
[1B] །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་མཉྫུ་ཤྲཱི་བུདྡྷ་ཀྵེ་ཏྲ་གུ་ཎ་བྱཱུ་ཧ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ་
འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་
བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་
གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་


[2A]༄༅། །སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང། བྱམས་པ་དང། འཇམ་དཔལ་དང་
ངན་སོང་སེལ་དང། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དང། མཐུ་ཆེན་ཐོབ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པ་ཤ་སྟག་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་དང། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང། མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་


[2B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཚངས་པ་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང་ཡང་ཐབས་
ཅིག་གོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ཐགས་བཟང་རིས་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སྟོབས་ཅན་དང། ལྷ་མ་
ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ཕྲག་རྩུབ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་རབ་དགའ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
གཡོག་ལྷ་མ་ཡིན་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་ཡོད་པ་དང་ཐབས་ཅིག་གོ་།ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང། ཉེ་དགའ་བོ་དང། ཀླུའི་
རྒྱལ་པོ་ཆུ་ལྷ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གཟི་ཅན་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པ་དང། ཀླུའི་
རྒྱལ་པོ་ས་འཛིན་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རི་བོ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བདུད་ལས་རྒྱལ་བ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་


[3A]༄༅། །པོ་ཟླ་བའི་བླ་མ་ལ་སོགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡུལ་
འཁོར་སྲུང་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མིག་མི་བཟང་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་
ཐོས་ཀྱི་བུ་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཡོག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་དང་བཅས་པ་དག་དང། གནོད་སྦྱིན་ཀུམ་
བི་ར་དང། འབྲོག་གནས་དང། ཁབ་སྤུ་དང། ཡིད་བཟང་དང། བློ་གྲོས་བཟང་པོ་དང། དབྱིབས་བཟང་དང། ཀུན་
ནས་ཁ་དོག་དང། གནོད་སྦྱིན་མི་འཁྲུགས་པ་དང། དེ་དག་དང་གནོད་སྦྱིན་གཞན་བརྒྱ་སྟོང་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་གོ་
ཡང་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་བཞུགས་ཏེ་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་


[3B] དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའི་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་དག་དང། འཁོར་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་
བླ་མར་བྱས། རིམ་གྲོར་བྱས་ནས་མཆོད་ཅིང་གསོལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་དང། མྱང་བ་དང། ན་བཟའ་དང་ཞལ་ཟས་དང། གཟིམས་ཆ་དང། སྙུན་གྱི་གསོས་སྨན་
དང། ཡོ་བྱད་བཟང་པོ་མང་པོ་བརྙེས་སོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔ་དྲོའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཤམ་ཐབས་དང། ཆོས་གོས་གསོལ་ལྷུང་བཟེད་བསྣམས་ཏེ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་
པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ལྷ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཆེན་པོ་དང། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོས་མེ་ཏོག་ཨུཏྤ་ལ་དང། ཀུ་མུ་ཏ་དང། པདྨ་དཀར་པོའི་ཆར་ཆེན་པོ་ནི། མངོན་པར་འབེབས། སིལ་སྙན་བརྒྱ་སྟོང་ནི་
བཀྲོལ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་ཁྱིམ་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གཤེགས་ཏེ། འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ངོ། །དེ་ནས་
དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་མཛད་པས་ཞབས་གང་དང་གང་དུ་བཞག་པའི་ཞབས་བཞག་པ་དེ་དང་དེར་པདྨ་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོ་


[4A]༄༅། །ཙམ༑ འདབ་མ་ནི། གསེར། ཆུ་བ་ནི། དངུལ། ཟེ་བ་ནི། བཻ་ཌཱུརྱ། སྙིང་པོ་ནི། ནོར་བུ་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་བྱུང་སྟེ། པདྨ་དེ་དག་གི་དབུས་
ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་པ་དག་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་གཟུགས་དེ་དག་པདྨ་དེ་དག་དང་བཅས་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ལ་ལན་བདུན་དུ་བསྐོར་བ་བྱེད་ཅིང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་
ལ་ཕན་མཛད་དེད་དཔོན་གང། །ཡོན་གྱི་གནས་གང་དགེ་བ་རྣམས་མཛད་པ། །ཤཱཀྱ་ཁྱུ་མཆོག་བློ་ཞི་བདག་ཉིད་ཆེ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་དེ་ནི་གྲོང་དུ་གཤེགས། །ལྷ་ཡི་
གནས་སུ་གང་རྣམས་རྩེན་པ་དང། དེ་བཞིན་རྒ་དང་འཆི་ལས་ཐར་འདོད་དང། །བདུད་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་ཕམ་པར་གང་འདོད་པ། །དེས་ནི་ཤཱཀྱ་སེངྒེ་མཆོད་པར་གྱིས། །འགྲོ་བ་
རྣམས་ལ་ཕན་ཞིང་ཐུགས་བརྩེའི་ཕྱིར། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་སྤྱད་པ་རྣམ་སྤྱོད་པ། །ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་།ཐུབ་པ་དེ་རིང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་གཤེགས་བཞེད། །
ཟས་སྐོམ་དེ་བཞིན་གོས་དང་བཞོན་པ་དང། །བུ་དང་བུ་མོ་ཆུང་མ་རྣམས་དང་ནི། །སྦྱིན་པ་དཔག་མེད་བསམ་ཡས་གང་བཏང་བ། །ཀུན་མཁྱེན་དེ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་གཤེགས། །


[4B] །སྣ་དང་ཡན་ལག་དམ་པ་མགོ་བཏང་སྟེ། །ཀུན་བཏང་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་གཏོང་ཕོད་པ། །དེས་ནི་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་མཆོག་བརྙེས་སོ། །སྦྱིན་དང་
དུལ་དང་སྡོམ་ལ་གང་བསླབ་ཅིང། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པ། །བཟོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡོན་ཏན་མཆོག་ལྡན་པ། །ཞི་བའི་ཐུགས་དེ་གྲོང་དུ་དེང་གཤེགས་སོ། །སྡུག་
བསྔལ་བྱིང་པའི་འཇིག་རྟེན་རབ་གཟིགས་ནས། །བརྩོན་མཆོག་བསྐལ་པ་བྱེ་བར་གང་སྤྱོད་ཅིང། །བསམ་གཏན་མཐའ་ཡས་མཉམ་པ་མེད་དང་ལྡན། །ཚངས་དབྱངས་དེ་ནི་དེ་རིང་
གྲོང་ཁྱེར་གཤེགས། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དེ་ཡི་ཤེས་རབ་ནི་།མཚུངས་མེད་ནམ་མཁའི་ཁམས་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད། །བདེ་གཤེགས་དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་གཞན་དག་ཀྱང། །སྤྱོད་པ་དང་ནི་རྣམ་
པར་སྨིན་པས་སྦྱངས། །བློ་ལྡན་གང་གིས་བདུད་ཀྱི་སྡེ་བཅོམ་ཞིང་།མི་གཡོ་གོ་འཕང་མྱ་ངན་མེད་པ་བརྙེས། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཚུལ་བཞིན་རབ་བསྐོར་ཏེ། །ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དེ་ནི་
གྲོང་ཁྱེར་གཤེགས། །མཚན་རབ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་།བདེ་གཤེགས་འགྱུར་བར་སུ་དག་འདོད་པ་ནི། །སྙིང་ལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བཞག་སྟེ། །མཆོད་པའི་ཕྱིར་ནི་
དེ་ཡི་ཐད་དུ་སོང། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་སྤང་བ་དང་།དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་གཞན་ལས་རྒྱལ་འདོད་པ། །དེ་ནི་སྟོན་པའི་ཐད་དུ་ཉེར་སོང་ལ། །མཆོད་པ་རྣམ་མང་མཐའ་ཡས་


[5A]༄༅། །མྱུར་དུ་གྱིས། །ཚངས་པ་དང་ནི་ལྷ་ཡི་དབང་ཕྱུག་དང་།བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་ནི་ཐོབ་པར་སུ་འདོད་ཅིང། །ལྷ་ཡི་བདེ་བས་རྟག་ཏུ་རྩེ་དགའ་བ། །དེ་ནི་ཐུབ་པ་
མཆོད་ཕྱིར་ཉེ་བར་སོང། །གླིང་བཞིའི་བདག་པོ་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བྱ་ཞིང། །རིན་ཆེན་མཆོག་བདུན་རང་གིས་ཐོབ་པ་དང། །བུ་མཆོག་སྟོང་རྣམས་ཀྱང་ནི་གང་འདོད་པ། །སེམས་
ཅན་མཆོག་ལ་དེས་མྱུར་མཆོད་པར་གྱིས། །ཁྱིམ་བདག་ཚོང་དཔོན་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང། །མཛེས་པའི་གཟུགས་དང་གཡོག་འཁོར་དམ་པ་དང། །ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་
བའི་མཆོག་རྣམས་གང་འདོད་པ། །དེ་ནི་དེང་སོང་ཐུབ་ལ་མཆོད་པ་གྱིས། །གང་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་དང་འགྲོལ་བ་ཀུན། །ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་མཆོག་ཐོས་ནས་ཏེ། །འདྲེན་
པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་འདིར་དཀོན་གྱི། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཉན་དུ་ནི་དེང་མྱུར་དེངས། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་
དག་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་གིས་བསྐུལ་ནས་སྐྱེས་པ་དང། བུད་མེད་དང། ཁྱེའུ་དང། བུ་མོ་རྣམས་མེ་ཏོག་དང། བདུག་སྤོས་དང་ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང་
ཕྱེ་མའི་ཕུར་མ་ཐོགས། གསེར་དང། དངུལ་གྱི་མེ་ཏོག་གི་ཕུར་མ་ཐོགས། །གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་ཐོགས། རྔ་བོ་ཆེ་དང། དུང་དང། རྫ་རྔ་དང། འཁར་


[5B] པི་ཝང་རྒྱུད་གཅིག་པ་དང། སྒྲ་སྙན་དང། གླིང་བུ་དང། འཁར་དཀྲོལ་དང། ཀིམ་པ་ལ་དང། ན་གུ་ལ་དང། པི་ཝང་ཐོགས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་
ཅིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སེམས་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་ཅིང་འཁོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་གཤེགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཡས་པ་སྒོའི་ཐེམ་པ་ལ་བཞག་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས། ལྷ་
དང་མིའི་སིལ་སྙན་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་མ་དཀྲོལ་བར་སྒྲ་བྱུང་ལྷའི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཡང་རབ་ཏུ་བབ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལོང་བ་རྣམས་ནི། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང། སེམས་
ཅན་འོན་པ་རྣམས་ནི། རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས། སེམས་ཅན་སྨྱོན་པ་རྣམས་ནི། དྲན་པ་ཐོབ། སེམས་ཅན་ཡིད་བྲེལ་བ་རྣམས་ནི། རྩེ་གཅིག་པ་ཐོབ། སེམས་ཅན་གཅེར་བུ་རྣམས་
ནི༑ གོས་རྙེད། སེམས་ཅན་བཀྲེས་པ་རྣམས་ནི། ཟས་རྙེད། སེམས་ཅན་དབུལ་པོ་རྣམས་ནི། ནོར་རྙེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན་གང་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གཟིར་བ་
མེད་དེ༑ ཞེ་སྡང་གིས་མ་ཡིན། གཏི་མུག་གིས་མ་ཡིན། ཕྲག་དོག་གིས་མ་ཡིན། སེར་སྣས་མ་ཡིན། ཁྲོ་བས་མ་ཡིན། ད་རྒྱལ་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ན་སེམས་ཅན་


[6A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱམས་པའི་སེམས་དང། ཕན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང། ཕན་ཚུན་དུ་ཕ་མར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
བྱ་སྟེ༑ སངས་རྒྱས་སྐྱེས་བུ་སེངྒེ་ཆེ། །སྟོབས་བཅུ་གྲོང་ཁྱེར་ནམ་གཤེགས་ཚེ། །དེ་ཡི་མོད་ལ་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །བདེ་བ་རྒྱ་ཆེར་དྲི་མེད་ཐོབ། །ལོང་བས་མིག་རྣམས་མཐོང་བར་
གྱུར༑ ༑འོན་བ་ཐོས་པའི་མཐུ་ཡང་སྐྱེས། །མྱོས་པ་དག་ནི་དྲན་པ་རྙེད། །ཡིད་བྲེལ་རྩེ་གཅིག་དེ་བཞིན་ནོ། །གཅེར་བུ་དག་ནི་གོས་རྙེད་དོ། །བཀྲེས་པ་དག་གིས་ཟས་ཐོབ་བོ། །
སྐྱེས་བུ་གང་སུ་དབུལ་པོ་ཡང། །དགའ་བར་ནོར་རྣམས་རྙེད་པར་གྱུར། །ལྷ་རྣམས་བྱེ་བ་མང་པོ་ཡང། །མཁའ་ལ་གནས་ཤིང་སྟོབས་རབ་མཆོད། །སྨྲ་བའི་སེངྒེ་མཆོད་པའི་
ཕྱིར༑ ༑མེ་ཏོག་ཆར་ཀྱང་རབ་ཏུ་འབེབས། །རྔ་དང་རྫ་རྔ་སིལ་སྙན་དུང། །ཉམས་དགའ་བྱེད་པ་དཔག་མེད་པ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །གྲོང་ཁྱེར་འཇུག་ཚེ་སྒྲ་ཡང་
འབྱུང། །གྲོང་ཁྱེར་ཀུན་ཏུ་རབ་གཡོས་ཏེ། །དེ་ཚེ་ཉམས་དགའ་མཉམ་པར་གནས། །སྐྱེ་བོས་ངོ་མཚར་འདི་མཐོང་ནས། །དགའ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་ཐོབ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་
མི་གཟིར་ཞིང། །དེ་ཚེ་ཁྲོ་བླུན་སེར་སྣ་མེད། །ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་ཉེས་པས་ཀྱང། །གཟིར་བ་དེ་ཚེ་མ་ལུས་མེད། །དགའ་བས་ཁྱབ་ཅིང་དང་བ་སྟེ། །མི་རྣམས་ཕ་མར་འདུ་ཤེས་གྱུར།།


[6B] །སྐྱེ་བོ་བདེ་ཕྱིར་གྲོང་གཤེགས་ཚེ། །མི་ཡི་མ་ཡིན་སིལ་སྙན་རྣམས། །མ་དཀྲོལ་བར་ནི་སྒྲ་ཡང་འབྱུང། །འཇིག་རྟེན་ལྷ་མིན་ལྷ་མིར་བཅས། །བདེ་
གཤེགས་འོད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་གང། །དེ་ལྟར་གང་ཚེ་སངས་རྒྱས་ནི་།འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་གྲོང་གཤེགས་པ། །དེ་ཚེ་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་བ། །རྣམ་པ་མང་པོ་རབ་ཏུ་གདའ། །དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་གཤེགས་པ་དང། ཚོང་དཔོན་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་བུ་སྡིག་བཅོམ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པར་གྱུར་པ་གྲོང་བར་
ཞིག་ན་འདུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡིག་བཅོམ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཛེས་པ། དགའ་བར་འགྱུར་བ། དབང་པོ་ཞི་བ། ཐུགས་ཞི་བ་དུལ་བ་དང་ཞི་གནས་མཆོག་
བརྙེས་པ། དུལ་བ་དང་ཞི་གནས་མཆོག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་བསྡམས་པ། གླང་པོ་ལྟར་དབང་པོ་ཐུལ་བ། མཚོ་ལྟར་དང་སྟེ་རྙོག་པ་མེད་ཅིང་གསལ་བ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་
སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་སྐུ་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྒྱས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ། །མཐོང་
ནས་ཀྱང་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་དད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་སེམས་ཤིན་ཏུ་དད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་


[7A]༄༅། །བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སྡིག་བཅོམ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་དུ་དང་ལྡན་ན། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་འཚལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡིག་བཅོམ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་འདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་གྲོང་བར་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་
བཞུགས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ནས་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་དག་ཀྱང་ལྷགས་པར་གྱུར་ཏོ། །བར་སྣང་ལས་ཀྱང་ལྷ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་དག་
གུས་པ་དང་བཅས། ཞེ་ས་དང་བཅས་པར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་


[7B] རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་གཅིག་དང་ལྡན་ན། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་
ཏོ༑ ༑ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་ཞིང་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་གང་ཡང་མི་སྤྱོད་པའོ། །ཅི་མི་སྤྱོད་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་མི་སྤྱོད། ཞེ་སྡང་མི་སྤྱོད། གཏི་མུག་མི་སྤྱོད། ཁྱིམ་པའི་རྟགས་
ལ་སྲེད་པ་མི་སྤྱོད་དེ། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མི་འདོད་ཅིང། གང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་
བྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་གང་


[8A]༄༅། །ཞེ་ན༑ རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
སོ༑ ༑ཕུང་པོ་ལྔ་རབ་ཏུ་རྟགས་པ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཤེ་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང། དབེན་པ་དང། སྟོང་པ་དང། དམིགས་པ་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང་
མ་འགག་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ་།གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང། མི་
ཤེས༑ རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། མི་རྟོགས། རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི། ཕུང་པོ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཕུང་པོ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་
དེ༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ནི། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་ཆོས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་ཀྱང་
སེམས་ཅན་དང། ཆོས་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་གཅིག་པོ་འདི་དང་ལྡན་ན། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་


[8B]ཞིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་
ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡིག་བཅོམ་མི་སྐྱེ་
བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེས་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་དུ་བར་སྣང་ལ་མངོན་པར་འཕགས་སོ། །འཁོར་དེའི་ནང་ནས་སྲོག་
ཆགས་ཉིས་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་སྐྱེ་རྒུའི་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། ཆོས་རྣམས་ལ་
ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་གོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་གང་
གི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁ་དོག་དུ་མ་དང། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འོད་འཕྲོ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང་
དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། ལེབ་རྒན་དང། ཤེལ་དང། དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་རྣམས་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་


[9A]༄༅། །བྱས་ནས་སླར་ལོག་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་བོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་
པ་ཀུན་དགའ་བོ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་
བ་བཏུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ་།ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་མངའ་དབང་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །འདྲེན་པ་ཁྱོད་ནི་རྒྱལ་བའི་སྟོབས་ལ་
མངའ༑ ༑ཁྱོད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འཇིག་རྟེན་གྲགས། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་འཛུམ་པ་འདི་བསྟན་གསུང། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་འདས་པ་མ་ལུས་མཁྱེན། །དེ་བཞིན་མ་འོངས་མ་
ལུས་རྣམས་ཀྱང་མཁྱེན། །ད་ལྟར་དག་ཀྱང་མཁྱེན་པ་མ་སྨད་པ་།ཅི་སླད་ཁྱོད་ཀྱིས་འཛུམ་པ་འདི་མཛད་གསུང། །རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན། །ཆགས་གྲོལ་སྲིད་པའི་འདུ་ཤེས་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མི་འདུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ལུང་བསྟན་གསོལ། །ལྷ་རྣམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཀུན་ལྷགས་
ཏེ༑ ༑སྐྱོན་མ་མཆིས་ལ་ཐལ་སྦྱར་ཕྱག་འཚལ་ཞིང། །སྐྱེ་བོ་ཆོས་སྤྱོད་འདི་དག་ཀུན་སྡོད་ཀྱི། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་མཚུངས་མེད་གསུང་དབྱུང་གསོལ། །ཁྱོད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཕ་


[9B] །ཁྱོད་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོང་མི་མངའ། །སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཀུན་མཁྱེན་པ། །ཅི་ཞིག་སླད་དུ་འཛུམ་པ་བསྟན། །བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་སྟོང་ལྷ་འདི་དག་ཆོས་རྣམས་འཚལ་
བའི་སླད་དུ་འདིར་ལྷགས་ཏེ། །དེ་བཞིན་དགེ་སློང་ཚོགས་ཀྱང་མང་པོ་དག་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཉན་པར་འཚལ་བ་མཆིས། །ཁྱོད་ལ་མཆོད་པའི་ཕྱིར་ནི་སིལ་སྙན་རྣམས། །རབ་
ཏུ་བཟང་ཞིང་མང་བ་བརྡུང་བར་བགྱིད། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཐེ་ཚོམ་འཚལ་བ་ཀུན། །ཐུབ་པ་དེར་འདིར་ཐེ་ཚོམ་མྱུར་གཅད་གསོལ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྡིག་བཅོམ་འདི་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་དུ་སྟེང་གི་
བར་སྣང་ལ་འདུག་པ་མཐོང་ངམ། ཀུན་དགའ་བོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྡིག་བཅོམ་འདི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། བསྐལ་པ་རིམས་ནད་མེད་པ་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཉིད་དུ་དེ་


[10A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་དུལ་བའི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་སྟེ་
ཀུན་དགའ་བོ། དཔེར་ན། ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དང། ཉན་
ཐོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་འདྲ་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་དུལ་བའི་དབང་ཕྱུག་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་ཡང་དེ་ལས་མི་ལྷག་མི་ཐུ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱོགས་
དེ་ནས་གཤེགས་ཏེ་མཐར་གྱིས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་ཁྱིམ་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ནས་བྱོན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་གདན་བཤམས་པ་ལ་བཞུགས་སོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་
འདུན་རྣམས་ཀྱང་སྟན་ཅི་འོས་པ་དག་ལ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་བཞུགས་པར་རིག་ནས་བདག་ཉིད་ལག་
བདར་ཏེ་བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། མྱང་བ་བཟང་པོ་མང་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་བསྟབས་ཏེ་ཚིམ་པར་བྱས་སོ། །བསྟབས་


[10B]ལྷུང་བཟེད་བཞག་ཅིང་ཕྱག་བཅབས་པར་རིག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རས་བཅོས་བུ་ཟུང་རིན་ཐང་
མེད་པ་སྐུ་ལ་གསོལ་ཏོ། །སྐུ་ལ་གསོལ་ནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སྟན་རན་པ་ཞིག་བླངས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་
གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གནོད་སེམས་དང། ཐ་བ་དང་ཞེ་སྡང་དང། འཆབ་པ་གང་
ནས་འབྱུང་བ་ལགས། མི་ཤེས་པ་ཅི་ལས་སྐྱེ་བ་ལགས། མི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འགག་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་ལས། གནོད་སེམས་དང། ཐ་བ་དང། ཞེ་སྡང་དང། འཆབ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ངར་
འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་གནས་པས་ཡོན་ཏན་དང། ཉེས་པ་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་བས་ན། མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ལ་ནི། ཤེས་པའམ། མི་ཤེས་པ་ཞེས་གདགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་གར་ཡང་འགྲོ་


[11A]༄༅། །བ་དང། གང་ནས་ཀྱང་འོང་བར་མི་གདགས་པ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གང་གར་ཡང་མི་འགྲོ་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་བ་དེ་
ལ་ཆོས་གང་ཡང་འགྲོ་བའམ། འོང་བ་མེད་དོ། །གང་ལ་འོང་བ་དང། འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་འགག་པ་མེད་དེ། གང་མི་སྐྱེ་མི་འགག་པ་དེ་ཤེས་པའོ། །ཤེས་པ་
དེ་ཇི་ལྟ་བར་མི་ཤེས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བའམ། ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ངེས་པར་
འབྱུང་བའམ། ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ངོ་མཚར་
ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་བདག་པར་སྐབས་འདི་ཁོ་ནར་འགུམ་པའི་དུས་བགྱིད་པར་གྱུར་ན་ནི། བདག་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་


[11B]ཚེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་འདུ་བར་འགྱུར་བ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཟས་ཕྱིས་ལེན་པ་སྤངས་ཏེ་
ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་བཞག་ནས་ཞབས་བཀྲུས་ཏེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཕྱིར་གནས་ཁང་དུ་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་དྲོའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ནང་དུ་ཡང་དག་
འཇོག་པ་ལས་བཞེངས་ནས་རིའི་རྒྱལ་པོ་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ཏེ་བྱོན་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཡང་དག་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གདན་
བཤམས་པ་ལ་བཞུགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་ལངས་ནས་རིའི་རྒྱལ་པོ་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་
ག་ལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་
དོ༑ ༑འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཡང་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་ལངས་ཏེ་ལྷའི་བུ་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་
གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་


[12A]༄༅། །ཏུ་འཁོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་
བདར་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ནས་ལྷན་
ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ་།རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ཡང་དཔུང་
གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རིའི་རྒྱལ་པོ་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ག་ལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་
ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་
བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་རིའི་རྒྱལ་པོ་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ག་ལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་


[12B] །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་
ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་
ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་གྲོང་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྡིག་བཅོམ་གྱིས་གང་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་དེའི་ལན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་ཙམ་ཞིག་བཀའ་སྩལ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ད་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་དང། བདུད་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་ཕམ་པར་བགྱིད་པ་
དང། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་


[13A]༄༅། །བར་འགྱུར་བ་དང། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་
འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་
ཐོབ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས། གྲངས་མ་མཆིས་པའི་དོན་བགྱིད་པར་འགྱུར་
བ་དེ་ལྟར་ཆོས་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་འདི་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་པ་འདུས་ཤིང་མཆིས་པ་རྣམས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་ནས་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་ནས་ཇི་ལྟར་
ཐོས་པ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དག་མཆིས་སོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱས་ན་འཁོར་འདི་ལྟ་བུ་ནི། མི་
མཛེས་ཀྱི། ངས་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པས་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཕྱོགས་རེ་རེར་ཡང་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་བཀྱེ་ལ། འོད་ཟེར་རེ་


[13B]སྟོང་མང་པོ་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ཏུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱང་མི་སྣང་ཞིང། དེ་དག་འོད་ཟེར་དེ་དག་
གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཕྱིར་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འོད་ཀྱང་མི་མངོན། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། ནོར་བུ་དང། གློག་དང། མེ་དང། སྐར་མའི་
གཟུགས་དང། སེམས་ཅན་གཞན་གང་གི་འོད་ཀྱང་མི་མངོན་པར་འགྱུར་བ་དང། གང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཁོར་ཡུག་གང། ཁོར་ཡུག་ཆེན་
པོ་དང། བཏང་བཟུང་དང། བཏང་བཟུང་ཆེན་པོ་དང། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དང། དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་རིའི་རྒྱལ་པོ་ནག་པོ་དག་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་རི་ནག་པོ་དག་དང། རྩིག་པ་
དང། ཤིང་དང། ནགས་ཚལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འོད་ཟེར་དེ་དག་གིས་ཐལ་བྱུང་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱའོ། །སྙམ་དུ་དགོངས་
སོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་འོད་ཟེར་བཀྱེ་ནས་གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་མཛད་པ་དང། གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་དེས་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་སྒྲས་གོ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་


[14A]༄༅། །ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ནས་འོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔལ་བརྩེགས་
རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་ཡང་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཡང་མི་གྲག་སྟེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་ངོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་རེ་
རེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་བརྒྱ་ཡོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ཆོས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་གནས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཆོས་འཕགས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་
བརྩེགས་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་ཆོས་སྟོན་པའི་སྤྱན་སྔ་ན་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་དུ་བར་སྣང་
ལ་འཕགས་ཏེ་ལུས་མི་སྣང་བར་གང་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གི་གཟུངས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་


[14B] ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། སྒྲ་ཙམ་མོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་འདིའི་ལུས་མི་སྣང་མོད་ཀྱི། བཤད་
པ་ཡང་གྲག་ལ་སྒྲ་ཡང་འབྱིན་ཏེ། གཟུགས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་མི་སྣང་ངོ། །སྒྲ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་
ནོ༑ ༑སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་བཟོད་པ་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཆོས་འཕགས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་དེས་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་མཐོང་གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་དེ་ཡང་ཐོས་ཏེ། མཐོང་ཞིང་ཐོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་བརྩེགས་རྒྱལ་པོ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་།ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཀྱང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྣང་བ་ཆེན་པོ་འདི་འཇིག་རྟེན་དུ་
བྱུང་ཞིང་གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཡང་གདའ་བ་འདིའི་རྒྱུ་གང་ལགས་རྐྱེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྣང་བ་འདི་ལྟ་བུ་ནི། སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་ངོ། །དེ་


[15A]༄༅། །སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔལ་བརྩེགས་
རྒྱལ་པོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འཕགས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་ཡང་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་གང་འདི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྡུ་བ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་བསྒྲག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་
ནས་འོད་ཟེར་འདི་དག་བཏང་སྟེ་གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་ཕྱུང་ངོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔལ་བརྩེགས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་


[15B]དེ་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བགྱི་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བགྱི་བ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་དེ་དག་ལ་ཡང་
བལྟ་བ་དང། ཆོས་དེ་ཡང་ཉན་དུ་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་ན་སོང་ཞིག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འཕགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཁྲི་སུམ་སྟོང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་པོ་ཆེས་ལག་
པ་བསྐུམ་པ་ལས་བརྐྱང་བ་དང། བརྐྱང་བ་ལས་བསྐུམ་པ་ཙམ་གྱིས་སྐད་ཅིག་ཐང་གཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་
མཇེད་འདིར་གནས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྙོམས་པར་
ཞུགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འཕགས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་
པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་མེ་ཏོག་གི་ཚོགས་ཆེན་པོས་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་དུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །སིལ་སྙན་བརྒྱ་སྟོང་གི་སྒྲ་ཡང་བྱུང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་གདུགས་


[16A]༄༅། །དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་བསྒྲེང་བས་ཀྱང་ལེགས་པར་བརྒྱན་པར་གྱུར་ཏོ། །སྤོས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བདུགས་ཏེ། གཞན་འཕྲུལ་
དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་གྱུར་ཏོ་།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་
བསྟན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་
མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱུང་བའི་པདྨ་དག་ལ་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་
དོ༑ ༑ཡང་དེའི་ཚེ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གངྒཱའི་ཀླུང་དགུ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྡུལ་མེད་
པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་བསྒྱིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་ཡང་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་
ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་མེད་དོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་


[16B]ན་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་གནས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཡང་
རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ལག་པ་གཡས་པ་བརྐྱང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྙེད་དུ་འདོད་པ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་སྙེད་ལག་གིས་བྱུགས་ནས་ལག་པ་དེ་ལས་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ། །ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲ་དང་དགེ་འདུན་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ། །སྦྱིན་པ་
དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ། །བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་དང་
བཏང་སྙོམས་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ། །དེ་དག་དང། གཞན་ཡང་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལག་ན་
རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེས་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་མཐོང། གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་དེ་ཡང་ཐོས་ཏེ། མཐོང་ཞིང་ཐོས་ནས་ཀྱང་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱི་བསྒྱིངས་པ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་


[17A]༄༅། །འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱི་བསྒྱིངས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། སྣང་བ་ཆེན་པོ་འདི་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཞིང་གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཡང་
གདའ་བ་འདིའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གངྒཱའི་ཀླུང་དགུ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་ཡང་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་གང་འདི་ཕྱོགས་
བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་དག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྡུ་བ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་བསྒྲག་པའི་ཕྱིར་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་ནས་འདི་ལྟར་
དག་རབ་ཏུ་བཀྱེ་ཞིང་གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་ཕྱུང་ངོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་


[17B] དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་བསྒྱིངས་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བགྱི་བ་དང། བསྙེན་
བཀུར་བགྱི་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དེ་ལ་ཡང་བལྟ་བ་དང། ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཉན་དུ་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་
ཁྱོད་དེར་སོང་སྟེ་ཅི་རུང། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་ཁེབས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ཕྲད་པས་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི། སྡུག་
བསྔལ་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་
བསྒྱིངས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེས་དོན་གྱི་དབང་ཅི་ཞིག་


[18A]༄༅། །གཟིགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་གཞན་དག་ཀྱང་མཆིས་བཞིན་དུ་དེ་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ངན་པ་ཡོངས་
སུ་འཛིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེས་ང་ཅི་ནས་ཀྱང་སེམས་
ཅན་ངན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྨོན་ལམ་
བཏབ་པར་གྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ནི། དེ་ལྟར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་བསྒྱིངས་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
མི་མཇེད་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་དེ་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བགྱི་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བའི་སླད་དུ་མཆིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཐུགས་
རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ངན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་དཀའ་བ་མཛད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་


[18B]འདི་ལྟ་བུ་ནི། འབྱུང་བར་དཀའོ། །དེ་མཐོང་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ་
རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་ན་སོང་ལ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་རབ་ཏུ་སྒྲིམ་པར་གྱིས་ཤིག་།རྨས་པར་གྱུར་ཏ་རེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི། བསྙེན་པར་དཀའོ། །དེ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་དེ་དག་ཀྱང་གཏུམ་ཞིང་ཁྲོ་བ་དག་གོ་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་
དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་བསྒྱིངས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། གང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་རྨས་པར་འགྱུར་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལ་ནི། རྗེས་སུ་ཆགས་པའང་མ་
མཆིས༑ ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་མ་མཆིས་ན། བདག་ཅིའི་སླད་དུ་རྨས་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་བར་གཤེ་ཞིང་
སྤྱོ་སྟེ་བརྡེགས་ཤིང་བཙོགས་ནས་བོང་བ་དང། མཚོན་གྱིས་བཏབ་ཀྱང་བཟོད་པར་སྤྲོ་སྟེ། སེམས་ཅན་གང་ལའང་གནོད་པར་བགྱི་བའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་


[19A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་བསྒྱིངས་པ་དེས་རང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་།ཁྱེད་ལས་གང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་བཟོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་སྤྲོ་བ་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེར་དེངས་ཤིག་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཚིག་དེ་སྐད་གསུངས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགུ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་དབྱངས་གཅིག་ཏུ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་བཟོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་སྤྲོ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེར་
མཆིའོ༑ ༑ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགུ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་
དུ་བདར་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་གནས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཇི་ལྟ་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེའི་ཐད་དུ་འགྲོ་ཞིང། སེམས་ཅན་ཚད་


[19B] །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེས་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ལག་པ་གཡས་
པས་བཀབ་ནས་ལག་པ་དེ་ལས་བཟའ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བཟའ་བ་བྱུང་བ་དང། བཏུང་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བཏུང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བཞོན་པ་དང། གོས་དང། གསེར་དང། དངུལ་དང། བཻ་
ཌཱུརྱ་དང། མུ་ཏིག་དང། དུང་དང། མན་ཤེལ་དང། བྱི་རུ་དང་སུ་དག་ཅི་འདོད་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང། སེམས་ཅན་གང་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཆོས་
འདོད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ལག་པ་དེ་ལས་ཆོས་ཐོས་པར་གྱུར་པ་དང། དེ་ན་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དང། སེམས་ཅན་གང་
ནད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཏབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་
བྱས་སོ༑ ༑དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་འདི་བསྟན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་ལྷན་
ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་


[20A]༄༅། །ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱུང་བའི་པདྨ་དེ་དག་ལ་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་
ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གངྒཱའི་ཀླུང་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནོར་བུའི་
སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནོར་བུ་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་ཡང་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནི། བཻ་ཌཱུརྱ་བཟང་པོ་འབའ་ཞིག་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམ་པར་གཞག་
པ་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་ངོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་རྣམས་འགྲོ་ཡང་
རུང། འོང་ཡང་རུང། འགྲེང་ཡང་རུང། འདུག་ཀྱང་རུང། ལྡང་ཡང་རུང། འཆག་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་བཻ་ཌཱུརྱའི་ས་ཆེན་པོ་དེ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ནོར་བུ་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་མཐོང་ངོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཤིན་ཏུ་ཕྱིས་པའི་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་


[20B]ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཆོས་ཀུན་འདྲི་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །
དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཐོས་ནས་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུའི་དབུས་སུ་ཡང་ནོར་
བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་གྲུབ་སྟེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་འོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་མེ་ཏོག་ཁ་ཟུམ་པ་དང། མེ་ཏོག་
ཁ་བྱེ་བ་ལས་ཉིན་མཚན་བགྲང་བ་མ་གཏོགས་པར་ཉི་མ་དང། ཟླ་བར་མངོན་པར་ཡང་མེད། ཉིན་མཚན་དུ་མངོན་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནོར་བུ་བརྩེགས་པའི་
རྒྱལ་པོ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་གནས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་མཐོང་གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་དེ་ཡང་ཐོས་ཏེ། མཐོང་ཞིང་ཐོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནོར་བུ་
བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་བྱང་ཆུབ་


[21A]༄༅། །སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནོར་བུ་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྣང་བ་ཆེན་པོ་འདི་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཞིང་གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཡང་གདའ་བ་འདིའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཤར་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གངྒཱའི་ཀླུང་དགུ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་ཡང་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་
གཞེས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་གང་འདི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྡུ་བ་དང་
འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་བསྒྲག་པའི་ཕྱིར་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་ནས་འོད་ཟེར་འདི་དག་རབ་ཏུ་བཀྱེ་ཞིང་གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་ཕྱུང་ངོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་


[21B]སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བགྱི་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བགྱི་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་
དེ་ཡང་བལྟ་བ་དང། ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཉན་དུ་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་ན་སོང་ཞིག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་
གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་གནས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་འདི་སྙམ་
དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཇི་ལྟ་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེའི་ཐད་དུ་
འགྲོ་བར་བྱ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་གང་དག་སེམས་
ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དང། སེམས་


[22A]༄༅། །ཅན་དམྱལ་བ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གྱུར་པ་དང། སེམས་ཅན་གང་དག་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པས་
ཉེན་པ་ཡི་དྭགས་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་དང་བྲལ་ཞིང། བདེ་བ་
མཆོག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དགེ་སློང་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བདེ་བ་བཞིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་བདེ་
བ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་གང་ཡང་འདོད་ཆགས་སམ། ཞེ་སྡང་ངམ། གཏི་མུག་གམ། ཁྲོ་བའམ། ང་རྒྱལ་ལམ། འཆབ་པའམ་
འཚིག་པའམ། ཕྲག་དོག་གམ། སེར་སྣའམ། གཡོ་བའམ། ཐ་བའམ་གནོད་སེམས་ཀྱིས་གཟིར་བ་མེད་པ་དང། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱང་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་དང། ཕན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང། ཕན་ཚུན་ཕ་མར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་
འདུ་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་


[22B]ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་བྱུང་བའི་པདྨ་དེ་དག་ལ་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །བམ་པོ་གཉིས་པ། །ཡང་དེའི་ཚེ་བྱང་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་
ཀླུང་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྟག་ཏུ་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སཱ་ལའི་དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་ཡང་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཁྱིམ་པ་གོས་དཀར་པོ་གྱོན་
པ་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གོས་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་ཤ་སྟག་གོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་ཅིང་མངལ་གྱི་གནས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་ཞིང་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་པར་བརྫུས་ཏེ་འབྱུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་སངས་


[23A]༄༅། །རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་འཇུག་པ་
གཟུངས་ཀྱི་རྩ་བའི་གནས། སེམས་མི་གཡེང་བ། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་གཏོང་བ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ། སྨོན་པ་མེད་པ་ཚོལ་
བ༑ རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ། འདུན་པའི་བྱ་བ་རྒྱུན་ཆགས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པ་དེ་ལ་
མངོན་པར་དད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པ། རྟོག་པ་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་དེ་ཡང་མི་མཐོང་བ་འདི་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་
ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྐར་མ་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་གནས་ཏེ། རིགས་
ཀྱི་བུ་དེའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་མཐོང་བ་ན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་


[23B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྐར་མ་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོས་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་མཐོང། །གསུང་བསལ་བའི་
སྒྲ་དེ་ཡང་ཐོས་ཏེ། མཐོང་ཞིང་ཐོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སཱ་ལའི་དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་
བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྐར་མ་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སཱ་ལའི་དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་འབྱུང་བ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ སྣང་བ་ཆེན་པོ་འདི་དང་གསུང་གསལ་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་འདི་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སཱ་ལའི་དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་འབྱུང་བ་དེས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་
ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་དྲུག་ཁྲི་སུམ་སྟོང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་


[24A]༄༅། །དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་ཡང་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེས་གང་འདི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བསྡུ་བ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་བསྒྲག་པའི་ཕྱིར་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་ནས་འོད་ཟེར་འདི་དག་རབ་ཏུ་བཀྱེ་ཞིང་གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་ཕྱུང་ངོ། །གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་མི་མཇེད་ཅེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་དེ་ན་སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་མི་མཇེད། ཞེ་སྡང་ལ་མི་མཇེད་གཏི་མུག་ལ་མི་མཇེད། སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་མཇེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
དེ་མི་མཇེད་ཅེས་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལས་ལ་ལ་སྤྱོས་པ་དང། མི་སྙན་པར་བརྗོད་པ་དང། བསྡིགས་པ་དང། བརྡེགས་པ་
བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་པར་བགྱིད་པ་མ་མཆིས་སམ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པ་སེལ་ཏམ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་དང། གཏི་མུག་གི་སེམས་སེལ་བ་མཆིས་


[24B] བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལས་གང་ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ནི། ཉུང་ངོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སེམས་ཅན་དེ་
དག་ལས། ཕལ་ཆེར་ནི། གནོད་སེམས་དང། ཐ་བ་དང། ཞེ་སྡང་མང་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ཏུ་དཀྲིས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། མི་མཇེད་ཅེས་བགྱི་བའི་མིང་འདི་ཐོག་ཏུ་མ་བབ་བོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་བཟོད་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེ་ཡང་རུང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་
མི་བཟོད་པས་ན། དེའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས། མི་མཇེད་ཅེས་བགྱི་བའི་མིང་འདི་ཐོག་ཏུ་མ་བབ་བོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་རིགས་
ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྐྱེད་པ། སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལ་བསྙེན་
བཀུར་བྱས་པ། བཟོད་པ་དང། དུལ་བ་དང། ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྱོས། བསྡིགས། མཚོན་གྱིས་བཏབ་ཀྱང་ཇི་སྙམ་མི་
མཇེད་དེ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་གོ་རིགས་ཀྱི་བུ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གི་མིང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་མི་མཇེད་ཅེས་


[25A]༄༅། །བརྗོད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ཡང་དེ་ན་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་སྡིག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ། མུ་ཅོར་སྨྲ་བ། ཁྲོ་
པ༑ གཏུམ་པ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གཞོལ་བ། ངན་འགྲོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ། སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་མི་གུས་པ་
ཕྲག་དོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་ངན་པ་དེ་དག་གིས་དེ་ཙམ་དུ་སྤྱོས་ཤིང་སྨད་དེ་གནོད་པར་བྱས་ཤིང་སྐུར་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བས་བཟོད་ཅིང་
དང་དུ་ལེན་ཏེ། ས་དང་མཉམ་པའི་སེམས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པས་དེ་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཀྱང་ཁེངས་པར་མི་བྱེད། བསྟི་སྟང་དུ་མ་བྱས་ཀྱང་འདུད་
པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་སྤྱོས་ཤིང་བརྒྱད་ཀྱང་མི་རྟོག། རྣམ་པར་མི་རྟོག། གནོད་པར་མི་འགྱུར། མི་འཕྲོག། མི་ཆགས། མི་སྐྱོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
དེ་མི་མཇེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སཱ་ལའི་དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་འབྱུང་བ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཚན་
གྱིས་བརྒྱན་པ་སྐར་མ་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་བདག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་དེ་ཙམ་དུ་སྨད་པའི་སེམས་


[25B] བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་དེ་སྐད་མ་ཟེར་ཅིག་དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་དང་ཤར་གྱི་མཚམས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་ཡང་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་
སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་དགེ་སློང་གི་བདེ་བ་བཞིན་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་
བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ནོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གིས་བརྒྱན་པ་དེར་ལོ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་བས་ནི། གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་མི་མཇེད་དུ་ཐ་ན་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེ་བས་འདི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་ན། གང་ཉིན་
མཚན་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སཱ་ལའི་དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་འབྱུང་བ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[26A]༄༅། །དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྐར་མ་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བགྱི་
བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བགྱི་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དེ་ཡང་བལྟ་བ་དང། ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཉན་དུ་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་དུས་ལ་དབབ་པར་ཤེས་ན་སོང་ཞིག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྐར་མ་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་
མཇེད་འདིར་གནས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྐར་མ་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་
ཇི་ལྟ་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེའི་ཐད་དུ་འགྲོ་སྙམ་ནས་དེ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་བྱས་པས་སྟོང་


[26B]ཆེའི་གདུགས་གཅིག་གིས་ཁེབས་པར་གྱུར་པ་དང། རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་དེ་ལས་ཀྱང་མེ་ཏོག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
ཀྱི་ཆར་རབ་ཏུ་འབབ། སིལ་སྙན་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་འཁྲོལ། མུ་ཏིག་གི་རྒྱན་ཕྲེང་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་མངོན་པར་འཕྱང། གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་བརྒྱ་སྟོང་
མངོན་པར་འཕྱང་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འདུས་པ་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་
དང། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་
ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་རང་གི་ལུས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་
བྱས་སོ༑ ༑དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྐར་མ་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་བསྟན་ནས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་


[27A]༄༅། །ཐུབ་པ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་
བ་བྱས་ནས་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱུང་བའི་པདྨ་དག་ལ་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་གྱི་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ཏུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་
མཐོང། གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་དེ་ཡང་ཐོས་ནས་རང་རང་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་ལྷགས་ནས་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ་།གང་དག་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་
སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་།མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་


[27B] དེ་མ་ཡིན་པའི་ལྷའི་བུ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་མཐོང་གསུང་བསལ་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་ཐོས་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་
བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་འདུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་མི་མཇེད་འདི་རང་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དེ་དག་ཇི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བར་ལྷག་ཆད་མེད་ཅིང་ཁྱད་མ་ཞུགས་པར་མཐོང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུའི་ཁ་དོག་དང། མཆུ་ཞེང་ཅི་འདྲ་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྐུའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་དེ་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་སོ་སོ་ནས་མཐོང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ཕུན་


[28A]༄༅། །སུམ་ཚོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང་ཀུན་སྤྱོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་སོ་སོ་ནས་
ཤེས་པ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱང་རང་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་འདུག་པ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་མཐོང་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་
ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་
གསོལ་ཏོ། །ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་གྲགས་པ་མཐའ་ཡས་བློ། །འཇིག་རྟེན་ལྷར་བཅས་འདིར་ནི་ལམ་མེ་སྟེ། །ཐུབ་པའི་ཐུགས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཚད་
གཟུང་མི་ནུས་དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་བསམ་ཡས། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ནས་རྒྱལ་སྲས་དཔག་མེད་པ། །ཆོས་ཚོལ་སླད་དུ་དེ་རིང་འདིར་ལྷགས་ནས་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀུན་
ཀྱང་གུས་བཅས་གནས། །སྨྲ་བའི་མཆོག་གིས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་གསུངས། །ཕྱོགས་རྣམས་མ་ལུས་པར་ནི་བརྗོད་གྲགས་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བརྩོན་འགྲུས་ཏིང་འཛིན་


[28B] །སེངྒེ་ལྟར་ནི་འཇིགས་མེད་ཁྱོད་མཛེས་པ་།ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཉི་མ་བཞིན་དུ་གསལ། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་ལྷ་མིན་གསང་བ་པ། །དགེ་བསྙེན་ཕོ་མོ་དགེ་སློང་དགེ་
སློང་མ༑ ༑ཐམས་ཅད་གུས་བཅས་ཐལ་མོ་སྦྱར་གནས་ཀྱི། །བཅོམ་ལྡན་ཕན་བཞེད་ཆོས་ནི་བཤད་དུ་གསོལ། །ཁྱོད་ནི་འདས་མཁྱེན་དེ་བཞིན་མ་འོངས་དང། །ད་ལྟར་ཡང་
ནི་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་མཁྱེན། །ལུས་ཅན་མོས་པ་ཇི་བཞིན་ཁྱོད་གཟིགས་ལ། །ཐེ་ཚོམ་ཆེན་པོ་སེལ་བའི་ཆོས་བཤད་གསོལ། །ཐུབ་པ་རྒྱལ་སྲས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པས་ན། །ཞིང་
རྣམས་དག་པ་རྡུལ་མེད་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྨོན་ལམ་འགྲུབ་པ་འཐོབ་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་འདྲེན་པས་བདག་ལ་མྱུར་བཤད་གསོལ། །ཇི་ལྟར་སེར་སྣའི་དྲི་མས་མི་
གོས་ཤིང། །ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་འགྱུར་བ་དང། །བསྡིགས་པ་དང་ནི་དེ་བཞིན་སྐུར་པ་དང། །བརྙས་པ་དག་ཀྱང་ཐུབ་པ་ཇི་ལྟར་བཟོད། །སྡུག་བསྔལ་དུ་མས་
རབ་ཏུ་གཟིར་བ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་སླད་དུ་།བསྐལ་པ་བྱེ་བ་མང་པོར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །ཇི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་སྤྱོད་པར་འགྱུར། །
རྟག་ཏུ་སེམས་ནི་རྩེ་གཅིག་མཉམ་གཞག་ཅིང། །བསམ་གཏན་གནས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་དག་སྟེ། །པདྨ་ཆུ་ཡི་ཉེས་པས་མི་གོས་ལྟར། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དག་གིས་གོས་


[29A]༄༅། །མི་འགྱུར། །ཐུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཟབ་མོའི་ཆོས་སྨྲ་ཞིང་།མཁས་པ་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་བློ་ལྡན་འགྱུར། །བརྟན་པ་ཇི་ལྟར་བདུད་སྡེ་བཅས་
བཅོམ་ནས། །བྱང་ཆུབ་རྡུལ་བྲལ་བླ་མེད་རེག་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྱམས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདན་ཤོམས་ཤིག་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གདན་དེ་ལ་བཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་པོར་བསམ་ཞིང་ནན་ཏན་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་དོ། །དེ་ནས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་གྱི་དབང་ཅི་ཞིག་གཟིགས་ན་བདག་གདན་བཏིང་དུ་
བཅུག་སྟེ། གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོ་དང། མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་མ་སྩལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གདན་འདིང་
དུ་བཅུག་པ་ལས་ན། གཏམ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་བརྩམས་ནས་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་


[29B] ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི། ཆོས་བསྟན་པ་འདིའི་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལྟ་ཞིག་སྙམ་མོ་།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བྱམས་པས་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་བྱས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེངྒེའི་ཁྲི་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་བཞི་འབུམ་པ། རིན་
པོ་ཆེ་དུ་མས་སྤྲས་པ། ལྷའི་རས་བཅོས་བུ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་བཏིང་བ། ཤིང་བལ་འཇམ་ཞིང་རེག་ན་བདེ་བ་བཤམས་ནས་ཁྲི་དེའི་འོད་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྣང་བར་བྱས་སོ། ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྲི་སྔ་མ་ལས་བཞེངས་ནས་སེངྒེའི་ཁྲི་དེ་ལ་བཞུགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སེངྒེའི་ཁྲི་དེ་
ལ་བཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོན་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་
བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན་
འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསམ་པས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟན་པ་སྟེ་


[30A]༄༅། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་
བུ༑ གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་
སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་
སློབ་ཅིང་འདོད་པ་དང། འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས། གལ་ཏེ་
བདག་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསླུས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སློབ་པ་ནི། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་
དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་འབྱུང་ངོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་


[30B] ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྙེད་པའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་
བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་བཅུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་དགོན་པའི་གནས་ལ་དགའ་བ་
རྙེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་འཐོབ་པ་དང། དེ་ཆུང་མ་དང། བུ་ཕོ་དང། བུ་མོ་ལ་སྲེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་
བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་དང། སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པ་དང། དེ་ལ་ལྷ་རྣམས་
དགའ་བ་དང། དེ་ལ་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་བཅུ་པོ་དེ་
དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་དགྲོལ་བར་འདོད་པས་རྒྱུན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང། མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་གཅིག་པོ་དེ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[31A]༄༅། །སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཆོས་གཉིས་
དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་
གང་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མི་འདོད། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཏམ་ལ་མི་དགའ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང་མི་བསྟེན་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་མི་སློབ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་མི་སྟོན། གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་མི་འཇུག་ཅིང། རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་པ་དང། གང་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་
འཇུག་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་ལ་གཞན་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། གནས་བཅུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །བཅུ་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གི་དགེ་འདུན་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་


[31B] དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དགོངས་པ་དང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དེའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་སྒྲོག་ཅིང་ཆོས་སྟོན་པ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བརྒྱ་
བྱིན་ཉིད་དམ། ཚངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་དང། མིར་གྱུར་ན་ཡང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་མཐོང་
བ་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། ལྷ་དང་མི་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང། གཡོག་འཁོར་མི་ཕྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་
མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་བཀོད་པ་དང། རང་སང་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་བཀོད་པ་བས། གང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གཅིག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བཞག་ན། དེ་ནི། དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་སྐྱེས་པས་ནི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་ན། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་གྱི། ཤཱ་རིའི་བུ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་


[32A]༄༅། །ཡོད་ན༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་འཆད་ཅིང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་སུ་གདགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་
ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། གནས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་གཉིས་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་།ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་ཆོས་
གསུམ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། གསུམ་
གང་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་དང། ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་
པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་འཇིགས་པ་བཅུ་འཐོབ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། གང་
འདི་མི་འཇིགས་པར་གྲོང་དུ་འཇུག་པ་དང། མི་འཇིགས་པར་འཁོར་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང། མི་འཇིགས་པར་ཁ་ཟས་ཟ་བ་དང། མི་འཇིགས་པར་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འཇུག་


[32B] མི་འཇིགས་པར་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་འཇུག་པ་དང། མི་འཇིགས་པར་ལུང་འབོགས་པ་དང། མི་འཇིགས་པར་སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་དང། མི་འཇིགས་
པར་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པས་འཁོར་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དང། མི་འཇིགས་པར་གོས་དང། ཟས་དང། མལ་ཆ་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་ལ་སྤྱོད་པ་དང། དེས་སྨྲས་
པ་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་འཇིགས་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་འཐོབ་བོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་
ཀྱིས་ཆོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བཅུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་དེ་སྡིག་པ་མི་འདོད་པ་ཡིན། དེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁེ་མི་འདོད་
པ་ཡིན། དེ་གྲགས་པ་མི་འདོད་པ་ཡིན། དེ་ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཡིན། དེ་ཁྱིམ་ལ་སེར་སྣ་མེད་པ་ཡིན། དེ་གོས་དང། ཟས་དང། མལ་ཆ་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་
ཡོ་བྱད་ངན་མངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན། དེས་སྨྲས་པ་གཟུང་བར་འོས་པ་ཡིན། ལྷ་དག་ཀྱང་དེའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། དེ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཡིན། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[33A]༄༅། །ནི༑ ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བཅུ་བོ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་།ཤཱ་རིའི་བུ། དགོན་པ་ལ་གནས་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཡོན་
ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཅུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་འདུ་འཛིན་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། དེ་བསམ་གཏན་ལ་སེམས་
དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང། བྱ་བ་མང་པོར་མི་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་འདོད་པ་དང། དེའི་ལུས་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་དེའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་
པ་བར་ཆད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང། ཚེགས་[*TSOGS?]ཆུང་ངུས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པ་དང། དེས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བསྟན་པ་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་དོན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། དགོན་པ་ལ་གནས་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །
ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེ་
ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་


[33B] །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པ་སྨྲ་བ་ཡིན། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅིང་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་ཡིན་
ང་རྒྱལ་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཤིང་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན། །ཕ་རོལ་འབྱོར་པ་ལ་ཡིད་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་།ཤཱ་རིའི་བུ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། བདེན་
པར་སྨྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་ཡོན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་ཁ་ནས་ཨུཏྤ་ལའི་དྲི་ངད་འབྱུང་བ་དང་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཡོངས་
སུ་དག་པར་འགྱུར་བ་དང། ལྷར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་མར་གྱུར་ཅིང་ཚིག་འཁྲུལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པར་སྨྲ་བའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། ང་རྒྱལ་བཅོམ་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་ཡོན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྔ་མོ་དང་བ་ལང་དང། བོང་བུ་དང། རྟའི་སྐྱེ་གནས་
དང༑ དེ་བཞིན་དུ་གཞན་སྨད་པར་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང་མི་སྨད་པར་འགྱུར་བ་དང། གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་འགྱུར་བ་


[34A]༄༅། །དང། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། ང་རྒྱལ་བཅོམ་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་ཡོན་ཏེ། བཞི་གང་
ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་གཏོང་བའི་སེམས་ལ་མི་རྨོངས་པ་དང། མུ་གེ་འབྱུང་བའི་དུས་ན་སྦྱིན་བདག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འོངས་ན་ཁྱིམ་
གྱི་སྒོ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། དེའི་གཏོང་བ་དང་ལེན་པ་ལ་སུ་ཡང་ཕྲག་དོག་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་ཡོངས་སུ་
སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། ཕ་རོལ་འབྱོར་པ་ལ་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕན་ཡོན་ཏེ། བཞི་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་བཟུང་སྟེ་བདག་འདི་དག་གི་ཆེད་དུ་གོ་ཆ་བགོས་ནས་འདི་དག་བདེ་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། སེམས་
ཅན་འདི་དག་ནི། རང་གི་མཐུས་བསྒྲུབས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་བདེ་བར་འཚོའོ། །ཞེས་དགའ་བ་རྙེད་པ་དང། དེའི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱལ་པོ་དང། རྐུན་པོ་དང། མེ་དང། ཆུ་ལ་


[34B] བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་མི་མཛའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པར་འགྱུར་བ་དང། གང་གི་ཚེ་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་གཡོག་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་རྒྱལ་པོ་ཡང་དགའ་བར་འགྱུར་ན། སེམས་ཅན་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཀུན་
ཏུ་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་འཇུག་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། ཕ་རོལ་འབྱོར་པ་ལ་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་
བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ།།
ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་
བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན་ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་རྣམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་ཞིང། དེ་གང་ལ་ཆོས་ཉན་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཀུན་


[35A]༄༅། །འདྲི་ཞིང་དེས་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྐྱེ་བར་སྨོན་ཅིང། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་གང་དང་གང་དུ་སྨོན་
བདེ་དང་དེར་སྐྱེས་ཏེ། དེ་དེར་སྐྱེས་ནས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སེམས་ཤིང་རྟོག་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ། ལོངས་སྤྱོད་དང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཚན་མར་འཛིན་ཏེ། དེས་དེ་དག་མཚན་མར་བཟུང་ནས་གུས་པ་དང་
བཅས༑ ཞེས་དང་བཅས་ཤིང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐད་དུ་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅེས་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ཀྱང་དེའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མཁྱེན་ཏེ། གང་རྣམས་
ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་གནས་དེ་དག་སྟོན་ཅིང། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཆད་དེ། དེས་དེ་


[35B] །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང། བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་ཤེས་པ་
ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ཞིང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི། གང། བྱ་བ་ནི། གང་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི། ཡེ་
ཤེས་ཏེ༑ ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་བྲལ་བའོ། །བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་
འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུ་དང་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ནི། གང། འབྱུང་བ་ནི། གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་འདི་ཚུལ་བཞིན་
མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གང་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་གནས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ནི། ཚུལ་བཞིན་ལ་བརྩོན་
པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་།ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་
འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས། ཞིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང། ཞིང་གི་ངོ་བོ་


[36A]༄༅། །ཉིད་ནི༑ གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི། མིང་ཙམ་མོ། །ཞིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མིང་
ཙམ་མོ༑ ༑གང་མིང་ཙམ་དེ་དབེན་པར་ཤེས་ཤིང། ཇི་ལྟར་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་
ལྡན་ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཡོངས་
སུ་སྦྱོང་ངོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་
པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། ཤཱ་
རིའི་བུ༑ འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སྦྱིན་པ་པོ་སྦྱིན་བདག་ཏུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་དངོས་པོ་གང་ཕངས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མངོན་པར་འདོད་པར་
འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཡང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། ཡིད་དགའ་བ་དང། མགུ་བ་དང། རངས་པ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་འདི་ལྟར་


[36B]ལ་མངོན་པར་སྨོན་པས་བདག་གིས་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང། བྱ་བ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །སྙམ་དུ་རྟོག་གོ། དེས་དེ་ལྟར་བརྟགས་ནས་
བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་རང་གི་ལུས་དང། སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཡང་ཡིད་མི་བདེ་བར་མི་འགྱུར་ན། གཞན་ནོར་གྱི་རྣམ་པ་
དང༑ ཆུང་མ་དང། བུ་ཕོ་དང། བུ་མོ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིའི་བསྟན་པ་ཇི་
ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་
ཕྱིར་དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པས་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ་།ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པར་གྱུར་པ་ཡང་རུང། རབ་ཏུ་བྱུང་
བ་ཡང་རུང་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་བསླབ་པ་ལས་མི་འདའོ། །གང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་


[37A]༄༅། །པ་ཡང་དག་པར་བཟུང་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་སྟེ། བདག་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་དགའ་བ་རྙེད་ཅིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ། མངོན་པར་དགའ་བས་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དེ་
དེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཅིང་བདེ་བར་ཉིན་མཚན་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བདེ་བར་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དང་ལྡན་པར་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོགས་
པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པ་ནི། ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེའོ། །བཟོད་པ་སྐྱེས་པ་ནི། ལྟ་བ་དྲང་པོར་འགྱུར་རོ། །ལྟ་བ་དྲང་པོ་ནི། ཡང་
དག་པར་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ནན་ཏན་ལ་གནས་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཁམས་གསུམ་ལ་
མངོན་པར་མི་དགའ་བས་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྲག་པས་འབྱུང་བ་ཚོལ་ལོ། །འབྱུང་བ་མཐོང་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་སྡུག་བསྔལ་བ་ལྟར་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུར་ཁྱེར་ལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་མ་གཏོགས་པར་འདི་དག་གི་བདེ་བའི་རྒྱུ་གཞན་


[37B] ༑སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཐོབ་བོ། །དེ་ཆེར་སྙིང་རྗེ་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་མགོ་དང། གོས་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་
བརྩོན་འགྲུས་མི་འདོར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཟོད་པའི་གོ་ཆ་གྱོན་ཅིང་བཟོད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། ང་རྒྱལ་གྱི་སྟོབས་
དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་སྤྱོས། བརྒྱད། བརྡེགས། བསྡིགས་ཀྱང་བཟོད་པ་སྒྲུབ་སྟེ། ཕ་རོལ་ལ་མི་འཁྲུག། གནོད་པར་མི་སེམས་སོ། །དེ་འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་དེ་
གལ་ཏེ་བདག་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་རི་རབ་ཙམ་གྱི་ཐོ་བས་བརྡེགས་ཤིང་བསྐལ་པ་བྱེ་བའི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཤེ་ཡང་བདག་གི་གནོད་སེམས་དང། ཐ་
བ་དང༑ ཞེ་སྡང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། མ་བསླབ་པ། བདག་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་
སློབ་པར་འདོད་པའོ། །སྙམ་ནས་དེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོས་པ་དང། བརྒྱད་པ་དང། བརྡེགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། བདག་
གིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་བསྐྱབ་པར་བྱའོ། །བདག་སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དོན་དུ་གོ་ཆ་བགོས་ནས་བདག་གིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ་བདག་གིས་


[38A]༄༅། །འདི་དག་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱའི། བདག་གིས་འདི་དག་ལ་གནོད་སེམས་དང། ཐ་བ་དང། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པར་
ནི་མི་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་བཟོད་པའི་གོ་ཆ་བགོས་པས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅུ་འཐོབ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་ལ་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ལོངས་
སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། གཡོག་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཆོས་ཉན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་སངས་
རྒྱས་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་པ་དང། མཐོང་ནས་ཀྱང་དད་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། བཟོད་པའི་གོ་ཆ་བགོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་འཐོབ་བོ། ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་
ཤིང་ཡི་དམ་ལ་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡང་ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པ་བྱེ་བར་


[38B] །ཞེས་ཚུལ་འདི་དང། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་འདི་དང། སྤྱོད་པ་འདི་དང། སེམས་ཞི་བ་འདི་དང། ཡི་དམ་འདི་དང། དགེ་བའི་བསམ་པ་འདི་
དང། སྙིང་རྗེའི་སེམས་འདིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་འཁོར་བར་བྱས་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་གིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་
མི་གཏོང་ངོ། །སྙམ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རིན་པོ་
ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱས་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་
ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་སྟེ། ཚུལ་འདི་དང་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་འདིས་ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པ་བྱེ་བར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པས་འདི་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གོ་ཆའི་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེ་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། བརྩོན་
འགྲུས་བརྩམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བཅུ་འཐོབ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེས་བྱིས་པའི་སྤྱོད་པ་སྤངས་པ་ཡིན། དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་


[39A]༄༅། །པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན། དེས་འཁོར་བ་ལ་ཉེས་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཡིན། དེས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་སྔོན་
དམ་བཅས་པ་ལས་མི་འགྱུར་བ་ཡིན། ནད་ཉུང་བ་ཡིན། འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་
བྱས་པ་ཡིན། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ཆུང་བ་ཡིན། ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན། ནན་ཏན་གྱིས་
ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་འཐོབ་བོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་
གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ནི་
ཐུགས་རྩེ་གཅིག་པ། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །སྙམ་ནས་དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་བཞུད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་ན། སེམས་གཡེང་པ་དང། བརྗེད་ངས་པས་ནི། གང་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་ཏེ། གནས་འདི་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ། །སྙམ་ནས་


[39B] ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང། ཐོབ་པ་དང། བཀུར་སྟི་ཐམས་ཅད་དང། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་ལ་ཆགས་པ་ཐམས་
ཅད་དང། གྲོགས་པོ་དང། གླ་མི་དང། ཁྱིམ་ལ་སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི། བདག་གིས་
ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ། །སྙམ་ནས་དགོན་པ་རབ་ཏུ་དགོན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུ་སྤྱོད་ཅིང་དེ་དགོན་པ་རབ་ཏུ་དགོན་པ་དག་ཏུ་
གནས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་གྱི་བར་དུ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །བྱམས་པ་ལ་གནས་ནས་བསམ་གཏན་ལ་བསམ་གཏན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཁྱིམ་པ་གང་གིས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་
པར་བདེ་བར་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་པ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་རབ་ཏུ་དབེན་པ་འདོད་ཅིང་དགོན་པ་ལོགས་སུ་ཕྱོགས་ཏེ་གོམ་


[40A]༄༅། །པ་བདུན་བོར་ན། འདི་ནི། དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །ཆེས་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་
བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི། དབེན་པ་ན་གནས་ཤིང། བསམ་གཏན་ལ་བསམ་གཏན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་ཡོན་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་
དང་ལྡན་པ་ཡིན། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མྱུར་དུ་སྤོབས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན། གཟུངས་སྒྲུབ་
པ་ཡིན། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་མཁས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་མི་ཉམས་པ་ཡིན། ལྷ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ཡིན། གཞན་
གྱི་འབྱོར་པ་ལ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ། བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི། དབེན་པ་ལ་གནས་ཤིང་བསམ་གཏན་ལ་བསམ་གཏན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ཕན་ཡོན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་གང་ནས་
འབྱུང་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་རྟོག་ཅིང། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་གནས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་བྱུང་བ་ལས་ཆོས་


[40B] །སྙམ་ནས་དེ་ཤེས་རབ་ལ་སློབ་སྟེ། གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བཟོའི་གནས་དང། ལས་ཀྱི་གནས་དང། སྔགས་ཀྱི་གནས་དང། སྨན་གྱི་
གནས་དང། གང་བྱ་དཀའ་བ་དང། སྒྲུབ་དཀའ་བའི་ལས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སློབ་བོ། །བསླབ་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་དེ། གང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་
འདི་ནི། ཡིད་འབྱུང་བར་མ་ཡིན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མ་ཡིན་འགོག་པར་མ་ཡིན། ཞི་བར་མ་ཡིན། མངོན་པར་ཤེས་པར་མ་ཡིན། མངོན་པར་རྫོགས་
པར་བྱང་ཆུབ་པར་མ་ཡིན། དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་བདག་གིས་ཤེས་རབ་གང་གིས་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་བཟོ་རྣམ་
པ་དེ་ལྟ་བུ་དང། སྔགས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང། སྨན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་བཙལ་ལོ། །སྙམ་ནས་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡོངས་
སུ་ཚོལ་ལོ། །དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ཆོས་གང་ཡང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཉེ་བར་འཇོག་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །
ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་ནས་ཡོངས་སུ་ཡིད་མི་འཆད་དོ། །ཡོངས་སུ་ཡིད་མི་འཆད་པས་


[41A]༄༅། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་འཛིན་
ཏེ༑ ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་
སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ལ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་ཆོས་བདུན་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ངོ། །བདུན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་དང། ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ལ་རློམ་སེམས་ཀྱང་མེད་པ་དང། བཟོད་ཅིང་དེས་ལ་སེམས་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་རྩོམ་ལ་
ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་དང། བསམ་གཏན་ཡང་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་ལ། དེ་ཡང་མི་གནས་པའི་བསམ་གཏན་པ་བསམ་གཏན་པ་དང་


[41B]མེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་ལ་དེ་མཚན་མ་ཡང་སེལ་བ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་བདུན་པོ་དེ་དག་
དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་
བརྒྱད་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་སྟེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང། རྒྱན་
སྦྱིན་པ་དང། སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་བསྟི་སྟང་བྱེད་པ་དང། གུས་པ་དང་བཅས་པ་དང། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཀུན་འགེད་པའི་ངང་ཚུལ་
ཅན་དང། བདག་ལ་མི་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་
ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ངོ། །བམ་པོ་གསུམ་པ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་དགུ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་དོ། དགུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་སྡོམ་པ་དང། ངག་སྡོམ་པ་དང། ཡིད་སྡོམ་པ་དང། འདོད་ཆགས་


[42A]༄༅། །བསལ་བ་དང། ཞེ་སྡང་བསལ་བ་དང། གཏི་མུག་གསལ་བ་དང། སླུ་བ་མེད་པ་དང། མཛའ་བ་བརྟན་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་དགུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་དེ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་མི་ཉམས་ཤིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་
ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་དོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐོས་ན་མི་འཇིགས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་བ་དང་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་
གནས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐོས་ན་མི་འཇིགས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་བ་དང་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐོས་ན་མི་འཇིགས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་བ་དང། ལྷ་རྒུད་
པ་ཐོས་ན་མི་འཇིགས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་བ་དང། མི་རྒུད་པ་ཐོས་ན་མི་འཇིགས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་བ་དང། དབུལ་བ་དང། མུ་གེ་དང། རྐུན་པོ་དང། རང་རྟ་དང། དམག་
གི་གནོད་པ་ཐོས་ན་མི་འཇིགས་ཅིང་སྙིང་རྗེ་བ་སྟེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་


[42B] ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་མེད་ཅིང་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། བགོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་
པར་གྱུར་ཏེ་ང་ཡི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་ལ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་
མ་བྱས་ཀྱི་བར་དུ་བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང་ངོ། །སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་ལས་ཀྱང་
མི་ཉམས་ཤིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེ་ཏོག་ཁྱེར་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའམ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། མེ་ཏོག་འདི་ཇི་ལྟར་དྲི་ཞིམ་ལ་ཁ་དོག་བཟང་ཞིང་བལྟ་ན་སྡུག་སྟེ་
ཡིད་དུ་འོང་བ་དང། མཛེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེའང་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་དང། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་
ཤིང་ལྗོན་པས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བར་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱེ་མ་དང། བདུག་སྤོས་དང་ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། བཞོན་


[43A]༄༅། །པ་དང། གོས་དང། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དང། གསེར་དང། དངུལ་དང། བཻ་
ཌཱུརྱ་དང། མུ་ཏིག་དང། དུང་དང། མན་ཤེལ་དང། བྱི་རུའི་བར་དུ་གང་ཅི་འབུལ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་བསྒྲུབ་
པའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དེའི་སེམས་ཀྱི་སྨོན་པ་འགྲུབ་
པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སུ་ལའང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཚིག་མི་བརྗོད་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཚིག་ཤ་སྟག་
བརྗོད་དེ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་སེམས་ཅན་གང་གིས་ཀྱང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་སྒྲ་མི་ཐོས་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྒྲ་ཤ་སྟག་ཐོས་པར་
འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་གི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་མི་ཚོལ་ཞིང་གཞན་བདེ་བས་དགའ་བར་འཛིན་ཏེ། དེ་བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བའི་དམ་པས་ཚིམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་


[43B]བླང་ཤིང་སྒྲུབ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོ་སྟེ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ལྡན་ཞིང་འབྱུང་
བའི་ཤེས་རབ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུལ་གང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཡུལ་དེར་ཡང་སྐྱེས་པའམ། བུད་མེད་
དམ༑ ཁྱེའུ། བུ་མོའམ། སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་དེས་མཐོང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏུ་འཇུག་ཅིང་སུ་ལའང་ཉན་ཐོས་དང། རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཏམ་མི་བརྗོད་ཅིང། གཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐེག་པའི་གཏམ་ཤ་སྟག་བརྗོད་དེ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་
སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་གྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱི་རྙེད་


[44A]༄༅། །པ་མི་འཕྲོག་ཅིང། གཞན་གྱིས་ཐོབ་ན་དགའ་བར་འཛིན་ཏེ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་གང་ཇི་སྙེད་
ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་འཕྲོག་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མའམ། སུའང་རུང་སྟེ་ཉེས་པ་བྱུང་བས་མི་རྒོལ་བ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་ཏེ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་
བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཉེས་པའི་མིང་ཡང་ཡེ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། ཉེས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་
དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འདོད་ཅིང་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་ལ་ཡོངས་སུ་ཡིད་ཆད་པ་མེད་པའི་རང་
བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྐད་དུ་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པས་དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་གང་དག་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་
འདོད་ཅིང་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཡིད་ཆད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་


[44B]དུང་དང། རྫ་རྔ་དང། འཁར་རྔ་དང། པི་ཝང་རྒྱུད་གཅིག་པ་དང། སྒྲ་སྙན་དང། འཁར་དཀྲོལ་དང། གླིང་
བུ་དང། པི་ཝང་དང། བ་ལ་ཀི་དང། ཀིམ་པ་ལ་ལ་སོགས་པ་རོལ་མོ་སིལ་སྙན་གྱི་ཡོ་བྱད་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་
པ་བྱེད་ཅིང། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་སྟེ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་སིལ་
སྙན་བརྒྱ་སྟོང་མ་དཀྲོལ་མ་བརྡུངས་པར་སྒྲ་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྗེད་ངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དྲན་
པར་འགྱུར་བའི་གདམས་ངག་གིས་འདོམས་ཏེ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་
བུ༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཆོས་བསྟན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྤོབས་པ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་མོད་ཀྱི། མོས་པ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་


[45A]༄༅། །མོ་གང་དག་གིས་གང་ཐོས་ནས་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མདོར་བསྟན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང། ཇི་ལྟར་བསམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བག་ཡོད་པར་གནས་པ་དང། ཇི་སྐད་དུ་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང། སྨོན་
ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་ཇི་ལྟར་བསམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་
རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི། ངོ་མཚར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བག་མཆིས་པ་ལ་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ནི། ནན་ཏན་ལ་གནས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་


[45B] སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་འགྲུབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི། བདག་ཡོད་པ་ལ་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ནི། ནན་ཏན་ལ་གནས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། སྨོན་ལམ་གྱི་
ཁྱད་པར་གྱིས་འགྲུབ་བོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ངས་སྔོན་ཅི་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་བོ་།ཤཱ་རིའི་བུ། ང་བག་ཡོད་པ་ལ་
གནས་པས་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ངས་ནན་ཏན་བྱས་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། བག་མེད་པར་གནས་ཤིང་ཚིག་གི་ལས་
ལྷུར་ལེན་པ་དང། ནན་ཏན་མེད་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་
ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་མིང་དུ་གདགས་པར་དམ་འཆའ་བར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཇི་ལྟར་
བཅས་པ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སོ་སོའི་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཀུན་གྱིས་


[46A]༄༅། །ཀྱང་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་བསླབ་པ་ཇི་ལྟར་བཅས་པ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བགྱིའོ། །ནན་ཏན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ། །བག་མཆིས་པར་གནས་པར་བགྱིའོ་།སྨོན་ལམ་རྣམས་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིའོ། །ཇི་ལྟར་བསམ་པའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་
གྱུར་གྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་
ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ ཤཱ་རིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་སེངྒེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དག་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་འདས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་


[46B] ཤཱ་རིའི་བུ། དཔེར་ན། སེངྒེ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤ་སྟག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དང་གཞན་དུ་
འབྱུང་བ་ངས་གཟིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མིང་སྨོན་ལམ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤ་སྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་
བར་འགྱུར་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བར་ལྷག་ཆད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚེའི་ཚད་ནི། མ་གཏོགས་སོ། །
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་
རེ་རེ་ཞིང་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པ་བཅུ་བཅུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་
དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་བྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་


[47A]༄༅། །བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་
ནུར་གྱུར་པ་འདི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ཡུན་ཇི་སྲིད་
ཅིག་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ། དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི། ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། དེ་སྐད་ཅེས་
གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་
ཏོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་ལ་དྲིས་ཤིག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་
བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། ཁྱོད་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་ལ་ཅི་ཁྱོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་


[47B] འོན་ཏེ་མ་ཞུགས་ཞེས་དེ་དྲིས་ཤིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་
པར་ཞུགས་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་ཡང་རྒྱ་ན། ཁོ་བོ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མེད་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཇི་ལྟར་
འགྱུར། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཁྱོད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་སམ། སྨྲས་པ་
རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་ཁོ་བོས་སེམས་ཅན་ཞིག་དམིགས་
ན་ནི༑ དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཡང་དེ་དག་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་འཇུག་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡང་མེད་སྲོག་ཀྱང་མེད། གང་
ཟག་ཀྱང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་འཇུག་པ་མེད་དོ། །ལྡོག་པ་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མ་ཞུགས་སམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་
ནི༑ མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། ཆོས་གང་ཟག་པ་མེད་ཅིང་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་མེད་


[48A]༄༅། །ལ༑ མཚན་མ་མེད་ཅིང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་ཞུགས་
པ་དེ་དང་འདྲ་བས་སངས་རྒྱས་སུ་ཞུགས་པ་དེ་དང་མི་འདྲ་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་མ་ཞུགས་
སམ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཁྱོད་ཉིད་ལ་དྲིའི། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུང་སྟོན་ཅིག་རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་གཟུགས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སྨོན་ཏམ། འོན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དམ་གཟུགས་ཀྱི་
དབེན་པ་ཉིད་དམ། གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གཟུགས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའམ་
འོན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དམ། གཟུགས་ཀྱི་དབེན་པ་ཉིད་
དམ༑ གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། དེ་ནི། མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་མེད་དོ།།


[48B] གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། གཟུགས་ཀྱི་དབེན་པ་ཉིད་དང་
གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་ནི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་
པར་ཤེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ཏམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ཏམ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྣམ་པར་ཤེས་
པ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུའང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའམ། སྨྲས་པ། འཇམ་
དཔལ༑ དེ་ནི། མ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་མེད་དོ་།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་
ཉིད་ཀྱི་བར་དུའང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུའང་


[49A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བདག་
གམ༑ བདག་གི་ཞེས་བྱ་བར་གདགས་པར་ནུས་སམ། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་དེ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་ཆོས་
དེ་གང་ཞིག་ཡོད། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའང་གང་ཞིག་ཡོད། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཁྱོད་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་གཞན་དག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པ། ཚད་མར་གྱུར་པས་ཁོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་མེད་དོ། །ཁོ་བོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །ཞེས་བཤད་
ན༑ བསྟན་པ་དེ་ཐོས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ནི༑ སྐྲག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི། སྐྲག་པ་མེད་པའོ། །སྐྲག་པར་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་ཆོས་སྟོན་ཏེ། གང་སྐྲག་པ་
དེ་ནི༑ སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་སྐྱོ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །གང་


[49B] བཅིངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་བཅིངས་པ་མེད་པ་དེ་ནི། ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཆགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི། འགྲོ་བ་མེད་
དོ༑ ༑གང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ནི། འོང་བ་མེད་དོ། །གང་འོང་བ་མེད་པ་དེ་ནི། སྨོན་པ་མེད་དོ། །གང་སྨོན་པ་མེད་པ་དེ་ནི། སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་མེད་དོ། །གང་
སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་མེད་པ་དེ་ནི། ལྡོག་པ་མེད་དོ། །གང་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེ་ནི། ཕྱིར་ལྡོག་པ་སྟེ། ཅི་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་ཅེ་ན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་ཕྱིར་
ལྡོག་གོ་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། ཆད་པར་འཛིན་པ་དང། རྟག་པར་འཛིན་པ་དང། མཚན་མར་
འཛིན་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ་།ནམ་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དེའི་ཚེ་འགྱུར་བ་མེད་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ་གང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅེ་
ན༑ སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གོ་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གོ་དེ་
ལ་གང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། བྲལ་བ་མེད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་མེད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་


[50A]༄༅། །ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ལེན་པ་མེད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ་།དོར་བ་
མེད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་དང། མིང་ཙམ་དུ་ཟད་པ་དང། སྟོང་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་
འགག་པ་དང། འོང་བ་མེད་པ་དང། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང། རྡུལ་མེད་པ་དང། རྡུལ་དང་
བྲལ་བ་དང། བདག་གི་བ་མེད་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་མེད་པ་དང། ཟད་པ་མེད་པ་དང། བླང་པ་མེད་པ་དང་མཉམ་པ་དང་མི་
མཉམ་པ་མེད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་གང་ལས་འདི་དག་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གནས་མི་དམིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་གང་གིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་འཇིགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་


[50B] །གང་འཇིགས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི། ཅིའང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ་།སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཅི་ལས་བསམ་
ཞིང་དེ་སྐད་དུ་སྟོན། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་འཇིགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི། འདི་སྙམ་
དུ་བདག་ཅག་གིས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་དེ་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཇི་
སྙེད་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྙེད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །གང་དག་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་སེམས་
ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་དམིགས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་ཅིའང་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མེད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་དེ་མི་དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
འཚང་རྒྱ་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ནམ་མཁའི་ཁམས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའམ་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། དེ་ནི་


[51A]༄༅། །མ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་
བསྟན་མོད། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་
བཞིན༑ བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བར་ནམ་མཁའ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་དང། བྱང་ཆུབ་དེ་ནི། གཉིས་སུ་མེད་དེ། གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དོ། །གང་གིས་
དེ་ལྟ་བུའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ནི། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཤེས་པ་མེད་ལ། དེས་མ་ཤེས་པའང་གང་ཡང་མེད་དོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་པའི་ཚེ་དགེ་སློང་ཁྲི་
ཉིས་སྟོང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ལྷ་དང་མི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་
རྣམ་པར་དག་གོ་སྲོག་ཆགས་དགུ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་གིས་སྔོན་མ་བསྐྱེད་པ་ལས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་
ཏོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་


[51B]གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ནས་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁ་རོག་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་བ་ལ་བདག་རྣམ་པར་
རྟོག་ཏུ་མ་གཞུག་རིགས་ཀྱི་བུ། གང་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཞེས་
ཟེར་ན༑ དེ་ཉིད་དེའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བདག་གིས་ནི། སེམས་གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་
སུ་མ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་བདག་གིས་སེམས་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བས་བྱང་ཆུབ་ཏུའང་སེམས་མ་བསྐྱེད་དོ། །སྨྲས་པ་འཇམ་དཔལ། རྗེས་
སུ་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེའི་དོན་གང་ཡིན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་
པའོ༑ ༑སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཅིའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་


[52A]༄༅། །དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་སྟེ། དབེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པས་རོ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་
དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང། ཆད་པ་མེད་པ་དང། རྟག་པ་མེད་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་དང། མི་འགག་པ་དང། ངའི་བ་མེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་
མེད་པ་དང། དོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཅིང། མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། མཉམ་
པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི། ཁམས་ལས་ཐ་དད་པར་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་
སུ་མི་མཐོང་ངོ། །གཅིག་ཏུ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་འདི་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མི་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །མི་
མཉམ་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟོད་མ་ནས་དག་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་
པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ནི། འདི་སྲིད་ཅིག་ནས་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་


[52B] །ཞེས་བགྱི་བར་མི་སྟོན་ཏེ། འཁོར་འདི་དག་ནི། ཉན་པར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ནི། ཟབ་མོའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མི་དམིགས། སེམས་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་དེ་ཙམ་
དུ་ཟབ་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་ཏེ། དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་དམིགས་པས། ངས་འདི་སྲིད་ཅིག་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་།ཞེས་བྱ་བར་མི་སྟོན་ན། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཕྲག་བདུན་འདས་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་དེའི་ཚེ་
དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འབྲུག་སྒྲའི་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་
བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་


[53A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་
འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབྱུང་བ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྲུག་སྒྲའི་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་
དེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་ནི། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིར་གྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུས་
པ་ནི༑ དེའི་ཉིས་འགྱུར་དུ་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་དང་ལྡན་པ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ་
བྱུང་སྟེ༑ རིགས་ཀྱི་བུ། རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བུ་དང། ཆུང་མ་དང། གཉེན་འདབ་དང། འཁོར་དུ་བཅས་པས་ལས་གཞན་མེད་ཅིང་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་
སེམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྲུག་སྒྲའི་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ལོ་
བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་ཞལ་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་གཞན་དང་གཞན་དག་དང། ན་བཟའ་གསར་པ་གསར་པ་གཞན་དང་གཞན་དག་དང། ཕོ་


[53B]དག་དང། རིམ་གྲོ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་གཞན་དང་གཞན་དག་དང། བདེ་བར་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་རིམ་གྲོ་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འདས་པའི་འོག་ཏུ་དེ་གཅིག་པུ་དབེན་པ་ན་གཉིས་སུ་མེད་པར་འདུག་འདུག་པའི་ཡིད་ལ་རྣམ་པ་འདི་
ལྟ་བུའི་སེམས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། བདག་གིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མང་པོ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཀྱང་དེ་དག་ངེས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ན། དེ་ནི། དགེ་
བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་བརྒྱ་བྱིན་དུ་བྶྔོའམ། ཚངས་པར་བྶྔོའམ། འཁོར་ལོས་
བསྒྱུར་བར་བྶྔོའམ། ཉན་ཐོས་སུ་བྶྔོའམ། རང་སངས་རྒྱས་སུ་བྶྔོའམ། གང་དུ་བསྔོ་སྙམ་པ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ། རྒྱལ་པོ་དེ་སེམས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སྟེང་
གི་བར་སྣང་ལས་ལྷ་མང་པོས་སྒྲ་བསྒྲགས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་།དེ་ལྟར་དམའ་བའི་སེམས་མ་སྐྱེད་ཅིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡངས་
པ་བྱས་ཀྱི། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱས་པ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་དེ་


[54A]༄༅། །དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། དེས་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །བདག་ནི། བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་
ལྡོག་གོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །སྙམ་མོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་དེ་
སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྲུག་སྒྲའི་དབྱངས་
ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་
ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྲུག་སྒྲའི་དབྱངས་
ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་དམ་ཆོས་ཞུ། །སྐྱེས་བུ་དམ་
པ་མཆོག་སྐྱེ་བར། །རྣམ་པ་གང་གིས་འགྱུར་བ་དེ། །རྣམ་པར་འདྲེན་པས་བདག་ལ་གསུང། །རྣམ་འདྲེན་ཁྱོད་ལ་མངོན་སུམ་དུ། །མཆོད་པ་ཡངས་པ་


[54B] །མ་ངེས་སེམས་ཀྱིས་བགྱིས་གྱུར་གྱི། །གང་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་མ་བགྱིས། །བདག་ནི་གཅིག་པུ་དབེན་གནས་ཚེ་།འདི་འདྲའི་སེམས་ཤིག་སྐྱེས་པར་
གྱུར༑ ༑བདག་གིས་བསོད་ནམས་ཆེ་བསགས་ན། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་དེ་བསྔོ་སྙམ། །ཚངས་པར་བསྔོ་འམ་བརྒྱ་བྱིན་ནམ། །གླིང་བཞིའི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པར་རམ། །འོན་ཏེ་
ཉན་ཐོས་དངོས་པོར་རམ། །རང་རྒྱལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསྔོ་སྙམ་།དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་དེ་མ་ཐག་ལྷ་རྣམས་སྒྲ་འབྱིན་བརྗོད་པ་ནི། །དམའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་
འདི༑ ༑རྣམ་པར་ཆུད་གསོན་མ་བྱེད་ཅིག་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །སྨོན་ལམ་རླབས་ཆེན་གདབ་པར་གྱིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་རབ་བསྐྱེད་བྱས་ཤིང། །
འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་གྱིས། །དེ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གཙོ། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ལ་བདག་ཞུ་སྟེ། །ཐུབ་པ་ཇི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ན། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་གང་གིས་འཐོབ། །དེ་དོན་བདག་ལ་བསྟན་དུ་གསོལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་བགྱིས་ཤིང། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་འདྲར་བདག་ཀྱང་སྨོན། །
དེ་ཡི་ཚིག་དེ་གསན་གྱུར་ནས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པ་།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཤེས་པར་གྱིས། །རིམ་གྱིས་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པར་བྱ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་


[55A]༄༅། །ཅད་རྐྱེན་བཞིན་ཏེ། །འདུན་པའི་རྩ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་།གང་གིས་སྨོན་ལམ་ཅི་བཏབ་པ། །དེ་འདྲའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོ་ངས་
ཀྱང་སྔོན་ཆད་ནི། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་གྱུར་།སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་དོན་དུ། །ངས་ནི་སྨོན་ལམ་དམ་པ་བཏབ་།སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་ཚུལ་
དུ༑ ༑ངས་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ངས་ཐོབ་པས། །ང་ཡི་བསམ་པ་རྫོགས་པར་གྱུར། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བརྟན་གྱིས་ལ། །མི་འགྱུར་སེམས་ནི་
བསྐྱེད་པར་གྱིས། །གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་བྱས་ན། །ཁྱོད་ཀྱང་ཡང་དག་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཐུབ་པའི་གསུང་དེ་ཐོས་གྱུར་ནས་།རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་དགའ་བར་གྱུར། །འཇིག་
རྟེན་ཀུན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ། །སེངྒེའི་ང་རོར་ཚིག་འདི་བརྗོད་།འཁོར་བ་ཐ་མ་མེད་པ་ཡི། །སྔོན་གྱི་ཐ་མ་ཇི་སྲིད་པ། །དེ་སྲིད་སེམས་ཅན་ཕན་དོན་དུ། །སྤྱོད་པ་
དཔག་ཡས་སྤྱད་པར་བྱ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་སྤྱན་སྔ་འདིར་།བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མགྲོན་གཉེར་ཏེ། །དབུལ་ཞིང་
ཕོངས་པ་དགྲོལ་བར་བྱ། །དེ་རིང་ཕན་ཆད་གལ་ཏེ་ཡང། །བདག་གིས་འདོད་ཆགས་སེམས་བསྐྱེད་ན། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་གང་བཞུགས་པའི། །སངས་རྒྱས་


[55B] །བྱང་ཆུབ་ནམ་ཞིག་ཐོབ་པར་དུ་།ཐ་བའི་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང། །ཕྲག་དོག་དང་ནི་སེར་སྣ་ཡང། །དེ་རིང་ཕན་ཆད་མི་བྱ་འོ། །ཚངས་
པའི་སྤྱོད་པ་བདག་གིས་སྤྱད། །སྡིག་པའི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་།ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་དང་ངེས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ། །བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་
རིངས་ཚུལ་དུ། །འཚང་རྒྱར་མོས་ཤིང་སྤྲོ་བ་མེད། །ཕྱི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་ཡང། །སེམས་ཅན་གཅིག་ཕྱིར་སྤྱད་པར་བྱ། །ཚད་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི། །སངས་
རྒྱས་ཞིང་ནི་སྦྱང་བར་བྱ། །ཕྱོགས་རྣམས་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་།བདག་གི་མིང་ནི་ཐོས་པར་བྱ། །བདག་གིས་བདག་ལ་ལུང་བསྟན་ཏེ་།སངས་རྒྱས་འགྱུར་བར་དོགས་
པ་མེད༑ ༑བདག་གི་ལྷག་བསམ་རྣམ་པར་དག་བདག་དབང་འདི་ན་འདྲེན་པ་རྣམས། །ལུས་དང་ངག་གི་ལས་རྣམས་ཀྱང། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བདག་གིས་སྦྱང། །
ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་སྦྱང་བར་བྱ། །མི་དགེའི་ལས་ནི་སྤྱད་མི་བྱ་།མ་འོངས་དུས་ན་སངས་རྒྱས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་།བདེན་པ་དེས་ནི་ས་འདི་ཡང། །
རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་གྱུར་ཅིག་བདག་གིས་བདེན་ཚིག་གང་བརྗོད་པ་།མ་ནོར་ཡང་དག་སྨྲས་ཤེ་ན། །བདེན་པ་དེས་ནི་མཁའ་དབྱིངས་ལས་།སིལ་སྙན་དག་


[56A]༄༅། །གི་སྒྲ་གྲག་ཤོག་བདག་ལ་གལ་ཏེ་གཡོ་མེད་ཅིང། །དེ་བཞིན་ཐ་བ་མེད་ཅེ་ན། །མནྡཱ་ར་བའི་མེ་ཏོག་བཟང། །བདེན་པ་དེས་ནི་ཆར་དུ་
ཕོབ༑ ༑ཡང་དག་དོན་དུ་ངེས་པ་ཡི། །ཚིག་བདེན་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་དང། །ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །བྱེ་བའི་ཞིང་རྣམ་རབ་ཏུ་གཡོས། །དེ་ཡི་
མོད་ལ་མཁའ་དབྱིངས་ནས། །སིལ་སྙན་བྱེ་བའི་སྒྲ་ཡང་བྱུང་།མེ་ཏོག་མནྡཱ་ར་བ་དག་མི་འགྲེང་བདུན་སྲིད་བབ་པར་གྱུར་།རྒྱལ་པོ་དེ་ཡི་རྗེས་བསླབ་སྟེ། །སྲོག་
ཆགས་བྱེ་བ་ཉི་ཤུ་ཡི། །འདྲེན་པར་བདག་ཅག་འགྱུར་སྨོན་ཅེས། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྒྲ་ཡང་བསྒྲགས། །དེ་ལྟར་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་།ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་ཐམས་
ཅད་ཀྱང། །རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་རྗེས་སློབ་ཅིང། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་ཞུགས་པར་གྱུར། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནམ་
མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་
འདི་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་


[56B]བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་གྱི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པར་གྱུར་ཏོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་
དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ་།འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ། །འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ། །འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ། བར་འགའ་ཡང་དེས་བདག་
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར་སྙམ་པའི་སེམས་གཅིག་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འབྲུག་སྒྲའི་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྤྱན་སྔར་རྒྱལ་པོ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་དོན་དུ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ས་


[57A]༄༅། །སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བཙུད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང་ཤེས་
རབ་ལ་ཡང་དག་པར་བཙུད་དེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བསྙེན་བཀུར་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་བྱས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་བཟུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་འོག་གི་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་བཞི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཚད་མེད་པ་དང། སྐུ་
ཚེའི་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བཞུགས་པ་སྟེ། དེ་ད་ལྟར་ཡང་བཞུགས་ཤིང་འཚོའོ། །གཞེས་སོ། །སྔོན་བྱུང་བའི་ལེའུ་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་
བདུན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་
སྒྲས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཡང་ཡོངས་སུ་


[57B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན། ཅིའི་
ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན། ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱར་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་ཐོབ་ཟིན་པ་ནི། གཟོད་ཐོབ་པར་མི་བྱའོ། །སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པའོ༑ ༑ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་
དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི། གཉིས་སུ་མེད་དེ། གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྐད་


[58A]༄༅། །ཟེར་བ་ལ། གང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། གང་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། གཟུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། ཚོར་
བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི། ཇི་ལྟ་བུ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་རྟག་པའམ་མི་རྟག་
པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། དེ་ནི་མ་མཐོང་ངོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་གང་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་
མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའམ། འགྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། དེ་ནི། མེད་དེ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ་
རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ཆོས་གང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་མེད། འགྲིབ་པ་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ་དེས་ཆོས་ཅིས་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ། སྨྲས་པ། དེས་ཆོས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་


[58B]གང་གི་ཚེ་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའམ་འགྲིབ་པར་བྱེད་པ་མེད་དེ། གང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའམ་འགྲིབ་པར་མེད་པ་དེ་ནི། མཉམ་པ་
ཉིད་དོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། གཟུགས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་
རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། ད་ལྟར་ཁྱོད་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བཟོད་པ་ཐོབ་
ཀྱང་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་ན། འཇམ་དཔལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གཞན་དག་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་
དག་པར་གཟུད་པར་བྱ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁོ་བོ་ནི། སེམས་ཅན་གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་མི་འཛུད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་
སེམས་ཅན་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་གིས་སེམས་ཅན་དམིགས་པ་དེས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དམིགས། གང་གིས་བྱང་ཆུབ་དམིགས་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་


[59A]༄༅། །ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་འཛུད་པར་བྱེད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ། བདག་གིས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མི་དམིགས། སེམས་ཅན་ཡང་
མི་དམིགས་པས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཛུད་པར་མི་བྱེད་དོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པར་བྱེད་པའང་མེད་དེ། དེ་ལས་ལྡོག་པའང་
མེད་དོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས། དེ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སྨོན་པ་མེད་དོ། །ལྡོག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདུ་
བྱེད་རྣམས་ལ་གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་དང། གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་དེ། དེ་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཚིག་སྟེ༑ སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྨོན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བཟོད་པ་ཐོབ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གིས་
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བར་སེམས་མི་བསྐྱེད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་
བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། དེ་ནི། མ་མཐོང་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ལ་གཟུགས་མེད་ཅིང་བསྟན་དུ་མེད་པས་


[59B] ཡིད་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའམ། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ་མིང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དབེན་ཞིང་བྱེད་
པ་མེད་པའོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལས་བསམ་ནས་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མེད་དོ་།ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་དེ་ནི། མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ཐོབ་པ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་གང་ཞིག་ཡོད། སྨྲས་
པ༑ འཇམ་དཔལ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རློམ་སེམས་མེད་ཅིང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་
འདི་ནི༑ མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་རྡུལ་ཙམ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་མི་འགོག་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་
ཉིད་དང། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། དེ་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཞུགས་ཏེ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཆོས་གང་ཡང་
མི་དམིགས་ཤིང། མི་དམིགས་པས་གཅིག་པའམ། ཐ་དད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་


[60A]༄༅། །འདི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་ཤིང་ཤེས་ཀྱང་ལུས་ལའང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད། སེམས་ལའང་
མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་འདི་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། རྒྱུ་བ་
མེད་པའི་ཚིག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་རྒྱུ་བ་ཁམས་གསུམ་ན་ཐ་སྙད་དུ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་དུ་མེད་དེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་
དེ་ནི༑ བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་ནི་གནས་མེད་ཅིང་རྒྱུ་བ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་དེ་ནི། ཐོབ་
པ་མེད་པ་ལས་ཐོབ་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ནི། ཆོས་གང་ཡང་ཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་ཐོབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བམ་པོ་བཞི་པ་སྟེ་
ཐ་མ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདིའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལེགས་པར་


[60B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་ལ་དྲིས་ཤིག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ལ་དྲིས་ཤིག་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་
ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ནི། འདོད་ཆགས་
དང་མ་བྲལ་བའོ། །གང་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་ནི། སྲེད་པའོ། །སྲེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི། སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཚོར་བ་ཡོད་དོ། །
གང་ལ་ཚོར་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་འབྱུང་བ་མེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། ཁོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་དམིགས་པ་མེད་པས་དེའི་
ཕྱིར་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་


[61A]༄༅། །ཏུ་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ལ་བདག་གིས་བདག་བསྟོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་བཞིན་དུ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་ན། དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བདག་བསྟོད་དུ་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་
ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་སྨོན་ལམ་སྟོན་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱོད་ལས་སྨོན་ལམ་དེ་དག་ཐོས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ཀྱང་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་སླར་མི་ཟློག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་བསྟན་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་
གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ངས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་


[61B] །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་བདག་ལ་ཉན་ཅིང་
སྨོན་ལམ་དེ་དག་ཐོས་ནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ནན་ཏན་བགྱིད་ན། བདག་གིས་བསྟན་པར་བགྱིའོ། །དེ་ལྟར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་
གྱུར་པས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་
པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་
བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མ་མཆིས་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་བདག་གིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ནི། ནམ་བདག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་བལྟས་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་བཙུད་པ་དང། བདག་གིས་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བཀོད་པ་དང། བདག་གིས་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བཙུད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་


[62A]༄༅། །དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ལ་ཡང་དག་པར་བཙུད་པ་དང། བདག་གིས་བསྐུལ་པ་དང། བདག་གིས་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་
གྱུར་པར་མ་མཐོང་བདེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་བྱའི། ནམ་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་སྤྱན་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་བལྟས་ཀྱང་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་མ་བཀོད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་མཐོང་བར་མ་
གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་བདག་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ། །ཞེས་བགྱི་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པོ། །དེ་ནས་
འཁོར་དེའི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་སྙེད་ཅིག་
མཐོང་བར་གྱུར་སྙམ་པ་དང། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཐུགས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་


[62B] དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བརླགས་ཤིང་བཤིག་སྟེ་ཐལ་བར་བྱས་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་
ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དེ་དག་རྩིས་ཤེས་པའམ་རྩིས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དག་གིས་བརྒྱ་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །ཞེའམ། སྟོང་ཕྲག་འདི་སྙེད་
ཅིག་ཡོད་དོ། །ཞེའམ། འབུམ་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །ཞེའམ་བྱེ་བ་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །ཞེའམ། བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །ཞེའམ། བྱེ་བ་
སྟོང་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །ཞེའམ། བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་འབུམ་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཤེས་པའམ། བགྲང་བའམ་གཞལ་བའམ། ཚད་གཟུང་བར་ནུས་
སམ༑ གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། མ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། དེ་ནི། མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་
གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་བལྟས་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རེ་རེར་ཡང་དེ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་མཐོང་བར་འགྱུར་
རོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ནི། བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་


[63A]༄༅། །ལ་གངྒཱའི་ཀླུང་དུ་མའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཙམ་གྱི་ཐ་གྲུ་ཡངས་པ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རིན་པོ་ཆེ་བརྒྱ་སྟོང་འབུམ་
ཕྲག་དུ་མ་ལས་གྲུབ་པ་དང། རིན་པོ་ཆེ་བརྒྱ་སྟོང་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་སྤྲས་པ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཚད་ཙམ་དུ་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་པར་མི་བགྱི་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྟོང་གསུམ་གྱི་
སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཅུའི་ཚད་ཙམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་སྐྱེས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དེའི་འོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཐམས་ཅད་རྒྱས་ཤིང་ཁྱབ་པར་
གྱུར་ཅིག་ཅེས་བགྱི་བར་སྨོན་ལམ་དེ་སྐད་བཏབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དེའི་དྲུང་བདག་འདུག་པའི་ཚེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དེ་ནས་མ་ལངས་ཀྱང་བདག་གི་སྤྲུལ་
པ་ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་དག་ཏུ་དང་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་


[63B]ཅེས་བགྱི་བར་སྨོན་ལམ་དེ་སྐད་བཏབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བདག་གིས་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིང་
ཙམ་ཡང་ཡེ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེ་སྡང་དང། ཐ་བ་དང། འཆབ་པ་མེད་པ། ཚངས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱོད་པ་ཤ་སྟག་གིས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་གང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་བུད་མེད་ཀྱི་མིང་ཡང་མི་གྲག་ཅིང་མངལ་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་ཅིང། སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་པར་བརྫུས་ཏེ་བྱུང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཤིན་ཏུ་དག་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཕྱོགས་
བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པར་གཤེགས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་དག་ཐེག་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མོས་
པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་མ་གཏོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་
སུ་གང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བགྱི་བར་སྨོན་ལམ་དེ་སྐད་བཏབ་བོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་


[64A]༄༅། །བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
རྒྱས་པ་ན་མིང་ཇི་སྐད་ཅེས་བགྱི་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།
རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་
པ་དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་ཀུན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་
སེམས་ཅན་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དང་
རིགས་ཀྱི་བུ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སམ། ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་དེའི་མཚན་གང་གིས་ཐོས་པ་དེ་དག་ནི། མི་འགྱུར་བ་ལ་ཞུགས་པ་དང། མོས་པ་ཆུང་བའི་གང་ཟག་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་


[64B]རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གི་སྨོན་ལམ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་དཔག་མེད་
ཀྱིས་དགའ་པའི་ཟས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་སྨོན་ལམ་མཛད་པ་ལྟ་བུའང་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ནི། བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཁ་ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཤིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་དེ་དག་གི་ལག་པ་གཡས་པར་རོ་བྲོ་བ་
བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱིས་གང་བའི་སྣོད་མངོན་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། སྣོད་དེ་དག་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ལྟར་བདག་ཅག་གིས་ཕྱོགས་
བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་མ་ཕུལ། སེམས་ཅན་དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། མགོན་མེད་པར་གྱུར་པ་དག་དང། ཡི་དྭགས་ཀྱི་
འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པ་གང་དག་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་ཡང་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་འགའ་ཡང་མི་སྙེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་མ་བྱས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བཟའ་


[65A]༄༅། །བ་ནི༑ ཚུལ་དང་མི་འདྲའོ། །ཞེས་བགྱི་བར་དྲན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང། དེའི་མོད་ལ་དེ་དག་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་
ཏེ༑ རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་ཞིང་ནམ་མཁའ་ལས་མཆི་བ་དང། རླུང་ལྟར་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་དང་ཚད་མ་
མཆིས་པ་དག་ཏུ་ཕྱིན་ནས་ཁ་ཟས་དེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་ཕུལ། སེམས་ཅན་ཕོངས་ཤིང་ལྟོགས་པ་དང་
མགོན་མ་མཆིས་པ་རྣམས་དང། ཡི་དྭགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བགྱིས་ནས་དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་ཏེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སླར་མཆི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བགྱི་བར་སྨོན་ལམ་དེ་སྐད་བཏབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བདག་གིས་ནི། བདག་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་
པའི་ཚེ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་དག་གོས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་
བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཅི་ལ་དགའ་བའི་གོས་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་རུང་བ་དག་བྱང་བར་གྱུར་ལ། གོས་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་


[65B]བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་མ་ཕུལ་བར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ནི། ཚུལ་དང་མི་འདྲའོ། །སྙམ་
པའི་དྲན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་དེ་དག་གི་སེམས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མ་མཆིས་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དག་ཏུ་མཆིས་ཤིང་གོས་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་བཀབ་སྟེ་སླར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་མཆིས་ནས་ཅི་དགའ་བའི་གོས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བགྱི་
བར་སྨོན་ལམ་དེ་སྐད་བཏབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དང་
ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཆིས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དག་ལ་ཕུལ་ནས་སླད་ཀྱིས་བདག་
ཅག་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་མ་མཆིས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་མི་དགེ་བའི་སྒྲ་མ་མཆིས་པ་དང། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲ་མ་མཆིས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་པའི་སྒྲ་མ་མཆིས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནི་གཟུགས་དང། སྒྲ་


[66A]༄༅། །དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བགྱི་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་བོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་མིང་ཅི་ཞེས་བགྱི་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་དག་ལ་རྡུལ་མེད་པ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འགྱུར་རོ། །གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཕྱོགས་གང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། རིགས་ཀྱི་བུ་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི། ལྷོ་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་འབྱུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདི་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ནང་དུ་འདུས་ཤིང་ཁོངས་སུ་ཆུད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་གཞན་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ནི། སྨོན་ལམ་


[66B] བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་རིན་པོ་ཆེ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་གང་ཞིང། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དུ་མས་སྤྲས་པས་རིན་པོ་ཆེ་ཀུན་དུ་བསྟན་
པ་དང་འདྲ་ལ། རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ན་དཀོན་ལ། སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་ཞིང་མི་སྲིད་པ་ཤ་སྟག་སྟེ་དེ་དག་གི་མིང་བརྗོད་ན་ཡང་ལོ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཐོགས་
པར་འགྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་འདི་གསེར་ལས་གྲུབ་པར་མཐོང་བར་དགའོ། །སྙམ་ན་ཡང་དེས་གསེར་ལས་གྲུབ་པར་མཐོང་བ་དང། དངུལ་ལས་གྲུབ་པར་མཐོང་བར་དགའོ། །སྙམ་ན་ཡང་དངུལ་
ལས་གྲུབ་པར་མཐོང་ལ། གཞན་གྱིས་གསེར་ལས་གྲུབ་པར་མཐོང་བ་མ་མཆིས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བཻཌཱུརྱ་ལས་གྲུབ་པ་དང། ཤེལ་ལས་གྲུབ་པ་དང། མུ་
ཏིག་དམར་པོ་ལས་གྲུབ་པ་དང། རྡོའི་སྙིང་པོ་ལས་གྲུབ་པ་དང་སྤུག་ལས་གྲུབ་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པའམ། ཙནྡན་ལས་གྲུབ་པའམ་
མ་ཀ་རུ་ལས་གྲུབ་པའམ། ཏ་ཀ་རུ་ལས་གྲུབ་པའམ། ཏ་མ་ལའི་ལོ་མ་ལས་གྲུབ་པའམ། ཙནྡན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོ་ལས་གྲུབ་པའམ་ཙནྡན་དམར་པོ་ལས་གྲུབ་པའམ། སུ་


[67A]༄༅། །རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་སྟེ། ཕན་ཚུན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་ཡང་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་
བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དེ་ལས་འོད་བྱུང་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་རང་ལས་འོད་བྱུང་བས་སྣང་ཞིང་གསལ་བ་མ་གཏོགས་
པར་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱང་མི་མངོན། སྐར་མ་དང། རིན་པོ་ཆེ་དང། ཞུགས་དང། གློག་གམ། སེམས་ཅན་གཞན་གང་གི་འོད་ཀྱང་མི་མངོན་པ་དང། གང་
དག་ཇི་ཙམ་དུ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་གདའ་བ། ཐ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དེ་སྙེད་དུ་དེ་དག་གི་འོད་ཀྱིས་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མེ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་བ་དང། ཁ་ཟུམ་བར་འགྱུར་པ་དང། གང་དུས་དང་ཚོད་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་ཡོངས་
སུ་སྤྱད་པར་འཚལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་གྲུབ་པ་མ་གཏོགས་པར་ཉིན་མཚན་གྱི་མིང་ཡང་མ་མཆིས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་གྲང་བ་དང། ཚ་བ་ཡང་མ་མཆིས་
རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བ་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་


[67B]བགྱིས་ནས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེའི་སྟེང་
གི་བར་སྣང་ལས་སིལ་སྙན་བལྟར་མི་གདའ་བ་བྱེ་བར་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྒྲ་འབྱིན་པ་དང། སིལ་སྙན་དེ་དག་ལས་ཀྱང་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་
མི་འབྱུང་གི། གཞན་དུ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
ཀྱི་སྒྲ་འབྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུར་མོས་པའི་སྒྲ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་
བལྟ་བར་འཚལ་ལམ། འཆག་གམ། འྒྲོའམ། འོང་ངམ། སྡོད་དམ་མཆིས་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་དག་དེར་སངས་རྒྱས་ལ་བལྟ་བའི་ཡིད་ལ་བགྱི་བ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དག་
གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་ན་བཞུགས་པ་དེ་དེ་ཉིད་ན་བཞུགས་པར་མཐོང་
བར་གྱུར་ཅིང། མཐོང་ནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་མམ། ནེམ་ནུར་རམ། ཡིད་གཉིས་སམ། ཆོས་ཀྱི་སོམ་ཉི་གང་ཅི་མཆིས་པ་ཡོངས་


[68A]༄༅། །སུ་ཆད་པར་གྱུར་ཏེ། བསྟན་མི་འཚལ་བར་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དེའི་དོན་ཡོངས་སུ་འཚལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བགྱི་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་བོ། །དེ་ནས་
འཁོར་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་སྨྲས་པ། གང་འདི་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་དེ་ནི། ཚུལ་དང་འདྲ་
བ་སྟེ༑ སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་དེའི་མཚན་ཐོས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཡིན་
ན༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་གང་དག་གིས་ལུང་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པ་དང། གང་དག་གིས་འཇམ་
དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་མིང་ཐོས་པ་དེ་དག་གིས་ནི། སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་བལྟའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་གང་གིས་སངས་
རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་གྱི་མཚན་བརྗོད་པ་བས་ནི་གང་གིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་མིང་བརྗོད་ན། འདི་ཉིད་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་


[68B] བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་དེའི་མཚན་བརྗོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་
པས་བསྐལ་པ་རེ་རེ་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་སྙེད་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་གྱིས་ཀྱང་མ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེའི་
ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མི་འམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་
ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་།འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་ལ་
ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པ་དང། དེའི་མོད་ལ་སྲོག་ཆགས་བྱེ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་
གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་གཞན་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ནི། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུའི་


[69A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་རྒྱན་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱན་དང། མཚན་ཉིད་དང། མཚན་མ་དང། སྤྱོད་པ་དང། གནས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྒྱན་གང་ཇི་སྙེད་ཅིག་
མཐོང་བ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བཀོད་པ་དང། སྙིགས་མ་ལྔའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་གི་ནང་དུ་འདུས་
པ་དང། ཁོངས་སུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བགྱི་བར་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་འཚལ་ན། བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སུག་ལས་གཞན་མ་མཆིས་པར་བཤད་དམ། དེ་
བས་ཀྱང་རིང་དུ་བཤད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དེ་དག་མཐར་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་གང་
ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པར་དབང་དུ་གྱུར་པ་གཞན་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་


[69B] འཇམ་དཔལ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ནི། ཐོགས་པ་མེད་དེ། དུས་གསུམ་ཀུན་ཏུ་འཇུག་གོ་དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་
གྱུར་ཏེ༑ འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དེ་བརྗོད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་དཔག་མེད་
ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདེ་བ་ཅན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཡོད་པ་དེ་གཉིས་འྡྲའམ། འོན་ཏེ་མི་འདྲ་སྙམ་པ་དང། དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཐུགས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲ་
ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱར་གཤགས་པའི་ཚད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་ཆུའི་ཐིགས་པ་གཅིག་བླངས་ན་
རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཆུ་བླངས་པ་དེ་དང། ཕྱི་ན་ལུས་པ་དེ་གཉིས་གང་མང་བར་འགྱུར། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བླངས་པ་ནི། ཉུང། སླད་


[70A]༄༅། །ན་ལུས་པ་ནི། ཚད་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། མི་དེས་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བརྒྱར་གཤགས་པའི་ཚད་
རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་ཆུའི་ཐིགས་པ་གཅིག་བླངས་པ་དེ་ཙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདེ་བ་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་
ཏན་བཀོད་པར་བལྟའོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི། ཆུའི་ལྷག་མ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པར་བལྟའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་རྩལ་
གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་
བཀོད་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་ལ་ལ་ལ་མངའ་བར་གྱུར་ཏམ། མངའ་བར་འགྱུར་རམ། ད་ལྟར་ལ་ལ་ན་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བ་ལྟ་ཡང་བཞུགས་
སམ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཡོད་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཕྲག་


[70B]ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ནས་འོད་ཟེར་ཡོན་ཏན་རྟག་ཏུ་མངའ་བ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྐུ་ཚེའི་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ད་ལྟར་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཚད་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པའི་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དང། ད་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ནས་འོད་ཟེར་ཡོན་ཏན་རྟག་ཏུ་མངའ་བ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་མཚུངས་ཏེ། ལྷག་ཆད་
མེད་དོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གོས་བགོས་པ། འཇུག་པ་ཆེན་པོས་ཞུགས་པས་གང་འདི་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་
སྤྱོད་པ་འདི་ཉིད་ལ་གནས་པ་བཞི་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཡང་འདི་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ་


[71A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་མིང་བསྟན་དུ་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གང་ན་མཆིས་པ་དང་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ནས་འོད་ཟེར་ཡོན་ཏན་རྟག་ཏུ་མངའ་བ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཡང་བསྟན་དུ་གསོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དེ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་བསྟན་དུ་གསོལ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་
དེ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་ཅིག་དང་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ནི། འོད་ཀྱི་ཏོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་མེད་པའི་དཔལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
ན་འདུག་གོ་གཉིས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་བླ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷོ་ཕྱོགས་ལོགས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་
འདུག་གོ་གསུམ་པ་ནི། ཞི་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནུབ་ཕྱོགས་ལོགས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་རབ་བརྩེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་


[71B]བཞི་པ་ནི། སྨོན་ལམ་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་སྟེ་བྱང་ཕྱོགས་ལོགས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐུ་བོ་ཆེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་འདུག་གོ་དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་འདི་ལྟ་བུ་མངོན་པར་མཛད་དེ། རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་དེ་མངོན་པར་མཛད་པས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ནས་འོད་ཟེར་ཡོན་ཏན་རྟག་ཏུ་མངའ་བ་རྒྱ་མཚོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་
ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱིས་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་མ་ཐོས་ཤིང་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་མིག་དང་ལྡན་པའི་ལག་ན་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲུ་འདུག་པ་མཐོང་བ་དེ་
བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ནས་འོད་ཟེར་ཡོན་ཏན་རྟག་ཏུ་མངའ་
བ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་སྐུ་ཐ་མལ་པ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་མངའ་བ་སྟེ། འཛམ་བུའི་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་རི་བོ་ལྟར་མཛེས་ཤིང་ལྷ་མེ་ལྷན་ནེ་ལྷང་ངེ་བཞུགས་པ་བྱང་


[72A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལུས་དཔག་ཚད་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་གིས་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བྱས་ཏེ་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དུ་མས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པའི་དྲུང་ན་སེངྒེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ཤིང་སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་མཛད་དོ། །སྤྲུལ་པ་དེ་དག་
ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོར་དོང་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཚོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐོང་ངམ། དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་
མགྲིན་གཅིག་ཏུ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་སྤྱོད་པ་ཅི་འདྲ་བའི་སྤྱོད་པ་དེ་ལ་བསླབ་པར་
བགྱིའོ༑ ༑བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་


[72B]ཚོགས་པ་ཁ་དོག་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། ལེ་
བརྒན་དང། ཤེལ་དང་དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་མང་པོ་ཐོན་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་སྣང་བར་བྱས་ནས་སླར་ལོག་སྟེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་
པ༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་
ཏན་བཀོད་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་དེ། བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་
སྟོང་པོ་དེ་དག་ལས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ནི། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པར་བསམ་པ་ཐག་པས་ཚིག་བརྗོད་དེ། དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་


[73A]༄༅། །བཀོད་པ་ཡང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་།ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ། དེ་དག་
གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདེ་བ་ཅན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཇི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བར་ལྷག་ཆད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་
གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པར་འདྲ་ཡང་གང་གིས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་
ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དག་ནི། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏོ། །གང་གིས་དམན་པའི་སེམས་དང། དད་
པ་ཙམ་གྱིས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ལས་དམའ་བ་དེས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུར་འཁོར་བ་ཕྱིར་བསྙིལ་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡོངས་


[73B] །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞི་པོ་འོད་ཀྱི་ཏོག་དང། ཡེ་ཤེས་བླ་མ་དང། ཞི་བའི་དབང་པོ་དང་སྨོན་ལམ་བློ་གྲོས་དག་ཀྱང་ཕྱོགས་བཞི་ནས་ཁང་
པ་བརྩེགས་པ་བཻཌཱུརྱའི་མདོག་ཏུ་འདུག་པ་མཚུངས་པ་མེད་པར་བཟང་བ་དག་གི་ནང་དུ་བཞུགས་ཏེ། ལྷ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་
ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི། རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད། མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་འབེབས། སིལ་སྙན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་ནི། སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་
ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འོང་བར་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་འཇིག་རྟེན་དུ་དོག་ས་ཆེར་གཡོས་པར་གྱུར་པ་དང། ཕྱོགས་བཞི་ནས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཞི་མཆི་བར་གདའ་བར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞི་པོ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐུལ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འོང་བར་གྱུར་ཏོ། །
དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་དེའི་མོད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལྷགས་ཏེ། ལྷགས་ནས་ཀྱང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་ནས་བབས་


[74A]༄༅། །ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་
ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་འཁོད་མ་ཐག་ཏུ་ཐམས་ཅད་དང་
ལྡན་པའི་འཁོར་ཕྱོགས་བཞི་ནས་སྣང་བ་ཆེན་པོས་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་
དག་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འོངས་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གོས་གྱོན་པ། འཇུག་པ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་
དག་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་དག་ལ་རིམ་གྲོ་བསྐྱེད་ལ་ཆོས་དྲིས་ཤིག་རིགས་ཀྱི་བུ་དག་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་དག་གི་སྨོན་ལམ་ཉོན་ཅིག་རིགས་ཀྱི་བུ་
དག་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་དག་གི་སྨོན་ལམ་ནི། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་གང་སུ་དག་གིས་
བདག་ཅག་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏེ་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཉི་ཤུར་འཁོར་


[74B]ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་བུད་མེད་གང་གིས་བདག་ཅག་གི་མིང་ཐོས་ན་ཡང་མྱུར་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ལས་
འགྱུར་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་དང་ལྡན་པ་དག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་བསྟན་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་དག་ཕྱིར་བཏུལ་བ་
མཛད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཡང་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་ནི། སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པའང་བགྱིད། སྒྱུ་མ་མ་མཆིས་པར་ཡང་བགྱིད་དེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་ཡང་སྐྱེ། འགག་ཀྱང་འགག་སྟེ། གང་ལས་སྐྱེ་བ་དང། འགག་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་
རྒྱའོ༑ ༑དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་བླ་མས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་


[75A]༄༅། །པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། གང་སུས་ཀྱང་མ་ཐོབ་མ་བཤིག་ཅིང། གང་ལ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ཆགས་པ་དམིགས་
སུ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་བླ་མས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། བྱང་ཆུབ་དེ་ཇི་ཙམ་དུ་ཡོད་པས་ཀྱང་མི་འཐོབ། མེད་པས་ཀྱང་མི་འཐོབ་བམ། སྨྲས་པ་
རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཡོད་པར་མ་གྱུར། མི་འགྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་
མེད་དོ༑ ༑སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཚུལ་གཅིག་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏམ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཚུལ་གཅིག་པའི་ཆོས་
བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། གང་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་མི་མཐོང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་མི་མཐོང་ལ། དམུས་ལོང་ཡང་
མ་ཡིན༑ ཤའི་མིག་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང། ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང། ཆོས་གང་ལ་ཡང་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་མི་མཐོང་བ་འདི་
ནི༑ ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་སྨྲས་པ། གང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་


[75B] འདི་དག་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འདི་དག་ནི། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་
སོ༑ ༑འདི་དག་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཐ་དད་དུ་མི་འབྱེད་ཅིང། གང་འདི་དབེན་པའི་ཚུལ་དུ་ཚུལ་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་འདི་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་
ཏུ་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་དགས་སྨྲས་པ། གང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཡང་ཞུགས་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅིང། འདི་ནི་
ཟབ་བོ༑ ༑ཞེས་བྱ་བར་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤོབས་པ་མི་
ཟད་པས་སྨྲས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟད་པ་སྟེ། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ཟད་པར་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཉིད་ལས་
འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་ལེགས་པར་སེམས་
པས་སྨྲས་པ། གང་བསམ་པས་བསམ་དུ་མེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་ལ། བསམ་དུ་མེད་པ་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅིང། མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་


[76A]༄༅། །གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡུལ་དང་བྲལ་བས་སྨྲས་པ། གང་འདོད་ཆགས་དང་
ཤིན་ཏུ་བྲལ་བ་དེ་ནི། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ཡང་མེད། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་མེད། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡང་མེད་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་མེད་
རྨོངས་པ་ཡང་མེད། གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡང་མེད། གཉིས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་མེད། བྱེད་པ་ཡང་མེད། མི་བྱེད་པ་ཡང་མེད། ལེན་པ་ཡང་མེད་འདོར་བ་ཡང་མེད་དེ་
དེ་ལྟར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱ་མཚོས་སྨྲས་པ། གང་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུར་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་
ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཆོས་ལའང་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ། ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་ཅིང། བདག་དང་གཞན་དུ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་
བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ་།ཟླ་བའི་བླ་མ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་སྨྲས་པ། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་
ཟླ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལའང་རློམ་སེམས་སུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་


[76B]པ། གང་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པ་དེ་ནི། མྱ་ངན་མེད་ཅིང་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་
རྣམས་ནི། མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་གྱི་རྩ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་སྟེ། གང་ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་
པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པ་མེད་པས་སྨྲས་པ། གང་འདོད་པའི་ཁམས་
ལ་ཡང་མི་དམིགས། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་
བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་ལྟ་བས་སྨྲས་པ། གང་ཆོས་སྟོན་ན་གང་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་
པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་སྟོན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་
གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་སྨྲས་པ། གང་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚེ་འཁོར་གསུམ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་དེ། འཁོར་


[77A]༄༅། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། བདག་མི་དམིགས་པ་དང། ཆོས་ཉན་པ་མི་དམིགས་པ་དང། ཆོས་ལའང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ། །འདི་ནི་
འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགྲོ་
པ་གྲུབ་པས་སྨྲས་པ། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུ་བ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་ཤིང། ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་སྟོན་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་
པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མི་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟབ་མོར་སྤྱོད་པས་སྨྲས་པ་
གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་ལ། ཆོས་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །གང་སྟོན་པ་དང། གང་ལ་སྟོན་པ་དང། གང་བསྟན་པ་དེ་
ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དག་གིས་སོ་སོ་ནས་རང་རང་གི་སྤོབས་པ་སྟོན་པར་གྱུར་ཏོ། །ཚུལ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འདི་བསྟན་


[77B]བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་བདུན་སྟོང་ནི། ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ལྷ་དང་མིའི་
སྐྱེ་རྒུ་ལས་ཁྲག་ཁྲིག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ནི། ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པར་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་ཏོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་དེའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི། ཇི་སྙེད་ཅིག་ཏུ་འགྱུར། དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ནི། ཇི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི། ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་
འདི་ཉིད་ལ་དྲིས་ཤིག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་


[78A]༄༅། །ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། ཁྱོད་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་འཇམ་དཔལ་
གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་གི་ཚེ་ནམ་མཁའི་ཁམས་གཟུགས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་བདག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་
མའི་སྐྱེས་བུ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དེའི་ཚེ་བདག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་།གང་གི་ཚེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དེའི་ཚེ་བདག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །གང་གི་ཚེ་རྨི་ལམ་གྱི་སྐྱེས་བུ་དང། བྲག་ཅ་དང། མིག་
ཡོར་དང། ཆུ་ཟླ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དེའི་ཚེ་བདག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་
རྒྱའོ༑ ༑གང་གི་ཚེ་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་མཚན་མོར་གྱུར་ལ། ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་ཉིན་མོར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་བདག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ༑ དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། སུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་དེ་ལ་དྲིས་ཤིག་།སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་སྨོན་ཏམ། སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། མ་ཡིན་


[78B] དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ། ཉིད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རིགས་ཀྱི་བུ། གང་འདི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའམ་
འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིང་ཙམ་མོ། །མིང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབེན་ཞིང་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་
ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དང། ཉན་ཐོས་འདུས་པ་མཐོང་ངམ། ཐོས་སམ། གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་མཐོང་ངོ། །ཐོས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་བོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། དེ་ནི། བགྲང་དུ་མ་མཆིས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཡུལ་མ་ག་དཧའི་
ཏིལ་གྱི་དོང་ནས་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་གཅིག་ཅིག་བླངས་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་གཅིག་པོ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་བྱང་


[79A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དང། ཉན་ཐོས་འདུས་པར་བལྟའོ་།ཕྱི་ན་ཏིལ་གྱི་ལྷག་མ་ལུས་པ་ལྟར་ནི། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་
པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་འདུས་པར་བལྟའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཐལ་བར་བརླགས་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བྱས་པ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་དེ་བཞུགས་པར་བྱས་ཀྱང་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྟོང་གི་ཆ་དང། བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་
འབུམ་གི་ཆ་དང། གྲངས་དང། ཆ་དང། བགྲང་བ་དང། རྒྱུར་ཡང་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་ཚེ་ཚད་ནི། ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དཔེར་ན། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བརླགས་ཏེ་ཐལ་བར་བྱས་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་བུ་ལ་


[79B]རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདས་ནས་དེར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་
རྡུལ་གཅིག་བཞག་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དེས་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟད་ཟད་དུ་བཀོད་པར་གྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་
བུ་གཉིས་པ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ། དེས་ཀྱང་ལྷོ་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་དེ་སྙེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་རེ་རེ་ནས་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་བོར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུར་སྐྱེས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་
རེ་རེས་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་དེ་སྙེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཟད་ཟད་དུ་རེ་རེ་ནས་བོར་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་དེ་དག་བརྒྱ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །སྟོང་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །འབུམ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་
ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་
འབུམ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །གཏམས་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །དཀྲིགས་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །མི་འཁྲུགས་པ་ཕྲག་ནི། འདི་


[80A]༄༅། །སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བར་ཚད་གཟུང་བར་ནུས་སམ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། མི་ནུས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་
པ༑ དེ་ནི། མི་ནུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། སྐྱེས་བུ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཇི་སྙེད་ཅིག་འདས་པ་དང། གང་དག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དེ་དག་བོར་བ་དང། གང་དག་ལས་འདས་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་བོར་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཏགས་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བརླགས་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་རྩིས་ཤེས་པའམ་རྩིས་ལ་མཁས་པས་
བརྒྱ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །སྟོང་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །འབུམ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །
བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་
ཕྲག་ནི༑ འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །གཏམས་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །དཀྲིགས་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །མི་འཁྲུགས་པ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་


[80B] །ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པའམ། བགྲང་བའམ། གཞལ་བའམ། ཚད་གཟུང་བར་ནུས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔེ་དེ་ལ་ནི། སེམས་ཅན་
རྣམས་མོས་པར་འགྱུར་གྱི། དོན་འཚལ་བའམ། གཞལ་བའམ། བགྲང་བའམ། ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་
བུ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརྒྱ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །སྟོང་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །འབུམ་ཕྲག་
ནི༑ འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ་།བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་
ནི༑ འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །གཏམས་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །དཀྲིགས་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་
དོ༑ ༑མི་འཁྲུགས་པ་ཕྲག་ནི། འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་གོང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་


[81A]༄༅། །སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་བསྲེགས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་བཟོད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནི། ཡོངས་སུ་གཏང་བར་མི་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ བྱམས་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། སེམས་ཅན་མོས་པ་ཆུང་ངུ་དང། ལེ་ལོ་ཆེ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་བ་མ་གཏོགས་པར་སུ་
ཞིག་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ་འདོད་པ་མི་བསྐྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུར་
སྐྱེས་བུ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ཅིག་འདས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་དག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་
ཀྱི་རྡུལ་བོར་བ་དང། གང་དག་ལས་འདས་ཏེ་མ་བོར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བརླགས་པ་དེ་དག་པས་ཀྱང་མང་བའི་བསྐལ་པར་ད་དུང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་


[81B] །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་སྨོན་ལམ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། ཡང་དག་པར་
འཇུག་པ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཚེའི་ཚད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་ལྟར་བསྐལ་པ་འདི་སྙེད་དུ་ཡང་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེད་པའི་འཇུག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ངོ་མཚར་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། སྤྱོད་པ་
ཆེན་པོ་དེ་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ནམ་མཁའི་ཁམས་འདི་སྙམ་དུ་ཞག་དང། ཉི་མ་དང། ཟླ་བ་ཕྱེད་
དང། དུས་དང། ལོ་དང། བསྐལ་པ་དང། བསྐལ་པ་བརྒྱ་དང་བསྐལ་པ་སྟོང་དང། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་དང། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དང། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་
ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་ཕྲག་དང། གཏམས་དང། དཀྲིགས་དང། མི་འཁྲུགས་པ་ཞིག་འདས་སོ། །སྙམ་དུ་སེམས་སམ། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་དེ་ནི། མ་


[82A]༄༅། །ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། ཅི་ནས་ཀྱང་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི། འདི་སྙམ་
དུ་ཞག་གཅིག་འདས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཉི་མ་གཅིག་འདས་པར་གྱུར་ཏོ་།ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལོ་འདི་སྙེད་ཅིག་འདས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་
གོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་གང་ལ་ཡང་དེའི་འདུ་ཤེས་གང་ཡང་འཇུག་པ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི། བསྐལ་
པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་པས་ལྷག་པ་ཞིག་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་སྐྱོ་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཡིད་ཆད་པ་མེད་དོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་སྐྱེ་བའམ། འཇིག་པའམ། ཚིག་
པའམ༑ འགྱེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་
གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི། སྐྱོ་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཡིད་ཆད་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གང་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་


[82B] ཚིག་པ་མེད། སྐྱོ་བ་མེད། ཡིད་ཆད་པ་མེད་གཡོ་བ་མེད། སྐྱེ་བ་མེད། འཆི་བ་མེད། རྒ་བ་མེད། འཕོ་བ་མེད་འབྱུང་བ་མེད། འོང་བ་མེད། འགྲོ་བ་
མེད་དོ༑ །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་གང་འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འདི་ལ་ཡང་ཚིག་པ་མེད། སྐྱོ་བ་མེད། ཡིད་ཆད་པ་མེད། གཡོ་བ་མེད། སྐྱེ་བ་མེད། རྒ་བ་མེད་
འཆི་བ་མེད། འཕོ་བ་མེད། འབྱུང་བ་མེད། འོང་བ་མེད། འགྲོ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིང་དེ་ནི། ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བསྟན་
པའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང། མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་དང། ལྷའི་བུ་གཞན་ཡང་དབང་ཆེ་བ་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་དག་གིས་
མགྲིན་གཅིག་ཏུ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ལགས་
ན༑ གང་གིས་ཐོས་ནས་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང། ཀློག་ཅིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པ་དང། གཞན་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
སེམས་ཅན་གང་དག་འདི་སྐད་དུ་བདག་ཅག་གིས་གང་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཟུང་བར་བྱའོ། །བཅང་བར་བྱའོ། །


[83A]༄༅། །བཀླག་པར་བྱའོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱའོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་
ངན་ངོན་དང་ལྡན་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲས་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་འཛིན་ཏམ། འཆང་ངམ། ཀློག་
གམ༑ ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་དམ། འཇུག་པར་བགྱིད་དམ། གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་དང། གང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་བསླབ་
བོ༑ ༑ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེས་བསོད་ནམས་ཅི་ཙམ་ཞིག་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གང་ལ་ལས་ཕྱོགས་བཅུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྒྲིབ་པ་མེད་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྙེད་ཅིག་གཟིགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རིན་
པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རེ་རེ་ལ་ཕུལ་བ་དང། རྣམ་གྲངས་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་


[83B]གནས་ཏེ་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་གི་བར་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ཞིག་
གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་འཛིན་ཏམ། འཆང་ངམ་ཀློག་གམ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་དམ། འཇུག་པར་བྱེད་དམ། གཞན་ལའང་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་བྱེད་
དམ༑ འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང། གོམ་པ་བདུན་འདོར་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལ་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྔ་མས་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །སྟོང་གི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །བྱེ་བའི་ཆར་ཡང་
མི་འགྲོའོ། །བྱེ་བ་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །བྱེ་བ་སྟོང་གི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་
འབུམ་ཕྲག་གི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །གྲངས་དང། ཆ་དང། བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང། རྒྱུར་ཡང་མི་བཟོད་དོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་
དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀུན་ནས་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །དེ་ལྟར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ཏིང་


[84A]༄༅། །ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་འཁོར་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྙེད་ཅིག་འདུས་པར་གྱུར་པ་དག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་གི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ན་
འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདུག་ཅིང། རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་སྟོན་པར་མཐོང་ནས་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་
ནུར་གྱུར་པ་འདི་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་གཅིག་ཅར་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི། སྨོན་ལམ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་ཁྱད་པར་ངོ་མཚར་ཆེའོ། །སྙམ་དུ་ངོ་མཚར་གྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས། འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་
བྱམས་པ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཟུངས་ཤིག་སྨོན་ལམ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཟུངས་


[84B]འཇམ་དཔལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཟུངས་ཤིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་
ཟུངས་ཤིག་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་འཁོར་དེར་ཕྱོགས་བཅུ་དག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་འདུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དང། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་ཕབ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། རང་རང་གི་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་དུ་འདོང་ཞིང་འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་མ་སངས་རྒྱས། ཀྱེ་མ་སངས་རྒྱས། དེང་ནི། བདག་ཅག་གིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་སེངྒེའི་སྒྲ་དང། བཀོད་པ་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོས་སོ། །ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་རྩལ་གྱིས་མངོན་


[85A]༄༅། །པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲ་དང། ཕྱོགས་བཅུ་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་དང། དགེ་སློང་དེ་དག་དང། ལྷ་
དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།།།།འཕགས་
པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། འཇམ་དཔལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་
བྱ་སྟེ༑ ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤཱི་ལེནྡྲ་བོ་དཧི་དང། ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡྷེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་
སྐད་གསར་བཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།
