
[11B] །།རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ལོ་ཀ་དྷ་ར་པྲ་རི་པྲ་
ཙྪཱ་ནཱ་མ་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་འཛིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་
ལོ༑ ༑འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་ཀ་ལནྟ་ཀའི་གནས་འོད་མའི་ཚལ་ན་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་


[12A]༄༅། །སོ༑ ༑དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་མང་པོ་བརྒྱ་སྟོང་སྙེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། འཁོར་དེའི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་འཛིན་ཅེས་བྱ་བའང་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པས་སེམས་
བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པའི་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚད་མེད་པའི་སྨོན་པས་ཚད་མེད་པའི་རྒྱན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་
ཤིན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚད་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨོན་ལམ་ཚད་མེད་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་
རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པའི་རྒྱན་དང། ངེས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱན་དང། བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཉེན་ཅིང་དེས་པའི་སེམས་དང། རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་དང། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་འདུག་པ་ལས་ལངས་ནས། བླ་གོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་


[12B]ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་སླད་དུ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་མི་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་དང། སྤྱོད་ལམ་ཀུན་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མ་ཆགས་ཤིང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་
ལྡན་པ་དང། ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཚད་མེད་པ་འཛིན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་བདག་ཞུ་བ་ཞུའོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་དྲན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་
དང་ལྡན་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ལུས་འདི་བོར་ནས་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་
པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་འཛིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་


[13A]༄༅། །སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་དེ་དག་དྲིས་པ་ནི་ལེགས་སོ། །ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕྱིར་
འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་དང། མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ལ་སོགས་པ་ལ་འོད་ཆེན་པོས་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲི་བ་དྲིས་པའི་བསོད་ནམས་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་དག་དྲིས་པ་ནི་ངེས་པར་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱ་བ་དང། བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དག་ལ་ཕན་པའི་དོན་བསྟན་
པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བོ་དག་གཡང་སའི་ལམ་ལས་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་རྟེན་དང། གནས་དང། མགོན་དང། སྐྱབས་བྱ་བའི་ཕྱིར། ངན་སོང་གསུམ་ལས་གདོན་
ཅིང་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དག་བླ་ན་མེད་པའི་ལམ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དག་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང། སློས་པའི་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་
སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། འཁྲུག་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ཅན་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་མ་


[13B]ཕྱིར། ཕྱི་མ་མ་འོངས་པ། འཇིགས་པའི་དུས་ངན་པའི་སེམས་ཅན་དག་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲི་བར་སེམས་
བ་ལེགས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་འཛིན་ཁྱོད་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང། རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པར་བྱའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་བགྱིའོ་ཞེས་
གསོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་འཛིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱིར་ཉན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ། དེ་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་བྱ་སྟེ། ཕན་པའི་དོན་བཞི་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་ཞིང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང། ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། དྲན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་
ཤིན་ཏུ་བྱང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་བ་དང་རྟག་ཏུ་དྲན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འཛིན། འདི་དག་ནི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་ཞིང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །


[14A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང་དོན་བཞི་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་ཞིང་
ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་
ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤིན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྒོར་འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་
བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། དོན་རྣམ་པ་བཞི་མཐོང་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་ཞིང་
ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་
དང༑ ཚད་མེད་པའི་ངེས་པའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་བྱ་བ་དང། ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་སྤྱོད་པ་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་བར་བྱ་བ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང། འགག་
པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བར་བྱ་བ་དང་བཞིའོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། དོན་རྣམ་པ་བཞི་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་


[14B]ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བསྙེན་པར་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་
མི་འཇོག་པར་བྱ་བ་དང། ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་བྱ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། འདི་དག་ནི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་ཞིང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་
འཛིན། གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་ཞིང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་
དང༑ ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་སེར་སྣའི་དྲི་མ་
མེད་པ་དང། རྟག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བདེ་བར་གནས་པས་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱོད་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པ་དང། ཡང་དག་


[15A]༄༅། །པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་ཞིང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་
པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། སྨོན་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤིན་ཏུ་དག་པ་དང་ལྡན་པ་དང། སྤྱོད་པའི་ནན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་
དང་ལྡན་པ་དང། ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འོད་ཟེར་ཐོབ་པ་དང་བཞིའོ། །
འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་ཞིང་ནན་
ཏན་བྱེད་པ་དང༑ ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེན། མོས་པ་ཆེན་པོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཚོལ་བ་དང། བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་མོས་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་དང། བྱམས་པ་དང། སྙིང་


[15B] དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ངེས་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བསྒོམ་པ་དང་
བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་
ཞིང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་དག་པ་ཚོལ་ཚོལ་བ་དང། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མོས་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་རྟག་ཏུ་མི་སྤོང་བའོ། །འཇིག་
རྟེན་འཛིན། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་ཞིང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང། ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། དོན་རྣམ་པ་བཞི་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་
དྲན་པའི་མཐུ་ཚོལ་བར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། དྲན་པའི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གོམས་པར་བསྒོམ་བར་བྱ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་བདེ་བའི་ཤེས་རབ་སྤྱོད་པ་དང། དྲན་པ་


[16A]༄༅། །རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་རྫོགས་པར་བསྒོམ་པ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་གཞན་ཡང། དོན་རྣམ་པ་བཞི་
མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དྲན་པའི་མཐུ་ཚོལ་བར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་དྲན་པ་
སེམས་ལ་འཇོག་པ་དང། དྲན་པའི་དབང་པོ་རྣོ་བས་སྔོན་གྱི་གནས་བསྒོམ་པ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པ་དང་དྲན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མྱུར་དུ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་
དང༑ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྐྱེད་པ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དོན་རྣམ་པ་བཞི་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དྲན་པའི་
མཐུ་ཚོལ་བར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བསམ་པའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྒོམ་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པ་དང། དྲན་པའི་སྟོབས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་མི་བརྗེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། འདི་དག་ནི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་
མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དྲན་པའི་མཐུ་ཚོལ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་


[16B] །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་དྲན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་
མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་
ཡིད་ལ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་དབང་པོ་རྣམས་བསྲུང་བ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་
དྲན་པའི་མཐུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པ་དང། སྤྱོད་པའི་གནས་ཀུན་ཏུ་སེམས་ཀྱི་
སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་བསལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་མི་ཆགས་པ་དང། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང་
ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དྲན་པའི་མཐུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། མི་འཁྲུགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཚོལ་
བ་དང། སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ལ་གོམས་པར་བསྒོམས་པ་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། འདུ་འཛི་ལ་མི་མོས་པས་ཁྱིམ་


[17A]༄༅། །ན་གནས་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གང་ཟག་སྤོང་བ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དྲན་པའི་མཐུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་དང། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང། རྟག་ཏུ་
སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་དགའ་བ་དང། གསོལ་བ་དང་ཞུ་བ་ལ་དགའ་ཞིང་ཤེས་རབ་སྒོམ་པ་ལ་མོས་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་བཞི་དང་
ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དྲན་པའི་མཐུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པའི་དོན་
ལ་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨྲ་བ་དང། ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་གཞན་ཡང་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་


[17B]གྲངས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་
ཇི་ལྟ་བའི་གོ་རིམས་ལ་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནན་ཏན་བྱ་བའི་ཐབས་དང་ལྡན་པ་དང། ངེས་པའི་དོན་
དང། བཀྲི་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ལམ་དང། ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་
པ་ཤིན་ཏུ་སློབ་པ་ལ་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་བཤད་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པ་དང། མྱུར་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐོབ་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། འདི་དག་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་


[18A]༄༅། །ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་།བཞི་གང་ཞེ་ན། ཀུན་འབྱུང་
བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒོམ་པ་ལ་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་
ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམས་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། འགོག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང་འགོག་པ་དང། ལམ་གྱི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་འདུ་བ་དང་འཇིག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པ་དང། སྔོན་


[18B] ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཅི་དང། ཅིས་འདུལ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། ཡི་གེ་དང། འབྲུ་དང། ཚིག་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང་བཞིའོ། འཇིག་རྟེན་
འཛིན། གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་ལ་
ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བཀྲི་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འཛིན། འདི་དག་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་
ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལུས་འདི་བོར་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དྲན་པ་
དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་དང། དྲན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་དང། སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་


[19A]༄༅། །སུ་སྤངས་པ་དང། ནམ་དུའང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དྲན་པ་མ་ཉམས་པ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། ཆོས་
རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལུས་འདི་བོར་ནས་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་
དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་ཤིན་ཏུ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཤིན་ཏུ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང་
ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་ཤེས་རབ་གཏོང་བ་དང། ངེས་པའི་ཤེས་རབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལུས་འདི་བོར་ནས་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་
འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཐོབ་པ་དང། མ་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོམ་པ་དང། ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་དང། འགོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་བྱ་
བ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལུས་འདི་བོར་ནས་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་


[19B]པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱམས་སྡང་མེད་པར་བྱ་བ་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་
ཆགས་བ་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་འདི་དག་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལུས་འདི་བོར་ནས་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།
འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོན་ཏན་གོང་མ་རྣམས་
རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། དགེ་བའི་
རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། བསྔོ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྔའོ། །འཇིག་རྟེན་
འཛིན། གཞན་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོན་ཏན་གོང་མ་རྣམས་རྫོགས་པར་


[20A]༄༅། །འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྤྱོད་ལམ་གྱི་གནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་
དང༑ སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། སེམས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་དག་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྔའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
ཡོན་ཏན་གོང་མ་རྣམས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན་གཏོང་བའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བ་རྣམ་པར་དག་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་
དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྔའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་
རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོན་ཏན་གོང་མ་རྣམས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པའི་རྣམ་པར་


[20B] ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པ་ལ་མ་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། བཟོད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། བཟོད་
ལ་མ་ཆགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྔའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོན་ཏན་གོང་མ་རྣམས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་
རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ལེན་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། བསམ་གཏན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། བསམ་གཏན་
གྱི་ཐབས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཐབས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྔའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། རྣམ་པར་
དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོན་ཏན་གོང་མ་རྣམས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་རྣམ་
པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། མང་དུ་ཐོས་པའི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདའ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་


[21A]༄༅། །ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། ཤེས་རབ་དང། ཐབས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་
དང་ལྔའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོན་ཏན་གོང་མ་
རྣམས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཐབས་ལ་རྟོག་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། རིག་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
སྟོབས་དང། མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། དོན་
དམ་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་སོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མྱུར་དུ་ཡོན་ཏན་གོང་མ་རྣམས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་
དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དེ་དག་བསྒོམ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་


[21B]།གསུམ་གང་ཞེ་ན། མོས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བག་བྱེད་པའོ་།ཆོས་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་
འཛིན་མོས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བག་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་
ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་
དེ་ཉིད་མྱུར་དུ་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་བའམ། འཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཐོབ་པོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གང་ཟག་གང་
ཞིག་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཐོབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཞེས་བྱའོ་།གང་ཟག་དེ་ནི་ངའི་འོག་ཏུ་མཆོད་པའི་རྙེད་པ་ཞུ་བ་
ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་དེས་


[22A]༄༅། །རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ང་སྔོན་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་ང་ལ་ཁྱོད་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་འདས་ནས་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏེ། ངས་དེའི་ཚེ་ཉིད་
ན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དེ་དག་ཀུན་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གང་ཟག་གང་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་
དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ནི། གང་ཟག་དེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ད་ལྟར་ངས་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཟག་དེས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་
འགྱུར་བའང་ངས་ཇི་ལྟར་བསྐོར་བ་བཞིན་ནོ། །གང་ཟག་དེས་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཟག་དེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་དབང་བ་དང། སྟོབས་ཐོབ་པའང་ད་ལྟར་གྱི་ང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་འདི་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་ན་རིང་
བོར་མི་ཐོགས་པར་ཡེ་ཤེས་དང། ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། སྔོན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་འདས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་


[22B]བཞིན་གཤེགས་པ་མཁྱེན་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། བླ་ན་མེད་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་
ཞིང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ལྷ་དང། མིའི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་མཐོ་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་
འདུན་ཚད་མེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཚད་མེད་པ་ཡོད་དོ། །དེའང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་
ཤེས་མཐོ་བའི་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་མིང་ཡང་མི་གྲག་སྟེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་མི་ཚོར་ཞིང་མཐར་བདེ་བ་དང། སྐྱིད་པ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་མང་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ལྔའང་རབ་ཏུ་བཅིལ་བ་ཤ་སྟག་གོ་སེམས་ཅན་དེ་དག་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་བསམ་
གཏན་བཞི་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་མཐོ་བའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཁྲི་ཕྲག་ཁྲག་ཁྲིག་སྙེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ན་འཇིག་རྟེན་དེའི་རྒྱལ་པོའང་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་མཛད་དེ། དེ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱལ་པོ་གཞན་མེད་པས་ཡུལ་དེའི་སེམས་ཅན་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་


[23A]༄༅། །ཤེས་མཐོ་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་མགུ་བར་
འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་
བཤད་པ་ཐོས་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་འཚོའི་བར་དུ་འདུག་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། ནམ་འཚོའི་བར་དུ་གོས་སུ་
འདུ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང། ནམ་འཚོའི་བར་དུ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། སྐྱེས་པ་དང། བུད་མེད་དུ་འདུ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང། ནམ་
འཚོའི་བར་དུ་ཟས་མང་དུ་མི་ཟ་ཞིང་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་རབ་ཏུ་འབད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་
དེ་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་ཚེ་འཕོས་ནས་ཐམས་ཅད་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ཁྲི་ཕྲག་བཅུ་འདས་པའི་ཕ་རོལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་
སྐྱེས་སོ། །དེར་སྐྱེས་ནས་ཆོས་དེ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་སྔོན་གྱི་གནས་དྲན་ཏེ་དབང་པོ་རྣོན་པོར་གྱུར་ཏོ་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཚད་མེད་པའི་མེ་ཏོག་


[23B]ལྟར་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་སྐྱོང་ཞིང་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོད་
མེད་པའི་མེ་ཏོག་བརྩེགས་པའི་རྒྱལ་པོའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། ལོ་ཁྲི་ཕྲག་དྲུག་ཅུའི་བར་དུ་གཞོན་ནུར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་དེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །
འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྲི་ཕྲག་ཉི་ཤུ་དང་ཕྲད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་སྤྱན་སྔར་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་
བརྩམས་པས་དྲན་པ་དང། བདེ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །ཐ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་པ་སྟོབས་མཐོ་བའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཕྲད་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེས་ལུང་བསྟན་པ། ཁྱེད་བསྐལ་པ་ཁྲི་འདས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བསྐལ་པ་ཁྲིའི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་ཕྲད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ། བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་


[24A]༄༅། །པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དག་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་དེ་ལྟར་མོས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བག་བྱེད་པ་བསྐྱེད་པར་རིག་པར་
བྱའོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྩ་བ་ནི་མོས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བག་
བྱེད་པ་དང། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། ངས་དེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་ཉི་ཤུ་དང་ཕྲད་དེ། སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་
སྔོན་གྱི་གནས་དྲན་པས་ཆོས་འདི་བསྒོམ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་དེ་ངས་མོས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བག་བྱས་པ་ལས་མ་ཉམས་པས་རྟག་ཏུ་མོས་པ་དང། བརྩོན་
འགྲུས་དང། བག་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་དང་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་ཐུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཞིར་གཟིགས་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་
རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་བསྟན་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཛམྦུའི་གླིང་ཀུན་ཏུ་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་དག་བཞུགས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་


[24B] སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་བཀུ་བར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་སྟོན་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང། རྫུ་འཕྲུལ་
གྱི་མཐུས་འོད་མའི་ཚལ་གྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཛམྦུའི་གླིང་གང་བ་བཞུགས་ཤིང་སོ་སོ་ནས་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཐོང་ནས། འཁོར་གྱི་
དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདུག་པ་ལས་ལངས་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་ངོ་མཚར་ཆེའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ཚད་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་བོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་མང་
པོ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཆོས་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་ནས་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་འོད་ཟེར་བཀྱེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་
མ་སྙེད་སྣང་བར་མཛད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་གསུང་སྒྲོགས་ཀྱང་པ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་ནས་བསྟན་པའི་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆ་གཅིག་ཙམ་ཡང་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསམ་


[25A]༄༅། །གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་དེ་ལ་
ཆོས་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཆོས་འདི་སྤྱོད་པ་ལ་མོས་པ་ཉུང་ངོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་ཆོས་
འདི་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཉུང་ངོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དག་ནི་ཆོས་འདི་ལ་བག་བྱེད་པར་སྤྱོད་པའང་ཉུང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་ངན་
པའི་སེམས་ཅན་དག་ནི་ཆོས་འདི་ལ་སྤྱོད་པའང་རབ་ཏུ་ཉུང་ངོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྙོག་པ་ལྔའི་འཇིག་རྟེན་ངན་པར་འབྱུང་ངོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྙོག་པ་དང་
ལྟ་བའི་རྙོག་པ་དང། ཚེའི་རྙོག་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་རྙོག་པ་དང། བསྐལ་པའི་རྙོག་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག། ཆུང་ངུ་ན་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་
དག་པའི་ཆོས་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་ཕྱིན་པར་བྱེད་ན་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མོས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་
རིགས་ཀྱི་བུ་དག། ང་རྟག་ཏུ་ཡུན་རིང་བོ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་བརྒྱན་ཅིང་དེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། བཟོད་པ་བྱས་པའང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བའི་སེམས་ཅན་


[25B] སྐྱབས་མེད་པ་དང། ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བ་དག་གི་ཕྱིར་རོ། །ང་དེའི་ཚེ་ན་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སྐྱེ་བོ་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་དག་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་བྱས་
སོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ་དག། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་སྨོན་ལམ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་རྣམས་འདི་ལྟ་བུའི་
ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་དད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པ་དང། གཟུངས་སུ་འཛིན་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག། ངས་སྔོན་བཏུལ་བའི་སེམས་ཅན་དག་ངའི་ཆོས་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་ཏོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་དག། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་དག་འདི་ལྟ་བུའི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་པ་ཉུང་ངོ། །སེམས་
ཅན་གང་ཆོས་འདི་ལ་གནས་པ་ནི་ཀུན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པའི་མཐུ་དང། ཐབས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། །ང་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཟབ་མོ་དང་མ་བྲལ་བས་ཡུན་
རིང་པོ་ནས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། དགའ་བ་ཆེན་པོ་དང། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་དག་རྗེས་སུ་བཟུང་སྟེ་མ་བཏང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྙོག་
པ་ལྔའི་འཇིག་རྟེན་ངན་པར་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་དོན་མཛད་པ་ཉུང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དག། ང་སྔོན་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོའི་ཤུགས་དང། ཐབས་མཁས་པ་


[26A]༄༅། །ཆེན་པོའི་མཐུས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ངས་མངོན་
དུ་དྲན་པ་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕྱིར་ཉི་མ་གཅིག་ལའང་ལུས་སྟོང་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ་སྦྱིན་པ་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ང་སྔོན་སྐྱེ་བ་བརྒྱ་
སྟོང་གི་བར་དུ་སེམས་ཅན་བཀྲེས་སྐོམ་པ་དག་མཐོང་ནས་བདག་གིས་ལུས་ཀྱི་ཤ་བཅད་དེ་བཙོས་ནས་སྦྱིན་པ་བྱས་ཀྱང་ང་དེའི་ཚེ་ན་འཁྲུག་པའམ། འགྱེད་པའི་སེམས་མ་སྐྱེས་ཏེ་
སེམས་ཅན་དག་ལ་ཁྱབ་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཀུན་ལ་སྐྱེས་སོ་།རིགས་ཀྱི་བུ་དག། དེ་ལྟར་ངས་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང། ཐབས་མཁས་པ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་
དོན་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ལྟར་མོས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་
བག་བྱེད་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པར་བྱས་སོ། །ངས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ལྟར་
ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ང་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་གྱིས་ཤིག། རིགས་ཀྱི་བུ་དག། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་


[26B]གང་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་སོ། །འདི་
ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སོ། །འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་ནོ། །འདི་ལྟར་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྙོག་པའི་འཇིག་རྟེན་ངན་པར་བྱུང་ནས། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་
ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་བྱས་སོ་ཞེས་གསུང་ངོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག། གང་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དག་མོས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བག་བྱེད་པ་ལ་
བརྩོན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག། ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་ལས་མཉམས་ཏེ། ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུའང་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ནས་སྐུ་གདུང་ཡུངས་ཀར་གྱི་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་ཕྲ་མོར་གསེས་ཏེ་སྐུའི་ཡན་ལག་ཀྱང་རྣམ་པར་གསེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
དེའང་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་ཤིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་བཏུལ་བ་དག་སྤྱོད་པ་འཁྲུལ་ཅིང་


[27A]༄༅། །ནོར་བར་གྱུར་ནས་བགེགས་ཀྱི་གནས་སུ་ལྟུང་བ་རྣམས་གདོན་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ་སྐུ་གདུང་གསེས་ཏེ་ཕྲ་མོ་ཡུངས་ཀར་གྱི་འབྲུ་ཙམ་ཡང་
རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་བསྟན་ཏོ། །ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་སེམས་ཅན་གང་སྐུ་གདུང་གིས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དག་སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་རྣམ་
པར་དག་པས་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྨོན་པ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག། ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐུགས་རྗེའི་
ཐུགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐུ་གདུང་ཕྲ་མོར་གསེས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱས་པའང་ངའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སོ། །དེ་ལྟར་ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང། བསོད་ནམས་
གྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ངན་པར་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་སྐྱོབ་པར་གྱུར་ཏོ་།རིགས་ཀྱི་བུ་དག། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་
ཆོས་འདི་ལ་མོས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བག་བྱེད་པ་སྐྱེད་པ་དག་ངེས་པར་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་སོགས་པ་ཀློག་པ་དང། འདོན་པ་དང། འཛིན་པ་
དང༑ གཞན་ལ་རྒྱས་པར་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་པར་གྱུར་ཏེ་ངའང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀློག་པ་དང། འདོན་པ་དང། འཛིན་པ་དང་


[27B] །ངས་ཀྱང་མདོ་སྡེའི་འདི་དག་ཀློག་པ་དང། འདོན་པ་དང། འཛིན་པ་དང། གཞན་ལ་རྒྱས་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་གཏམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དག་མདོ་སྡེ་འདི་གང་ན་ཡོད་པའི་གནས་དེ་ན་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པར་བལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་མ་
འདས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མདོ་སྡེ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གཏམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་བས་ན་ངས་འདས་པའི་དུས་ནའང་
དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་མ་བཏང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུའང་སེམས་ཅན་དག་བསྡུས་ཏེ་མ་བཏང་ངོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ནའང་སེམས་
ཅན་ཡོངས་སུ་སྡུད་དེ་མི་གཏོང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་དག་དགོངས་ཤིང་བསྐྱབས་ནས་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མ་ལ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག། གལ་ཏེ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སམ། ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་གྲོང་ཁྱེར་རམ། གྲོང་རྡལ་ལམ། རི་འམ། ནགས་ཚལ་ལམ། འབྲོག་
དགོན་པ་དག་ན་མདོ་སྡེ་ཡོད་དེ། གང་ཞིག་འཆང་ངམ། འཛིན་ཏམ་ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། གཞན་ལ་སྟོན་ཅིང་འཆང་ན་གནས་དེ་ན་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པར་རིག་པར་


[28A]༄༅། །བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ངས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སུ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་མཐོང་བས་ན་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཞེས་བརྗོད་
དོ༑ ༑སངས་རྒྱས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་མི་བལྟའོ། །གང་ཟག་གང་ཞིག་ཆོས་འདི་ལ་དད་དམ། ཆོས་འདི་ཉན་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་
ཉན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་གང་ཞིག་བཤད་པ་བཞིན་ནན་ཏན་དུའང་བྱེད་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ་།གང་ཟག་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་སྨྲས་པ། ཆོས་སུ་སྨྲ་བ། ཆོས་
ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ངའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱང་ཡིན། ཆོས་མ་ཡིན་པའང་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པའི་མཆོག་དམ་པ་
ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ལ་མི་གནས། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལའང་མི་གནས་པའོ། །དེའང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་གནས་ན་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཞེས་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་རུང། ཆོས་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་རུང། ཆོས་སུ་བལྟ་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་མདོ་སྡེ་


[28B]གཟིངས་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཀྱང་འདོར་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་ཆོས་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་གྱུར་
པ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བཏང་སྙོམས་པ་ཞེས་བྱའོ་།ཆོས་ཀྱི་མིང་ལ་མི་ཆགས་མི་འཛིན་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་མིང་དུའང་
མི་ལྟུང་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མིང་དུ་མི་ལྟུང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་རིགས་ཀྱི་བུ་དག། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་དང་བྲལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་
ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་ཆོས་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མིང་དུ་སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་རྩོད་པ་མེད་དེ། བྱ་བ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་
ཆོས་མཐོང་བ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ། །གང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་ལོག་པར་


[29A]༄༅། །མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ལོག་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། གང་ཟག་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཡང་
དག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་ཚིག་དང་སྨྲ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཆད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན། ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་
དང་བྲལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ལེན་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་མི་སྐྱེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐོང་
བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ངས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ། །གང་དེ་ལྟར་ལྟ་བས་ནི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐོབ་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་
པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུའང་ཤེས་པ་དང། ཆོས་


[29B]པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་བས་ན་ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་སྤྱད་དུ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་གང་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པ་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པ་སྟེ་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཅིའང་མེད་པ་སྟེ། སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་
འཇུག་སྟེ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་དེ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་གང་
གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པར་ཤེས་ན་གང་ཟག་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་རྟོགས་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑གང་ཟག་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་དེ་


[30A]༄༅། །ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཤེས་སོ། །སྤྱོད་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཤེས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པ་རྟག་ཏུ་མེད་པ། མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་ཞུགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒོ་དེས་འཇུག་གོ་རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའང་མེད། འབྱུང་བའང་
མེད༑ གཟུགས་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཡང་དམིགས་པ་མེད་ན་ཅི་ལས་བྱུང། ཅི་ལ་འཇུག་ཅི་ཞིག་བསྟན། ཅི་ཞིག་སྟོན་
པར་འགྱུར། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་པ་སྟེ། འཇུག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུ་བའང་མེད། འབྲལ་བའང་མེད་བཅིངས་
པའང་མེད། གྲོལ་བའང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་ནི་སྒོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒོ་དེ་ནི་འབྱུང་བའི་སྒོ་མ་ཡིན། འཇུག་པའི་སྒོ་མ་ཡིན། སོང་བའི་སྒོ་མ་ཡིན། བརྗོད་པའི་སྒོ་མ་
ཡིན་ཏེ། མཐར་མི་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པ་མེད། མཐོང་བ་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དེ་ནི་ཆོས་ལ་རིག་པའང་མེད། འཇུག་པའང་མེད་དོ། །


[30B] རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒོ་མེད་དེ། སྒོར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཐོག་མ་ནས་རང་
བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆད་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆད་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། མཐར་
དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཚད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། མུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དག་གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འདིར་ཞུགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་
ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གླེང་གཞིའི་ལེའུ་སྟེ་གཅིག་གོ། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་
རྟེན་འཛིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པ་
དང༑ ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་འདོད་པ་དང། གང་དྲན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་


[31A]༄༅། །པར་འདོད་པ་དང། གང་འདི་ལུས་འདི་བོར་ནས་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དྲན་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དག་
ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འདི་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འདིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འདིས་ནི་མྱུར་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་
རོ། །གཞན་ཡང། འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འདི་ལ་ནན་ཏན་དུ་བརྩོན་པར་བྱའོ་།གང་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པའི་སྒོ་འདི་ལ་ཞུགས་པ་ནི་
ཕུང་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཁམས་ལ་སྦྱོར་བ་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྦྱོར་བ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སྦྱོར་བ་དང། དབང་པོ་
ལྔ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་
ཤིང་གཞན་ཡང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་


[31B] མ་རིག་པའི་ཕུང་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའོ་།གཏི་མུག་གི་ཕུང་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའོ། །ནད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཤུ་པའི་
ཕུང་པོ་དང། ཟུག་རྡུའི་ཕུང་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཉེ་
བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བརྟག་ཅེ་ན་གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་དེ་ནི་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་
དུ་ཟད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རང་བཞིན་མེད་དེ། ཆེན་པོ་བཞི་འདུས་པར་ཟད་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་བྱས་པ་མེད་པ། བྱེད་པ་མེད་པ་
བྱ་བ་མེད་པ། འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་དང། ཆེན་པོ་བཞི་འདུས་པ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་
ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་ཕུང་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡང་དག་པ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །གང་ནམ་མཁའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་མ་སྐྱེས་
ཏེ༑ མིང་ཙམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ་།བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཕུང་པོ་དང། ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་འདི་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་


[32A]༄༅། །ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏེ། བདག་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །བདག་གི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །བདག་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །བདག་གི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཞེན་ཏོ། །
དེ་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གཟུགས་ལ་ཞེན་ནས་གཟུགས་ལ་བདག་དང། བདག་གི་བ་དང། གཟུགས་ཡོད་པ་དང། གཟུགས་སུ་འཛིན་པ་དང། གཟུགས་སུ་ལེན་པ་དང་
གཟུགས་ལ་ཞེན་པ་དག་གཟུགས་ལ་གནས་ཤིང་རྟེན་ཏེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་ཅིང་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །བདག་ཅག་གིས་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྗེས་
སུ་བསླབ་པའི་མི་རིགས་ཀྱི། བདག་ཅག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
བརྟག་པར་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་ཚེ་ཆུའི་དབུ་བ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཆུའི་དབུ་
བ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པ་ཞེ་ན། དབུ་བ་མེད་པ་ནི་ཆུའི་དབུ་བ་སྟེ། དེའང་རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་སུ་ཟད་ཀྱི་བཟུང་ཞིང་བཅད་དུ་མི་བཟོད། སྲ་བ་འམ། སྙིང་པོ་མེད་པས་ཆུའི་དབུ་བ་
དེ་ལ་དབུ་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། གང་དབུ་བ་མེད་པ་ལ་ཆུའི་དབུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་


[32B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚེ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་རྟོགས། ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མི་རྟག་པར་མི་ཤེས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་ནས། བདག་ཅག་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པས་ཡང་དག་པ་
མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ལ་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གཟུགས་ཞེན་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མིང་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་
ནི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་མིང་དང་ཡང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་གཞན་དུ་ན་གཟུགས་ནི་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མཁས་པ་དག་གིས་ནི་ཁོང་དུ་
ཆུད་པས་མཚན་མ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །བདག་ཅག་གིས་གཟུགས་མཚན་མ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་ཡི། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །གང་ཟག་
གང་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་ཞེན་ན་གཟུགས་ལ་ཞེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་ཅག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མར་འཇུག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟུགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྟོགས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེའང་གང་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་རྣམ་


[33A]༄༅། །པར་བརྟགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་བྱུང་བས་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་
བརྟགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་རྟེན་ཅིང་གནས་ནས་གཟུགས་ཞེས་སྐྱེད་དེ། གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཅིངས་
སོ༑ ༑གཟུགས་ཀྱིས་གཙེས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་ཏེ་འཁོར་བར་གྱུར་ཏོ། །མ་རིག་པ་དང། གཏི་མུག་གིས་ལྡོངས་པས་གཟུགས་སུ་ཞེན་ཏེ་མི་གཏོད་ནས་གཟུགས་ལ་རྟག་པ་
དང༑ སྲ་བ་དང། སྙིང་པོ་ཡོད་པར་ལྟ་བས་དེ་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གཟུགས་ཀྱི་འཆིང་བས་བཅིངས་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། བྱོལ་སོང་དང། ཡི་དྭགས་དང། ལྷ་དང་
མིར་རྒྱུན་དུ་འཁོར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་རི་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཏེ། གཟུགས་དེ་ལ་ཉེས་པའི་སྐྱོན་མང་པོ་ཡོད་པར་མི་ལྟའོ། །བདག་ཅག་གིས་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་
མི་བྱ་ཡི། གཟུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ། །གཟུགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་
ངོ༑ ༑འདི་ལྟ་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་གཟུགས་མཐོང་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཚོར་བ་དང། རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་ཏེ་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། ཚོར་བ་དང་


[33B] རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའང་སྐྱེད་དེ་བདག་དང། གཞན་དུའང་ཤེས་སོ། །ས་དང། ཆུ་དང། མེ་དང་རླུང་དུའང་མཐོང་ངོ། །རི་དང། ཆུ་དང། ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་
པར་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་ལ་ངེས་པར་ཆད་པ་མེད་དེ། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་མར་སྐྱེད་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ་
སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཏེ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་གཟུགས་ལ་བདག་གམ། བདག་གི་བར་མི་ལེན་ནོ། །ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་རྟོག་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་གོ་སེམས་ཅན་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
གིས་བསླད་པས་གཟུགས་ལ་བདག་གཟུགས། བདག་གི་གཟུགས། གཞན་གཟུགས་གཞན་གྱི་གཟུགས་སུ་ཞེན་ཅིང་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཚེ་
གཟུགས་སུ་མེད་དམིགས། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང། གཟུགས་མི་རྟག་པ་ལའང་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང། འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་
བསལ་ཏེ་མེད་པར་གྱུར་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཡིན། གཟུགས་མཉམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་གཟུགས་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་


[34A]༄༅། །ཡིན། གཟུགས་འགོག་པའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ཡིན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་པ། གང་དུའང་མི་འགྲོ་བར་རབ་ཏུ་རྟོགས་
སོ༑ ༑དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚེ་ན་ལུས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང། རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ལས་སྐྱེས་ཏེ། ཆེན་པོ་བཞི་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་སོ། །
ལུས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་བདག་མ་ཡིན། གཞན་མ་ཡིན། བདག་པོ་མེད་དེ། གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ནང་གི་གཟུགས་ལ་མི་ཆགས་མི་
ལེན༑ ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་མི་ཆགས་མི་ལེན། འདས་པའི་གཟུགས་ལ་མི་ཆགས་མི་ལེན། མ་འོངས་པའི་གཟུགས་ལ་མི་ཆགས་མི་ལེན། ད་ལྟའི་གཟུགས་ལའང་མི་ཆགས་མི་ལེན་
གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་མི་འགག། གཟུགས་འགག་པའི་ཆོས་ཚོལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་
འཛིན། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་གཟུགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཚོར་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདེ་པར་ཚོར་བ་དང། སྡུག་


[34B] བདེ་བའང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཚོར་བ་འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་ལས་བྱུང་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་བས་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞུགས་ན། དེ་ལ་
ཚོར་བར་བྱེད་པ་མེད་དེ། ཞེན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཞེན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དེ་
སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནའང་འདི་སྙམ་དུ་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཚོར་བས་བཅིངས་ནས་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་གཙེས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་
བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདེ་བའང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་སོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གལ་ཏེ་བདེ་བར་ཚོར་བ་ན་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་པས་བཀོལ་
ཏེ༑ འདོད་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཚོར་བ་ན་ཞེ་སྡང་གི་ཉོན་མོངས་པས་བཀོལ་ཏེ། ཞེ་སྡང་གི་ཉེ་བའི་ཉོན་
མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བའང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཚོར་བ་ན་མ་རིག་པའི་ཉོན་མོངས་པས་བཀོལ་
ཏེ༑ མ་རིག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་སློས་པའི་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏོ། །བདག་


[35A]༄༅། །གིས་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་མི་བྱ་ཡི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ། །བདག་ཅག་གིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
ཚོར་བ་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟགས་ནས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་སྟེ་རྣམ་
པར་བརྟག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་བྱེད་པ་མེད་དེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་རྣམས་མྱོང་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་
བས་ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་མཚན་མ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་རྟོག་པ་ན་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུར་སྐྱེས་ནས་འགགས་ཏེ་ངེས་པར་ཆད་པ་མེད་པར་ཆུད་
པ་བཞིན་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེས་ཏེ་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་གནས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་
བརྟགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སྐྱེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དའི་ཚེ་ནའང་འདི་སྙམ་དུ་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་སྙིང་བརྩེ་བའི་གནས་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་
ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་རྟོགས་པས་ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ཏོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལའང་ཆགས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལའང་ཆགས། བདེ་བའང་མ་


[35B] སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ལའང་ཆགས་པ་སྐྱེད་དེ། ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས་པས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་ཞིང་ལུས་གཅིག་ནས་ལུས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་དེ། ཚོར་
བའི་ཉོན་མོངས་པས་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཅག་གིས་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་མི་བྱ་ཡི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ་།དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་རྟོག་པ་ནི་ཕུང་པོ་མེད་པ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པ་
མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་དེ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཕུང་པོ་དེ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པ་དང། མི་གནས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པར་རྟོགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་སྟེ། བྱས་པ་མེད། བྱེད་པ་མེད་དེ། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་ལྟར་
ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་རྟོག་པ་ན་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ནང་ན་གནས་པར་མི་མཐོང། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པར་མི་མཐོང་སྟེ། ཚོར་བ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་མི་ཆགས། ཚོར་
བ་བདག་གི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་ཆགས་པས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ལ་བདག་པོ་མེད་དེ་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད་པར་ཤེས་སོ། །ཚོར་བ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་


[36A]༄༅། །ལྡན་པ་དང། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཞེས་རྣམ་གྲང་སུ་བཏགས་པར་ཤེས་སོ་།ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པའི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྤྱོད་པར་མཐོང་སྟེ། དེའི་དུས་ན་འདས་པའི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་མི་ལེན། མི་ཆགས། མི་ཞེན། མ་འོངས་པའི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལའང་མི་
ལེན༑ མི་ཆགས། མི་ཞེན། ད་ལྟར་གྱི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལའང་མི་ལེན། མི་ཆགས། མི་ཞེན་ཏེ། གང་ཟག་དེས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལས་འདོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་ཏོ། །
སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལས་ཞེ་སྡང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་ཏོ། །བདེ་བའང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ལས་མ་རིག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བས་
བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཏུ་རྩོམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཚེ་གལ་ཏེ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ན་འདོད་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ཞེན་འདོད་[?]པའི་[?]སེམས་མི་སྐྱེ་
བདེ་བའང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ན་གཏི་མུག་གི་སེམས་མི་སྐྱེའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་བ་དང་[?]བ་མྱོང་བ་ན་
འདོད་པ་སྐྱེའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ན་ཞེ་སྡང་སྐྱེའོ། །བདེ་བའང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ན་གཏི་མུག་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལྟར་བུས་པ་[?]སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་


[36B] ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་ལྡོངས་པར་གྱུར་པས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་མི་ཤེས། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་
མུག་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་བདག་དང། བདག་གི་བ་དང། འདི་དང། གཞན་དུ་ཆགས་ཤིང་འཛིན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་འདི་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །
གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་སྐྱེས་ནའང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སེལ་ཅིང་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ལས་
ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ལས་ནི་ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་
འགྲུས་རྩོམ་མོ། །བདེ་བའང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ལས་ནི་གཏི་མུག་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཇི་ཙམ་དུ་ཚོར་བར་འགྱུར་བ་གལ་ཏེ་བདེ་བར་ཚོར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བར་ཚོར་བ་དང། བདེ་བའང་མ་


[37A]༄༅། །ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཀུན་ལའང་མི་ཆགས་ཏེ། རིང་དུ་གྱུར་ནའང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་
འགྱུར། ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་གཏི་མུག་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་དུས་ན་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་
ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་རྟག་པ་དང། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་འདོད་པའི་
ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ཞུགས་པས་འདོད་ཅིང་ཆགས་པའི་ལམ་དག་ཏུ་ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པར་མི་
འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཞིན་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་རྟོགས་ཤིང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཤེས་
ནས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་ཀུན་འབྱུང་དང། ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་འགོག་པ་དང། ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་འགོག་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོས་
མ་སྐྱེས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས། མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། འདི་


[37B]བའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་
པོ་ལ་རྟོག་པའི་ཚེ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སྐྱེས་ཏེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན། སྙིང་པོ་མེད་པ། མི་བརྟན་པ། ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད། ཆད་པས་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་
འདུས་པ་དང། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་མཐོང་ངོ་།ཡང་འདི་སྙམ་དུ་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ་།ཕྱིན་
ཅི་ལོག་གི་ཕུང་པོ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་མ་མེད་པ་ནི། དཔེར་ན་དབྱར་གྱི་སྨིག་རྒྱུ་བ་ལྟ་བུ་མིང་ཙམ་སྟེ། སྨིག་རྒྱུ་བའི་ཕུང་པོ་
དང་འདྲ་བར་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འྡིའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་ཞེས་བཏགས་སོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་འདུ་ཤེས་འདིས་
བཅིངས་ཏེ། བདེ་བར་རྣམ་པར་ཤེས། སྡུག་བསྔལ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་བདེ་བའང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་ཤེས་གྲང་བ་དང། ཚ་བར་རྣམ་པར་ཤེས། སྐྱེས་པ་དང་


[38A]༄༅། །བུད་མེད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས། ལམ་རྒྱུད་ལྔར་འཁོར་བར་རྣམ་པར་ཤེས། འདུས་པར་རྣམ་པར་ཤེས། གྱེས་པར་རྣམ་པར་ཤེས། འདས་པར་རྣམ་པར་
ཤེས། མ་འོངས་པར་རྣམ་པར་ཤེས། ད་ལྟར་གྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་བཟང་པོར་རྣམ་པར་ཤེས། ངན་པར་རྣམ་པར་ཤེས། ཡོད་པར་རྣམ་པར་ཤེས། མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་སོ།།
བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདུ་ཤེས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་ཏེ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལ་ནི་ནང་
ངམ༑ ཕྱི་རོལ་ན་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དེ་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཅིངས་པས་འདོད་ཆགས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས། ཞེ་སྡང་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་
གཏི་མུག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས། བུ་དང། ཆུང་མར་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་།བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་ཏེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ལ་ཆགས་པས་འདུ་ཤེས་
ཀྱི་ཕུང་པོས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་མི་རྟོགས་སོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་
ཤེས༑ ཕ་རོལ་པོར་འདུ་ཤེས་སོ། །སྐྱེས་པ་དང། བུད་མེད་དུ་འདུ་ཤེས་ཏེ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བཅིངས་པས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་ཏེ་བདག་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པ་དང། བདག་གི་


[38B] །བདག་ཅག་ནི་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་མི་བྱའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཡང་
དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རྟོག་པ་ན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོར་མི་དམིགས་པ་ན་སྨིག་རྒྱུ་བའི་ཕུང་པོ་ལ་སྨིག་རྒྱུ་བའི་ཕུང་པོར་མི་དམིགས་པ་བཞིན་
ནོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སྨིག་རྒྱུ་བ་ཉིད་མཐོང་བས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མི་ཆགས། མི་ལེན། མི་ཞེན། མ་འོངས་པས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མི་ཆགས་
མི་ལེན། མི་ཞེན། ད་ལྟར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མི་གནས་བདག་དང། གཞན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འགོག་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ལམ་
མ་སྐྱེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མ་འོངས་པའི་གནས་དང། སོང་བའི་གནས་ཡོད་པར་མི་མཐོང་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ་དང། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་
སྐྱེས་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་བཅིངས་སོ། །ཕུང་པོ་མེད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འོངས་པའི་གནས་ཀྱང་མེད། སོང་བའི་གནས་ཀྱང་མེད་པར་འབྱེད་
ཅིང་རྟོག་ན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་སྐྱེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་།འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དགག་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་


[39A]༄༅། །བ་བཞིན་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རྟོག་པའི་ཚེ་འདུ་ཤེས་
ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་ཏེ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ལ་མི་གནས་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ལ་གནས་པ་དང། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མི་ཆགས་པར་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཀུན་འབྱུང་དང། འགོག་པ་དང། ཟད་པ་
ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་པ་
དང་བྲལ་བས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་པ་གཅོད་པའི་ལམ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།། །།འཇིག་རྟེན་འཛིན་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་བམ་པོ་གཉིས་པ་
འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་ཅེ་ན་འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སྐྱེས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པས་བརྟགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་


[39B] ངག་གིས་འདུ་བྱེད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་པ་དང། ཀུན་ལ་མི་གཙང་བ་དང། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་
དང༑ བདག་མེད་པར་རྟོག་གོ་དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚེ་འདི་སྙམ་དུ་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་
ཕུང་པོ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་མི་འཕེལ་བ། མི་བྲི་བ། མ་བསྡུས་པའོ། །ལུས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་པ་དང། ངག་
གིས་འདུ་བྱེད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་པ་བྱས་པ་མེད་དེ། མཁས་པ་དག་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལ་མི་ཆགས། མི་ལེན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་པ་རྣམས་ལུས་
ཀྱི་ནང་ན་མི་གནས། ལུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་སོ། །ངག་གིས་འདུ་བྱེད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་པའང་དེ་བཞིན་དུ་ནང་ན་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་ན་
མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་མ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་དང། ཕྱིན་
ཅི་ལོག་དང། ཡང་དག་པར་མ་ཡིན་པ་དང། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་ཏེ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་གཟུང་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །ལུས་ཀྱིས་


[40A]༄༅། །འདུ་བྱེད་པ་དང། ངག་གིས་འདུ་བྱེད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་པ་ཀུན་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འདུ་བྱ་བ་མ་ཡིན། ཅིའང་འདུ་བྱེད་པ་མེད་དེ། ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པ་ལས་འདུ་བྱེད་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདུ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བཏགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁས་པ་དེ་དག་གིས་ནི། འདུ་
བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མ་ངེས་པས་ལུས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་པ་དང་ངག་གིས་འདུ་བྱེད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་པ་དག་གནས་འདི་ན་འམ། གནས་གཞན་ན་འམ། ནང་ངམ། ཕྱི་རོལ་
ན་གནས་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་པའང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མེད། དམིགས་སུ་མེད། བརྗོད་དུ་མེད་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་
པོ་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་འམ། བརྗོད་དུ་ཡོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་མེད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་
ནས་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་པ་ལ་ཆགས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བཅིངས་ཏེ་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བར་གྱུར་ཏོ། །བུས་པ་སོ་
སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པས་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་སྐྱེད་དེ། དེ་ལ་འཛིན་ཅིང་ཆགས་པས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས། ཕུང་པོ་


[40B] །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འདུ་བྱེད་ལ་ཆགས་པ་དེས་རྣམ་པར་བཅིངས་ཏེ་ལམ་རྒྱུད་ལྔར་འཁོར་ཞིང་རྟག་ཏུ་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་
དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་རྟོགས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མ་རྟོགས་པས་ལུས་དང། ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདུ་བྱེད་རྣམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །བུས་པ་
སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་
རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འདི་ལ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་དེ་རབ་ཏུ་མཐུ་ཆུང་བརྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ་ལས་
འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་བཏགས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །ཕུང་པོ་མེད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་
ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ་།འདུ་བྱེད་རྣམས་སྔ་མའི་མཐའ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད། བར་གྱི་མཐའ་ཡང་དམིགས་
སུ་མེད་དེ། མི་གནས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་


[41A]༄༅། །བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང། སྲ་བའི་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། སྦུའི་ཉག་མ་ཙམ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་
སོ༑ ༑དེ་ལྟར་བསམས་ནས་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དང། ཆགས་པས་རྣམ་པར་བཅིངས་
ཏེ༑ ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདུ་བྱེད་པ་བསྐྱེད་དོ་།བདག་ཏུ་འདུ་བྱེད་པ་དང། བདག་གི་བར་འདུ་བྱེད་པ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལས་བསྐྱེད་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་
རྣམ་པར་བཅིངས་ནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉིད་མ་རིག་པ་གཏི་མུག་ཡིན་པར་མི་ཤེས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་གོ་།དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པས་
དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་འཛིན་ཏོ། །གང་ཟག་དེས་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་འཛིན་པས་བར་བར་ནི་བདེ་བར་བྱེད། བར་བར་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་འདུ་བྱེད། བར་བར་ནི་བདེ་
བའང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །གང་ཟག་དེས་བདེ་བ་ལ་འདུ་བྱེད་པས་བདེ་བའི་ལུས་ཐོབ་བོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་འདུ་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལུས་ཐོབ་བོ།།
བདེ་བའང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བའང་མ་ཡིན་པ་ལ་འདུ་བྱེད་པས་བདེ་བའང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བའང་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ཐོབ་བོ་།གང་ཟག་དེས་བདེ་བའི་ལུས་ཐོབ་པས་དེ་ལ་


[41B] །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལུས་ཐོབ་པས་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་དོ། །བདེ་བའང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བའང་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ཐོབ་པས་གཏི་མུག་བསྐྱེད་དོ། །གང་ཟག་དེས་དེ་ལྟར་འདོད་
ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཉེས་པའི་སྐྱོན་མ་མཐོང་ནས། ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་མ་དག་གོ་གང་ཟག་དེ་དེ་ལྟར་
ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་མ་དག་པས་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་ལམ་དུ་ལྟུང་བར་གྱུར་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། བྱོལ་སོང་དང། ཡི་དྭགས་
སོ༑ ༑ཇི་སྟེ་སྐད་ཅིག་ཙམ་དེ་ལས་ཐར་ཏེ་ལྷ་དང། མིར་སྐྱེས་ནའང་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་སོ། །བདག་ཅག་ཀྱང་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་མི་བྱའོ། །བདག་ཅག་གིས་ལུས་དང་
ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱངས་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་
འབྱུང་བའི་ལམ་བཙལ་བར་བྱའོ། །གང་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་


[42A]༄༅། །ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འགོག་པ་དང། འདུ་བྱེད་
ཀྱི་འགོག་པའི་ལམ་ལ་མི་འཛིན། མི་ཆགས། མི་ཞེན་ཏོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ལའང་མི་ཆགས། མི་ཞེན་ཏོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལའང་མི་ཆག་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་
ཀྱི་མཚན་མ་དང་བྲལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུ་པོའི་ལམ་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོ་ཞིང་སྐྲག་པ་དང་
འབྱུང་བའི་སེམས་སྐྱེའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ལུས་དང། ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་འབའ་ཞིག་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བཤིག་པ་དང། འདུ་བྱེད་
ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་མ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པས་གང་ཟག་དེས་ཇི་ཙམ་དུ་ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམ་
པར་དག་ངག་གི་ལས་རྣམ་པར་དག་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་དག་ངག་གི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་དག་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་དག་
པའོ༑ ༑གང་ཟག་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་འཇིག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་


[42B]རྣམས་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས། གང་དུའང་མི་འགྲོ་བར་རྟོགས་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ངེས་པར་སྐྱེ་བའི་མཚན་མ་འམ། ངེས་པར་འགོག་
པའི་མཚན་མར་མི་དམིགས་སོ། །དེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགོག་པའི་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང། འགོག་པའི་མཚན་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་
ཟག་དེ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བ་དང། འགོག་པའི་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་སྐྱོ་ཞིང་སྤོང་བའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་དང་
འགོག་པའི་མཚན་མ་རྟོགས་ཤིང་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་
འཛིན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུ་ཤིང་ལ་སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་རྙེད། མི་སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་རྙེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་
འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་རྙེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་རྙེད་ལ་མི་སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་རྙེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་
དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལའང་འཇུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་


[43A]༄༅། །ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་པ་ཞེ་
ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་རྟོག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཕུང་པོ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་རྟོག། ཡང་
དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་རྟོག་གོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སྐྱེས་ཏེ། ཡང་དག་པ་
མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཅིངས་པས་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་པས་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཅིའང་
མེད་པའི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་སོ་།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་འཁྲུལ་པ་ལས་བླ་ཐབས་
སུ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་།དངོས་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་ལས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། བསམས་པ་སེམས་པའི་
ཕྱིར། རྐྱེན་མང་པོ་ལས་མཚན་མ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སེམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་


[43B] བསམ་པ་སྡུག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་དང་ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་
ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་ཏེ་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས། འདུ་བྱེད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས། རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ། མ་བྱུང་བ། མ་བྱས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་
ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་ཏེ། རང་བཞིན་དང། གོ་རིམས་དང། རྒྱུན་ལས་སྐྱེས་པ་
མེད་དེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ངེས་པ་དམིགས་སུ་མེད་
ལ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་དང། མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། སྲ་
བའི་རང་བཞིན་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ན་མཁས་པ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་སྟེ། ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་རྣམ་


[44A]༄༅། །པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་འདུ་ཤེས་ཏེ་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་
པར་རྟོག་པའི་བློས་རྣམ་པར་བཅིངས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་ནན་ཏན་གྱིས་བརྟགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་ཆགས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱ་བ་ལ་གནས། རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསམ་པའི་སེམས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བསྐྱེད་དོ། །གང་ཟག་དེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ལ་ཆགས། ཕྱིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཆགས། ཕྱི་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཆགས། རིང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཆགས། ཉེ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་ཏེ། རྣམ་པར་
ཤེས་པས་མཚན་མར་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བསྐྱེད་དོ། །གང་ཟག་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་
བླ་དྭགས་སུ་བཏགས་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་སོ། །འདི་ནི་ཡིད་དོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་ནན་ཏན་གྱིས་བཏགས་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་
བར་ཤེས་སོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོས་རྣམ་པར་བཅིངས་སོ་།སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་


[44B]པོར་སྐྱེས་སོ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར། ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་
གཅིག་པའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་དང། ཡིད་དེ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཐོབ་ཅིང་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་རྟེན་ཅིང་
གནས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པས་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཡོད་པར་ཆགས་ཤིང་འཛིན་ཏོ། །མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལའང་ཡོད་པར་འཛིན་ཅིང་
ཆགས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལའང་ཡོད་པར་འཛིན་ཅིང་ཆགས་སོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང། ཚོར་བ་དང། ཤེས་པའི་ཆོས་ལ་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་ཆགས་ཏེ་ཡོད་པར་འཛིན་ཏོ། །གང་ཟག་དེ་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། ཚོར་བ་དང། ཤེས་པའི་ཆོས་ལ་ཆགས་ཤིང་འཛིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོས་
རྣམ་པར་བཅིངས་པས་ཤེས་པ་ལ་གཙོ་བོར་འཛིན་ཏོ། །སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདི་
ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་འདི་དག་ཏུའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོས་རྣམ་པར་བཅིངས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་


[45A]༄༅། །པའི་ཕུང་པོར་མི་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་ཡང་དག་པའི་མ་ཡིན་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཐོས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། ཚོར་བ་
དང། ཤེས་པའི་ཆོས་རྣམས་བྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་རྟོགས་པས་ན། བར་བར་ནི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་འབྱུང། བར་བར་ནི་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་བར་ནི་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ་གང་ཟག་དེ་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་
སུ་སྤྱོད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་མི་ཤེས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བར་རྟོགས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་
མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། ཚོར་བ་དང། ཤེས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་སོ། །ཆོས་མེད་པ་ལས་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཕུང་པོར་ཆགས་པར་གྱུར་ཏོ། །བདག་ཅག་གིས་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་མི་བྱ་ཡི། བདག་ཅག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྱེད་པ་ལ་


[45B] ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་འབྱེད་པ་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་ཚེ་རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཤེས་ཏེ། ཐོག་མ་ནས་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །གཟུགས་
བརྙན་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །སྒྱུ་མའི་ཕུང་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྒྱུ་མའི་མི་བྱས་ན་མི་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་
ནང་ནའང་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་ནའང་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ནའང་མི་གནས་པ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་མང་
པོ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་མེད་དོ། །འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་མི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་
རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ་ལས་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། མི་གཙང་བ་དང། བདག་མེད་པར་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེའི་ཚེ་འདི་སྙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་


[46A]༄༅། །དག་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱོས་ཤིང་གཏི་མུག་གིས་ལྡོངས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་སྟེ། སེམས་དང་
ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འདུས་པས་ན་ཁམས་གསུམ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟར་སེམས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་མེད། ཕྱོགས་མེད། ཆོས་
ཀྱི་ནང་ན་མི་གནས། ཆོས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས་སོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པར་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་
བདག་དང། བདག་གི་བར་འཛིན་ཅིང་ཆགས་སོ། །གང་ཟག་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནང་ན་གནས་པར་འཛིན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པར་
འཛིན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ག་ན་གནས་པར་འཛིན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་བདག་དང། གཞན་ལ་གནས་པར་འཛིན་ཏོ། །གང་ཟག་དེ་རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་གཙོ་བོར་འཛིན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་བཅིངས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་རོ་ལ་ཆགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་མཚན་
ཉིད་གང་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་རོ་ལ་ཆགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་འཛིན་ཏོ། །གང་ཟག་


[46B] རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་དང་འབྲེལ་བས་སེམས་དང། ཡིད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ་སེམས་དང། ཡིད་ཀྱང་རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་མཐུས་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་སྐྱེ་སྟེ། གལ་ཏེ་བསམ་པ་ཐ་མ་བསྐྱེད་ན་ལུས་ཐ་མ་ཐོབ་པར་འགྱུར། བསམ་པ་མཆོག་བསྐྱེད་ན་ལུས་མཆོག་ཐོབ་བོ། །བསམ་
པ་འབྲིང་དུ་བསྐྱེད་ན་ལུས་འབྲིང་པོར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཟག་དེ་སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་མཐུས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རྟེན་ཅིང་གནས་
པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་པས་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང། ཡིད་བློང་བ་དང། སློས་པའི་མྱ་ངན་དང། སྡུག་བསྔལ་ལས་
རྣམ་པར་མ་གྲོལ་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལ་ད་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་རྟོགས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཕུང་པོའི་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པས་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལའང་མི་ཆགས་མི་འཛིན་ཏོ། །ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་ཤེས་སོ། །མ་
འོངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལའང་མི་ཆགས་མི་འཛིན་ཏོ། །ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་ཤེས་སོ་།ད་ལྟར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལའང་མི་གནས་ཏེ་


[47A]༄༅། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཕུང་པོའི་སྐྱེ་བ་དང། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་སོ། །གང་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པའི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་ལ་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཀུན་འབྱུང་བ་
ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འགོག་པའི་ལམ་ཤེས་སོ། །གང་ཟག་དེ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་ཀུན་འབྱུང་དང། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་འཇོག་པ་ལ་མཁས་པ་དང། མཚན་མ་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ཏོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་ཀུན་འབྱུང་དང། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཀུན་
འབྱུང་དང། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མི་སྐྱེད། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མི་འགོག་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་


[47B] །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོགས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མ་སྐྱེས་པའི་
མཚན་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད། མཚན་མ་མེད་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བའི་
མཚན་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདུས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ལ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་
ནི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་རྟོགས་སོ་།མོས་པས་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་བརྟགས་ནས་ཇི་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་དབེན་པ་ཤེས་ནས་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་
བཅོམ་མོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྟོགས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། མ་བྱས་པ་


[48A]༄༅། །དང། མ་བྱུང་བ་དང། མི་གཟུང་བ་དང། མི་འཛིན་པར་ཤེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་ཏེ། རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ་ལས་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །མཐོང་
པ་དང། ཐོས་པ་དང། ཚོར་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། ཐོག་མའི་མཐའ་ནས་སྟོང་ངོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་རྟོག་པའི་ཚེ་
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་མ་བྱས་པ་དང། མ་བྱུང་བར་ཤེས་ཏེ། གཙོ་བོར་མི་འཛིན་མི་ཆགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་
ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། འཇུག་པ་ལ་རྟོག་གོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དེ་ལྟར་ཐབས་མཁས་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་
འཇུག་པ་དང། དེ་ལྟར་ཐབས་མཁས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རྟོག་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ལ་འཇུག་པ་
ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོར་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཐབས་ཤེས་སོ། །ཐབས་དེས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་
ལྔ་ལ་མི་ཆགས། མི་འཛིན། མི་ཞེ་ན། འཆིང་པར་མི་འགྱུར་རོ་།ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཤེས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་མི་རྟག་པའི་མཚན་


[48B] །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་འབྱུང་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེལ་ཅིང་གཅོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་
བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཤེས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་སོ། །གལ་
ཏེ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པ་འབྱུང་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེལ་ཅིང་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་
འདོད་ཅིང་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ངེས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཐབས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པའི་མཚན་མ་
ཕྲ་མོ་ལའང་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པའི་མཚན་མ་
ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐོག་མ་མང་ལ་དུ་ཞུགས་ནས་ནུར་ནུར་པོར་གྱུར་པ་ན་ལྔ་ཕུང་ལྔ་མ་
འགགས་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་གཞན་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ནས་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་འགགས་མོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆད་པའམ་


[49A]༄༅། །འགག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུར་ནུར་པོ་ལ་རྟེན་ཅིང་གནས་མོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མི་གནས་པ་དང། མི་རྟག་པ་ཉིད་
དུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐོག་མ་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པ་དང། ནུར་ནུར་པོ་ནས་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་བར་དང། སྐྱེས་ནས་
འཆི་བའི་བར་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་འདི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཅིང་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་གིས་སྐྱེ་
ཞིང་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཉེ་བར་
ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྔ་མ་འགགས་ནས་དངོས་པོ་ཅིའང་མེད་པར་མངལ་དུ་འགྲོ་སྟེ། ཐོག་
མ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འབྱོར་བ་དེའི་ཚེ་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པ་ཡོད་དོ། །ནུར་ནུར་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བླ་དྭགས་སུ་མི་ཞེས་བཏགས་པར་
གྱུར་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་མེད་ན་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྟེན་ཅེས་བྱའོ། །


[49B] གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་གཞུང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཉེ་
བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་ནུས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉག་ཅིག་གིས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐོག་མ་མངལ་དུ་འཇུག་པའི་བར་གྱི་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ལྷའི་ཕུང་པོ་
སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པ་ལེགས་པར་མཁྱེན་ཏོ་།འདི་ལྟ་སྟེ། མཁྱེན་པའི་ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པ་དེས་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཐོག་
མ་མངལ་དུ་འཇུག་པ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་དང་འདྲ་བར་རྫོགས་པར་མི་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གཞན་
གྱི་རྗེས་སུ་ལྟོས་པའི་ཤེས་རབ་མི་མངའ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡེ་ཤེས་དང། ཤེས་རབ་དང། ཐབས་མཁས་པ་བརྙེས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་


[50A]༄༅། །སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་མི་ཆུད་པ་མེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་རབ་བརྙེས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་གྱུར་པའི་མྠུའང་བརྙེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྐལ་པ་ཚད་མེད། དཔག་ཏུ་མེད། གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་སྙེད་
ཀྱི་བར་དུ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་ཆོས་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རྟོག་པའི་ཐབས་ཀྱང་མེད་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་
པོ་ལྔའི་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་ལ་རྟོག་ནུས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའང་མི་ཤེས། ཉེ་བར་ལེན་
པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདེན་པའང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའང་མི་ཤེས། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའང་མི་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། འདི་
ཇི་ལྟར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་བདག་ཏུ་ཉེ་བར་ལེན། སེམས་ཅན་དུ་ཉེ་བར་ལེན། ལྟ་བར་ཉེ་བར་ལེན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉེ་བར་ལེན། ཕུང་པོ་ལྔ་ཉེ་བར་
ལེན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཉེ་བར་ལེན། རྒྱུ་རྐྱེན་བཅུ་གཉིས་ཉེ་བར་ལེན་པས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ཙམ་དུ་ཆོས་སུ་གདགས་པ་ཕྱི་འམ། ནང་གི་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་


[50B] མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང་ཚོར་བ་དང། ཤེས་པ་ཉེ་བར་ལེན། བདག་དང། བདག་གི་བར་ཉེ་བར་ལེན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་དག་པ་
མ་ཡིན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་འདི་ལ་མི་ཤེས་མི་མཐོང་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་སུ་ཉེ་བར་ལེན་ཏོ། །གང་ཟག་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པས་རྣམ་པར་བཅིངས་པས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་
གྱིས་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ལེན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་ལེན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང། གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་སྦོམ་པོ་ལ་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཆགས་ཤིང་ཞེན་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ལེན། གཟུགས་དང་འབྱོར། གཟུགས་ཀྱིས་བཅིངས་སོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ཉེ་
བར་ལེན་ཏེ། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་མིང་དུ་བཏགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་མེད་ན་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཤེས་པ་མེད། མཐོང་བ་མེད་པས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་མི་ནུས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་གཤེགས་ནས་སེམས་
ཅན་གཟུགས་ལ་རྟེན་ཅིང་གནས་པ་གཞིག་པ་དང། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྟེན་ཅིང་གནས་པ་གཞིག་པ་དང། བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་གཞིག་


[51A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་ཏོ། །ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་གནས་པ་ནི་གཟུགས་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དེ་ནི་ཆེན་པོ་བཞི་
འདུས་པ་སྟེ། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། མིང་དང། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཤད་དོ། །
ཁྱོད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བརྟན་པའི་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་འདི་ལ་མི་གནས་མི་ཆགས་པར་བྱའོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་
ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་བཤད་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སྐྱེས་ཏེ། མ་རིག་པའི་དྲ་བས་གླགས་པས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བར་གྱུར་ཏོ། །ཅིས་
འཁོར་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་མ་ལ་ཆགས་ཤིང་འཛིན་པས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་བདག་འདི་ལ་གནས་པས་བདེ་བར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་སེམས་ཏེ། གང་ཟག་དེ་བདེ་བའི་
མཚན་མར་བཟུང་བས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་གནས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་མ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བའང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མར་
བཟུང་ཞིང་ཆགས་པས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གནས་ཤིང་ཆགས་སོ། །བུས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དག་བརྟེན་པའི་གནས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་


[51B] བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་སྐྱེས་ནས་ལྡོངས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཅི་ཡིན་པ་མི་ཤེས། ཕུང་པོ་ལྔ་གང་ནས་འོངས་པའང་མི་ཤེས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་མི་ཤེས་པས་ཕུང་
པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་འཛིན་ཏེ་དེ་བས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལེན་པའང་མེད་ལ་ལེན་པར་བྱ་བའང་དམིགས་སུ་མེད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཆགས་ཤིང་ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་བཅིངས་ཏེ། མ་རིག་པ་དང། གཏི་མུག་གིས་རྨོངས་པས་བདག་ལེན། བདག་གི་བར་ལེན། བདག་དང་གཞན་གྱི་བར་ལེན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་
ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའང་མེད་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་མཁས་པ་དག་ནི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔར་ཤེས་སོ་།ཕྱིན་
ཅི་ལོག་གི་ཕུང་པོ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔར་ཤེས་སོ་།མ་རིག་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔར་ཤེས་སོ་།བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་འདིས་རྣམ་པར་བཅིངས་པས་ན་ཉེ་
བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་གནས། ཆགས་ཤིང་གནས་པས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་གང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ནི་གང་ཡིན་པ་མི་ཤེས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་
གནས་པས་སྐྱེ་ཞིང་འཁོར་བར་གྱུར་ཏོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་གནས་པས་རྒྱུད་ཀུན་ཏུ་འཁོར་བར་གྱུར་ཏོ། །ཅི་ལ་གནས་ཤིང་ཆགས་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ལ་གནས་ཤིང་ཆགས་


[52A]༄༅། །ཐོས་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཆགས། ཚོར་བ་ལ་གནས་ཤིང་ཆགས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཆགས། སྲེད་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཆགས་
མ་རིག་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཆགས་སོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་སྲིད་པའི་འཆིང་བས་རྣམ་པར་བཅིངས་པར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཏེ་སྒྲིབ་པས་ཡོངས་
སུ་བསྒྲིབས་པས་མ་རིག་པས་རྨོངས་ཏེ་མི་ཤེས་མི་ཚོར་རོ། །བདག་ཅག་གིས་ཆགས་པའི་གནས་ནི་གང་ཡིན། ཅིས་བཅིངས་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། བྱོལ་
སོང་དང། ཡི་དྭགས་དང། ལྷ་དང། མིར་ཡང་དང། ཡང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་འཁོར་ཏེ། འཁོར་བས་རྣམ་པར་བཅིངས་པས་འཁོར་བ་ལ་གནས་ཤིང་ཆགས་ཏེ་མི་གཏོང། མི་སྤོང། མི་གཅོད་
དོ༑ ༑ཕུང་པོ་ལྔའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའང་མི་ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཙེས་ཏེ། ཡང་
དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོང་དུ་ལྷུང་ནས་འབྱུང་བའི་ལམ་མི་ཤེས་སོ་།གང་ཟག་དེས་དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་ལམ་མི་ཤེས་པས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འཁོར་བའི་རྒྱུད་དུ་འཁོར་
བ་ལེན་ཏོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། ཤི་བ་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སློས་པའི་མྱ་ངན་དང། སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ། ཚད་མེད་


[52B] སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོའི་ཕུང་པོ་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་ཏེ། ཕྱིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་གནས་ཤིང་ཆགས། སྡུག་བསྔལ་ལ་མངོན་
པར་ཆགས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བཀོལ་བར་གྱུར་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་ལ། འགོག་པའི་ཚེ་ནའང་སྡུག་
བསྔལ་འགོག་གོ་འཇིག་རྟེན་འཛིན། ངས་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་
ལ་བརྟག་གོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁྱེད་ཅི་སྟེ་གཟུགས་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསལ་ཅིང་གཅད་པར་
བྱའོ༑ ༑ཁྱེད་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསལ་ཅིང་གཅད་པར་བྱའོ་།ཆགས་བབས་[?]ལ་ཅིང་བཅད་པས་སེམས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་


[53A]༄༅། །གང་ཟག་སུ་ཞིག་ངས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཤེས་ཤིང་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་ན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང་
སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། ཡིད་བློང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་སུ་ཞིག་ངས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་མི་སྤྱོད་མི་སྒོམ་ན་གཟུགས་ཀྱི་འཆིང་
བས་རྣམ་པར་བཅིངས། སྲེད་པའི་འཆིང་བས་རྣམ་པར་བཅིངས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པས་ལྡོངས་པས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་སོ། །གང་ཟག་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་
ལྔ་ལ་ཆགས་པས་འཁོར་བའི་གཡང་ས་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་ཏོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལྟ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནིང་དང་རྩོད་ཀྱི། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་དང་མི་རྩོད་དོ་ཞེས་
གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱའོ་།གང་ཟག་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔས་
རྣམ་པར་བཅིངས་པས་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་ཏེ་ང་[?]དང་རྩོད་དོ་།གང་ཟག་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་
བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་དང་རྩོད་པས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ང་བ་ཆེན་པོར་ལྷུང་ངོ། །གང་ཟག་སུ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་བཞུགས་ཀྱང་རུང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་


[53B] དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང། སྟོང་པ་ཅིའང་མེད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། མ་རིག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་སྐྱེས་ཏེ་བུས་པ་སོ་
སོའི་སྐྱེ་པོ་དག་བསླུས་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་ན་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་སོ། །གང་ཟག་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཡང་མི་རྩོད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་
འགལ་བར་མི་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། བྱོལ་སོང་དང། ཡི་དྭགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ནི་གང་ཟག་དང་མི་རྩོད་དོ། །རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱིས་
སྔོན་བླངས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་གནས་ནས་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་དང། ཡང་འཁོར་བར་
གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་གང་ཟག་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་གནས་པས་ངན་པར་ལྟ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཞེན་ཅིང་བསྐྱེད་དོ་།མིང་དང། ཚིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་ཤིང་
གནས་སློས་པའི་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཤིང་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་ཟག་དག་ངན་པར་ལྟ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཉོན་


[54A]༄༅། །མོངས། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་གཙེས་ཀྱང་དེའི་མགོན་བྱེད་པའམ། སྐྱབས་བྱེད་པའམ། གནས་དང། རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ། སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉག་ཅིག་ནི་མགོན་དང་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་རོ་།བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་སེམས་ཆུང། ཤེས་པ་ཆུང་བས་འདོད་པ་ལྔ་ལ་ཆགས། ཉེས་པའི་སྐྱོན་མང་
པོའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་སོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་མགོན་དུ་འགྱུར་བ་དང། སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་དང། གནས་དང། རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་
ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང། རྩོད་པར་བྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ངས་ཕྱག་བཏེག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཕུང་པོ་ལྔར་ལྟ་བ་དང། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མཚན་མར་ལྟ་བ་
དང༑ ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་ན་ངའང་དེའི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའང་ངའི་སློབ་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ངའི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན། ངའི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན། ང་ལ་
སྐྱབས་སུ་སོང་བ་མ་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་དེ་ནི་ངན་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་དུ་སོང་པ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའོ། །ཡང་དག་པ་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་
ལོག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་མི་ཤེས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་མི་ཤེས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་གསུངས་པའི་ཤེས་


[54B] ༑གང་ཟག་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པས་མཆོད་པ་དང། རྙེ་པ་བླང་བར་མི་བྱའོ། །གང་ཟག་དེ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་ངས་མ་གནང་ན་གཞན་གྱི་མཆོད་པ་དང་རྙེད་
པའི་བཀུར་སྟི་ལེན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་དེ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྡེར་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མཚན་མ་སྐྱེད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་
ཤིང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། མ་འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཚེ་ངའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་མང་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་
མཚན་མ་སྐྱེད་པ་དང། ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་མ་ལ་ངེས་པར་གཅད་པ་དང། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་རབ་ཏུ་ཆགས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པས་ངའི་ཆོས་ལ་རབ་
ཏུ་བྱུང་བས་ཆོས་གོས་གཉའ་བ་ལ་བཀལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་ཁྱིམ་པའི་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །གང་ཟག་དེ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ངའི་ཆོས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་དེ་ལ་མཆོད་
པ་དང། སྦྱིན་པ་མང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་གང་ཕུང་པོ་ལྔར་ལྟ་བ་དང། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ངེས་པའི་འཆད་པ་དང། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཞན་དག་གི་
ཆུ་ཕོར་གང་ཙམ་ཡང་ལེན་དུ་མི་དབང་བར་ངས་བཤད་དོ། །དེ་ཅི་སྟེ་ཞེན། གང་ཟག་དེས་ངའི་ཆོས་ལ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པས་གང་ཟག་དེ་ནི་ངའི་ཆོས་དང་


[55A]༄༅། །འགལ་བར་བྱེད་པ། འཕགས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མ་
འོངས་པའི་དུས་ངན་པར་དེ་ལྟ་བུའི་དམ་བཅས་ཏེ་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཏབ་སྟེ། ངའི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་མདོ་སྡེ་དག་གཟུང་ཞིང་བསྲུང་བ་དང། སེམས་ཅན་དག་ཕུང་པོ་ལྔར་ལྟ་བ་
གཅད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་བས་ན་ངས་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་ཕུང་པོའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་གཞིག་པ་དང་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བ་བཤད་
དེ༑ དེའི་ཚེ་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་མང་དུ་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་རྩོད་བ་བྱུང་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་རྣམས་འདི་ལྟར་ཡི་དམ་དང། སྨོན་ལ་མ་ཆེན་པོ་གདབ་པར་བྱའོ་།བདག་ཅག་གིས་མ་འོངས་པའི་དུས་ངན་པའི་སེམས་ཅན་ཕུང་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་ངན་པར་ལྟ་བ་ལ་
ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུ་རང་དུལ་བདེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་
འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཤེས་པར་འདོད་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་


[55B] དྲན་པའི་མཐུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་འདོད་པ་དང། ལུས་འདི་
བོར་ནས་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དྲན་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་
སྡུག་བསྔལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང། སྙིང་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། མཐར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་དང། ཐོག་པ་མེད་པའི་དུས་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །རྟག་ཏུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྷ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་
ཡོངས་སུ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང། དེ་ལྟ་བུའི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་སྔོན་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་འདས་
པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། མཁྱེན་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་
གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་རིག་པ། བླ་ན་མེད་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་ཞིང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ལྷ་དང། མིའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་


[56A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རིའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་
ཟད་པ་ཤ་སྟག་གོ་གཞན་ཡང་སློབ་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའང་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ནི་
ཁྲག་ཁྲིག་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་ཡོད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རིའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་སྙེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེའི་ཚེ་ན་རྒྱལ་པོ་ཕན་
པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། རྒྱལ་པོ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཉི་ཁྲི་སྙེད་དེ་རབ་ཏུ་བདེ་སྐྱིད་པ་དང་ལྡན་པའི་འགྲོ་བས་ཡོངས་སུ་གང་ངོ། །གྲོང་
ཁྱེར་དེ་དག་ཀྱང་རབ་རིམ་པ་བདུན་བདུན་གྱིས་བསྐོར་ཏེ། ཆུ་ཞེང་གབ་པར་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་བྱས་ཏེ། འོབས་ཀྱང་རིམ་པ་
བདུན་དང། བད་ཀྱང་རིམ་པ་བདུན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དྲ་བས་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་བཀབ་བོ། །གྲོང་ཁྱེར་དང། འབོབས་དང། ཤིང་དང། ར་བ་དང། སྟེང་གི་དྲ་བ་
རྣམས་ཀྱང་གསེར་དང། བཻཌཱུ་རྱ་དང། ཤེལ་དང། མུ་ས་ར་གར་བ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་བཞི་ལས་བྱས་པའོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེ་རེ་རེ་ལ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱ་སྙེད་ཡོད་དེ་


[56B]སུ་གང་ངོ། །ཤིང་དེ་དག་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེའི་གོས་ཀྱི་ཤིང་ཤ་སྟག་གོ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དེ་དག་རེ་རེ་ནའང་རིན་པོ་ཆེའི་རྫིང་ལྔ་
བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་དེ། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ཀྱི་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། རྒྱལ་པོ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་བཙུན་མོ་དང། ཕོ་བྲང་གི་སླས་བརྒྱད་ཁྲི་སྙེད་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་
བཙུན་མོ་ཆེན་མོ་དེ་ལ་སྲས་གཉིས་ཡོད་དོ། །གཅིག་ནི་ཚད་མེད་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ། གཅིག་ནི་ཚད་མེད་སྟོབས་ཞེས་བྱ། འཇིག་རྟེན་འཛིན་རྒྱལ་བུ་དེ་གཉིས་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་དང་
རྨི་ལམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ། དཔེ་ཟླ་མེད་པས་ན། ཛམྦུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ལྟ་བུ་མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ་སད་པ་དང། སོ་སོ་ནས་
ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཕུ་བོས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་རྐང་གཉིས་མཆོག་ནི་མཐོང་བར་རྨིས། །གསེར་མདོག་བསོད་ནམས་བརྒྱ་ཡི་མཚན་གྱིས་བརྒྱན། །ཚད་མེད་པ་
ཡི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་རྫོགས་པ། །མཐོང་བས་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར། །ནུ་བོས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཉི་ལྟར་ལྷམ་བ་རྨིས། ཤིན་ཏུ་བཟང་ཞིང་མཛེས་པ་
ཕུལ་གྱི་མཆོག། རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །ལྷང་དེར་གསལ་བར་མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་དགའ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེའི་ཚེ་ན་རྒྱལ་བུ་ཚད་མེད་བློ་གྲོས་དང། ཚད་མེད་


[57A]༄༅། །སྟོབས་གཉིས་ཕ་མ་གང་ན་བར་སོང་ནས། འདི་སྐད་དུ་བདག་ཅག་གིས་འདི་ལྟ་བུ་དག་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྨི་ལམ་གྱི་གཏམ་ཕ་མ་ལ་བཟླས་སོ། །བདག་
ཅག་གཉིས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་རྨིས་ཀྱི། བདག་ཅག་གཉིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བར་མཆི་བར་གསོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བའང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་
སྟེ༑ བདག་ཅག་བག་མེད་པས་མ་ཚོར་མ་འཚལ་ནས་འདོད་པ་ལྔའི་འདམ་དུ་ལྷུང་སྟེ་གཟུགས་ཀྱི་འཆིང་བས་རྣམ་པར་བཅིངས་སོ། །ཚོར་བ་དང། འདུ་བཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་བཅིངས་པས་རྣམ་པར་བཅིངས་སོ། །བདག་ཅག་ཁྱིམ་ན་གནས་པས་བག་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། རྒྱལ་བུ་དེ་
གཉིས་ཀྱིས་ཕ་མ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རིའི་རྒྱལ་པོ་གང་ན་བ་དེར་སོང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ནས་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་
འཚལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་མཆོད་པ་རྣམ་བཞི་འབུལ་བར་སྤྱན་དྲངས་སོ། །ན་བཟའ་དང། བསོད་སྙོམས་དང་
གཟིམས་ཆ་དང། སྙུན་གྱི་རྐྱེན་སྨན་དག་གིས་མཆོད་ཅིང་ཕུལ་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་མཐའ་རྒྱལ་པོ་ཕན་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གཅིག་ཏུ་བ་དན་དབྱངས། གདུགས་


[57B] རིན་པོ་ཆེའི་པདྨོ་བཀོད་དེ། སངས་རྒྱས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཏོ། །རྒྱལ་བུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་བསྟན་པ་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རིའི་རྒྱལ་པོ་དེས་རྒྱལ་བུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང། སྨན་པ་མཁྱེན་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །ལོ་བཞི་ཁྲིའི་བར་དུ་གཉིད་ཀྱང་མ་ལོག་ཟས་ཀྱང་ཆོག་པར་མ་ཟོས་སྙེས་ཏེ་འཕྲེས་ཀྱང་མ་མྱོང་བར་གལ་ཏེ་འདུག་གམ་
འཆག་ཅིང་སོང་ཡང་མ་མྱོང་ངོ། །དེ་ནས་ཡང་ལོ་བཞི་ཁྲིའི་བར་དུ་གཞན་ཅིའང་མི་སེམས་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང། སྟོང་པན་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་
སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩམས་བཞིན་དུ་ཚེ་ལ་ཐུག་གི་བར་
དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས་དགའ་ལྡན་གནས་སུ་སྐྱེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ཕྱིར་ཡང་ཛམྦུ་གླིང་འདིར་ཁྱིམ་བདག་ཆེན་


[58A]༄༅། །པོ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་ནས་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་དང་ཡང་རྨི་ལམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་བསྟན་པར་རྨིས་སོ་།རྨི་ལམ་ན་ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་སད་པ་དང། དངངས་སྐྲག་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་བསྟན་པ་ལ་ལོ་ཁྲི་ཚང་
བར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་ཕུང་པོ་ལྔ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ཐབས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་ཞིབ་ཏུ་བརྟགས་
ནས་དེ་ནས་ཚེ་འཕོས་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་དུ་སྐྱེས་སོ། །ལྷའི་ཚེ་ཟད་ནས་ཕྱིར་ཡང་ཛམྦུ་གླིང་དུ་རིགས་མཐོ་ཞིང་ཆེ་བའི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ་རིའི་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་རྣམ་པར་ཞིག་ནས་ལོ་སྟོང་ལོན་ཏེ་རྒྱལ་བུ་དེ་གཉིས་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་དེར་ཡང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པ་
ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བར་གྱུར་ཏེ། ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པ་དང། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་
རྟེན་འཛིན། དེ་ན་མི་ཉི་ཁྲི་སྙེད་དང། ལྷ་ཁྲི་ཕྲག་ཉི་ཤུ་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གཉིས་


[58B]སེམས་ཅན་མཐུན་པར་གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་ཁྲག་ཁྲིག་ཁྲི་ཕྲག་བཅུ་དང་ཕྲད་དེ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་གདོད་
མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས། གཞན་ཡང། སངས་རྒྱས་ཁྲག་ཁྲིག་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་ཕྲད་དེ། དེ་ནས་གདོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱང་བསྐལ་པ་གཅིག་ཏུ་རིམ་གྱིས་འཚང་རྒྱ་སྟེ། གཅིག་ནི་ཚད་མེད་དབྱངས་ཞེས་བྱ། གཅིག་ནི་ཚད་མེད་འོད་ཅེས་བྱའོ། །
འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་གང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དག་རྣམ་པར་དག་ཅིང་
ཤིན་ཏུ་བྱང་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ་།གཞན་ཡང། ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་
བྱའོ༑ ༑ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་སོ།། །།འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཁམས་
བཅོ་བརྒྱད་ལ་མཁས་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་སྦྱོར་བ་ན་འདི་སྙམ་དུ་མིག་གི་ཁམས་ཞེས་


[59A]༄༅། །བྱ་བ་མིག་གི་ཁམས་སུ་དམིགས་སུ་མེད། མིག་གི་ཁམས་ལ་བདག་དང། བདག་གི་བ་མེད་པ། མི་རྟག་པ། སྙིང་པོ་མེད་པ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་
པའི་ཕྱིར་མིག་གི་ཁམས་ལ་མིག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་མི་དམིགས། མིག་གི་ཁམས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཅིའང་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་སོ། །
མིག་གི་ཁམས་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་མིག་གི་ཁམས་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་དེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། དངོས་
པོ་མེད་པ་བཞིན་མིག་གི་ཁམས་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་རང་དངོས་པོ་མེད་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མིག་གི་ཁམས་ལ་ཡང་དག་པའི་དངོས་
པོ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་ཁམས་ཡུལ་ནའང་མི་གནས། ཕྱོགས་ནའང་མི་གནས། ནང་ནའང་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་ནའང་མི་གནས་གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་ཁམས་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དངོས་པོ་མེད་པས་མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དམིགས་སུ་མེད་དེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་
སོ༑ ༑མིག་གི་ཁམས་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་གྱི་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་ཁམས་ལ་མིག་གི་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་དོ་།མིག་གི་ཁམས་


[59B] ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་ཏེ། མིག་གི་ཁམས་ཞེས་བཏགས་སོ། །མིག་གི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་མེད་དོ། །མིག་གི་ཁམས་ལ་
མིག་གི་ཁམས་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མིག་གི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །མིག་གི་དབང་པོའང་རྣམ་པར་དག་ལ་གཟུགས་ཀྱང་སྣང་བའི་གནས་ན་ཡོད་
ཅིང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོར་ལྡན་ཏེ། རྣམ་པ་གསུམ་འདུས་པ་ན་མིག་གི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །མིག་གི་ཁམས་ལ་ངེས་པར་མིག་གི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དེ། མཁས་པ་དག་ནི་མིག་གི་
ཁམས་མེད་པ་ལ་མིག་གི་ཁམས་སུ་རྟོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མིག་གི་ཁམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྟོགས་ནས་
ཁམས་མེད་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་མེད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་མ་འདུས་
པ་མ་བྱས་པའོ། །གཟུགས་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་དངོས་པོ་མེད་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའང་མེད་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་
ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ནང་ནའང་མི་གནས་གཟུགས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ནའང་མི་གནས་


[60A]༄༅། །གཉིས་ཀའི་བར་ནའང་མི་གནས་ཏེ། རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དང། གཟུགས་མངོན་དུ་སྣང་བའི་གནས་ན་ཡོད་ལ་མིག་གི་དབང་པོའང་རྣམ་པར་དག་ཅིང་
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་གཟུགས་མངོན་པར་སྣང་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན། མེ་ལོང་གི་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་སྟེ། མེ་ལོང་
ཡོངས་སུ་དག་ན་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། མེ་ལོང་གི་ནང་ན་མི་མེད་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་
བརྙན་སྣང་ངོ། །དེའང་ཕྱི་རོལ་ན་མེ་ལོང་ཡོད་ན་ནང་ནས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་དབང་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ན་གཟུགས་སྣང་བའི་གནས་ན་འདུག་
པ་ལ་དམིགས་ནས་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཏགས་སོ། །གཟུགས་ལ་ཁམས་མེད། དབྱིབས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད། ངེས་པའི་མཚན་
ཉིད་མེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་
དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གང་སུ་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ན་གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་མཚན་


[60B] གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མ་བྱས་པའི་ཁམས་སུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་
ཡིན༑ ད་ལྟར་གྱི་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་ཅིའང་མེད་པ་བསྟན་པ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་བླ་དྭགས་སུ་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་
ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་
པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་གོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མེད་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །མིག་
གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་དངོས་པོ་མེད། ངེས་པའི་ཆོས་མེད་དོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་འདུས་
པ་མ་ཡིན་གྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རྩ་བ་མེད་དོ། །དེའང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་དང། ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་དང་གཟུགས་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་འདི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་
ཞེས་བྱའོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཁམས་མེད་པར་ཁོང་


[61A]༄༅། །དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ལས་སྐྱེས་ཏེ། རྐྱེན་ལ་
རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ་།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གནས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་
ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་།གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མར་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་
ཕྱིར༑ རྐྱེན་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བཤད་དོ། །སེམས་ཅན་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐབས་ཀྱིས་
རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ། ཆ་གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ་མིག་གི་
དབང་པོ་རྣམ་པར་དག་པས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ཏེ། ཆོས་གཉིས་འདུས་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བཤད་དོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བཤད་དོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གནས་ཏེ་


[61B]དེའང་ཁམས་མེད་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁས་པ་དག་གིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་
ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་དམིགས་སུ་མེད་དེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་དམིགས་སུ་མེད་པས་དངོས་པོར་མི་རྙེད་
དོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཁམས་ཞེས་
བཤད་པ་དེའང་མི་ལེན་པའི་དོན་བཤད་པར་ཟད་དོ། །མཐོང་བར་བྱ་བའི་གནས་ཡོད་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་
སྐྱེས་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་གི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། དངོས་པོ་གསུམ་འདུས་པ་ལས་རྐྱེན་
རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ཏེ་དེ་ནི་ཁམས་ཀྱི་དོན་ལས་དབེན་པའོ་།འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམ་གྲངས་
དེ་སྙེད་ཀྱིས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་དག་པར་ན་མིག་གི་ཁམས་མེད། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་མེད། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་


[62A]༄༅། །པའི་ཁམས་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཐབས་སུ་གསུངས་
ཏེ༑ མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་འདི་ལ་གང་ཟག་སུ་ཞིག་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་ན་ཁམས་གསུམ་པོ་ལ་ཁམས་མེད་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཁམས་རྣམས་ལ་ཁམས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣ་བའི་ཁམས་དང། སྒྲའི་ཁམས་དང། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། སྣའི་ཁམས་དང་
དྲིའི་ཁམས་དང། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། ལྕེའི་ཁམས་དང། རོའི་ཁམས་དང། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང། རེག་བྱའི་
ཁམས་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་གཞུང་འདིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་
ཡིད་ཀྱི་ཁམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་རྟོག་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ལ་དངོས་པོ་ཅིའང་མེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་
ཁམས་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་མེད། ངེས་པའི་ཁམས་མེད་དོ་།ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན། ས་བོན་ས་ཆེན་པོ་ལ་རྨོས་ནས་སེར་གྱིས་རླན་ཏེ་ཉེ་[?]མས་དྲོས་


[62B]སྟེ། མྱུ་གུའང་ས་བོན་ལས་མ་སྐྱེས་ལ། ས་བོན་ཡང་མྱུ་གུ་དང་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུ་སྐྱེས་ནས་ས་བོན་ཡང་འཇིག་སྟེ། ས་
བོན་ཡང་མྱུ་གུ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ལ་མྱུ་གུའང་ས་བོན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུའི་ནང་ནས་ས་བོན་མེད་པ་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་ལས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚོན་པས་ནི་ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་མཚོན་པ་བཞིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བཏགས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ལས་གུད་ན་ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་
མེད༑ ཡིད་དུ་མི་ཤེས་ཀྱང་བླ་དྭགས་སུ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བཏགས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིད་ཀྱི་ནང་ན་མི་གནས། ཡིད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ནའང་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་
མི་གནས་ཏེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར། དམིགས་པར་བྱ་བ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་འདུས་
པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་གྱི་དམིགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་མ་ངེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་
ཁམས་ནི་མང་པོའི་འདུས་པ་ལས་སྐྱེ་བས་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་དོན་དམ་པ་ལ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མེད་པའི་


[63A]༄༅། །ཕྱིར་རོ། །མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཏགས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ན་ངོས་
པར་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་མེད་དོ། །འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཁམས་དག་ནི་ཁམས་མེད་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སུ་རྟོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འབྱེད་ཅིང་རྟོགས་པ་ནི་ཁམས་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་རྟོགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་རང་བཞིན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་དེ་
ངེས་པ་མེད་པའི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི་དངོས་པོར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་དངོས་པོར་དམིགས་སུ་མེད་དེ། སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་ཞིང་
ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་བཤད་པའང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཁམས་མེད་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་
ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བཤད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་སོ། །རྐྱེན་འདུས་པ་
ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལ་ནི་རང་བཞིན་མེད་དོ། །རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ནི་མང་པོ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུན་ལས་སྐྱེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་


[63B]ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་ཁམས་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ནང་ན་མི་
གནས། ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ངོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་མེད་པར་བཤད་པ་ནི་མཐར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཅིའང་མེད་པ་
ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡོད་ཅེས་པའི་མཚན་མ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་
བཞིན་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་ངེས་པའི་མཚན་མ་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བཤད་དེ། ཁམས་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་
སོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི་འདས་པ་ལ་མི་གནས་མ་འོངས་པ་ལ་མི་གནས། ད་ལྟར་ལ་མི་གནས་ཏེ། རྐྱེན་མང་པོ་ལ་རག་ལུས་པས་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པའི་ཕྱིར་
ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་རྣམ་གྲངས་སུ་བཏགས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བཏགས་སོ། །མཁས་པ་དག་ཁམས་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ཤེས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་


[64A]༄༅། །ཁམས་ནི་གཅིག་པ་མ་ཡིན། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་མ་མང་པོའང་མེད། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཁམས་བསྟེན་
པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཁམས་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྟོགས་ཤིང་ཆུད་པ་ནི་ཁམས་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ངོ། །ཁམས་གསུམ་
གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་མེད་དེ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ་ལས་ཆོས་སུ་རྣམ་པ་རྟོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བཤད་དེ། ཆོས་སུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་
མཚན་ཉིད་ངེས་པ་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བཤད་དོ། །མཁས་པ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་མཚན་མར་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་
གང་སྐྱེས་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོག་ཅིང་
ཆུད་པས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་
གནས་པའི་གནས་མེད། གནས་པ་མེད། འབྱུང་བའི་གནས་མེད། རྟེན་པའི་གནས་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་སྐྱེས་བ་


[64B] །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཁམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ན་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འདུས་པ། མ་གྱེས་པ། མངོན་པར་
འདུས་མ་བྱས་པ། དེས་པ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་གསུངས་སོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཁམས་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་རྣམ་པར་
འབྱེད་ཅིང་རྟོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོག་པ་ཞེ་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་འདི་སྙམ་དུ་མི་སྐྱེས་པའི་ཁམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས། མ་ངེས་པའི་ཁམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་
སོ༑ ༑ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་དངོས་པོ་མེད། ངེས་པའི་ཆོས་མེད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་
ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། ཅིའང་མེད་པ། ཕྱིན་ཅི་
ལོག་དང་ལྡན་པ། ཡིད་ཐོག་མར་འགྲོ་བ་ལས་ཆོས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྗེས་སུ་བསྙེག་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་


[65A]༄༅། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཁམས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་ཤེས་ཤིང་
རྟོགས༑ ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཅིའང་མེད་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་རྟོགས་སོ། །དེའང་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཐོག་མར་འགྲོ་བས་ཤེས་ན་རྐྱེན་
མང་པོ་འདུས་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བཤད་དོ་།དེའང་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་བསྙག་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །མཁས་པ་དག་ནི་
ཁམས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་ཤེས་སོ་།དེའང་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ་དང། རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། གང་ཁམས་ལ་མཚན་མ་
མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ལ་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་སུ་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་གསུངས་
ཏེ༑ དེའང་སེམས་ཅན་གདག་ཁམས་མེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཁམས་གཞོམ་ཞིང་དེ་ལས་དབེན་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་གསུངས་སོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་


[65B] ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཕྱིར་རོལ་ན་གནས་པར་རམ། གཉིས་ཀའི་བར་ན་གནས་པར་མི་གནས་སོ་།མཁས་པ་དག་ནི་འདུ་བ་མེད་པའི་ཁམས་
ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་རྟོགས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱིས་བར་ཁམས་ནི་མི་ཤེས། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མི་ཤེས་
སོ༑ ༑དེའང་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ་དང། ཕྱི་ཅི་ལོག་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་སྟེ། ཡིད་ཐོག་མར་འགྲོ་བས་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གཉིས་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་
པ་ལ་ཆགས་པ་དང། ཀུན་བརྟགས་པ་ལས་སྐྱེས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་ནི་འདས་པ་ལ་མི་གནས། མ་འོངས་པ་ལ་མི་གནས། ད་ལྟར་ལ་མི་གནས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ལ། གང་དུའང་མ་སོང། གནས་པའི་
གནས་མེད་དེ། ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཐོག་མའི་དངོས་པོར་ངེས་པའི་ཆོས་མེད་དོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་ཁམས་ནི་མཚན་མ་གཉིས་སུ་མེད་དེ་མཚན་མ་མེད་པའོ། །མཚན་མ་དེ་ནི་མཚན་མ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་


[66A]༄༅། །སོ༑ ༑མཁས་པ་དག་ནི་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དེ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་མི་གནས། ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་གཅིག་པའམ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་
ཉིད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་རྟོགས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་འོངས་པ་མེད། སོང་བའང་མེད། དམིགས་པའང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་
ན༑ དོན་དམ་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་མི་དམིགས་དམིགས་སུ་མེད། བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་
ལ་བྱེད་པ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སུ་རྟོགས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་སྐྱེ་བའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་
སྐྱེས་པར་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོག་
གོ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚེ་འདོད་པའི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དང། ཅིའང་མེད་པ་


[66B] །ཇི་ལྟར་རྟོག་ཅེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་མེད། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་མེད། གཟུགས་མེད་
པའི་ཁམས་ལ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་མེད་དེ། ཁམས་ཀྱི་ཁམས་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་འཇུག་པར་དགའ་བ་ལ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སྟོན་ཏོ། །གཟུགས་
ཀྱི་ཁམས་ལ་འཇུག་པར་དགའ་བ་ལ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སྟོན་ཏོ་།གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་འཇུག་པར་དགའ་བ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སྟོན་ཏོ། །ཁམས་ཀྱིས་
ཁམས་མེད་པ་མཚོན་ཅིང་བརྗོད་དོ། །མཁས་པ་དག་ནི་ཅིའང་མེད་པའི་ཁམས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་ཤེས་སོ། །
མཁས་པ་དག་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །ཁམས་གསུམ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས་པའི་ཆོས་མེད་དེ། རྒྱུ་
དང་རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་པར་ཤེས་པས་དེ་བས་ན་མཁས་པ་དག་ནི་ཁམས་མེད་པ་ན་ཁམས་གསུམ་དུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཁམས་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཆར་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པ་ཕྱིར་ཅི་ལོག་གིས་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁས་པ་དག་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པས་ཁམས་གསུམ་ལ་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་མི་


[67A]༄༅། །དམིགས་མི་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཅིའང་མེད་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཆོས་རྣམས་
དང་བྲལ་བ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བར་རྟོགས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཕྱིར་ཅི་ལོག་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་གསུངས་སོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་བསྟན་པའང་སེམས་ཅན་དག་ཁམས་མེད་པའི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་གསུངས་ཏེ་
ཁམས་ཀྱི་དངོས་པོར་མ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་དག་ནི་ཁམས་གསུམ་ནི་ཁམས་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྣམས་དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚེས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང། བདག་གི་ཁམས་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མེད་པ་དང། ཅིའང་མེད་པའི་ཁམས་དང། མ་སྐྱེས་པའི་
ཁམས་སུ་རྟོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང། བདག་གི་ཁམས་དང། ནམ་མཁའ་བྱེ་བྲག་མེད་དེ་ཐ་མི་དད་དོ། །ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་
ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་པས་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་ངེས་པའི་ཁམས་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་


[67B] །མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་རྟོགས་པས་ཁམས་མེད་པའི་དོན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་ཁམས་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱང་མཐར་
མཚན་མ་དང་བྲལ་ཏེ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁམས་དང་བྲལ་བའོ། །ཁམས་ལ་ཁམས་མེད་དེ། ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནང་ན་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་ན་མི་
གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་ཏེ། ཁམས་ཀྱི་ནང་ན་ཁམས་མེད་དོ། །མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་བསྡུས་པ་ཁམས་ལ་མི་གནས་པའོ་།ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་
མེད༑ ཁམས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །མཁས་པ་དག་ནི་ཁམས་ཀྱི་རྣམས་ལ་ཁམས་སྐྱེ་བར་མི་དམིགས། ཁམས་ལ་འགོག་པར་མི་དམིགས་ཁམས་ལ་གནས་པར་
མི་དམིགས་སོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ། མ་བྱུང་བ། མི་གནས་པ། ཐོག་མ་ནས་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །མཁས་པ་དག་ནི་མིང་ཙམ་དུ་བཏགས་པའི་ཁམས་ལ་མི་
ཆགས། ཆགས་པར་མི་བྱེད། མི་འཛིན། མི་རྟོག་གོ་དེ་བས་ན་མཁས་པ་དག་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁམས་མ་སྐྱེས་པར་ཤེས་ཤིང་མཐོང་སྟེ། མ་སྐྱེས་པས་ན་འགོག་
པ་མེད་དོ། དོན་དམ་པ་ལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཀུན་དརྫོབ་ཏུ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བརྗོད་དོ་།དོན་དམ་པར་ན་ཁམས་སུ་བརྗོད་པའང་


[68A]༄༅། །མེད་དོ། །མཁས་པ་དག་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་དོན་དུ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང། ཁམས་གསུམ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང། བདག་གི་ཁམས་དང། ནམ་མཁའི་ཁམས་རྟོགས་ཤིང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཁོང་
དུ་ཆུད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པའི་ཚེ་ཁམས་སུ་མི་དམིགས། ཁམས་སུ་མི་མཐོང། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ཡང་རྟོགས་ཤིང་ཁམས་
ཐམས་ཅད་ཁམས་མེད་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་སོ། །ཁམས་སུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའང་ཤེས་ཤིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཁམས་ཐམས་ཅད་དོན་
དམ་པར་ཞུགས་པར་ཡང་ཤེས། ཁམས་མེད་པའི་སྦྱོར་བའང་ཤེས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁམས་རྣམས་རྣམ་པར་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཁམས་ཀྱི་སྦྱོར་
བ་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚིག་དང་སྨྲ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁམས་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་མཚན་མ་གཉིས་སུ་ཁམས་མི་སྟོན་ཏོ། །ཁམས་
ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་ཐབས་ཀྱིས་ཁམས་ཀྱི་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བར་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚིག་དང། སྨྲ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱང་སེམས་


[68B] །ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ཁམས་ཀྱང་ཁམས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་རྟོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་དམ་པས་ཁམས་སུ་མི་དམིགས། ཁམས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ངས་ནི་ཁམས་ཐམས་ཅད་འགགས་པའང་མེད། བཅད་
པའང་མེད་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་དམ་པ་ལ་ཁམས་ཀྱི་རྣམས་མེད་དོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་
ལ་ཁམས་གང་ཡང་མེད་དེ། ངེས་པ་མེད་དོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁར་འཇུག་པས་ཁམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་ཐམས་
ཅད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་སུ་མ་གསུངས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མེད་པས་
ཅིའང་མེད་པའི་ཁམས་མི་གསུང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཅིའང་མེད་པའི་ཁམས་གསུངས་མོད་ཀྱི་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ན་ཁམས་སུ་གསུངས་པ་མེད་དོ། །
འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལྟར་ན་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཁམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་


[69A]༄༅། །ཏུ་མཁས་པ་དང། ཁམས་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཁམས་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་དང། དོན་དམ་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་
དང༑ ཁམས་ཀྱི་ངེས་པ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་དང། ཁམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་དང། ཅི་དང། ཅི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པ་དང། ཁམས་ཀྱི་
འདུས་པ་ཤེས་པ་དང། ཁམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། བདེན་པའི་ཁམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་མཁས་པ་དང། ཁམས་ཐམས་ཅད་
ཁམས་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། ཁམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཐུན་པར་ཤེས་ཏེ། ཁམས་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འབྱེད་པ་དང་ཁམས་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་
ཏུ་མི་དམིགས། བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁམས་འཇིག་པ་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྱུ་མ་མཁན་མཁས་པ་
ཞིག་སེམས་ཅན་ལ་སྒྱུ་མ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཏེ། སྒྱུ་མའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་མཛའ་ཞིང་བཤེས་བ་དག་གིས། འདི་སྐད་དུ། འདི་ནི་སྒྱུ་མའོ། །
སྒྱུ་མར་བྱས་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། སྒྱུ་མ་དེ་ལ་ཡང་དག་པ་མེད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་སྨྲས་ན་མཁས་པ་དག་ནི་སྒྱུ་མར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་


[69B] འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་ན་འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་
སོ༑ ༑འཇིག་རྟེན་སྤྱོད་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏོ། །གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་དག་པའི་བདེན་པར་འཛིན་ན་
འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་མཁས་པ། བློ་ཟབ་མོ། དབང་པོ་རྣོ་བ་དག་ནི་ཟུར་ཙམ་བསྟན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་
མི་བདེན་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་བསླུས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་པར་ཤེས་
སོ༑ ༑འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཁམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དག་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་མདོ་སྡེ་བརྗོད་དུ་མེད། དམིགས་
སུ་མེད་པ། ཁམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བར་བྱེད་པ་སྟོན་པ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡི་གེ་མེད་པ། འདུས་པ་མེད་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐབས་
དང་ཤེས་རབ་སྟོན་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟོན་པ། གཞན་ཡང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་བརྗོད་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་


[70A]༄༅། །རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པ་དང། དབང་དང། དབང་མ་ཡིན་པ་དང། སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་དོན་དམ་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་
དོན་དང། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང། བཀྲི་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་འདི་ལས་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་པར་
བྱའོ༑ ༑ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་མོ།། །།འཇིག་རྟེན་འཛིན་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ། བམ་པོ་གསུམ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འཛིན་
ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་མཁས་པ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་མིག་ལ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དམིགས་སུ་མེད་མིག་ལ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ངེས་པ་མེད་དོ། །
མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་དངོས་པོར་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའོ། །གཟུགས་ལ་དམིགས་
པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་རག་ལུས་པ་སྟེ། གཉིས་ཕྲད་པ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། གཟུགས་དང། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་གཅིག་ལ་


[70B] །འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་དང། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ཡིན་ལ། མིག་ཀྱང་གཟུགས་
ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད་པས་དེ་བས་ན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ཞེས་བཏགས་པས་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མིག་གིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་
གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་གསུངས་ཀྱི་མིག་ཀྱང་གཟུགས་ལ་མི་གནས། གཟུགས་ཀྱང་མིག་ལ་མི་གནས། མིག་མིག་ལ་མི་གནས། གཟུགས་ཀྱང་
གཟུགས་ལ་མི་གནས་ཏེ། རྐྱེན་མང་པོ་ལས་གཟུགས་སུ་དམིགས་པ་བྱུང་བས་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བཏགས་སོ། །གཞན་ཡང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་ལས་མིག་གི་ཤེས་པ་
དང། མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བཏགས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཤད་པའི་ཟླས་དོན་དམ་པར་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དམིགས་
སུ་མེད་ཅིང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དམིགས་སུ་མེད་པ་བསྟན་པ་ཞེ་ན་མཁས་པ་དག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བཙལ་ན་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་མི་མཐོང་སྟེ། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བློ་ཕྱིན་
ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མཚན་མ་གཉིས་སུ་འཆད་དོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་མ་


[71A]༄༅། །ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་འབྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་གི་
སྐྱེ་མཆེད་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནང་ན་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་སོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འདས་པ་མ་
ཡིན༑ མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་གྱི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ད་ལྟར་གྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་གཟུགས་སུ་ཤེས་པས་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བརྗོད་དེ། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་
དག་སྤྱོད་པ་བཞིན་ནོ། །མཁས་པ་དག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཅིའང་མེད་པ། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སྐྱེ་མཆེད་
མ་ཡིན་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་མཐོང་ཞིང་ཤེས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་བརྗོད་ཅིང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་མེད་དོ་།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་མཐོང་བ་དང། ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། ཅིའང་མེད་པ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་


[71B] ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ལས་བྱུང་བའོ་།སྐྱེ་མཆེད་ནི་བྱས་པ་མེད་པ། བྱེད་པ་མེད་དེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་
མཆེད་ཀྱང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་མི་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ་གཉིས་ཀའི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ལ་རྣམ་པར་བརྟག་ཅིང་བརྗོད་
དུ་མེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བས་བུས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པ་དང། འཕགས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པར་ཇི་བཞིན་ཏེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་
དང༑ གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མ་སྐྱེས་པ། མི་འགག་པ། མ་འོངས་པ། མི་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་མིག་གིས་མིག་མི་ཤེས། མིག་གིས་མིག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག། གཟུགས་
ཀྱིས་གཟུགས་མི་ཤེས། གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉིས་ཀ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མིག་གིས་མིག་གི་མཚན་ཉིད་
མི་ཤེས། གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས། མིག་དང། གཟུགས་གཉིས་ཀ་ལ་མཚན་ཉིད་མེད། ཆོས་མེད་དེ། དེ་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་མིག་གིས་
མིག་མ་བྱས། མིག་གིས་མིག་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་མ་བྱས། གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་མི་ཤེས་སོ། །གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་མིག་ཀྱང་བདག་གོ་སྙམ་དུ་


[72A]༄༅། །མི་སེམས། གཟུགས་ཀྱང་བདག་ནི་གཟུགས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་མིག་དང། གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་
པའི་བླ་དྭགས་སུ་མིག་དང། གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོག་པ་བཞིན་
དུ་རྣ་བ་དང། སྒྲ་དང། སྣ་དང། དྲི་དང། ལྕེ་དང། རོ་དང་ལུས་དང། རེག་བྱའང་དེ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོག་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོག་པའི་ཚེ་དེ་
འདི་སྙམ་དུ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དམིགས་སུ་མེད། ཡིད་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་སེམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སྐྱེས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་རག་ལུས་པས་གཉིས་ཕྲད་པ་ལས་བྱ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་
མཆེད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ཕྱེའོ། །ཡིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་


[72B] ཡིད་ནི་ཆོས་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་གདགས་སོ། །
ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བརྗོད་དེ། ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་བསྟན་ཅིང་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་
ཀྱི་བདེན་པ་ཡང་དག་པར་བཤད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱང་ཆོས་ལ་མི་བརྟེན་ཆོས་ཀྱང་ཡིད་ལ་མི་བརྟེན་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བས་ཆོས་རྣམས་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བཤད་
དོ༑ ༑རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་དང། ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བརྗོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཤད་པའི་ཟླས་དོན་དམ་པར་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་
དམིགས་སུ་མེད། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དམིགས་སུ་མེད་པར་གསུངས་སོ་།མཁས་པ་དག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་མི་མཐོང་ངོ། །བུས་པ་སོ་
སོའི་སྐྱེ་བོ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་མཚན་མ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བརྗོད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཡང་དག་པ་
མ་ཡིན་པ། ཅིའང་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་


[73A]༄༅། །ལོག་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ལས་བྱུང་བས་དེ་ལ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཡང་དག་པར་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་
དང༑ ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ནང་ན་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་སོ། །གཞན་ཡང། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་འདས་པའང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པའང་མ་ཡིན་
ད་ལྟར་གྱིའང་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་འཕྲལ་གྱི་རྐྱེན་ཤེས་པ་ལས་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་བསམས་པས་རྗེས་སུ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །མཁས་
པ་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། ཅིའང་མེད་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཁོང་
དུ་ཆུད་པར་རྟོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ངེས་པར་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་དག་ནི་དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པ་ཅིའང་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་སུ་མེད། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་
ཉིད་དུའང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང། མཐོང་


[73B] འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། ཅིའང་མེད་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ལས་བྱུང་བ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་པ་
ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བྱས་པ། བྱེད་པ་བྱེད་པ་མེད་པ། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་
རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉིས་ཀའི་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་གཉིས་དང་བྲལ་བས་ན་དེ་ལ་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་
ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སེམས་པའི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་
སྐྱེ་མཆེད་མི་སྐྱེ་བ། མ་སྐྱེས་པ། མི་འགག་པ། མི་འོང་བ། མ་སོང་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱིས་ཡིད་མི་ཤེས། ཡིད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་སུ་མི་ཤེས། ཆོས་སུ་རྣམ་པར་མི་
རྟོག་སྟེ། གཉིས་ཀ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས། ཆོས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་ཏེ། མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་ཀ་ཅིའང་
མེད་པས་དེ་ལ་ནི་ངེས་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་ལ་ཡིད་འཇིག་པར་ཡང་མི་ནུས། ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་མི་འགྲུབ་ལ་ཆོས་འཇིག་པར་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་ཀ་མེད་


[74A]༄༅། །པས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་བདག་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་བདག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །
དེ་གཉིས་ཀ་སྟོང་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། མིང་དང། ཚིག་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཏགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་ཀྱི་
སྐྱེ་མཆེད་དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོག་གོ། འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། ཕྱིའི་
སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོག་པ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་རྐྱེན་མང་པོ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྡན་པ་
ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། མཚན་མ་གཉིས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་དང་ནང་གཉིས་སོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཡང་དག་པའི་ཆོས་མ་ཐོས་པ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡང་དག་
པ་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཆགས་ནས་བདག་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་གི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་ཆགས། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཆགས་ནས་བདག་གཟུགས་
ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བདག་གི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་ཆགས་པ་ནས་རྣ་བ་དང། སྒྲ་དང། སྣ་དང། དྲི་དང། ལྕེ་དང། རོ་དང། ལུས་དང། རེག་བྱ་དང། ཡིད་དང། ཆོས་ཀྱི་


[74B] བདག་གི་ཡིད། བདག་ཆོས། བདག་གི་ཆོས་སོ་ཞེས་ཆགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆགས་པས་ན་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཀླགས་ཤིང་བཅིངས་ཏེ་ལམ་
རྒྱུད་ལྡར་ཡང་དང། ཡང་འཁོར་བར་གྱུར་ནས་འབྱུང་བའི་ལམ་མི་ཤེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་པར་
བརྟགས་ན་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། སྒྱུ་མ། སྙིང་པོ་མེད་པ། གསོག། གསོབ་ལྟ་བུ། སྟོང་པ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་
བདག་གམ། བདག་གི་བར་མི་ཆགས་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་བདག་གམ་བདག་གི་བར་མི་ཆགས་སོ། །དེ་ལྟར་མི་ཆགས་པས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་སོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་
ལ་མཁས་པས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་མི་ཐོགས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། མཐོང་བར་བྱ་བ་ལའང་རྟོག་ལ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་
ལའང་མཁས་པས་རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་འཇིག་པ་དང་


[75A]༄༅། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་གནས་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་པའི་
ཐབས་ཀྱི་མཐའ་དག་ཀྱང་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྒྱུ་མ་བྱས་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་ལས་ཕྱོགས་བཞི་ནས་ཆུ་འབབ་པ་ལྟར་སྐྱེ་
མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་ལས་བྱ་བ་ཀུན་བྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་དངོས་པོར་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་པོ་
འདི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་རྣམ་པར་བཅིངས་པས་བྱ་བ་ཀུན་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཤེས་
པའི་བློ་མེད་པ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པར་བྱེད་པའི་སྒོའི་མིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། བྱམས་པ་དང། སྡང་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱང་མིག་གི་སྒོ་སྟེ་
བྱམས་པ་དང། སྡང་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ། ཡིད་ཆོས་ཀྱི་སྒོར་གྱུར་པས་བྱམས་སྡང་སྐྱེད་དོ། །
ཆོས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་སྒོར་གྱུར་པས་བྱམས་སྡང་སྐྱེད་ལ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ནི་བྱམས་སྡང་དང་འཚོགས་ཤིང་འདུས་པ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །འཇིག་


[75B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྟགས་པས་བྱམས་
པ་དང། སྡང་བས་རྣམ་པར་འཆིང་བར་མི་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཤེས་
པར་བྱ་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་
གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་གཉིས་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོག་པ་ནི་འདི་
ལྟ་སྟེ། ཅིའང་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བཏགས་ཏེ། མ་རིག་པ་ལ་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བཏགས། མ་རིག་པས་མ་རིག་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་
ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་མ་རིག་པ་མི་ཤེས་པས་མ་རིག་པ་ཞེ་ན་མ་རིག་པ་ལ་ངེས་པའི་ཆོས་སུ་དམིགས་སུ་མེད་པས་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་
རྣམས་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅིའང་མེད་པ་སྟེ། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་རྣམ་པར་འདུ་བྱེད་པས་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་


[76A]༄༅། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མིང་དང། གཟུགས་ནི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་
མིང་དང་གཟུགས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་ལས་དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་སྐྱེས་པས་དེ་བས་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་རེག་པ་སྐྱེ་བས་
དེ་བས་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པའོ། །རེག་པ་ལས་ཆོར་བ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བའོ། །ཚོར་བ་ལས་སྲེད་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་
སྲེད་པའོ། །སྲེད་པ་ལས་ལེན་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པའོ། །ལེན་པ་ལས་སྲིད་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པའོ། །སྲིད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་
བྱུང་བས་དེ་བས་ན་སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་པའོ། །སྐྱེ་བས་རྒ་བ་དང། ཤི་བ་དང། སློས་པའི་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ཕུང་པོར་
གྱུར་པས་དེ་བས་ན་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་བ་དང། ཤི་བ་དང་ཡིད་བློང་བ་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཀུན་འདུས་པ་ནི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ནས་རིག་པ་དང་འགལ་བར་བྱེད་ཅིང་མ་རིག་པའི་ཕུང་པོར་བསགས་ནས་སྲིད་པ་ཕྱི་མའི་


[76B] ཆགས་པ་ལ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་ཚོལ་བ་ནི་སྲིད་པའི་ཕུང་པོའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་
རྣམ་པར་བཅིངས་ཏེ་མ་རིག་པས་ལྡོངས་ནས་མ་རིག་པའི་མུན་པས་གཡང་སར་འཐོམ་ཞིང་མ་རིག་པའི་ཐོག་མར་འགྲོ་བས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་རྫོགས་པར་སྐྱེད་དོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་མ་རིག་པའི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ན་མ་རིག་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོག་མའི་མཐའ་དམིགས་སུ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་བས་མཁས་པ་དག་གིས་མཐའ་མེད་པས་ཐོག་མའི་མཐར་རྟོགས་ཏེ་ཐོག་མའི་མཐར་རྣམ་པར་མི་འབྱེད་དོ། །
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་གཅད་པས་མ་རིག་པ་ལ་མི་ཆགས་སོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིའང་མེད་པས་ཆོས་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིའང་མེད་ཅེས་
བརྗོད་ནའང་དེ་ཉིད་མ་རིག་པ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའོ། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་ན་དེ་དེ་ཉིད་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས་རིག་པ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ཀྱི། གང་རིག་པ་
ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཉིད་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མ་རིག་པ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིའང་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིའང་དམིགས་


[77A]༄༅། །སུ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་རིག་པ་ན་མ་རིག་པར་ཤེས་
ཤིང་མཐོང་སྟེ། མ་རིག་པ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ནི་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་
བའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིའང་མེད་དེ། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་མ་རིག་པའི་མུན་པར་འཐོམ་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་རྣམས་བྱེད་དེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་དེ་ནི་
གཟུགས་མེད། གནས་མེད་པས་མ་རིག་པས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་སྐྱེད་མི་ནུས་ལ་བྱས་པའི་ཆོས་མེད་པས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་
ནི་འདུས་པ་འམ། འོངས་པའི་གནས་སམ། སོང་བའི་གནས་ཀྱང་མེད་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གནས་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་གྱི་མ་ཡིན་པས་མ་རིག་པའང་
མ་རིག་པས་སྟོང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་གནས་མེད་ཀྱང་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་བྱུང་སྟེ། འདུ་བྱེད་
ཀྱི་ལས་ཀྱང་མ་རིག་པ་ལ་མི་གནས། མ་རིག་པའང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་མི་གནས་ཏེ། མ་རིག་པའང་མ་རིག་པ་མི་ཤེས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་


[77B] དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་མ་རིག་པ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་དམིགས་སུ་མེད། མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་
མེད༑ འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་དམིགས་སུ་མེད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་ཀྱི་མུན་པའི་ཐིབས་བོ་ལས་མུན་པ་ཞེས་བཏགས་ཏེ། མ་རིག་པའི་མུན་པའི་ཐིབས་པོ་
ལས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། ཅིའང་མེད་པའི་ཆོས་ལས་བྱ་བ་བྱས་པས་མ་རིག་པ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ནི་ཅིའང་མེད་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་མི་གནས་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་ཡང་མ་བྲལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་
ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་སུ་མི་ཤེས་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་ལྟོས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་འདུ་
བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་མོད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནང་ན་མི་གནས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ནའང་མི་གནས་
ཏེ༑ རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའང་མེད་མོད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ལས་ཀྱི་རྒྱུན་གཅིག་གིས་བསབས་ཏེ་མ་ཆད་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་སོ་།མཁས་པ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་


[78A]༄༅། །ཉིད་བཙལ་ན་དམིགས་སུ་མེད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་ཤེས། རྣམ་པར་ཤེས་པས་
རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་མཐོང། རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་གནས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ན་མིང་དང། གཟུགས་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་གནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕ་རོལ་ན་མིང་དང། གཟུགས་མི་སྐྱེ་སྟེ། མིང་དང་གཟུགས་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་འོངས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་
དམིགས་པས་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལྡོངས་པ་དག་མིང་དང། གཟུགས་སུ་ཆགས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པས་མིང་དང་གཟུགས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་དག་ནི་དེ་ལ་
བརྟགས་ན་མིང་དང་གཟུགས་སུ་མི་དམིགས་མི་མཐོང་སྟེ། མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་ཕྱོགས་མེད་དེ། ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་སོ། །གཟུགས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གཟུགས་སྐྱེ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་
ཞེས་ངེས་པར་བཏགས་པའི་གནས་མེད་དོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་གཟུགས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་སྟེ། མིང་


[78B]སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་བརྟས་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
ལས་བྱུང་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་བྱ་དེ་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། རེག་བྱ་ནི་གཟུགས་ལ་མེད་དོ། །དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་ཤེས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ་རྡོ་དང། ཤིང་དང། ཐ་མི་དད་ཀྱང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རེག་བྱ་ཞེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཏགས་སོ། །དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཉིད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཅིའང་མེད་ན་རེག་བྱ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། རེག་བྱ་ནི་སྟོང་པ་ཅིའང་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སྐྱེས་ཏེ་
རེག་བྱ་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་ཕྱོགས་ན་མི་གནས་སོ། །རེག་བྱ་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ་རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་རེག་བྱས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མི་ཤེས། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཀྱང་རེག་བྱས་མི་ཤེས་
སོ༑ ༑རེག་བྱའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་སྟེ་རེག་བྱའི་ནང་ན་མི་གནས། རེག་བྱའི་ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས་སོ། །གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས། རེག་བྱ་དེ་གུད་ནས་ཚོར་བ་ལ་
ལྟོས་ཏེ་འོངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་རེག་བྱ་ལས་ཚོར་བ་སྐྱེས་སོ། །རེག་བྱ་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་ན་ཚོར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་ཚོར་བ་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད། ཚོར་བ་ནི་


[79A]༄༅། །མེད་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་སྐྱེ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་དེ་གུད་ན་སྲེད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འོངས་པ་མ་
ཡིན༑ ཚོར་བ་ཉིད་སྲེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན། ཚོར་བས་ཀྱང་སྲེད་པ་མི་ཤེས་ལ་སྲེད་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག། སྲེད་པ་ལའང་ཚོར་བ་མི་ཤེས་ལ་ཚོར་བ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་
སྲེད་པའང་ཚོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་སྲེད་པ་ལ་མི་གནས་པ་ལ་སྲེད་པ་ལས་གུད་ནའང་ཚོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་།ཚོར་བ་ཉིད་ལ་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་
ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ཚོར་བ་སྲེད་པའི་ནང་ན་མི་གནས། ཚོར་བའི་ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས། སྲེད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྲེད་པའི་
ནང་ན་མི་གནས། སྲེད་པའི་ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་ཏེ། སྲེད་པའི་ནང་ན་སྲེད་པའི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་དེ། སྲེད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྲེད་པ་ཞེས་བཏགས་ཀྱི་སྲེད་པ་ནི་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་དེ་ནི་བཅིངས་
པ་ལས་སྲེད་པ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན། བཅིངས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གཅིག་གིས་གཅིག་བསབས་པའི་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལས་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་


[79B] །མཁས་པ་དག་ནི་སྲེད་པའི་ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས། སྟོང་པ། གསོབ། གསོག་ལྟ་བུ། སྙིང་པོ་མེད་པ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཅི་ལའང་མེད་པར་
ཤེས་སོ། །སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་གུད་ནས་ལེན་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འོངས་པ་མ་ཡིན། སྲེད་པ་དང། ལེན་པ་ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པ་ལས་ལེན་པ་མ་བསྐྱེད་
ཀྱང་སྲེད་པ་ཡོད་པས་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ལྷན་ཅིག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཏགས་སོ། །ལེན་པ་དང། སྲེད་པ་ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པ་ལས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །
སྲེད་པའང་ལེན་པ་དང། ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལེན་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པས་སྲེད་པའི་ནང་ན་མི་གནས། སྲེད་པའི་ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས་གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་ཏེ། སྲེད་པ་
ཉིད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་ན་སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ལེན་པའི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་དོ་།མཁས་པ་དག་ནི་ལེན་པ་དེ་ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པ་ཅིའང་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། ལེན་པའི་ནང་ན་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ལེན་པ་ནི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་མ་ཡིན་ཏེ། ལེན་པ་ནི་ལེན་པའི་
ནང་ན་མི་གནས། ལེན་པའི་ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའོ། །རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ་ལས་ལེན་པ་


[80A]༄༅། །ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་གང་ཡང་ལྷན་ཅིག་པ་འམ། སོ་སོ་བ་མེད་དོ། །ལེན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། ངེས་པའི་ཆོས་མེད་ཀྱང་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་ཡང་དག་
པ་མ་ཡིན་པའི་ལེན་པ་ལ་ཚོར་བར་བྱེད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་ལེན་པས་རྣམ་པར་བཅིངས་སོ། །མཁས་པ་དག་ནི་ལེན་པ་ལ་ཡང་
དག་པ་མ་ཡིན་པ། སྟོང་པ། སྙིང་པོ་མེད་པ། དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས་པའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་
པའང་སྲིད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ལ། ལེན་པས་སྲད་པ་བསྐྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་སྲིད་པ་དེ་ནི་ལེན་པའི་ནང་ནའང་མི་གནས། ལེན་
པའི་ཕྱི་རོལ་ནའང་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ནའང་མི་གནས་ཏེ་སྲིད་པའི་དེ་ནི་ལེན་པ་ལ་མི་གནས། ལེན་པའང་སྲིད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་འམ། སོ་སོ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་རྐྱེན་མང་
པོ་འདུས་པ་ལས་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ལེན་པས་སྲིད་པ་སྐྱེད་ནུས་ལ་ལེན་པས་སྲིད་པ་རྣམ་པར་མི་འབྱེད་དོ་།ལེན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཅིའང་མེད་
པ་མིན་ན་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་སྲིད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དོ། །སྲིད་པ་ཉིད་སྲིད་པ་ཞེས་དམིགས་སུ་མེད་དེ། སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྲིད་པའི་ནང་ན་མི་གནས་


[80B] གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་པས་སྲིད་པ་དེ་ནི་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་དག་ནི་སྲིད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་
མ་ཡིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ་ལྷན་ཅིག་པ་དང། སོ་སོ་བ་མ་ཡིན་པས་སྲིད་པ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམ་པར་མི་འབྱེད། སྲིད་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་
སོ༑ ༑སྲིད་པ་དེ་ནི་སྔ་མའི་མཐའ་མེད། ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད། ད་ལྟར་གྱི་མཐའ་མེད་དོ། །སྲིད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན། མེད་པ་མ་ཡིན་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་
སྲིད་པའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་སོ། །མཁས་པ་བློ་ཅན་དག་ནི་སྲིད་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད། སྙིང་པོ་མེད་པ། གསོབ། གསོག་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་སོ། །སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་འོངས་པ་མ་ཡིན། སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའང་མ་ཡིན། སོ་སོ་བའང་མ་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་ནང་ན་མི་གནས། སྲིད་པའི་ཕྱི་རོལ་ན་
མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་ཏེ། སྲིད་པས་སྐྱེ་བ་མ་བསྐྱེད་ལ་སྲིད་པ་ལས་གུད་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་གཅིག་གིས་གཅིག་
བསབས་པའི་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལས་སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྲིད་པ་དང། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་གཅིག་རྐྱེན་བྱས་པའང་མ་ཡིན། རྐྱེན་མ་བྱས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པ་


[81A]༄༅། །ཉིད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་ན་སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། མཁས་པ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་སྲེད་པ་ལ་མི་གནས་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་
མེད༑ སྐྱེ་བ་ལ་རང་བཞིན་མེད། སྐྱེ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ངེས་པར་དམིགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་གཅིག་ཙམ་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་སོ་།མཁས་པ་དག་གིས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལ་
རང་བཞིན་མེད་ལ་ཅིའང་མེད་དེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་གཅིག་གིས་གཅིག་བསབས་པའི་རྒྱུན་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་
པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་སོ། །སྐྱེ་བ་ལ་ལྷན་ཅིག་པའམ། སོ་སོ་བའི་ཆོས་མེད་དེ། སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་པའི་ནང་ན་མི་གནས། སྲིད་པའི་ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ནའང་མི་
གནས་སོ། །སྐྱེ་བ་དེ་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་མ་ཡིན། སྐྱེ་བ་དེ་སྔ་མའི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་བར་གྱི་མཐར་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་དེ་
དངོས་པོར་དམིགས་སུ་མེད་པས་མཁས་པ་དག་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཅིའང་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལས་སྐྱེས་པར་
ཡོངས་སུ་རྟོགས་སོ། །སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང། སློས་པའི་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་རྒ་ཤི་དང། སློས་པའི་


[81B] སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འོངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྐྱེ་བས་ཀྱང་རྒ་ཤི་དང། སློས་པའི་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་
བ་བསྐྱེད་མི་ནུས་སོ། །རྒ་ཤི་དང། སློས་པའི་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་སྐྱེ་བའི་ནང་ན་མི་གནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་
བར་ནའང་མི་གནས་སོ། །རྒ་ཤི་དང། སློས་པའི་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་སྐྱེ་བ་གནས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྒ་ཤི་དང། སློས་པའི་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་
སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་བརྗོད་པའང་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ཉིད་རྒ་ཤི་དང། སློས་པའི་མྱ་
ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པའང་མ་ཡིན། སོ་སོ་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་ན་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་
རྒ་ཤི་དང། སློས་པའི་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། རྒ་ཤི་དང། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་རྒ་ཤི་དང། སྡུག་བསྔལ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒ་ཤི་དང། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རྒ་ཤི་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནང་ན་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནང་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་སོ། །རྒ་ཤི་དང། སྡུག་བསྔལ་འདས་


[82A]༄༅། །པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་།རྒ་ཤི་དང། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རྒ་ཤི་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན། སོ་སོ་བའང་
མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་འདུས་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་
བརྗོད་དོ། །རྒ་ཤི་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་གནས་མེད། རྒ་ཤི་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །རྒ་ཤི་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་འདས་པའི་མཐའ་
དང། མ་འོངས་པའི་མཐའ་དང། ད་ལྟར་གྱི་མཐའ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །མཁས་པ་དག་ནི་རྒ་ཤི་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། ཅིའང་མེད་པ། ཕྱིན་ཅི་
ལོག་དང་ལྡན་པ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། མ་བྱས་པ། མ་བྱུང་བ། མ་སྐྱེས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་རྟོག་
པའི་ཚེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལ་འདས་པའམ། མ་འོངས་པའམ། ད་ལྟར་གྱིར་མ་མཐོང་ངོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་མི་མཐོང་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ལ་རྐྱེན་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་མེད་པ་དང། མ་བྱུང་བ་དང་


[82B] ཐོག་མ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིའང་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པས་རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་བྱས་པའམ། བྱེད་པ་ཡོད་པར་མི་མཐོང་ངོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དེའང་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
མ་རིག་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དེ་ལ་ཞུགས་ན་རྐྱེན་མེད་པ་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་
ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེས་པར་རྟོགས་སོ། །མ་རིག་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་རྟོགས་པས་ཆོས་བྱ་བ་མེད་ན་ཆོས་སུ་གདགས་པའང་མེད་དེ། དེ་བས་ན་མ་རིག་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཁོང་དུ་ཆུད་
ཅིང་རྟོགས་སོ། །མ་རིག་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ། མ་བྱས་པ། མ་བྱུང་བ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། ངེས་པའི་ཆོས་མེད་པ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅིའང་མེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་
ཚེ་རིག་པ་དང། མ་རིག་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་མི་འབྱེད་དེ། མ་རིག་པའི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རིག་པ་ཉིད་དོ། །མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིའང་མེད་པ་དང་


[83A]༄༅། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་མ་རིག་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་རྟོགས་སོ། །
འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཐབས་དང། ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་
དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་པ་དང་སོ་སོ་བ་རྟོགས་ན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་རབ་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང། འགོག་པར་རྟོགས་ན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་གྱི་གང་རྐྱེན་མང་པོ་ལས་འདུ་བ་དང། བྲལ་བར་ཤེས་པ་དེ་ནི་
མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་རབ་རྟོགས་པའམ། རེག་པ་འདོད་ན་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ། །དེས་ན་རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་མི་སྐྱེ་བ་


[83B]ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁམས་གསུམ་ཤེས་ཤིང་
མཐོང་བ་དེས་ནི་མྱུར་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ད་ལྟར་གྱི་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་འདི་ཉིད་ལས་འདི་ཉིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་འཐོབ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ལུང་སྟོན་པ་དང། མཐར་གྱིས་ལུང་སྟོན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འཇིག་
རྟེན་འཛིན། དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དགེ་བ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པས་རབ་ཏུ་བདེ་བའི་སེམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཏད་ཅིང་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ད་ལྟར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་
ཟག་དེ་བདུད་མ་རུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤ་མི་འགོང་བར་འགྱུར། དེས་སྐྱེ་ཞིང་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལས་བརྒལ་ཏེ་སྐམ་སར་ཕྱིན་པར་འགྱུར། དེ་མ་རིག་པའི་འདམ་རྫབ་ལས་ཐར་བར་
འགྱུར། དེས་རབ་ཏུ་བདེ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གང་ཞིག་ད་ལྟར་བཞུགས་ཀྱང་རུང། མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་རུང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་


[84A]༄༅། །བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་གལ་ཏེ་ཉན་ནམ། དད་དམ། ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་ན་དེས་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་
ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་ངས་ལུང་སྟོན་ཏོ། །དེས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ད་ལྟར་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
ལུང་སྟོན་པར་འགྱུར་བར་ངས་བསྟན་ཏོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་
པ་བཞི་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་རྟོག་གོ་བཞི་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་དང། ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་དང། སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་
དང༑ ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ནས། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་ལ་ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་ཀྱི་བར་
དུ་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལུས་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྤྱོད་ཅིང་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་


[84B]འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་འདི་ནི་མི་རྟག་པ། སྡུག་བསྔལ་བ། ནད་ལྟ་བུ། ཤུ་བ་ལྟ་བུ། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བ། ཉམས་པ་དང། འཕོ་བ་
དང༑ འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལུས་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་གཙང་བ་སྟེ་མི་སྡུག་པ། མི་གཙང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བ། བུ་ག་དགུ་ནས་མི་གཙང་བ་རྟག་ཏུ་ཟག་པའོ། །
ལུས་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མནམ་པ་སྟེ། ངན་སྐྱུགས་ཀྱི་རྐྱལ་བ་འགྲོ་ཤེས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལུས་འདི་ལ་བརྟགས་ན་ལུས་འདི་ལ་སྤུ་ཉག་མ་ཙམ་གྱི་
གཙང་བའམ། ཡིད་དུ་འོང་བ་མི་རྙེད་དོ། །ལུས་འདི་ནི་རུས་པ་དང། རྒྱུས་པ་དང། པགས་པ་དང། ཤས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་ཤིང་གླགས་ནས་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་དང། འབྲས་
བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་དང། ལེན་པས་ཡོངས་སུ་བཅིངས་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་ནི་གང། ལེན་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ལས་ལུས་
འདི་བྱུང་བས་ན་ལེན་པ་ཞེས་བརྟགས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་འདི་ལ་ལུས་བཀྲུས་ནས་ཁ་ཟས་དང། གོས་དང། ཁྲི་སྟན་དང། སྨན་གྱིས་གསོས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་
ལྟར་ད་ལྟར་གྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ནི་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ། སྔོན་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་མཐུས་རྣམ་པར་བཅིངས་ནས་བྱ་བ་ཀུན་བྱེད་པ་ནི་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ལུས་འདི་


[85A]༄༅། །ནི་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་བྱས་ཏེ་ངེས་པར་ཡང་དག་པར་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་ལུས་ཞེས་བཏགས་སོ། །ཅིའི་
ཕྱིར་ལུས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །རྟེན་པའི་གནས་ལ་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཀུན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་
ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ལུས་ཞེས་བྱའོ། སྒྱུ་མ་འདུས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །ལས་དང་འདུས་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་
འདི་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་མཐར་འགྱུར་ཞིང་འཕོ་བ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །ལུས་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་མི་གནས། ལུས་ཀྱི་ཕྱི་
རོལ་ན་མི་གནས། དེ་གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་སོ། །ལུས་འདི་ནི་ལུས་སུ་མི་ཤེས་པ་ལུས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ལུས་འདི་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་གཡོ་བ་མེད་པ། སྨོན་ཅིང་རེ་བ་
མེད༑ སེམས་མེད་དེ། རྡོ་དང། ཤིང་དང་ཐ་མི་དད་དོ། །ལུས་འདི་ལ་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ལུས་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་
བརྟགས་ན་བྱས་པ་མེད། བྱེད་པ་མེད། ལུས་འདི་ལ་སྔ་མའི་མཐའ་མེད། ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད། བར་གྱི་མཐའ་མེད་དོ། །ལུས་འདི་ལ་རྟག་པ། བརྟན་པ། སྲ་བའི་


[85B] ཇི་ལྟར་ཆུའི་དབུ་བ་གཟུང་ཞིང་བཅད་དུ་མི་བཟོད་པ་བཞིན་ནོ། །ལུས་འདི་ནི་སྲིན་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་གནས་པའི་ཁྱིམ་མོ། །ལུས་འདི་ནི་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
ཀྱིས་རྣམ་པར་འཚེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ལུས་འདི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། མགོན་མེད་པས་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་
སྡུག་བསྔལ་བའི་ཡིད་སྡུག་བསྔལ་བས་རྣམ་པར་འཚེ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་མང་པོའི་སྣོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་ལུས་
ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོགས་ནས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་ལུས་འདི་ནི་བདག་མ་ཡིན་གཞན་མ་ཡིན། དབང་མེད་པ། འདིར་རང་ཉམས་བྱར་མེད་པ། བྱས་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ལུས་འདི་
ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས་པའི་ཆོས་སུ་དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་།ལུས་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་
བྱུང་བ་འཁྲུལ་འཁོར་ལས་བྱས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བས་ན་ལུས་འདི་ལ་ནི་བདག་དང། བདག་གི་ཞེས་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་མི་རིགས་ཏེ། བདག་
ཅག་ཀྱང་ལུས་དང། སྲོག་ལ་མི་བལྟའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཚེ་ལུས་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་པའམ་


[86A]༄༅། །སོ་སོ་བར་མི་དམིགས་ཏེ། གཞན་ནས་འོངས་པ་འམ། གུད་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཡོད་པར་རམ། རྟེན་པའི་གནས་ཡོད་པར་མི་བལྟའོ་།ལུས་
འདི་ལ་འདས་པ་འམ། མ་འོངས་པ་འམ། ད་ལྟར་གནས་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ལུས་དང། སྲོག་ལ་མི་གནས། ལུས་ལ་བདག་གམ། བདག་གི་བར་མི་ཆགས་ཏེ། ལུས་
སུ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་དེ་ལྟར་ལུས་འདི་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། བདག་མེད་པ། བདག་གི་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ཏེ། ལུས་འདི་ལ་
བདག་དང། བདག་གི་བར་དམིགས་སུ་མེད་པས་ན་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པས་ན་ལུས་
སུ་འཇུག་པ་ལ་རེ་བ་མེད་དེ། ལུས་བསྐྱེད་པ་འམ། འབྱུང་བའི་ལམ་མེད་དོ། །དེ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་འདི་ལ་བྱས་པ་མེད། བྱུང་བ་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་མ་
བྱས་པ། མ་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་པས་ན་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་སོ། །རྒྱུ་དང། རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་ལུས་སུ་གྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། ཅིའང་མེད་
པ༑ ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ། སྟོང་[?]པ་ཉིད། སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་དེ་ལས་ལུས་འདི་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པ། མཚན་མ་མེད་པས་


[86B] ལུས་འདི་[?]ནི་[?]སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་ནས་ལུས་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རྟོག་གོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
དུ་ལུས་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་ན་ལུས་འདི་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །མཚན་མར་དམིགས་སུ་མེད་པས་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །ལུས་འདི་ནི་འདས་པའི་
མཚན་མའམ། མ་འོངས་པའི་མཚན་མ་འམ། ད་ལྟར་གྱི་མཚན་མར་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་འདི་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཆོས་སུ་དམིགས་སུ་མེད་
དེ། ལུས་འདི་ནི་བདག་དང། གཞན་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་ལུས་འདི་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ལ་གང་དུ་མི་འགྲོ་བར་ཤེས་ཏེ། ལུས་འདི་མ་
སྐྱེས་པ་དང། མི་འགག་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་
ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་ནི་ལུས་སུ་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་སེལ་ཞིང་ཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དྲན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
དུ་ལུས་ལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[87A]༄༅། །དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྡུག་
བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང། བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བའང་མ་ཡིན་བདེ་བའང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་སྟེ། ཚོར་བ་གསུམ་པོ་ལ་རྟོག་པ་ན་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་
ལ༑ གང་དུའང་མི་འགྲོ་བར་རྟོགས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་དང། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་བྱས་
པར་ཤེས་སོ། །ཚོར་བ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་རྟོག་པ་ན་འདས་
པའི་ཚོར་བ་ལ་མི་དམིགས། མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་ལ་མི་དམིགས། ད་ལྟར་གྱི་ཚོར་བ་ལ་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདས་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་སྟོང་
པ་ཉིད་དང། བདག་མེད་པ། བདག་གི་བ་མེད། མི་རྟག་པ། མི་བརྟན་པ། སྙིང་པོ་མེད་པ། མི་འགྱུར་བ། མཚན་ཉིད་མེད་པར་བལྟའོ་།འདས་པའི་ཚོར་བ་ལའང་སྟོང་
པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ། །མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་ལའང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། བདག་མེད་པ། བདག་


[87B] མི་རྟག་པ། མི་བརྟན་པ། སྙིང་པོ་མེད་པ། མི་འགྱུར་བ། མེད་པར་བལྟའོ། །མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་ལའང་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་
དང༑ མཚན་མ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོག་གོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་ཚོར་བ་ནི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ། དངོས་པོ་མེད་པ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་
ཆོས་མེད་དེ། མི་འདྲ་བ་ལས་ཡང་དང། ཡང་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཚོར་བ་ལ་གནས་པའི་དུས་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་
ཚོར་བ་ནི་བྱས་པ་མེད། བྱེད་པ་མེད་དེ། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ལས་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེད་དེ། དེའང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། ད་ལྟར་
གྱི་རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་ཚོར་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཚོར་བ་ནི་ཀུན་ཀྱང་སྟོང་པ། མི་བརྟན་པ། སྙིང་པོ་མེད་པ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཁང་པ་སྟོང་པ་དང་མཚུངས་
སོ༑ ༑དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཚེ་ཚོར་བ་མང་པོའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་གཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཚེ་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་འདུས་ནས་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་
ཆུད་ཅིང་རྟོག་ཏེ་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་འདུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་སོ་སོ་བའང་མ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །གཞན་ཡང། ཚོར་བའི་ནང་ན་ཚོར་བ་མི་མཐོང་སྟེ། འདི་སྙམ་དུ་ཚོར་བ་རྣམས་


[88A]༄༅། །སྟོང་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །རང་བཞིན་སྟོང་པས་ཚོར་བའི་རྣམས་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ། །ཚོར་བ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་མི་འགོག་
པས་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཚོར་བ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་ཆགས་པ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ཤིང་
མཐོང་ངོ། །ཚོར་བ་རྣམས་དང་བྲལ་ཏེ་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་མི་གནས་པས་ཚོར་བ་རྣམས་སེམས་བཏང་སྙོམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་ཐོབ་པར་
འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཚོར་བ་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་གང་ལ་རྣལ་འབྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་
འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་སེམས་ལ་སྐྱེ་བ་དང། འགོག་པ་དང། གནས་པ་དང། འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་འདི་ནི་གང་ནས་ཀྱང་
མ་འོངས་ལ། གང་དུའང་མི་འགྲོ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པས་དངོས་པོ་མེད་དེ། དེས་པའི་ཆོས་སུ་དམིགས་སུ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །སེམས་འདི་


[88B] སོང་བའང་མེད། གནས་པའམ། འཕེ་བའང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །སེམས་འདི་ནི་འདས་པའང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་
འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རྐྱེན་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་སོ། །སེམས་ནི་ནང་ན་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་ཏེ། སེམས་འདི་ནི་སྐྱེ་
ཞིང་འབྱུང་བའི་མཚན་མ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མེད་པའོ། །སེམས་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། ངེས་པ་མེད་པ། སྐྱེད་པ་མེད་པ། སྐྱེས་པ་མེད་པ་སྟེ། ལས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་
སེམས་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལས་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འགོག་པ། གཅིག་གིས་བསགས་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པས་སེམས་ཞེས་
བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་སེམས་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ། །སེམས་འདི་ནི་ཐོག་མ་
ནས་མ་སྐྱེས་པ། མ་བྱུང་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་ཀྱང་སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་ཤེས་སེམས་
ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་པས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །སེམས་འདི་ནི་ངེས་བྱའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་


[89A]༄༅། །ཆོས་སུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་འདི་ནི་གཅིག་དང། ཐ་དད་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་འདི་ནི་སྔ་མའི་མཐའ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་
ལ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དེ། བར་གྱི་མཐའ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །སེམས་འདི་ནི་གཟུགས་མེད་དེ། མཐོང་བར་མི་ནུས་བས་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་
ལ་རང་བཞིན་མི་ཤེས་ཏེ། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ་དག་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་ངོ། །སེམས་
འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་བདག་མེད་པ། བདག་གི་བ་མེད་པ། མི་རྟག་པ། མི་བརྟན་པ། སྙིང་པོ་མེད་པ། མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཤིང་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་ན་སེམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་འཐོབ་སྟེ། གང་ཟག་དེ་དེའི་ཚེ་ན་སེམས་སམ། སེམས་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ་སེམས་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་
དུ་ལེགས་པར་ཤེས་པས་སེམས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུའང་རྟོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ལ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་མེད་དེ། ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་
པ་དག་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་འདུས་པ་དང། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་


[89B] དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ན་སེམས་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་ངམ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་རྙེད་དོ། །སེམས་ལ་འགོག་པ་འམ། མི་འགོག་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་
རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་སེམས་རྣམ་པར་དག་པས་ན་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བདག་གི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་དག་གི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པར་ཤེས་ཏེ་སྙམ་དུ་སེམས་
སོ༑ ༑སེམས་དྲི་མ་ཡོད་པས་ན། སེམས་རྣམ་པར་དག་པས་ན་སེམས་ཅན་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའོ་སྙམ་སེམས་ཤིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་སེམས་ལ་དྲི་མའོ་མཚན་ཉིད་དམ། སེམས་
ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་ཏེ། སེམས་ཉིད་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནང་ངམ། ཕྱི་རོལ་ལམ། གཉིས་ཀའི་བར་ན་ཡོད་པར་མི་རྟོག་
གོ༑ གཞན་ཡང། ཆོས་ལ་འདས་པའམ། མ་འོངས་པ་འམ། ད་ལྟར་གྱི་རྨི་དམིགས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་ངེས་པའི་མཚན་


[90A]༄༅། །ཉིད་མེད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་མེད་
དེ༑ ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་མི་གནས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས་སོ། །ཆོས་ནི་ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་པའང་མ་ཡིན། སོ་སོ་
བའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་གཡོ་བ་མེད། བྱས་པ་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཅིའང་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་
དག་པ་སྟེ། ཅེས་ཀྱང་མ་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྨི་ལམ་ཉིད་
མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་མེད་པ་སྟེ། གཟུགས་ཅིའང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་ཉིད་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མིང་མེད། མཚན་མ་མེད་དེ། མིང་དང། མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་


[90B] །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུས་ཏེ། ཅིའང་མེད་པར་
ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་འམ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་མི་མཐོང། ཆོས་
དང། ཆོས་ལྷན་ཅིག་པའམ། སོ་སོ་བར་མི་མཐོང། ཆོས་ལ་ཆོས་གནས་པར་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ། དེར་རྟོག་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞན་ནས་འོངས་པར་ཡང་མི་མཐོང་ངོ། །ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་གནས་པའི་གནས་ཡོད་པར་ཡང་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་མེད། རྟེན་མེད། བྱུང་བ་མེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་མེད་པ་ནི་རྟེན་
པའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་མ་
མེད་དེ། རྐྱེན་མང་པོ་ལས་སྐྱེས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱ་བ་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་སོ་།མཁས་པ་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་
ཉིད་གཅིག་པའང་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དུའང་མ་ཡིན་པར་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཆོས་ཐམས་


[91A]༄༅། །ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ། མ་བྱུང་བ། བྱས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། རང་བཞིན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་མེད་པ་ནི་ཕྱིན་པའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་གང་ཟག་མེད་པར་ལེགས་
པར་ཆུང་ཅིང་རྟོགས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་
སོ༑ ༑མཚན་མ་མེད་པར་བལྟ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྨོན་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་དག་
པར་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ། འགོག་པ་མེད་པར་སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པའི་ཚེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་
ཆུད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་དང། འགོག་པ་ཟད་པའང་མཐོང་ཞིང་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་དང་བྲལ། རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་ཡང་རྟོགས་སོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་ཅིང་མཚན་མ་དང་བྲལ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་


[91B] ༑འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་ལ་
དམིགས་པ་མེད། ལེན་པ་མེད་དེ། ཆོས་ལ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། གནས་པར་མི་བྱེད། འགོག་པར་མི་བྱེད་པར་ནན་ཏན་བྱེད་དེ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་འགོག་པ་ཟང་
པའི་མཚན་ཉིད་དང། རབ་ཏུ་ཞི་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་
ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞིག་པའི་གནས་མེད། འབྱུང་བ་མེད་
གནས་པའི་གནས་མེད་པར་དེ་ལྟར་འཇུག་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་མི་ཉམས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི་མི་གནས་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མི་ལེན་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་དོན་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་
པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་གོ།། །།འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དབང་པོ་རྣམས་ལ་མཁས་


[92A]༄༅། །པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་གོ་།ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ། དད་པའི་དབང་པོ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང། དྲན་པའི་དབང་པོ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
དབང་པོ་ལྔ་བོ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྤྱོད་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་ལས་འདུས་པས་
མེ་མགལ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུའམ། རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བུར་ཡིད་ཆེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། མི་གཙང་བ་དང། བདག་མེད་པ་དང། ཟུག་
རྡུལ་བུ་དང། ཤུ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་སྙིང་པོ་མེད་པ། མི་བརྟན་པ་འགྱུར་ཞིང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་
ཅིའང་མེད་པ་སྟེ། ཁུ་ཚུར་སྟོང་པའམ། ཁ་དོག་སྡུག་གུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བྱིས་པ་ཆུང་དུ་བྲིད་པ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྟོས་པ་ལས་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་
དངོས་པོར་ངེས་པའི་ཆོས་སུ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་སོ་།གཞན་ཡང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་གྱི་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་


[92B] ༑ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ལ་གང་ཡང་མི་འགྲོ་བར་ཡིད་ཆེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད། མཆེན་མ་མེད་པ། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པར་ཡིད་ཆེས་
སོ༑ ༑ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་དང། མ་བྱུང་བ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། མཚན་མ་དང་བྲལ་བར་ཡང་ཡིད་ཆེས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་
པར་དག་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ད་ལྟར་དད་པའི་དབང་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏེ། དད་པས་ཐོག་མར་འགྲོའོ། །དེ་བས་ན་ཁྲིམས་ལ་བདེ་བར་གནས་པས་དད་པ་མི་ཉམས་མི་ལྡོག་སྟེ་
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་མི་གཡོ་བའི་དད་པ་ལ་གནས་ཏེ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྗེས་སུ་དད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་ངན་པར་ལྟ་བ་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ། །ཆོས་མི་སྤོང་ཞིང་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་གཞན་ཡང་མི་ཚོལ་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་དགེ་
འདུན་གྱི་སྤྱོད་པའི་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་གོ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་ཤིང་བཟོད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་དེ་ལྟར་མི་གཡོ་མི་འགྱུར་བའི་དད་པ་དང། དད་པ་


[93A]༄༅། །ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་དད་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་
བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱོད་པ་མི་གཏོང་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་སྒྲིབ་པ་ལྔ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱོད་དོ། །འདི་ལྟར་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉན་པའི་
ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་རྒྱུན་མི་ཆད་པས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གོ་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་
ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང། འཇིག་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱོད་དོ། །གཞན་
ཡང། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་ཞིང་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྩོན་འགྲུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཀྱང་
བརྩོན་འགྲུས་ལ་མི་ཆགས་ཏེ་མཉམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་འཇུག་གོ་དེ་ལྟར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་གང་ཟག་དེ་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བའི་ཆོས་


[93B]སྤྱོད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་བརྩམས་པས་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་
སྣང་བ་ཐོབ་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་
དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དྲན་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་ཅིང་དྲན་པའི་དབང་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ཅན་
དུ་གྱུར་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྡུད་ཅིང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ལ་འཇམ་པ་དང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པར་མཐར་ཕྱིན་
པར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྲུང་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་
ཤེས་སྟོན་པའི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་སྲུང་ངོ། །རྟག་ཏུ་ལུས་དང་ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་སེམས་ཤིང་དྲན་པར་བྱེད། རྟག་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་ཤིང་དྲན་པར་བྱེད་
ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང། འགོག་པ་དང། གནས་པ་དང། འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་གྱི་ཐབས་ལ་སེམས་ཤིང་དྲན་པར་བྱེད། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཀུན་འབྱུང་དང། འགོག་


[94A]༄༅། །པ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང། ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཤིང་དྲན་པར་བྱེད། དབང་པོ་རྣམས་དང། སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་
ལམ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སེམས་ཤིང་དྲན་པར་བྱེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བ་དང། མི་འགག་པ་དང། མངོན་
པར་འདུས་མ་བྱས་པ་དང། མ་བྱུང་བ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སེམས་ཤིང་དྲན་པར་བྱེད། རྟག་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་འཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཤིང་དྲན་
པར་བྱེད། བཟོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། སྤོང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང། འགོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འདོད་པ་ལ་སེམས་ཤིང་དྲན་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འདོད་པ་ལ་དྲན་པར་བྱེད། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སེམས་ལ་གླགས་མི་རྙེད་པར་སེམས་ཤིང་དྲན་པར་
བྱེད༑ རྟག་ཏུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲན་པར་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཤིང་དྲན་པར་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པར་སེམས་པ་ན་ལུས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་རིག་པས་དྲན་པ་དེ་ལས་མི་ལྡོག་
མི་ཉམས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ལས་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་ན་གང་ཟག་དེས་དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པའི་དྲན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པས་དྲན་པའི་དབང་པོ་དབང་ལྡན་པ་


[94B] །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ཐོབ་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པ་ཞེ་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཕགས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ན་རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྱོད་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་ཆགས་ཏེ། ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇུག་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྐྱེད་པ་དང། མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྱོད་པས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ལ་མཁས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གནས་པ་ལ་མཁས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་བ་
ལ་མཁས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་རྟེན་པ་དང། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམིགས་པ་ལ་མཁས་པའོ། །ཏིང་
ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རོ་ལའང་མཁས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པས་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་དབང་
དང་མྠུའང་ཐོབ་བོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་དཀའ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དེས་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་


[95A]༄༅། །དབང་པོ་ཐོབ་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་
པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་དེས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་དང། ཤེས་
རབ་ཀྱི་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པས་རྟོག་པ་ལས་དཔེན་ཏེ་རྟོག་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་གྱུར་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་རྗེས་སུ་གཞོལ་བའི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཁམས་གསུམ་འདི་དག་ནི་ཀུན་གཅིག་ཏུ་འབར་བར་ཤེས་སོ། །ཁམས་གསུམ་འདི་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡུག་
བསྔལ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་དེ་ལྟ་བུས་ན་ཁམས་གསུམ་ན་མི་གནས་སོ་།གང་ཟག་དེས་དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་འདི་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། མཚན་མ་
མེད་པ། སྨོན་པ་མེད་པ། མ་སྐྱེས་པ། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་མ་བྱུང་བ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ལས་འདས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་


[95B]ཤིན་ཏུ་རྩོམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཤེས་རབ་ནི་གཞིག་ནུས་པ་མེད་དེ། ཤེས་རབ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་
པས་ཁམས་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་མི་གནས་སོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཅད་དེ། རྣམ་པར་ཆགས་པ་དང། བཅིངས་པའི་
ཆོས་ལ་མི་གནས་སོ། །འདོད་པའི་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་སེམས་ཀྱིས་སྐྱོ་ཞིང་གཟུགས་ཡོད་པ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་མི་གནས་པས་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཞིང་
རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་ནོ། །ཤེས་རབ་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱོང་བ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་དེས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་
ཁམས་གསུམ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་ལ་སེམས་མི་ཆགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱོར་བ་
ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བྱ། མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བྱ། མི་ཤིགས་
པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བྱ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བྱ། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བྱ། མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བྱ། ཡང་


[96A]༄༅། །དག་པའི་ཆོས་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བྱ། མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བྱ། མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་
འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དབང་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སློབ་པ་ལའང་
མཁས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས། སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དབང་པོའང་
ཤེས༑ སེམས་ཅན་ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོའང་ཤེས། སེམས་ཅན་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་དབང་པོའང་ཤེས། སེམས་ཅན་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོའང་
ཤེས༑ སེམས་ཅན་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་དབང་པོའང་ཤེས། སེམས་ཅན་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་དབང་པོའང་ཤེས། སེམས་ཅན་ལྷར་སྐྱེ་བ་དང། མིར་སྐྱེ་བའི་
དབང་པོའང་ཤེས། སེམས་ཅན་དེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོའང་ཤེས། སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་རབ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་འབྲིང་དང། སེམས་ཅན་གྱི་
དབང་པོ་ཐ་མའང་ཤེས། སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ཉམས་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པའང་ཤེས། སེམས་ཅན་བརྩོན་པ་དང། མི་བརྩོན་པའི་དབང་པོའང་ཤེས་


[96B] ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའང་ཤེས། སེམས་ཅན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། དྲི་མ་དང་བཅས་པ་དང། དྲི་
མ་མེད་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང། རྗེས་སུ་གཞོལ་བ་དང། རྗེས་སུ་མི་གཞོལ་བ་དང། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཐོགས་པ་མེད་པའི་
དབང་པོའང་ཤེས། སེམས་ཅན་གྱི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དང། གཟུགས་ཡོད་པའི་ཁམས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབང་པོའང་ཤེས། སེམས་
ཅན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟུག་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྲབ་པ་དང། ངེས་པ་དང། མ་ངེས་པ་དང། ལོག་པར་ངེས་པའི་དབང་པོའང་ཤེས། སེམས་ཅན་སེར་སྣ་དང་བཅས་པ་དང་
སེར་སྣ་མེད་པ་དང། རྒོད་པ་དང། མི་རྒོད་པ་དང། སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དང། མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་དང། འཕྱར་བ་དང། མི་འཕྱར་བ་དང། ཁྲོ་ཞིང་མི་བཟོད་པ་དང། དེས་ཤིང་
བཟོད་པ་དང། ཤིན་ཏུ་སེར་སྣ་དང་བཅས་པ་དང། སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོའང་ཤེས། སེམས་ཅན་གྱི་དད་པའི་དབང་པོ་དང་མ་དད་པའི་དབང་པོ་དང། བསྟི་སྟང་
དང་བཅས་པ་དང། བསྟི་སྟང་མེད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་མདག་པ་དང། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ལེ་ལོ་དང་བཅས་པ་དང་


[97A]༄༅། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང། སེམས་གཡེང་བ་དང་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་དང། ཤེས་
རབ་ལྡན་པ་དང། གླེན་པ་དང། གླེན་པ་མེད་པ་དང། ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་དང། ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ལམ་སྤྱོད་པ་དང། ལམ་ངན་པ་སྤྱོད་པ་དང་
དྲན་པ་ཉམས་པ་དང། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་དང། བློ་དང་ལྡན་པ་དང། དབང་པོ་འཁྲུགས་པ་དང། དབང་པོ་སྡུད་པ་དང། དབང་པོ་ཉམས་པ་དང། དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་
དང༑ དབང་པོ་མ་དག་པ་དང། དབང་པོ་དག་པ་དང། ཐེག་པ་ཆུང་དུའི་དབང་པོ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་པོ་དང། བླ་ན་
མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དབང་པོའང་ཤེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་དེ་ལྟར་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་དང། སྦྱོར་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་དབང་པོའི་
ཁྱད་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱིས་མི་འཕྲོགས་
པ་ཞེས་བྱ། མི་ཤིགས་པ་ཞེས་བྱ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ། དབང་པོ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་


[97B] དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ། དབང་པོ་
མཆོག་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ། མི་འཇིགས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ། ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུ་དང་
དབང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་ནོ།། །།འཇིག་རྟེན་འཛིན་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ། བམ་པོ་བཞི་པ་སྟེ་ཐ་མ། འཇིག་རྟེན་
འཛིན། གཞན་ཡང། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མཁས་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་
འཕགས་པའི་ལམ་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་གི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་
རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། ཡང་དག་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་གང་འཕགས་པའི་


[98A]༄༅། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བར་གྱུར་པས་ཡང་
དག་པར་ལྟ་བ་ལ་བདེ་བར་གནས་ཏེ། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་དེ། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་བདེ་བར་
གནས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྟ་བ་དང། སངས་རྒྱས་སུ་ལྟ་བའི་བར་དུ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཇི་ཙམ་དུ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་
ཐམས་ཅད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ལྟ་བ་དང། སངས་རྒྱས་སུ་ལྟ་བའི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངན་པར་ལྟ་བ་སྟེ། ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཇིག་ཅིང་གཞོམ་
པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། ལྟ་བ་མེད་ཅིང་ལྟ་བར་མི་ལེན་པ་དང། མི་སེམས་པ་དང། མི་ཆགས་པ་དང། མི་དམིགས་པ་དང། མི་སྤྱོད་པ་དང་
ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་དེས་ཅི་མཐོང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིན་
ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་བཅིངས་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཚེ་ན་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅད་པ་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་དེ་


[98B] མི་ལྟ། མི་ཆགས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྟ་བ་དང། སངས་རྒྱས་སུ་ལྟ་བའི་བར་དུ་མེད་པ་ནི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེད་པ་ལ་ནན་
ཏན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་ལྟ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་མི་འགོག་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཐུན་པ་གང་ཞེ་
ན༑ འདི་ལྟར་མི་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག། རྣམ་པར་མི་རྟོག། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའང་མ་ཡིན། མི་མཐོ། མི་དམའ། མི་ལེན། མི་
གཏོང་བ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་འཇིག་རྟེན་དུའང་
མི་དམིགས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་ཡང་མི་དམིགས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པར་
ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའང་དེ་བཞིན་དེ། གང་འཇིག་རྟེན་དང་
གང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་


[99A]༄༅། །བྱའོ། །གང་ཞིག་ངན་པར་ཡང་མི་ལྟ་ལ། ཡང་དག་པར་ཡང་མི་ལྟ་ཞིང་སེམས་ཀྱིས་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑གཞན་ཡང། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
དུ་ངན་པར་ལྟ་བའི་དོན་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ནི་ངན་པར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡང་
དག་པར་ལྟ་བ་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ལ་བདེ་བར་གནས་ནས་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཤེས་ཏེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཇི་ཙམ་དུ་རྟོག་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ཡིན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོག་པའམ། སངས་རྒྱས་སུ་རྟོག་
པའི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་ངན་པར་རྟོག་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་
རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཐོང་ཞིང་ཤེས་


[99B] གང་ཟག་དེ་ནི་འྡིའམ་གཞན་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ལ་གནས་པས་ན་ཡང་དག་པར་རྟོག་པའམ། ངན་པར་
ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འདས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། མི་བདེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བར་མཐོང་ཞིང་ཤེས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་དེ་ལྟར་
ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ལས་གནས་ནས་ཡང་དག་པའམ། ངན་པར་རྟོག་པ་ལ་མི་དམིགས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འདས་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་
ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ན་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དེའི་ཚེ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་བཅིངས་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པར་ཤེས་
ཤིང་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ལས་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ངག་ལ་རྩོམ་པ་ནི་ཇི་
སྙེད་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། མི་བདེན་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་ལོག་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མང་པོ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་ནས་འདི་སྙམ་


[100A]༄༅། །དུ་ཇི་ཙམ་དུ་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉིད་ལ་དམིགས་སུ་མེད་དེ་ཚིག་ཐམས་ཅད་འགགས་ནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངག་གི་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ནི་
ཡང་དག་པའི་ངག་ཅེས་བྱའོ། །ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ངག་དེ་ཉིད་ཀྱང་གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ལ་གང་དུའང་མི་འགྲོ་བ་མཐོང་ན་ཡང་དག་པའི་ངག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་དག་
པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བདེ་བར་གནས་པས་ཇི་ཙམ་དུ་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པའི་ངག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་ངག་ལ་བདེ་བར་གནས་ན་དོན་དམ་པའི་རྣམ་
པར་དག་པའི་ངག་གི་ལས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངག་གི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་དང། ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ངག་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་
ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་ངག་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་ཐམས་
ཅད་ལ་ངན་པ་ལོག་པའི་ལས་སུ་ཤེས་སོ། །ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། ཅིའང་མེད་པ། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ། མ་བྱུང་བར་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། ལས་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་


[100B] ལས་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་ལས་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པས་ལོག་པའམ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་
ལས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལ་མ་ཆགས་པའི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་
ཉིད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ཡང་དག་པ་འམ། ལོག་པར་མི་རྟོག་གོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ལས་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལས་ཐམས་ཅད་
ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་ལེན། མི་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ལ་ལས་ངན་
པ་མེད་དེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བས་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱིས་མཐའ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལོག་པའི་འཚོ་བར་ཤིན་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་འཚོ་བའི་མཚན་མ་དང། ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་དང། ལེན་པའི་
མཚན་མ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་པའི་མཚན་མ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་མའི་བར་དང། རྣམ་པར་དག་པ་དང། སངས་རྒྱས་སུ་མཚན་མར་འཛིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚོར་བ་


[101A]༄༅། །རྣམ་པར་དག་པར་འཛིན་ན་ལོག་པར་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ་།ཡང་དག་པར་འཚོ་བ་ནི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་བཏང་སྟེ་ཚོང་དཔོགས་
ཀྱང་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་མེད་ལ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ལ་ངན་པའི་འཚོ་བའམ་
ཡང་དག་པའི་འཚོ་བར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་འཚོ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་དེ་བས་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ།།
གཞན་ཡང། འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པས་ལོག་པའམ། ཡང་དག་པ་མེད་དེ། གང་ཟག་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་འཚོ་བ་ཐོབ་ཅིང་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བདེ་བར་གནས་
པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དེ་ལ་གནས་པས་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་མི་ལེན། ལོག་པར་འཚོ་བ་མི་སྤོང་སྟེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་
བྱའོ། ༑གང་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ། ངན་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཐོབ་སྟེ་
འཚོ་བའི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བས་གཡོ་བ་མེད། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད། འཚོ་བར་མི་རྟོག། འཚོ་བ་མ་ཡིན་པར་མི་རྟོག་གོ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་


[101B] ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་
ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་གང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ཀྱང་ལོག་པ་སྟེ། ཇི་ཙམ་དུ་བསྐྱེད་པ་དང་
བྱེད་པ་དང། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལོག་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་ལོག་པ་ལས་བྱས་པར་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་
པ་མ་ཡིན་པས་ན་ལོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པ་མེད། བྱས་པ་མེད། སྤྱོད་པ་མེད། སྨོན་པ་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱས་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པའོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་མའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་མའི་བར་དུའང་བྱེད་པའི་མཚན་མ་མི་སྐྱེད་དོ། །དེ་
ལྟར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་དུ་སྤྱོད་དོ། །གང་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་དེ། ཆོས་


[102A]༄༅། །ཐམས་ཅད་མཉམ་པ། ཁྱད་པར་མེད་པ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་མ་ལ་ཤིན་ཏུ་འདས་
སོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ། མི་ལེན་མི་གཏོང་བས་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་
རྩོལ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་དོན་ཏོ་།གང་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་
མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའམ། ལོག་པའི་རྩོལ་བར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་ལོག་
པར་ཤེས་སོ། །ཇི་ཙམ་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་ལོག་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དྲན་པ་ལོག་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་གནས་ལ་དམིགས་
ནས་དྲན་པ་སྐྱེད་ནའང་དྲན་པ་ལོག་པ་སྟེ། གང་སེམས་པ་དང་དྲན་པ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་


[102B]ཙམ་དུ་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་གནས་དེ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའོ། །དམིགས་པའི་གནས་མི་སྐྱེ་མི་འགོག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་
པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དྲན་པའི་ལས་འབྱུང་བའི་གནས་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་དྲན་པ་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་དྲན་པ་ལོག་པར་འབྱུང་བའི་གནས་མེད་དོ། །དེ་
ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་དྲན་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལོག་པའི་དྲན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་རྣམ་པར་མི་འབྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པའི་མཚན་མ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་
པས་རྟག་ཏུ་བཏང་སྙམས་ཀྱི་སེམས་དྲུག་སྤྱོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་མེད་པས་དྲན་པ་མེད་པར་ཡང་རྣམ་
པར་མི་རྟོག་གོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བས་དྲན་པའམ། དྲན་པ་
མ་ཡིན་པར་མི་ལེན། མི་གཏོང་སྟེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དྲན་པ་དེས་མཉམ་པའམ། མི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་འབྱེད་ལ། དྲན་པ་


[103A]༄༅། །དང། དྲན་པ་མ་ཡིན་པ་ལའང་མི་འཇུག་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པས་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ། དྲན་པ་དང་
དྲན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སེམས་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དེས་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ལ་གནས་པས་བསྟན་དུ་མེད། བརྗོད་དུ་མེད། ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བཅད་པ། ཚིག་
ཏུ་སྨྲ་བའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་བདག་གམ། གཞན་དུ་རྣམ་པར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཡང་དག་
པའི་དྲན་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཞེ་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རྟོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་
དུ་མི་དམིགས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཚན་མར་ཤེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགའ་བ་ལ་འཇུག་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའོ། །ལོག་པ་ནི་
ཆགས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་།ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་མཚན་མ་ཉིད་ལོག་པའི་མཚན་མ་མེད་ཅིང་རེ་བ་མེད། སྤྲོས་པ་མེད། རྟོག་


[103B] །གལ་ཏེ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་མེད་ན་བདག་གམ། གཞན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། ཆགས་པའི་དགའ་བ་བཅད་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོལ་མི་ལེན་ཅིང་
ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་མཚམས་བཅད་དེ། སེམས་ཅི་ལའང་མི་གནས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་ཤིང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་ཤིང་སེམས་ཅི་ལའང་
མི་ཆགས་པའོ། །བདག་དང། གཞན་དུ་རྟོག་པའི་ལམ་གཅོད་ཅིང་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ལའང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལོག་པའམ། ཡང་དག་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་ཅིང་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ། འདུ་ཤེས་ཐམས་
ཅད་བཅད་པ། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་འགགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའམ་ཡང་དག་པ་མི་སྐྱེད་ལ། ལོག་
པ། ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་མི་འབྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་


[104A]༄༅། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མས་འཆིང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་ལ་ཤིན་
ཏུ་འདས་པས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ་།གཞན་ཡང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་མཉམ་པའི་ཆོས་ལ་ལོག་པ་འམ། ཡང་དག་པར་སྤྲོས་པ་མེད་
དོ༑ ༑ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་དང། ཁམས་གསུམ་གྱི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལམ་རྒྱུད་ལྔར་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་དོན་ཏོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མཁས་པ་དང། ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་
མཐོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་།འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་དོ།།།།འཇིག་རྟེན་
འཛིན། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལ་མཁས་པ་ནི་གང། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་


[104B] འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཡང་དག་
པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་ཙམ་དུ་ཆོས་ལ་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སྐྱེས་ཏེ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་
གྱིས་བསྐྱེད་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་རག་ལུས་སོ། །མཚན་མ་གཉིས་ལས་བྱུང་བས་སྟོང་པ་ཅིའང་མེད་པ་ནི་ཉ་ལྕིབས་ལ་སྣང་བའི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་དང་མེ་མགལ་བསྐོར་བ་
ལྟ་བུ་སྟེ། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་སླུ་བའོ། །འཇིག་ཅིང་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ལས་བླ་དགས་སུ་འཇིག་རྟེན་ཅེས་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་
འདི་དག་ནི་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པར་བྱས་པ་དང། བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང་
གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དང། ཆོས་ལ་བཏགས་ཏེ་མིང་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སེམས་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པས་རྣམ་པ་
སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་ནི་ཁ་ཚར་དར་འཛིངས་པའམ། རྩྭ་ཁྲི་ཤིང་གླགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྲེལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ་རྗེས་སུ་འཇིག་


[105A]༄༅། །རྟེན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐོག་མ་ནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབེན་
པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མཁས་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་དེ་
འཇིག་རྟེན་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གནས་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་དོ་།དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའང་རྣམ་པར་བརྟག་ཏུ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱིར་འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་དམིགས་
སུ་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་
ཐོག་མ་ནས་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོག་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་
ལའང་མི་ཆགས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལའང་མི་ཆགས་སོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལ་མི་རྟོན་ཅིང་མི་ཆགས་པས་འཇིག་རྟེན་དང་


[105B] །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁས་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་
བས་འཇིག་རྟེན་ནམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་མི་རྟོག་གོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་དེར་མ་འདུས་པ་མེད་དོ། །མཁས་པ་དག་གིས་བརྟགས་ན་ཕུང་པོ་མེད་དེ། ཕུང་པོས་ཕུང་པོར་མི་དམིགས། ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་དུ་མི་དམིགས། ཕུང་པོ་འོངས་པའི་
གནས་དམིགས་སུ་མེད། འདུག་པའི་གནས་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད། སོང་བའི་གནས་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་
ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད། རྣམ་པར་བརྟག་ཏུ་མེད། མིང་མེད། རང་བཞིན་མེད། མཚན་ཉིད་མེད། སྤྱོད་དུ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང་
ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན། དེ་ལྟར་གང་ཟག་དེས་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དང་མ་བྲལ་བར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་


[106A]༄༅། །པའི་ཆོས་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང་མ་བྲལ་བར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ངོ་།དེ་ལྟར་གང་ཟག་དེས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་
གཉིས་ལ་མི་དམིགས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དམིགས་སུ་མེད་དེ་དེ་ལྟར་ཅིའང་མེད་པས་ཆོས་
དེ་རྟོགས་ཤིང། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཅི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུའང་མི་འབྱུང་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པར་ཡང་མི་གསུང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནི་
མ་སྐྱེས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གང་འཇིག་རྟེན་དུ་མི་དམིགས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ་
ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་རྟོགས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་དམིགས་སུ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་


[106B] །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །ཇི་ཙམ་དུ་ཆོས་སུ་གཏོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ནམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་མི་
གཉིས་པ། དབྱེར་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ནི་ཤིན་
ཏུ་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་གནས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལ་རེ་བ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྨྲ་
བའི་ཚིག་ལ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་དང། ཆོས་གཉིས་ལ་གནས་པ་ནི་ཆོས་འདི་ལ་འབབ་ཅིང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གང་ཟག་དེ་ནི་
འཇིག་རྟེན་མི་ཤེས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མི་ཤེས་ཏེ་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་སྤྱོད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་སྤྱོད་པ་ན་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་
ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་
པ་དང། འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱོར་བའང་ཐོབ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །།


[107A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ནི་གང། འདུས་བྱས་
དང༑ འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པ་ནི་གང་ཞེ་ན་འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་
རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་རྟོག་གོ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མངོན་པར་འདུས་
པ་སྟེ་ཚོར་བ་བྱེད། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རང་སྐྱེས་ཤིང་རང་བགྲང་བའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ་།འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་
རྒྱུ་དང། རྐྱེན་འདུས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བགྲང་བའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་
ཞེས་བཏགས་སོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ནི་བྱས་པ་མེད། བྱེད་པ་མེད་ཀྱི་རང་སྐྱེས་པས་བསྐྱེད་པའང་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་
རྣམས་ནི་ནང་ན་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉིས་ཀའི་བར་ན་མི་གནས། གཅིག་པ་མ་ཡིན། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་


[107B] །མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་གི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཐུས་སྤྱོད་པ་ཡོད་ཀྱང་བྱས་པ་མེད། བྱུང་བ་མེད་པས་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱའོ། །འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་
མས་བཅིངས་པའི་དོན་ཏེ། བུས་པ་མ་རབས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །མཁས་པ་དག་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ཅིང་རྟོགས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མི་དམིགས། འདུས་བྱས་
ཀྱི་ཆོས་སུ་རྟོགས་པར་མི་དམིགས་སོ། །མཁས་པ་དག་ནི་གྲངས་སུ་མི་བགྲང་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁས་པ་དག་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ལ་
ཇི་ལྟར་ན་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་ཞེ་ན། མཁས་པ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་བཅིངས་པ་མེད་དེ། བགྲང་བའི་གྲངས་སུ་མི་
རྟོགས་པར་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཚེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལའང་མི་ཆགས། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སུའང་མི་ལེན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། འདུས་བྱས་
ཀྱི་ཆོས་ལས་གཞན་པ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཡོད་པའམ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལས་གཞན་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་དེ་
ནི་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ནང་སྣ་འདུས་བྱས་པ་མེད། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནང་ན་འདུས་མ་བྱས་པ་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཐར་པ་དག་གིས་འདུས་


[108A]༄༅། །བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འདུས་བྱས་བའོ། །འདི་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །འདི་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་
ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང། འགོག་པ་དང། གནས་པ་དང་
འཕོ་བའོ། །དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བ་དང། མི་འགོག་པ་དང། མི་གནས་པ་དང། མི་འཕོ་བའོ། །དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་བཀྲི་བའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་
ཉིད། མི་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད། མི་གནས་པ་དང། མི་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གནས་པ་དང། འཕོ་བར་གསུངས་པའང་མཚན་མ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདུས་མ་
བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་ཡོད་པར་ངེས་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད། འདི་དག་ནི་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད། འདི་དག་ནི་གནས་པ་དང་
འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ཆད་པར་གསུངས་པའི་རིགས་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་གསུངས་


[108B] ༑འཇིག་རྟེན་འཛིན། མ་སྐྱེས་པ་ལ་གལ་ཏེ་མཚན་མ་ཡོད་དམ། མི་འགོག་པ་ལ་གལ་ཏེ་མཚན་མ་ཡོད་དམ། མི་གནས་པ་དང། མི་འཕོ་བ་ལ་གལ་ཏེ་མཚན་མ་ཡོད་ན་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་པའང་ངེས་པར་མཚན་མ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཅི་སྟེ་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་མཚན་མ་ཡོད་ན་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑མཚན་མ་ཅན་དུ་བཤད་པ་དང། བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཆོས་ལ་གྲངས་སུ་གཅོད་པ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང། འགོག་པ་དང། གནས་
ཤིང་འཕོ་བའོ། །འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང། མི་འགོག་པ་དང། གནས་པ་དང། འཕོ་བ་མེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། སྐྱེས་བུ་ལ་ལས་འདུས་བྱས་
དང༑ འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་དང། འགོག་པ་དང། གནས་ཤིང་འཕོ་བ་མེད་དེ། དེ་བས་ན་འདུས་མ་བྱས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་
སྐྱེ་བ་དང། འགོག་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་འབྱུང་བའི་དོན་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་ཀུན་འབྱུང་མེད་ན་འབྱུང་བ་མེད་དོ་།ཀུན་འབྱུང་མ་སྐྱེས་ན་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་དེ། གནས་ཤིང་
འཕོ་བའང་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་


[109A]༄༅། །བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་སྐྱེ་བ་དང། འགོག་པ་དང། གནས་ཤིང་འཕོ་བའི་གྲངས་སུ་མི་ལྟུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་འདུས་
བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་པར་མི་ལྟ། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཀྱི་
ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་པར་མི་ལྟའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། ཡང་འདི་སྙམ་དུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་སེམས་ཤིང་རྣམ་པར་
མི་རྟོག་གོ་འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་དེ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་སོ། །གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་རྟོག་ན་དེས་
འདུས་མ་བྱས་པ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཅད་ན་འདུས་མ་བྱས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ། དམིགས་པ་ཀུན་བཅད་པ་གྲངས་སམ། གྲངས་པ་མ་ཡིན་པར་མི་རྟོགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སམ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་སུ་མི་དམིགས་


[109B] མི་འཛིན་ཏོ། །འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུའོ།། །།འཇིག་རྟེན་འཛིན། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་
འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། དབང་པོ་ལྔ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་
བརྒྱད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པས་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མཁས་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལའང་ཤིན་ཏུ་མཁས་ཤིང་དྲན་པའི་མཐུ་རྙེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཚིག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་དང། ལུས་འདི་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་དྲན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཐོབ་པར་
འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། སྔོན་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་འདས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། ཛམྦུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་


[110A]༄༅། །དགྲ་བཅོམ་པ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་རིག་པ། བླ་ན་མེད་པ། སྐྱེས་
བུ་འདུལ་ཞིང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ལྷ་དང། མིའི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་མངོན་པར་བྱུང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཛམྦུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་
རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ལྔ་སྙེད་དོ་།ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་འཁོར་ཡང་ཚད་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཡོངས་སུ་དག་ལ་རབ་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ན་
གནས་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་ལ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་ཤས་སྲབ་པ། གདུལ་སླ་བ། བཅོས་སླ་བ། རྣམ་པར་དག་པར་སླ་བ་ཤ་
སྟག་གོ་འཇིག་རྟེན་འཛིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཛམྦུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་
གཅོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་སྟོན་ཏོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེའི་ཚེ་ན་འཁོར་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་ཕུང་པོ་དང་
ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང། དབང་པོ་ལྔ་དང། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང། འཇིག་


[110B] འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་ཐོས་ནས་དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་ཚེ་ལོ་ཁྲི་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་བར་
དུའང་ནམ་དུའང་ངན་སེམས་མ་བསྐྱེད་དེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་དང། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་དང། གཏི་མུག་གི་སེམས་དང། ཁེ་དང་གྲགས་པ་དང། ཟས་དང། སྐོམ་དང་
གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་ལ་བསམ་པའི་སེམས་མ་སྐྱེས་ཀྱི་ཆོས་འདི་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རིན་ཆེན་འོད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཛམྦུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོའི་བསྟན་པ་ལ་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དེ། དེས་ཚེ་འཕོས་ནས་ཕྱིར་ཡང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ནས་གཞོན་ནུ་ལས་ཚེ་འཕོས་ནས་ཕྱིར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ཏེ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །བསྐལ་པ་དེ་རེ་རེ་ནའང་སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱ་
ལེན་ཏེ་ཐ་མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཛམྦུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སུ་ཉེ་བ་ན་བསྐལ་པ་ལྔ་པོའི་ཐ་མར་ཤིན་ཏུ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང། འདི་ལྟ་
བུའི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའང་ཐོབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་དེ་ལས་ཆོས་ཐོས་པ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དྲན་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་དྲན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་


[111A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དག་བདག་གིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་འཚལ་ན་གནང་
བར་མཛད་དུ་གསོལ་ལོ། །ཚེ་དེ་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བཙུད་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཛམྦུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་འོད་ཀྱིས་ཆོས་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བཟུང་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་བསྐལ་པ་གཅིག་གི་བར་དུ་གནས་པར་གྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བ་ལྔ་བརྒྱའི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་མིའི་ནང་
དུ་སྐྱེ་ཞིང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་བསྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་
བདེ་བའི་དོན་བྱས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་འོད་དེ་བཞིན་དུ་མཐར་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་དུ་མ་དང་ཕྲད་ནས་ཐ་མ་སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་
འོད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་འདས་ནས་གདོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དེ་


[111B]བརྒྱ་སྟོང་དང་ཕྲད་དེ། དེ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ་དོན་ཐམས་ཅད་གདོན་
མི་ཟ་བའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། མཁྱེན་པ་དང། ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་རིག་པ། བླ་
ན་མེད་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ལྷ་དང། མིའི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །ཉན་ཐོས་
ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་འཁོར་ཡང་གྲངས་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་དེའི་ཚེའི་ཚད་ཀྱང་བསྐལ་པ་གཉིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དེའི་ཞིང་རབ་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་རྒྱན་དམ་པས་ཤིན་ཏུ་བརྒྱན་ཏོ། །འཇིག་
རྟེན་འཛིན། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འདོད་པ་དག་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་སུ་ཆོས་འདི་དག་ལ་བསླབ་པ་དང། འདོན་པ་དང་
ནན་ཏན་བྱའོ། །གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དག་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །བཞི་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། གཅིག་པུ་འདུག་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལེ་ལོའི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསལ་བར་


[112A]༄༅། །བྱའོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམ་པ་དེ་བཞི་དང་ལྡན་པས་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་བཟོད་པ་ལ་བདེ་བར་གནས་པས་མྱུར་དུ་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་
དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཛམྦུའི་གླིང་གི་དབུས་སུ་སྐྱེ་བ་དང། སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་དང། སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་
པ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང། འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པ་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་སྟོབས་རྣམ་པར་
དག་པར་འགྱུར་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། བཟོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། བསམ་གཏན་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཤེས་
རབ་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་འདི་ལ་གནས་ན་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །
གཞན་ཡང། འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཕྲ་མོ་སྤྱོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་
དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་ལ་ཞུགས་པས་ཆོས་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[112B]གཟུངས་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་པ་ལ་བརྩོན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་ཚད་མེད་པ་ལ་རྟོག་པ་དང། ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ཚད་མེད་པ་ལ་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་པའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་སྒོར་སྦྱོར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པའི་རྐྱེན་ལ་འཇུག་པ་དང། ཚད་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་
དག་པ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། དྲན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་
འབྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང། ལུས་འཕོས་ནས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཏྖོས་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནས་ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་།འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་གཟུངས་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་པས་
ན་ཅི་དང། ཅིར་ལྡན་པ་དེའི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ཏེ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་སྟོང་ལ་འཇུག་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བའང་ཐོབ་


[113A]༄༅། །བོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཆོས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་
སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་མཚན་ཉིད་ཚད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་གོ་དེ་ལྟར་ཞུགས་ནས་རྣམ་པ་སྣ་
ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་དང། ཐབས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་གོ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བ་
ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་མང་དུ་བསྒོམས་པས་བསམ་གཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་
མཁས་པ་དང། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ཚད་མེད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་
ལྡང་བ་ཚད་མེད་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལ་གནས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་
རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལ་དམིགས་པའི་ཐབས་ལ་རྟོག་པ་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་


[113B] གཞན་ཡང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཐབས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ནན་ཏན་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཆགས་པའི་གནས་ཀྱང་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་ལ་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་དེ། སྦྱོར་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོག་ཅིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་ལ་མི་གནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཆོས་དང་འདྲེས་པར་མི་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ན་མྱུར་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་
པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང། དྲན་པའི་མཐུ་ཐོབ་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་དང། ལུས་འདི་འཕོས་ནས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་
པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་རྣམས་ཆོས་འདི་དག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདོད་པ་དག་ཆོས་འདི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་


[114A]༄༅། །པར་བསྒོམས་ན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཆོས་འདི་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། སྔོན་འདས་པའི་བསྐལ་པ་
ཚད་མེད། དཔག་ཏུ་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། གྲངས་མེད་པ་འདས་པ་དེའི་དུས་ན། ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། དགྲ་བཅོམ་པ། ཡང་
དག་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། མཁྱེན་པ་དང། ཞབས་སུ་ལྡན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་རིག་པ། བླ་ན་མེད་པ་སྐྱེས་བུ་འདུལ་ཞིང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ལྷ་དང། མིའི་སྟོན་
པ༑ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་མངོན་པར་འབྱུང་ངོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་གཅིག་གོ་སངས་རྒྱས་
དེའི་ཞིང་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་དྲ་བས་བླ་བྲེ་བྲེས་སོ་།རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཤིང་ཏ་ལ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་ཏོ། །ཤིང་ཏ་ལ་དེ་དག་ལའང་
རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་དྲ་བས་སྟེང་བླ་བྲེ་བྲེས་ཏེ། ཤིང་དེ་དག་རེ་རེའི་འོག་ནའང་སེང་གེའི་ཁྲི་རེ་རེ་སྟེ། ཤིང་ཏ་ལ་དེ་དག་ཀུན་ལས་ལྷའི་ན་བཟའ་རང་སྐྱེས་སོ། །སེང་གེའི་ཁྲི་
དེ་དག་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་དང། ཛམྦུའི་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་དང། མུ་ཏིག་དམར་པོ་ལས་བྱས་པའོ། །ཤིང་ཏ་ལ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་བཞི་ན་བསུང་གི་ཤིང་དང། མེ་ཏོག་གི་


[114B] །ཤིང་དེ་དག་རེ་རེའི་འོག་ནའང་རྫིང་བུ་རེ་རེ་སྟེ། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་ངོ། །རྫིང་བུ་དེ་དག་ཀྱང་ཤེལ་དང། ཨསྨྲ་གརྦ་
དང། མུ་ཏིག་དམར་པོ་ལས་བྱས་པ། ཆུ་དེ་དག་གི་སྟེང་ན་པདྨ་སྔོན་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། ལེ་བརྒན་གྱིས་སྟེང་ཡོངས་སུ་ཁེབས་ཏེ། རྫིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་འགྲམ་ཡང་
རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་ཕྱོགས་བཞི་ན། གཞན་ཡང་
སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ཤིང་པ་རི་ཛཱ་ཏ་ཀ་དང། ཀོ་བི་དཱ་ར་སྟོང་ཕྲག་དུ་མས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་དེ་དག་གི་འོད་ཟེར་
གྱིས་ཉི་མ་དང། ཟླ་བ་དང། སྐར་མའི་འོད་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བར་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་ཤིང་ཏ་ལ་དང། རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བར་ཀུན་ནས་
རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་དམ་པ་ཇི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གླུ་དང། བསྟོད་པའི་དབྱངས་ལྟ་བུ་རང་འབྱུང་སྟེ། རྟག་ཏུ་འདི་ལྟ་བུའི་དབྱངས་ཤིན་ཏུ་སྙན་པ་གྲག་གོ་ངན་སོང་གསུམ་
མེད་དེ། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་གྲག་གོ་འཇིག་རྟེན་འཛིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་འདི་དག་རྒྱས་པར་


[115A]༄༅། །གསུངས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་ཅིང་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཚེ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལའང་
སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའང་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་བསྐལ་པ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་ཏུ་ཉེ་བ་ན་འོག་མའི་ཕྱོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བཅུ་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་བློ་གྲོས་


[115B]ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་ཏུ་ཉེ་བ་ན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྦྱོར་བའི་མདོ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་བློ་གྲོས་
ཀྱིས་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་སྐྱེད་དེ་ཆོས་འདི་དག་གི་མཐར་ཡང་ཕྱིན་ཅིང་སྦྱོར་བའི་མཐུ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དགེ་བའི་རྩ་
བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་དེ་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས་སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་ཉི་ཤུ་དང་ཕྲད་དེ་ཆོས་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །སྔོན་གྱིས་གནས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་དྲན་པས་གཞོན་ནུ་ནས་རབ་ཏུ་
བྱུང་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱད་པར་སྤྱོད་ཅིང་རྟག་ཏུ་དྲན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་ནས་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་གནས་ཀུན་ཏུ་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་དང་མ་བྲལ་ཏེ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་
དྲན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་མཚན་ཡང་ཚད་མེད་འོད་ཀྱི་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ།།
འཇིག་རྟེན་འཛིན། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་


[116A]༄༅། །འདོད་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པ་དག་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ལ་ཤིན་ཏུ་
བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་ཡི་དམ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་མོས་པ་ཆེན་པོ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང། བག་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ་ཕྱི་མའི་དུས་ངན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་
མདོ་སྡེ་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱབ་པར་བྱའོ་།དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་འདུག་པ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་གང་ན་བ་དེ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ཀྱང་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་
པར་འཇིག་ཏུ་ཉེ་བ་ན་བདག་ཅག་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་ཞིང་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་བསྐྱེད་དེ་ཀློག་པ་དང། འདོན་པ་དང། ཉན་པ་དང། འཛིན་
པ་དང། གཞན་དག་ལའང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་འཚལ་ལོ། །གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་དུ་མ་སྙེད་འདུག་པ་ལས་ལངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་
ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་མིག་མི་འཛུམ་པར་བལྟ་ཞིང་འདི་སྐད་དུ་ཡི་དམ་དུ་བཅས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གིས་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་


[116B]སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྣང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་བདག་ཅག་གིས་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པར་འཚལ་ལོ་།ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་
སེམས་རབ་ཏུ་དག་པར་གྱུར་ཏེ་ཚོལ་བ་དང། འཆང་བ་དང། འཛིན་པ་དང། འདོན་པ་དང། ཀློག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞད་མོ་འཛུམ་
པ་མཛད་པ་དང། དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་ཟེར་གྱིས་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པ་
དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་དགའ་བོ་འདུག་པ་ལས་ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ངས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེའི་
ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་རྒྱུ། ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་ན་དེང་འདིར་བཞད་མོ་འཛུམ་པ་མཛད་དེ་ས་ཆེན་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་རྣམས་ཡི་དམ་ཆེན་པོ་བཅས་ནས་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་


[117A]༄༅། །མོའི་མདོ་སྡེ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པར་ཡི་དམ་བཅས་པ་མཐོང་ངམ། དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་
ནི་སྐྱེ་བ་འདི་གཅིག་བུར་ཡི་དམ་འདི་ལྟ་བུར་བཅས་པ་མ་ཡིན་གྱི་དགའ་བོ། ངས་མངོན་པར་དྲན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་རྣམས་སུའང་ཡི་དམ་འདི་ལྟ་བུ་བཅས་ཏེ་དུས་གསུམ་དུ་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་ཆོས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་
བའི་དོན་བྱས་སོ། །དེའང་དུས་གསུམ་དུ་ངའི་ཆོས་ཀྱང་སྐྱོབ་ཅིང་བསྲུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་དུས་དང། ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་ཏུ་ཉེ་བ་ན་སེམས་
ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་དུས་གསུམ་དུ་ངའི་ཆོས་བསྲུང་བར་མ་ཟད་ཀྱི་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་
སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་དུས་གསུམ་དུ་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་
པར་འགྱུར་རོ། །དགའ་བོ། ངས་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་བྱས་པ་བཤད་


[117B] །དགའ་བོ། ངས་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཀུན་བཤད་ན་སྐྱེ་བོ་དག་ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་།གལ་ཏེ་སྐྱེ་བོ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་ཡིད་ཆེས་
པར་མ་གྱུར་ན་ཡུན་རིང་པོར་བདེ་བ་སྟོར་ནས་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་ཞིང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་མ་
གཏོགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་བྱས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཅིག་བཤད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་སེམས་
ཅན་ཡོངས་སུ་གང་བ་ཐམས་ཅད་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུང་ལ། དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་འདི་སྐད་དུ་དེ་དག་ལ་ཁྱེད་རྣམས་མ་འཇིགས་ཤིག་།ཁྱེད་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དམྱལ་
བ་ཆེན་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་སོ་སོ་ནས་ང་བླང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ལས་ཐར་པ་དེ་དག་གི་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་སོ་སོར་རེ་རེ་ནས་ལོ་
བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་ལུས་ཀྱིས་བླངས་ན། དགའ་བོ། དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་ལ་ཇི་སྙམ། སྐྱེས་བུ་དེས་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང། ཕན་པ་ཆེན་པོ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། དགའ་བོས་གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་ཆེན་པོ་དང། བདེ་བ་ཆེན་པོ་བགྱིས་པ་ལགས་སོ། །དགའ་བོ། སྐྱེས་བུ་དེས་སེམས་ཅན་དེ་དག་དམྱལ་བ་ལས་ཕྱུང་ནས་ཀྱང་བདག་གི་


[118A]༄༅། །མཐུ་རྩལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་མཆོག་དམ་པ་དང་ལྡན་པ་བྱས་ན། དགའ་བོ། སྐྱེས་བུ་དེས་ཤིན་ཏུ་དྲིན་གྱིས་ཕན་བཏགས་ཤིང་སེམས་
ཅན་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་བྱིན་ནམ། དགའ་བོས་གསོལ་པ། སྐྱེས་བུ་དེས་ཕན་པར་བགྱིས་པ་ནི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་སླ་བ་མ་ལགས་སོ་།དགའ་བོ། ངས་དེར་བདེན་པར་གསུངས་
ཏེ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་བྱས་པའི་གན་ན་སྐྱེས་བུ་དེས་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་བྱས་པ་ནི་རྩིས་སམ། བགྲང་
བའམ། དཔེའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དགའ་བོ། སྐྱེས་བུ་དེས་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕན་པ་བྱས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་
པ་ཡིན་པས་སྐྱོ་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འདོད་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདའ་
བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་དག་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་བྱས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་དང། མཁས་པ་དག་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བ་ལ་མོས་པ་བྱིན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱེད་པ། ཡང་དག་པའི་གནས་སུ་མ་ཆུད་པ་དག་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་


[118B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྟན་ཅིང་གསུངས་པས་ཕན་པ་དང། དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྟན་
ཅིང་བརྗོད་དེ་ཕན་པ་དང། དགའ་བར་བྱས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདུང་བསྐྱབ་
ཅིང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་སོ། །དགའ་བོ། སྐྱེས་བུ་དེ་དག་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་
སངས་རྒྱས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ་དང། མ་འོངས་པའི་དུས་སུའང་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
དགའ་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཙུད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་
རྣམས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབས་ནས་སངས་རྒྱས་ཁྲིས་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་
ཀྱང་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཙུད་དེ། བསྟན་ཅིང་བསླབས་པའི་མཐུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་


[119A]༄༅། །མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། །དགའ་བོ། བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བདེ་བ་སྟོབས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །དགའ་བོ། དེ་ལ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་དང། མ་ལྟ་བུ་དང། གནས་དང། སྐྱབས་དང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་གང་ཡིན་པ་བཤད་པར་འདོད་ན་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱ་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགའ་བོ། དེ་ལ་གང་
ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་འདྲི་ན། དེ་ལ། འདི་སྐད་དུ། བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །
དེ་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་སོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ལ་སོགས་པས་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མར་ཡང་བསྟན་ཅིང་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་མཐུ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ངན་སོང་གསུམ་
དུ་མི་ལྟུང་ཞིང་དེ་མ་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་བཀོད་དོ། །དགའ་བོ། སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་


[119B]རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ལ་སོགས་པས་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དགའ་བོ། ངས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དག་གིས་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དགའ་བོ། ངས་
བསྐལ་པ་ཁྲི་ཕྲག་ཚད་མེད་པའི་བར་དུ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་བསྒྲུབས་པ་རྣམས་འདི་དག་ལ་གཏད་ཅིང་གདམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་ན་
ད་ལྟར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བོ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་ལྷ་དང། མི་དང་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་བའི་
གནས་ཡིན་ནོ། །དགའ་བོ། སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ལ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྙེད་ཀྱང་ཆོས་གསུངས་པའི་ཚེ་རྟག་པར་བསྔགས་ཤིང་གསུངས་སོ། །དགའ་བོ། ངས་ངེས་པར་ལུང་
བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུམ་མདོ་སྡེ་འདི་འཆང་བ་དང་འཛིན་པ་དང། ཀློག་པ་དང། འདོན་པ་དང། ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱེད་པ་དང། གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཅིང་འཆད་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་བསྙེན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །


[120A]༄༅། །སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མདོ་སྡེ་འདི་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་ཆོས་འདི་ལ་དད་ཅིང་མོས་ཏེ་ཡི་དམ་བཅས་ན་ངས་དེའང་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ་།ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མར་དད་ཅིང་མོས་པས་སེམས་བསྐྱེད་དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་བརྩམས་ནས་
མདོ་སྡེ་འདི་བསྲུང་ཞིང་འཛིན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེའང་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་གཏད་ཅིང་གདམས་སོ། །གལ་ཏེ་ཉན་
ཐོས་པ་ཞིག་གི་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་དག་ལ་དད་ཅིང་ལོག་པའི་སེམས་མེད་ན་དེའང་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངས་ལུང་བསྟན་
ཏོ༑ ༑སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བ་གང་ཞིག་ཆོས་འདི་འཛིན་ཅིང་དང་ན་སངས་རྒྱས་བྱམས་པས་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུད་སློབ་པར་འགྱུར་རོ། །དགའ་བོ། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མ་ལ་ཆོས་འདིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ན་སྐྱེས་
བུ་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣོ་ཞིང་རྟག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྔོན་བྱུང་བའི་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་གོ། །།དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་


[120B]འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་
ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དོན་གྱི་སླད་དུ་མདོ་སྡེ་བསྐྱབ་པའི་སླད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱི་མ་མ་མཆིས་པའི་དུས་སུ་མདོ་སྡེ་ཐོས་ན་
སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། དགའ་བ་དང། བདེ་བར་ལྡན་ཞིང་ཆོས་འདི་དག་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་འདི་
བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དྲི་དང། བསུང་ངོ་མཚར་རྨད་དང་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་
ཅན་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བལྟ་བར་གྱུར་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་འཇིག་རྟེན་འཛིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །
འཇིག་རྟེན་འཛིན། ངས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་སྡེ་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། གང་ཞིག་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་འཆང་
ངམ༑ འཛིན་ཏམ། ཀློག་གམ། འདོན་ན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུ་དེ་དག་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་


[121A]༄༅། །པར་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་གང་ཞིག་མདོ་སྡེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་འཆང་ངམ་
འཛིན་ཏམ། ཀློག་གམ། འདོན་ཏམ། ཡིད་ལ་བྱེད་དམ། གཞན་དག་ལའང་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཅིང་འཆད་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་གྱུར་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། སྐྱེ་
མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང། རྟན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་བྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང། རྫུ་
འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང། དབང་པོ་ལྔ་དང། སྟོབས་ལྔ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང། འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་དང། དྲན་པའི་སྟོབས་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་
རབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་དང། གཞན་ཡང་ལུས་འདི་བརྗེས་ཀྱང་དྲན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་ལྡན་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་


[121B] ༑འཇིག་རྟེན་འཛིན། མདོ་སྡེ་འདི་ནི་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཆོས་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་བྱེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཕྱི་མ་མ་
འོངས་པའི་དུས་སུ་མདོ་སྡེ་འྡིའམ། མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་གཏོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་དང་ཕྲད་ན། སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་བདུད་ཀྱིས་བར་དུ་མི་གཅོད་
ཅིང་ལས་ཀྱིས་གྲིབ་ལས་ཀྱང་བར་དུ་གཅིད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། སྐྱེས་བུ་དེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་པ་ཞིག་ནའང་སངས་རྒྱས་གཉིས་སམ། སངས་རྒྱས་
གསུམ་པོ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་ངས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་ནའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མྱུར་དུ་དབང་ཐོབ་
པར་འགྱུར་བ་དང། མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ་དང། མྱུར་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་འཁོར་ཚད་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང། མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
འཁོར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། ངས་མདོ་སྡེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་གསུངས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར་


[122A]༄༅། །རོ༑ ༑འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཕན་པའི་དངོས་པོ་བཞི་མཐོང་བས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་སོགས་
པ་བསྲུང་བ་དང། འཛིན་པར་ཡི་དམ་ལེན་ཏོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་མྱུར་དུ་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ་
པར་འགྱུར་སྙམ་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་དག་པའི་ཆོས་འཛིན་ཅིང་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་དཔའ་དང་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཁྱེད་ལ་སོགས་པས་ངས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་བསྒྲུབས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དཀོན་མཆོག་གི་སྡེ་སྣོད་འདི་ལྟ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཤིན་
ཏུ་རྒྱས་པར་ཤོད་ཅིག་དེའི་ཚེ་བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་བཙལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བདག་ཅག་གི་རྔོ་ཅི་ཐོགས་པ་དང། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་ཕྱི་མ་མ་མཆིས་པའི་དུས་སུ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འདི་རྒྱས་པར་སྟོན་ཅིང་བཤད་པར་འཚལ་ལོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ་།ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་སྡེ་འདི་གསུངས་པའི་ཚེ་


[122B]གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་བོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་རྣམས་ནི་བླ་
ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་
གསུངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་འཛིན་དང། བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་དང། འཁོར་རྣམ་བཞི་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་ལ་
སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའོ། །གདམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་སོ།། །།འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་འཛིན་
ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་རྫོགས་སོ།།
