི་ནམ་མཁའི་མཛོད་དུ་འགྱུར་པ་སྙམ་ཞེས་སྒྲ་ཕྱུང་བས་མིང་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་མཐའ་ཡས་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ། །གང་ལ་དེས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དེ་ལ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱང་
རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་འགྲོ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། བསོད་


[402B] ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དེ་མཐོང་ནས་ཁྱེའུ་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་པོར་བཅུག་སྟེ་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་སྦྱིན་པ་འདི་ནི། སེམས་ཀུན་ཏུ་
ཆགས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྦྱིན་པ་འདི་ནི། ལུས་དང། ངག་གི་གེགས་སོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི། ལུས་དང། དག་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའོ། །སྦྱིན་པ་
འདི་གེགས་ཆེན་པོའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི། གེགས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །སྦྱིན་པ་འདི་ནི། རྩྭ་དང། ལོ་མའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི། སྙིང་པོ་དང། འབྲས་བུར་འགྲུབ་པའོ། །སྦྱིན་པ་
འདི་ནི། ང་ཡི་བ་དང་བཅས་ཤིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་འདོར་བའོ་།སྦྱིན་པ་འདི་ནི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་མི་
བསྐྱོད་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའོ། །སྦྱིན་པ་འདི་ནི། བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་སྦྱོར་བའོ་།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འདི་ནི། དུལ་བ་དང། ཞི་བ་དང། ཅང་ཤེས་པའི་སའོ་སྙམ་
དུ་དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང། སེམས་དེ་ལྟ་བུ་དང་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་གཅིག་པུ། མི་འདྲེ་བ་བག་ཡོད་པ། བརྩོན་པ། རབ་ཏུ་དབེན་པར་གནས་
པས་རིང་པོ་མ་ཐོགས་པར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་བསྐྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སེམས་


[403A]༄༅། །ན༑ དེ་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་བ་འཇིག་དེ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བསོད་
ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་འདི་ནི། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་
ཏེ༑ དེས་ཐོག་མར་ནམ་མཁའི་མཛོད་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་ཕབ་བོ་།དེ་ཚུན་ཆད་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པར་ནམ་ཡང་ནམ་མཁའི་
མཛོད་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་ཆར་འབེབས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་ཉམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ང་ནི། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ནི། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། གང་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པས་རྒྱལ་པོར་བཙུག་པའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ༑ དེའི་གསུང་རབ་ཀྱང་འདི་ལྟར་དགའ་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་
ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ་།སྔོན་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་འདི་བསྟན་


[403B]རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་འདི་
སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གང་ལགས། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
དྲུག་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དང་བསམ་གཏན་བཞི་དང། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་
གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྣམས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་མི་རྟག་པར་རིག་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནོ། །གཟུགས་སྡུག་བསྔལ་བར་རིག་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནོ། །
གཟུགས་བདག་མེད་པར་རིག་གཟུགས་ཞི་བར་རིག་གཟུགས་སྟོང་པར་རིག་།གཟུགས་མཚན་མ་མེད་པར་རིག་གཟུགས་སྨོན་པ་མེད་པར་རིག་གཟུགས་མངོན་པར་འདུ་


[404A]༄༅། །མི་བྱེད་པར་རིག་གཟུགས་མ་སྐྱེས་པར་རིག་གཟུགས་མ་བྱུང་བར་རིག་གཟུགས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་རིག་གཟུགས་དབེན་པར་རིག་གཟུགས་
གཟུང་བ་མེད་པར་རིག་གཟུགས་ཀུན་གཞི་མེད་པར་རིག་གཟུགས་འབྱུང་བ་མེད་པར་རིག་གཟུགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རིག་གཟུགས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རིག་།གཟུགས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་
རིག་གཟུགས་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་རིག་གཟུགས་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་རིག་གཟུགས་མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་རིག་གཟུགས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་རིག་གཟུགས་རྩྭ་དང། ཤིང་དང། རྩིག་པ་
དང། ལམ་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་རིག་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ་སྦྱིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསྔོ་བའི་དེ་
བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །བསྔོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དེ་
བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། དེ་
བཞིན་ཉིད་མེད་དེ། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་སྦྱིན་པ་སྟེ་སྤྱིན་པ་འདི་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་


[404B] །དེ་བཞིན་དུ་ཚེར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྟག་པར་རིག་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནོ། །རྣམ་པར་
ཤེས་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞི་བར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚན་མ་མེད་པར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨོན་
པ་མེད་པར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་རིག་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་བྱུང་བར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་
བར་རིག་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབེན་པར་རིག་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུང་བ་མེད་པར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་གཞི་མེད་པར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་བར་
རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྲག་ཅ་
ལྟ་བུར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་
ཏེ༑ དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །སྦྱིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསྔོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བསྔོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་


[405A]༄༅། །ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བདག་
གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་དོ། །མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། གཞན་མ་
ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་འདི་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །གཞན་ཡང་རིགས་
ཀྱི་བུ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་མི་རྟག་པར་རིག་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ནས་གཟུགས་རྩྭ་དང། ཤིང་དང། རྩིག་པ་དང་ལམ་དང། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་བར་དུ་རིག་ནས་
ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ངོ། །དེ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསྔོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བསྔོ་བའི་དེ་
བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་
བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་དེ། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་


[405B] །དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་སྲུང་བ་འདི་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་
ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྟག་པར་རིག་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རིག་
ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསྔོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བསྔོ་
བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བདག་གི་
དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་དེ། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་
བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་སྲུང་བ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་གཟུགས་མི་རྟག་པར་རིག་ནས་བཟོད་པ་སྒོམ་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་འདི་ལྟ་བུས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་།བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་གོ་ཤེས་རབ་


[406A]༄༅། །རྣམ་པར་དཔྱོད་དོ། །དེས་གཟུགས་མི་རྟག་པར་རིག་ནས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནས་གཟུགས་རྩྭ་དང། ཤིང་དང། རྩིག་པ་དང། ལམ་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་རིག་
ནས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དཔྱོད་དོ། །དེ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསྔོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བསྔོ་
བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་
དང། བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་དེ། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་
དང། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །དེ་
བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྟག་པར་རིག་ནས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་
པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རིག་ནས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དཔྱོད་དོ་།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་


[406B] བསྔོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་
ཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་དེ་
མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་།དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་འྡིའང་རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུགས་མི་རྟག་པར་རིག་ནས་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པ་ནས་གཟུགས་རྩྭ་
དང། ཤིང་དང། རྩིག་པ་དང། ལམ་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་བུའི་བར་དུ་རིག་ནས་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་མོ། །གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་དེ་
བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །ལུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རྗེས་སུ་ཤེས་སོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་
དེ༑ མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་སྟེ། ལུས་དང་ལྡན་པའི་


[407A]༄༅། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འདི་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་
ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྟག་པར་རིག་ནས་རྒྱ་ཆེར་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་བར་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་རྣམས་
ཀྱང་རྒྱས་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་མི་རྟག་པར་རིག་པ་ནས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པ་ནས་རྩྭ་དང། ཤིང་དང། རྩིག་པ་དང། ལམ་དང། མིག་ཡོར་
ལྟ་བུའི་བར་དུ་རིག་པ་ནས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྟག་
པར་རིག་ནས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་རིག་ནས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་
སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་
ཡིན་པ་དེ་བསྔོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །བསྔོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་


[407B] ༑སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་དེ། མ་ནོར་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་
པ་སྒོམ་ཡང་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་
དུ་སྦྱར་ཏེ་དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་དབང་པོ་དང། སྟོབས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ལམ་དང་
ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་དང། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔའང་
དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་བྱས་ཏེ། དེས་གཟུགས་མི་རྟག་པར་རིག་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། གཟུགས་སྡུག་བསྔལ་པ་དང། གཟུགས་བདག་མེད་པ་དང། གཟུགས་
ཞི་བ་དང། གཟུགས་སྟོང་པ་དང། གཟུགས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་གཟུགས་སྨོན་པ་མེད་པར་རིག་གཟུགས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་རིག་།མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བ་དང། རྟེན་


[408A]༄༅། །ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང། དབེན་པ་དང། གཟུང་བ་མེད་པ་དང། ཀུན་གཞི་མེད་པ་དང། མི་འབྱུང་བ་དང། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང། ཆུ་ཟླ་ལྟ་
བུ་དང། བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་དང། གཟུགས་རྩྭ་དང། ཤིང་དང། རྩིག་པ་དང། ལམ་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་རིག་ནས་མངོན་པར་
ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྟག་པར་རིག་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་
མངོན་པར་སྒྲུབ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་རིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞི་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་
དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང། དབེན་པ་དང། གཟུང་བ་མེད་པ་དང་
ཀུན་གཞི་མེད་པ་དང། མི་འབྱུང་བ་དང། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང། མིག་སྒྱུ་ལྟ་བུ་དང། ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་དང། བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང། གཟུགས་བརྙན་
ལྟ་བུ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་


[408B] །མངོན་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྔོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །བསྔོ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་
བཞིན་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །བདག་གི་དེ་བཞིན་
ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་དེ། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། གཞན་མ་ཡིན་
པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དེ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ་གཟུགས་འཇིག་པ་མ་ཡིན། ཆད་བ་མ་ཡིན། རྟག་
པ་མ་ཡིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྗེས་
སུ་ཤེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇིག་པ་མ་ཡིན། ཆད་པ་མ་ཡིན་རྟག་པ་མ་ཡིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའོ། །གང་ཕུང་པོའི་འཇིག་རྟེན་


[409A]༄༅། །ལས་རྒལ་བ་དེ་ནི། འདོད་པ་དང། གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལའང་མི་ཆགས་པ་སྟེ། དེ་མི་ཆགས་པས་མེད་འགྲོ་བ་ལྔར་སྐྱེས་པའི་
སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། གང་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་པའི་
མཚན་ཉིད་དེ་འཇིག་པར་མི་བྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད། བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད། ཞི་བའི་མཚན་ཉིད། སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་མ་མེད་
པའི་མཚན་ཉིད། སྨོན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འཇིག་པར་མི་བྱེད་པ་
འདི་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །གང་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ལམ་ལོག་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་དོ། །དེ་དག་སྣང་བ་རྙེད་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་
ལ་རབ་ཏུ་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི། རབ་ཀྱི་མཆོག་གོ་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི་


[409B]སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩེ་མོ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི། དམ་པའོ། །ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི། བླ་ན་མེད་པའོ། །ཉི་ཚེ་བའི་ལམ་
ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི། གོང་ན་མེད་པའོ་།གཉེན་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི། མཉམ་པ་མེད་པའོ་།སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཡང་
དག་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའོ་།བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི་བདེ་བར་འགྲོ་བའོ། །མངོན་པར་
ཤེས་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རོལ་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི། མི་ཐོགས་པར་འགྲོ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྣང་བའི་འོད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་
ནི༑ མུན་པ་མུན་ནག་མེད་པའོ། །སྒྱུ་དང་གཡོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི། དྲང་པའོ། །སེམས་གྱ་གྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི། གསལ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་
མཉམ་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི། མཉམ་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི། རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཕན་ཚུན་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བས་ལམ་འདི་ནི་
ཡངས་པའོ། །ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བར་འགྲོ་བས་ལམ་འདི་ནི། རྣལ་དུ་འདུག་པའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ལམ་འདི་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྟན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་


[410A]༄༅། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ལམ་འདི་ནི། གདུང་བ་མེད་པའོ་།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ལམ་འདི་ནི། འཇིག་པ་མེད་པའོ་།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་
ལམ་འདི་ནི། མི་ཟློག་པའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ལམ་འདི་ནི། རྡུལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ལམ་འདི་ནི། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་
བར་འགྲོ་བའོ། །ང་རྒྱལ་མེད་པས་ལམ་འདི་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་ལམ་འདི་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་
སྒྲོལ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །སྔོན་ཐོས་པ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ལམ་འདི་ནི། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་གང་ལ་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཞུགས་ནས་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སྙིང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གོ་ཆ་སྟེ། གྲུ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་མ་རྒལ་བ་སྒྲོལ་བའི་གོ་ཆའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང། ལྟ་
བའི་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་འགྲོལ་བས་མ་གྲོལ་བ་འགྲོལ་བའི་གོ་ཆའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་འདོར་བས་དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་


[410B] །མེད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་གོ་ཆའོ། །བདག་དང། སེམས་ཅན་དང་
སྲོག་དང། གང་ཟག་མི་དམིགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བའི་གོ་ཆའོ། །ལུས་དང། སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གོ་ཆའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བའི་
ཚོགས་བསགས་པས་ངོམས་མི་མྱོང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་གོ་ཆའོ། །སྦྱིན་པའི་ཚོགས་བསགས་པས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ལུས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་གོ་ཆའོ། །
མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པས་བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་བཏུལ་བའི་གོ་ཆའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་
པར་བྱེད་པའི་གོ་ཆའོ། །གཟུངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉན་པ་དང་ཚོལ་བའི་གོ་ཆའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་ལྟ་བའི་གོ་ཆའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་གོ་ཆའོ། །ཤེས་རབ་དང་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་སྟོབས་བཅུ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའི་གོ་ཆའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་གོང་བ་མེད་པས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པའི་གོ་ཆའོ། །མི་དགེ་


[411A]༄༅། །བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་
ཡོངས་སུ་སྐོང་བའི་གོ་ཆའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང། རྨི་ལམ་དང། མིག་ཡོར་དང། བྲག་ཅ་དང། ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་ཐོས་ཀྱང་མི་སྐྲག་མི་དངང། དངང་བར་མི་
འགྱུར་བ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྲག་པའི་གོ་ཆ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཤེས་ཀྱང་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་པར་གནས་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་
མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བར་ཐོས་ཀྱང་ཚེ་དང། འཆི་འཕོ་དང། སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དེ་ནི། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་གོ་ཆའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་
མེད་པར་རིག་ཀྱང་འགོག་པར་མི་ལྟུང་ཞིང་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུའང་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་མི་འཁྲུགས་པའི་གོ་


[411B] །གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་བགོས་ནས་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོས་ཕང་ལོ་བཞི་དང་ལེགས་པར་ལྡན་
པར་བྱས་པ། བསམ་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་རྩིབས་ཤིན་ཏུ་སྦྱར་བ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡེ་ཤེས་ལྷག་པར་ཆེ་བས་ལྟེ་བ་ཟབ་ཅིང་ལེགས་པར་
བྱས་པ༑ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྲོག་ཤིང་དང་ལྡན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བཟུང་བ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པས་ཤིང་རྟའི་མདའ་
བརྟན་པར་སྦྱར་བ། ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་རན་གྱིས་བསྐོར་བ། སྔོན་དམ་བཅས་པ་ཁ་འོག་ཏུ་ལུས་འཁྲུས་པར་
བྱེད་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྲ་བའི་འབྲེང་བས་བཅིངས་པ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པས་གཉའ་ཤིང་གི་ཁུར་ཁྱེར་བ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་
མཐོང་གི་བུ་གར་ལེགས་པར་སྦྱར་བ། བདེན་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་འགྲོས་ཅན། ཅང་ཤེས་སྟོང་རབ་ཏུ་འབད་པ་དང་ལྡན་པ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་
པ་བཞིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ། དྲན་པའི་རུ་དག་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བའི་སྲད་བུས་བཅིངས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤོང་བས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་


[412A]༄༅། །ཡངས་པར་རྒྱུ་བ་དང། དགྲ་དང་བདུད་ཀྱི་དགྲ་འདུལ་བ། ལེགས་པར་བྱ་བ་བྱས་པ། རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བྱིན་གྱི་
རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརློབས་པ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགོངས་པ། སེངྒེའི་ཁྲི་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན་པ། ལྷ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྟོད་པ། གཟུགས་བཟང་ཞིང་བལྟ་བས་མི་ངོམས་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་ཞིང་མི་ཚུགས་པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་
པས་དམ་བཅས་པ་ལས་མི་འགྱུར་བ། ཁ་ལོ་སྒྱུར་བས་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་བཟུང་བ། རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བས་གར་དགའ་མགུར་འགྲོ་བ། ཕྱོགས་བཅུར་རྣམས་པར་ལྟ་བའི་ལྷའི་མིག་སྣང་བ་ཐོབ་པ། ཕྱོགས་བཅུར་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འོད་
ཡངས་པ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་འོད་ཟེར་མཐའ་ཡས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་རྒྱུན་དུ་འབབ་པས་རྟག་ཏུ་མི་ཏོག་གང་བ། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཡང་དག་
པར་བརྗོད་པའི་རོལ་མོ་སིལ་སྙན་དང་ལྡན་པ། སྐྱེ་བོའི་འཁོར་སྐལ་བ་མཐུན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཚོར་བ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཚད་


[412B] རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་སྟེ་
རིགས་ཀྱི་བུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། དེ་འདྲའོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་དེའི་ཕྱིར་གོ་བགོས་ནས་མངོན་པར་ཞུགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་
པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་དང། གོ་ཆ་དང་ཐེག་པ་བཀོད་པ་འདི་བསྟན་པ་ན་
ལྷ་དང་མིའི་སྲོག་ཆགས་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི། འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ།། །།འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཞུས་པ། བམ་པོ་དྲུག་
པ༑ དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་དཔལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པའི་ལམ་རྣམ་པར་སྦྱངས་སོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བདག་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་སྦྱངས་སོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་ན། བདག་རྣམ་པར་


[413A]༄༅། །དག་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པས་བདག་རྣམ་པར་དག་གོ་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པ་
འདི་གང། སྨྲས་པ། གཟུགས་སྔོན་གྱི་མཐའ་རྣམ་པར་དག་པས་འཕོ་བའང་མེད། གཟུགས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་མཐའ་རྣམ་པར་དག་པས་འོང་བའང་མེད། གཟུགས་ད་ལྟར་
བྱུང་བའང་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཉིད་གནས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་རྣམ་པར་
དག་པས་འཕོ་བའང་མེད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་མཐའ་རྣམ་པར་དག་པས་འོང་བའང་མེད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའང་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཉིད་
གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་ཅི་ལ་ལྟ་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་
རྣམ་པར་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟའོ། །སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ། སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སྨྲས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་གང། སྨྲས་པ་


[413B] རྟག་པའང་མེད་པའོ། །སྨྲས་པ་གང་ལ་ཆད་པའང་མེད། རྟག་པའང་མེད་པ་དེ་ལ་ཅི་ཞེས་བྱ་སྨྲས་པ། གང་ལ་ཆད་པའང་མེད། རྟག་པའང་
མེད་པ་དེ་ལ་ནི། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྨྲས་པ། གང་ལ་སྐྱེ་བའང་མེད། འགག་པའང་མེད་པ་དེ་ཅི་ཞེས་བྱ། སྨྲས་པ། གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་
འགག་པ་མེད་པ་དེ་ནི། ཇི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་བགྲང་དུ་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། བགྲང་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་
བགྲང་བར་འགྱུར། སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སའི་སྟེང་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བགྲང་མོད་ཀྱི། ནམ་མཁའ་ལ་ནི། བགྲང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བགྲང་བའི་སྒོ་
ནས་ནི༑ བགྲང་མོད་ཀྱི། བགྲང་བའི་སྒོ་ནས་བགྲང་བར་མི་ནུས་སོ་།གང་བགྲང་བའི་སྒོ་དེ་ཉིད་ནི། བགྲང་དུ་མེད་པའི་སྒོའོ། །དེ་ལ་བགྲང་བའི་སྒོ་གང། བགྲང་དུ་མེད་པའི་སྒོ་
གང་ཞེ་ན། བགྲང་བའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུས་བྱས་སོ་།བགྲང་དུ་མེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་གང་འདུས་མ་བྱས་ལ་བགྲང་བ་མེད་པ་དེ་ནི། བགྲང་
དུ་མེད་པའོ། །གང་བགྲང་དུ་མེད་པ་དེ་ནི། འདུས་མ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་འདི་སྐད་ཅེས་བགྲངས་ཤིང་གཅལ་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་


[414A]༄༅། །སྤོངས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་བྱས་ལ་བགྲང་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འཇལ་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་
སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་ན་གང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའམ། སྤང་བར་བྱ་བའམ། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའམ། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་
མཐོང་ངོ། །དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བས་ཆོས་ལ་གནས་སུ་མི་བྱེད་དོ། །ནམ་ཆོས་ལ་གནས་སུ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། གཞི་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ནམ་གཞི་མེད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི། གང་ལའང་འདོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ནམ་གང་ལའང་འདོད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཅི་ལའང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་དམིགས་པ་དང་
བྲལ་བས་བདག་གི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་དོ། །ཅི་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཅེ་ན། གཟུགས་ལ་རྟག་པའམ། མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །ཚོར་བ་དང་
འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདེ་བར་ཡོངས་སུ་མི་
འཛིན༑ ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདེ་བར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན། གཟུགས་ལ་བདག་དང་བདག་


[414B]བདག་དང་བདག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་
པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན། གཟུགས་ལ་སྟོང་པའམ་མི་སྟོང་པར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་
ལ་སྟོང་པའམ་མི་སྟོང་པར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །དེ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས་འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་ཅིང་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་
འཛིན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མོས་པར་བྱེད་ལ་བདག་ཀྱང་ཐོག་མར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་དགེ་བའི་ལས་
ཅུང་ཟད་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ། །གང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཅིང་འཇུག་གོ་དེ་ལུས་དང། ངག་དང་སེམས་དབེན་པའི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་
ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། །སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་གཟུགས་སུ་མི་སྙེམས། ཚོར་བར་མ་ཡིན་


[415A]༄༅། །འདུ་ཤེས་སུ་མ་ཡིན། འདུ་བྱེད་རྣམས་སུ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཡང་སྙེམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེའི་སེམས་ལ་སྙེམས་པ་མེད་
ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྙེམས་པ་མེད་པས་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་གང་ལའང་བྲི་བའམ་གང་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །
དེ་བྲི་བ་མེད་ཅིང་གང་བ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་རྙེད་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དེ། །ཆོས་གང་
ཡང་སྤྱད་པའང་མེད། རྣམ་པར་སྤྱད་པའང་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དེ་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དེ། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་


[415B] །ཕ་རོལ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེའི་སེམས་མཚན་མ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་ལ་དེའི་སེམས་མི་འཇུག་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
ཞེས་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གཞི་མེད་པའོ། །གཞི་དེ་ལ་དེའི་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ༑ དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ། གལ་ཏེ་བཤད་པར་བྱ་ན་དེ་ལྟར་བཤད་དོ། །
བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་
མཛོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སྣང་བ་འདིས་སྤོབས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་


[416A]༄༅། །དཔེར་ན༑ སྣང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་རྣམས་གདའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་མཐུ་འདིས་བདག་ཅག་རྣམས་
སྤོབས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་དཔལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཅིའི་ཕྱིར་
ན༑ བདག་གི་ཡེ་ཤེས་འདི་བཅབ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བདག་སྤོབས་སོ། །ཞེས་སྟོན། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཀྱི་གང་ཅུང་ཟད་སྤོབས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་སུ་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་
ཆོས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྣང་བར་མ་མཛད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤོབས་པར་ག་ལ་འགྱུར། །སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཅི་སྤོབས་པ་དེ་འཕོ་བ་ཞིག་གམ་
སྨྲས་པ༑ རིགས་ཀྱི་བུ། འཕོ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤོབས་པའི་རྒྱུས་སྤོབས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མ་རིག་པ་ནི། འདུ་བྱེད་
རྣམས་སུ་མི་འཕོ་མོད་ཀྱི། མ་རིག་པའི་རྒྱུས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤོབས་པའང་གང་དུའང་མི་འཕོ་མོད་ཀྱི། དེའི་རྒྱུས་སྤོབས་པར་ཡང་


[416B] །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྟ་དང། གླང་པོ་ཆེ་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་བྲག་ཅར་མི་འཕོ་མོད་ཀྱི། དེའི་རྒྱུས་བྲག་ཅའི་སྒྲའང་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སྤོབས་པ་གང་དུའང་མི་འཕོ་མོད་ཀྱི། དེའི་རྒྱུད་སྤོབས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །རིན་ཆེན་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི། ཟབ་
བོ༑ ༑སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་ཆོས་གང་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཅི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རྐྱེན་
རྣམས་ལ་བྱེད་པ་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི། ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། རྐྱེན་རྣམས་ལ་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡང་མི་དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་
བྱེད་པ་པོ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཅི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་བྱུང་ངམ། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་བྱུང་ན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་
འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། འབྱུང་བར་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། སྐྱེ་བ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཅི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ངམ། སྨྲས་པ་


[417A]༄༅། །དེ་འདི་འདྲ་བ་འདི་ནི། གཞག་པར་བྱ་བའོ། །སྨྲས་པ་གཞག་པར་བྱ་བ་དེ་གང། སྨྲས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་
ནོ༑ ༑སྨྲས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ཇི་ལྟ་བུ། སྨྲས་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་མ་ཡིན། འཇིག་པའི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་ཀྱང་མ་ཡིན། གནས་མེད་པའང་མ་
ཡིན་པ་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
གནས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གནས་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གནས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་གང་ཡང་མེད། འཇིག་པའི་གནས་ཀྱང་མེད་པས་གནས་ཀྱང་མ་ཡིན་
གནས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེ་བའི་གནས་སུའང་མི་
འདོད་དོ། །འགོག་པའི་གནས་སུའང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ངོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། མཐའ་གཅིག་གོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མ་བྱུང་ངོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། མཐའ་གཉིས་ཏེ། །གང་སྐྱེ་བ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུ་མའི་ལམ་དེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཙལ་བར་བྱའོ། །རིན་ཆེན་


[417B] རིགས་ཀྱི་བུ། གང་ལ་སྐྱེ་བའང་མེད་འཇིག་པའི་གནས་ཀྱང་མེད་པར་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་བ་ནི། ཟབ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་འདི་ལ་
སུ་ཞིག་མོས་པར་འགྱུར། སྨྲས་པ། གང་ལྷག་པར་མི་བྱེད་པའོ་།སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ལྷག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ལྷག་
པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི། སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཚིག་གོ་སུ་ཆོས་གང་ལའང་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་དེ་ནི། ཆོས་གང་ལའང་ལྷག་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ལྷག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་
མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གོ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ནི། འདྲ་བ་མེད་པའི་ཚིག་གོ་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཚིག་ནི། ཚིག་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གོ་།ཚིག་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་ནི། ཡི་
གེ་མེད་པའི་ཚིག་གོ་ཡི་གེ་མེད་པའི་ཚིག་ནི། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་ཚིག་གོ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་ཚིག་དེ་ལ་སེམས་དང། ཡིད་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དེ་རབ་ཏུ་
རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཚིག་གོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་རྗེས་ཀྱི་གནས་མེད་ཀྱང་སྒྲས་གནས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་བའང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། འོན་
ཀྱང་སྐྱེ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མཁས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟོན་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྣང་བར་བྱེད་དོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་


[418A]༄༅། །ཉིད་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གང་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་།གང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་
དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་དོ། །གང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་གནས་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མི་གནས་པའི་མཐའོ། །གང་མི་གནས་པའི་མཐའ་དེ་ནི། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་
མཐའོ། ༑མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་མཐའ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མཐའ་དེར་ཕྱིན་པར་སྣང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་ཆ་ཤས་གཤེགས་
པའི་མཐའ་འདི་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཏན་དུ་ཆད་པའི་མཐའ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་མེད་དོ། །ཡང་
དག་པའི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བདག་གི་མཐའ་སྟེ། བདག་གི་མཐའ་རྗེས་སུ་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་རྗེས་སུ་ཤེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱའོ། །གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་དེར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མྠའང་འདུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཟད་པའི་མུ་ཟད་པའི་མཐར་ཐུག་


[418B] །ཟད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མིང་བླ་དྭགས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་གཉེན་པོ་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་གཉེན་པོ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའང་གཉེན་པོ་མེད་དོ། །གང་དག་
གཉེན་པོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཚོལ་བ་དེ་དག་ནི། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འདི་དག་ནི། བསྐྱེད་པར་བྱ། ཆོས་འདི་དག་ནི། དགག་པར་བྱ་
ཞེས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་ལ་སྤྱོད་པས་དེ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་བས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་སྐད་ཅེས་
ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་མ་རྩོད་ཅིག་རྩོད་པ་མེད་པ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཆོག་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཇི་ལྟར་ལུས་
མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། །ཁོ་བོའི་ལུས་ནི། མངོན་སུམ་


[419A]༄༅། །སྟེ༑ ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས། ནམ་མཁའ་ནི། བདག་གི་ལུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོའི་ལུས་ནི་མངོན་
སུམ་མོ༑ ༑དེ་ཇི་ལྟར་ན་ལུས་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ཀྱང་མི་ཉམས་ལ། ཕུང་པོ་དང་
ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའང་མ་ཡིན། ལུས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ལུས་རབ་ཏུ་རྙེད་དོ་།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ལུས་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་
བོ༑ ཁོ་བོའི་ལུས་ནི། ཆོས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་འདོད་དེ། ཁོ་བོའི་ལུས་ཉིད་ཆོས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ནི། ཁོ་བོའི་ལུས་སོ། །དེ་བས་ན། ཁོ་བོའི་ལུས་མངོན་
སུམ་མོ༑ ༑ཀུན་དགའ་བོས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་གལ་ཏེ་ལུས་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཅི་དགྲ་བཅོམ་པའམ། སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་
ཀྱི་སྒོ་རྟོགས་ཤིང། འདོད་ཆགས་མེད་ལ་ཞེ་སྡང་མེད་ཅིང་གཏི་མུག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་གལ་ཏེ་ཁྱེད་དགྲ་བཅོམ་


[419B] སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའི། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་སྤངས་པའོ། །སོ་སོའི་
སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། དེ་དག་ཇི་ཙམ་དུ་རྟོག་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །སྨྲས་པ་
རིགས་ཀྱི་བུ། བདག་ཅག་གིས་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་དོན་ཤེས་པ་ལྟར་ན། ཁྱོད་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའང་མ་ཡིན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའང་མ་ཡིན། སློབ་པའང་མ་ཡིན་
མི་སློབ་པའང་མ་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་
བོ༑ ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པའང་མ་ཡིན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའང་མ་ཡིན། སློབ་པའང་མ་ཡིན། མི་སློབ་པའང་མ་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི། ས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོན་པ་གང་ལའང་རབ་ཏུ་མི་གནས་སོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་


[420A]༄༅། །པ་ན་ཉན་ཐོས་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་བླ་གོས་ཆོས་ལ་དགབ་པར་གཏོར་ཏེ་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་འདྲ་བའི་སྤོབས་པ་རྙེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཆོས་
གོས་དེ་དག་ནམ་མཁའི་ནང་དུ་སོང་ངོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་གོས་དེ་དག་གར་སོང། སྨྲས་
པ༑ ནམ་མཁའི་མཛོད་དུ་སོང་ངོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དེའི་
དོན་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། དོན་མ་མཆིས་པར་འཛུམ་པ་མི་མཛད་ན། འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས་རྐྱེན་གང་ལགས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གིས་བླ་གོས་ལྔ་བརྒྱ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་གཏོར་ཏེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་མཛོད་དུ་བཞག་པ་དེ་དག་དུར་སྨྲིག་གི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སོང་སྟེ་བཅོམ་


[420B]རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་གཏམ་བྱས་པ་དེ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ཆོས་གོས་དེ་དག་ལས་བྱང་སྟེ། ཆོས་བསྟན་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །ཀུན་དགའ་བོ། རྣམ་གྲངས་དུ་མས་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ལྟོས། བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་མེ་ལྟ་
བུའི་ཁ་དོག་དང། ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལྟར་འབར་བའི་ཁ་དོག་སྔོན་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པའི་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རབ་ཏུ་བབ་སྟེ། མེ་ཏོག་དེ་དག་ལས་
གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་ཅིང་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་བྱུང་ངོ། །ཀུན་དགའ་བོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མེ་ཏོག་འདི་དག་ག་ལས་མཆིས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ཚངས་པ་འོད་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱལ་དབང་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཚངས་


[421A]༄༅། །པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་འདི་དག་གཏོར་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོས་གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གིས་ཚངས་པ་དེ་ལྟའོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཚངས་པ་དེ་དེའུ་རེ་མཐོང་གི་ཅུང་ཞིག་སྡོད་ཅིག་དེ་ནས་ཚངས་པ་འོད་བཀོད་པ་
ཚངས་པ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ཏེ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་
ཕྱིན་ཏེ། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ནས་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཚངས་པ་འོད་བཀོད་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆེ་བ་དང་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆེ་བ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཆེ་བ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆེ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆེ་བ་དང། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆེ་བ་དང། ཐབས་
ལ་མཁས་པའི་ཆེ་བ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཆེ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་ཆེ་བ་དང། ལུས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་ཆེ་བ་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་ཆེ་བ་


[421B] ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བའི་ཆེ་བ་ངོ་མཚར་ཏོ་།འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཅེས་བགྱི་བ་སྔོན་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བ་བགྱིས་པས་ལུས་
དང། ངག་དང། སེམས་དག་གིས་བརྩོན་པ་མ་མཆིས་པར་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སུ་ཞིག་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་བྱས་པ་
མི་གཟོ་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ད་ལྟར་གང་སེངྒེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པ་འདི་ནི། སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཟབ་མོའི་རྒྱུ་མཐུན་
པའོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཚངས་པ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི། སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་བསོད་ནམས་དང། ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚངས་པ་འོད་བཀོད་པས་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ལགས། བསོད་ནམས་གང་ལགས། ཡེ་ཤེས་གང་ལགས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཚངས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའོ། །


[422A]༄༅། །བསོད་ནམས་ནི། གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་དང། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ། །
ཡེ་ཤེས་ནི། གང་དགེ་བའི་རྩ་བསགས་ཤིང་བསགས་པ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོ་བའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། སྒྱུ་དང་གཡོ་
མེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་གསོག་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་
ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡི་དམ་བརྟན་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོག་
མི་ཤེས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་པའོ། །བསོད་
ནམས་ནི། གང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མི་གཏོང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་གང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཀུན་འདྲི་བའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་ཆོས་


[422B] །བསོད་ནམས་ནི། གང་ཆོས་འདོད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་
ཆོས་ཚོལ་བའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པའོ། །གཞན་གང་དགེ་བའི་
རྩ་བ་ནི༑ གང་ཆོས་ཉན་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་ཚུལ་བཞིན་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་ཆོས་སྒྲུབ་པའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་སངས་
རྒྱས་མཐོང་བའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་སངས་རྒྱས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་སངས་རྒྱས་ལ་རབ་ཏུ་རྟོན་པའོ་།གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་
རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྙེད་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་འཕགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་དགོན་པར་གནས་པ་ལ་དགའ་བའོ། །གཞན་ཡང་
དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་དགང་སླ་བ་དང། གསོ་སླ་བའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྙེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་
གང་མི་ཆགས་མི་བརྐམ་པར་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་སྒོམ་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་


[423A]༄༅། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཐོབ་པའོ་།གཞན་ཡང་
དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་དད་པའི་དབང་པོ་ལ་འཇུག་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་
ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་སྒོམ་པའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་སྟོབས་ལྔ་ལ་གནས་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་
རྣམས་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་སེམས་དགའ་བའོ། །བསོད་ནམས་ནི་
གང་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་
བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་གང་བསྒོམས་
པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སློབ་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི། ལྷག་པའི་


[423B] །ཡེ་ཤེས་ནི། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སློབ་པའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་འཆགས་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི་
བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། བདོག་པ་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །བསོད་ནམས་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། སྦྱིན་པ་མི་སྙེམས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་
བའི་རྩ་བ་ནི། བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོད་ཁྲོ་བ་མེད་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི། མི་སྙན་པར་ཟེར་བ་བཟོད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་གཏོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྩོམ་
པའོ༑ ༑བསོད་ནམས་ནི། གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འདུན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་


[424A]༄༅། །སུ་བསྔོའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་བསམ་གཏན་
རྙེད་པས་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟད་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་བསམ་གཏན་ལས་ལྡོག་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་
ནི༑ གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཐོས་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་ཐོས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། གང་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་
རྩ་བ་ནི༑ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི་བྱམས་པའི་སེམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་
པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། གང་ས་གསུམ་གྱི་ཚོགས་སོ། །བསོད་ནམས་ནི། གང་ས་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་
ནི༑ གང་ས་བཅུ་པ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། སེམས་དང་པོ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ་།བསོད་ནམས་ནི། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། རྐང་མཐིལ་མཉམ་


[424B] །བསོད་ནམས་ནི། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་རྒྱན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་གི་རྒྱན་ཏོ། །བསོད་ནམས་ནི། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ཡིད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། དབང་པོ་རྣོ་བའི་སེམས་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་
བ་ནི༑ བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཐོས་པའོ། །བསོད་ནམས་ནི། བདུད་ཀྱི་ལས་རིག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། བདུད་ཀྱི་ལས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ་།གཞན་ཡང་
དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །བསོད་ནམས་ནི། ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་།གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་ཏོ། །བསོད་ནམས་ནི། བདུད་ཐམས་ཅད་འདུལ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །ཚངས་པ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང། བསོད་ནམས་དང། ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚངས་པ་འོད་བཀོད་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྩ་བའི་གནས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལས་


[425A]༄༅། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤད་པ་ངོ་མཚར་ཏོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཚངས་པ་འོད་བཀོད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚངས་པ། གནས་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུའོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་
པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ནི། གནས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུའོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་ནི། གནས་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཡང་དག་པར་འདུའོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་གནས་ནི། གནས་ཏེ། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་མི་
བྱེད་པའི་བར་གྱི་གནས་ནི། གནས་སོ། །འདོད་ཆགས་མེད་པའི་གནས་ནི་གནས་སོ། །ཞི་བའི་གནས་ནི། གནས་སོ། །གཞི་མེད་པའི་གནས་ནི། གནས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ནི། གནས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ནི། གནས་སོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའི་གནས་ནི། གནས་སོ། །མི་འབྱུང་བའི་གནས་ནི། གནས་སོ། །སྐྱེ་བ་
མེད་པའི་གནས་ནི། གནས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་ནི། གནས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་དག་པར་འདུའོ་།ཚངས་པ་


[425B] འདོད་ཆགས་མེད་པའི་གནས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ནི། འདོད་ཆགས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། འདོད་
ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ནི། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་གནས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་ནི། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཞེ་སྡང་གི་རང་
བཞིན་ནོ། །གཏི་མུག་ནི། གཏི་མུག་མེད་པའི་གནས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཏི་མུག་ནི༑ གཏི་མུག་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གཏི་མུག་གི་
རང་བཞིན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་ནི། འཇིག་ཚོགས་མེད་པའི་གནས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་ནི། འཇིག་ཚོགས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་
འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་སོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་
གཟུགས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་གནས་སོ། །རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཁམས་རྣམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང། རྟེན་ཅིང་


[426A]༄༅། །འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མ་རིག་པ་ནི་མ་རིག་པ་མེད་པའི་གནས་སོ། །མ་རིག་པ་ནི་མ་རིག་པ་མེད་པ་རང་
བཞིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་བར་དུའང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་གནས་སོ། །སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་གནས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་
རང་བཞིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཚངས་པ། དེ་དག་ནི་གནས་མེད་པའི་གནས་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་
བ་ཆོས་ཀྱི་གནས་པའི་སྒོ་སྟེ། གང་དུ་གནས་རེ་རེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུ་བའོ། །ཚངས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ནི་
འབབ་ཆུ་ཐམས་ཅད་འབབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་གནས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུའོ། །ཚངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་
གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་གནས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གནས་འདི་ནི་མི་ཟད་པའི་


[426B] འབུམ་གཞག་པའི་གནས་སོ། །ཚངས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འབུམ་གཞག་པའི་གནས་གཅིག་ཏུ་འབུམ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུ་སྟེ། དེ་དག་
ལ་སྟོང་དུ་བཞག་ནས་བྱུང་ཡང་འབུམ་དེ་སྙེད་ཀྱང་གནས་དེ་ལ་མི་འབྱར་ལ་གནས་ཀྱང་འབུམ་ལ་མི་འབྱར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚངས་པ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་རྣམས་བགྲངས་ཤིང་བཞག་ལ་གཞལ་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལུས་ལ་སོང་བའམ་སེམས་ལ་སོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཤད་ཀྱང་རུང་མ་བཤད་ཀྱང་རུང་བ་དེ་
སྙེད་དོ། །དེ་སྙེད་པ་དེའང་དེ་སྙེད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་སྙེད་དམ། དེ་སྙེད་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རྙེད་ན་ནི་དེ་སྙེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་དེ་སྙེད་
ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྙེད་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་དེ་སྙེད་དམ། དེ་སྙེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། །ཚངས་པ། གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བགྲང་བ་དེ་ནི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་བགྲང་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཆོས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ་


[427A]༄༅། །གང་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་པའང་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་རྟོག་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཆོས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་
པ༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་ནི། མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། མཚན་ཉིད་
མེད་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི། ནམ་མཁའོ། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་གཏམ་ཤིན་ཏུ་བརྗོད་
པ་འདི་བསྟན་པ་ནི་ཚངས་པའི་འཁོར་དེ་ནས་ཚངས་པ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་
དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཚངས་པ་ལྔ་སྟོང་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །འཕགས་པ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ཞུས་པ། བམ་པོ་
བདུན་པ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ༑ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཆོས་གང་དག་གིས་བསྡུས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཀུན་ཏུ་གནས་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་


[427B] བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི། ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གནས་སོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། བསམ་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །སྨྲས་པ་
རིགས་ཀྱི་བུ། བསམ་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་གིས་བསྡུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བསམ་པ་ནི། གཡོ་མེད་པ་དང། སྒྱུ་མེད་པས་བསྡུས་པའོ། །ལྷག་པའི་
བསམ་པ་ནི། དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་བསྡུས་སོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་གང་གིས་བསྡུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་
བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཡོ་མེད་པ་ནི། དྲང་པོ་དང། གསལ་བས་བསྡུས་སོ། །སྒྱུ་མེད་པ་ནི། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་
དང། བསམ་པ་དག་པས་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི། སེམས་མ་གོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་མ་གོད་པས་བསྡུས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་
དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གང་གིས་བསྡུས། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི། ཆོས་
བཅུ་དྲུག་གིས་བསྡུས་ཏེ། བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲང་པོ་ནི། ཞི་བ་དང། ངེས་པས་བསྡུས་སོ། །གསལ་བ་ནི། ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང། ཐིབས་པོ་མེད་པས་བསྡུས་སོ། །བཅོས་


[428A]༄༅། །མ་མ་ཡིན་པ་ནི། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྡུས་སོ། །བསམ་པ་དག་པ་ནི། ལུས་དང། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་བསྡུས་
སོ༑ ༑སེམས་མ་གོད་པ་ནི། བརྟན་པ་དང། སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ་།བརྩོན་འགྲུས་མ་གོད་པ་ནི། དེ་ཉིད་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ནན་ཏན་གྱིས་བསྡུས་སོ། །བསོད་
ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། སྦྱོར་བ་དང། སྦྱོར་བ་མཐར་འབྱིན་པས་བསྡུས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། ཐོས་པ་དང། ཐོས་པས་བསྒྲུབས་པས་བསྡུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ༑ ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི། ཆོས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གིས་བསྡུས་སོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གང་གིས་བསྡུས། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་
ཆོས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི། ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་བ་ནི། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང། ཁྲེལ་ཡོད་པས་བསྡུས་སོ།།
ངེས་པ་ནི། བཀའ་བློ་བདེ་བ་དང། འགྲོགས་ན་བདེ་བས་བསྡུས་སོ་།ང་རྒྱལ་མེད་པ་ནི། ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པ་དང། འདུས་པས་བསྡུས་སོ། །ཐིབས་པོ་མེད་པ་ནི། དྲི་
མ་མེད་པ་དང། མི་རྩུབ་པས་བསྡུས་སོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པས་བསྡུས་སོ། །སྙིང་རྗེ་


[428B] ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བས་བསྡུས་སོ། །ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་མི་འཚེ་བ་དང། རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཆོག་
པར་འཛིན་པས་བསྡུས་སོ། །སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། དུལ་བ་དང་ཞི་བས་བསྡུས་སོ། །བརྟན་པ་ནི། ཡི་དམ་མི་ཞིག་པ་དང། དམ་བཅས་པ་ཉམས་སུ་ལོན་པར་བྱེད་
པས་བསྡུས་སོ། །སྟོབས་ནི། བློ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང། བློ་མི་གཡོ་བས་བསྡུས་སོ། །དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་བསྡུས་སོ། །ཡང་དག་པའི་ནན་
ཏན་ནི༑ ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བས་བསྡུས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི། སྒྲོལ་བ་དང། མི་ལྡོག་པས་བསྡུས་སོ་།སྦྱོར་བ་མཐར་འབྱིན་པ་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲ་དང་
ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་སོ། །ཐོས་པ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང། མཐུན་པར་འཛིན་པས་བསྡུས་སོ། །ཐོས་པས་བསྒྲུབས་པ་ནི། རབ་ཏུ་སེམས་པ་དང་
ངེས་པར་སེམས་པས་བསྡུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི། ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་སོ། །སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་
གཉིས་པོ་འདི་དག་ཆོས་དུ་ཞིག་གིས་བསྡུས། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི། ཆོས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིས་བསྡུས་ཏེ། དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་གང་ཞེ་ན་


[429A]༄༅། །འདི་ལྟ་སྟེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི། ནང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། དབང་པོ་ཡང་དག་པས་བསྡུས་སོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྲུང་བ་དང་
མཁས་ཤིང་རྟོགས་པ་ལ་འཛེམ་པས་བསྡུས་སོ། །བཀའ་བློ་བདེ་བ་ནི་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། ཆོས་འདོད་པས་བསྡུས་སོ། །འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ནི། ལུས་ཡིད་དུ་འོང་
བ་དང། སེམས་ཡིད་དུ་འོང་བས་བསྡུས་སོ། །ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པ་ནི་མ་ཁེངས་པ་དང། ཆོས་སྤྱོད་པས་བསྡུས་སོ། །འདུད་པ་ནི། ལུས་གྱ་གྱུ་མེད་པ་དང། སེམས་གྱ་
གྱུ་མེད་པས་བསྡུས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ནི། དྲི་མ་གསུམ་བསལ་བ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་སྒོམ་པས་བསྡུས་སོ། །མི་རྩུབ་པ་ནི་མི་བརླང་བ་དང། ཕྲ་མ་མེད་པས་
བསྡུས་སོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་ནི། བདག་སྲུང་བ་དང་གཞན་སྲུང་བས་བསྡུས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ནི། ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང་
རོ་གཅིག་པས་བསྡུས་སོ། །ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ནི། རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དང། སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྡུས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་
ནི༑ མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། ཐབས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །མི་འཚེ་བ་ནི་འདོད་པ་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་བསྡུས་སོ་།རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཆོག་


[429B] འདོད་པ་ཉུང་བ་དང། ཆོག་ཤེས་པས་བསྡུས་སོ། །དུལ་བ་ནི། མི་འཁྲུག་པ་དང། མི་རྩོད་པས་བསྡུས་སོ། །ཞི་བ་ནི། ངར་འཛིན་པ་འདོར་པ་དང། ང་ཡིད་
འཛིན་པ་སྤོང་བས་བསྡུས་སོ། །ཡི་དམ་མ་ཞིག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ལྟ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་རྟོན་པས་བསྡུས་སོ། །དམ་བཅས་པ་ཉམས་སུ་ལོན་པར་བྱེད་
པ་ནི༑ བདུད་ཀྱི་ལས་རིག་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །བློ་ཤིན་ཏུ་ངས་པ་ནི། མི་འགྱུར་བའི་བློ་དང་མི་རྒོད་པས་བསྡུས་སོ། །མི་གཡོ་
བའི་བློ་ནི། རི་ལྟ་བུ་དང། མི་བསྐྱོད་པས་བསྡུས་སོ། །ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་ནི། ལེགས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང། མི་གདུང་བས་བསྡུས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་པ་དེ་ནི། བདེན་པ་
དང། ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་བསྡུས་སོ། །ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་མཐུན་པ་དང། རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་བསྡུས་སོ། །
ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི། རིགས་པ་དང། ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་སོ་།སྒྲོལ་བ་ནི། ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་མི་འདོར་བས་བསྡུས་སོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི། རྟུལ་
བ་དང། རྩོལ་བས་བསྡུས་སོ། །ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང། ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བས་བསྡུས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཞི་གནས་ཀྱི་


[430A]༄༅། །ཚོགས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། ཉན་འདོད་པ་དང། རི་མོ་བྱེད་པས་བསྡུས་སོ་།མཐུན་པར་
འཛིན་པ་ནི། ལུས་ཡང་བ་དང། སེམས་ཡང་བས་བསྡུས་སོ། །རབ་ཏུ་སེམས་པ་ནི། སྐྱོ་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བསྡུས་སོ་།ངེས་པར་སེམས་པ་ནི། རྒྱུར་
གྱུར་པ་དང། འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ས་བསྡུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི། ཆོས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་བསྡུས་སོ། །སྨྲས་པ་
རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཆོས་དུ་ཞིག་གིས་བསྡུས། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། ཆོས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་
བསྡུས་ཏེ། བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ནང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་རང་བཞིན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པས་བསྡུས་སོ།།
དབང་པོ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ནི། དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་གྱིས་བསྡུས་སོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྲུང་བ་ནི། དབང་པོ་སྤས་པ་དང་མི་རྒྱུག་པས་བསྡུས་སོ། །མཁས་
ཤིང་རྟོག་པ་ལ་འཛེམ་པ་ནི། བདག་གི་འཁྲུལ་པ་ལ་ཉེས་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ལ་ཉེས་པར་ལྟ་བས་བསྡུས་སོ། །ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་


[430B] ཕ་རོལ་གྱི་འགྱོད་པ་སེལ་བས་བསྡུས་སོ། །ཆོས་འདོད་པ་ནི། ཆོས་ལ་གཞོལ་བ་དང། ཆོས་ལ་འབབ་པས་
བསྡུས་སོ། །ལུས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི། གཉིད་མེད་པ་དང། གཏི་མུག་མེད་པས་བསྡུས་སོ། །སེམས་ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི། ཅང་ཤེས་པ་དང། གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་
བས་བསྡུས་སོ། །མ་ཁེངས་པ་ནི། ཕོ་ཐེག་སྤངས་པ་དང། བརྗིད་སྤངས་པས་བསྡུས་སོ། །ཆོས་སྤྱོད་པ་ནི། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤངས་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་བྱེད་པས་བསྡུས་སོ། །ལུས་གྱ་གྱུ་མེད་པ་ནི། མི་བརླང་བ་དང། མི་རྩུབ་པས་བསྡུས་སོ། །སེམས་གྱ་གྱུ་མེད་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་སོ། །དྲི་མ་གསུམ་བསལ་བ་ནི། མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་དང། བྱམས་པ་སྒོམ་པས་བསྡུས་སོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་སྒོམ་པ་ནི། གང་ཟག་མེད་
པ་དང། དོན་དམ་པས་བསྡུས་སོ། །མི་རྩུབ་པ་ནི། ཕན་པ་དང། བདེ་བས་བསྡུས་སོ། །ཕྲམ་མེད་པ་ནི། དབྱེན་མི་བྱེད་པ་དང། ཕྱེ་བའི་སྡུམས་བྱེད་པས་བསྡུས་སོ། །བདག་
སྲུང་བ་ནི། སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་དང། །བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་གསོག་པས་བསྡུས་སོ། །གཞན་སྲུང་བ་ནི། བཟོད་པ་དང། དེས་པས་བསྡུས་སོ་།ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི། སེམས་


[431A]༄༅། །ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང། སེམས་རླུང་དང་མཚུངས་པས་བསྡུས་སོ། །རོ་གཅིག་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །
རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི། མཐོང་ཞིང་ཐོས་ལ་དྲན་ཞིང་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ་།སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ནི། རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་
དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་བསྡུས་སོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི། དོན་ལ་རྟོན་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པས་བསྡུས་སོ། །ཐབས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྟ་བ་དང། སེམས་ཅན་ལ་
ལྟ་བས་བསྡུས་སོ། །འདོད་པ་ནི། ལྟུང་བ་མེད་པ་དང། ལྟུང་བ་མི་འཆབ་པས་བསྡུས་སོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་ཚེ་འདི་ལ་བག་ཡོད་པ་དང་
འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་འཇིགས་པར་ལྟ་བས་བསྡུས་སོ། །འདོད་པ་ཉུང་བ་ནི། འདོད་པའི་དྲོད་ཟིན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་ངོམས་པས་བསྡུས་སོ། །ཆོག་
ཤེས་པ་ནི། དགང་སླ་བ་དང། གསོ་སླ་བས་བསྡུས་སོ། །མི་འཁྲུག་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་མུར་ཐུག་པ་དང། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པས་བསྡུས་སོ། །མི་རྩོད་པ་ནི། བདེན་པ་དང་
ཆོས་ལ་དགའ་བས་བསྡུས་སོ། །ངར་འཛིན་པ་འདོར་བ་ནི། རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། ལྟ་བ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པས་བསྡུས་སོ། །ང་ཡིར་འཛིན་པ་སྤོང་བ་ནི། ང་ཡི་བ་


[431B] ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པས་བསྡུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ལྟ་བ་ནི། ཐེག་པ་དམན་པ་མི་འདོད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་བས་བསྡུས་སོ། །
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་རྟོན་པ་ནི། བདུད་ཐམས་ཅད་ལ་བཅོམ་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་བསྡུས་སོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་རིག་པ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་གྱི་མན་ངག་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པས་བསྡུས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་བསྡུས་སོ། །བློ་མི་འགྱུར་བ་ནི། ས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་དང། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་བསྡུས་སོ། །མི་རྒོད་པ་ནི། རྒོད་པ་དང་
འགྱོད་པ་སྤངས་པ་དང། མི་རྟག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པས་བསྡུས་སོ་།རི་ལྟ་བུ་ནི། མི་མཐོ་བ་དང། མི་དམའ་བས་བསྡུས་སོ། །མི་བསྐྱོད་པ་ནི། དམ་བཅས་པ་མི་ཉམས་པ་དང་
དམ་བཅས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པས་བསྡུས་སོ། །ལེགས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ནི། གདུང་བ་མེད་པ་དང། འགྱོད་པ་མེད་པས་བསྡུས་སོ། །གདུང་བ་མེད་པ་ནི། ཚུལ་
ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་དག་པས་བསྡུས་སོ། །བདེན་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང། དོན་དམ་པའི་བདེན་པས་བསྡུས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་


[432A]༄༅། །ནི༑ དེ་བཞིན་ཉིད་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ་།བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་བསྡུས་སོ་།རྟག་པ་དང་ཆད་པ་རྣམ་
པར་སྤོང་བ་ནི། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་པས་བསྡུས་སོ་།རིགས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང། ལས་དང་མི་འགལ་བས་བསྡུས་སོ། །ཚུལ་ནི་
དབེན་པའི་ཚུལ་དང། མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་ནི། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤོང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཆུད་མི་གསོན་པས་བསྡུས་སོ། །བརྩོན་པ་
མི་འདོར་བ་ནི། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང། སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ་།རྟུལ་བ་ནི། སྤྲོ་བ་དང། གཞན་གནོན་པས་བསྡུས་སོ། །རྩོལ་བ་ནི་དེ་ལ་མ་ཞེན་པ་དང། ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པས་བསྡུས་སོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། ལྡང་བ་དང། རིམ་གྲོ་བྱེད་པས་བསྡུས་སོ། །ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་འདོད་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་
འདོད་པས་བསྡུས་སོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། ལུས་དབེན་པ་དང། སེམས་དབེན་པས་བསྡུས་སོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ནི། ཐོས་པ་ཚོལ་བས་ངོམས་མི་མྱོང་བ་དང།།
ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་སོ། །ཉན་པར་འདོད་པ་ནི། ཐལ་མོ་སྦྱོར་བའི་ལས་དང། ལུས་རབ་ཏུ་འདུད་པས་བསྡུས་སོ། །རི་མོ་བྱེད་པ་ནི། དབེན་པ་དང། མི་སླུ་བས་


[432B] །ལུས་ཡང་བ་ནི། ཁ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པ་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བས་བསྡུས་སོ། །སེམས་ཡང་བ་ནི་
འདུན་པ་དང། དཔྱོད་པས་བསྡུས་སོ། །སྐྱོ་བ་ནི། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྡུས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི། ང་ཡི་བ་མེད་པ་དང། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་
མེད་པས་བསྡུས་སོ། །རྒྱུ་ནི། ཆུད་མི་ཟ་བ་དང། དེའི་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་པས་བསྡུས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི། ཅི་རིགས་པར་མི་སླུ་བ་དང། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ལ་འཛིན་པས་
བསྡུས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། ཆོས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གིས་བསྡུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྟན་པ་
སྟེ༑ གལ་ཏེ་ཁོ་བོས་ཚིག་གཅིག་ལས་ལྷག་པ་དང། ཚིག་གཉིས་ལས་ལྷག་པར་བསྟན་པས་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཆོས་བསྟན་པ་བཤད་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཟད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཁོ་བོའི་སྤོབས་པའང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བསྡུ་བའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བསྟན་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ལག་ན་རིན་པོ་ཆེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེའི་ལག་པ་གཡས་པས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་


[433A]༄༅། །ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཁེབས་པར་བྱས་སོ་།དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་མེ་ཏོག་དང། བདུག་
སྤོས་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང་གོས་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དང། རོལ་མོ་དང་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་ཅི་ཡོད་པ་དེ་དག་
རིན་པོ་ཆེའི་ལག་པ་གཡས་པ་དེ་ལས་རབ་ཏུ་བབ་བོ། །མེ་ཏོག་གི་ཆར་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཐམས་ཅད་པུས་ནུབ་ཙམ་དུ་ཡོག་པར་
གྱུར་ཏོ༑ ༑ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དང། གོས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པར་གྱུར་ཏོ་།སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་དེ་དག་ལས་
འདི་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་ཀྱང་བྱུང་སྟེ། ཡོན་ཏན་བདོག་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱས་གང་བ། །བདུད་ཀྱི་འགྲོ་བ་རྣམ་སེལ་དྲན་དང་བློ་གྲོས་རྟོགས་དང་ལྡན།།
སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དགེ་སྦྱོང་མཆོག་གི་སྐད་ནི་མཛེས་པ་འབྱུང་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་བས་སྲིད་པ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད། །ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་མོས་པར་ཕུལ་གྱི་རབ་ཏུ་
རྒྱས་པ་པོ། །སྲིད་པ་བརྒྱ་ནི་རྣམ་པར་སེལ་ཞིང་རྡུལ་དང་མུན་པ་བྲལ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་འཇིགས་པ་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་འགྲོ་བ་སྒྲོལ། །སྲིད་པ་མེད་ཅིང་སྟོབས་བཅུ་ལྡན་


[433B] སྒྲ་འབྱིན་མཛེས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་སྙན་ལ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བཞིན། །ཐ་བ་མེད་ཅིང་མི་ཁྱུད་དྲི་མེད་དྲི་མ་རབ་ཏུ་སེལ། །སྲིད་པ་གསུམ་པོ་དག་ན་མཚུངས་མེད་
ལྷ་དང་མི་ཡིས་མཆོད། །སྲིད་པ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བ་དག་ལ་བདེ་སྦྱིན་ཕན་པ་བྱེད། །དྲན་དང་བློ་གྲོས་རྟོགས་དང་མོས་པས་སྤྱད་པ་ལེགས་པར་སྤྱད། །སྟོབས་བཅུ་རྣམས་དང་རབ་ཀྱི་
སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱང་འཇོམས། །ཕ་རོལ་དཔུང་རྣམས་རྣམ་པར་འཐོར་བ་འཆི་མེད་གོ་འཕང་ཐོབ། །སྲིད་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མཁས་པའི་སྒྲ་ཡང་འབྱིན། །
འཁོར་འདི་ལས་ནི་གང་དག་ཏུ་ཡང་མ་སོང་མ་གཡོས་པར། །ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་ལྷ་མི་མང་པོ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་བཏུལ། །གང་དུའང་མི་གནས་བློ་གྲོས་ཅི་འདྲ་དེ་ལྟར་
རབ་ཏུ་གནས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་བར་ཡང་ས་ནི་གཡོ་བར་བྱེད། །ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་མུན་པ་རྣམ་པར་སེལ་ཅིང་རྡུལ་སྤོང་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ཡང་
རྡུལ་དང་མུན་པ་སེལ། །ཤེས་རབ་འོད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ལྷན་པ་འོད་ཀྱི་དཔལ་གྱིས་རྒྱས། །ཐུབ་པའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་ནས་བདུད་ཀྱི་གནས་ཀུན་མོག་མོག་གྱུར། མཁའ་ལ་རླུང་དམར་བཞིན་
དུ་སེམས་ཅན་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས། །གནས་པ་མ་ཡིན་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་རྟོག་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིད་ནི་མཁའ་དང་མཉམ། །འདི་འདྲའི་


[434A]༄༅། །རྒྱལ་སྲས་དེ་དག་ལ་ནི་ལྷ་མིས་ཕྱག་བྱས་སོ། །སྟོང་གསུམ་དག་གི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ནི་གཞལ་བར་ནུས་ཀྱང་སྲིད། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་གི་ནམ་མཁའི་
བྱ་རྗེས་བརྗོད་པར་ནུས་ཀྱང་སྲིད། །མི་འགའ་ཞིག་གིས་སེམས་ཅན་ཀུན་སེམས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་སྲིད་ཀྱི། །ཐུབ་པའི་སྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཟད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཚིགས་
སུ་བཅད་པ་སྒྲུབ་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ཡན་ལག་བཞིའི་དཔུང་གི་ཚོགས་སྤྲུལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་
པ་དང། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ན་འདུག་སྟེ། བདག་ཉིད་ཁྱིམ་བདག་གི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་དང། ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་དང་སྐྱེས་
བུ་དམ་པ་འདི་གཉིས་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཚད་མ་མཆིས་པ་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུ་ངོ་མཚར་དང། རྨད་དུ་
བྱུང་བའི་ཆོས་དང། ཆོ་འཕྲུལ་འཇིག་རྟེན་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་འཕྲུལ་འདི་དག་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མཆིས་སམ་


[434B] རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཐོག་མས་ཆུ་བླངས་པ་ཇི་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་དག་གི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་ཡིད་
ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་བས་ཀྱང་མང་དུ་ནི། མི་མོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་ཚིག་འདི་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡིད་རངས་
ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་ནས་དགའ་བ་དང། མགུ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་བྲོ་བརྡུངས་ཏེ་འཁོར་དེ་ནས་སོང་ངོ། །དེ་ནས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱེས་བུ་འདི་ཅིའི་སླད་དུ་འདི་ལྟར་དགའ་སྟེ་འཁོར་འདི་ནས་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་
ནི༑ བདུད་ཡིན་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་གི་གཟུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གན་དུ་འོངས་ཏེ་དེས་གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་
མོས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་ཉུང་ཟད་ཅིག་འབྱུང་བར་ཐོས་ནས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་ཕྱོགས་ནི། ཉུང། བདག་གི་ཕྱོགས་ནི། མང་ངོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དགའ་བས་ཆེད་དུ་
བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དེ་འཁོར་འདི་ནས་སོང་ངོ། །དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན། ངོ་བསྟན་ནས་


[435A]༄༅། །ཅིའི་ཕྱིར་སླར་འགྲོ་དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་དང། དེ་མ་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དག་གིས་ཀྱང་ཚོར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། བདག་ད་རང་གི་གནས་སུ་འགྲོའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་
མཛོད་ཀྱིས་བདུད་སྡིག་ཅན་གཡོག་དང་བཅས་ཏེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་འདུག་ནས་རང་གི་གནས་སུ་འགྲོ་མི་ནུས་པར་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན། ནམ་མཁའ་ནི། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རང་གི་གནས་སུ་
མི་འགྲོ། །བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱེད་ལ་ནི། ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་མོད་ཀྱི། བདག་ཅག་གིས་ནི། མུན་པར་མཐོང་སྟེ། གང་དང་གང་གི་ཚེ་ངོ་གྱེན་དུ་བལྟས་
པ་དེ་དང་དེའི་ཚེ་ན་ནི། མུན་པ་མུན་ནག་ཏུ་མཐོང་ངོ། །ནམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བལྟས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བར་མཐོང་ངོ་
སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན། དེ་དེ་ལྟའོ། །གང་ཆོས་དཀར་པོ་ལ་སེམས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མུན་པ་ནི། བདུད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྨྲས་


[435B] སྐྱེས་བུ་དམ་པ། དེང་ཕྱིན་ཆད་བདུད་ཀྱི་ལས་མི་བགྱིའོ། །སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དམ་བཅས་པ་ལ་བརྟེན་པ་རྙེད་པར་དཀའི། སྡིག་ཅན་
གཡོག་དང་བཅས་ཏེ་བོབས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ཉོན་ཅིག་དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དེ་ནས་གཡོག་
དང་བཅས་ཏེ་བབས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བདུད་
ཀྱི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ལ་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསེར་གྱི་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་འདི་སྐད་
ཅེས་སྨྲས་སོ། །གང་ཡུལ་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་དེ་དག་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའོ། །གང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་རིག་པ་དེ་དག་ནི། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་རིག་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དེའང་མི་མཐོང་ན། རང་གི་ཡུལ་ལྟ་ག་ལ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་
བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདི་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ་


[436A]༄༅། །སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། གང་ཆོས་གང་ལའང་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་བདུད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད། དེ་གཞི་མེད་
པས་རྙེད་དེ། བརྟེན་པས་རྙེད་པ་ནི། མ་ཡིན་ལ་དུས་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་
བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེས་སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི། བདུད་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་ཀྱི། ཆོས་གང་ཡང་
ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི། སུ་དང་ཡང་མི་རྩོད་དེ། དེ་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པས་བདག་གི་སེམས་དང་གནས་པ་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ན། བདུད་དང་ལྷན་ཅིག་
གནས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། མི་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་འཕགས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་
གང་ལྟུང་བ་དེ་ནི། འབོད་པ་སྟེ། གང་འབོད་པ་དེ་ལ་བདུད་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་པར་འགྱུར་གྱི། གང་མི་ལྟུང་བའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་
འཇུག་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པའི་མཐའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་


[436B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ནི། གཟུགས་བརྙན་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གཟུགས་བརྙན་དང། མིག་
ཡོར་ལྟ་བུ་དེ་ལ་འཕོ་བའང་མེད། མི་འཕོ་བའང་མེད། འོངས་པའང་མེད། སོད་པའང་མེད། ནང་ནའང་མེད། ཕྱི་རོལ་ནའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལ་མི་གནས་ཤིང་ཕྱོགས་
ན་མི་གནས་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སློང་ངོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཉོན་མོངས་
པ་མི་འགོག་གོ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཀོན་
མཆོག་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གང་དགའ་བ་དེ་ནི། བག་ལ་ཉལ་ལོ། །གང་མི་དགའ་བ་དེ་ནི། ཁོང་ཁྲོ་བའོ། །གང་དགའ་བའང་མེད་མི་དགའ་བའང་མེད་པ་དེ་ནི་
རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར། ཞེ་འགྲས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པ་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་མཉམ་པ་ཉིད་
ལ་གནས་པ་དེ་ནི། ཆོས་གང་ཡང་ཐ་དད་དུ་མི་བྱེད་དོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ནི། མཉམ་པ་དང། མི་མཉམ་པར་མི་སེམས་ཏེ་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ་ལ་


[437A]༄༅། །བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་འོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བདག་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ལས་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ལྡང་
སྟེ༑ བདག་རྣམ་པར་དག་པར་གནས་པ་ལ་བདུད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་རྣམ་པར་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཉོན་མོངས་
པ་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་གོ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ནི། ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་
ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་དབང་
བསྐུར་བ་ཐོབ་པའི་སྟོབས་དང་འཁོར་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་སུ་ལའང་མི་འཇིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་འཁོར་དང་
ལྡན་པའང་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །དེ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་འཁོར་
ནི༑ གང་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་གྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་


[437B] འདི་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རི་རྡོབ་རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། དེ་འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དཔེར་ན། བུ་གར་རླུང་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ནས་གང་དུ་སེམས་ཀྱི་བུ་ག་ཡོད་པ་དེ་དང་དེར་བདུད་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་དོ་།དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟག་
ཏུ་སེམས་བུ་ག་མེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བུ་ག་མེད་པའི་སེམས་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་སྣང་བའི་སྒོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་ན་དགའ་བས་སྨྲས་པ། གང་ཇི་སྙེད་ཅུང་ཟད་མཐོང་བའི་
ནང་ན་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་མཐོང་བ་ནི། དེ་དག་གི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དེ་ནི། གང་གཟུགས་སུ་མི་མཐོང་བ་དང། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་
བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་མཐོང་བ་སྟེ། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི། ཡང་དག་པའི་མཐོང་བའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐོང་བ་ནི། སངས་རྒྱས་མཐོང་
བའོ༑ ༑དེ་ལ་ཆོས་མཐོང་བ་ནི། གང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྤྱོད་པའོ། །གང་མི་འགྱུར་བར་མཐོང་བ་དེ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །གང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་


[438A]༄༅། །བ་དེ་ནི། ཆོས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང། ཆོས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་བ་དེ་ནི་
བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་སྟེ། དེ་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིག་འཕྲུལ་ཅན་གྱིས་
སྨྲས་པ༑ བདུད་ཀྱི་ལས་ནི། གཡོ་བ་དང། སྙེམས་པ་དང། བསྐྱོད་པ་ལས་ལངས་ཏེ། དེ་ལ་གང་གཞི་ལས་གཡོ་བ་དང། སྙེམས་པ་དང། བསྐྱོད་པའི་གཞི་དེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་མི་བྱའོ། །དེ་ནི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྦྱར་བས་མི་གཡོ། མི་སྙེམས། མི་བསྐྱོད་དོ། །དེ་མི་གཡོ། མི་སྙེམས། མི་བསྐྱོད་
པས་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོ་སྣང་གིས་སྨྲས་པ། གཉེན་པོ་ཇི་སྙེད་པར་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །གཉེན་པོ་མེད་པ་ནི། ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུས་ཏེ། དེ་བས་ན། གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ལས་གུད་ནའང་བདུད་ཀྱི་ལས་མི་དམིགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ལྟ་བུར་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་དོ། །


[438B]སེམས་དཔའ་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོའི་བལ་གླང་
གིས་སྨྲས་པ། ཉམ་ཆུང་བ་ལ་ནི། བདུད་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི། བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །དེ་ལ་ཉམ་ཆུང་བ་དེ་ནི། རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་
གསུམ་གྱིས་སྐྲག་པའོ། །དེ་ལ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱིས་མི་སྐྲག་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་པས་མི་སྐྲག་གོ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པས་ན། མི་སྐྲག་
གོ་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པས་ན། མི་སྐྲག་སྟེ། སྐྲག་པ་མེད་པས་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་སྟེ། དེ་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་
སྣང་བའི་སྒོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་རོ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་འདིར་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་རོ་གཅིག་གོ་གང་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་དང། གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས། མཚན་མ་མེད་པར་མཚུངས་
སྨོན་པ་མེད་པར་མཚུངས། སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཚུངས། འབྱུང་བ་མེད་པར་མཚུངས་ཏེ། རོ་གཅིག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་


[439A]༄༅། །ཡང་དག་པར་འདའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་ནམ་མཁའ་ནི། ཡུལ་ཐམས་ཅད་
ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ནི། མིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ནམ་མཁའི་
ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། ལུས་དང། ངག་ནི། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ནི༑ བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་སྟེ། དེ་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་
དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་བཤད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་ལས་དང། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡི་གེར་བྱས་
པ་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི། ཡི་གེ་མེད་པའོ་།ཚིག་ཇི་སྙེད་པར་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དེ། ཚིག་མེད་པ་ལ་བདུད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད་
གང་ཚིག་མེད་པ་ནི། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་སྟེ། བདག་དང་ཕ་རོལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །བདག་མེད་ཅིང་ཕ་རོལ་མེད་པས་ཆོས་གང་ལའང་ཕན་


[439B] གནོད་པ་བྱེད་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ནི། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་སྟེ་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འདི་ཐོས་སམ། སྨྲས་པ། ཐོས་སོ། །སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་
ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་བྱེད་ནུས་སམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་གིས་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་
པར་འདའ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འདི་ཐོས་སམ། ཉན་པ་དེ་དག་ལའང་བདག་གིས་བདུད་ཀྱི་ལས་བྱེད་མི་ནུས་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཡོག་བྱེད་པ་ཚོགས་བྲལ་ལྡན་དང། དགའ་ཚོགས་ལྡན་དང། སྤོས་ཅན་དང། ཁང་བཟང་ཅན་དང་ལྷ་བཞི་པོ་དེ་དག་
གིས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྡིག་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་སྔོན་སྟོབས་དང། དྲག་ཤུལ་དང། བཀོད་པ་དང་


[440A]༄༅། །གཡོག་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྷགས་པ་དེ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང། སྦྱིན་པ་དང། དུལ་བ་དང་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་
དང། དེས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཐོས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་ཅིང་འབར་བ་དང། བསོད་ནམས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་
བསགས་པའི་ཕྱག་རིན་པོ་ཆེ་ས་ལ་བརྡབས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པར་རབ་ཏུ་གཡོས་ཏེ། ཁྱོད་སྟོབས་དང་གཡོག་དང་བཅས་པར་ཤིན་ཏུ་
ཕམ་པར་བྱས་པ་དེ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་བཞིན་དུའང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་བྱེད་དུ་འོང་ངམ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པའི་ལས་བྱོས་ཤིག་དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཁྲི་
བཞི་སྟོང་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་ཕུལ་ལོ་།ལྷའི་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མང་པོ་ཐོགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་
ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་གཏོར་ནས་གཡོག་དང་བཅས་པས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་མཛོད་འདི་བདག་


[440B] བདག་ཅག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན། ཁྱོད་
ཀྱིས་ནམ་མཁའི་མཛོད་འདི་མཐོང་ངམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་མཐོང་ངོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཀོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
བཀོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང། བདག་གི་གནས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་པས་ཆེས་ལྷག་པ་འདིར་མཐོང་སྟེ། དེ་ལ་ནི། ལྷ་འམ། མིའི་རིན་པོ་ཆེའི་ལོངས་སྤྱོད་དེ་གང་ཡང་མེད་
པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན། ཁྱོད་ལ་ནམ་མཁའི་མཛོད་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་གྱི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ཅིག་དེ་ནས་བདུད་
སྡིག་ཅན་གྱིས་སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་བཞིན་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་
བདུད་ཀྱི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་མ་དད་ཅིང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདོད་པས་དེ་དག་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་བདག་ཅག་གི་ཕས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ཅག་ནི། འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་
ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ནུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། །ཞེས་འཛེར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་


[441A]༄༅། །བུ༑ ཁྱོད་ཀྱི་རིག་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གང་གིས་བདུད་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ་བདུད་ཚར་གཅོད་པའི་རིག་པའི་
གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་རིག་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །
འདི་ལྟ་སྟེ། ཨ་བཏྟེ། བི་བཏྟེ། སཾ་བཏྟེ། ས་ཧི་ཏཱ་ནུ་སནྡྷི་དུ་རུ་ཏྟ་ར་ཎོ། ནིརྒྷ་ཏ་ནི། མཻ་ཏྱ་ཡུཀྟེ། ཀཱ་རུ་ཎ་ནིཥྱནྟེ། སཏྱ་བ་ཏི། བྷཱུ་ར་ཀྵེ། དྷརྨ་ནི་བྲི་ཏྟེ། དྷརྨ་རཀྵེ། ཨཀྑུ་
ལེ༑ ནི་ཁི་ལི་ནི། ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ། ཏཏྐ་རེ། ཏ་ཐཱ་བ་དི་ཏེ། ཤཱི་ལ་ཨ་ནུ་བརྟི། ཨཀྵ་ཡ་ནིརྡེ་ཤེ་ཀླེ་ཤ་པ་རི་ཥེ། བུདྡྷ་ཨ་དྷིཥྛ་ཏེ་དྷརྨ་ཛྭ་ལི་ནི། སཾ་གྷ་
ཨ་ནུ་ག་མེ། ཨ་ནུདྡྷ་རེ། ཨནྟི་ཀྲ་མ་ཎི་ཡེ། ནི་གྲ་ཧ་ཎི་མཱ་ར་པ་ཀྵ་སྱ་ཡུཀྐི་ཀྲྀ་ཏེ། ཨ་དནྟེ། ཨ་ཤ་སྟེ། སྭ་བི་ཥ་ཡ་ཨ་ནུ་ག་མེ། ཨཱ་རྱ་གུ་ཎ་ཀ་རེ། སིདྡྷི་སིདྡྷི་བ་ཏེ། མོཀྵ་ཨ་ནུ་
ཀུ་ལེ༑ ནི་གྲ་ཧ་ནི་བ་ར་པྲ་ཏི་ནཱཾ། དཱརྵ་ནི་མ་ར་པརྵ་ཏ། ཨ་བ་ཤནྟཱ་ཙ་ཏཱ་རོ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ན། ཤ་ཀྲོ་དེ་བཱ་ནཱཾ་ཨིནྡྲ་པྲ་ཧྨ་ས་ཧ་པ་ཏི། བུདྡྷ་བྲ་སཾ་ནཱ་ནཱཾ། དེ་བ་ནཱ་ག་ཡཀྵ་ཀྲྀ་ཏཾ་
པ་རི་ཏྲཱ་ཎཱཾ། སྠཱ་པི་ཏཱ་ན་སསྟྱ་ཡཱ་ནཱཾ། དྷརྨ་བྷ་ན་ཀ་ནཱཾ། ཨ་རཀྵ་ཡེ། སདྡྷརྨ་སྱ་ཙ་པ་རི་གྲ་ཧ་ཡེ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་རིག་པའི་གསང་


[441B]ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །བདུད་ཀྱི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་མ་དད་ཅིང་ཆོས་
མ་ཡིན་པ་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་བར་སྣང་ལས་སྒྲ་འདི་སྐད་ཅེས་བདུད་དམ། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་བུའམ། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་གང་རིག་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་
ཐོས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མི་སྐྱེད་ཅིང། བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་མི་འདོར་བ་དེ་ལ་གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ཏུ་འབར་ཞིང་རབ་ཏུ་འབར་བས་སྤྱི་བོ་འགེམས་སོ། །ཞེས་
ཐོས་ནས་བདུད་ཀྱི་བུ་དེ་དག་གིས་བར་སྣང་ལ་བལྟས་པ་དང། དེ་དག་གིས་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལྔ་བརྒྱ་བདག་བདག་གི་སྤྱི་བོ་ན་རབ་ཏུ་འབར་བའི་རྡོ་རྗེ་ཐོགས་ཤིང་འདུག་པ་མཐོང་
ནས་དེ་དག་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་དུས་ན་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དང། འཛུམ་པ་དེའི་དོན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་
དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་ནས་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། བདུད་ཀྱི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་འདི་དག་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་སྟེ་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་


[442A]༄༅། །ཀུན་དགའ་བོ། ནམ་བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མིང་ཐ་དད་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་སྲིད་ན་བདུད་སྡིག་ཅན་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་མིང་ཇི་སྐད་ཅེས་བགྱི་བར་འགྱུར། དེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་
མིང་ཅི་ཞེས་བགྱི་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཀུན་དགའ་བོ། བདུད་སྡིག་ཅན་འདི་ད་དུང་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་བདུད་
ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་པར་འགྱུར་ཞིང། སངས་རྒྱས་
རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་ག་གསང་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་དང། ཡོན་ཏན་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གནས་དང། སྤྱད་པ་དང། ཆོ་ག་དང། སྦྱོར་བ་
མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅི་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་བརྟན་པར་གྱུར་པ་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། དེའི་


[442B]བྱེད་དེ། དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ནས་སེམས་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་
ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་རྗེས་སུ་སོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གྲངས་མེད་པ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉེས་པར་
བྱེད་དེ། བསྟི་སྟང་བྱེད། བླ་མར་བྱེད། རི་མོར་བྱེད་ཅིང་མཆོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་
རོ༑ ༑རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་དུས་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའང་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།
དེ་དེའི་འོག་ཏུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་
སྦྱོང་བའི་བསྐལ་པ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་ཤིན་ཏུ་གནས་པའི་ཆོས་སྣང་བ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་སྟེ། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཡང་ཀུན་དགའ་


[]མྀཨྞ་
