
[358A] ཨཱརྱ་པཱུརྞ་པ་རི་པྲྀཙྪ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ་


[358B] འཕགས་པ་གང་པོས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འོད་མའི་ཚལ་ན་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་
ཏུ་གཟར་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ལ་ཞུ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཆིས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་བརྩེ་བར་དགོངས་ཏེ་རྗེས་སུ་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ། ཁྱོད་ཅི་དང་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང། ངས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱའོ། །ཚེ་
དང་ལྡན་པ་གང་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེང་བདག་ནི། ཡོན་ཏན་མཆོག་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ། གྲགས་པ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་ཞིང་རྒྱང་རིང་བ། རྟག་པར་


[359A]༄༅། །སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་གཉེར་བར་བགྱིད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་ཞུ་བ་མཆིས་ལགས་
སོ༑ ༑དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། ཡོན་ཏན་མཆོག་ནི་རབ་བསྒྲུབས་ནས། །གྲགས་པ་མཐོ་ཞིང་རྒྱང་རིང་དང། །
ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་ཞིང་ཆོས་མོས་པའི། །སྤྱོད་པ་གང་ལགས་བདག་ཞུ་ལགས། །ཇི་ལྟར་སེམས་ནི་སྦྱོང་བར་བགྱི། །ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་གཏང། །ཇི་ལྟར་སེམས་
ཅན་རབ་སྒྲོལ་ཅིང། །དགའ་སེམས་རྟག་ཏུ་ལམ་བསྒོམ་ལགས། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེར་བདག་
ནི༑ སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གི་སླད་དུ་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཞུ་བ་ལགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་མང་དུ་ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་བས་གས་[*BSAGS?]པས་
ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་ལགས། ཇི་ལྟར་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏེར་རིན་པོ་ཆེ་བསགས་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་དོན་ཐོབ་པས་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་
ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆད་པར་འགྱུར་བ་ལགས། དེ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། །མང་ཐོས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ཚོལ། །ཆོས་


[359B] །བྱང་ཆུབ་ལམ་ནི་ལེགས་རྟོགས་འགྱུར། །ཇི་ལྟ་བུར་ནི་ཚིག་གཅིག་གིས། །ཚད་མེད་དོན་ནི་རབ་རྟོགས་ཏེ། །འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་སྟོབས་དག་
གིས༑ ༑ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འགྱུར་ལགས། །མང་ཐོས་མཐར་ཐུག་མ་མཆིས་པས། །རྒོལ་བ་མཆིས་ཀྱང་སེམས་མི་གཡོ། །སྙིང་རྗེའི་སླད་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་
ནས༑ ༑སེམས་ཅན་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་བགྱིད་ལགས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཡང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེང་བདག་ནི་
སའི་རྗེས་འབྲང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཞུ་བ་གསོལ་པ་ལགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཡོངས་སུ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ལགས། དེ་ནས་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་མི་ཁོམ་ཡོངས་སྤངས་ནས། །
སངས་རྒྱས་མང་པོ་ཕྲད་གྱུར་ལགས། །སངས་རྒྱས་མང་པོ་མཐོང་ནས་ཀྱང། །ཤིན་ཏུ་དང་བ་མྱུར་ཐོབ་ལགས། །བླ་མེད་དང་བ་ཐོབ་གྱུར་ནས། །ཤིན་ཏུ་གཏོང་དཀའ་གཏོང་
བར་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་ཀྱང། །སྟོབས་ཀྱིས་ཐོགས་མེད་ལམ་སྤྱོད་ལགས། །ཇི་ལྟར་རབ་བྱུང་མོས་གྱུར་ནས། །དབེན་གནས་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་


[360A]༄༅། །བསྒོམ༑ ༑ཇི་ལྟར་ཆོས་དང་འགལ་མེད་བགྱིད། །དངོས་པོ་འདི་ནི་བཀས་བ་ཤད་[*BSHAD?]གསོལ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་
མའི་བུ་གང་པོས་ཡང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཁྱེན་པ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་དང། ཁམས་གསུམ་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་དཔེ་ཟླ་མ་མཆིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གྱ་ནོམ་པ་བརྙེས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པ་ཐོགས་
པ་མི་མངའ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན། དེའི་སླད་དུ་དེང་བདག་དངོས་པོ་འདི་དག་ཞུ་བ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། །བཅོམ་ལྡན་ཡོན་ཏན་
མཆོག་བཞུགས་པས། །རྫུ་འཕྲུལ་ཕ་རོལ་རབ་ཏུ་བྱོན། །ཐོགས་པ་མི་མངའི་མཁྱེན་བརྙེས་པས། །དཔའ་བོ་ཁྱོད་ལ་བདག་ཞུ་ལགས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་
ལེགས་བསླབ་པ། །ཡོན་ཏན་མཐོ་ཞིང་མངོན་པར་འཕགས། །མུན་བཅོམ་ཤེས་རབ་སྣང་བསྐྱེད་པས། །འཁོར་མང་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་མཛད་།དགྲ་ཟིན་
བྱམས་སྡང་མི་མངའ་ཞིང། །མྱ་ངན་མི་མངའ་སླུ་མི་མངའ་།འཆི་བདག་ལས་ནི་རབ་རྒྱལ་ཞིང། །བདུད་དཔུང་དག་ནི་ཕམ་པར་མཛད། །མཚོན་ཆ་ཐོགས་པ་མི་


[360B] །དགྲ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཕམ་པར་མཛད། །རྟག་པར་བྱམས་པའི་ཐུགས་ལྡན་ཞིང། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་བསྟན་པར་གནས། །བཅོམ་ལྡན་གཡོ་སྒྱུ་མི་
མངའ་ཞིང། །ང་རྒྱལ་མི་མངའ་དྲེགས་མི་མངའ། །རྣམ་གྲོལ་རིག་པ་བརྙེས་པས་ན། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར། །ཇི་ལྟར་སྔོན་ནི་ལམ་སྤྱོད་པས། །མཁྱེན་པ་མཆོག་
ནི་བརྙེས་པ་དང། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ནས་སངས་རྒྱས་པ། །བདག་ལ་དེང་ནི་བཀས་བཤད་གསོལ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་
བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཞུས་པ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང། ངས་ཁྱོད་
ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱའོ།།
དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་དེང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། །དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །རབ་ཏུ་
བརྩོན་པའི་སྟོབས་དག་གིས། །བྱང་ཆུབ་ལམ་སྤྱད་བཤད་པར་བྱ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡི། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་ལུང་ནི་བསྟན་


[361A]༄༅། །གྱུར་པ༑ ༑དངོས་པོ་དེ་དག་མདོར་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཆོས་མོས་སེམས། །ཚད་མེད་མཐའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །སྤྱོད་པ་སྣ་
ཚོགས་སྟོན་བྱེད་པ། །དངོས་པོ་གཅིག་གིས་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །དགའ་སེམས་ནད་ནི་རབ་རྒྱས་པས། །སྦྱིན་པ་དག་ནི་གཏོང་བར་བྱེད། །སྦྱིན་པ་གཏོང་ཡང་འགྱོད་
མེད་པས། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་དགའ་བར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ། །སེམས་ཅན་རྟག་ཏུ་རྒུད་པས་ན། །མང་དུ་ཐོས་པའི་ནོར་མི་ལྡན། །བདག་
གིས་བཙལ་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས། །སེམས་ཅན་རྟག་ཏུ་རྒུད་པ་ཡང། །ལེ་ལོའི་དབང་ལས་གྱུར་པས་ན། །བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་རབ་བསྐྱེད་དེ་།བྱང་ཆུབ་ཐོབ་
བྱ་སྙམ་དུ་སེམས། །བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཆེད་དུ་ནི། །ཡིད་བཞིན་བཟོད་པ་རབ་བསྐྱེད་དེ། །ཚིག་ངན་སྨ་འབེབས་བརྡེགས་གྱུར་ཀྱང། །ལན་ཡང་མི་སྨྲ་
སྙམ་དུ་སེམས། །བདག་ལ་སྨ་འབེབས་སུ་ཞིག་ཡིན། །སྨ་འབེབས་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བས། །སྨ་འབེབས་ཁྲོང་ཁྲོ་བྱེད་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་
སྙམ་སེམས། །དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་སེམས་པས་ན། །སེམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་འཁོན་འཛིན་མེད། །རྟག་ཏུ་བཟོད་པ་བསྒོམས་པས་ན། །དེས་ན་མངོན་པར་འཚང་ཡང་རྒྱ། །


[361B] །འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་བྱས་ནས་ནི། །མགོན་དང་སྐྱབས་ནི་བྱེད་པས་ན། །ནོར་མེད་ནོར་དང་ལྡན་པར་བྱེད། །སེམས་ཅན་ལམ་ལོག་སྤྱོད་པ་ནི།།
དེ་དག་སྙིང་བརྩེའི་གནས་ཡིན་པས། །བདག་གིས་ཡོངས་སུ་བཟླས་ནས་ནི། །མྱ་ངན་འདས་ལ་གཞག་སྙམ་སེམས། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྒུད་པས་ན། །ཤེས་རབ་ནོར་
དང་ཡོང་མི་ལྡན། །བདག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཐོབ་ནས། །དེ་དག་ཚིམ་པར་བྱ་སྙམ་སེམས། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟླ་བའི་
ཕྱིར༑ ༑སེམས་བསྐྱེད་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བ་ན། །དེ་འདྲའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་
པ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི། རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་འགའ་ཙམ་ལ་ཡང་
གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསླབ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་
བར་འགྱུར་བས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཆོས་གཞན་གང་ཡང་དངོས་པོ་འདི་ལས་ལྷག་པར་ཡང་


[362A]༄༅། །དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སེམས་ཅན་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་
པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་དང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ནན་པོ་ཆེ་དག་གི་ནང་ན་བཟོད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་
གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ལམ་ལོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དག་མཐོང་ནས་བདག་ཉིད་ཡང་དག་
ལམ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་བཟླ་བའི་
པའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་
དངོས་པོ་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་པོ། ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་མཆོག་
ཅེས་བྱའོ༑ ༑དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་ལེ་ལོ་ཅན་མཐོང་ན། །བརྩོན་འགྲུས་སེམས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་པས། །


[362B] །དངོས་པོ་བསྟན་སྙམ་ཡོངས་མི་སེམས། །ཁོང་ཁྲོ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཁོང་ཁྲོ་སངས་རྒྱས་ལམ་མིན་ཞེས། །རྟག་ཏུ་བྱམས་སེམས་བསྒོམས་
པས་ན༑ ༑བྱང་ཆུབ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ལམ་ལོག་མོས་པས་ན། །ལོག་པའི་ལམ་ལ་གནས་པར་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་ལམ། །བཙལ་
ནས་སེམས་ཅན་འགོང་པར་བྱེད། །འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་ན། །རྩེ་གཅིག་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཚོལ། །བླ་མེད་གཏེར་ནི་ཐོབ་གྱུར་ནས། །སེམས་ཅན་བཟླ་བྱ་
སྙམ་དུ་སེམས། །རྨད་བྱུང་དངོས་པོ་འདི་དག་ལས། །ལྷག་པ་གཞན་ནི་གང་ཡང་མེད། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐོགས་མེད་ཆོས། །འཐོབ་པར་འགྱུར་བར་རེག་པར་བྱ། །ལུས་ཀྱི་གོས་
ནི་ཚིག་པ་དང། །མགོ་ཐོད་མེ་ནི་འབར་བ་བཞིན། །ལེ་ལོའི་སེམས་ནི་བསྐྱེད་གྱུར་ན། །མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སེལ་བར་བྱེད། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། དགའ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི། འཁོར་བ་ན་གནས་ཤིང་བརྩོན་འགྲུས་
མི་རྩོམ་པར་མཐོང་ལ། བདག་ཉིད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་མཐོང་བས་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་


[363A]༄༅། །ནི༑ རྟག་པར་ལེ་ལོ་ཅན་དུ་གྱུར་པར་མཐོང་ལ། བདག་ཉིད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་གནས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བསྒོམ་
པས་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང། ཕྲག་དོག་ཅན་དུ་གྱུར་པར་མཐོང་ལ། བདག་ཉིད་ནི་
ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང། ཕྲག་དོག་མེད་ཅིང་རྟག་པར་བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བས་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བརྩོན་པར་གཞན་སུ་ཡང་བདག་དང་མཚུངས་པ་མེད་པར་མཐོང་བས་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་
ཡིན་པའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་ལེ་ལོ་ཅན་མཐོང་ན། །བདག་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་
བྱེད་པས། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། །བདག་ཉིད་དགའ་སེམས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་ན། །སྐྱོ་བའི་སེམས་ནི་
རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཁམས་གསུམ་བརྩོན་རར་འཇིགས་པས་ན། །བརྩོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྤོང་བར་བྱེད། །སེམས་ཅན་ཁོང་ཁྲོ་འཁོན་འཛིན་དགའ་།བདག་ཉིད་


[363B] །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་།དགའ་བའི་སེམས་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གང་བྱས་པ། །དེ་དག་ཐམས་
ཅད་མི་བྱ་བར། །དེ་ཕྱིར་བདག་གིས་བླ་མེད་པའི། །སངས་རྒྱས་ལམ་ནི་བཙལ་སྙམ་སེམས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ཡི། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་
པ༑ ༑བདག་གིས་ཡེ་ཤེས་དེ་བསླབ་ནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་བྱ་སེམས། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། །རྟག་ཏུ་དགའ་སེམས་སྐྱེ་བས་ན། །འདུས་བྱས་
མི་བདེན་དག་ལས་ནི། །ཡང་དག་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། མི་
ཁོམ་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ཏེ་དལ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ་།བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནི། སེམས་དམན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མཉེན་པས་སེམས་ཅན་དག་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་ཚེ་རྟག་པར་བདེ་བར་འོངས་སམ་ཞེས་མདངས་དང་ལྡན་པར་གསོང་པོར་སྨྲ་
ཞིང་ཕན་ཚུན་ཚིག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་རྟག་པར་འཛུམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་གཉེར་ཞིང་རྟག་པར་འདྲི་རྟོག་ལ་རབ་ཏུ་མོས་པས་ན། དགེ་བའི་


[364A]༄༅། །དོན་ཚོལ་ཞིང་བརྩོན་པ་ལ་ཆོག་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་།དབེན་བའི་གནས་ལ་མོས་ཤིང་གཅིག་པུ་འདུག་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་
བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པར་འཛུད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་
དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། མི་ཁོམ་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ཏེ་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་
ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ་མཉེན་པའི་སེམས་དང་རབ་ལྡན་ཞིང། །རྟག་པར་བྱམས་སེམས་བསྒོམས་པས་ན། །སེམས་
ཅན་དག་དང་སྨྲ་བའི་ཚེ། །སེམས་དམན་གསོང་པོར་སྨྲ་བར་བྱེད་།རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་བསྔགས་པ་ཡི། །ཟབ་མོ་གྱ་ནོམ་ཆོས་ཀྱང་ཚོལ། །རྟག་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་
གཙང་སྲུང་ཞིང། །སྦྱངས་པའི་སྤྱོད་ལ་མོས་པ་ཡིན། །སྦྱངས་པའི་ཆོས་ལ་རབ་གནས་ཀྱང། །ཤེས་རབ་ཟབ་མོས་སྤྱོད་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ།།
མི་ཁོམ་རབ་སྤངས་དལ་དང་ལྡན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནི། །ཆོས་ཟབ་རྣམས་ནི་ཞུ་བྱེད་པས། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་རབ་འཕེལ་གྱུར་ནས། །མི་ཁོམ་གནས་སུ་


[364B] །རྟག་པར་དགོན་པར་གནས་མོས་ཤིང། །རྣམ་དག་སྦྱངས་པ་སྤྱོད་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། །མི་ཁོམ་རབ་སྤངས་ཁོམ་དང་ལྡན། །བློ་ལྡན་
མཁས་པ་གང་དག་གིས། །ཆོས་འདི་བཞི་ལ་བརྟེན་བྱེད་ན། །མི་ཁོམ་ཐམས་ཅད་རབ་སྤངས་ནས། །སངས་རྒྱས་མང་པོ་མཐོང་བར་འགྱུར་།སངས་རྒྱས་མང་པོ་མཐོང་
ནས་ཀྱང། །མི་འཇིགས་དད་དང་ལྡན་པས་ན། །བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ནི་རབ་བསྐྱེད་ནས། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་གཉེར་བ་དག་ཡང་དག་
ཆོས་ནི་བསླབ་པར་བྱ། །ཡང་དག་ཆོས་ནི་བསླབ་གྱུར་ནས། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ནི་ཐོབ་མི་དཀའ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་སྟེ། དང་པོའོ།། །།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། མང་དུ་ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་བསགས་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་
སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། རྟག་པར་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏེར་རིན་པོ་ཆེ་བསགས་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་དོན་ཐོབ་པས་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ལེགས་པར་ཁོང་
དུ་ཆུད་བར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང་


[365A]༄༅། །དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང། གླིང་གཞིའི་
སྡེ་དང། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང། སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་
གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ་ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་ཀྱང་ཀློག་ཅིང་ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པར་བྱེད། ཀློག་ཅིང་ཁ་ཏོན་དུ་
བཏོན་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། གང་
པོ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་དང་པོ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། མང་དུ་ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་བསགས་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་
འགྱུར་ཞིང། རྟག་པར་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏེར་རིན་པོ་ཆེ་བསགས་ནས་ཆོས་ལ་ངེས་པའི་དོན་ཐོབ་པས་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་མེད་པས་བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ཀྱང་


[365B] །གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པས་ཆོས་རྣམས་
ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་པོ། འདོད་ཆགས་ཤིང་ཐོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་གཉིས་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། མང་དུ་ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་བསགས་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་
ཞིང། རྟག་པར་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏེར་རིན་པོ་ཆེ་བསགས་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་དོན་ཐོབ་པས་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །
གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཆོས་ཡོངས་སུ་གཉེར་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་དོ། །
དེས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱུར་པ་ན་འདོད་ཆགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འགའ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་
མི་མཐོང་ངོ། །དེས་འདོད་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་


[366A]༄༅། །ཕྱིར་དྲིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལན་འདེབས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་གསུམ་པ་འདི་
དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། མང་དུ་ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་བསགས་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། རྟག་པར་མང་དུ་ཐོས་པའི་གཏེར་རིན་
པོ་ཆེ་བསགས་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་དོན་ཐོབ་པས་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནི། དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པས་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་དེ། དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་
མི་ལེན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་པོ། གང་མཚན་མ་འདི་ལ་གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་སྐྱེད་པར་
བྱེད་ལ། གང་མཚན་མ་དེ་ལ་གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སོ། །དངོས་པོའི་མཚན་མའམ། རྫས་ཀྱི་
མཚན་མའམ། ཕུང་པོའི་མཚན་མའམ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་མའམ་ཁམས་ཀྱི་མཚན་མའམ། ཆོས་ཀྱི་མཚན་མའམ། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་ལ་


[366B] ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས། དེ་ཕྱིར་གང་པོ། ཇི་ཙམ་དུ་ལེན་པའི་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ནི། ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མཚན་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བྱམས་པའི་སེམས་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་
སེམས་ཅན་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དུ་མཚན་མ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡང་འཇིག་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ཡང་འཇིག་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཤིག་ནས་བྱམས་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑དེ་ལྟ་བུའི་དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་བྱམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱམས་
པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱམས་པ་གང་ཞེ་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
གཞན་ཡང་གང་པོ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་པོས་གསོལ་པ་


[367A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་བགྱིས་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བགྱི་ལགས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ཆོས་སོ། །ཞེའམ། འདི་ནི། ཆོས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སེམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་པོ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ནི། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་ཆོས་མེད་པར་གྱུར་ན། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད་པར་
འགྱུར་པས་དེ་ལ་སྤྲོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས་སོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བརྟགས་ཏེ། དེ་
ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཐག་ཉེ་བ་ཞིག་ཡིན། གང་པོས་གསོལ་པ། དེ་ནི། ཐག་རིང་བ་ཡང་མ་ལགས་ཐག་ཉེ་བ་ཡང་མ་ལགས་
སོ༑ ༑དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ་ལ་ནི། ཕྱོགས་ཀྱང་མ་མཆིས། གནས་ཀྱང་མ་མཆིས། ནང་ཞེས་བགྱི་བ་ཡང་མ་མཆིས། ཕྱི་
རོལ་ཞེས་བགྱི་བ་ཡང་མ་མཆིས་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ་གང་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་གྲངས་སུ་བགྲང་བར་བྱའོ། །


[367B] ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་གྲངས་སུ་བགྲང་བར་བགྱི་བ་ལགས། གང་པོ། ཇི་ཙམ་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་
དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དམིགས་པར་མི་མཛད། སྒྲུབ་པར་མི་མཛད། མངོན་དུ་མི་མཛད་དོ། །ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་མི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གྲངས་སུ་
བགྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་པོ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་དེ་དག་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་པོ། དེང་ཁྱོད་ལ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཆོས་
མཆོག་དམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་གྱུར་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །གང་པོ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་རྙེད་པ་ལ་གདུ་བ་དག་གལ་ཏེ་མདོ་སྡེ་འདི་
ཐོས་པར་གྱུར་ན། མཉན་པ་དང། ལེན་པར་མོས་པར་མི་འགྱུར་རོ་།གང་པོ། ངས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཚིག་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲ་དང་ཚིག་ཙམ་དུ་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་
ཅིག་རྟོགས་པར་གྱུར་པར་ཟད་ཀྱི། དེའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །དོན་འདི་ནི། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། མཁས་
པ་དག་གིས་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་གིས་དོན་ནི་མི་རྟོགས་པ། །སངས་རྒྱས་


[368A]༄༅། །ཆོས་ལ་མྱ་ངན་སྐྱེ། །གལ་ཏེ་དོན་ནི་རིག་གྱུར་ན་།སངས་རྒྱས་དེ་ལ་སྟོན་པར་མཛད། །སངས་རྒྱས་སྟོན་པར་གང་སེམས་པ། །དེ་ནི་
མྱ་ངན་འདས་གཉེར་བས། །འབད་རྩོལ་སེམས་ནི་མེད་པར་ཡང། །ཡང་དག་ཆོས་ནི་སེམས་པར་བྱེད། །འདི་ལ་ཆོས་སྐྱེ་ཡོད་པ་མིན། །འགག་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་མིན་
ཏེ༑ ༑སྐྱེ་དང་འགག་པ་མེད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་མཚན། །ཆོས་གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ། །བྱེད་དང་འབྱུང་བའང་ཡོད་མི་འགྱུར། །ཡིན་དང་མ་ཡིན་ཐ་དད་
གཅིག་ཆོས་འདི་ལ་ནི་དེ་དག་མེད། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ན་འགག་པར་བྱ་བ་མེད། །ཐག་ནི་ཉེ་རིང་གང་ཟེར་བ། །དེ་དག་གཉི་ག་སྟོང་པ་ཡིན། །གང་
ཞིག་སྟོང་པར་རྟོགས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་ཤེས་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པ་གང་ཤེས་པ། །ང་ཡི་སློབ་མ་ཞེས་བྱའོ། །གང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་
བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། མང་དུ་ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་བསགས་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། རྟག་པར་མང་དུ་
ཐོས་པའི་གཏེར་རིན་པོ་ཆེ་བསགས་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་དོན་ཐོབ་པས་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་།དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་


[368B] རྟག་ཏུ་མང་ཐོས་གཉེར་འདོད་པ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་འགྱུར་ཞིང་།ཡང་དག་ངེས་དོན་ཐོབ་འགྱུར་
པས༑ །དེ་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུར་འགྱུར། །ཡི་གེ་འབྲུ་ནི་གཅིག་པུ་དང། །ཚིག་གི་དོན་ནི་གཅིག་ཙམ་ཡང། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ། །བརྗོད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ཆོས་གཉེར་བྱ། །གཉེར་ནས་ཚུལ་བཞིན་བསམ་བྱ་ཡི། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་བླང་ཞིང། །སངས་རྒྱས་བསྔགས་ལ་ཞེན་མི་བྱ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྗེས་དྲན་ཞིང། །ཡང་དག་ཆོས་ནི་དྲན་པར་བྱ། །འདོད་ཆགས་རྩོད་མེད་སེམས་ཀྱིས་ནི། །འདྲེན་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱ། །རྟག་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །
བྱམས་པའི་སེམས་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། །སེམས་ཅན་ལ་ནི་ཞེན་མེད་པར་།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་ཆེན་གྱིས། །འདི་
འདྲའི་ཆོས་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །མྱུར་དུ་གཟུངས་ནི་འཐོབ་འགྱུར་བས་།མང་དུ་ཐོས་པ་དེ་ལས་སྐྱེ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ངོ་བོ་ཉིད་།འཕེལ་ཞིང་འགྲིབ་པ་མེད་པ་ལྟར། །
ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། །འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་འགྲིབ་མེད་པ་།ངས་ནི་ཤེས་རབ་སྟོབས་དག་གིས། །བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དུ། །ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་


[369A]༄༅། །བཤད་གྱུར་ཀྱང། །འོན་ཀྱང་བཤད་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་།སེམས་ཅན་ཉིད་ནི་ཇི་སྙེད་པ། །ཐམས་ཅད་མི་ལུས་ཐོབ་གྱུར་ཏེ་།ཀུན་
ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ནི། །མང་ཐོས་ཀུན་དགའ་བཞིན་གྱུར་ཀྱང་།གཟུངས་ཐོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ། །བསྐལ་པ་བྱེ་
བར་ཆོས་བཤད་ཀྱང། །དེ་ཡི་ཤེས་རབ་གཏུགས་མི་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་མཚུངས་མེད་དམ། །ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་ཚད་ཀྱང་མེད། །ནམ་མཁའ་སྐྱེ་
འབྱུང་མེད་པ་ལྟར། །མཁྱེན་པ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །ཀླུ་ཡིས་ཆུ་ནི་མ་བླངས་པར། །ཆར་ཆེན་དག་ནི་འབེབས་བྱེད་པ། །ཆུ་དེ་ལ་ནི་གནས་མེད་ཀྱང། །ཆར་
འབེབས་པ་ལ་མཐར་ཐུག་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་དུ་།གཟུངས་འདི་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན། །ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་གནས་མེད་ཀྱང། །རྐྱེན་དེ་བཤད་ན་
ཟད་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་མང་ཐོས་བཙལ་བར་བྱ། །བཙལ་ནས་ཆུ་བཞིན་གནས་བྱ་སྟེ། །ཆོས་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་ན། །མང་དུ་ཐོས་པ་དེ་ལས་སྐྱེ། །བྱམས་
པས་སེམས་ཅན་ཀུན་ཁྱབ་སྟེ། །སེམས་ཅན་མཚན་མ་ཞི་བྱེད་ཅིང་།ཆོས་ཀྱི་མཚན་མའང་ཞི་བྱེད་ན། །མང་དུ་ཐོས་པའང་དེ་ལས་སྐྱེ། །མང་དུ་ཐོས་པའི་


[369B] གཉིས་པའོ།། །།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཐོས་པར་གྱུར་ན་
དོན་གྱི་ཚུལ་རབ་ཏུ་སེམས་པར་བྱེད་ཀྱི། འདི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་བར་མི་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་དང་པོ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ་།དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། བདག་གི་ཡིད་དང་མི་
འགལ་བའི། །མ་ཐོས་ཆོས་ནི་ཐོས་གྱུར་ན། །དོན་གྱི་ཚུལ་ནི་ལེགས་བྱེད་ཅིང། །ཆོས་མིན་ཞེས་ནི་སྨྲ་མི་བྱེད། །གལ་ཏེ་སྟོང་པའི་ཆོས་ཐོས་ན། །རྟག་ཏུ་དོན་ཚུལ་ཚོལ་
བྱེད་པས། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་རབ་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ནི་དེ་ནས་སྐྱེ། །མ་ཐོས་ཆོས་ནི་ཐོས་གྱུར་ན། །དོན་གྱི་ཚུལ་ནི་ཚོལ་བྱེད་པས། །བྱང་ཆུབ་ལས་ནི་མི་ལྡོག་
ཅིང། །ཤེས་རབ་དག་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར། །མ་ཐོས་ཆོས་ནི་ཐོས་གྱུར་ན། །ང་རྒྱལ་ངན་པའི་སེམས་མི་འབྲང། །གཡོ་སྒྱུ་དག་ཀྱང་སྐྱེད་མི་བྱེད། །གཡོ་བསྐྱེད་པས་ནི་


[370A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་མིན། །མ་ཐོས་ཆོས་ནི་ཐོས་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་དོན་ནི་ཚོལ་བྱེད་པས། །སྔོན་ཆད་ཐོས་པར་མ་གྱུར་ཀྱང། །རྩེ་གཅིག་ཏུ་ནི་སེམས་
པར་བྱེད། །གང་ཟག་དེས་ནི་ཆོས་ཐོས་ཚེ། །ཡང་དག་ཆོས་ནི་ཐོས་འགྱུར་ཞིང། །རྟག་པར་སངས་རྒྱས་མང་མཐོང་བས། །བྱང་ཆུབ་ལས་ནི་ལྡོག་མི་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་
མང་པོ་མཐོང་ནས་ཀྱང། །ཚུལ་བཞིན་ཞུ་བ་ཞུ་བྱེད་པས། །ཉན་ཐོས་དག་གིས་ཐོས་ན་ཡང། །ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར། །འདི་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་ལྡན་
པས༑ ༑འདི་འདྲའི་ཞུ་བ་ཞུ་བར་བྱེད། །བདག་ཅག་བསམ་པའང་ཡོད་མིན་ན། །དངོས་པོ་འདི་ཐོས་ཅི་སྨོས་ཟེར། །ཉན་ཐོས་ངོ་མཚར་བརྗོད་པས་ན། །ལྷ་ཀླུ་ཐམས་
ཅད་དགའ་འགྱུར་ཞིང། །སངས་རྒྱས་བསྔགས་པ་བརྗོད་འགྱུར་པ་།འདི་ནི་མང་ཐོས་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཞུ་བ་གང་ཡོད་ཞུས་པའི་ཚེ་།སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་ལན་འདེབས་
པ༑ ༑འཁོར་འདུས་མང་པོ་ཚད་མེད་པ། །ཐམས་ཅད་ཕན་པ་ཆེ་ཐོབ་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལན་འདེབས་པ། །མང་ཐོས་འདི་ནི་ཐོས་གྱུར་ན། །འཁོར་མེད་
ཚད་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །བླ་མེད་ཆོས་མིག་ཐོབ་པར་འགྱུར། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[370B]ཡིད་ཆེས་པས་དང་དུ་ལེན་ཅིང་འགལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསམ་ནས་འདི་ནི། མ་
ཡིན་ནོ༑ ༑ཞེས་སྨྲ་བར་མི་བྱེད་ན། དེས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་པོ། སྔོན་འདས་པའི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་
ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡང་ཆེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། གང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་
རྒྱལ་པོ་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཐུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་འཁོར་འདུས་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གངྒཱའི་ཀླུང་
བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཆོས་རྣམས་ལ་ལེན་པ་མེད་ཅིང་ཟག་པ་ཟད་ནས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་


[371A]༄༅། །གྲོལ་བ་ཤ་སྟག་བྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཀྱི་གྲངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པའི་འོག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་ནི་ལོ་དྲུག་ཁྲིར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་།དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཉེ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་
མང་པོ་ཐམས་ཅད་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་པས། འཛམ་བུའི་
གླིང་རེ་རེ་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་རེ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་།གང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པའི་འོག་ཏུ་དེའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཁད་ཀྱིས་ལེ་ལོ་དང། སྙོམ་ལས་ཅན་དུ་གྱུར་པས་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་དག་ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་ཅིང་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་མེད་པར་གྱུར་པས། ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐར་གྱིས་ནུབ་པར་གྱུར་ཏེ༑ དེ་དག་གིས་ཀློག་པ་དང། ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པ་དང། རྣམ་པར་བཤད་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེའི་བསྟན་པ་ལ་ཆོས་


[371B]བཞི་སྟོང་ཡོད་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་རེ་རེ་ལ་ཡང་མདོ་སྡེ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། མདོའི་སྡེ་རེ་རེ་ལ་
ཡང་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་སུམ་ཁྲི་དྲུག་བརྒྱ་ཡོད་དོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཁྲི་བདུན་བརྒྱ་ཡོད་དོ། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་
ཐ་མ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་ཏུ་ཉེ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་མང་པོ་དེ་དག་ལས་མདོའི་སྡེ་དང། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་འབའ་ཞིག་ལུས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་
ཆོས་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་མཐུ་བོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་
ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པ། མང་དུ་ཐོས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཆོས་ལེགས་པར་སྟོན་པ། ཚིག་རྒྱན་དང་ལྡན་པ། དོན་གྱི་ཚུལ་གསལ་བར་རྟོགས་པ་དེས་
རྟག་པར་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་བསྒྲག་པ་ལ་མོས་པར་གྱུར་ཏོ་།དེས་ཆོས་བསྒྲགས་པར་གྱུར་པ་ན་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་འགལ་བར་བྱས་པར་གྱུར་པས་
ཆོས་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འདི་དག་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཐོས་པར་གྱུར་ཀྱང་མངོན་པར་ཡིད་མ་ཆེས་པས་མཉན་


[372A]༄༅། །པ་དང། ལེན་པར་མོས་པ་ཡང་མེད་ལ། གལ་ཏེ་ཐོས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་འགལ་བར་
བྱས་ནས་སྐྱོན་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་འདི་སྐད་དུ། འདི་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྟོན་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
བདག་ཅག་གིས་སྔོན་ཆད་ནམ་ཡང་སློབ་དཔོན་དང། མཁན་པོ་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་མ་ཐོས་ལ། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་རྒན་རབས་གང་ཡང་
སློབ་དཔོན་དང། མཁན་པོ་ལས་འདི་ལྟ་བུ་བརྒྱུད་དེ་ཐོས་པར་མི་སྨྲ་བས་སོ། །ཞེས་དགེ་སློང་མང་པོ་དེ་སྐད་ཀྱང་ཟེར་ལ། མདོའི་སྡེ་དང། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ཙམ་
ལས་མ་ལུས་པས་དེང་བདག་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གཅིག་པུ་གནས་དབེན་པར་མི་འགྲོ་སྙམ་མོ། །གང་པོ། ཆོས་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པ་དེ་དེ་སྙམ་དུ་
བསམ་ནས་གཅིག་པུ་རི་ཕུག་དབེན་པར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་བསྐལ་པ་ཆགས་ཚུན་ཆད་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཆུར་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་
ཡོད་པ༑ ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་བདུན་ཡོད་ཅིང་རབ་ཏུ་མཛེས་པར་བྱས་པ། ལམ་སྲང་རྣམས་ཐད་ཀར་འབབ་པ། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་གང་བ་ལོ་ལེགས་ཤིང་བདེ་བར་


[372B] །དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིས་ཀྱང་གྲོང་ཁྱེར་ཆུང་དུ་ཁ་ཅིག་ནི། དཔག་ཚད་བདུན་ཡོད་པ། ཁ་ཅིག་ནི། དཔག་ཚད་དྲུག་དང། ལྔ་དང། བཞི་
དང། གསུམ་དང། གཉིས་ཡོད་པ། ནང་གི་ཆུང་བའི་ཚད་ཀྱང་དཔག་ཚད་གཅིག་ཡོད་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་བྱས་པར་གྱུར་ཏེ། གང་པོ། དེའི་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་
ན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ཁྱིམ་བདག་ཤ་ན་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་བ་དེའི་བུ་ནི། མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་དེ་དབེན་པ་ལ་གནས་པ་
ལས༑ ལྷ་ཞིག་འོངས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་ནན་ཏན་ཆོས་དག་ལ། །བཙལ་ནས་ཚུལ་བཞིན་སོམས་ཤིག་དང། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་
རྒྱལ༑ ༑ཁྱོད་འཚང་རྒྱ་བར་ལུང་སྟོན་ཏོ། །གང་པོ། ལྷ་དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་སྨྲས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་དེ་ཕའི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་རྐང་པ་
ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བྱས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ། བདག་ནི། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེའི་བསྟན་པ་ལས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་
འདོད་དོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དང། དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་ཤ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ང་ཡི་ཁྱིམ་ན་རིན་ཆེན་མང། །གསེར་དངུལ་དག་ནི་ཚད་ཀྱང་མེད། །འཛམ་བུའི་


[373A]༄༅། །གླིང་ན་མེད་པ་ཀུན། །ང་ཡི་ཁྱིམ་ན་ལྡན་པར་ཡོད་།ངས་ནི་རིན་ཆེན་བཙལ་བ་ཡང། །བུ་འདོད་སྤྱོད་ཕྱིར་བཙལ་བཙལ་ན། །ཅི་ཕྱིར་
རབ་ཏུ་འབྱུང་བྱེད་ཅིང། །འཇིག་རྟེན་སྨོད་ལ་དགའ་བར་བྱེད། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་ཕ་ལ་སྨྲས་པ། བདག་ནི་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཚོལ་
མོས༑ ༑བཙལ་ནས་ཡང་དག་ཚུལ་བཞིན་སེམས། །ལོངས་སྤྱོད་མྱོང་བར་མི་དགའ་བས། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པ་བྱེད་པར་དགའ། །ཁྱིམ་གྱི་རིན་ཆེན་མི་
དགོས་པས། །བདག་ནི་འདོད་པ་ཉུང་ལ་མོས། །ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ནི་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་མོས་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་དཀོན། །
ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་རབ་ཏུ་དཀོན། །དེང་བདག་སངས་རྒྱས་བསྟན་ཕྲད་ན། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་གཏང་བར་བྱ། །གང་པོ། དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་དེས་ཕའི་རྐང་པ་ལ་
ཕྱག་འཚལ་ཏེ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ་འགྲོ་བའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཕ་ནི་བྱེ་བ་འབུམ་ཡོད་ལ་།མ་ནི་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཡོད་ཅིང། །
དེང་བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་སེམས། །གང་གིས་ཀྱང་ནི་བཟློག་མི་ནུས། །དེང་བདག་ལུས་སྲོག་ཕ་མ་དང། །གཉེན་འདབ་ཀུན་ནི་རབ་སྤངས་ནས། །སངས་རྒྱས་


[373B] །རབ་བྱུང་སྤྱོད་པ་གཉེར་བར་བྱེད་།གང་པོ། དེའི་ཚེ་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །
ཆོས་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་ཆོས་མཉན་པ་གཉེར་བར་གྱུར་པ་དང། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པས་ཀྱང་དེ་ལ་སྔོན་མ་
ཐོས་པའི་མདོ་སྡེ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་མདོ་སྡེ་ཐོས་པར་གྱུར་ནས་ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པ་
ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བདག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་སྔོན་ཆད་མ་ཐོས་ན། མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་སུས་ནི། ཀློག་པར་བྱེད་།སུས་ནི། འདོན་པར་བྱེད། །སུས་ནི་
ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་འཛིན་པར་བྱེད། གནས་གང་དུ་ནི། ཐོས་པར་འགྱུར། མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དགེ་བའི་
རྩ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་མཐུའི་དབང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རང་
གི་ངང་གིས་སེམས་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་འདི་སྐད་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་དེ་རྗེས་སུ་བསམ་པས་


[374A]༄༅། །ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་སྐྱེས་པས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་མཁས་པ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པ་ལ་དྲི་བ་དྲིས་པ་དང། མཐུ་
ཆེན་ཐོབ་པས་ཀྱང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ལན་ཡང་དག་པར་བཏབ་ནས་འདི་སྐད་དུ། སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་དགེ་
སློང་ཞིག་གིས་དངོས་པོ་འདི། དེང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དྲིས་པ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཞུས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་
ཡང་དག་པར་ལན་བཏབ་པ་དགེ་སློང་དེས་ཐོས་པར་གྱུར་ནས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་ཆོས་སྨྲ་བ་
མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་དྲིས་པ་དང། མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ། སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་
ལ་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་དངོས་པོ་འདི། དེང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དྲིས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞུས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ལན་ཡང་དག་པར་
བཏབ་པ་དགེ་སློང་དེས་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པ་ལ་འདི་སྐད་


[374B] །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ། སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཞུས་པ་དང། ལན་འདེབས་པའི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ལན་དུ་ཞིག་ཐོས་པར་གྱུར། །མཐུ་ཆེན་
ཐོབ་པས་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་འདི་ནི། ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པར་དཀའ་བས། དངོས་པོ་འདི་མ་འདྲི་བར་ཞོག་ཅིག་གཞན་ཡང་གང་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་
མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པར་དཀའོ་།དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ། སྔོན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལས་ཞུས་པ་དང། ལན་འདེབས་པའི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ལན་དུ་ཞིག་ཐོས་པར་གྱུར། མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པས་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་འདི་མ་འདྲི་བར་ཞོག་ཅིག་
གལ་ཏེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པར་གྱུར་ན། དེང་ཁྱོད་ལ་དཔེས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ། བློ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི། དཔེས་ཉེ་བར་མཚོན་ན། རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །
དགེ་སློང་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཐོས་པ་ནི། ས་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་བས་ཆེས་མང་
ངོ། །དགེ་སློང། གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་གཟུགས་ཅན་ནམ། གཟུགས་ཅན་མ་


[375A]༄༅། །ཡིན་པའམ། འདུ་ཤེས་ཅན་ནམ། འདུ་ཤེས་མེད་པའམ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
མིའི་ལུས་ཐོབ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། སེམས་ཅན་དེ་དག་རེ་རེས་ཀྱང་ཡུན་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་གཅིག་ལ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་
དྲི་བ་སོ་སོ་ནས་མི་མཐུན་པ་དག་དྲིས་པར་གྱུར། དགེ་སློང། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྐལ་པ་གཅིག་གམ། བསྐལ་པ་གཅིག་ལས་ལྷག་པའི་བར་དུ་དྲི་བ་མང་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དྲིས་པར་གྱུར། གཞན་ཡང་གང་ཟག་གཅིག་
གིས་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་གཅིག་ལ་གང་ཟག་དེ་སྙེད་ཀྱི་དྲི་བ་ཐ་དད་ཅིང་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་དྲིས་པར་གྱུར། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་གང་ཟག་གཅིག་གིས་
སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་མཐར་ཐུག་པ་སྙེད་ཀྱི་དྲི་བ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྐལ་པ་གཅིག་གམ། བསྐལ་པ་གཅིག་ལས་ལྷག་པའི་བར་དྲིས་པར་གྱུར་ན། འདི་ཇི་སྙམ་
དུ་སེམས། དྲི་བ་དེ་དག་ཅི་མང་བ་ཡིན་སྙམ་མམ། སྨྲས་པ། དེ་ཤིན་ཏུ་མང་བས་དཔེར་སླ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པས་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏ་ལ་


[375B] བདག་གིས་དེང་ཁྱོད་ལ་ཡང་དག་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི། །ཐེ་ཚོམ་མ་ཟ་ཞིག་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གཅིག་གམ་
བསྐལ་པ་གཅིག་ལས་ལྷག་པའི་བར་དུ་ཐེ་ཚོམ་དྲིས་པ་བས། བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ཐོས་པའི་སྒོ་ནས་ལན་བཏབ་པ་དེ་བས་
ཀྱང་ཆེས་མང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་གཉིས་དང། གསུམ་དང། བཞི་དང། ལྔ་དང། བཅུ་དང། ཉི་ཤུ་དང། སུམ་ཅུ་དང། བཞི་བཅུ་དང། ལྔ་བཅུ་
ནས་བརྒྱ་དང། སྟོང་དང། ཁྲི་དང། འབུམ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དགེ་སློང། བདག་གིས་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་ན་བགྲང་བའི་མིང་དང། ཡི་གེ་ཇི་སྙེད་པ་
ཐམས་ཅད་ནི། ཚད་མེད། མཐར་ཐུག་པ་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་གྲངས་དེ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་བདག་གིས་མ་ལུས་པར་ཁ་ཏོན་དུ་བཏོན་
ནས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ། །དགེ་སློང། དྲིས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པར་བདག་གིས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ལམ་གྱི་ཚིག་དང། སྒོའི་ཚིག་དང། ཕྱག་རྒྱའི་ཚིག་དང། དངོས་གཞིའི་ཚིག་དང། རྡོ་རྗེ་


[376A]༄༅། །ལྟ་བུའི་ཚིག་དང། རབ་ཏུ་ལྕི་བའི་ཚིག་དང། མི་གཡོ་བའི་ཚིག་དང། གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཚིག་གང་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང། སྒོ་
གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་སྒོ་དག་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒོ་དེས་གཞི་བྱེད་
པས་ཐམས་ཅད་སྒོ་དེར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །མདོའི་སྡེ་དང། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒོ་དེར་ཞུགས་ནས་ཡི་གེ་གཅིག་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཡི་གེ་མང་
པོ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང། དེ་བཞིན་དུ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་བདུན་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དབང་པོ་རྣམས་
ཀྱི་བྱེ་བྲག་དགུ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཡོད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཁ་དོག་བརྒྱད་ཁྲི་ཡོད་དེ། ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པའི་གཟུགས་
ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་གང་ཡིན་པ་ཡང་བདག་གིས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་མིང་བརྒྱ་ཡོད་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མིང་ཉིས་བརྒྱ་
དང། མིང་སུམ་བརྒྱ་ཡོད་པ་ནས་མིང་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་ཡོད་པའི་བར་དག་ཀྱང་བདག་གིས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཡོད་པ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་


[376B]དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་དང། མིང་ཐ་དད་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་གིས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །
མདོར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་ཆོས་རྣམས་སོ་སོ་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་དང། དྲིས་པ་དང། ལན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་མཐུས་བདག་གིས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་
ཐོབ་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ། སླར་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དུ་གཤེགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོས་ཡང་དག་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བསྐོར་ཅིང་བདག་གིས་གསོལ་པ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་གནང་བར་མཛད་དུ་
གསོལ༑ བདག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྲུང་ཞིང་ཆོས་མཉན་པར་འཚལ་ལོ་།མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པས་སྨྲས་པ། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་དགེ་སློང་རྣམས་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་
ལེ་ལོ་དང། སྙོམ་ལས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གསོག་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མེད་པས་ཁྱོད་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་སྨྲས་པ། བདག་ནི་


[377A]༄༅། །དེང་ཕྱིན་ཆད་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས་ཆོས་དེ་གཉེར་བར་བགྱིད་པས་ལེ་ལོ་མི་བགྱིད་དོ། །གང་པོ། དགེ་
སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པ་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དུ་འཇུག་ཅིང་ཡང་དག་པའི་ཆོས་བཤད་པར་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་རྗེས་སུ་སྲུང་
བར་བྱས་ཏེ། སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་མཉན་ཏོ། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་གྲོ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ་མང་
པོ་ཀུན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དང། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པའི་ཡོན་ཏན་མཆོག་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ་།ཞེས་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏོ། །
དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དག་ཏུ་སོང་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་གཟུད་པ་དང། གཞན་ཡང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཀུན་ཏུ་སྤེལ་བའི་ཆེད་དུ་ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པའི་བསྔགས་པ་ཡང་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་
སྐྱེ་བོ་མང་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ནས་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང་


[377B] ཡང་དག་པར་སྲུང་བ་བྱེད་དུ་བཅུག་གོ་གང་པོ། ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པ་ཡང་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་ཡང་དག་པར་བསྲུང་བ་བྱས་པས་ཕྱིས་
གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དག་ཏུ་སོང་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བཤད་དེ། ཀུན་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་སྤེལ་ཏོ། །གང་པོ། འདི་ལྟར་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་
ཤུ་མ་ཏས་ཀྱང་ལོ་བརྒྱའི་བར་དུ་རྟག་པར་ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་དྲིས་ཀྱང་རྟག་པར་གསར་དུ་ཐ་དད་པའི་ཆོས་
ཡང་དག་པར་བསྟན་གྱི། ནམ་ཡང་ཟློས་བུ་སྨྲས་པར་མ་གྱུར་ཏོ་།གང་པོ། ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པ་ཡང་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྲུངས་
པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་འཕགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བཙུད་ནས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་
བཀོད་དོ། །གང་པོ། ཁྱོད་ཀྱི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསྲུངས་ཤིང་ཆོས་ལེགས་པར་བཤད་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པ་སྙམ་


[378A]༄༅། །དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་པོ། དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་ཀྱང་
ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་དག་པར་བསྲུངས་ཤིང་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་གྲོགས་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་འོག་གི་ཕྱོགས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
བཅུ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་དུ་སྐྱེས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡོངས་སུ་
གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་དག་པར་ཞུས་པ་དང། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ཀྱང་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བསྔགས་པ་ལན་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་
བརྗོད་ནས་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ན་སེམས་
ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ་
དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རི་རབ་ཅེས་བྱ་བ་དང་ཕྲད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་


[378B]དག་པར་ཞུས་པ་དང། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ཀྱང་ལེགས་སོ། །ཞེས་པའི་བསྔགས་པ་ལན་བརྒྱ་སྟོང་
དུ་མ་བརྗོད་ནས་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་ཅིང་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ན་སེམས་ཅན་
ཚད་མེད་པ་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཡང་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་
དང་ཕྲད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་ཡང་དག་པར་ཞུས་པ་དང། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ཀྱང་ལེགས་སོ། །
ཞེས་བྱ་བའི་བསྔགས་པ་ལན་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་བརྗོད་ནས་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་དག་
པར་བསྟན་པ་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཡང་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཕྲད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་ཡང་དག་པར་ཞུས་པ་དང། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་


[379A]༄༅། །གཤེགས་པ་དེས་ཀྱང་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ནས་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་
པར་བསྟན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ན་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ། དགེ་སློང་
མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ཕྲད་ནས་མདོ་སྡེ་མང་པོ་ཞུས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟླས་ནས་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ངས་གལ་ཏེ་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་བརྗོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་
སངས་རྒྱས་མང་པོ་དེ་དག་གི་མཚན་དང། སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཅིག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་བཀོད་པ་དེ་དག་མཐར་
ཐུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་པོ། དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་དུ་བཞུགས་པའམ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྲུངས་པའི་གྲངས་ནི། བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་ངོ། །གང་པོ། དེ་ལྟ་བས་


[379B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཐོས་ནས་དོན་གྱི་ཚུལ་ཡིད་ལ་སེམས་པར་བྱེད་ན་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་
བུ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་ཆོས་སྨྲ་བ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་པ་ལས་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་
ཐོས་ནས་དོན་གྱི་ཚུལ་རྗེས་སུ་འབྲངས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀེའུ་ཝེར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་
ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མ་ཧཱ་ཤུ་མ་ཏས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་གསུངས་པ་དང། སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་མཉན་ནས་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་ཚིག་ལ་མངོན་
པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་མང་པོ་དང་ཕྲད་ནས་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པ་མང་པོ་ཐོས་པ་དང། སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་
དེང་འདིར་ང་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང་ངས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་
བསྟན་པས། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཕན་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་


[380A]༄༅། །ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་ཐོས་ཆོས། །ཐོས་ནས་དོན་ཚུལ་སེམས་བྱ་ཡི། །བདག་གིས་
སྔོན་ཆད་མ་ཐོས་ཞེས། །དེ་སྐད་དུ་ནི་སྨྲ་མི་བྱ། །མ་ཐོས་ཆོས་ནི་ཐོས་གྱུར་ན། །ཡང་དག་དྲན་པས་དོན་སེམས་ན། །རྒྱ་མཚོར་འབབ་ཆུ་ཤོང་བ་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་
ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །མང་དུ་ཐོས་པ་འཕེལ་འགྱུར་ཞིང་།ཤེས་རབ་དག་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་མཛད་པ་ཐོས་འགྱུར་ཞིང། །རྒྱ་ཆེར་
སེམས་ཅན་ཕན་ཡང་འདོགས། །མང་ཐོས་རྒྱ་མཚོ་གསོག་འགྱུར་ཞིང་།ཤེས་རབ་དག་ཀྱང་གཏུགས་མི་འགྱུར། །ཚིག་གི་དོན་ནི་རབ་ཤེས་པས་།ཁྱད་པར་
ནང་ན་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་སྔོན་ཆད་མ་ཐོས་ཆོས། །ཡང་དག་པར་ནི་མཉན་པར་བྱ། །མ་ཐོས་ཆོས་ནི་མཉན་བྱེད་ན། །དེ་འདྲའི་རྣམ་སྨིན་ཐོབ་པར་འགྱུར།། །།
བམ་པོ་གཉིས་པ། གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་གཉེར་བ་ཤིན་དུ་འདུན་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་
ཅིང་གནས་དབེན་པར་གནས་པ་ལ་མོས་པའི་བསམ་པ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་


[380B] །ཡོངས་སུ་གཉེར་ནས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་ཡོངས་སུ་སྤང་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྤང་པའི་ཕྱིར་
མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གཏི་མུག་ཡོངས་སུ་སྤང་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་
གང་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ལ་ཞིག་བསྐལ་པ་གཅིག་གམ། བསྐལ་
པ་གཅིག་ལས་ཉུང་བ་ཞིག་ཏུ་འྒྲོའམ་འདུག་པ་དག་ཏུ་རྟག་པར་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་ན། གང་པོ། དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཡང་
དག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ལ་ཞིག་བསྐལ་པ་གཅིག་གམ། བསྐལ་པ་གཅིག་ལས་ཉུང་བ་ཞིག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་
པར་དག་པ་སྲུང་བ་དང། དཀའ་ཐུབ་སྤྱད་པ་དང། །སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དམིགས་པའི་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་འདོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན། འདི་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོས་


[381A]༄༅། །འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་
ཏུ་བསྔགས་པར་འགྱུར་ཞིང། འཇིག་རྟེན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ། མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་ཅིང་དོན་དམ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་
ཟབ་མོ་ཐོས་པར་གྱུར་ན། མི་མཐུན་ཞིང་འགལ་བ་མེད་པར་དེའི་དོན་གསལ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ནས་སེམས་ལ་ནོར་བ་མེད་
པར་ཉན་པ་དང། ལེན་པ་དང། ཀློག་པ་དང། ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པ་དང། གཞན་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཡང་དག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཐོས་ནས་དེའི་དོན་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཏེ་མི་མཐུན་པ་མེད་ཅིང་འགལ་བ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་
ནི༑ སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པར་འགྱུར་ཞིང། འཇིག་རྟེན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྨོད་པར་མི་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་


[381B]ཡིན་པ་དེ་བདག་གིས་འདིར་གཏིང་གི་མཐར་ཐུག་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱིང་
བར་གྱུར་པའི་གནས་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་གིས་བྱིང་བར་མི་བྱའོ་།འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཇིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བདག་གིས་འཇིགས་པར་
མི་བྱའོ། །སྙམ་པའི་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་གིས་གོ་ཆ་བགོས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པས། འཇིག་རྟེན་པའི་
ཆོས་སྤང་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་མི་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་
པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་
དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་གཉིས་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་


[382A]༄༅། །ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་གཉེར་བ། །རྟག་
པར་བརྩོན་འགྲུས་རབ་བསྐྱེད་དེ། །དོན་གྱི་ཚུལ་ནི་སེམས་བྱེད་པ་།སྒྲ་ཡི་རྗེས་སུ་ཡོངས་མི་འབྲང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚིག་མི་འབྲང། །ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་ཤེས་
པའི་ཕྱིར། །དགེ་བའི་ཆོས་ནི་ཚོལ་བར་བྱེད། །བསྐལ་པ་དག་ནི་གྲངས་མེད་པ། །བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་ནི། །ཉིན་མཚན་རྟག་པར་འདུག་གྱུར་ཏེ། །སེམས་བསྐྱེད་དཀའ་བ་རབ་སྤྱོད་
ཀྱང། །སྔོན་ཆད་མ་ཐོས་མདོ་སྡེ་དག་ཡིད་མི་ཆེས་ན་བརྩོན་འགྲུས་མིན། །དོན་ཟབ་གཏིང་ནི་གང་རྙེད་པ། །ལེ་ལོ་ཅན་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་འདྲའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཡིན་པ། །སངས་
རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས། །འཇིག་རྟེན་གཏིང་ནི་མི་རྙེད་པ་།དེ་གཏིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྙེད། །འཇིག་རྟེན་འཇིགས་ཤིང་བྱིང་གྱུར་ཀྱང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
འཇིགས་བྱིང་མེད། །བརྩོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ནི། །སྟོང་དབེན་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བར་བྱེད། །སྟོང་པའི་ཆོས་ལ་འཇིག་མེད་པས། །ལྡོག་ཅིང་བྱིང་གྱུར་པ་ཡང་མེད། །བདག་ཆོས་
མཚན་ཉིད་གནས་པ་ལས། །དེ་ཕྱིར་འཇིག་ཅིང་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འཇིག་མཐོང་བ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལམ་ཞེས་བྱ་།ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་གང་བསྐྱེད་པ།།


[382B] །གཞན་ཡང་གང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མཁས་པར་བྱ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་མཁས་པར་བྱ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་མཁས་
པར་བྱ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་བྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་རབ་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར་པ་ན་གནས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་མི་སེམས་ཤིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །མི་སེམས་ཤིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་བསྟན་ནས་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་འཇིག་ཅིང་འཇིག་ཚོགས་ལ་
ལྟ་བ་རབ་ཏུ་འདུལ་བར་འགྱུར་ཏེ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་
འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕུང་པོ་ལྔ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སྟོང་པར་ཤེས། །ཁམས་ནི་བཅོ་
བརྒྱད་རབ་འབྱེད་ཅིང། །རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་རབ་ཏུ་རྟོགས། །ལྔ་ཕུང་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ཞིང། །ལུས་ནི་མི་བདེན་ཉིད་དུ་རིག་ཕྱི་ནང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རང་བཞིན་དག་ནི་


[383A]༄༅། །སྟོང་པར་ཤེས། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཤེས་ནས་ཀྱང་།གཞན་དག་ལ་ནི་སྟོན་བྱེད་པས། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། །ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བར་
འགྱུར༑ ༑གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི། ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅས་པ་དང། ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ལེགས་
པར་རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་དོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སློབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སློབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་
ནི༑ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཤེས་པ་དེས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དེས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་
པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས་
པ་གང་ཡིན་པའོ། །གང་པོ། ཅིའི་ཕྱིར་ནང་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ཙམ་དུ་མྱོང་བ་དང་བཅས་པ་འདོད་ཆགས་པར་བྱ་བའི་གནས་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་གི་ལུས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་


[383B] དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཏགས་པའི་མིང་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་འདི་ནི། མིག་གོ་འདི་ནི། རྣ་བའོ། །འདི་ནི། སྣའོ། །འདི་ནི། ལྕེའོ། །འདི་ནི། ལུས་སོ་།འདི་
ནི༑ ཡིད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ནི། ནང་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དེ་དག་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནང་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་བདག་གིས་མིག་འདི་
ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་མིག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཐོབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་འདི་ལྟར་རྣ་བ་དང་
སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་དེ་ན་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སློང་ཞིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ནང་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ལ་སོ་
སོའི་སྐྱེ་བོས་མངོན་པར་ཞེན་ནས་འདི་ནི། མིག་གོ་འདི་ནི། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་དོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ཐམས་ཅད་ནི། ནང་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་གང་པོ། ནང་ཞེས་བྱ་བའི་
དངོས་པོ་འདི་གཉིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་མི་བདེན་ཞིང་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་རྩོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། གང་པོ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི། འདི་དག་གཟོད་མ་ཉིད་ནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་མཛད་དོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་


[384A]༄༅། །བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་མཛད་ཅེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཆོས་འདི་དག་ལ་ཕྱོགས་པར་མི་མཛད་དོ། །གང་ཞིག་ལ་ཕྱོགས་པར་
མི་མཛད་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་འདི་ནི། སྲིད་པ་འཆིང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཕྱོགས་པར་མི་མཛད་ལ། མིག་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་པར་མི་མཛད་དོ། །རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་
ལ་ཡང་ཕྱོགས་པར་མི་མཛད་ལ། ཡིད་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་པར་མི་མཛད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཆོས་འདི་དག་ལ་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མི་དམིགས་
ལ༑ ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མི་དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་འདི་དག་ལ་ཕྱོགས་པར་མི་མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་སྲུང་བ་ཡིན་པས་
འདི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་དག་མིག་ནི། བདག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གང་ནི། མིག་ཡིན། མིག་ནི། སུའི་
ཡིན༑ ཆོས་གང་ནི། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཡིན། ཡིད་ནི། སུའི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་
པོ༑ མིག་ཀྱང་དེང་སོ་སོར་རབ་ཏུ་བརྟགས། རྣ་བ་དང། སྣ་དང་ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱང་དེང་སོ་སོར་བརྟགས་ན། ཆོས་གང་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ལེན་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་


[384B] གང་གིས་ཇི་ཙམ་དུ་ཆོས་ལ་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དེས་ནི། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི། བདེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་གང་པོ། ཇི་ཙམ་དུ་ཆོས་
ལ་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དེས་ནི། སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པས། གང་པོ། འདི་ནི། མིག་སོ་སོར་བརྟགས་
པ་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་འཇུག་པའི་གནས་མེད་པར་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གང་པོ། གལ་ཏེ་འཇུག་པའི་གནས་ཡོད་པར་གྱུར་ན། འབྱུང་བའི་
གནས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མིག་ནི། སྟོང་ཞིང་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་དེ་འདྲ་ཞིང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་
དང། ཡིད་ཀྱང་སྟོང་ཞིང་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་དོ། །རང་བཞིན་གྱིས་དེ་འདྲ་བས་ངོ་བོ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཡང་མེད་ལ་འཇིག་པ་
ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་པོ། ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ཡང་རུང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ནི། རྟག་ཏུ་
གནས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་ཡིན་པས་འདི་སྐད་དུ། དེ་


[385A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ཡང་རུང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ནི། རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དོ་།ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་པོ། ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་
བ་ཞེས་བྱ། ཅིའི་ཕྱིར་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་གང་པོ། ཆོས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ་
སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་
པ་དང། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་
སོ༑ ༑སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་
མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གང་པོ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་དེ་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་
པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི། སྟོང་པར་ཡང་ཤེས། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཡིན་པར་ཡང་ཤེས། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཡིན་པར་ཡང་ཤེས། ཕན་པ་མཆོག་ཡིན་པར་


[385B] ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་མཚན་མ་མེད་དོ། །གང་པོ། མཁས་པ་
རྣམས་ནི། མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་དོན་མཆོག་དམ་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ། འཇིག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་།གང་པོ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་
དང་བཅས་པ་དེ་ལ་འཇིག་པ་ཡོད་ཀྱི། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་འཇིག་པ་ཡང་མེད་དོ། །འཇིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འཇིག་
པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་།འཇིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྨོན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཀྱང་མངོན་པར་
འདུ་མ་བྱས་ལ། གང་གིས་ཀྱང་འཇིག་པ་མེད་པར་དབྱེར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གང་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མི་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་
དམིགས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ་དེ་


[386A]༄༅། །ཉིད་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཡང་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་མི་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་
བརྗོད་པར་ཟད་དེ། དེ་ནི། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་རིག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལེ་ལོ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། ཆོས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་
པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ལ། མཉམ་པར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་དང་རྩོད་པར་བྱེད་པས་སོ། །གང་པོ། གང་དག་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། གང་པོ་
འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི། མཉམ་པ་ཡང་མེད། མི་མཉམ་པ་ཡང་མེད་དེ། གང་པོ། ངས་
ལམ་འདིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་འདི་དག་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཡང་དག་པའི་


[386B]པས། དེ་ནི། ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བྱང་
ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི། ངེས་པ་ཡང་ལགས། མ་ངེས་པ་ཡང་ལགས། ཚིག་འབྲུ་དང་ཡི་གེར་ཞུགས་པ་ཡང་ལགས། ཚིག་འབྲུ་དང་ཡི་གེར་མ་ཞུགས་པ་ཡང་ལགས། ཚིག་
འབྲུ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་ལགས། ཚིག་འབྲུ་ལ་མ་ཞུགས་པ་ཡང་ལགས་པ་དེ་ནི། ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེང་བདག་གིས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལས་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་ཐོས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་སྣང་བ་ཐོབ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེང་བདག་གིས་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་
སྣང་བ་ཐོབ་པས། དངོས་པོ་གཅིག་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་གྱུར་ལ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་གཅིག་རྟོགས་པར་གྱུར་པས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །


[387A]༄༅། །འདི་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོན་འདས་པའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་མང་པོ་རྣམས་ལ་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྐྱེད་ནས་ཉེ་བར་བསྟེན་ཏེ་ཞུ་བ་
དག་ཞུས་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་པོ། ངས་མངོན་པར་དྲན་ཏེ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་
སྟོང་ལས་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པའི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་བདག་གིས་
སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལས་མདོ་སྡེ་འདི་སྔོན་ཐོས་པར་གྱུར་པ་ཞིག་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་བསམ་པ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མ་
མཆིས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། ངས་སྔོན་མངོན་པར་དྲན་ཏེ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གཅིག་གི་བར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་ཅིང་ཉམས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་ངས་དེང་འདིར་ཁྱོད་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་
བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་སྔོན་མི་དགེ་བའི་ལས་ཅི་ཞིག་བགྱིས་ན། བསྐལ་པ་གཅིག་གི་


[387B]སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་ཅིང་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། ཁྱོད་
ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་མ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་སླར་
ལྡོག་ཅིང་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གང་པོ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་ཅིང་ཉམས་པ་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་
གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅི་དགོས་
འཁོར་བའི་མཐའ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་སྟེ། འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་རྣམས་སུ་ཁ་བརྒྱུད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་པ་མྱོང་བས་ཁོམ་པ་དང་འཕྲད་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀོན། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་འཕྲད་པ་
ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀོན། ཤིན་ཏུ་དང་བའི་དད་པ་ཐོབ་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀོན། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་འཕྲད་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས། དེང་ཁྱོད་ཁོམ་
པ་དང་ལྡན་པ་ཆུད་མ་གསན་ཅིག་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་པ་


[388A]༄༅། །ཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ངེས་པར་གྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་མི་འཐོབ་ཅིང་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་རྣམས་སུ་
འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྨྲས་པས། གང་ཟག་དེས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ཐོས་པའི་དབང་གིས་སེམས་བྱིང་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལས་ལྡོག་ཅིང་ལེ་ལོས་མོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་པོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་དང་པོ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་སླར་ལོག་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མདོ་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མདོ་ཐོས་པར་མ་གྱུར་ན། འདི་ལྟར་ཐོས་པར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་
ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སློབ་པར་མི་འགྱུར་བས། དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་གང་ནི། བསྟེན་པར་བྱ་
ཆོས་གང་ནི། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ། ཆོས་གང་ནི། ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱ་བའི་རིགས། ཆོས་གང་ནི། ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱ་བའི་མི་རིགས། ཆོས་གང་ནི། བྱང་ཆུབ་


[388B] ཆོས་གང་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ་དག་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །འདི་ལྟར་མི་ཤེས་ཤིང་རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་རིགས་པའི་
ཆོས་ནི༑ སྟེན་པར་མི་བྱེད་ལ། བསྟེན་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་པའི་ཆོས་ལ་ནི། རབ་ཏུ་སྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་རིགས་པའི་ཆོས་ནི། སྟེན་པར་མི་བྱེད་ལ། བསྟེན་
པར་བྱ་བའི་མི་རིགས་པའི་ཆོས་ལ་ནི། རབ་ཏུ་སྟེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་ཤིང་ལོག་པར་གྱུར་པས་སེམས་ཀྱང་ཞུམ་སྟེ་
ལེ་ལོ་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་གཉིས་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། བླ་ན་མེད་པའི་
བྱང་ཆུབ་ལས་སླར་ལོག་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་འགྱུར་རོ་།གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་ཅིང་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་
དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་སྤྱོད་ཅིང་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བར་ལྷུང་བ་དང། ལོག་པའི་སྡིག་པ་རྣམས་སུ་བྱིང་སྟེ་དྲང་དཀའ་བར་གྱུར་ནས་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་དོན་དམ་པའི་རྗེས་སུ་
མཐུན་པ་དག་ཐོས་པར་གྱུར་ན་ཡང་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་རྟགས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་ཅིང་འགལ་བར་བྱེད་པ་དང། མངོན་པར་མ་རྟོགས་ནས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་འཇིག་


[389A]༄༅། །པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དག་སློང་བར་བྱེད་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་སྐྱེས་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར། དམ་པའི་
ཆོས་ཀྱང་ཐོས་པར་མི་འགྱུར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དག་དང་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སངས་
རྒྱས་རྣམས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དག་དང་ཡང་
ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་ཕྲད་པར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་མ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཁོམ་པའི་གནས་དང་བྲལ་ནས་མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་ཁོམ་པའི་གནས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་
བྲལ་ནས་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ། །མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་ཡི་དམ་བརྗེད་ཅིང་སྟོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་སྔོན་
གྱི་ཡི་དམ་བརྗེད་ཅིང་སྟོར་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་སྤོང་བར་བྱེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཡང་སྤོང་བར་བྱེད་པས་སླར་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་


[389B]ཆོས་འབའ་ཞིག་སྤྱོད་ཅིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པའི་ཆོས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་གང་ཆོས་གསུམ་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་སླར་ལོག་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གང་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་ཐོས་པར་གྱུར་ཀྱང་ལྷག་པའི་བསམ་པས་གཞན་དག་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཞུམ་པར་གྱུར་ནས་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་དགའ་ཞིང་
ཆོས་ཀྱི་སེར་སྣ་བྱས་ནས་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པའི་འདུན་པ་མེད་པ་དང། ཆོས་ཀྱིས་གཞན་དག་རྒྱ་ཆེར་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་མི་བྱེད་ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེའི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་
ཤེས་རབ་དང་དྲན་པ་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་དང་དྲན་པ་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་གཞན་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མདོ་སྡེའི་ཆོས་ཀློག་ཅིང་འདོན་པར་མི་བྱེད་ལ་
ཆོས་ཀྱིས་གཞན་དག་དང་མཐུན་པར་མི་བྱེད་པས་གང་ཟག་དེ་ལུས་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་སྟོང་པར་འགྱུར་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་ཡང་བརྗེད་
པར་འགྱུར་ཏེ། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་སླར་ལོག་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་


[390A]༄༅། །འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་
པ༑ མི་དགེའི་གྲོགས་པོ་སྟེན་བྱེད་ཅིང། །བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་མི་བརྩོན་ན། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་དེ་ཡི་ཕྱིར། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྟོར་འགྱུར། །སྡིག་པའི་བདག་ལྟ་རབ་བསྐྱེད་ནས།།
མཐའ་དང་ལོག་ལྟར་གང་ལྷུང་བ། །ཆོས་འཇིག་སྡིག་ནི་བསླང་བས་ན། །མི་ཁོམ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །མི་ཁོམ་གནས་སུ་སྐྱེས་ནས་ཀྱང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་གཅོད་
བྱེད་ཅིང། །སྔོན་གྱི་ཡི་དམ་སྟོར་འགྱུར་བས། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱང་ཉམས། །དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེ་བའི། །ཆོས་ནི་ཐོས་པར་ཡོད་མི་འགྱུར། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་
འཕེལ་གྱུར་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། །དམ་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་ཐོས་གྱུར་ཀྱང། །སེར་སྣས་གཞན་ལ་སྟོན་མི་མོས། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་དེ་ཡི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་ལས་ནི་ལྡོག་
པར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་ཆེན་གཉེར། །ཆོས་འདི་བཞི་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཆོས་འདི་བཞི་ནི་ཤེས་གྱུར་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་སྡིག་
པའི་ཆོས་འདི་བཞི། །ནན་ཏན་གྱིས་ནི་རབ་སྤངས་ནས། །སྟོང་ཉིད་ཆོས་ནི་སྒོམ་བྱེད་ན། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་འགྱུར། །འདི་ལྟའི་མདོ་སྡེ་ཐོས་གྱུར་ན། །


[390B] །ནན་ཏན་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ། །དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་
བཞི་དང་ལྡན་ན། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་
ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་ནས་བསམ་པ་རྣམས་མངོན་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་
དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་རབ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བརྩོན་ཞིང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ཤེས་རབ་
འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དག་ཡིན་ཏེ། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
ལས་ཡོངས་སུ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་།དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན། །དྲན་པ་ཟབ་ཅིང་ཐག་ཀྱང་རིང། །བརྩོན་པའི་སེམས་


[391A]༄༅། །ཀྱིས་རབ་བརྩོན་ཞིང། །མང་ཐོས་ཤེས་རབ་རྒྱན་དང་ལྡན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ནི། །ཆོས་འདི་བཞི་ལ་རྟེན་བྱེད་ན། །ཡིད་ལ་བསམ་པའི་དངོས་
པོ་ཀུན། །ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཁྲིམས་བསྲུང་ཞིང། །ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པར་བྱ། །ཆོས་དྲན་རྒྱུན་ནི་མི་གཅོད་ཅིང། །རྟག་པར་མང་ཐོས་
གཉེར་བར་བྱ། །ཁྲིམས་བསྲུངས་གནས་གཙང་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །དྲན་པས་ཤེས་རབ་སྦྱོང་བར་འགྱུར། །བརྩོན་འགྲུས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱང་སྦྱོང། །མང་ཐོས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་སྐྱེ། །
དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། །དེ་འདྲའི་ཆོས་ནི་བསླབ་པར་བྱ། །དེ་འདྲའི་ཆོས་ནི་རབ་བསླབ་ན། །བླ་མེད་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་
ཆོས་སོ༑ ༑བཟོད་པ་སྒོམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཆོས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཆོས་སོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་
ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཆོས་ཏེ། གང་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་


[391B]བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲིམས་སྲུང་བ། །བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཕན་འདོགས་ཏེ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ནི་བཟོད་པ་དང། །
མང་དུ་ཐོས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་གང་སྲུང་བ་།སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཁྲིམས་གཙང་ཕན་འདོགས་མང་བས་ན། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཡོང་མི་
དཀའ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་སྒོམ་པ། །ལུས་ཀྱི་མཚན་དང་ཤེས་རབ་འགྲུབ། །དེ་ཕྱིར་བཟོད་པ་རབ་སྒོམ་ན། །སངས་རྒྱས་མཚན་དང་ཤེས་རབ་གཏེར། །བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱང་ནི་དེ་བཞིན་དུ། །བྱང་ཆུབ་མང་དུ་ཕན་འདོགས་པས། །རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་གང་བརྩོན་པ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཡོང་མི་དཀའ། །མང་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པས། །ཐོས་
ནས་ཆོས་ལ་རབ་བརྟེན་ཅིང། །ཆོས་མིན་དག་ནི་སྤོང་བྱེད་པས་།བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཡོང་མི་དཀའ། །ཆོས་བཞི་ས་བོན་ཡིན་པས་ན་།དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས། །ཆོས་ཀྱི་ཕན་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། །གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ལུས་ཀྱི་ཁ་
དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ནམ་ཡང་རྟག་པར་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་གནས་མི་ཁོམ་པ་


[392A]༄༅། །རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར། རྟག་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་
ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བྱམས་པ་བསྒོམས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་ཅིང་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་
བསྒོམས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་ཅིང་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་བསྒོམ་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་
བདག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱའོ། །སྙམ་པའི་བྱམས་པ་བསྐྱེད་པས། སེམས་ཅན་ལུས་དང་སེམས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དག་མཐོང་ན། འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་
ནན་ཏན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་བཟླས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་བདག་གིས་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་
དྲངས་ནས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། །ཞེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་ནན་ཏན་
བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ཡོང་


[392B] །གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། གང་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུས་ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། འདི་
སྙམ་དུ་ཆོས་གང་ནི། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན། ཆོས་གང་ནི། བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་འཇལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཤིང་འཇལ་བ་ན་བདག་ཅེས་བྱ་
བའི་ཆོས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། བདག་གི་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །སྙམ་དུ་སེམས་པས། ཆོས་འདི་ལ་ནི། བདག་ཅེས་བྱ་
བའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་ལ། བདག་གི་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་དོ་།སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་སྟོང་པ་
ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ལུས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡང་སྟོང་ངོ། །སྙམ་མོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང། སྟོང་པ་ཡིན་ན། སེམས་
ཅན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་སེམས་པས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །


[393A]༄༅། །སེམས་ཅན་སྟོང་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང་
འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱང་
སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་
འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་དང་ཆུ་དང། མེ་དང། རླུང་དང། ནམ་མཁའ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ་
སའི་ཁམས་ཀྱང་སའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང། ཆུ་དང་མེ་དང། རླུང་དང། ནམ་མཁའ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས། ཁམས་འདི་དག་ལ་ནི། བྱེད་པ་ཡང་མེད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མེད་དོ། །གང་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་ནི། སྟོང་པ་ཡིན་སྙམ་མོ། །གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་
དག་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་སངས་པའི་ཕྱིར་ལུས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །


[393B]ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་རྣམས་
སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་ཞིང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་བྱེད་པ་
མེད་པ་དང། བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་གང་བྱེད་པ་དང། བྱ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་།སྙམ་མོ། །གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། དེ་ལྟར་
ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ལྟ་བའི་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ་
གང་པོ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཆེན་པོས་ལུས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་བྱམས་པ་དང་སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་
བྱམས་པ་དང། ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདི་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་སྒོམ་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱམས་པ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་པོ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་


[394A]༄༅། །སེམས་དཔའ་ནི། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཤིན་ཏུ་འདུན་
པ་སྐྱེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས། སེམས་ཅན་གང་འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དག་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་བསྐྱབ་པར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་
པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་གིས་དྲང་བར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདི་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་
ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་ངེས་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དང། སྐྱབས་དང། གནས་དང། གླིང་དང། མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་བྱེད་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་དེ་ལྟ་བུའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡང་མེད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་མི་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཅན་སྟོང་པའི་བྱམས་པ་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱམས་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་དང། སྟོང་པའི་རྒྱུས་


[394B] འགག་པ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གང་གིས་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་བདུད་དང། བདུད་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ཚུགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་དང་པོ་འདི་དང་
ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པའི་འཆིང་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་འཆིང་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕུང་པོ་དང། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ལ་།བདག་མེད་པར་ནི་རྟག་ཤེས་པ། །བྱམས་སྒོམ་སྟོང་པར་ལྟ་བར་བྱེད། །བདག་དང་བདག་གི་ཆོས་གཉིས་དག་
ངེས་པར་ཡང་དག་དམིགས་སུ་མེད། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པས་ན་།བྱམས་པའི་སེམས་ནི་སྒོམ་པར་བྱེད། །ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་མི་གནས་ཏེ་།མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་
པ༑ འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལམ། །ཆོས་རྣམས་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ། །བླ་མེད་བཟོད་པ་གང་ཐོབ་པ། །ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་མཚན་ཉིད་བཟོད། །ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་འགག་


[395A]༄༅། །མེད་དོ་ཞེས། །དོན་གྱི་ཚུལ་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལྡན་པ་དག་ཆོས་འདི་ལ་ནི་རྟེན་བྱེད་ན། །རྟག་ཏུ་གྱ་ནོམ་གཟུངས་ཐོབ་ཅིང། །སྤོབས་
པ་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྟག་པར་སངས་རྒྱས་ཕྲད་པར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དོན་རིག་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་
འགྱུར༑ ༑གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི། ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དག་ལ་
མཆོད་པར་བྱེད་པས་གུས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང་ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། སྤོས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང། གདུགས་དང་བ་དན་དང། རོལ་མོ་དང། སིལ་
སྙན་དང། མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་གྱ་ནོམ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་གཉིས་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་མེ་ཏོག་སྤོས། །བ་དན་དང་ནི་གདུགས་མཆོག་གིས། །བློ་མཆོག་མཆོད་རྟེན་རབ་མཆོད་ནས། །ཤེས་རབ་མཆོག་ནི་ཚོལ་བར་བྱེད་།བསོད་ནམས་འདི་


[395B] །བྱད་བཞིན་དག་ནི་མཛེས་པར་འགྱུར། །ནོར་ཕྱུགས་རིན་ཆེན་རབ་ཏུ་མང། །འཁོར་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་།བྱང་ཆུབ་ཉིད་དུ་ངེས་འགྱུར་ཞིང། །རྟག་
ཏུ་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །སྐྱེ་བ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །ཡོན་ཏན་འཕེལ་ཞིང་མཐོན་པོར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་བཀུར་བྱེད་ཅིང་།ལྷ་ཀླུ་རྟག་ཏུ་དྲན་པར་འགྱུར། །སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱིས་ཀྱང། །བཀུར་སྟི་དག་ནི་བྱེད་པར་འགྱུར་།འདས་དང་ད་ལྟར་བཞུགས་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་དག་ལ་མཆོད་བྱེད་ན། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་མཆོད་པ་འཐོབ། །
རྟག་པར་མི་ཁོམ་མེད་པར་སྐྱེ། །གཞན་ཡང་གང་པོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི། རྟག་པར་བརྩོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་དོ། །
ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང། ཇི་ལྟར་ན། ཆོས་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང། རྫུ་འཕྲུལ་
གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང། དབང་པོ་ལྔ་དང། སྟོབས་ལྔ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་དང། ཞི་
གནས་དང། ལྷག་མཐོང་དང། རིག་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་དང། ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་


[396A]༄༅། །ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་མཆོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཆོས་དེ་དག་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅིང་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་འགལ་བ་མེད་པར་འདུན་
པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་ལ་མཆོད་པ་ཞེས་བྱའོ་།གཞན་ཡང་གང་པོ། ཆོས་ལ་མཆོད་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ནི། མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ཡིད་ལ་སེམས་པ་དང། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་སེམས་
ཀྱིས་འགལ་པར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་ལ་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་གསུམ་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། རྟག་ཏུ་ཆོས་མཆོད་བརྩོན་
བྱེད་པས། །ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གནས། །ཟབ་མོ་སྟོང་པའི་ཆོས་ཐོས་ནས། །སེམས་ཀྱིས་འགལ་བར་ཡོང་མི་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་ལུས་ནི་རྟག་མཛེས་ཤིང། །སྤོབས་པ་དག་
ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ངས་ནི་ཇི་སྐད་བསྔགས་པའི་ཆོས། །དེ་ཡིས་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད། །གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་


[396B] རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཕགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་པས་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། སྤོས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང་
བྱུག་པ་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དང། གོས་དང། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། མལ་ཆ་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་དག་
དང། གཙུག་ལག་ཁང་དང། ཀུན་དགའི་ར་བ་དང། འཆག་ས་དང་ཁྲུས་ཀྱི་རྫིང་བུ་དང། ཁྲོན་པ་དང། ལས་བྱེད་པའི་མི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་མཆོད་
པའི་ཡོ་བྱད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་བཞི་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ཡོན་
ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་
པ༑ མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་མཆོག་དམ་པས། །འཕགས་པའི་ཚོགས་ནི་མཆོད་བྱས་པས། །བསོད་ནམས་འདི་ཡི་རྐྱེན་གྱིས་ནི། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་ལྡན། །ལུས་ཀྱི་ཁ་
དོག་རབ་མཛེས་ཤིང། །སྤོབས་པ་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་ཕུན་ཚོགས་ཤིང། །ཤེས་རབ་དག་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་།དྲང་པོའི་སེམས་ཀྱིས་མཆོད་


[397A]༄༅། །བྱས་ཤིང། །བདག་དང་བདག་གིར་མེད་པས་ན། །ཤེས་པ་འདི་ཡི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས། །སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་མཆོད་པ་ཐོབ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་
བསྔགས་པ་ཡིན། །ཆོས་བཞི་དག་ལ་རྟག་བརྟེན་ན། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་ཆོ་རིགས་བཙུན། །ཡོན་ཏན་དག་ནི་མངོན་ཐོབ་འཕགས། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལེའུ་སྟེ། གསུམ་
པའོ༑༑ །།བམ་པོ་གསུམ་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པས་རྟག་པར་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་རྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པར་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་འགྱུར་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། གང་པོ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་
དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པས་བཟོད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཟོད་པའི་ཆོས་སྒོམ་པ་ན་གལ་ཏེ་སེམས་མཉམ་པར་
གྱུར་ན། ཤིན་ཏུ་མཉམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་


[397B]ཕྱིན་པ་དང། ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ན། གལ་ཏེ་འྒྲོའམ། འགྲེང་ངམ་
འདུག་གམ། ཉལ་ལམ། གཉིད་ལོག་གམ། སད་པའི་ཚེ་ཡང་རུང་སྟེ་གཅིན་གྱི་བུམ་པའམ། དུག་གི་བུམ་པའམ། ཁུ་ཚན་གྱི་བུམ་པའམ་ཕྱག་དར་བ་རྣམས་སམ་
མེ་དང་ཐལ་བའམ། བཤང་གཅི་འམ། ཐལ་བ་ཚ་བ་ཐོགས་པ་ཞིག་འོངས་ནས་མགོའི་སྟེང་དུ་བླུགས་སམ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀུན་ཏུ་བརྡུངས་པར་གྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་དང། འཁོན་གྱི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་ཞིང་ཁོང་ཁྲོ་བསྐྱེད་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །འདི་སྐད་དུ་བདག་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་
ཀྱང་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ངན་སེམས་ཀྱིས་དེ་ལ་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་རང་གི་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སེམས་
རྩེ་གཅིག་ཏུ་མི་སྤོང་བ་དེ་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུལ་བར་བྱའོ་།གང་ཟག་དེས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་གི་ཕྱིར་གཅིན་གྱི་བུམ་པ་དང་དུག་གི་བུམ་པ་དང། ཐལ་བ་དང་མེ་
དག་ཐོགས་ཏེ་འོངས་ནས་བདག་གི་ལུས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི། བདག་གི་ལུས་ནི། དངོས་པོ་འདི་དག་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་ན་བ་དང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་


[398A]༄༅། །སེམས་དཔའ་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་སུ་ཞིག་ནི། དངོས་པོ་འདི་སྦྱིན་པར་བྱེད། དངོས་པོ་འདི་ནི་
སུ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད། དངོས་པོ་གང་ནི། སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་ངེས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། སུ་ཡིན། ལེན་པར་
བྱེད་པ་ནི། སུ་ཡིན། ཆོས་ནི། གང་ཡིན་ཞེས་ཆོས་འགའ་ཙམ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་དྲན་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སོ་སོར་
རྟོག་པའི་ཚེ་འདི་དང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཆོས་ཐམས་
ཅད་མི་དམིགས་ཤིང་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་དང་འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བསམ་ཡང་ཞེ་
སྡང་དང་འཁོན་དུ་འཛིན་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ན། གཞན་ཡང་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་དྲན་པས་འདི་སྙམ་དུ་རེག་བྱ་གང་གི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་བདག་གི་
ལུས་ལ་ན་བར་བྱེད། རེག་བྱ་དེ་དག་གིས་གང་དུ་ནི་རེག་པར་འགྱུར་ལུས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་ཏམ། འོན་ཏེ་སེམས་ལ་གནོད་པར་གྱུར། གལ་ཏེ་ལུས་ལ་གནོད་པར་


[398B] ལུས་ནི། རྩྭ་དང། ཤིང་དང། གྱོ་མོ་དང། རྡོ་དང། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་རྟོག་པ་མེད་པ། ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཀྱང་མ་ཡིན། གཞན་
ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ནི། སེམས་ནི། ཁ་དོག་དང། གཟུགས་མེད་པ། སྐད་ཅིག་མར་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པ་ཐང་གཅིག་ཙམ་ཡང་མི་
གནས་པས་བདག་ཀྱང་མ་ཡིན། གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་འདི་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འདི་ནི། བདེ་བའོ།།
འདི་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་ཟེར་བར་ཟད་པས། དེང་བདག་གིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་
འདི་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེང་བདག་གིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བལྟས་ནས་འཕགས་པའི་བྱ་བ་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱའི། བྱིས་པ་སོ་སོའི་བྱ་བའི་
རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་བྱའོ། །འཕགས་པའི་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལས་ཐག་རིང་དུ་གྱུར་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བདག་ནི། ཐག་བསྲིང་
པའི་ཕྱིར་སློབ་པ་ཡིན། མི་འཕྲོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སློབ་པ་ཡིན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་


[399A]༄༅། །དང་འཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་འཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང་འཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་
ན༑ འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང་འཕྲོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལུས་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇིག་
ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཚེ་གཞན་དག་ལ་མནར་སེམས་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་འཕྲད་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་རྨོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་དང། ཡིད་དང་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་
ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་མནར་སེམས་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཏི་མུག་དང་འཕྲད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དག་འདི་ལྟ་བུའི་དུག་གསུམ་གྱིས་བཅིངས་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་
ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་སློང་བར་བྱེད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་མི་སྤྱོད་ན་གཞན་གྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་
ཏེ༑ དེང་བདག་གིས་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་།སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །


[399B]ལྟ་བས་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན། ཆོས་འགའ་ཙམ་ཡང་སུས་བྱིན་པའམ་
སུས་ལེན་པའམ། དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་
མང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གཟོད་མ་ཉིད་ནས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་དམིགས་སུ་མེད་པར་སྟོང་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་
པའི་ཆོས་དམིགས་སུ་མེད་པ་དག་ལ་ལས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ནས་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་དེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་སློང་བར་བྱེད། དེང་བདག་གིས་ཞེ་སྡང་དང་འཁོན་དུ་འཛིན་
པ་མེད་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་
བལྟ་བར་བྱའི། བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་བྱའོ། །དེང་བདག་གིས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང། འབྱུང་བ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་
བལྟ་བར་བྱའི། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང་འབྱུང་བའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ། །བདག་གིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་བསམ་པར་བྱའི། །དེང་བདག་


[400A]༄༅། །གིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་འདི་ལ་ནན་གྱིས་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནན་
གྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི། ཞེ་སྡང་དང། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་ལ་ནི། ཞེ་སྡང་དང། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་
ཡོད་ཀྱི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་མཐར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ནི། གནས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཟོད་མ་ཉིད་ནས་མེད་པས་སོ། །སྙམ་དུ་བསམ་པར་
བྱའོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ད་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱས་པར་གྱུར་ན། དེའི་སེམས་རབ་ཏུ་དབེན་པར་གྱུར་པས་ཞེ་སྡང་དང། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་སྐྱེ་བར་མི་
འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འྒྲོའམ་འགྲེང་ངམ། འདུག་གམ། ཉལ་ལམ། གཉིད་ལོག་གམ། སད་པའི་ཚེ་ཡང་རུང་སྟེ། འགའ་
ཞིག་འོངས་ནས་སྤོས་དྲི་ཞིམ་པའམ། སྤོས་ཀྱི་ཕྱེ་མའམ། བྱུག་སྤོས་སམ། མེ་ཏོག་མཆོག་དམ་པ་དག་ལུས་ལ་གཏོར་རམ། ཡང་ན་སྤོས་དང། མེ་ཏོག་མཆོག་དམ་
པ་དང། སེ་མོ་དོ་དང། མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀའི་ཕྲེང་བ་དང། མེ་ཏོག་པ་རི་ཥ་ཀའི་ཕྲེང་བ་དང། མེ་ཏོག་མང་པོའི་ཕྲེང་བ་དག་གིས་ལུས་ལ་གཡོགས་པར་གྱུར་ཏམ་


[400B]སྟེ། སྐ་ཤི་ཀའམ། ཀུ་ཤ་ཀའམ། ཀུ་ཤེ་པའམ། ཀུ་མ་པའམ། ཀུ་ཤ་ཡ་ཤའམ། ཆུ་མའམ། ཀ་པའམ། དེ་
དག་ལ་སོགས་པ་གོས་ཕྲ་ཞིང་འཇམ་པ་དག་གིས་ལུས་ལ་གཡོགས་པར་གྱུར་ཏམ། ཡང་ན་དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་མཆོག་དམ་པ་དང། གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དག་
བདག་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བྲེས་པར་གྱུར་ཏམ། ཡང་ན་ལྷའི་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། གོས་མཆོག་དམ་པ་དང། རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་དག་གིས་ལུས་ལ་གཡོགས་པར་གྱུར་ཏམ་
ཡང་ན་ལྷའི་ཁ་ཟས་མཆོག་དམ་པ་བདུད་རྩིའི་རེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་ནས་བྱིན་པར་གྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཆོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་ལ་
སྲེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །རྐྱེན་དེས་གང་ཟག་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་དང་མཐུན་པར་བྱས་ཏེ་ཕན་ཚུན་འདྲུལ་ཞིང་གཏམ་སྨྲ་བར་ཡང་
མི་བྱའོ༑ ༑ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་སེམས་སྙོམས་པར་བྱ་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་
པ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱམས་


[401A]༄༅། །སྡང་གི་དངོས་པོ་གཉི་ག་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེང་བདག་གིས་དེ་དག་ལ་སྲེད་པ་མི་སྐྱེད་པར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་
ལེགས་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་འདི་མཆོག་ཏུ་ལྕི་པས་སོ། །འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་
པ་དེ་ནི༑ རུས་པ་དང། རྐང་ལ་ཡང་ཐལ་ཏེ་འགྲོ་བས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་སྲེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གལ་ཏེ་ཡིད་བཞིན་ཏུ་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི། རང་གི་ལུས་ལ་འདོད་ཆགས་
ཀྱི་སྲིད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་དེ་དག་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་གིས་གནོད་པར་བྱས་པར་གྱུར་ན། ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་ནི། སྲེད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་
སྨིན་པ་ཡིན་ལ། མངོན་པར་ཞན་པ་ནི། གཏི་མུག་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེང་བདག་ནི། སྲེད་པས་གོས་པའི་སེམས་སྤངས་ནས་
ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བྱའོ། །བདག་ནི། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་པ་མ་ཡིན། ཞེ་སྡང་གི་ཕྱིར་སློབ་པ་མ་ཡིན། གཏི་མུག་གི་ཕྱིར་སློབ་པ་མ་


[401B] བདག་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྒྱ་ཆེར་སློབ་པ་ཡིན་པས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བལྟས་ནས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་
ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྤྱད་ནས་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རྟེན་ནས་མཆོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་རྐྱེན་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་
པར་རིག་པར་བྱས་ནས་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དགའ་ཞིང་སྲིད་པ་མི་སྐྱེད། དགེ་བའི་ཆོས་དང་འགལ་བ་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེད་པར་སེམས་ཡོངས་
སུ་སྦྱངས་ཏེ་མནར་སེམས་མེད་པར་བྱས་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཡང་མི་བྱ། ཞེ་སྡང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཡང་མི་བྱ། གཏི་མུག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་བྱ་
སྡིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཡང་མི་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་དང་པོ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ཡོན་ཏན་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་
པ༑ ངས་ནི་རྟག་ཏུ་ཤེས་རབ་བསྔགས། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བའང་བསྔགས་པ་ཡིན། །བཟོད་པ་སྒོམ་ལ་བསྔགས་བྱེད་ཅིང། །མང་དུ་ཐོས་པའང་བསྔགས་པ་ཡིན། །ངས་


[402A]༄༅། །ནི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་དང། །བྱམས་སེམས་ཚིག་སྙན་སྨྲ་ལ་བསྔགས། །སེམས་ཅན་ལ་ནི་ཕན་གདགས་ཕྱིར། །ཡོན་ཏན་མང་པོ་ཅི་རིགས་
བསྔགས། །ང་ནི་རྟག་ཏུ་འདོད་ལྔ་དང། །ཁོང་ཁྲོ་འཁོན་འཛིན་གཏི་མུག་ཅན། །ཕྲག་དོག་ང་རྒྱལ་གཡོ་སྒྱུ་དང། །འཁྲུག་ལོང་སེམས་ཅན་གནོད་བྱེད་སྨོད། །ལེ་ལོ་དང་ནི་
སྙོམས་ལས་དང། །བཀའ་བློ་མི་བདེ་སྨྲ་དགའ་དང། །བྱས་པ་མི་གཟོ་ལམ་ལོག་ཅན། །ཉེས་པ་ཆུང་ལ་ཆེར་ཁྲོ་དང། །རྙེད་པ་ལ་ནི་གདུ་བ་དང། །བདག་ནི་རྙེད་པར་
རབ་དགའ་ཞིང། །གཞན་གྱི་རྙེད་ལ་མི་དགའ་བ། །འདི་དག་ལ་ནི་ང་མི་བསྔགས། །བློ་ཆུང་རྙེད་པ་དག་འདོད་ཆེ། །གཞན་གྱི་རྙེད་ལ་ཕྲག་དོག་ཆེ། །གཞན་གྱི་ཁྱིམ་ལ་
སེར་སྣ་བྱེད། །འདི་དག་ལ་ནི་ང་མི་བསྔགས། །རྙེད་པ་དག་ནི་ཚོལ་བའི་ཕྱིར། །སྤྱོད་ལམ་དག་ནི་ཆོས་བྱེད་པ། །འདི་ནི་འཚོ་བ་དག་མིན་པས། །ང་ཡི་ཆོས་ལས་ཤིན་ཏུ་
རིང། །ལམ་མི་སྒོམ་པ་དག་ལ་ནི། །ཉེས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡོད་།འདི་ནི་ངན་འགྲོའི་རྐྱེན་ཡིན་པས། །དངོས་པོ་འགའ་ཡང་བསྔགས་སུ་མེད། །སྡིག་པ་དག་ལྟ་
མ་སྤངས་ན། །འདོད་སྲེད་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་མང། །འདོད་སྲེད་སེམས་ནི་མང་བའི་ཕྱིར། །རྙེད་པ་དག་ལ་གདུ་བར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ། །བཟོད་


[402B] །ཁེངས་པའི་སེམས་ནི་རབ་བཏུལ་ནས། །མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་བྱ་བར་གསུངས། །བདག་གིས་བྱམས་སེམས་རབ་བསྒོམས་ཏེ། །བཟོད་
པས་སེམས་ཅན་བརྩེ་བར་བྱ། །ཆོས་རྣམས་སྟོང་ཞིང་རྐྱེན་ལས་བྱུང། །འབྲལ་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །རྐྱེན་གང་གིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཡོད། །ཆོས་དེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་
ཡིན༑ ༑མི་བདེན་འདུ་ཤེས་ཁོང་ཁྲོ་བསྐྱེད། །མཁས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན། །མི་བདེན་འདུ་ཤེས་ཁམས་གསུམ་བསྐྱེད། །ལུས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་འཆད་མི་འགྱུར། །མི་བདེན་
འདུ་ཤེས་མི་རྟོག་ན། །ཉེས་དམིགས་འདི་དག་ཡོད་མི་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་སེམས་པ་ན། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས། །རྟག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་སྟོང་ལྟ་བས། །ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་བཟློག་པར་ནུས། །ཁྲིམས་སྤངས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ། །ང་རྒྱལ་དག་གིས་སྨྲས་པ་ལ། །སྡུག་བསྔལ་ཉེར་ཞིའི་ཆོས་སྟོན་པས། །ཕན་པ་མང་པོ་རབ་
ཏུ་བྱེད༑ ༑གང་ཞིག་ཤར་ལྷོ་ནུབ་བྱང་དང། །ཕྱོགས་མཚམས་བཞི་པོ་དག་ནས་ནི། །མི་གཙང་དུག་གི་བུམ་ཐོགས་ནས། །མགོ་ཡི་སྟེང་དུ་བླུགས་གྱུར་ན། །སུས་བྱིན་སུས་ནི་
ལན་བྱེད་ཅེས། །བདག་ནི་ཁོང་ཁྲོ་ཡོང་མི་བསྐྱེད། །ཆོས་གང་ཞིག་ནི་བདག་ཡིན་ཞེས། །བརྟགས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩོན་པར་བྱེད། །ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་གནོད་བྱས་ཞེས། །ངན་


[403A]༄༅། །སེམས་གཞན་ལ་ལྟ་མི་བྱེད། །ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་བཟོད་བསྐྱེད་ནས། །བྱམས་སེམས་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད། །སྔོན་གྱི་ལས་ལས་གྱུར་ཤེས་པས། །
རྣམ་སྨིན་འདི་མྱོང་སྙམ་དུ་སེམས། །དང་དུ་བླངས་ཏེ་བཟོད་བྱེད་པས། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ལ་གནས་པར་བྱེད། །སྨོད་དང་སྡུག་བསྔལ་དངོས་པོ་འདི། །གཞན་གྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་
གྱི༑ ༑འདི་ནི་ངེས་པར་ལས་ཀྱི་རྐྱེན། །ཡུན་རིང་ལོན་ཀྱང་ཆུད་མི་ཟ། །སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་དག་རྟག་ཏུ་དགེ་སྡིག་ལས་སློང་པས། །དེང་བདག་སྡུག་བསྔལ་འདི་
མྱོང་ཡང། །ལས་རྐྱེན་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས། །གལ་ཏེ་ངན་པས་ལས་བྱས་ན། །ཕྱིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་འགྱུར་ན། །ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ངན་པ་ཡིས། །དེ་དག་ལ་ནི་གནོད་
བྱ་སྙམ༑ ༑བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་གཉེར་ནས། །གཞན་དག་ལ་ནི་སྟོན་བྱེད་པས། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ། །ཐམས་ཅད་ལས་ནི་ཐར་པར་བྱེད། །གལ་ཏེ་འགའ་
ཞིག་མེ་ཏོག་སྤོས། །ཕྲེང་བ་དག་གིས་བདག་མཆོད་ཀྱང། །རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེད་པར། །མཉམ་པར་སྒོམ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་སྙམ་།བྱམས་སྡང་དག་ནི་ལམ་མིན་
པས༑ ༑རྟག་ཏུ་བཏང་སྙོམས་སྤྱོད་པར་བྱེད། །སུས་བྱིན་སུས་ནི་ལེན་བྱེད་ཅེས། །ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་རྟོག་པར་བྱེད། །སྟོང་པས་བྱིན་ཞིང་སྟོང་ལེན་ན། །ཕྱི་ནང་གཉི་


[403B] །སྟོང་ལ་བྱིན་དང་ལེན་མེད་པས། །ཐམས་ཅད་ཀུན་ལ་བདག་མེད་དོ། །སྟོང་ལ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་མེད། །སྟོང་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད། །རྣམ་པར་བྱང་
བའང་མེད་པས་ན། །དྲི་བྲལ་རྣམ་དག་སྟོང་པ་ཡིན། །སྟོང་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད། །སྟོང་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་མེད། །སྟོང་ནི་རྟག་སྟོང་མཚན་མ་མེད། །དེ་ནི་རྣམ་དག་ལམ་
ཡིན་ནོ༑ ༑གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་འོངས་གྱུར་ནས། །ལུས་ནི་དུམ་བུར་བཅད་གྱུར་ཀྱང། །ལས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་རིག་པས། །དེ་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོང་མི་བསྐྱེད། །སེམས་ཅན་དགེ་
སྡིག་སློང་བས་ན། །ལས་བཞིན་རང་ཉིད་འབྲས་བུ་ལེན། །བདག་ཀྱང་ངེས་པར་སྔ་མའི་སྡིག་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་སྨིན་འདི་མྱོང་སྙམ་།སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་འདི་མྱོང་ཡང། །ལུས་
བཏགས་གཟུགས་བརྙན་ཆུ་བུར་དང། །སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ། །སྟོང་ཞིང་མེད་པས་མཐའ་ཡང་སྟོང། །ཁ་ཅིག་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གཅོད། །ཁ་ཅིག་དྲིན་ནི་དྲན་གྱུར་ནས། །
མཆོད་པ་དག་ནི་བྱས་གྱུར་ཀྱང། །དགའ་དང་མི་དགའ་ཡོང་མི་བྱེད་།རྙེད་པ་ཐོབ་ཀྱང་དགའ་བ་མེད། །ཁ་ངན་བྱས་ཀྱང་ཁོང་མི་ཁྲོ། །འདི་གཉིས་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པས་ན། །སངས་
རྒྱས་ཡང་དག་ལམ་མིན་སེམས། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་སེམས་།དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད། །རྟག་ཏུ་སྟོང་དབེན་བསྒོམས་པས་ན། །སྒྲིབ་པ་རྣམས་ནི་སྤོང་


[404A]༄༅། །བར་བྱེད། །བཟོད་པ་སྟོབས་བཅུའི་གཞི་ཡིན་ཏེ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གནས། །ཐོགས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྙིང་རྗེ་ཡི། །རྩེ་བ་དག་ནི་
བཟོད་པ་ཡི། །བདེན་བཞི་དྲན་དང་ཡང་དག་སྤོང། །དབང་སྟོབས་བྱང་ཆུབ་ལམ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བཟོད་པས་གཞི་བྱེད་པས། །མཁས་པ་གང་ཞིག་བཟོད་མི་
སྒོམ༑ ༑ངས་ཀྱང་ཝཱ་ར་ཎཱ་སིར་ནི། །བླ་མེད་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡང། །བཟོད་པ་དག་གིས་གཞི་བྱས་པས། །སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་བཟོད་པ་བསྔགས། །ཁྱེད་ཀྱང་སྟོང་
བཟོད་བླ་མེད་གཞི། །ཡོངས་སུ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་ནི། །ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡིན་པས། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི། འདོད་པ་ལྔ་པོ་དག་སྤངས་ནས་རྟག་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་མོས་པས། སེམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད། རབ་
ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་གཞོལ་བར་བྱེད་པས་འདོད་པ་ལྔ་པོ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་འདུ་འཛིན་རྣམས་སྤངས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་པའི་
རི་དང། ནགས་ཚལ་དབེན་པ་དག་ཏུ་གནས་ཤིང་དགེ་བའི་ཆོས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་གཉིས་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ཡོན་


[404B]།དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་ཏུ་བྱུང་ལ་རྟག་མོས་
པས༑ ༑རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རི་དང་ནགས་ཚལ་གནས་མོས་པས། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འཕེལ་བར་བྱེད། །དབེན་པར་གནས་ལ་བརྟེན་བྱེད་པས། །
འདོད་ལྔའི་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང། །དེ་ནི་འདུ་འཛི་མེད་པས་ན་།དགེ་ཆོས་རྐྱེན་ནི་ཉམས་མི་འགྱུར། །ཕན་ཚུན་འདྲུལ་ཞིང་གཏམ་འདྲི་དང། །ཚིག་གིས་སྨྲ་བར་བྱེད་
པས་ན༑ ༑སྟོང་དབེན་ཉེར་ཞི་དབེན་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། །རྟག་པར་དགོན་པ་བསྟེན་བྱ་ཞིང། །
གྲོང་ཁྱེར་ལ་ནི་ཆགས་མི་བྱེད། །བསྟེན་ན་རྙེད་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །རྙེད་པ་ཐོབ་ན་རབ་ཏུ་དགའ། །སྟོང་པར་གྱུར་ན་མྱ་ངན་སྐྱེ། །དེ་ཡིས་སངས་རྒྱས་མཆོད་བྱས་ཀྱང། །
མཆོད་པ་བྱས་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་འདྲའི་ཉེས་དམིགས་སྤོང་འདོད་ན། །རྙེད་པ་རྣམས་ནི་སྤང་བར་བྱ། །སྤངས་ནས་གནས་དབེན་རབ་གནས་ནས། །སྟོང་པའི་ཆོས་ནི་
བསྒོམ་པར་བྱ། །གཞན་ཡང་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། རྟག་པར་ཆོས་གཉེར་བ་ཡོངས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་པས། ཡོངས་སུ་གཉེར་ནས་ཀྱང་ཀློག་ཅིག་ཁ་ཏོན་དུ་


[405A]༄༅། །བཏོན་ནས་འདི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། འདོད་པ་
མང་བ་དང། ཆོག་མི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། འདོད་ཆགས་རྒྱས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་
གཞོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། ཞེ་སྡང་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཏི་མུག་གཅོད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། གཏི་མུག་སྐྱེ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཁེངས་པ་
བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། ཁེངས་པ་སློང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ང་རྒྱལ་གཞོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། ང་རྒྱལ་འཕེལ་བ་ཡོངས་སུ་
ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཆོས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡོངས་
སུ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། བདག་དང། གང་ཟག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་ལ་གནས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་
བར་མི་བྱེད་དོ། །རྟག་པར་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་མི་


[405B] ༑རྟག་པར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆུང་ངུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་
མི་བྱེད་དོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡོངས་
སུ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་མོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་ཀྱང་ཀློག་པར་བྱེད། ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པར་བྱེད། །ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་
དུ་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད། སྒྲུབ་པར་བྱེད། གཞན་དག་ལ་ཡང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁེ་དང་གྲགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་ལ་
ཐ་ན་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཆོས་དེ་ལ་དགོད་པར་བྱེད་དེ། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གང་ཆོས་གསུམ་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་
དེ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་བྱུང་ནི། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྦྱངས་པ་དག་ལ་མོས། །དེས་ན་ཤེས་རབ་ཡོངས་འཕེལ་ནས། །ཡེ་ཤེས་ཆར་ནི་འབེབས་པར་


[406A]༄༅། །བྱེད༑ ༑རྣམ་དག་ཆོས་ཟབ་དེ་ཐོས་ནས། །ཡང་དག་དྲན་པས་དོན་སེམས་བྱེད། །ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ནི། །དེ་བཞིན་ཡང་དག་སྒྲུབ་
པར་བྱེད། །རྟག་ཏུ་རྣམ་དག་སེམས་ཀྱིས་ནི། །གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་རབ་བསྟན་ནས། །སེམས་ཅན་མང་ལ་ཕན་འདོགས་ཀྱང། །སེམས་ལ་རེ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡོན་ཏན་
རྣམས་ཀྱི་རོ་རྙེད་ནས། །བདག་ཉིད་ཆོས་དེ་རབ་གནས་ཤིང། །གཞན་ཡང་དེ་ལ་འགོད་བྱེད་པས། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཆོས་འཕེལ་འགྱུར་།བསྐལ་པ་ཚད་མེད་རྣམས་སུ་ནི། །
ཡོན་ཏན་མང་པོ་ཅི་བསགས་པ། །ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ནི་།བྱང་ཆུབ་ལམ་དུ་སྡུད་འཇིག་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྔགས་པ་ཡི། །ཆོས་ཟབ་དག་ནི་
ཡོངས་བཙལ་ནས། །རྟག་པར་སེམས་ཅན་བརྟན་པར་བྱ། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ། །གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཡོངས་སུ་སྲུང་ཞིང་སྦྱངས་པའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་
པོ༑ སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཚད་མེད་ཅིང་མཐའ་ཡས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡང་ཆེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱུང་བ་དེའི་


[406B]པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། བླ་
ན་མེད་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མེ་རོ་གནྡྷ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་
སྐུ་ཚེའི་ཚད་ནི། ཚེ་ལོ་དྲུག་ཅུ་ཐུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །འདུས་པ་རེ་རེ་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་ཚེ་ཉན་ཐོས་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་
པོ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་ནི། ལོ་ལྔ་བརྒྱའི་བར་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ཞག་བདུན་ཚུན་ཆད་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ཇི་སྙེད་པ་ཕལ་ཆེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་
གྱུར་ཏོ༑ ༑གང་པོ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་ང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྙིགས་མ་ལྔའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་འདི་སྙམ་དུ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ནི། རབ་ཏུ་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པ་ཡིན་ན། བདག་ཅག་ཅིའི་ཕྱིར་སོ་སོ་ནས་རབ་ཏུ་མི་འབྱུང་


[407A]༄༅། །སྙམ་དུ་བསམ་ནས་སོ་སོ་ནས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་ཆོས་གོས་ངུར་སྨྲིག་བགོས་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །རབ་ཏུ་
བྱུང་ནས་ཀྱང་དངོས་པོ་གསུམ་པོ་རྟག་པར་ཁྱིམ་པའི་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་ཞིང་འདུལ་བར་བྱེད་པ་དང། རྙེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་བདག་ཉིད་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དང་
བདག་ཉིད་ཉམ་འཚག་ཚོ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་མི་ལྡན་པ་འབའ་ཞིག་སྤྱོད་པར་གྱུར་པས་དངོས་པོ་གསུམ་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་
སྤྱོད་པར་བྱེད་ཀྱི། ལས་གཞན་ནི། མངོན་པར་མི་སྒྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ་།ལོ་བརྒྱ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ་མ་
ལུས་པར་གྱུར་པས། དགེ་སློང་མང་པོ་དེ་དག་ཁྱིམ་རྣམས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རྣམས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དང། སྦྱངས་
པའི་ཡོན་ཏན་སྤྱོད་ལམ་ཞིབ་མོ་གྱ་ནོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། ཕལ་ཆེར་སྤངས་ནས་སུ་ཡང་ཀློག་ཅིང་འདོན་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་རྣམས་
འདོད་པ་མང་པོ་དག་ལ་སྤྱོད་པར་མོས་ཤིང་བཟའ་བ་དང། བཏུང་བའི་རོ་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་པས། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་བུ་ད་མ་ཤི་རི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་བྱམས་


[407B] དེས་གནས་དབེན་པ་ཞིག་ཏུ་གནས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷས་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བརྙེས་ན། དེང་དེའི་ཉན་
ཐོས་རྣམས་བག་མེད་པར་སྤྱོད་ཅིང་ཁྱིམ་པ་རྣམས་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་གྱུར་ཅེས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་དང་དེའི་ཚེ་ལྷ་ཞིག་དེའི་ཐད་དུ་འོངས་ནས་ལུས་མི་
སྣང་བར་བྱས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་ཀྱེ་རྒྱལ་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷས་བརྙེས་པའི་ཆོས་ནི། ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་དག་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་
སོ༑ ༑དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་དེས་ལྷས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ཐོས་པ་དང། འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷས་བརྙེས་པའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་དག་ལ་རྣམ་པར་
ངེས་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ལྷས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་བུ། ཆོས་དེ་ནི། གཟུགས་ཀྱང་མེད། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་
པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་མེད། འདོད་པ་ལྔ་ཡང་མེད། འདོད་པའི་སེམས་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷས་དེ་ལྟ་
བུའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་དག་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པ་བརྙེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་དེས་ལྷ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བདག་


[408A]༄༅། །གིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐོས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ནས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ཏུ་རུང་ངམ། ལྷས་སྨྲས་པ་ཀྱེ་རྒྱལ་བུ། ཁྱོད་སེམས་
རྩེ་གཅིག་ཏུ་ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་བྱོས་ཤིག་དང་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་མེད་དོ། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་བུ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ངེས་པར་ལྷས་ཀྱང་བསྐུལ་ཏེ། བདག་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱས་ནས་བདག་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཆོས་ཟབ་མོ་དེ་ཡོངས་སུ་གཉེར་བར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་བསམ་ནས་ཕ་མ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་མ་གོས་གཏུགས་ཏེ་ཕྱག་བྱས་ནས་འདི་སྐད་
ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཡབ་ཡུམ། དེང་བདག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ལམ་ཡོངས་སུ་གཉེར་བར་འཚལ་ལོ། །ཕ་མས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་
དེང་ངེད་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ཅི་དགོས། ད་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི། ཁྱིམ་པ་རྣམས་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་
ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་དགེ་སློང་མང་པོ་རྣམས་།བག་མེད་འདོད་པ་ལྔ་ཡང་སྤྱོད། །ཞིང་རྨོད་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པས་ན། །ཁྱིམ་པ་རྣམས་དང་བྱེ་བྲག་མེད། །
དབུལ་པོ་སྡུག་བསྔལ་རབ་མང་ཞིང། །བདག་ཉིད་གསོ་བར་མི་ནུས་པ་།དེ་འདྲའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་རྣམས། །ལུས་གསོའི་ཕྱིར་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང། །ཁྱོད་ནི་རྒྱལ་རིགས་ཁྱིམ་དུ་


[408B] ༑ཕྱུག་ཅིང་འདོད་ལྔའི་བདེ་བ་མྱོང། །ནོར་དང་རིན་ཆེན་རབ་མང་ནི། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རི་ཞིག་བྱ། །དེ་ནས་རྒྱལ་བུ་ད་མ་ཤི་རིས་ཕ་མ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། བདག་
ནི་དབང་ཕྱུག་གི་ཚོལ་ཏེ། །གལ་ཏེ་ཐོབ་ཀྱང་སྤོང་བར་བགྱིད་།དེང་བདག་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཟབ་དང། །རྣམ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་འབའ་ཞིག་ཚོལ། །ལྷ་ཞིག་བདག་ནི་གོ་བགྱིས་
ཏེ༑ ༑རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བསྐུལ་བས་ན། །སངས་རྒྱས་གསུངས་པའི་ཟབ་མོ་ཆོས། །བདག་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འཚལ། །ལྷས་སྨྲས་བདག་གིས་ཐོས་པས་ན། །སེམས་ནི་རབ་ཏུ་
དགའ་བར་གྱུར། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནུབ་ཏུ་ཉེ། །བདག་ནི་གྲོགས་བགྱིས་སྲུང་བར་སེམས། །དེ་ནས་ཕ་མས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་ད་མ་ཤི་རི་ལ་སྨྲས་པ། མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཟད་
ནུབ་པས། །ཁ་ཏོན་འདོན་པའང་ཡོང་མེད་ན། །དེ་རིང་ཁྱོད་ཀྱིས་སུ་ལས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཟབ་ཐོས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འཁོར་ནི་བཞི་པོ་ལས། །དོན་ཟབ་འདོན་པ་
ཡོད་གྱུར་ན། །དེ་ལས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་མཉན་ནས། །དེ་འོག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་རིགས། །ད་མ་ཤི་རིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་ཕ་མ་ལ་སླར་སྨྲས་པ། དེང་བདག་ནན་ཏན་བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱིས། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ཞིང་སྦྱངས་པ་སྤྱོད། །ཐག་རིང་རི་དང་ནགས་ཚལ་ནས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཟབ་རྣམ་དག་ཚོལ། །གང་པོ། ད་མ་ཤི་རིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་


[409A]༄༅། །འདི་སྨྲས་ནས་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་བ་བྱས་ཏེ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང། ཕ་མ་གཉིས་ཀྱང་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གནང་ངོ། །དེ་
ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་ནས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་ཆོས་གོས་ངུར་སྨིག་བགོས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། བསླབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་
གུས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་མཛད། བདག་
གིས་ཐོས་པར་གྱུར་ན་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དང། གང་པོ། དགེ་སློང་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
སྨྲས་སོ༑ །བདག་ཅག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཆོས་ཐོས་པ་ནི་མེད་ཀྱི། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པར་ཟད་པས། དེང་ཁྱོད་ཀྱང་འདི་
ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་ཅིག་དེ་ནས་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ནི། གདོན་མི་ཟ་བར་དབུལ་པོ་དམངས་རིགས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་
པས༑ དེའི་ཕྱིར་དེང་ཁྱེད་གོས་ཟས་འབའ་ཞིག་ལྷུར་ལེན་པས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཁྱིམ་པ་དག་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས་དེང་ཁྱེད་བདག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་


[409B]བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རི་ལ་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་
གིས་ནི་གང་བསྒྲུབས་པའི། །དངོས་པོ་དེ་ནི་ཐོབ་གྱུར་པས། །གོས་ཟས་དག་ནི་འབྱོར་ཅིང་ལྡན། །རྒྱལ་པོས་བཀོལ་པ་ལས་ཀྱང་ཐར། །ཤིན་ཏུ་བདེ་ཞིང་རབ་ཏུ་སྐྱིད། །བརྙས་
ཤིང་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་མེད། །ཁྱིམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་།དེ་དག་ད་ལྟར་གང་ཡང་མེད། །འདི་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་ཡིན་པས་།མཆོག་ཏུ་བདེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །དངོས་
པོ་འདི་ལས་ལྷག་པར་ནི། །བདག་ཅག་ལ་ནི་དགོས་པ་མེད། །ཁྱིམ་པས་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་འབུལ་བས། །བདག་ཅག་ཆོས་གོས་ལྷུང་བཟེད་མང། །སྨན་དང་ནོར་ཟས་ཤིན་ཏུ་མང།།
སྦྱིན་བདག་ཁྱིམ་ཡང་རབ་ཏུ་མང། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རིས་དགེ་སློང་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ཐོས་པ་དང། སེམས་ལ་རབ་
ཏུ་གདུང་བ་སྐྱེས་ནས་མཆི་མ་བླགས་ཏེ་དུས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་དག་ཏུ་སོང་སྟེ། ཡང་དངོས་པོ་དེས་དགེ་སློང་མང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷས་
རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་མཛད། བདག་གིས་ཐོས་པར་གྱུར་ན་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སྨྲས་


[410A]༄༅། །པ་དང། དགེ་སློང་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལན་བཏབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རིས་དགེ་སློང་མང་པོ་དེ་
དག་སྤངས་ནས་གཅིག་པུ་རི་དང། ནགས་ཚལ་དབེན་པར་སོང་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཆོས་ཟབ་མོ་གཉེར་བ་ལ་འདུན་པར་གྱུར་པ་དང། དེའི་ཚེ་སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་མེ་རོ་གནྡྷའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་སྤྱོད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་གཅིག་པུ་རི་ཕུག་དབེན་པར་གནས་པ་
འདོད་པ་ཉུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ། ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ལ་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བ། བྱ་བ་བྱས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང། རིག་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་ངའི་བསྟན་པ་ལས་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་དེས་བདག་ཉིད་གནས་པའི་རི་
ཕུག་གི་བྲག་རོས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་ཡི་གེར་བྲིས་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་རོ་ནི་མྱངས་པའི་ཕྱིར། །འཁོར་བ་དག་ནི་རྒྱུན་མི་གཅོད། །དགྲ་ནི་
གསོས་ནས་དུར་ཁྲོད་འཇུག་དོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང། །ལུས་ནི་མི་གཙང་རོ་དང་འདྲ། །བུ་ག་དགུ་ནས་མི་གཙང་འཛག་སྲིན་བུ་མི་གཙང་མོས་པ་བཞིན། །


[410B] །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་པ། །དེ་ནི་འདོད་ལྔའི་རྩ་བ་ཡིན། །མཁས་པ་དག་ནི་མི་རྟོག་པས་།འདོད་ལྔ་དག་ནི་འགག་པར་འགྱུར། །ལོག་
རྟོག་ལས་ནི་འདོད་ཆེན་སྐྱེ། །འདོད་ཆེན་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་།ཡང་དག་དྲན་ལ་ཞེན་མེད་པས། །ཉོན་མོངས་ལྷག་མའང་ཟད་པར་འགྱུར། །བམ་པོ་བཞི་པ། གང་པོ། དགེ་
སློང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པས་རི་ཕུག་གི་བྲག་ངོས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཡི་གེར་བྲིས་པ་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རི་རི་ཕུག་དབེན་པར་སོང་བས་ཡུན་རིང་ཞིག་ལོན་ནས་རི་
ཕུག་གི་བྲག་ངོས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཡི་གེར་བྲིས་པ་མཐོང་ནས་ཁ་ཏོན་དུ་བསླབ་སྟེ། དེའི་དོན་གང་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་ཤེས་
པ་ལྔ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷས་སྔོན་ཞུགས་ལ་བཞིན་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་ནས་ཕྱག་བྱས་ཏེ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་སྐྱིལ་མོ་ཀླུང་
བཅས་ཏེ་འདུག་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བདག་གིས་གནས་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མ་མཐོང། ཆོས་གཞན་ཡང་མ་ཐོས་ཀྱི་བར་དུ་འདི་ལས་མི་ལྡང་ངོ། །ཞེས་ཡིད་དམ་
བཅས་སོ། །གང་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་སྒོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་དབང་པོས་མདོ་སྡེ་དེ་ཁ་ཏོན་དུ་ཤེས་


[411A]༄༅། །པས༑ བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་དབང་པོས་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རིའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལྷའི་གནས་ནས་བབས་
ཏེ༑ དེའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་དེ་ལ་མདོ་སྡེ་སྒོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་བརྒྱ་པ་དེ་ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། །གཞན་ཡང་མང་དུ་ཐོས་པའི་དངོས་གཞིའི་ཚིག་བཞི་དང། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
ཀྱི་ཚིག་བདུན་དང། སྒོའི་ཚིག་བཅུ་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུངས་ཀྱང་བྱིན་ནོ། །དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རིས་ཐོས་ནས་ཀྱང་ཁ་ཏོན་དུ་བཏོན་ཏེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཆོས་རྣམས་
ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། བྲལ་བའི་རྗེས་
སུ་མཐུན་པ། ཟབ་མོ་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ངང་གིས་སེམས་ལ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷའི་དགེ་སློང་
གི་དགེ་འདུན་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང། བཞུགས་པའི་གནས་དྲི་གཙང་ཁང་དང། གདན་ཁྲི་དང། འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་དང། ལྷ་དང་ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང་
དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མི་འམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་དང་བཅས་པའི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་


[411B] ༑དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རི་ཡང་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་འདུག་པའི་སྟན་ལས་ལངས་ནས་མཐར་གྱིས་རང་གི་ཡུལ་དུ་སོང་སྟེ། ཕ་མའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་
ནས་ཕ་མ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། བྲལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། ཟབ་མོ་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བཤད་ནས་སངས་རྒྱས་དང་
ཆོས་དང། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པས་གང་པོ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རིའི་ཕ་མ་དང། ནང་གི་བཙུན་མོ་དང། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང། འཁོར་
རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་པས་གུས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ། བདག་ཅག་ཡོངས་སུ་
བསྐྱབ་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱུང་དུ་གསོལ་ཞེས་གང་པོ་དེའི་ཚེ་སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྒྱལ་པོ་དང། བཙུན་མོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་
རྗེས་སུ་དུས་གཅིག་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ད་མ་ཤི་རིའི་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ། དགེ་སློང་ད་
མ་ཤི་རིས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷའི་བསྟན་པ་སླར་རྒྱས་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོ་དེ་དག་བདེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་བཀོད་དོ། །སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་ཀྱི་བྱམས་


[412A]༄༅། །པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་སྲུང་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རི་ལྗོངས་གཅིག་ནས་
གཅིག་ཏུ། གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ། ཡུལ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་སོང་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷ་དང། དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཡང་
བརྗོད༑ གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། བྲལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། ཟབ་མོ་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པས། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རི་ཡང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་དང་བཀུར་སྟི་དང། བླ་མར་བྱས་ཤིང་
བསྔགས་པ་བརྗོད་པས་སྙན་པའི་གྲགས་པ་ཡང་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ། དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རིས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ནས་
དེའི་འོག་ཏུ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་དང། དེའི་སློབ་མ་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ཏེ་སྤོས་ཀྱི་ཤིང་
ཐམས་ཅད་སྤུངས་ནས་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་བསྲེགས་ནས་རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆུ་ཞེང་དུ་རྒྱང་གྲགས་གཉིས་ཡོད་པ་བརྩིགས་ཏེ། མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། བྱུག་


[412B] སྤོས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གུས་པར་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་དང། བླ་མར་བྱས་ནས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏོ། །
གང་པོ༑ དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རི་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་སླར་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་རིགས་སུ་
སྐྱེས་ནས་དྲན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ལོ་སུམ་བརྒྱ་ལོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། སྔོན་གྱི་
སྨོན་ལམ་དང། ཚེ་རབས་དྲན་པའི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་སྒོ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་གཟུངས་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་རང་གི་ངང་གིས་སླར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཟུངས་ཐོབ་པའི་སྟོབས་
ཀྱི་དབང་གིས་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྟན་གྱི། ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་སྔར་བཤད་པར་གྱུར་པ་དག་ནི། མ་བསྟན་ཏོ། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་ད་མ་ཤི་
རི་དགེ་སློང་མང་པོ་རྣམས་ལས་གང་ཤེས་རབ་ཟབ་ཅིང་གསལ་ལ་རྣོ་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལྷུན་སྟུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དྲན་པ་ཐོབ་པས་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཐོས་
པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད། གུས་པས་མཆོད་པར་བྱས་ནས་དགེ་སློང་དྲན་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྲུང་


[413A]༄༅། །བར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་ལས་གང་གཟི་བྱིན་དང་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང། དབང་པོ་རྟུལ་ཞིང་མི་གསལ་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བ་
དེ་དག་ནི། དགེ་སློང་དྲན་པ་ཐོབ་པས་གསར་དུ་བཤད་པའི་ཆོས་ཐོས་པར་གྱུར་ནས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་མེད། དང་དུ་ལེན་པ་ཡང་མེད་ལ། འགལ་བ་དག་བྱས་ནས་
སྐྱོན་འབྱིན་ཅིང་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་འདི་དག་ནི་བདག་ཅག་གིས་མཁན་པོ་དང། སློབ་དཔོན་ལས་ཀྱང་མ་ཐོས། སྔོན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ད་མ་ཤི་རི་ལས་ཀྱང་
མ་ཐོས་སོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་པོ། དེ་དག་ལས་གང་ཤེས་རབ་ཟབ་ཅིང་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་རྟོན་པ་དེ་དག་ནི། ཚིག་གི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བར་དོན་ལ་རྟོན་པའི་ཕྱིར་སེམས་
ཀྱིས་ཀྱང་འགལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །འགལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷའི་བསྟན་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་སྲུང་བར་བྱེད་ལ། གུས་པས་དགེ་སློང་
དྲན་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མའི་འཁོར་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དགེ་སློང་
དྲན་པ་ཐོབ་པས་བསྟན་པའི་མདོ་སྡེའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རིའི་སློབ་མ་འཁོར་རྣམས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྡེ་གཉིས་སུ་


[413B] གཅིག་གི་མིང་ནི། ད་མ་ཤི་རིའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །གཅིག་གི་མིང་ནི། དྲན་པ་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བར་
གྱུར་ཀྱང་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་དྲན་པ་ཐོབ་པས་བདག་ནི། ད་མ་ཤི་རི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ནི། མ་སྨྲས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་ད་མ་ཤི་རི་ནི། མང་པོ་ཀུན་གྱིས་དགྲ་
བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བས་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲས་པར་གྱུར་ན་མང་པོ་ཀུན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་
འགྱུར་བ་དང། དགེ་སློང་དྲན་པ་ཐོབ་པ་ནི། དེའི་ཚེ་མང་པོ་ཀུན་གྱིས་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་གྱི། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བས་སོ། །གང་
པོ༑ དགེ་སློང་དྲན་པ་ཐོབ་པས་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་གྱུར་པ་དང། དེའི་སློབ་མ་མང་པོ་རྣམས་
ཀྱིས་སྤོས་ཀྱི་ཤིང་ཐམས་ཅད་སྤུངས་ནས་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་བསྲེགས་སོ། །འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་འདུས་ཏེ་སྟོན་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་
བའི་ཕྱིར་རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆུ་ཞེང་དུ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ཡོད་པ་བརྩིགས་ནས་སྤོས་དང། མེ་ཏོག་དང། སྤོས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང། བྱུག་པ་དང། ཕྲེང་བ་དང་


[414A]༄༅། །གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟིར་བྱས། བླ་མར་བྱས་ཤིང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏོ། །
གང་པོ༑ དགེ་སློང་དྲན་པ་ཐོབ་པ་འཆི་ཁའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་བདག་སླར་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་
དུ་ཁྱིམ་བདག་གི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་མིང་ནི། ཡ་ཤ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་
སུ་དྲན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ལོ་བཞི་བརྒྱ་པའི་བསྟན་པ་ལ་ལོ་བདུན་ལོན་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་
ནས་གཟུངས་རྣམས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཟུངས་ཐོབ་པའི་མཐུས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་དྲན་པ་
ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་དང། ད་མ་ཤི་རིའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལས་གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལྷུན་སྟུག་པ་དེ་དག་ནི། ཡ་ཤས་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོས་ནས་སེམས་རབ་
ཏུ་དགའ་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་།གང་པོ། དགེ་སློང་མང་པོ་དེ་དག་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་རྟེན་ཅིང་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཅང་མི་


[414B] དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཡ་ཤས་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་མདོ་སྡེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དོན་དམ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཐོས་
པར་གྱུར་ནས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད། འགལ་བ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་ལེན་ཅིང་ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པར་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་
བསྒྲུབས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ། དགེ་སློང་དེ་དག་ལས་གང་དབང་པོ་རྟུལ་ཞིང་མི་གསལ་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལྷུན་མི་སྟུག་པ་དེ་དག་ནི། དགེ་སློང་ཡ་ཤ་ལས་སྔོན་
མ་ཐོས་པའི་མདོ་སྡེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དག་ཐོས་པར་གྱུར་ནས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་
དང་དུ་ལེན་པར་ཡང་མི་བྱེད། འགལ་བར་བྱས་ནས་འཇིག་ཅིང་སྨོད་པར་བྱེད་དེ། འདི་སྐད་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་འདི་ནི། བདག་ཅག་གིས་མཁན་པོ་དང། སློབ་དཔོན་
ལས་ཀྱང་མ་ཐོས། སྔོན་སྟོན་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲན་པ་ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཐོས་སོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་པོ་།དགེ་སློང་ཡ་ཤ་ལས་ཆོས་ཐོས་ནས་རབ་
ཏུ་དགའ་བ་དང། སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་དང་དུ་བླངས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ད་མ་ཤི་རིའི་དགེ་སློང་རྣམས་དང། དྲན་པ་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་


[415A]༄༅། །སྡང་ཞིང་ཕྲག་དོག་གིས་སྨད་ནས་ལྷན་ཅིག་གནས་སུ་ཡང་མི་སྟེར། ལྷན་ཅིག་ཀློག་པ་དང། ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པ་དང་ཆོས་བཤད་དུ་
ཡང་མི་སྟེར་ཏེ། སྐུར་པ་བཏབ་ནས་འདི་སྐད་དུ་འདི་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན། སྟོན་པ་ཆེན་པོའི་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་པོ། དེའི་ཚེ་
དགེ་སློང་ཡ་ཤས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷའི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྤེལ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་སོང་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་ཆོས་བསྟན་ཅིང་ཕན་པ་མང་པོ་བྱས་པས། སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །
དགེ་སློང་ཡ་ཤས་དེ་ལྟར་ཕན་པ་མང་པོ་བྱས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་དང། དགེ་སློང་ཡ་ཤའི་རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་བདུན་ཁྲི་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་དགེ་
སློང་ཡ་ཤའི་ཕྱིར་རིང་བསྲེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་བདུན་ཁྲི་བརྩིགས་ནས་སྤོས་དང། མེ་ཏོག་དང། སྤོས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང། བྱུག་པ་དང་ཕྲེང་བ་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་
དང། བ་དན་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟིར་བྱས་བླ་མར་བྱས་ཤིང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ། དགེ་སློང་ཡ་ཤས་འཆི་ཁའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་


[415B]ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་ཡང་རྒྱལ་རིགས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ་
དེའི་ཚེ་ལྷ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཕྱུང་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་ཀྱེ་དེང་རྒྱལ་པོའི་བུ་བཙས་པ་འདི་ནི། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་མང་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྒྲགས་པས། སྒྲ་དེའི་
རྗེས་སུ་མིང་ཡང་རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བཏགས་སོ། །དེ་ལོ་བཅུ་བཞི་ལོན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་པའི་
བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་དང། བསྟན་བཅོས་མང་པོ་རྒྱ་ཆེར་ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་ཤིང་ཟབ་མོ་ལ་
འཇུག་པ་དང། ཚིག་འབྲུ་དང། སྤོབས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཆོས་བསྟན་པའི་ཐབས་ལ་རབ་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ། དགེ་སློང་རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་དེ་གྲོང་རྡལ་
གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ། གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ། ཡུལ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་སོང་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷའི་བསྟན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་ནས་ཕན་པ་
མང་པོ་བྱས་སོ། །དེའི་ཚེ་ད་མ་ཤ་རི་དང། དྲན་པ་ཐོབ་པ་དང། ཡ་ཤའི་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་རྣམས་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་རབ་ཏུ་འདྲེན་པའི་ཐད་དུ་འོངས་ཏེ། དེས་བསྟན་པ་དག་


[416A]༄༅། །གཞིག་ཅིང་སྐུར་པ་གདབ་པར་བཤམས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་འདྲེན་པས་དགེ་སློང་མང་པོ་འོངས་པར་རིག་ནས་འདི་སྐད་
དུ་ཀྱེ་དགེ་སློང་མང་པོ་ཁྱེད་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་གིས་ནི། རྒོལ་བར་སེམས། དངོས་པོ་གང་ཞིག་ནི། འདྲི་བར་སེམས་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་དགེ་སློང་མང་པོ་རྣམས་
དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས་མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་ཅིང་མི་བདེ་བར་གྱུར་པས་ཅང་མི་ཟེར་བར་གྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་ལ་བགེགས་བྱ་བར་ཡང་མི་ནུས་སོ། །གང་པོ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡང་རྒྱས་ཤིང་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའི་རྗེས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡང་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་དེ་མ་འོངས་པའི་དུས་ཐ་མ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་ཏུ་ཉེ་བའི་ཚེ་གྲོང་རྡལ་གཅིག་ནས་
གཅིག་ཏུ། གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ། ཡུལ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་སོང་ནས་སེམས་ཅན་མང་པོའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་
པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་


[416B]ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ། དགེ་སློང་རབ་ཏུ་འདྲེན་པས་དེ་ལྟར་ཕན་པ་བྱས་ནས་དེ་གང་གི་ནུབ་མོ་
འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་དེའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡང་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་རོ་གནྡྷའི་བསྟན་པ་ནུབ་པར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་
ཟབ་མོ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་
ནི༑ མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་དེ་ལྟ་བུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྲུང་ཞིང་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་པོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་དེ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་ཞིང་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཞིང་དེའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལེགས་པའི་སྤྱན་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཚེ་རབས་
སྔ་མའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཤེས་རབ་ཟབ་ཅིང་གསལ་ལ་རྣོ་བ་དང། སྤོབས་པ་གཏུགས་པ་མེད་ཅིང་མྱུར་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །


[417A]༄༅། །དགེ་སློང་རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལེགས་པའི་སྤྱན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་བར་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་
མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་དང། སླར་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རབ་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་དཔུང་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་དེའི་བསྟན་
པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་གཉེར་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་འཆི་བའི་དུས་
བྱས་པའི་འོག་ཏུ་སླར་ཡང་ཞིང་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གདོན་མི་ཟ་བའི་སྤྱོད་པ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་
ཏེ༑ སངས་རྒྱས་དེའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ལོ་བདུན་ཁྲིའི་བར་དུ་ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་གཉེར་བར་གྱུར་ཏོ། དེའི་ཚེ་དེའི་མིང་ནི། ཤུ་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བའི་སྤྱོད་པ་དེས་འདི་སྐད་དུ་ང་ཡོངས་སུ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་ཤུ་ལ་འདི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་


[417B]མི་མངའ་བའི་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ་།གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་
གསུམ་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་
གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟབ་མོ་ཡི། །རྣམ་དག་ངེས་པའི་ཆོས་ཐོས་ནས་།བདག་ཉིད་དེ་ལ་གནས་བྱེད་ཅིང།།
གཞན་དག་ལ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་གཏིང་ནི་མི་དཔོག་ཀྱང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱིང་མི་འགྱུར། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་རབ་གནས་ནས། །རྒྱ་ཆེར་སེམས་
ཅན་ཕན་ཡང་འདོགས། །གླེང་གཞི་དང་ནི་རྟོགས་པ་བརྗོད། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཤེས་འཁོར་ལ་སྟོན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པས་ན། །འདི་ནི་ངེས་པའི་ཆོས་ཡིན་
ནོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕན་སྤྱོད་པ། །སེམས་ཅན་ལ་ནི་ཕན་ཡང་འདོགས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་སྲུང་བྱེད་ཅིང། །འཁོར་ལ་བྱང་ཆུབ་འདོམས་པར་བྱེད། །སེམས་
ཅན་དག་གི་ཆོས་བཞིན་དོན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བྱེད་།འཁོར་ལ་སངས་རྒྱས་ལམ་སྟོན་པས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཉེ་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ནི་


[418A]༄༅། །སྲུང་བྱེད་ཅིང། །སེམས་ཅན་རྒྱ་ཆེར་ཕན་འདོགས་པས་།ལྷ་དང་ཀླུ་དང་འདྲེ་སྲིན་དང། །གང་ཟག་ཆེན་པོས་བཀུར་བར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་
རྣམ་པར་དག་པ་ཡི། །སྟོང་ཟབ་གྱ་ནོམ་ཆོས་ཐོས་ནས། །རྩེ་གཅིག་སེམས་ཤིང་གཉེར་བྱེད་ན། །ཤེས་རབ་དག་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་།གཞན་ཡང་གང་པོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི། སྤྱོད་པ་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་དེ། སྤྱོད་པ་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་
བསོད་ནམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པ་
ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད། བཟོད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད། བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་པར་བྱེད་
ཤེས་རབ་དང་ཐབས་མཁས་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལས་མདོ་སྡེ་དེ་ལྟ་བུ་དག་
རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཐབས་མཁས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སངས་རྒྱས་དང། ཉན་ཐོས་དང། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[418B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་བཞི་པ་འདི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། །སྤྱད་པར་བྱ་
བྱའི་ཆོས་དག་ནི། །སྦྱིན་པ་བཏང་ནས་རབ་དགའ་ཞིང། །འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བཤད། །དེ་ལ་དགའ་བ་གང་ཞེ་ན། །དགའ་བས་ལུས་ཀུན་ཁྱབ་པ་ཡིན། །རྟག་ཏུ་དགའ་
སེམས་འདི་ཡིས་ནི། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ནི་སྤྱད་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་བཏང་ནས། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་བསྔོ་བྱེད་ཅིང་།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་ན། །རང་
དོན་དཔག་མེད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སློང་བ་དག་ནི་མཐོང་འགྱུར་ན་།སངས་རྒྱས་འདུ་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་དེ། །དེ་རིང་འདིར་ནི་འདི་འོངས་པས། །བདག་ལ་བྱང་ཆུབ་ལམ་ཡང་
སྦྱིན༑ ༑བདག་ནི་འདི་ཡི་དབང་གིས་ན། །རྣམ་དག་ཞིང་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །འདི་ཡིས་བདག་ལ་སངས་རྒྱས་བསྟན། །བདག་ལ་སངས་རྒྱས་ལམ་སྟོན་བྱེད། །དེང་བདག་
འདི་དང་ཕྲད་པས་ན། །རྙེད་པ་ཆེན་པོ་རབ་རྙེད་ཅེས། །དགའ་བས་ལུས་ཀུན་ཁྱབ་ནས་ནི། །དངོས་པོ་གཞན་ལ་མོས་མི་བྱེད། །དགའ་ཞིང་དྲུང་དུ་འོངས་གྱུར་ན། །རྒྱང་ནས་


[419A]༄༅། །གསོང་པོར་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཁྱོད་ནི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་འདོད། །བདག་གིས་ཟད་པར་སྦྱིན་ཞེས་ཟེར། །གལ་ཏེ་དགོས་པ་མེད་ཟེར་ན། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་དགའ་ཞིང། །འདི་དག་འདུལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་།དངོས་པོ་མེད་ཅེས་ཟེར་བར་ཟད། །འཕགས་པ་འདིས་ནི་གང་མོས་པའི་།འདོད་ཉུང་ཆོག་
ཤེས་ཆོས་ཀྱིས་ནི། །འདིར་འོངས་བདག་ལ་གོ་བྱས་ནས། །བྱང་ཆུབ་རྐྱེན་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད། །དེང་བདག་གང་ཟག་འདི་ཡི་རྒྱུས། །རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཐོབ། །ཁྱོད་
ཀྱིས་དགོས་མེད་གང་སྨྲས་པ། །ཚིག་འདི་ལེགས་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་།དངོས་པོ་འདི་ནི་འདོད་ཟེར་ཞིང། །བདག་ལ་བྱིན་ཅིག་ཟེར་ན་ཡང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
ཅི་བདོག་པ། །ཐམས་ཅད་དགའ་བར་ཁྱེར་ཅེས་ཟེར། །གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་བཏང་ནས་ནི། །ཕྱིས་ཀྱང་འགྱོད་པ་མེད་གྱུར་ན། །སངས་རྒྱས་ལམ་ནི་དྲན་པའི་ཕྱིར། །སེམས་
ནི་རྟག་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྐལ་ཡོད་པས། །ཐམས་ཅད་ཕོངས་པ་མེད་འགྱུར་ཞིང། །མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཚིམ་བྱ་ཞེས་།སྦྱིན་པ་གཏོང་ཚེ་བསྔོ་
བར་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ནི་སྤྱོད་པའི་ཚེ། །སེམས་ཅན་བདག་གི་མིང་ཐོས་པ། །རང་གི་ངང་གིས་ཆོག་ཤེས་ཤིང། །སེར་སྣ་ཆགས་སེམས་མེད་པར་ཤོག་བདག་གིས་


[419B] །ལམ་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཆོག་ཤེས་ཤིང་།འདོད་ལྔ་ཆགས་པ་ཀུན་སྤངས་ནས། །ཐམས་ཅད་རབ་འབྱུང་མོས་པར་ཤོག་དེ་འདྲའི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་
དང། །སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཡིས། །རྟག་པར་སྦྱིན་པ་རབ་གཏོང་ཞིང། །སེམས་ཅན་བདག་རྗེས་སློབ་པར་ཤོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་གཏོང་ཚེ། །བྱམས་
སེམས་སེམས་ཅན་ཁྱབ་པས་ན། །འཇིག་རྟེན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ན། །དེ་འདྲའི་བདེ་བ་ཡོང་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ཁྱིམ་ཐབ་ཕྱུག་པོ་ཞིག་ནོར་དང་རིན་ཆེན་ཤིན་ཏུ་མང། །བུ་
ནི་གཅིག་ཅིག་ཡོད་པ་ལས། །ལོ་ནི་མང་པོར་ལམ་རིང་སོང། །ཁྱིམ་བདག་བུ་འོངས་ཐོས་གྱུར་ནས། །དགའ་བས་ལུས་ཀུན་ཁྱབ་འགྱུར་ཞིང་།ཡུན་རིང་ལོན་ནས་དེང་
འོང་ཤེས། །དེ་གདོད་བཙས་བཞིན་རབ་ཏུ་དགའ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སློང་མཐོང་ནས། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ཡི་དགའ་བས་ནི། །བཅུ་དྲུག་
ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་ཐོས་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རབ་དགའ་བས། །བྱམས་སེམས་ལས་བྱུང་དགའ་བ་ནི། །དཔེ་ཟླ་དག་ནི་ཡོང་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་
པོས་ཉེས་བྱུང་བ། །ཡན་ལག་གཏུབས་ཞེས་བསྒོ་བས་ནི། །གསོད་པས་གསད་གནས་ཁྲིད་ནས་ནི། །མཚོན་གྱིས་གདབ་པར་གཟས་པ་དང། །རྒྱལ་པོས་ལོངས་སྤྱོད་ཐབས་


[420A]༄༅། །བྱིན་ན། །མི་དེའི་རབ་ཏུ་དགའ་བས་ཀྱང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕོངས་པ་ལ། །སྦྱིན་བཏང་དགའ་བ་ཙམ་མི་ཕོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ལམ་སྒོམ་ཚེ། །བསོད་ནམས་ཞིང་ནི་མི་ཚོལ་གྱི། །སློང་བ་ཡོད་ན་གཏོང་བྱེད་པས། །དེ་ཕྱིར་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་དང་
དགྲ་བཅོམ་རང་རྒྱལ་མཐོང་གྱུར་ན། །གུས་སེམས་ཕྲད་དཀའ་རིག་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་དྲུང་འགྲོ་མཆོད་པར་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བྱིན་ལྡན། །གསལ་རྣོ་
སེམས་ནི་དུལ་པས་ན། །ཡོན་ཏན་མོས་ཤིང་ལམ་གཉེར་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་དགེ་འདུན་མཆོད་པར་བྱེད། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང། །དེ་ཡི་ཉན་ཐོས་
མ་གཏོགས་པར། །ལྷག་པའི་བསམ་དང་གུས་སེམས་ཀྱིས། །ལྷ་འདྲེ་གཞན་ནི་མཆོད་མི་བྱེད། །གལ་ཏེ་རང་རྒྱལ་འགའ་ཞིག་གིས། །རང་བྱུང་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ། །
ངེས་པའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་མཐོང་ནས། །དེ་ལ་ཡང་ནི་མཆོད་པ་བྱེད་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་ཞིང། །དགེ་དང་མི་དགེ་རིག་པས་ན། །འཇིག་རྟེན་མཁས་
པ་གང་ཡིན་པས། །མུ་སྟེགས་སྡིག་ཅན་མཆོད་མི་བྱེད། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕྱོགས་ལ་རབ་གནས་ཤིང། །བྱམས་སེམས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་།བརྩོན་འགྲུས་དག་


[420B] །བཟོད་ཤེས་མང་ཐོས་རྒྱ་ཡང་ཆེ། །དེ་འདྲའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པས་ན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་གཙོར་གྱུར་ནས་།སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་མངོན་བྱས་ཏེ། །བླ་མེད་འཁོར་
ལོ་བསྐོར་བར་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འདྲ་ཡི། །ཆོས་བཞི་དག་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་སྙེད་པ། །ཐམས་ཅད་ཀུན་ནི་མངོན་དུ་འགྱུར། །བསྐལ་པ་
བྱེ་བ་གྲངས་མེད་དུ། །ཡོན་ཏན་དག་ནི་གང་བསྒྲུབས་པ། །དེ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ། །འདིར་ནི་བསྡུ་བར་བྱ་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། །
རྟག་ཏུ་བྱམས་སེམས་བསྒོམ་པར་བྱ། །རབ་བྱུང་རི་དང་ཚལ་གནས་ཤིང། །དགོན་པའི་གནས་ལ་མོས་པར་བྱ། །རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཅིང། །ཟབ་མོ་ངེས་པའི་
ཆོས་བཙལ་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་དང་ལྡན་བྱས་ནས། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་འཕེལ་བར་བྱ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་དེའི་
ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་སྐུའི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་བཀྱེའོ། །གཞན་ཡང་བ་སྤུའི་བུ་ག་རེ་རེ་ནས་ཀུན་ནས་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བའི་
ཕུང་པོ་རི་རབ་ལྷུན་པོ་དང་མཉམ་པ་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་།གཞན་ཡང་བ་སྤུའི་བུ་ག་རེ་རེ་ཀུན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་


[421A]༄༅། །བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། འཁོར་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་བསྟན་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་ལྟ་བུ་མངོན་དུ་མཛད་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤུའི་བུ་ག་ནས་བྱུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་
གྱི་མཐུ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ་།གང་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། རྟག་པར་འདི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་རྒྱུན་
ཆད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། དེང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་འབའ་ཞིག་ཏུ་བཞུགས་ནས་ཆོས་འཆད་པར་མཐོང་སྟེ། ང་ནི་ཡང་དག་པར་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀུན་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་ཅིང། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་
སྟོན་པར་མཛད་དེ། གང་པོ། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཡང་དག་པའི་ཚིག་གིས་འདི་སྐད་དུ་མཚུངས་པ་མེད་ཅིང་དཔེ་ཟླ་མེད་པ་རྐང་གཉིས་ཀྱི་མཆོག་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་
ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་དཔག་པར་དཀའ་བ། སྤྱོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། གོམ་པ་གཅིག་བོར་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་གང་དང། སྤྱོད་པ་གང་


[421B]གཞལ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ནི། ང་ཡིན་ནོ་།ཞེས་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། གང་པོ། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགོངས་པ་གང་དང། བསམ་པ་གང་དང། སྤྱོད་པ་གང་གིས་ཞབས་བཏེག་པ་དང། ཞབས་བཞག་པ་གཞལ་བར་མི་ནུས་པས་སོ། །དེ་
ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོངས་པ་གང་དག་དང། །སྤྱོད་པ་གང་
གིས་ཞབས་བཏེག་བཞག་གཡོ་དང་མི་གཡོ་སེམས་ཅན་གྱིས། །དངོས་པོ་འདི་ནི་རྟག་མི་རིག་རྫུ་འཕྲུལ་མཐུ་ཡང་ཚད་མེད་དེ། །སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་ཚད་མེད་དོ། །ཡོན་ཏན་
དག་ནི་ཚད་མེད་ཕྱིར། །མཆོག་ཏུ་མཐོ་ཞིང་གཙོ་བོར་འགྱུར། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པས། །སུས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ཤེས་མི་འགྱུར་།གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན། །
ཤེས་རབ་དང་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོབས། །ཐམས་ཅད་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ནི། །མཽ་དགལ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །ང་ཡིས་རྐང་པ་བཏེག་བཞག་པའི། །དངོས་པོ་དག་ནི་རིག་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་གྲུབ་གྱུར་ཀྱང་།ང་ཡི་གོམ་གཅིག་མི་རིག་ན། །ཆོས་ཟབ་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས་།ཉི་ཟླ་ཚད་མེད་ཇི་སྙེད་པ། །ཉི་མའི་


[422A]༄༅། །དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གྱུར་ཀྱང། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤུ་ཁུང་གཅིག་འོད་ཟེར་ཙམ་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་བྱེ་
པ༑ །ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་ནི་བདུན་ཁྲི་ཡི། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་ཡང། །ཞིང་ནི་ཚད་མེད་སྣང་བྱེད་པ། །དེ་འདྲའི་ཉི་མ་ཆེན་པོ་དག་ཕྱོགས་བཅུ་གངྒཱའི་བྱེ་མ་སྙེད། །ཐམས་
ཅད་ཉི་མ་གཅིག་ཏུ་གྱུར། །འོད་ཟེར་གཅིག་ཀྱང་རི་རབ་ཙམ། །དེ་འདྲའི་ཉི་མ་ཆེན་པོ་དག་རྟག་པར་ཕྱོགས་བཅུ་གསལ་བྱེད་པ་།སངས་རྒྱས་འོད་དང་བསྒྲུན་གྱུར་ན། །སྡོང་
པོ་ཚིག་བཞིན་སྣང་མི་འགྱུར། །ཉི་མ་ཆེན་པོ་དེ་ཡི་འོད། །ལྗོན་ཤིང་ལོ་མ་མི་ཐལ་ཞིང། །རི་དང་ཀླུང་དང་བྲག་རྣམས་ལ་།ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཐོགས་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་འོད་ཟེར་ནི། །རི་རབ་དང་ནི་ལྕགས་རི་དང། །རྡོ་རྗེའི་རི་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐལ་བར་འགྲོ་ཞིང་ཐོགས་པ་མེད། །འོད་ཟེར་རྫུ་འཕྲུལ་མཐུ་སྟོབས་དང། །གཟི་
བྱིན་དག་ནི་ཚད་མེད་པས། །ཡིད་ཆེས་མེད་པ་མ་གཏོགས་པར། །མཐོང་བ་སུ་ཞིག་སེམས་མི་བསྐྱེད། །སེམས་ཅན་དེ་འདྲའི་འོད་ཟེར་དང་།རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་མཐོང་གྱུར་ན། །
བདག་ཅག་ཀྱང་ནི་ཐོབ་འགྱུར་ཞེས། །ཕལ་ཆེར་བླ་མེད་སེམས་ཀྱང་བསྐྱེད། །དེ་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འཛུམ་མཛད་ནས། །ཀུན་དགའ་བོས་ནི་འདི་སྐད་གསོལ། །གང་སླད་བཅོམ་


[422B] །ཐོགས་མེད་མཁྱེན་པས་བཀའ་བཤད་གསོལ་།བཅོམ་ལྡན་ཀུན་དགའ་བཀའ་སྩལ་པ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེང་ང་ཡིས། །རྫུ་འཕྲུལ་མཐུ་སྟོབས་
མཐོང་བས་ན། །སེམས་བསྐྱེད་སངས་རྒྱས་གྲུབ་པར་སྨོན། །འཁོར་འདིར་སྲོག་ཆགས་སུམ་ཁྲི་ཡིས། །ཆོས་འདི་སྲུང་བར་དམ་ཡང་བཅས་།བདག་ཅག་སངས་རྒྱས་འདས་འོག་
ཏུ༑ ༑མདོ་སྡེ་འདི་ནི་གདོན་བྱ་སེམས། །དེ་དག་ང་ནི་འདས་པའི་འོག་།མདོ་སྡེ་འདི་ནི་ཐོས་གྱུར་ནས། །བར་དང་ཐ་མའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་།ཇི་སྐད་བསྟན་བཞིན་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་མོས་བ་ཡང་དཀའ། །ཐ་མའི་དུས་ཚེ་མདོ་སྡེ་འདི། །འཛིན་ཅིང་འདོན་པ་དེ་བས་དཀའ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ། །
སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །མ་འོངས་ཐ་མ་དུས་ཀྱི་ཚེ་།མདོ་སྡེ་འདི་བཤད་དེ་བས་དཀོན། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་
བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ངས་མདོ་སྡེ་འདི་ཁྱོད་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཇི་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་འདི་
གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་གནས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་འདི་ནུབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་


[423A]༄༅། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡང་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེང་ཁྱོད་ཀྱིས་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་མཆོག་དམ་པས་ང་ལ་མཆོད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་
མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་མཆོག་དམ་པས་ང་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྙམ་དུ་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། སྤོས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང། བྱུག་སྤོས་དང། གདུགས་དང་
རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དང། ན་བཟའ་དང། རོལ་མོ་སིལ་སྙན་མཆོག་དམ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་མཆོད་པ་མཆོག་དམ་པ་
ཡིན་ནོ༑ ༑སྙམ་དུ་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ནི། མཆོད་པ་དམ་པ་ཞེས་མི་བྱའི། གང་གིས་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ཐོས་ནས་ལེན་
པ་དང། འཛིན་པ་དང། ཀློག་པ་དང། ཁ་ཏོན་དུ་འདོན་པ་དང། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་མཆོག་དམ་པས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་དང། བཀུར་སྟིར་བྱས་པ་དང། བླ་མར་བྱས་པ་དང། བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་


[423B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ལ་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་དང། བསྙེན་བཀུར་མཛད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ནི། བཙུན་པར་མི་མཛད་
པས་སོ༑ ༑དེ་ལྟ་བས་ན། ཀུན་དགའ་བོ། དེང་མདོ་སྡེ་འདི་ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། ངས་ཀྱང་མདོ་
སྡེ་འདི་ཡང་དག་པར་བསླབ་པས། དེང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡོངས་
སུ་བསྐོར་བ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་དག་པར་བསླབ་པས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏོ། །མ་བྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་མདོ་སྡེ་འདི་
ཡང་དག་པར་བསླབ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞིང། །བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་
ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་འགྱུར་རོ། །ད་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་སྙེད་བཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མདོ་སྡེ་


[424A]༄༅། །འདི་ཡང་དག་པར་བསླབ་པས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་དེང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་
ལོ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་མཛད་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་འདི་ནི། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་འཁོར་ལོའི་
མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །ངས་ཡུལ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སིའི་རི་དྭགས་རྒྱུ་བའི་ཚལ་དུ་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་འདིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏོ། །ཀུན་
དགའ་བོ། ངས་དེང་འོད་མའི་ཚལ་འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོ་འདི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་
ཡོངས་སུ་བཅད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ས་མཚམས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་
དག་པར་གསུངས་སོ། །མ་བྱོན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་མཁའི་ས་མཚམས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་འདི་ཡང་དག་པར་གསུངས་
པར་འགྱུར་རོ། །ངས་དེང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ས་མཚམས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་


[424B] དེའི་ཕྱིར་ས་གཞི་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་མཆོད་པའི་བྱ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ས་གཞི་འདི་འབའ་ཞིག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་འདིར་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་འདི་ཡང་དག་པར་གསུངས་པ་དང་ལྡན་པས། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་སེམས་
ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་འོད་མའི་ཚལ་འདིར་ཞུགས་པར་གྱུར་ན། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་སློང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་ན་ཡང་ཞུགས་པར་གྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་དག་གང་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། ཀ་ལནྡ་ཀ་དང་འོད་མའི་ཚལ་
འདིར་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གཏོགས་པ་དག་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་ནི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ། བྱ་མང་པོ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་ནི། དུས་མ་ཡིན་པར་སྒྲ་མི་འབྱིན་
པས་སོ༑ ༑ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡུལ་མ་ག་དཧའི་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་ནས་དང་པོ་རྒྱལ་སར་ཞུགས་པའི་ཚེ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་སྐྱེད་


[425A]༄༅། །མོས་ཚལ་འདིར་ཞུགས་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩེ་བར་བྱས་པ་ལས་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་བདག་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྩེད་མོ་བྱས་པའི་བསམ་པ་མེད་
པར་གྱུར་པར་ཚོར་བར་གྱུར་ཏོ། །བཙུན་མོའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོ་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་རྩེད་མོ་བྱ་བའི་བསམ་པ་མེད་པར་གྱུར་པར་ཚོར་བར་གྱུར་པ་དང་
དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ནས་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་དུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ཞིང་བདག་གི་ཡུལ་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ནས་བདག་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིག་
མཐོང་ནས་ཀྱང་སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་ཅིག་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་མཆོད་པ་བྱེད་པར་གྱུར་ལ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་འདི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལ་ཕུལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་འདིར་ཞུགས་པར་གྱུར་ནས་བདག་ཆོས་ཐོས་པར་གྱུར་ཅིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེད་མོས་ཚལ་འདི་ནི། མཆོད་
གནས་སུ་གྱུར་པ་དག་གི་གནས་ཡིན་གྱི། འདོད་པ་ལྔ་དང་མ་བྲལ་བ་དག་གི་གནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་དུ་སེམས་པས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་།རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་
སྙིང་པོ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་འདིར་ཞུགས་པ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་སེམས་སྐྱེས་པ་ཡང་འདས་པའི་དུས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་འདིར་བཞུགས་


[425B]པས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེད་མོས་ཚལ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི། གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་དུ་མ་
གྱུར་པས་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གུས་པས་ཕྱག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་འདིར་ནི། སྤྲུལ་
གདུག་པ་དང། རྩངས་པ་དང། སྦྲང་བུ་དང། སྦྲང་བུ་མཆུ་རིང་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་གདུག་པའི་སེམས་མེད་དོ། །འདི་ཡང་འོད་མའི་ཚལ་གྱི་
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ལོ་བརྒྱའི་བར་དུ་ཚལ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ན་བརྗོད་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། འོད་
མའི་ཚལ་གྱི་དྲི་གཙང་ཁང་འདི་ནི། ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་དང་ལྡན་གྱི། གཞན་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་སྔོན་འོད་མའི་ཚལ་འདི་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མ་འཚལ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི་ཞམ་འབྲིང་བགྱི་བར་མ་མོས་པའི་སྡིག་པ་གང་ལགས་པ་དེང་བདག་བཤགས་པར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་


[426A]༄༅། །དང་པོ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྡིག་པ་དེ་དག་བྱང་བར་གྱུར་ཏོ་།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་
ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།བམ་པོ་ལྔ་པ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽང་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འདི་ལྟར་ཐུགས་རྗེ་
ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལེགས་པར་སྟོན་པར་མཛད་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྒྲུབ་ཅིང། སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་དོན་སེམས་ཅན་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་སོ། །
སྙམ་མོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽང་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽང་གལ་གྱི་བུ་
ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། མཽང་གལ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངའི་
ཉན་ཐོས་གང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཐོས་པར་གྱུར་ན། སེམས་མྱོས་མྱོས་པོར་འགྱུར་ཞིང་མོས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་།མཽང་གལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་


[426B]ངས་གལ་ཏེ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བརྗོད་པར་
གྱུར་ན་ཡང། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་མྱོས་མྱོས་པོར་འགྱུར་ཞིང་མོས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽང་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་མངའ་བ་ལས་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་བཤད་དུ་གསོལ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཽང་གལ། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང། ཁྱོད་ལ་ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སྙིང་
རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་ཅིག་དཔེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྤྱད་པ་བརྗོད་པས་མ་ལང་མོད་ཀྱི། སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོ་དེ་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ཙམ་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་
གནས་པ་དེ་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །མཽང་གལ། ང་ནི་སྔོན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདི་ལྟ་


[427A]༄༅། །བུའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། འདི་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས། སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཅིག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་
མནར་མེད་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དང། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཐིག་ནག་དང། བསྡུས་འཇོམས་དང། ཡང་སོས་དང་ངུ་འབོད་དང། ངུ་འབོད་
ཆེན་པོ་དང། ཚ་བ་དང། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དག་ན་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཡང་ངས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ན་སྡུག་བསྔལ་
ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་སྡིག་པའི་ལས་མ་བྱང་བ་དེ་སྲིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་མྱོང་བར་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽ་དགལ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་
དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ཅི་ཡོད་པར་གྱུར་ན། ངས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་དུ་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ལས་ཐར་པར་བྱས་ནས་ང་ཉིད་སྡུག་
བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་པས། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡིག་པའི་ལས་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་དང་དུ་བླངས་ཀྱང་
དེའི་ཚེ་ངའི་སེམས་ལ་འགྱོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །མཽ་དགལ། ངས་ནི། འདི་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་བློ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་


[427B] དེའི་ཉན་ཐོས་དག་ལ་འདི་ལྟར་རིགས་པའི་ཚུལ་འདྲི་བའི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ཡོད་པར་གྱུར་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡས་
ཐར་པར་བྱེད་པས། མཽ་དགལ། མཁས་པ་དག་གིས་ཐོས་པར་གྱུར་ན་ངའི་མིང་དུ་ཐོས་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དོ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་བྱེད། །ཚུལ་
ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད། བཟོད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་བྱེད་དོ། །མཽ་དགལ། ངས་དེ་ལྟ་
བུ་ཐོས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་
བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་སོ། །མཽ་དགལ། ངས་སྔོན་ཇི་ལྟར་
བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ཤེ་ན། སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་
གཟུགས་ཅན་ནམ། གཟུགས་མེད་པའམ། འདུ་ཤེས་ཅན་ནམ། འདུ་ཤེས་མེད་པའམ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཡང་རུང་སྟེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་


[428A]༄༅། །པར་མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་ཐམས་ཅད་བདག་གི་དྲུང་དུ་འོངས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་ཁྱོད་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། བདག་ཅག་ནི་འདོད་པ་ལྔའི་བདེ་བ་དང། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་མང་དུ་ཕོངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་གལ་ཏེ་བདག་ཅག་ལ་སྦྱིན་
པར་མི་ནུས་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་དེའི་ཚེ་ཚིག་བརླང་པོས་བརྒྱད་བཀག་གམ། མི་
བདེན་པས་སྐྱོན་སྨོས་པས་ཡིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རལ་གྲི་དང། དབྱིག་པ་དང། གྱོ་མོ་དག་གིས་བདག་གི་ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་བདག་དེའི་ཚེའི་ཞེ་སྡང་དང་
འགྱོད་པ་མི་བསྐྱེད་པར་བདག་གིས་འདི་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་གདུལ་བར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་གླེན་ཞིང་གཏི་མུག་པ་དང། ཤེས་པ་མེད་པས་གཏི་མུག་གི་
ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གླེན་ཞིང་གཏི་མུག་པ་འདི་དག་ལ་ཞེ་སྡང་དང། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ན། འོ་ན་ནི་བདག་
འདི་དག་དང་ཐ་དད་པ་ཡང་ཅི་ཡོད། འདི་དག་ནི་ལམ་དུ་མ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ནི་དགེ་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་དེང་བདག་གི་སེམས་ཅན་འདི་དག་


[428B]བསྐྱེད་པར་ས་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་བཟང་པོ་དང། ངན་པ་ཤོང་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་མཽ་དགལ། ང་སྔོན་བཟོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་
ཡོངས་སུ་བསྒོམས་སོ། །གཞན་ཡང་མཽ་དགལ། ངས་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བལྟས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཁྱིམ་
བདག་ཤིན་ཏུ་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་བ། རིན་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་མང་བ་བྲན་ཕོ་དང། བྲན་མོ་དང། ལས་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་བརྟུལ་ཞུགས་རྣམ་པ་རྒྱ་སྤྱད་དེ། བུ་ཞིག་
རྙེད་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ལ་སྡུག་ཅིང་བལྟ་བས་མི་ངོམས་པར་གྱུར་ན། མཽ་དགལ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ནི་རྟག་པར་བུ་དེའི་ལེགས་པའི་དངོས་པོ་ཚོལ་བར་བྱེད། རྟག་པར་ལེགས་པའི་དངོས་པོ་
སྦྱིན་པར་བྱེད། རྟག་པར་ཕན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཀྱི། གནོད་པ་དང། ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཽད་གལ། ང་ཡང་ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྟག་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་བྱེད་པས། ངས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྟག་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལེགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། གནོད་པ་
དང། ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །མཽ་དགལ། ངས་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ལམ་ནོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང། ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་


[429A]༄༅། །ལ་ཡང་དག་པའི་ལམ་བསྟན་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །མཽ་དགལ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ནི། ཡུན་རིང་པོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་དང་བའི་བསམ་པས་བུ་གཅིག་པ་བརྩེ་ཞིང་ཕངས་པ་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་
པར་བྱའོ། །མཽ་དགལ། སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་ཚོང་པ་ཕལ་པོ་ཆེ་ཞིག་མཚན་མོ་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་དོང་བ་ལས་ལམ་སྟོར་ནས་ལམ་གོལ་པར་ཞུགས་པ་དང། མཚན་
མོ་མུན་ནག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གར་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་བདག་ཅག་ནི། ལམ་སྦྱོར་ཏེ། མགོན་བྱེད་པ་ཡང་མེད། སྐྱབས་བྱེད་པ་ཡང་མེད་
གནས་བྱེད་པ་ཡང་མེད། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སུ་ཞིག་ལྷའམ། ཀླུའམ་གནོད་སྦྱིན་ནམ། མིའམ། མི་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་བདག་ཅག་ལ་ལམ་བསྟན་ནས་
ལམ་མ་ནོར་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། སུ་ཞིག་བདག་ཅག་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་ཕན་འདོགས་ཤིང། མཚན་མོ་མུན་ནག་ལམ་གོལ་ཞིང་ཉམ་ང་བར་ཞུགས་པ་འདིར་སྣང་བ་སྦྱིན་
པར་བྱེད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །མཽ་དགལ། དེའི་ཚེ་དགོན་པའི་ནགས་ཚལ་ཞིག་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དྲང་སྲོང་ཞིག་རྩའི་སྤྱིལ་བུའི་ནང་ན་འདུག་པ་ལས། མཚན་མོ་མུན་པའི་


[429B]འབོད་པའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་དེང་ཚོང་པ་མང་པོ་རྣམས་མཚན་མོ་མུན་ནག་ཏུ་གྱུར་པས། དགོན་པའི་གནས་ནགས་
ཚལ་འདིར་ལམ་སྟོར་བར་གྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་སྐྱབས་མ་བྱས་ན་ཚུལ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཚོང་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྟག་གམ་སེངྒེའམ། སྤྱང་ཀིའམ། གླང་
པོ་ཆེའམ། ཝའམ། གཅན་གཟན་མ་རུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཙེས་ཤིང་སྲོག་འཕྲོག་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་ནས་མཽ་དགལ། དེའི་ཚེ་དྲང་སྲོང་དེས་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཕྱུང་སྟེ་ཚོང་པ་
རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། ཀྱེ་ཚོང་པ་རྣམས། ཁྱེད་མ་འཇིགས་ཤིག་དེང་བདག་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་སྐྱབས་བྱ་ཞིང། སྣང་བས་ཁྱེད་ལ་ལམ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཞེས་
དེའི་ཚེ་དྲང་སྲོང་དེས་ཚོང་པ་རྣམས་ཚིག་གིས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དེ། རས་ཀྱིས་ལག་པ་གཉིས་དཀྲིས་ནས་འབྲུ་མར་གྱིས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བླུགས་ཏེ། མེ་སྦར་ནས་སྒྲོན་མ་བྱས་
ཏེ་ཚོང་པ་རྣམས་ལ་ལམ་བསྟན་ཏོ། །མཽ་དགལ། དེའི་ཚེ་ཚོང་པ་རྣམས་སོ་སོ་ནས་འདི་སྙམ་དུ་དྲང་སྲོང་འདི་ནི། ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཅག་གི་ཕྱིར་
ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་ཕངས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །སྙམ་མོ། །མཽ་དགལ། དེའི་ཚེ་དྲང་སྲོང་དེས་ལག་པ་བསྲེགས་པའི་སྣང་བས་ཚོང་པ་རྣམས་ལ་ལམ་བསྟན་ནས་ཀྱང་


[430A]༄༅། །སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས་འདི་སྙམ་དུ་ནམ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱས་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ། །མཽད་
གལ༑ དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ལག་པ་གཉིས་བསྲེགས་པར་གྱུར་ཀྱང་ལུས་དང། སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་བསམ་
པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་གཉེར་བ་ན་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་སོ་།བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་
སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་དེའི་ལག་པ་ཡང་སྔ་མཁོ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅིང། རྨ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱང་ལམ་རྙེད་པར་གྱུར་ཏེ་
ནམ་ལངས་ནས་དྲང་སྲོང་གིས་ལག་པ་གཉིས་ལ་རྨ་ཡང་མེད་པར་མཐོང་བ་དང། ངོ་མཚར་གྱི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས་འདི་སྙམ་དུ་དྲང་སྲོང་འདི་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་
མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་མཚན་ཐོག་ཐག་ལག་པ་གཉིས་ལ་མེ་སྦར་ནས་བདག་ཅག་གི་སྣང་བ་བྱས་ཏེ་ལམ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཀྱང་འདིའི་ལག་པ་ཚིག་པ་


[430B] སྤྱོད་པ་ཆེན་པོ་གྲུབ་ཅིང་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་ནས་མོ་དགལ། དེའི་ཚེ་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲང་
སྲོང་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དྲང་སྲོང། ཁྱེད་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱད་པར་གྱུར་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་ལེགས་སོ། །དེང་སྤྱོད་པ་འདིས་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཐོབ་པར་སྨོན་
ལགས༑ དྲང་སྲོང་གིས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་ཚོང་པ་རྣམས། བདག་གིས་དངོས་པོ་འདིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་ཁྱེད་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བའི་
སྡུག་བསྔལ་ལས་བཟླས་ཏེ་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ལམ་བསྟན་པར་སྨོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཚོང་པ་རྣམས་སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་
གྱུར་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་བདག་ཅག་གིས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་དྲང་སྲོང་འདི་ལ་ལན་གླན་པར་བྱ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང། དྲང་སྲོང་གིས་སྨྲས་པ། ཁྱེད་རྣམས་རྩེ་
གཅིག་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ལ་བག་མེད་པར་མི་བྱེད་ཅིག་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སྨྲས་ནས་ཚོང་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་དགའ་
ཞིང་གུས་པར་ཕྱག་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་གྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽ་དགལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དྲང་སྲོང་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ལག་པ་སྦར་ནས་ལམ་


[431A]༄༅། །སྣང་བ་བྱས་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི། ང་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་ཚོང་པ་
རྣམས་ནི། ད་ལྟར་གྱི་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཽ་དགལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཡུན་རིང་པོ་ནས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་
གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་བྱིན་པ་དང། ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་ལམ་བསྟན་པ་དང། མིག་མེད་
པའི་སེམས་ཅན་དག་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མིག་ཐོབ་པར་བྱས་པ་དང་ནད་ཚབས་ཆེ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གསོས་ནས་སོས་པར་བྱས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཡུན་རིང་པོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་མངའ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མཽ་དགལ། སྔོན་བྱུང་
བ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ནད་ཀྱི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ནད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ཏོ་།དེའི་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་
གི་རྒྱལ་པོ་དབང་ཕྱུག་གི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ་དབང་བྱེད་ཅིང་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་བར་འགྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་


[431B] །དེའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གམ། ལག་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ནད་ཐམས་ཅད་སོས་པར་གྱུར་
ཏོ༑ ༑ཟླ་བ་ཚང་ནས་བུ་ཁྱེའུ་ཞིག་བཙས་པ་དང། བཙས་མ་ཐག་ཏུ་འདི་སྐད་དུ་བདག་ནི། ནད་པ་རྣམས་གསོ་བར་ནུས་སོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །གཞན་ཡང་བཙས་པའི་ཚེ་འཛམ་
བུའི་གླིང་གི་ལྷ་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་མཐུན་པར་འདི་སྐད་དུ་དེང་རྒྱལ་པོའི་བུ་བཙས་པ་འདི་ནི། མིའི་སྨན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་པས། དེ་སྐད་སྨྲས་པའི་སྒྲ་དེ་ཀུན་ཏུ་གྲགས་པའི་
ཕྱིར་མིང་ཡང་མིའི་སྨན་ཞེས་བཏགས་སོ། །དེའི་ཚེ་མི་རྣམས་ཀྱང་གང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་རྣམས་ཁྲིད་ནས་རྒྱལ་བུ་དེ་ལ་བསྟན་པ་དང། ནད་པ་གང་རྒྱལ་བུའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་
དག་རྒྱལ་བུའི་ལག་པས་རེག་པར་གྱུར་ཏམ། ལུས་ཀྱིས་རེག་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ནད་སོས་ནས་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར། དེ་བཞིན་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་གནས་
པ་ཀུན་གྱིས་ནད་པ་ཁྲིད་ནས་རྒྱལ་བུ་ལ་བསྟན་པ་དང། རྒྱལ་བུའི་ལག་པ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ནད་ཐམས་ཅད་སོས་ནས་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽ་དགལ། རྒྱལ་བུ་
མིའི་སྨན་གྱིས་ལོ་སྟོང་གི་བར་དེ་ལྟར་ན་དག་གསོས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་སོ། །འཆི་བའི་དུས་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་ནད་པ་རྣམས་དེར་འོངས་ནས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་


[432A]༄༅། །ཐོས་པ་དང། མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་བཏོན་ཏོ། །དུས་ནས་སུ་ཞིག་བདག་ཅག་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ནད་ཀྱིས་
བཏབ་པ་རྣམས་རྒྱལ་བུ་མིའི་སྨན་གང་དུ་བསྲེགས་པ་སྨྲས་ནས་གང་དུ་བསྲེགས་པ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དང། བསྲེགས་པའི་གནས་དེར་རུས་པ་བླངས་ཏེ་ཕྱེ་མར་བཏགས་
ནས་ལུས་ལ་བསྐུས་པ་དང། ཐམས་ཅད་ནད་སོས་པར་གྱུར་ནས་འདི་སྐད་དུ་རྒྱལ་བུ་མིའི་སྨན་ད་དུང་ཡང་ནད་པ་རྣམས་གསོ་བར་ནུས་སོ་།ཞེས་སྨྲས་སོ། །མཽ་དགལ། དེ་ལྟར་
ནད་པ་རྣམས་གསོས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་རུས་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐར་གྱིས་ཟད་པར་གྱུར་ཏོ། །རུས་པ་རྣམས་ཟད་པའི་འོག་ཏུ་བསྲེགས་པའི་གནས་དེར་སོང་ནས་ས་དང། ཐལ་
བ་དང། སོལ་བ་རྣམས་བླངས་ཏེ་སོ་སོ་ནས་ལུས་ལ་བསྐུས་པ་དང་ནད་ཐམས་ཅད་སོས་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽ་དགལ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བུ་མིའི་སྨན་གྱིས་ནད་ཀྱི་བསྐལ་པ་ཆེན་
པོ་བྱུང་བ་ན་ཐབས་མཁས་པས་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་རྣམས་གསོས་པ་ཡིན་ནོ། །མཽ་དགལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་བུ་མིའི་སྨན་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་བ་དེ་གཞན་
ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི། ང་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ངས་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མང་བའི་སེམས་ཅན་མགོན་མེད་པ་སྐྱབས་མེད་པ་དག་གི་ནད་


[432B] །ངས་དེང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་སྨན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་གསོས་ནས་
སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱས་སོ། །མཽ་དགལ། ང་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཆེད་དུ་ལུས་གང་བླངས་བས་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ད་མངོན་དུ་ལེན་ཅིང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས། མཽད་
གལ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ན། ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་ལུས་བླངས་ནས་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མཽ་དགལ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་
ཚེ་ང་གཅིག་པུ་གྲོགས་མེད་པར་སོང་བ་ལས་གཅན་གཟན་མ་རུངས་པ་ཞིག་འོངས་ཏེ་ངའི་སྲོག་བཅད་ནས་ངའི་ཤ་བཟའ་བར་འདོད་པ་ལས་ང་འཆི་ཁའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་སེམས་
བསྐྱེད་ནས་འདི་སྐད་དུ་བདག་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་དགོན་པའི་ནགས་ཚལ་འདིར་དུད་འགྲོ་ལུས་པོ་ཆེ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས་གཅན་གཟན་མ་རུངས་པ་གང་གིས་
བདག་གི་སྲོག་བཅད་པ་དེ་དག་འགྲངས་ཤིང་ཚིམ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅན་གཟན་མ་རུངས་པ་དེ་དག་ནི། རྟག་པར་སྲོག་ཆགས་
ཕྲ་མོ་གསོད་ཅིང་ཤ་ཟ་བར་བྱེད་པས། སྲོག་གཅོད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མང་དུ་བསྐྱེད་ཀྱང་འགྲངས་ཤིང་ཚིམ་པར་མི་འགྱུར་པས་ངས་འདི་སྐད་དུ་བདག་འདིར་དུད་འགྲོ་ལུས་


[433A]༄༅། །པོ་ཆེར་སྐྱེས་ནས་ཤ་ཟ་ཞིང་ཁྲ་ག་འཐུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འགྲངས་ཤིང་ཚིམ་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་
པས་ན༑ འཆི་བའི་དུས་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་དེར་དུད་འགྲོ་ལུས་པོ་ཆེར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་ནས་གཅན་གཟན་མ་རུངས་པ་ཤ་ཟ་ཞིང་ཁྲག་འཐུང་བ་རྣམས་འགྲངས་ཤིང་ཚིམ་པར་
བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་རབས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་སྙེད་དུ་ཆེད་དུ་ལུས་བླངས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བྱས་ཏེ། མཽ་དགལ། ངས་གལ་ཏེ་བསྐལ་
པ་གཅིག་གམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་ཤ་དང། ཁྲག་གིས་ཚིམ་
པར་བྱས་པ་དག་བརྗོད་པ་ན་ཡང་མཐར་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཽ་དགལ། དེ་ལྟར་ན་ངས་སྔོན་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་སེམས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་
པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མཽ་དགལ། ངས་མངོན་པར་དྲན་ཏེ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ངས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བ་དང། འདི་
སྙམ་དུ་བདག་གིས་སྤངས་ཏེ་ཡོངས་སུ་མི་བསྐྱབ་པའི་མི་རིགས་སོ་།སྙམ་དུ་བསམ་ནས་དེ་དག་གི་ཐད་དུ་སོང་ནས་འདི་སྐད་དུ་ཀྱེ་ཁྱོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་


[433B] ཅི་ཞིག་འདོད་ཅེས་དྲིས་པ་དང། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ་དེང་བདག་ཅག་ནི། ཤིན་ཏུ་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་མོ། །ངས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱོད་བཟའ་
བ་དང་བཏུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་འདོད། དེ་དག་གིས་ང་ལ་བདག་ཅག་ནི། ཁྲག་འཐུང་ཞིང་ཤ་ཟ་བ་ཡིན་པས་གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཤ་དང་ཁྲག་བདག་ཅག་ལ་བྱིན་ན་ནི། བདག་
ཅག་གདོད་བདེ་ཞིང་ནད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དང་ངས་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གནང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤ་བཅད་ཁྲག་ཕྱུང་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་བྱིན་ཡང་
མཽ་དགལ། དེའི་ཚེ་ངའི་སེམས་ལ་འགྱོད་ཅིང་ཕངས་པ་ཡང་མེད་མྱ་ངན་ཡང་མེད། བྱིང་བ་ཡང་མེད། འདི་སྙམ་དུ་དེང་བདག་གིས་ལུས་ཀྱི་ཤ་ཇི་ཙམ་བཅད་པ་དེ་ཙམ་
འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་དུ་བསམ་ནས་ངས་ཡུན་རིང་པོར་རྟག་པར་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་མོས་པར་གྱུར་
ཏོ༑ ༑དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་ཡང་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་
ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་མངའ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མཽ་དགལ། ངས་མངོན་པར་དྲན་ཏེ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་


[434A]༄༅། །ཏན་གྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རབ་ཏུ་བསགས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེ་འདི་སྙམ་དུ་དེང་བདག་གིས་
ཅིའི་ཕྱིར་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་བཤམས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚིམ་པར་མི་བྱེད་སྙམ་མོ། །དེ་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་བཤམས་ནས་བཟའ་བ་
འདོད་པ་ལ་བཟའ་བ། བཏུང་བ་འདོད་པ་ལ་བཏུང་བ། གོས་དང། མལ་ཆ་དང། གསེར་དང། དངུལ་དང། རིན་པོ་ཆེའི་དངོས་པོ་དང་ཤིང་རྟ་དང། བཞོན་
པ་དང། ནོར་དང། སྤུག་དང། རྡོའི་སྙིང་པོ་དང། ཤེལ་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་དང། བྱི་རུ་དང། མན་ཤེལ་ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་དང། མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་
དང། བྱུག་པ་དང། སྤོས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང། དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་དང་གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བུ་དང། བུ་མོ་དང། བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་དང། ལས་བྱེད་
པ་དང། རྟ་དང། གླང་པོ་ཆེ་དང། བ་ལང་དང། ལུག་དང་ཞིང་གི་དངོས་པོ་འདོད་པ་དག་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དགའ་མགུར་སྤྱད་ནས་ཐམས་ཅད་
ཡོངས་སུ་བཏང་ངོ། །མཽ་དགལ། རྒྱལ་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེས་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་བཏང་བ་དང། དེའི་ཚེ་བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་དབང་པོ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་


[434B]སྙམ་དུ་བསམ་ནས་དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ཏེ་རྒྱལ་བུ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
དྲིས་སོ༑ ༑ཀྱེ་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོའི་དུས་འདིར་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཏོང། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེ། བདག་ལ་ནོར་ཅི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་
གཏོང་བས། ཕངས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །བྲམ་ཟེས་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཀྱི་ཡི་དམ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དེང་བདག་གིས་སློང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྦྱིན་པར་ནུས་སམ། རྒྱལ་པོ་སྟོབས་པོ་
ཆེས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ཅི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་གཏོང་ངོ་།ཞེས་མ་སྨྲས་སམ། བྲམ་ཟེས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན། དེང་བདག་ནི། རྒྱལ་
པོའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་འདོད་དོ། །རྒྱལ་པོས་བསམ་པ། བྲམ་ཟེ་འདི་ནི་ནོར་ཟས་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེང་འདིར་འོངས་ནས་བདག་གི་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་གཞིག་པར་འདོད་
པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་བྱིན་ན་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་གཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་དུ་བསམ་ནས་བྲམ་ཟེ་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱེད་ལ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྦྱིན་གྱི། ཆོད་ལ་ཁྱེར་ཅིག་བྲམ་ཟེས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེང་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་འདི་ལ་འགྱོད་པར་གྱུར་པ་ལྟ་མེད་དམ་


[435A]༄༅། །རྒྱལ་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེས་སྨྲས་པ། བདག་གི་སེམས་ལ་འགྱོད་པ་མེད་དེ། དེང་སློང་བ་མང་པོ་ཕྱོགས་བཞི་ནས་འདུས་ཏེ་འོངས་ན་ཡང་
བདག་གིས་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །བྲམ་ཟེས་སྨྲས་པ་དེང་བདག་གཅིག་པུ་ཚིམ་པར་བྱ་བ་ཡང་དཀའ་ན། གཞན་མང་པོ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་
དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེས་མཚོན་རྣོན་པོས་རང་གི་ལག་པ་བཅད་ནས་བྲམ་ཟེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ལག་པ་འདི་གཅིག་ཁྱེར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་སོ་མཽ་དགལ། རྒྱལ་པོ་
སྟོབས་པོ་ཆེས་རང་གི་ལག་པ་བཅད་པའི་ཚེ་སེམས་འགྱུར་ཞིང་འགྱོད་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་དང། ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་ལག་པ་ཡང་སྔ་མཁོ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེས་མཚོན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅད་ནས་བྲམ་ཟེ་ལ་བྱིན་
ཀྱང་སླར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽ་དགལ། དེའི་ཚེ་བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་དབང་པོ་ཡང་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་དེས་ན་ལྷའི་བསོད་ནམས་ཟད་ནས་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་ཞིང་སྡུག་
བསྔལ་བས་འོ་དོད་ཆེན་པོ་བོས་ཏེ། ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་མནར་མེད་པར་ལྷུང་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽ་དགལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་དེའི་


[435B]ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི། ང་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་
དབང་པོ་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོའི་བར་ཆད་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི། ལྷས་བྱིན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཽ་དགལ། དེའི་
ཚེ་ཡང་ལྷས་བྱིན་བླུན་པོས་ཕྲག་དོག་དང། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པས་ངའི་སྦྱིན་པའི་བར་ཆད་བྱ་བར་འདོད་པ་ལས་གཞིག་པར་མ་ནུས་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུང་
བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་དེང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་བཤམས་པ་ན་ཡང་ལྷས་བྱིན་བླུན་པོ་
ད་དུང་ཞེ་སྡང་དང། ཕྲག་དོག་གི་བསམ་པ་རྙེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་མང་པོ་ཁ་བསྡུས་ནས་ང་ལ་གསོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ང་སྔོན་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་
རི་ལ་ཤོང་དུ་འཆག་པ་ལས་ལྷས་བྱིན་བདག་ཉིད་རིའི་སྟེང་དུ་འཛེག་ནས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་རྡོ་འཕངས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བཤིག་ནས་ང་ལ་ངན་སེམས་
བསྐྱེད་པས། བདག་ཉིད་རྙེད་པ་དང་འབྱོར་བའི་མཐུ་ཉམས་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པར་ལྷུང་བ་ཡིན་ནོ་།མཽ་དགལ། ངས་ནི། ལྷས་བྱིན་


[436A]༄༅། །བླུན་པོ་ལ་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་བྱས་པ་མེད་ཀྱང་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ང་ལ་དགྲར་འདུ་ཤེས་སོ། །ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ངས་
དགེ་བའི་ཆོས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་བར་ཆད་བྱ་བར་བརྩམས་ཀྱང་དགེ་བའི་སྤྱོད་པའི་བར་ཆད་བྱ་བར་མ་ནུས་སོ། །ངས་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྟག་པར་བྱམས་པ་དང་
སྙིང་རྗེས་ཕན་བཏགས་ཀྱང་ང་ལ་ཉེས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་མེད་དོ། །མཽ་དགལ། ལྷས་བྱིན་ནི། ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ངས་བྱས་པའི་དྲིན་མི་གཟོ་བས་ངས་དེང་ལྷས་
བྱིན་དང་འདྲ་བ་དག་ཀྱང་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དྲིན་མི་ཤེས་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ནི། ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་
གནས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཽ་དགལ། ལྷས་བྱིན་ཕྱིས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་གདོད་ང་ལ་ལྷག་པའི་
བསམ་པ་བཟང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །ལྷས་བྱིན་བྱས་པའི་དྲིན་མི་ཤེས་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་
པས༑ སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པར་འཇུག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཚེ་སྒྲ་ཆེན་པོ་འདི་སྐད་དུ་ལྷས་བྱིན་བླུན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་


[436B] གསད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནན་གྱིས་གསོད་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་དེང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པར་ལྷུང་
བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྒོ་བ་ཐོས་པས་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་ནས་གདོད་དུལ་བར་གྱུར་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་དེང་བདག་ཤ་དང། རུས་པ་གཏུགས་ཏེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་སྨྲས་པས་སེམས་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་ནས་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཕྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་
དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པར་ཞུགས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ན་ཕྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ལས་ཐར་ནས་མིར་སྐྱེས་ཏེ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ལམ་
ཡང་དག་པར་བསྒོམས་པས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མིང་ཡང་རུས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །མཽ་དགལ་ངས་དེང་ལྷས་བྱིན་ལ་རང་སངས་རྒྱས་སུ་
འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ། །མཽ་དགལ། ངས་ལྷས་བྱིན་ཡོངས་སུ་བཟླས་པ་ནི། ངའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངས་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་ལྷས་བྱིན་ཡོངས་སུ་བཟླ་བར་དམ་བཅས་པས་ངས་ཁྱོད་ཡོངས་སུ་བཟླ་བར་བྱའི། གཞན་གྱིས་བཟླ་


[437A]༄༅། །བར་བྱ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་སྨྲས་པས་སོ། །མཽ་དགལ། ལྷས་བྱིན་ནི། ང་འབའ་ཞིག་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བསྐྱེད་པ་ཡིན་
གྱི༑ གཞན་ལས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པས། ལྷས་བྱིན་ནི། དེང་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་གཞན་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། ང་འབའ་ཞིག་ལ་ཡོངས་སུ་དང་བའི་སེམས་
སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཞེས་སྨྲས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ན། ཕྱིས་ཀྱང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མཽད་
གལ༑ ང་ནི། ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྟག་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕ་མ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གང་མགོན་མེད་ཅིང་སྐྱབས་མེད་པ། རྒྱུད་ཅིང་ནོར་དང་མི་ལྡན་པ། འཁོར་བར་
ཡང་དང་ཡང་ཁ་བརྒྱུད་ཅིང་ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པ། གླེང་ཞིང་གཏི་མུག་པས་ཤེས་རབ་མེད་པ། རྟག་པར་དམུས་ལོང་དུ་གྱུར་ཅིང་མིག་དང་མི་ལྡན་པ་དག་སུ་ཞིག་བདག་
ཅག་གི་འདྲེན་པར་འགྱུར། སུ་ཞིག་མགོན་དང་སྐྱབས་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དག་ལ་ང་གཅིག་པུས་སྙིང་བརྩེ་བས་མགོན་དང་སྐྱབས་བྱེད་པར་དམ་བཅས་པས་ན་
མཽ་དགལ། ངས་དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ངག་རྩུབ་པོས་ང་ལ་ཁ་མི་སྙན་པར་བརྗོད་ཀྱང་ངས་སླར་ལན་མི་བྱེད་དོ། །ཚིག་ན་བས་ང་ལ་སྤྱོས་ཀྱང་


[437B] །ཁྲོས་སམ་བརྡེགས་ཀྱང་རུང་སྟེ་ནམ་ཡང་གནོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་ནི། ལྷག་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པའི་བདེ་བ་སྦྱིན་
ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསལ་བར་བྱ་བའི་རིགས་ཀྱི། ངས་དེ་དག་ལ་གནོད་པ་རྣམས་སྦྱིན་པར་མི་རིགས་པས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་སུ་
ཞིག་བཟོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི། ངག་ཅིག་པུ་ཁོ་ནས་བཟོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་པས། ངས་དེང་སེམས་ཅན་བཟོད་པའི་ཆོས་དང། ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཆོས་དང། རབ་ཏུ་དུལ་བའི་
ཆོས་བསླབ་ནས་གླང་པོ་ཆེ་ཅང་ཤེས་ལྟ་བུར་དུལ་བར་བྱའི་གླང་པོ་ཆེ་མ་དུལ་བ་ལྟ་བུར་མི་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མཽ་དགལ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གླང་པོ་ཆེ་ཤིན་ཏུ་དུལ་
བ་ནི༑ གཡུལ་ངོར་འཇུག་པའི་ཚེ་སེམས་ལ་ནུར་བ་མེད་ཅིང་རྔ་པོ་ཆེའི་སྒྲ་དང། དུང་གི་སྒྲ་དང། རབ་ཏུ་འབོད་པའི་སྒྲ་དག་བཟོད་པས་འདི་ལྟ་བུའི་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་སྒྲ་དག་
ཐོས་པར་གྱུར་ན། སྐྲག་ཅིང་འཇིགས་པ་མེད་ལ། གྲང་བ་དང། ཚ་བ་དང། སྦྲང་བུ་མཆུ་རིང་དང། ཤ་སྦྲང་གདུག་བ་ཟ་བ་དང་རླུང་དང། ཆར་པ་དང། བཀྲེས་པ་དང། སྐོམ་པ་དག་
ཀྱང་བཟོད་པར་ནུས། རལ་གྲི་ཤིན་ཏུ་རྣོན་པོ་སྣ་ཚོགས་བཏབ་པ་དང། མདའ་དང། མདུང་ཐུང་དང། ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འཕངས་པ་དང། ལྕག་གིས་བཞུས་པ་དག་


[438A]༄༅། །ཀྱང་བཟོད་ཅིང། སྐྲག་པ་དང། འཇིགས་པ་མེད་པར་ཐད་ཀར་གཡུལ་ངོར་མཆོང་ཞིང་ནུར་བ་དང། འགོང་བ་མེད་པས། མཽ་དགལ། གླང་པོ་ཆེ་
ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ནི། འདི་སྙམ་དུ་བདག་དགྲའི་གཡུལ་དུ་འཇུག་པར་མི་བྱའོ། །སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱི། བདག་དགྲའི་གཡུལ་འདི་ལས་རྒྱལ་བར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་
པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །མཽ་དགལ། དེ་བཞིན་དུ་ང་ཡང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཏབ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་
དུལ་བར་བྱེད་པས། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ངག་རྩུབ་པོས་ང་ལ་མི་སྙན་པ་བརྗོད་ན་ཡང་ངས་ལན་དུ་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ། །ང་དང་རྩོད་པར་བྱེད་ན་ཡང་ངས་
ལན་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་མཚོན་ཆ་དང། དབྱིག་པ་དང། གྱོ་མོ་དང། རྡོ་དག་གིས་ང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ནས་ངའི་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་ན་ཡང་ང་དེའི་ཚེ་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ནུར་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་ལ་འདི་ནི། དང་དུ་བླང་བའི་རིགས་སོ། །འདི་ནི། དང་དུ་བླང་བའི་མི་རིགས་སོ། །འདི་ནི། བསྟེན་པར་
བྱ་བའི་རིགས་སོ། །འདི་ནི། བསྟེན་པར་བྱ་བའི་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཡང་མི་བྱེད་པས། དངོས་པོ་དེ་ལ་མྱ་ངན་དང་འགྱོད་པ་ཡང་མེད། ཁོང་ཁྲོ་བ་


[438B] འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཡང་མེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་ཡང་མེད་པས། འདི་སྙམ་དུ་དེང་བདག་དགྲའི་གཡུལ་འདིར་འཇུག་པར་མི་བྱའོ། །སྙམ་
དུ་མི་སེམས་ཀྱི། བདག་གིས་སྡིག་པའི་དགྲའི་གཡུལ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་སྟེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་ཁམས་གསུམ་གྱི་
སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཟླ་བར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །མཽ་དགལ། ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བཟོད་པ་ཇི་སྙེད་
སྤྱད་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཇི་སྙེད་བསྐྱེད་པ་གལ་ཏེ་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་གྱུར་ན། ནམ་ཡང་མཐར་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མཽད་
གལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དྲང་སྲོང་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེས་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་མི་བསྐྱེད་དོ། །
སྙམ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་སོ། །དེའི་ཚེ་སྡིག་པའི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་བདུད་ཅིག་ཡོད་དེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་དེང་ཅིའི་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་དེའི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་བཟོད་པའི་
ཆོས་བཤིག་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་ནས་བཟོད་པ་དང་དུ་ལེན་པའི་བསམ་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱ་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་དེ་ནས་སྤྱོ་བ་ལ་མཁས་པའི་མི་སྟོང་བཀྱེ་ནས་དེ་ཡོངས་


[439A]༄༅། །སུ་བསྐོར་ཏེ་ངག་རྩུབ་པོས་སྤྱོད་ནས་མི་བདེན་པར་སྐྱོན་ནས་སྨོས། དབྱུང་བར་མི་འོས་པའི་ཚིག་ངན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱོས་ཏེ། འགྲོ་
བའི་ཚེ་ཡང་ཚིག་གིས་སྤྱོས། གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ་ཡང་སྤྱོས། གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་ཡང་སྤྱོས། ཟན་ཟ་བའི་ཚེ་ཡང་སྤྱོས། ཟན་ཟོས་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་སྤྱོས་
སྟན་ལས་ལོངས་པའི་ཚེ་ཡང་སྤྱོས། གྲོང་ཁྱེར་ནས་བྱུང་བའི་ཚེ་ཡང་སྤྱོས། རང་གི་གནས་ནགས་ཚལ་དག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ་ཡང་སྤྱོས། འགྲོད་པའི་ཚེ་ཡང་སྤྱོས། འདུག་པའི་ཚེ་
ཡང་སྤྱོས། ཉལ་བའི་ཚེ་ཡང་སྤྱོས། འཆག་པའི་ཚེ་ཡང་སྤྱོས་ཐ་ན་དབུགས་རྔུབ་བ་དང། དབུགས་འབྱུང་བའི་ཚེ་ཡང་སྤྱོས་ཏེ་རྟག་པར་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཚིག་ངན་སྣ་
ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་སྤྱོས་སོ། །དེའི་ཚེ་མི་སྟོང་པོ་དེ་དག་བདུད་ཀྱིས་མངགས་བས་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་བར་དུ་ངག་རྩུབ་པོས་དྲང་སྲོང་བཟོད་པའི་སྟོབས་
ལ་སྤྱོས་སོ། །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་དྲང་སྲོང་བཟོད་པའི་སྟོབས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཅིན་གྱིས་དེའི་མགོའི་སྟེང་དུ་བླུགས། ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་
ནང་དུ་བླུགས། ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་ལ་ཡང་བསྐུས། ལུས་ལ་ཡང་བསྐུས། ཕྱག་དར་གྱིས་མགོ་ལ་ཡང་གཏོར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དྲང་སྲོང་བཟོད་པའི་སྟོབས་ལོ་བརྒྱད་


[439B]ངག་རྩུབ་པོས་སྤྱོས་ཤིང་སྨད་པར་གྱུར་ཀྱང་དེའི་སེམས་ལ་ཞེ་སྡང་དང། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཡང་མེད་ལ། ཐ་ན་སེམས་
ལ་ནུར་ཞིང་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་ཡང་མེད་དོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་བདག་གིས་ཉེས་པ་ཅི་བྱས་ཞེས་ཀྱང་མི་ཟེར་ལ། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ། །ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་
སྟོང་གི་བར་དུ་སྡང་མིག་གིས་བདུད་སྡིག་པའི་ཡིད་ལ་བལྟས་པ་ཡང་མེད་ལ། བདག་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཡང་མེད་དོ། །མཽ་དགལ། སྤྱོ་བ་ལ་དཔའ་བའི་མི་
སྟོང་པོ་དེ་དག་གིས་དྲང་སྲོང་བཟོད་པའི་སྟོབས་ལ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་སྤྱོས་ཀྱང་གཞིག་མི་ནུས་པར་རིག་ནས་ཤིན་ཏུ་དང་བའི་བསམ་པ་
སྐྱེས་ཏེ༑ ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ཀྱང་བཤགས་ནས་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་འདིས་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཚོལ། བདག་ཅག་ཀྱང་ཆོས་དེ་ཐོབ་པར་འཚལ་ལོ། །
ཞེས་སྨྲས་ས། །མཽ་དགལ། སྤྱོ་བ་ལ་དཔའ་བའི་མི་སྟོང་པོ་དེ་དག་དྲང་སྲོང་ལ་ཤིན་ཏུ་དང་བ་ཐོབ་པས་གུས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱས། བླ་མར་བྱས་
ཤིང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དྲང་སྲོང་ཡང་དེ་དག་གིས་རིམ་གྲོ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པ་ཅི་ཡང་


[440A]༄༅། །མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽ་དགལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་
ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི། ང་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ངས་དེའི་ཚེ་བཟོད་པའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་བླངས་པས། བདུད་སྡིག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་མི་སྟོང་བཀྱེ་སྟེ་རྒྱུན་
ཆད་པ་མེད་པར་ངག་རྩུབ་པོས་སྤྱོས་ཤིང་རྟག་པར་ང་ལ་སྨད་པར་གྱུར་ཀྱང་ངའི་སེམས་ལ་གཡོ་ཞིང་གྱུར་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་།མཽ་དགལ། སྤྱོ་བ་ལ་དཔའ་བའི་སྐྱེས་བུ་སྟོང་
པོ་དེ་དག་དྲང་སྲོང་བཟོད་པའི་སྟོབས་ལ་ཤིན་ཏུ་དང་བ་སྐྱེས་ཏེ། སྡིག་པ་བཤགས་ནས་དྲང་སྲོང་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས། དེའི་ཚེ་ངས་ཡོངས་སུ་བཏུལ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བཀོད་དེ། སྐྱེས་བུ་སྟོང་པོ་དེ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད་པས། མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཐམས་ཅད་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽ་དགལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བདུད་སྡིག་པའི་ཡིད་སྐྱེས་བུ་སྟོང་བཀྱེ་ནས་ང་ལ་སྦྱོར་བཅུག་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་


[440B] དེ་ནི། ལྷས་བྱིན་འདི་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་པ་སྟེ། ཐ་མ། གཞན་ཡང་མཽ་དགལ། ངས་མངོན་པར་དྲན་ཏེ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་ངས་རང་གི་ལུས་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་བྲན་དང། གཡོག་བྱས་པས་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དེ་དག་གིས་ང་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། ཁ་
ཅིག་གིས་ནི། ང་བཤང་གཅི་འདོར་དུ་བཅུག་གོ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི། ང་ལུད་འདོར་དུ་བཅུག་གོ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི། ང་ས་འདོར་དུ་བཅུག་གོ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི། ང་རྩྭ་ལེན་དུ་བཏང་
ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི། ང་འབྲུ་དང། འོ་མ་དང། ཞོ་དང། མར་དང། འབྲུ་མར་དང། སྦྲང་རྩི་ལེན་དུ་བཏང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི། ང་ཤིང་དང། སོལ་བ་དང། མེ་དང། ཆུ་ལེན་
དུ་བཅུག་སྟེ། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དུ་བཅུག་ཀྱང་མཽ་དགལ། ངས་དེའི་ཚེ་གང་གིས་ང་བཤང་གཅི་འདོར་དུ་བཅུག་པ་དེའི་རྗེས་སུ་མི་བྱའོ། །སྙམ་
པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་དྲན་ནོ། །གང་གིས་ང་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་སྤོས་དང། སྤོས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་དང། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། འབྲས་བུ་ལེན་དུ་བཏང་
བ་ལས་དེའི་རྗེས་སུ་མ་སོང་བ་མི་དྲན་ནོ། །མཽ་དགལ། གང་གིས་ལེགས་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་རྗེས་སུ་ནི། འགྲོ་བར་བྱ། ལེགས་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་རྗེས་སུ་ནི། འགྲོ་


[441A]༄༅། །བར་མི་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་དྲན་ནོ། །མཽ་དགལ། ངས་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནི། འབྲང་བར་བྱ་
བྲམ་ཟེའི་རྗེས་སུ་ནི། འབྲང་བར་མི་བྱ། བྲམ་ཟེའི་རྗེས་སུ་ནི་འབྲང་བར་བྱ། རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནི། འབྲང་བར་མི་བྱ་དམངས་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནི། འབྲང་བར་བྱ་
གདོལ་པའི་རྗེས་སུ་ནི། འབྲང་བར་མི་བྱ། དམངས་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནི། འབྲང་བར་མི་བྱ། རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ནི། འབྲང་བར་བྱ། དམངས་
རིགས་དང་གདོལ་པའི་རྗེས་སུ་ནི། འབྲང་བར་མི་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མི་དྲན་ལ། གང་ཟག་འདི་ནི། ཆེའོ། །གང་ཟག་འདི་ནི། ཆུང་ངོ། །ཞེས་དེ་དག་གི་
ཁྱད་པར་དང། གང་ཟག་འདིའི་རྗེས་སུ་ནི། འབྲང་བར་བྱ། གང་ཟག་འདིའི་རྗེས་སུ་ནི། འབྲང་བར་མི་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡང་མེད་ཀྱི། མཽ་དགལ། གང་གིས་ང་
སྔར་བོས་པའི་རྗེས་སུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །མཽ་དགལ། ངས་མངོན་པར་དྲན་ཏེ། ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་གང་གིས་
ཆོས་བཞིན་གྱི་བྱ་བ་དག་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ལས། ནུས་བཞིན་དུ་མ་བྱས་པ་ཡོད་པར་ནམ་ཡང་མི་དྲན་ནོ། །མཽ་དགལ། ངས་མངོན་པར་དྲན་ཏེ། ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[441B]པར་མཐར་མ་ཕྱིན་པའམ། དགེ་བའི་ལམ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བའི་དགེ་བ་གང་ཡང་མཐར་མ་ཕྱིན་པ་ཡོད་པ་རྗེས་སུ་མི་དྲན་
ནོ༑ ༑མདོར་ན་ངས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ནམ་ཡང་ལུས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ་ཡང་མེད་ན། ནོར་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་
ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་དག་ལ་འདི་ནི། བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཡིན་ནོ་།སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་མེད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་
ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པར་ཟད་པས། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དངོས་པོ་འདི་དག་ནི། སེམས་
ཅན་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་འདི་ལ་བདག་གི་སྐལ་པ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་སྐལ་པ་ཡོད་དོ། །སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །མཽད་
དགལ༑ ངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་ཀྱང་བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་བདག་ཀྱང་སྐལ་པ་ཡོད། སེམས་ཅན་
ཡང་སྐལ་པ་ཡོད་དོ། །སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱི། ལོངས་སྤྱོད་འདི་དག་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པས། བདག་ལ་སྐལ་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་།སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཁོ་ནར་


[442A]༄༅། །ཟད་དོ༑ ༑མཽ་དགལ། ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མེད། ཡོངས་སུ་སྡུད་
ཅིང་ལེན་པར་ཡང་མི་བྱེད་པས་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ལ་མོས་པར་བྱེད་ཀྱི། ཆོས་རྣམས་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་མོས་པར་མི་བྱེད་དོ་།སྟོང་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་
པར་བྱེད་ཀྱི། ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པར་བྱེད་ཀྱི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ལ་མོས་པར་
མི་བྱེད་དོ། །གཟོད་མ་ནས་མེད་པ་ཉིད་ལ་མོས་པར་བྱེད་ཀྱི། གཟོད་མ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་མོས་པར་མི་བྱེད་དོ། །མཽ་དགལ། ངས་མངོན་པར་དྲན་ཏེ། ངས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཚེ་རབས་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་པ་སྙེད་དུ་མཚན་མོ་མུན་པའི་ནང་ན་རང་གི་ལུས་ལ་མེ་སྦར་ནས་ལམ་སྟོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྣང་བར་
བྱས་ཏེ་ལམ་བསྟན་ཏོ། །མཽ་དགལ། ངས་མངོན་པར་དྲན་ཏེ། ངས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཚེ་རབས་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་པ་སྙེད་དུ་ཤ་ཟ་བའི་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་རང་གི་ཤ་བཅད་ནས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་ངོ་།མཽ་དགལ། ངས་མངོན་པར་དྲན་ཏེ། ངས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཚེ་རབས་བརྒྱ་སྟོང་


[442B]ལུས་ལས་ཁྲག་ཕྱུང་སྟེ་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་རབ་ཏུ་ཚིམ་པར་བྱས་སོ། །མཽ་དགལ། མདོར་ན་འཇིག་རྟེན་
པའི་ནོར་རྫས་སམ། ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནམ་ཡང་ཕངས་ཤིང་སེར་སྣ་བྱས་མ་མྱོང་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཚེ་བ་མེད་
པ༑ གནོད་པ་མེད་པ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནང་བ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ངས་ཡུན་རིང་པོར་བརྟགས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་
བའི་བསམ་པ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་བཏང་ངོ། །གཞན་ཡང་མཽ་དགལ་ངས་མངོན་པར་དྲན་ཏེ། འདས་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཚོང་དཔོན་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་
པོར་ཞུགས་ནས་རིན་པོ་ཆེ་ལེན་དུ་སོང་བ་ལས་བདེ་བར་སླར་ལོག་སྟེ་རང་གི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཁྱིམ་གྱི་སྒོར་ཕྱིན་པ་དང། དེའི་ཚེ་གྲོང་ཁྱེར་ན་གནས་པའི་སློང་མོ་བ་མང་པོ་རྣམས་
ཀྱིས་དེ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་དེའི་མདུན་དུ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་།ལེགས་པར་རྙེད་པ་བདེ་བར་བྱོན་ཏམ། སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ། །བདག་ཅག་སློང་བ་མཆིས་ཏེ། གལ་ཏེ་གནང་བར་གྱུར་ན་བདག་ཅག་
བསླང་བར་འཚལ་ལོ། །མཽ་དགལ། དེའི་ཚེ་ལེགས་པར་རྙེད་པས་སློང་མོ་བ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱེད་སློངས་ཤིག་དང། ང་ལ་ཅི་བདོག་པ་ཕངས་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །


[443A]༄༅། །དེ་ནས་སློང་མོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་རྙེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་བདག་ཅག་ལ་བྱིན་ཅིག་དང། དེས་
བདག་ཅག་རབ་ཏུ་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །མཽ་དགལ། དེའི་ཚེ་ལེགས་པར་རྙེད་པས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གཅིག་ཅིག་ཀྱང་གསེར་སྲང་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་རི་བ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་སྙེད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་
མ་ལུས་པར་སློང་མོ་བ་རྣམས་ལ་བྱིན་ཏེ། མཽ་དགལ། ལེགས་པར་རྙེད་བ་དེས་དེ་ལྟར་ནོར་མང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ལ་གྱུར་པའམ་འགྱོད་པར་གྱུར་བ་ཅི་ཡང་
མེད་དོ༑ ༑དེའི་ཚེ་ལེགས་པར་རྙེད་པས་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་སློང་མོ་བ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་ཁྱིམ་དུ་ཡང་མ་ཞུགས་པར་སླར་ལོག་སྟེ། རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་ནས་རིན་པོ་ཆེ་ལེན་དུ་སོང་བ་
ལས་སྔ་མ་བས་ཕྱེད་འགྱུར་གྱིས་བཟང་བའི་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། ལོ་བརྒྱད་ཅུ་འདས་ནས་སླར་རང་གི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པ་ལས་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་བྱས་
པའི་མི་དག་ཅིག་གཤེད་མ་བས་བཟུང་སྟེ་བཅིངས་ནས་མི་སྙན་པའི་སྒྲ་སྒྲོག་པའི་རྔ་ཡང་བརྡུངས། ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་རྣམས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡང་བྱས་ནས་གསད་པའི་གནས་
སུ་ཁྲིད་དེ་གསོད་པར་བྱས་པ་ལས། དེའི་ཚེ་གསད་པ་ལ་ཐུག་པ་དེ་དག་གིས་རྒྱང་ནས་ལེགས་པར་རྙེད་པ་མཐོང་བ་དང། འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚོང་དཔོན། བདག་ཅག་


[443B]བདག་ཅག་གསད་པའི་ཉེས་པ་ལས་སྐྱོབས་ལ། བདག་ཅག་ལ་སྲོག་བྱིན་ཅིག། ཁྱོད་ནི། སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལགས་སོ། །ལེགས་པར་རྙེད་
པས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ཐོས་པ་དང། གསད་པ་ལ་ཐུག་པ་དེ་དག་ལ་ཀྱེ་ཁྱེད་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་ཞིང། ཁྱེད་གསོད་པའི་ཉེས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲས་ནས་
གཤེད་མ་དེ་དག་གི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་རེ་རེ་ལ་ཡང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་སྲང་བྱེ་བ་རི་བ་རེ་རེ་བྱིན་ནས་ཁྱེད་ཅག་དེང་བདག་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་ནས་སླར་མ་འོངས་ཀྱི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་སྡོད་ཅིག་ཅེས་
སྨྲས་ཏེ༑ དེ་ནས་ལེགས་པར་རྙེད་པ་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་།བདག་ནི། རིན་པོ་ཆེ་བཟང་པོ་དག་གིས་མི་འདི་དག་
གི་སྲོག་འཇལ་བར་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ལེགས་པར་རྙེད་པ། མི་འདི་དག་གི་ཉེས་པ་ནི། གཏང་དུ་མི་རུང་བས་བཙོང་དུ་མི་རུང་ངོ། །གལ་ཏེ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཉེ་བར་འདོད་
ན༑ ཁྱོད་ལ་ནོར་ཅི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་ང་ལ་བྱིན་ལ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཤི་བར་ཁས་ལེན་ན། གདོད་གཏང་ངོ། །མཽ་དགལ་དེའི་ཚེ་ལེགས་པར་རྙེད་པས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་
ཐོས་པ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ནས་བདག་ནི། རྙེད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་སྨོན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཏེ། མི་འདི་དག་གི་སྐྱབས་བྱས་པར་གྱུར་པ་ནི། བདག་གི་ཡིད་


[444A]༄༅། །ཚིམ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་དེ་ནས་ལེགས་པར་རྙེད་པས་མི་དེ་དག་བསྐྱབས་ཏེ། གསད་པའི་ཉེས་པ་ལས་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་ན་ནོར་ཅི་བདོག་པ་
དང༑ རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་ཐོབ་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་དང། དངུལ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཚད་མེད་པ་རྣམས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕུལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་
པོ༑ ༑མི་དེ་དག་གཏང་དུ་གསོལ། །བདག་ལ་ནོར་ཅི་བདོག་པ་ནི། བས་པར་འདིར་མཆིས་ལགས་སོ། །རྒྱལ་པོས་ནོར་རྣམས་བླངས་ནས་གཤེད་མ་དག་ལ་བསྒོ་བ། ལེགས་པར་རྙེད་
པ་འདི་ཁྲིད་ལ་སོད་ཅིག། ལྷ། དེ་བཞིན་དུ་འཚལ་ལོ། །ཞེས་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་མཉན་ནས་ལེགས་པར་རྙེད་པ་བཅིངས་ཏེ་གསད་པའི་གནས་སུ་ཁྲིད་ནས་ལག་པ་གཡས་པ་བཏག་
སྟེ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ལ་མཚོན་གདབ་པར་གཟས་པ་ལས། ལག་པ་རེངས་ནས་གདབ་ཏུ་མ་བཏུབ་པ་དང། སྐྲག་ཅིང་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཁྲིད་དེ་རྒྱལ་
པོ་ལ་དངོས་པོ་འདི་ཞིབ་ཏུ་གསོལ་ཏོ། །མཽ་དགལ། རྒྱལ་པོས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས་བདག་ཉིད་མཚོན་ཐོགས་ཏེ། ལེགས་པར་རྙེད་པ་གསད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་མཚོན་
བཏབ་སྟེ་གདབ་པར་གཟས་པ་ལས། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དེའི་ལག་པ་གཉིས་ས་ལ་ལྷུང་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་སྐད་ངན་ཕྱུང་སྟེ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་སོ། །མཽ་དགལ་


[444B]པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི། ང་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་
བོར་གྱུར་པ་དེ་ནི། ལྷས་བྱིན་བླུན་པོ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཽ་དགལ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཡང་ལྷས་བྱིན་གྱིས་ངའི་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱས་པ་ལས་དབྲོག་པར་མ་ནུས་སོ། །དེང་ང་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚེ་ཡང་ངའི་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱས་པ་ལས་དབྲོག་པར་མ་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན༑ དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལ་ནི། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་པ་བྱ་བར་མི་ནུས་ན། ལྷས་བྱིན་བླུན་པོས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པས་སོ། །ལྷས་བྱིན་
ནི༑ ད་ལྟར་ཡང་གྲོགས་པོ་མ་རུངས་པ་བསྡུས་ནས་ང་ལ་གསོད་པར་ཡང་འདོད་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཐབས་ཀྱིས་ང་གསོད་པར་འདོད་པས་རྙེད་པ་དང། གྲགས་པ་དང། མཐུ་སྟོབས་
ཉམས་ནས་གསོན་པོར་ལུས་འདི་དང་བཅས་པར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མནར་མེད་པར་ལྷུང་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽ་དགལ། ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་
གང་ལ་ཡང་ལྷས་བྱིན་ལྟ་བུར་ཕན་བཏགས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན། ལྷས་བྱིན་ནི། བྱས་པ་དྲིན་དུ་མི་གཟོའོ། །ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སེམས་


[445A]༄༅། །ཅན་རྣམས་ལ་ཕ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་
རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མཽ་དགལ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་གངས་རིའི་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་ན་གླང་པོ་ཆེ་ལྔ་བརྒྱ་ཞིག་གནས་ཏེ། དེའི་ནང་ན་གླང་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་བདག་པོར་
གྱུར་པ་བྱད་བཞིན་སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་གླང་པོ་ཆེ་མང་པོ་རྣམས་རི་སྲང་ཉམ་ང་ཞིང་དོག་པ་ལམ་གཅིག་ལས་མེད་པ་
ཞིག་ཏུ་མཚན་མོ་གནས་པར་གྱུར་པ་རྔོན་པས་མཐོང་ནས་མཚན་ཐོག་ཐག་ལམ་ཉམ་ང་བ་དེར་རླུབས་ཆེན་པོ་བརྐོས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་གླང་པོ་ཆེ་མང་པོ་འདི་དག་ནི། འདིར་
ལྷུང་བར་འགྱུར་བས་ཐམས་ཅད་བདག་དབང་སྟེ། བདག་གིས་དགའ་མགུར་བླང་བར་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །མཚན་ཐོག་ཐག་རླུབས་བརྐོས་ཟིན་ནས་གླང་པོ་ཆེ་མང་པོ་རྣམས་བདས་པས་ལམ་
ཉམ་ང་ཞིང་རླུབས་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་བཏང་ངོ། །གླང་པོ་ཆེ་མང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བར་བྱས་པ་ལས་རླུབས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་མཐོང་ནས་བརྒལ་བར་མ་ནུས་སོ། །མཽ་དགལ། དེའི་ཚེ་
གླང་པོ་ཆེའི་བདག་པོ་དེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་རླུབས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འཕྲེད་དུ་ཉལ་ཏེ་ཟམ་པ་བྱས་ནས་གླང་པོ་ཆེ་ལྔ་བརྒྱ་རྒྱབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་བརྫིས་ནས་དེ་ལས་བརྒལ་ཏེ་དོང་ངོ། །གླང་པོ་ཆེ་


[445B]སོང་བ་དང། དེའི་ཚེ་རིའི་ལྷ་ཞིག་གིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན་རླུབས་ཟབ་བརྐོས་གྱུར་ཀྱང། །དེ་ན་གླང་བདག་
བློ་ལྡན་གྱིས། །བདག་དང་གཞན་ཡང་བཟླས་པས་ན། །དོན་མེད་རླུབས་ཟབ་བརྐོས་པར་གྱུར། །མཽ་དགལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གླང་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་དབང་པོ་རྣོ་ཞིང་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་
ལྡན་པར་གྱུར་པ་བྱུང་བ་དེ་གཞན་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི། ང་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གླང་པོ་ཆེ་ལྔ་བརྒྱ་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི། ད་ལྟར་གྱི་དགེ་སློང་
ལྔ་བརྒྱ་པོ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་གཞིག་པར་བྱས་པར་བརྩམས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྔོན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི། ལྷས་བྱིན་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁཎྜ་
དྲ་བ་བྱ་དང། ཀ་ཏ་མོ་ར་ཀ་ཏི་ཤ་དང། རྒྱ་མཚོས་བྱིན་དང། ཀོ་ཀ་ལི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཽ་དགལ། ངས་ནི། ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྟག་པར་སེམས་ཅན་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་
པ་རྣམས་མཐོང་བར་གྱུར་ན། དེ་དག་ལ་མི་འཇིགས་པ་བྱིན་ནོ། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་མཐོང་ན། བདེ་བ་བྱིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དབུལ་ཕོངས་པ་དག་ལ་ནི། ཟང་ཟིང་
ཡོངས་སུ་བཏང་ངོ། །སེམས་ཅན་གང་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དག་ལ་ནི། ཡང་དག་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གང་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་དག་ལ་ནི། ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་


[446A]༄༅། །ཡོངས་སུ་བསལ་ཏོ། །སེམས་ཅན་གང་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པ་རྣམས་ལ་ནི། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་ངོ། །སེམས་ཅན་གང་ཤ་
ཟ་ཞིང་ཁྲག་འཐུང་བ་དག་ལ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཤིང། ཁྲག་གིས་ཚིམ་པར་བྱས་སོ། །མཽ་དགལ། ངས་ནི། སྔོན་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བྱས་པས་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁས་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལེ་ལོ་དང་སྙོམས་ལས་མེད་པར་བྱས་ཏེ། མཽ་དགལ། ངས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་བར་གྱི་བདེན་ཚིག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་
པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལེ་ལོ་དང། སྙོམས་ལས་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱས་པར་གྱུར་ན། ང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་
པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མཽ་དགལ། ང་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་སྟེ། དྲུག་པའོ།། །།
དེ་ནས་དེའི་ཚེ་འཁོར་འདུས་པ་དེ་ཉིད་དུ་དགེ་སློང་གླང་པོ་ཆེའི་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་འདུས་ཏེ་འདུག་པར་གྱུར་པ་དེ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་


[446B]བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་དཀའ་
བ་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐོས་པས་ལུས་ཀྱི་སྤུ་ཡང་ལྡང་ཞིང་མཆི་མ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེང་བདག་གིས་དངོས་པོ་ཞིག་ཞུ་བར་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་
དུ་ངས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཛད་པའི་ཚེ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་གསུངས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། དང་པོ་
ཐུགས་བསྐྱེད་པ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟླ་བར་ཐུགས་དམ་བཞེས་པ་ལགས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐུགས་དམ་བཞེས་པ་ལགས་པར་གྱུར་ན། ད་ལྟར་ཡོངས་
སུ་བཟླ་བར་མཛད་པའི་སེམས་ཅན་ད་དུང་མ་བས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་
མཆིས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཆེན་པོ་སྔོན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟླ་བར་ཐུགས་དམ་བཞེས་སོ་།ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ད་དུང་མ་ཟད་
པར་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒོལ་བ་ཞིག་མཆིས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་ལན་ཇི་སྐད་དུ་གདབ་པར་བགྱི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་


[447A]༄༅། །ཀྱིས་དགེ་སློང་གླང་པོ་ཆེའི་ལག་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་དེ་སྐད་དུ་རྒོལ་བར་གྱུར་ན། དེ་ཉིད་ལ་སླར་འདི་སྐད་དུ་དྲིས་ཤིག་
ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་འདོད། དེ་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་གང་ཡིན་པ་དག་ལ་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་
ཟེར་ན༑ དེ་ཉིད་ལ་སླར་འདི་སྐད་དྲིས་ཤིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་འདུས་ཤིང་ཚོགས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་བྲལ་ཞིང་གྱེས་པར་
གྱུར་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་འདོད། དེས་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་འདུས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་དོ་།ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་
དུ་སྨྲོས་ཤིག་ཁྱོད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདུས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཡིན་ལ། ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་ནི། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཆོས་གསུངས་པ་ཡང་བྲལ་ཞིང་གྱེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ཚོགས་ཤིང་འདུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། བྲལ་ཞིང་གྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་
ལ་དགྱེས་པ་ཡིན་གྱི། འདུས་ཤིང་ཚོགས་པ་ལ་དགྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཚོགས་ཤིང་འདུས་པ་ལ་སེམས་ཅན་མེད་པས་སོ། །དེ་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་ཉིད་སེམས་


[447B] །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སླར་འདི་སྐད་དུ་སྨྲོས་ཤིག་།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན། རྩྭ་དང། ཤིང་དང། གྱོ་མོ་དང། རྡོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཁྱོད་ཕུང་པོ་
དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་ཉིད་སེམས་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ན་དེ་དག་ལ་ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་ཡོད་པས་སོ། །དེ་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་དེ་དག་ལ་སེམས་ཀྱང་མེད། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་
ཆོས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲོས་ཤིག་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་
ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་དག་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པར་མ་གསུངས་པས་སོ། །དེ་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ལས་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་གསུངས་
པས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲོས་ཤིག་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་དབེན་པ་
ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན། འོན་ནི། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་གང་ཞིག་ལ་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་
དྲིས་ཤིག་དེ་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་བདག་ནི། དོན་དམ་པ་ངེས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་དོན་དམ་པ་ལ་ནི། སྒྲ་དང་ཚིག་


[448A]༄༅། །མེད་ལ་སྒྲ་དང། ཚིག་མེད་པ་ལ་ནི། ངེས་པར་ཡོད་ཅེའམ། མེད་ཅེས་བརྗོད་དུ་མེད་པས། ཁྱེད་ནི། རྣམ་པར་ངེས་པའི་དོན་དམ་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་
འདོད་ལ། རྣམ་པར་ངེས་པའི་དོན་དམ་པ་ལ་ནི། སེམས་ཅན་ཡང་མེད་སེམས་ཅན་གྱི་མིང་ཡང་མེད་པས། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ། །ཞེས་གང་སྨྲས་པའི་ཚིག་དེ་རང་
ཉིད་ཀྱིས་བཤིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲོས་ཤིག་གཞན་ཡང་གླང་པོ་ཆེའི་ལག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལས་ཆོས་རྣམས་འགག་པ་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་
ཉེ་བར་ཞིག་བར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ངས་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་
པ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་གང་གིས་དེ་ལྟར་ངས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཤེས་
པ་དེས་ཅི་ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་ཆེད་དུ་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སློང་བར་མི་བྱེད་དོ། །གང་གིས་ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་ཆེད་དུ་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མི་སློང་བ་དེས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་དང་
སེམས་ཅན་མེད་པར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གླང་པོ་ཆེའི་ལག། འདི་ནི། རྟག་པར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་ནི། རྗེས་སུ་དྲན་


[448B] དྲི་མ་ཡང་མེད། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མེད། འོང་བ་ཡང་མེད། འགྲོ་བ་ཡང་མེད། ལམ་ཡང་མེད། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་
རིང་པོ་ཡང་མེད། ཐུང་དུ་ཡང་མེད། གྲུ་བཞི་ཡང་མེད། ཟླུམ་པོ་ཡང་མེད། དབྱིབས་ཀྱང་མེད། ཁ་དོག་ཀྱང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ནི། སྒོ་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་
ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་འདི་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གིས་ཆོས་མཐོང་བའི་སྒོར་ཞུགས་པ་འདི་ནི། སངས་རྒྱས་
མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཆོས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ཅི་འགག་པ་དང། འགག་པ་དང། འགག་པར་འགྱུར་
བའི་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་སྙམ་མམ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། མ་ལགས་སོ། །འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཆོས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་
ཆོས་དེ་ཅི་སྐྱེས་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཡིན་སྙམ་མམ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། མ་ལགས་སོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་གལ་
ཏེ་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། འགག་པ་ཞེས་མི་བྱའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟར་ལགས་སོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་དེས་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་སྐུའི་མཚན་དང་


[449A]༄༅། །ལྡན་པས། བདག་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཞུགས་ནས་སླར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་
སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་དྲིས་ཤིག་ཅི་ཁྱོད་སྐུའི་མཚན་ཡོངས་
སུ་གྲུབ་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དམ། དེས་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་བདག་ནི། སྐུའི་མཚན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་
བར་འདོད་དོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲོས་ཤིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་གསུང་རབ་ལས་ནི། སྐུའི་མཚན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑ཞེས་མ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐུའི་མཚན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་ན་ནི། གྱོ་མོ་དང། རྡོ་བ་དང། རི་དང། ཀླུང་དང། རྩྭ་ཤིང་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་གྱོ་མོ་དང། རྡོ་དང། རི་དང། ཀླུང་དང། རྩྭ་ཤིང་ཐམས་ཅད་ལ་ནི། སྐྱེས་བུ་ཆེན་
པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲོས་ཤིག་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ལྟར་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་


[449B]འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པའི་རིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁོར་ལོས་
བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡང་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་སོ། །དེས་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་མཚན་ནི། མཚན་གྱི་ཆེས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་མཚན་ཤེས་པའི་བྲམ་
ཟེས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ལུང་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་དེ་བདེན་པས་སོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲོས་ཤིག་གལ་ཏེ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་
པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ན་ནི། ཁྱོད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མཁན་གྱིས་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་
པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་པས་དེང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཤོད་ཅིག་དེ་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་བདག་ནི། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང། མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དང། སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་
ལག་དང། ལམ་དང། བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ་།ཞེས་ཟེར་ན། དེ་


[450A]༄༅། །ལ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲོས་ཤིག་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་པས་དེང་
ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཤོད་ཅིག་དེ་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་ཅི་སངས་རྒྱས་དང། མཚན་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་
ལ་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཉིད་མཚན་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བར་ཟད་ཀྱི། མཚན་ནི། སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲོས་ཤིག་དེས་གལ་ཏེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་
དབྱིབས་མེད་ཅིང་ཁ་དོག་མེད་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྨྲོས་
ཤིག་དབྱིབས་མེད་ཅིང་ཁ་དོག་མེད་པའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་དབྱིབས་དང་བཅས་ཤིང་ཁ་དོག་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པར་འགྱུར་གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་
གལ་ཏེ་དབྱིབས་མེད་ཅིང་ཁ་དོག་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན་ནི། གཞན་དབྱིབས་མེད་ཅིང་ཁ་དོག་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་མ་འདྲེས་པའི་


[450B] དབང་པོ་དང། སྟོབས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ལམ་དང། བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེའི་མཚན་
ཉིད་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་སོ། །ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི། དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་རྣམས་རབ་ཏུ་འདུལ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་
གླང་པོ་ཆེའི་ལག་ངས་སྔོན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟླ་བར་བྱའོ། །ཞེས་
སྨོན་ལམ་བཏབ་མོད་ཀྱི། ང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་སེམས་ཅན་ཡང་མི་
དམིགས། སེམས་ཅན་གྱི་མིང་ཡང་མི་དམིགས་པས། ང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པའི་ཚེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆོས་དངོས་པོ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་ཡོད། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །དངོས་པོ་གང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གང་ཡོད། དངོས་པོ་གང་
མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གང་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡོད་པར་འགྱུར། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ། རྣམ་པར་


[451A]༄༅། །ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་
གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི། རྒ་ཤིའི་
རྐྱེན་གྱིས་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་རྣམས་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་
པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མ་རིག་པ་འགགས་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགག་འདུ་བྱེད་རྣམས་འགགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
འགག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པའི་ཕྱིར་མིང་དང་གཟུགས་འགག་།མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་
པའི་ཕྱིར་རེག་པ་འགག་རེག་པ་འགགས་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་འགག་།ཚོར་བ་འགགས་པའི་ཕྱིར་སྲེད་པ་འགག་སྲེད་པའི་འགགས་པའི་ཕྱིར་ལེན་པ་འགག་ལེན་པ་
འགགས་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་འགག་སྲིད་པ་འགགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་འགག་སྐྱེ་བ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རྒ་ཤི་འགག་རྒ་ཤི་འགགས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་


[451B][*'DON?]པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་དག་འགག་པར་
འགྱུར་རོ། །ང་དེ་ལས་མིག་དང། ཡེ་ཤེས་དང། རིག་པ་དང། བློ་སྐྱེས་པས་འདི་ལྟར་དབུས་དང། མཐའ་མེད་པ་དང། འཇིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རབ་ཏུ་
རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་གང་ཡང་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་མེད་ཀྱི། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་
དམིགས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །
གླང་པོ་ཆེའི་ལག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི། འགྱུར་བ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་
གནས་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱང་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡང་མེད། སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། འབྱུང་བ་ཡང་མེད་དོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་ང་ནི་
རྟག་པར་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ངའི་དགོངས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ངས་ཁྱེད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྟན་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབ་


[452A]༄༅། །པར་བྱའོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་སྟོན་པ་ཆེན་པོས་སློབ་པ་རྣམས་ལ་གང་བྱ་བའི་རིགས་པ་དེ་དག་ངས་མ་ལུས་པར་བྱས་ཟིན་པས། ཁྱེད་ཀྱིས་
ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་ཆོས་རྣམས་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གླང་པོ་ཆེའི་ལག་གིས་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་
ན༑ སུ་ཞིག་ལམ་སྟོན་པར་འགྱུར། ལམ་སྟོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་
ནུབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་བཟླས་པའོ། །ཞེས་མཆི་ན། དེ་ལ་ཇི་སྐད་དུ་ལན་གདབ་པར་བགྱི་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ གླང་པོ་ཆེའི་ལག་གལ་ཏེ་དེ་སྐད་དུ་འདྲི་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པར་སྐྱེ་བོ་
མང་པོ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ལ། རྟག་པར་སེམས་ཅན་བཟླ་བའི་དུས་ལ་གཞེས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་ད་དུང་ཕན་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །


[452B]རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བར་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་པས་དེ་ཉིད་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་བསབ་ཅིང་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ནི། སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་ཆོས་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། སྔོན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ཅིང་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གླང་པོ་ཆེའི་ལག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལེགས་པར་ཐུགས་སུ་
ཆུད་པ་ལགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སླད་དུ་སྐུ་དང། གསུང་དང། ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་མཁྱེན་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་ཞིང་མཁྱེན་པའི་རྗེས་སུ་
འབྲང་བས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་མཛད་ཅིང། ཇི་ལྟར་མཛད་པ་བཞིན་དུ་གསུངས་པར་གྱུར་པ་ནི་


[453A]༄༅། །ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གླང་པོ་ཆེའི་ལག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། གླང་པོ་ཆེའི་
ལག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་ང་ནི། སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ཅིང་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་སྨྲས་པར་གྱུར་
པ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་གང་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་སུ་ཞིག་ནོར་བ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ལྷ་དང་
བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་ལ་དགོད་པ་དང། ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱི་སྟོན་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་ཡང་དག་པའི་ལམ་སྟོན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་
པར་གྲོལ་བས་སྤྲོས་པ་མི་མངའ་བར་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་ནས་ད་དུང་མ་བརྒལ་བ་དག་ཡོངས་སུ་ཟློས་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། དེ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་།གླང་པོ་ཆེའི་ལག་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་གང་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་སུ་ཞིག་སླུ་བ་མེད་ཅིང་བྱ་བ་བྱས་པའི་
དྲིན་གཟོ་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་དེ་ནི། ང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་ལ་ལ་ཞིག་ང་ལ་བྱ་བ་


[453B]རོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་ང་ནི། དང་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཚུན་
ཆད་པར་དེར་ནམ་ཡང་སེམས་ལ་ལྡོག་ཅིང་གྱུར་པ་ཡང་མེད་ལ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་མོས་པར་གྱུར་པ་ཡང་དག་པར་
རྗེས་སུ་མི་དྲན་ཡང་ངས་ཆོས་དེ་བསྟན་པས། ངའི་འཁོར་རྣམས་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་གཉེར་བ་དག་གཟུད་པའི་
ཕྱིར་འདུན་པར་གྱུར་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་ང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དྲང་སྲོང་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་ཤེས་རབ་གསལ་ཞིང་རྣོ་ལ་མང་དུ་ཐོས་
ཤིང་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་ཆོས་ཟབ་མོའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བྲམ་ཟེ་གཞོན་ནུ་ལྔ་བརྒྱ་ཞིག་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང། འདོད་པ་ལྔའི་ཉེས་དམིགས་
མཐོང་ཞིང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ལམ་བསྒོམས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ངའི་ཐད་དུ་འོངས་པ་དང། ངས་ཆོས་
བསྟན་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་


[454A]༄༅། །རྟག་པར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ནས་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དག་ཏུ་ཞུགས་ཏེ། བསོད་
སྙོམས་བསླངས་ནས་ང་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་སོ། །ང་དེའི་ཚེ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ལྟར་འདི་དག་ནི། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། བདག་གིས་
འདི་དག་གི་མཆོད་པ་བླང་བའི་མི་རིགས་སོ། །སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏོ། །དྲང་སྲོང་དེ་དག་ངས་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཀྱང་ངས་ཐོབ་པར་
མ་གྱུར་པས་ཆོས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་ཞིང། མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་ངས་ནན་ཏན་
བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ནས་ཆོས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཚེ་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་ཞིག་འོངས་ཏེ་མངོན་དུ་ལུས་བསྟན་ནས་ང་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཀྱེ་ཡེ་ཤེས་འདི་ལ་
མངོན་པར་ཞེན་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཁྱོད་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་
ཡོངས་སུ་བཟླ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བསྒོའོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་།ངས་དེའི་ཚེ་དེ་སྐད་བསྒོ་བ་ཐོས་ནས་ལམ་སྒོམ་པ་བཏང་བས་སེམས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་


[454B]ལུས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ལྷ་
རྣམས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །
བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བདག་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་གཞན་དག་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་པར་བསྐུལ་བ་ཡིན། ཐེག་པ་
ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དག་མཐོང་ན་ཕྲག་དོག་ཀྱང་མི་བྱེད་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི། བདག་གཅིག་པུས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་
གཞན་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་ཡིན་སེམས་ཅན་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་དུས་དུས་སུ་རྗེས་སུ་འདོམས་ཤིང་སེམས་བཟང་པོས་གཏམ་དག་
སྨྲས་ནས་དེ་དག་གི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། བདག་ཉིད་རྟག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་གཉེར་ཞིང་གཞན་དག་ལ་བསྟན་ནས་
སེར་སྣ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གླང་པོ་ཆེའི་ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་


[455A]༄༅། །གོ་བར་བྱེད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་
ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་སེམས་ཀྱིས། །བླ་མེད་ཐེག་ལ་རབ་གནས་ཤིང། །སེམས་ཅན་
དག་ཀྱང་བསྐུལ་བྱས་ནས། །ཐེག་པ་དེ་ལ་འགོད་པར་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚེ། །རྟག་པར་ཕྲག་དོག་ཁོང་ཁྲོ་མེད། །ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་བྱེད་
པས༑ ༑དགའ་བའི་སེམས་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་སྡིག་སྤྱོད་མཐོང་གྱུར་ན། །འདུ་ཤེས་རྗེས་སུ་འདོམས་པར་བྱེད། །རྟག་པར་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེར་ལྡན། །
ཁོང་ཁྲོ་དག་ནི་མེད་པ་ཡིན། །རྟག་པར་ནན་ཏན་ཆོས་གཉེར་ནས་།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྤེལ་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ཆར་ནི་རླན་བྱེད་ལྟར། །ཆོས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཚིམ་
པར་བྱེད། །ཆོས་བཞི་འདི་དག་གང་སྤྱོད་པ། །ཁྱོད་ནི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་འགྱུར་བས། །ཐེ་ཚོམ་སེམས་ནི་མ་སྐྱེད་ཅེས། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གོ་བར་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་དེ་ཐོས་ནས། །ནན་ཏན་བརྩོན་འགྲུས་སྐྱེད་པར་བྱེད་།དངོས་པོ་འདི་ནི་ངེས་བདེན་བས། །བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ངེས་གྲུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་


[455B] །བརྩོན་འགྲུས་དང་ནི་སྨོན་ལམ་དང། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་རབ་དག་བདག་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་འཕེལ་བར་འགྱུར་།གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས། །
འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་བྱུང་གྱུར་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི་།འདི་འདྲའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་འགྱུར། །གང་ཟག་ཆེན་པོས་བཀུར་འགྱུར་ཞིང། །རྒྱལ་པོ་བློན་པོ་དམངས།།
རྣམས་ཀྱང། །ཐམས་ཅད་སེམས་ནི་རབ་དགའ་ཞིང། །ལམ་ལྡན་ཡིན་པར་རིག་པར་འགྱུར། །བསྟན་བཅོས་གཙུག་ལག་ཚིག་དང་དོན། །ཚིག་འབྲུ་ཚིགས་བཅད་རྩིས་
དང་གྲངས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལེགས་རྟོགས་པས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །དབང་པོ་རྣོ་ཞིང་ཤེས་རབ་ལྡན། །བྱ་བ་སྟོབས་ལ་མི་ལྟོས་པར། །ཐབས་དང་
ལྡན་པ་འབའ་ཞིག་གིས། །ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་ནུས། །དགྲ་རྣམས་རབ་ཏུ་དུལ་བ་ཡང། །ལུས་ཀྱི་ཞོ་ཤར་མི་ལྟོས་པར། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ནི་འབའ་ཞིག་གིས། །
རང་གི་སེམས་ནི་འདུལ་བར་བྱེད། །སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་།འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་སྐྱེས་པས་ན། །རྒྱལ་པོ་བློན་པོ་དམངས་རྣམས་ཀྱང། །ངོ་མཚར་ཆེ་ཞེས་བསྔགས་པར་
འགྱུར༑ ༑ལྷ་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་སྨྲ་བས་ན། །དེ་ཡི་ཡ་མཚན་ཀུན་གྱིས་རིག་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིག་ཅེ་ན། །བདག་སེམས་ཤེས་ཞེས་སེམས་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་


[456A]༄༅། །རྟག་ཏུ༑ ༑སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མཐོང་བས་ན། །དེར་སོང་ཆོས་ནི་རབ་ཞུགས་ནས། །སེམས་ཅན་རྒྱ་ཆེར་ཕན་ཡང་འདོགས་།སངས་རྒྱས་ཞུས་
ལན་གསུངས་པས་ན། །ཐེ་ཚོམ་དག་ནི་ཆད་པར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཕན་འདོགས་པས། །ཐམས་ཅད་དགའ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་།སངས་རྒྱས་རྫུ་འཕྲུལ་མཐུ་
བསྟན་ནས། །སངས་རྒྱས་འགྱུར་བར་ལུང་སྟོན་པས། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ། །སེམས་ནི་དགའ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་འཕགས་པའི་ནོར་རྣམས་དང། །
ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་ཆགས་མེད་པས། །དེ་ཕྱིར་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཡིས་།བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་གྲུབ་པར་ཤེས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ཡི། །བཟོད་པ་གྱ་ནོམ་
ཐོབ་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཡིས། །བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་གྲུབ་པར་ཤེས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་མི་གནས་ཤིང། །ཆོས་བསྟན་མི་རུང་རིག་པས་ན། །དེ་འདྲའི་
ཤེས་རབ་ཐོབ་གྱུར་ནས། །ལུས་ནི་མཁའ་ལ་འཕགས་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་ནང་མི་གནས། །ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མི་གནས་ཏེ། །འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་འདས་པས་
ན༑ ༑དེ་ཕྱིར་བཟོད་པ་བླ་མེད་ཐོབ། །ཡུན་རིང་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སེམས་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དེ་ཡི་དབང། །སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་


[456B] །དེ་ཡི་ལུས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀུན། །སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་ཁྱད་པར་མེད། །དེ་འདྲའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་ནི། །ཆོས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་འཕེལ་བར་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་
ཏུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ལ། །སུ་ཞིག་རྗེས་སུ་སློབ་མི་བྱེད། །རབ་བརྟན་དམ་ཆོས་གང་གནས་པ། །དེ་འདྲའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ལམ་ནི་གཉེར་བ་དག་རྟག་པར་
ནན་ཏན་ཆོས་གཉེར་བྱ། །ཆོས་ཀྱིས་བདག་གི་ཁ་བཙལ་ནས། །བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཕན་གདགས་བྱ། །བརྒལ་བའི་ལན་གདབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི། ངོ་མཚར་ཆེ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ གང་པོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ང་ནི། ཡུན་རིང་པོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གནས་པར་
གྱུར་ཏོ༑ ༑དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་གཉེར་ཆོས་ནི་གང་ཐོབ་པ། །དེ་


[457A]༄༅། །ནི་སངས་རྒྱས་ལམ་གཞི་ནི། །རྟག་ཏུ་ཆོས་ལ་གང་བརྩོན་པ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་ཡང་དག་ལམ་སྤྱོད་པ། །ལོག་
པའི་ལམ་ནི་སྤོང་བར་བྱེད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་རྟག་བརྟེན་པ་།དེ་ནི་ལམ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར། །དེས་ནི་མི་ཁོམ་རྣམ་སྤངས་ནས་།ཁོམ་ལྡན་དག་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །
ཁོམ་ལྡན་གནས་ནི་ཐོབ་གྱུར་ན། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཆུད་མི་ཟ། །གནས་གཉིས་སུ་ནི་མཆོག་ཏུ་བཙུན། །ཁ་དོག་གཟུགས་ནི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །གཡོག་
འཁོར་དག་ནི་ཕུན་ཚོགས་ཤིང། །ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་།བརྟན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ནི། །ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས། །བརྩོན་འགྲུས་
ཕྱོགས་ལ་རབ་གནས་ཤིང། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་བྱེད་།རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །གཙོ་མཆོག་དག་ནི་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་ཀུན་
གྱི་མཆོག་གྱུར་པས། །དོན་རིག་འཇིགས་པ་ཅི་ཡང་མེད། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་
ལྟ་བུའི་ཆོས་གྱ་ནོམ་པ་དག་ལ་སུ་ཞིག་སློབ་པར་མི་བགྱིད་དེ་བདག་ཅག་ནི། སྔོན་དང་པོ་ནས་ལེ་ལོ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ལ་རེ་བ་མ་མཆིས་


[457B] བདག་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་མ་མཆིས་པས་ན། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་བདག་ཉིད་ངེས་
པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །སྙམ་དུ་སེམས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི། དེང་སླན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་
སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དགོད་པར་བགྱིད་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་མཛད་པ་
ལགས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཆེད་དུ་རྟག་པར་དེ་ལྟ་བུའི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་དངོས་པོ་ཤ་སྟག་མཛད་
དེ༑ དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དེ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མ་མཆིས་ན། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་བས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་བུའི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་འབའ་ཞིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་
བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་དངོས་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཚད་མ་མཆིས། དཔག་ཏུ་མ་མཆིས། གྲངས་མ་མཆིས་པ་དག་


[458A]༄༅། །སྤྱད་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུའི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་དངོས་པོ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བ་རྣམས་ཡོངས་
སུ་བཟླ་བར་བགྱིད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་གང་པོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་དང། བདེ་
བ་ཡོངས་སུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་དཀའ་བའི་དངོས་པོ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ། ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ། ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་
མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དང། འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ཀླུ་དང། གནོད་


[458B] དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡན་དུ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་ཡིད་ཆེས་པས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་
པ་གང་པོའི་ལེའུ་སྟེ། བརྒྱད་པའོ།། །།འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། གང་པོས་
ཞུས་པའི་ལེའུ་སྟེ། བཅུ་བདུན་པ་རྫོགས་སོ།།
