
[1B] །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་དྷརྨ་སང་གའི་ཏི་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་
སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་
པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་


[2A] །དཔེ་མེད་པ། ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་ཐ་མི་དད་པ་ཀུན་ནས་
ཡངས་པ། རང་གི་བསོད་ནམས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སྤྲུལ་པ། གནས་གསུམ་གྱི་
མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་མི་འདྲ་བ། དཔེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་བྱུང་བ་ན། དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་
གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ཕལ་ཆེར་དགྲ་བཅོམ་པ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་


[2B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་
ཡུལ་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་དང། དབུས་མེད་པ་དམ་པའི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྣག་པ་དང། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་
ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། མཐར་ཐུག་པའི་གནས་བཅུ་ཐོབ་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བརྒྱན་
པ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། གཟུངས་དང། བཟོད་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་
པ་ཤ་སྟག་དང། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང་


[3A] །ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་
བརྒྱ་སྟོང་དང། གཡོག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་དང་ཡང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་
རིམ་གྱི་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་མཐོང་བས་དད་
པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དད་པ་ཐོབ་པས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པས་རྒྱུན་དུ་ཆུད་
པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུན་དུ་ཆུད་པ་ཐོབ་པས་དོན་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་རྙེད་པས་བདག་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་
པོ་ཐོབ་པས་སྦྱིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་ཐོབ་


[3B] །བཟོད་པས་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱིས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །
ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱིས་ཚེགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།
སྟོབས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་འབྱུང་བས་འཕགས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་
གནོད་སེམས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །བསོད་སྙོམས་སྤྱོད་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགོན་པ་ལ་གནས་པས་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ནང་དུ་
ཡང་དག་འཇོག་པས་བསམ་གཏན་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། ཚངས་པའི་གནས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པར་རབ་
ཏུ་སྟོན་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་ལ་མཁས་པས་གཟུངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤོབས་པ་ལ་མཁས་པས་ཁྱད་པར་ལུང་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་
པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ལ་མཁས་པས་ཆོས་དང། དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མོས་པ་ལ་མཁས་པས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་ལ་


[4A]༄༅། །མཁས་པས་ཤེས་རབ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་ལ་མཁས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཕྲ་མོ་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པས་ཕྱི་ནང་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་
པ་ལ་མཁས་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞི་གནས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པས་སེམས་
དུལ་བར་འགྱུར་རོ། །ང་རྒྱལ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁེངས་པ་མེད་པས་ཡིད་རྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བས་དབང་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །དམ་བཅས་པ་ལ་བརྟེན་པས་ལྷ་དང། མི་མགུ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་སྐྱེས་
བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ནང་དུ་སེམས་པས་བདེ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་འཆོས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ལུས་བསྲུང་བ་དང། ལུས་ལ་མི་བལྟ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇམ་ཞིང་སྙན་ལ་ཕན་པར་སྨྲ་བས་ཚངས་པའི་སྒྲ་སྐད་སྒྲོག་པའི་དབྱངས་


[4B] །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་མི་ཕྱེད་པས་གནས་དང། གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་།ཐམས་ཅད་དུ་ལེགས་པར་བྱ་བའི་
ལས་བྱེད་པས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཕ་རོལ་མི་ཤེས་པ་ལ་མི་བརྙས་པས་དབང་
པོ་མཆོག་དང། མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཕྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་
པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འཛུད་པ་དང། མོས་པར་བྱེད་པས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་
ཅད་དུ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་ཆོས་སྟོན་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་
འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་བསམ་གཏན་གྱི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བས་བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་བྱང་
བ་དང། ལྡང་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ལམ་སྟོར་བ་རྣམས་ལ་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ལྷའི་མིག་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་


[5A]༄༅། །རོ༑ ༑སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པས་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་།སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སྦྱོར་བས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་
འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤོང་
བར་འགྱུར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་བསྒོམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་བསྒོམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་
སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་རིམ་གྱི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་སྟོན་
ཏོ༑ ༑འཁོར་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་ནང་ན་གཡོག་མང་པོ་དང་གནས་ཤིང་འཁོད་དེ། གཅིག་ནི་རྩོམ་པ་མེད་ཅེས་བྱ། གཅིག་ནི་བློ་
གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་ཅེས་བྱའོ། །དེ་གཉིས་དེར་འདུས་ནས་བློ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་


[5B] བདག་ཅག་གིས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་
ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། འཇུག་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དཔེ་དང་འདྲ་བ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་
བྱ༑ རིགས་ཀྱི་བུ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དུ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་


[6A]༄༅། །དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བར་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་འགྲོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐོབ་པའི་དབང་བ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཡང་དག་ཕུལ་འདི་དྲིས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཡང་


[6B] །རིགས་ཀྱི་བུ། ཉོན་ཅིག་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་བཤད་པར་བྱའོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་
བྱ་སྟེ༑ བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྩོལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཆད་པའི་སྐྱེ་བར་འཇུག་པ་དང། སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པ་ཐམས་
ཅད་འཇུག་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ། འཇུག་པ་དང། སྔོན་གྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་གནོད་པས་ནོན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐམས་
ཅད་འཇུག་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བསགས་པའི་གསོག་པ་ཐམས་ཅད་དང། སྨོན་ལམ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུས་བསྟན་པའི་སྟོན་པ་
ཐམས་ཅད་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པའི་དགེ་
བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་འཕེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང། དུས་དང། གནས་དང། སེམས་


[7A]༄༅། །ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང། དགེ་བ་ཡང་དག་པར་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པའི་དབང་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བ་
ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། དབྱེར་མེད་
པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་
མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དང། སྨིག་རྒྱུ་དང། ཆུ་ཟླ་དང། སྤྲུལ་པ་དང། བྲག་ཅ་དང། དྲི་
ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། མགལ་མེ་བསྐོར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་


[7B]རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་མཐར་མ་བྱུང་བ་དང། ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་འཕོ་བ་དང། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་
ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པའི་
ས་བོན་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་དང། ལེགས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྐང་པ་དང། བདུད་རྩིའི་ཕྱིར་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་དབང་པོ་དང། ལས་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ལག་པ་དང། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་
ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཇུག་པའི་མིག་དང། ལེགས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ལྟེ་བ་དང། ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྡུ་བའི་


[8A]༄༅། །དངོས་པོའི་སྒལ་ཚིགས་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཡན་ལག་གི་དམ་པ་མགོ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱའོ་ཅོག་
མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་ཡིད་མ་བསད་ཅིང་སྐྲག་པ་མེད་ལ་སྤྲོ་བ་སྟེ་རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་
འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
ང་ཡི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོད་སེམས་དང། ཞེ་སྡང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང། རྩི་སྨན་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་
འཚོ་བ་དང། སྔོན་དམ་བཅས་པ་ལས་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་དང། སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་དེ་འབའ་ཞིག་གིས་བསམ་པ་དང། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བདེ་བ་ལ་མི་ལྟ་བ་དང། འཁོར་བ་


[8B] མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་བྱ་བ་བྱེད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་མཚན་
ཉིད་དང། ཤའི་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་
ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་མཐར་འགྲོ་བ་
དང༑ གང་ཟག་དང། ཆོས་དང། ཡུལ་ལ་བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པ་རྙེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་
བྱེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྒྱུན་མ་བཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དབྱེར་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་


[9A]༄༅། །འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསམ་པ་དང་བྲལ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པ་
དེའི་དངོས་པོ་བསྒོམས་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང། མྱ་ངན་ལས་
འདས་པའི་རང་བཞིན་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་
འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་
ཞེ་ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་སྨོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྨོན་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་སྨོན་པ་མེད་དོ། སྨོན་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨོན་པ་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་མི་ལེན་ཏོ། །མི་ལེན་པས་མི་འཇུག་མི་ལྡོག་སྟེ་ལེན་པ་མེད་པས་


[9B]།གང་འཇུག་པ་དང། ལྡོག་པ་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། མི་སྐྱེ་མི་འགག་གོ་སྐྱེ་བ་དང། འགག་པ་དང་
བྲལ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཅིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་
པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ་།བདག་དང། སེམས་ཅན་མེད་དེ་ཆོས་ཙམ་འདི་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པས་ཆོས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་འོང་བ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བ་མེད་པས་དེ་
གློ་བུར་ཡང་མ་ཡིན། གནས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་བདེན་པ་སྟེ་
དེ་བཞིན་ཉིད་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ནི་རྫུན་པའོ། །བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ། ཆོས་གཞན་ནི་སྤྲོས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་


[10A]༄༅། །ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་བདེན་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ནི་མི་བདེན་པ་ལོག་པ་རྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ནི་རྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་
བྱེད་དེ། ཡང་དག་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སྦྱིན་པ་དང། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་
གི་བ་མེད་པ་དང། སྦྱིན་པ་དང། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་


[10B] །ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་
ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་པ་དང། བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་པ་དང། བཟོད་པ་དང། བཟོད་པའི་
འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབྲས་
བུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་དང། བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་པ་དང། བསམ་གཏན་དང། བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་
པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་
བ་མེད་པ་དང། ཤེས་རབ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་གྱུར་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་


[11A]༄༅། །ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
དང་བྲལ་ཞིང་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ་།གང་བདག་ལ་སྡུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཚོལ་
བར་འགྱུར་རོ། །ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་སོ། །བདག་ལ་སྡུག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཕྱིར་ཉོན་མི་མོངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུས་བྱས་ནི་ཚད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ནི་ཚད་མེད་པའོ་།འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་
ཆོས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ནི་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་སམ། སེམས་ཅན་གང་ཡང་མ་གཟིགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་


[11B]པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་
ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པ་དང། རང་གི་དམ་བཅས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བའི་གནས་ལ་གནས་པ་དང། དོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བདག་དང། གཞན་གྱི་དོན་རོ་གཅིག་
པ་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཤེལ་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང། གནོད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང། ཉོན་མོངས་
པའི་དགྲ་རབ་ཏུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་མཉམ་
པས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་དང། མཐུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་འགྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་དང། ནམ་མཁའ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་
པ་མེད་པར་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་


[12A]༄༅། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་འཁོར་བ་ནི་ཉེས་པ་མང་པོའི་སྐྱོན་ཆགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་
འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བརྙེས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁོར་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་ཕྱོགས་པའང་མ་
ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་བློ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་དག་ངས་དགྲོལ་
བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་མོད་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་སྔོན་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཕངས་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དང། དེ་དག་གི་ཁམས་དང། དབང་པོ་དང། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་དེ་དང། དེ་དག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འཇུག་གོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་ངས་མདོའི་སྡེ་འམ། དབྱངས་


[12B] ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེའམ། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེའམ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེའམ། གླེང་གཞིའི་སྡེའམ་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེའམ། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་
སྡེའམ། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེའམ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེའམ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྡེའམ། རྣམ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་འདི་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་མོད་ཀྱི། ལྷུན་གྱིས་
གྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་གོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་ང་གྲོང་ངམ། གྲོང་ཁྱེར་རམ། གྲོང་རྡལ་
ལམ༑ ཚོང་འདུས་འདིར་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་འཇུག་གོ་སྙམ་ནས་རྒྱལ་རིགས་སམ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་སམ། རྗེའུ་རིགས་སམ། དམངས་རིགས་སམ། རྒྱལ་པོའམ། རྒྱལ་བུའམ་
རྒྱལ་པོའི་བློན་པོའམ། སེམས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བའི་གན་དུ་གཤེགས་སོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་མོད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྐུ་དང། གསུང་དང། ཐུགས་
ཀྱི་འཕྲིན་ལས་དེ་དག་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བཀྲེས་པ་དང། སྐྱེམས་པ་མི་མངའ། བཤང་གཅི་མི་མངའ། སྐུ་ཉམ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བསོད་སྙོམས་སྤྱོད་
དེ༑ ཞལ་ཟས་ཀྱང་གསོལ་ལ། ཡོངས་སུ་གསོལ་བའང་མི་མངའ་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་མཛད་པའང་


[13A]༄༅། །མི་གཏོང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདི་ནི་ཐ་མ། འདི་ནི་འབྲིང། འདི་ནི་རབ་སྟེ། འདི་ལ་ནི་ཐ་མ་འདི་ལ་ནི་འབྲིང། འདི་ལི་ནི་
རབ་ཀྱི་གཏམ་མཛད་དོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་མོད་ཀྱི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་འཇུག་གོ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་འདིས་ང་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་མ་བྱས། མཆོད་པ་མ་བྱས་ཏེ་མི་སྙན་པ་བྱས་ཀྱི། ང་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨྲ་བར་མི་བྱ་ཡི། འདིས་ནི་ང་ལ་
བསྟི་སྟང་དུ་བྱས། མཆོད་ཅིང་རི་མོར་བྱས། བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་ཀྱི། ང་འདི་དང་ལྷན་ཅིག་སྨྲ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དགྲ་ཟུན་ལ་ཐུགས་
སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྒྱགས་པ་མ་ཡིན། བག་མེད་པ་མ་ཡིན། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མ་ཡིན། ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་ཡིན་བརྐམ་པ་མ་ཡིན། བརྐམ་པར་
འགྱུར་བ་མ་ཡིན། ཞེན་པ་མ་ཡིན། བསྟེན་པར་མཛད་པ་མ་ཡིན། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སྤྱོད་ཡུལ་དབེན་པ། འདོད་པ་རྣམས་ལས་དབེན་པ། དབེན་པ་
ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པའང་གསུང་ངོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་མཁྱེན་པའམ། མི་རིག་


[13B] ཐུགས་སུ་མཆུད་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། བྱ་བ་དང། མི་བྱ་བ་དག་གཟིགས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དང། དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ལ་དགྱེས་པར་མི་འགྱུར། མ་འབྱོར་པ་ལའང་མི་དགྱེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་འཇུག་ལོག་པར་ཞུགས་པ་
རྣམས་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇུག་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཉི་མ་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང། འབྲིང་དང་
མཆོག་དང། དད་པ་དང། མ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་འཆར་ཞིང་མཚུངས་པར་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང། འབྲིང་དང། མཆོག་དང། དད་པ་དང། མ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་འཆར་ཞིང་མཚུངས་པར་ཡེ་ཤེས་སྣང་བར་མཛད་


[14A]༄༅། །དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། གཞན་དུ་ན་གློ་བུར་གྱི་དུ་བ་དང། སྤྲིན་དང། རྡུལ་
དང༑ ཁུག་རྣ་དག་གིས་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་ངོ་།དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། གཞན་
དུ་ན་གློ་བུར་གྱི་དུ་བ་དང། སྤྲིན་དང། རྡུལ་དང། ཁུག་རྣ་ལྟ་བུའི་ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པས་བསྒྲིབས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ཞིང་
མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མེ་ནི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱི། རྐྱེན་དང། རྩོལ་བ་མ་ཚང་ན་མི་འབར་ཞིང་རང་གི་དགོས་པ་རྣམས་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་མོད་ཀྱི། དད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང། རྩོལ་བ་མ་ཚང་ན་མི་འབྱུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་མི་མཛད་དོ། །འདི་
ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཚོན་ཐ་དད་པ་སྣོད་གཅིག་གི་ནང་དུ་བླུགས་ཏེ་ཚོན་མང་པོ་དེའི་ནང་དུ་རས་ཐ་གུ་ཐ་དད་པས་ཕུར་ཏེ་བཅུག་ན་ཕུར་མའི་དབང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚོན་ཆགས་ཀྱང་
ཚོན་དེ་དག་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོའང་མོས་པའི་ཐ་གུས་ཇི་ལྟར་ཕུར་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་


[14B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཆུས་གང་བའི་ཀླུང་ནི་བསྟོད་ཀྱང་དམའ་བར་འབབ་པོ་
ཞེ་སྡང་ཞིང་ངན་དུ་སྨྲས་ཀྱང་དམའ་བར་འབབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་བསྟོད་དམ། ངན་དུ་སྨྲས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ཡིན་གྱི། ང་རྒྱལ་གྱིས་གཤེགས་
པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བུ་རམ་ཤིང་བཏུབས་གཤགས་ལ་གཏུབས། གཤགས་ནས་འཆོས་ཀྱང་མངར་བའི་རོ་དེ་མི་འདོར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའང་མཆོད་ཀྱང་རུང་མ་མཆོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། བསྙེན་པ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མངར་བའི་རོ་དེ་མི་འདོར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་
ཏེ༑ དེ་ལ་ཁེ་འདོད་པ་གང་དག་གིས་རྨོས་ནས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་ཏེ་ས་བོན་བཏབ་པ་དེ་དག་གི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་མི་རྨོང། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མི་བྱེད་
ས་བོན་མི་འདེབས་པ་དེ་དག་གི་ལོ་ཏོག་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་ས་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་ཏེ། དེ་ལ་
ཡོན་ཏན་འདོད་པ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པ་དང། དང་བ་དང། གུས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་དེ་བཞིན་


[15A]༄༅། །གཤེགས་པ་ལ་དད་པ་དང། དང་བ་དང། གུས་པ་མི་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལོ་ཏོག་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་
ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཙནྡན་དང། ག་པུར་ལ་མི་སྙན་པ་བྱས་ཏེ་ངན་དུ་བརྗོད་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་བསྐུས་ཀྱང། དེ་ལ་ཙནྡན་ན་དང་ག་པུར་དེ་དྲི་ཞིམ་པར་བྱེད་ཀྱི་དྲི་ང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་
དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ངན་དུ་སྨྲ་སྟེ་མི་སྙན་པ་བརྗོད་ནས་བསྙེན་ཅིང་བསྟེན་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་དྲི་དང་ལྡན་པར་མཛད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཟམ་པ་དང། སྟེགས་དང། ཁྲི་ལམ་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང། འབྲིང་དང། མཆོག་
ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཐོགས་པ་དང། བདེ་བར་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་མཚུངས་པར་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང། འབྲིང་དང། མཆོག་
ཐམས་ཅད་ལ་མི་མཉམ་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང། བདེ་བར་འགྲོ་བས་མཚུངས་པར་འཇུག་གོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་རི་ལ་རྩིའི་
རྒྱལ་པོ་མཐོང་ན་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་


[15B]བར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་དང་འདྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་སངས་
རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་སངས་རྒྱས་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དང། སྨོན་
ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང། སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་དང། བཏགས་པའི་སངས་
རྒྱས་དང། མདུན་དུ་གཞག་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་
བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ལས་གང་གྲུབ་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཐུན་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་
གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཐུན་པ་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ལས་གང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འབྱུང་ངོ། །དེའང་


[16A]༄༅། །སེམས་ཅན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང། ཆོས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་ཕྱིར་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་
རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་འབྱུང་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་སེམས་ཅན་གང་དང། གང་གཟུགས་དང། ཁ་དོག་དང། སྤྱོད་ལམ་ཇི་ལྟ་
ཇི་ལྟ་བུ་གང་དང་གང་གིས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དང། དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་དང། ཁ་དོག་དང། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་འདུལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས། དེ་སངས་རྒྱས་
ཀྱིས་འདུལ་བ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་ཏེ། སྨོན་ལམ་དེ་ལས་བྱུང་བས་སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ལ་དབང་རབ་ཏུ་ཐོབ་ནས། དེ་སེམས་ལ་དབང་བ་དེས་གང་དང། གང་བསམས་པ་དེ་དང་


[16B] དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་ནས་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མོས་པར་བྱེད་དེ། དེ་སེམས་ལས་བྱུང་བས་ན་སེམས་
ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། འདུལ་བ་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ཞིང་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་
རྒྱས་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་གྱུར་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། དྲི་མ་མེད་པ། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཅན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ། གཟུགས་
དང། བྱད་དང། དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་པ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་
ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མཚུངས་པ་དང། རྣམ་པ་དང། ཟས་དང། སྨྲ་བ་དང། ཆོ་
ག་དང། སྤྱོད་པ་མཚུངས་པ་འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུགས་
ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། དབང་ཐོབ་ཅིང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྐུལ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་


[17A]༄༅། །ཅན་རྣམས་འདུལ་བ་འདི་ནི་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལ་ཞིག་སློབ་དཔོན་ནམ་མཁན་པོ་ལ་
སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་བལྟ། སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དེ། དེ་སློབ་དཔོན་དང། མཁན་པོ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་བལྟ་ཞིང་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་
པས༑ དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་འདི་ནི་བཏགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མདུན་དུ་གཞག་པའི་
སངས་རྒྱས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་བྱས་སམ། བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱེད། བླ་མར་
བྱེད༑ རི་མོར་བྱེད་ཅིང། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་འདི་ནི་མདུན་དུ་གཞག་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ་
རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་རྣམ་པ་བཅུར་ཁོང་དུ་ཚུད་པར་བྱ་སྟེ་རྣམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་


[17B] ཁམས་སྟོན་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་སྟོན་པ་དང་སེམས་ཅན་སྟོན་པ་དང། ལས་སྟོན་པ་དང། སྐྱེ་བ་སྟོན་པ་དང་རྒ་བ་སྟོན་པ་དང། འཆི་བ་སྟོན་པ་དང། ཤི་བའི་ཉིར་
མཚམས་སྦྱོར་བ་སྟོན་པ་དང། དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་ཅེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་
པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་སྲིད་པ་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་གྲོལ་བ་དེ་ལ་གནས་པའམ། འགྲོ་
བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་དང། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་དང་
འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་ཕུང་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་སྲིད་པ་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་གྲོལ་བ་དེ་ལ་གནས་པའམ། འགྲོ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་
ན༑ དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་སྟོན་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་སྟོན་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་


[18A]༄༅། །སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན་སེམས་ཅན་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་པས་སེམས་ཅན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་
སེམས་ཅན་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་ཕུང་པོ་འགགས་པས་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཕུང་པོ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡང་འདུས་མ་བྱས་སུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་
དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ལས་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལས་རྣམས་བྱེད་པ་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་
མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མ་བྱས་པར་འགྱུར་ལ། ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་སུའང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་
མ་བྱས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཏེ། མ་བྱས་པ་རྣམས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལས་གང་ལའང་བྱེད་པ་མེད་དོ། །དེ་མེད་པས་ན་ལས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་
ཕྱིར་ལས་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་
ནི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་སྐྱེས་པས་སྐྱེ་བ་དང། སྐྱེ་བས་གཟིར་བར་འགྱུར་བ་དེའང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་


[18B] །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་རྒ་བ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒ་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་གང་ཡང་རྒས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་
གང་རྒས་པ་དེ་ནི་གཞོན་ནུའང་མ་ཡིན། རྒན་པོའང་མ་ཡིན་རྙིང་པའང་མ་ཡིན་ལ། བྱིས་པ་ལའང་རྒས་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ནི་རྒ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒ་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ན་རྒ་
བར་འགྱུར། དེ་ལྟར་མ་རྒས་པ་ནི་རྒ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒས་པ་རྒ་བར་འགྱུར་ན་རྒ་བ་གཞོན་ནུར་ཡང་ཇི་སྟེ་མི་འགྱུར་དེའི་ཕྱིར་རྒ་བ་སྟོན་པའང་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་
ལ་ཇི་ལྟར་ན་འཆི་བ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན་འཆི་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཆི་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་གིས་
བཟུང་བས་སྲོག་ཆགས་གཞན་ཐམས་ཅད་མི་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན། མི་འཆི་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འཆི་བ་ནི་ག་ལས་ཀྱང་མི་འོང། གང་དུའང་མི་འགྲོ་བས་འཆི་བ་ནི་སྟོང་པ་
སྟེ༑ དེའི་ཕྱིར་འཆི་བ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཤི་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤི་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་དམ་པར་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤི་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་གང་འཆི་བ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་།དེ་ལྟར་ཤི་བ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ནི་གང་ཉིད་མཚམས་


[19A]༄༅། །སྦྱོར་བ་དང། གང་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལུས་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པ་མེད་དེ། གཟུགས་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་གོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་
ཚོར་བ་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ། འདུ་ཤེས་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་འདུ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་དེ་ལ་རྟེན། དེ་ལ་དམིགས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་གོ། མི་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་
ཙམ་ཡང་འཇུག་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་གནས་པ་བཞིན་དུ་ས་བོན་དང། མྱུ་གུ་ལྟར་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཤི་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྟོན་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་
དེ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་བ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་མ་ཡིན་ལ། འཁོར་བ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་དེའང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་
སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡོད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཡོད་མེད་དུ་གྱུར་པས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ངོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཡོད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཡོད་


[19B] ཡོད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཡོད་མེད་དུ་གྱུར་པས་ཀྱང་མི་ལྡོག་སྟེ། གཞན་དུ་ན་འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་བ་འགོག་པ་ནི་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་དེ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ་།ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུའོ། །སྨིག་རྒྱུ་དང། ཆུའི་ཆུ་བུར་གྱི་འབྱུང་བ་དང། ལྡོག་པ་ཇི་ལྟ་བར་འཁོར་བ་དང། མྱ་
ངན་ལས་འདས་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་སྟོན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་སྟོང་
པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང། སྲོག་མེད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པ་དང། རྗེ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་
འགག་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང། ཕྱེད་པ་མེད་པ་དང། བདག་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བདག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་
ནི་དངོས་པོའང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྟོན་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་འདུས་བྱས་དང། མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོ་


[20A]༄༅། །མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ནི་སྟོང་པ་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོའང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་མེད་
པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ནི་སྟོང་པའང་མ་ཡིན། མི་སྟོང་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །
གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཡིན་ན་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་བྱས་ཀྱང་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་།དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་
སེམས་ཅན་ནི་རྟག་པའང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པའང་མ་ཡིན། འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་མེད་པས་སྟོང་པ་
ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྲོག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་འཚོ་མི་འཆིའོ། །དེ་ལ་མིག་ནི་བདག་དང། བདག་གིས་སྟོང་ངོ། །
གང་བདག་དང། བདག་གིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་མི་འཚོ་མི་འཆིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ནི་བདག་དང། བདག་གིས་སྟོང་ངོ། །གང་བདག་
དང༑ བདག་གིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་མི་འཚོ་མི་འཆི་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྲོག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་གང་ཟག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་


[20B] སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་ཟག་ཏུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་སུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བཟུང་ནས་གང་
ཟག་ཅེས་ལགས་སོ། །གང་བཟུང་ནས་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གང་ཟག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྗེ་
མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པས་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་རྗེ་མེད་
པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་
ཏེ༑ དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་མི་སྟོང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་ན་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དེ་མི་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་
པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འགག་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་འགག་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་
ཡིན་ནོ། །གང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་འགག་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་


[21A]༄༅། །ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་བྱ་མི་བྱེད་དོ་།ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གཟུང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོགས་
སོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱེད་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་གིས་ཀྱང་འདི་ལྟ་
འདི་ལྟ་བུར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་པོ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་
བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་མེད་པ། སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདག་པོ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པར་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་
ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། སྲེད་པ་མི་མཐུན་
པའི་ཕྱོགས་དང། ལས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། ལེན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། ལྟ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་


[21B] མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། ང་རྒྱལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། རྒོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་གཉིས་སུ་བགྲང་བ་དང། རྣམ་པར་བཞིའོ། །གཉིས་སུ་བགྲང་བ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པར་བགྲང་བ་དང་
ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་བགྲང་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་
གཟུགས་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་ནི་གཞི་གཉིས་དང། རྣམ་པ་བཞི་
སྟེ༑ གཞི་གཉིས་གང་ཞེ་ན། སྲིད་པའི་གཞི་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གཞིའོ། །རྣམ་པ་གཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང། གཟུགས་ལ་སྲེད་པ་དང། གཟུགས་མེད་པ་
ལ་སྲེད་པ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སྲེད་པའོ། །དེ་ལ་ལས་ནི་ལྡང་བ་གཅིག་དང། རྣམ་པར་གསུམ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་ལྡང་བ་གཅིག་གང་ཞེ་ན། ཡིད་
ཀྱི་ལས་སོ། །རྣམ་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལས་བྱུང་བ་དང་ངག་ལས་བྱུང་བ་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། གནག་ལ་


[22A]༄༅། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པ་དང། དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བ་དང། དཀར་གནག་འདྲེན་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་གནག་འདྲེན་མའོ། །དེ་ལ་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྣ་བའི་རྣམས་པར་ཤེས་པ་དང། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པྲ་ཤེས་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་དམིགས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དམིགས་པ་དང། དམིགས་
པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་དམིགས་པ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་དང། གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་
པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །དེ་གཉི་ག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་
བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ལེན་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ལེན་པ་དང་
ལྟ་བའི་ལེན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ལེན་པ་དང། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལེན་པའོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཉིས་ཏེ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཅན་དང། དམིགས་


[22B] །དེ་ལ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཅན་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ་།དམིགས་པ་ཅན་ནི་ཐ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འང་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་དགའ་བ་སྟེ། འདི་ནི་དམིགས་པ་ཅན་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པའོ། །དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐེག་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང། ངེས་པར་གྱུར་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །དེ་ལ་ཐེག་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐེ་ཚོམ་ནི་ཐེ་
ཚོམ་གང་གིས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། ཧ་ཅང་ཡང་ཡུན་རིང་པོར་བསྡད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཐེག་པར་མྱུར་བ་མྱུར་བར་སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུང་ངོ་སྙམ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བ་འདི་ནི་ཐེག་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐེ་ཚོམ་མོ། །དེ་ལ་ངེས་པར་གྱུར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐེག་
ཚོམ་གང་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་གང་གིས་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། ངེས་པའི་ས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ངེས་པར་གྱུར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། འདི་ནི་ཐེ་
ཚོམ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་རྣམས་ལས་འབྲས་བུ་ལ་སྨོན་པ་སྟེ། བདག་སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་
འདི་དག་གིས་ལྷའམ། ལྷ་ལ་ལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ལོག་པར་སྨོན་པ་སྟེ། འདི་ནི་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙེམས་


[23A]༄༅། །པས་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ངན་ནོ། །བདག་ནི་བཙུན་ནོ། །བདག་ནི་དེ་དང་མཉམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྙེམས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་
ལ་རྒོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པ་དང། ཤིན་ཏུ་སྙེམས་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་གཙང་བར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ལུས་དང། ངག་དང་
ཡིད་ཀྱིས་འགལ་བར་སྤྱོད་པ་སྟེ། གང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྙེམས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་དེ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་སྙེམས་པ་དང། ཤིན་
ཏུ་རྒྱུག་པ་དང། བདག་ཉིད་སྙེམས་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྒོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་
སྟེ༑ བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་འཕྲོགས་པ་དང། རྣམ་པར་མི་འགྲོ་བ་དང། ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའང་མ་ཡིན་པ་དང། འཇུག་པ་མེད་ཅིང་ལྡོག་པ་
མེད་པ་དང། འཐབ་པ་མེད་ཅིང་རྩོད་པ་མེད་པ་དང། བྲི་བ་མེད་ཅིང་གང་བ་མེད་པ་དང། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་པར་བཟོད་པ་དང། ཆོས་གང་ཡང་སོ་


[23B] སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཀག་གོ་ཞེས་ཐོས་ན་མི་སྐྲག་པ་དང། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་མཚུངས་
སོ་ཞེས་ཐོས་ན་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྟག་པ། ཆོས་རྣམས་ནི་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་ཐོས་ན་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མི་འཕྲོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་ཏེ། རྙེད་པས་དགའ་བའང་མེད། མ་རྙེད་པས་མི་དགའ་བའང་མེད་
གྲགས་པས་ཡིད་སོས་པའང་མེད། མ་གྲགས་པས་སྲོ་ཤི་བའང་མེད་སྨད་པས་ཞུམ་པའང་མེད། བསྟོད་པས་དགའ་བར་སེམས་པའང་མེད། བདེ་བས་ཆགས་པར་འགྱུར་བའང་
མེད༑ སྡུག་བསྔལ་བས་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའང་མེད་དེ། གང་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་འཕྲོགས་པས་
སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་མི་འགྲོ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་གང་ནས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་འགྲོ་གང་དུའང་
རྣམ་པར་མི་འགྲོ་དེ་གང་ནས་རྣམ་པར་འགྲོ་བ་དང། གང་དུ་རྣམ་པར་འགྲོ་བ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ་།གང་མི་འགྲོ་རྣམ་པར་མི་འགྲོ་བ་དེའང་སྟོང་པ་


[24A]༄༅། །ཉིད་དུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་འགྲོ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའང་མ་ཡིན་པས་
སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་གང་དུའང་ཆགས་པའམ། མི་ཆགས་པ་མེད་དེ། དེ་གང་ལ་ཆགས་པ་དང། གང་ལ་མི་ཆགས་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་
ཤེས༑ སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཞིང། གང་ཆོས་གང་ལ་ཆགས་པ་དང། ཆགས་པ་མེད་པ་དེའང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའང་མ་ཡིན་
པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་འཇུག་པ་མེད་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་གང་དུའང་མི་
འཇུག། གང་ནས་ཀྱང་མི་ལྡོག་སྟེ། དེ་གང་ལ་འཇུག་པ་དང། གང་ནས་ཀྱང་ལྡོག་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་
པའང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འཇུག་པ་མེད་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་
འཐབ་པ་མེད་ཅིང་རྩོད་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་ལ་ལ་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་བྱེད་པ་དེས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་གང་དང་འཐབ་ཅིང་རྩོད་


[24B] སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་འཐབ་པ་མེད་ཅིང་རྩོད་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྲི་བ་མེད་ཅིང་གང་བ་མེད་
པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་བྲི་བའམ། གང་བར་མི་མཐོང་སྟེ་དེས་ཆོས་གང་སྟོང་པ་དེ་བྲི་བའམ། འཕེལ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་
སུ་མི་མཐོང་ངོ། །སུ་ཆོས་གང་འབྲི་བའམ། འཕེལ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྲི་བ་མེད་ཅིང་གནག་བ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་
དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པར་བཟོད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པའམ་
ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །གང་ཡང་དག་པའང་མ་ཡིན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགགས་པའོ། །གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་
འགགས་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ། འགགས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་
ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པར་བཟོད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་གང་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད། སངས་རྒྱས་


[25A]༄༅། །རྣམས་ཀྱིས་མ་བཀག་ཅེས་ཐོས་ན་མི་སྐྲག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ། འདི་
དག་ནི་སངས་རྒྱས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ནི་ཐ་མ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྒྱ་ཆེ་བར་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཀག་
ཅེས་ཐོས་ན་མི་སྐྲག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་མཚུངས་སོ་ཞེས་ཐོས་ན་ཐེ་ཚོམ་
མི་ཟ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན་གང་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གཉི་གའང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་སྟེ་
གང་འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚུངས་ཤིང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་སྟེ། དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་


[25B]ཞེས་ཐོས་ན་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྟག་པ་ཆོས་
རྣམས་ནི་མི་ཟད་པའོ་ཞེས་ཐོས་ན་འཇུག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྟག་པ་མི་ཟད་པ་ཞེས་ཐོས་ན་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་
མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྐུ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དེ་དེ་
ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྟག་པ། ཆོས་རྣམས་ནི་མི་ཟད་པ་ཞེས་ཐོས་ན་འཇུག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་
ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མང་དུ་ཐོས་པ་དང། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང། ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་དང། ཐོས་པ་བསགས་པའང་ཡིན་ལ་ཐོས་པ་དེས་མཐོ་
བར་ཡང་མི་སེམས། དམའ་བར་ཡང་མི་སེམས་བ་དང། དོན་དང། ཆོས་དང། ངེས་པའི་ཚིག་དང། སྲོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་ཡིན་ལ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་


[26A]༄༅། །ཀྱང་མི་ཉམས་པ་དང། དུས་ཤེས་པ་དང། ཚོད་ཤེས་པ་དང། སྨན་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཤེས་པ་དང། དོན་ཤེས་པའང་ཡིན་ལ་རྒན་པ་རྣམས་ལ་བསྟེན་
པར་ཡང་མི་འདོར་བ་དང། བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་དང། འདུལ་བ་ཤེས་པའང་ཡིན་ལ་གཞན་ལ་འདྲི་བའི་སྦྱོར་བའང་མི་གཏོང་བ་དང། མགུ་སླ་བ་དང། གསོ་
སླ་བ་དང། ཆོ་ག་དང། སྤྱོད་པ་མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་ཡིན་ལ་བླ་མ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པའང་མི་གཏོང་བ་དང་དུལ་བ་དང། ཞི་བ་དང། བྱང་བ་དང། མི་འཇིགས་
པའང་ཡིན་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བའང་མི་གཏོང་བ་དང། ཟབ་པ་དང། གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་དོན་ལ་མཁས་པའང་ཡིན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇུག་པ་རགས་
ཤིང་སླ་བ་ལའང་འཇུག་པ་དང། སེམས་ཅན་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་དྲང་བ་དང། མཉེན་པ་དང། འགྲོགས་ན་བདེ་བའང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་སྡང་བ་དང། རབ་
ཏུ་སྡང་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུའང་མི་གནས་པ་དང། སྦྱིན་པ་དང། དུལ་བ་དང། མི་འགྱུར་བ་དང་དེས་པ་དང། ཆོ་ག་དང། གནས་པ་ལ་
མངོན་པར་དགའ་བའང་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་དུའང་ཡིད་མི་གནས་པ་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང། བག་ལ་ཉལ་བ་དང། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང། མདུད་པ་


[26B] ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པའང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དག་སྤོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་མི་གཏོང་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་
བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ འདོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའང་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། ཆོས་རྣམས་མི་འཕོ་བར་ཡང་ཤེས་ལ་བདོག་
པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། མི་ཟད་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའང་ཡིན་ལ་བཟོད་པ་དང། དེས་པའང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་
རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྱོད་ཡུལ་བའང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བ་བྱ་བའི་རྩོམ་པའང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་བའང་ཡིན་ལ་རྣམ་
པར་གཡེངས་ཏེ་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། གཟུངས་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་
ཐོབ་པའང་ཡིན་ལ་ཐོས་པ་ཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཡང་ཡིན་ལ་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་གཅིག་གི་ཕྱིར་དཔག་ཚད་བརྒྱ་སྟོང་དུ་འགྲོ་བའི་


[27A]༄༅། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པའང་ཡིན་ལ་སློབ་དཔོན་དང་བླ་མ་ཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་
ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའང་ཡིན་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་
དང༑ སེམས་ཅན་དང། སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པའང་མི་དམིགས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་
འཇུག་པ་བཅུས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང། དོན་སྤྱོད་པ་དང། དོན་མཐུན་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཚིག་
གཟུང་བ་ཡིན། བྱམས་པ་ཆེན་པོས་བསྐྱེད་པས་དེའི་ཚིག་འཇམ་པ་ཡིན་དབེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་ལ་ཐར་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་
དེའི་ཚིག་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན། ཞི་གནས་དང་མཐུན་ཞིང་ལྷག་མཐོང་དང་མཐུན་ལ་ལམ་དང་མཐུན་པས་དེའི་ཚིག་མཐུན་པ་ཡིན་གསང་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་དེའི་ཚིག་


[27B] སྒྲ་ངན་པ་མེད་པ་དང། དོན་རྫོགས་པས་དེའི་ཚིག་གི་དོན་དང། ཡི་གེ་མི་འདོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང། འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་པས་དེའི་ཚིག་
གཡོ་དང། སྒྱུ་མེད་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་དེའི་ཚིག་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་རྒྱུ་
ལས་བྱུང་བས་དེའི་ཚིག་བག་ལ་ཉལ་མེད་པ་ཡིན། དྲི་མ་མེད་ཅིང་རྩོམ་པ་མེད་པས་དེའི་ཚིག་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་
འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་
བྱ་སྟེ༑ བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་རྟེན་པ་ཡིན་གྱི། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་ལ་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་
ཐམས་ཅད་ལ་རྟེན་པ་ཡིན་གྱི། རང་དགའ་ལ་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་
མོངས་པའི་རྩ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུན་གཅོད་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་གྱི་ཚུལ་གཅད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་


[28A]༄༅། །རླན་གྱིས་བརླན་པ་ཡིན་གྱི། བདག་བདེ་བའི་རླན་གྱིས་བརླན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་
ངེས་པར་རྟོགས་པས་ཟབ་པ་དང། དེའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང་མཐུན་པས་སྐྱེ་བོ་དགེ་བ་རྣམས་དང་མཐུན་པ་དང། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཕུང་པོ་དང། འཆི་
བདག་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང། ལྷའི་བུ་ཚར་གཅོད་པས་བདུད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོམས་པ་དང། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འོས་པས་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་དང། དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་
ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་།གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་
ལ་འཇུག་པ་བཅུས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་དགའ་བ་མ་
ཡིན་པ་དང། འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་


[28B] བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། བྱ་བ་ངན་པ་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཟས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། ཟང་ཟིང་གི་ཟས་ལ་མངོན་
པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། དགོན་པ་དང། བས་མཐའ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། ཚོང་འདུས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ལ་མངོན་པར་
དགའ་བ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་བའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ཙམ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། མཚན་དང། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མངོན་
པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་
ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་
ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤོང་བ་ལ་མངོན་པར་


[29A]༄༅། །དགའ་བ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ཙམ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་
པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་དཔེ་དང་ལྡན་པ་བཅུས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་
ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ས་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བར་གྱུར་ཀྱང་སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ་།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་སྨྲ་བའང་ས་
ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཆུ་ནི་རང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་
བར་བྱེད་ཀྱང་སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བའང་རང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་བྱེད་དེ། སུ་ལས་
ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མེའི་ཁམས་ནི་རང་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་
བ་ལོ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱང་སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བའང་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་


[29B] སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ལོ་ཏོག་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱང་སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དཔེར་ན། རླུང་གི་ཁམས་ནི་རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་པ་དང། སྨན་གྱི་ཚོགས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་རྣམས་རྣམ་པར་བསྐྱེད་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་
དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་སྨྲ་བའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་ལུས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་བསྐྱེད་ཀྱང་སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་
ཁམས་ནི་མཐའ་ཡས་ཤིང་མུ་མེད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འྪོའང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་དེ། གང་ལའང་མི་ཆགས་སོ། །དེ་
བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བའང་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཤིང་མུ་མེད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འྪོའང་རྣམ་པར་མི་
རྟོག་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་དེ། གང་ལ་ཡང་མི་ཆགས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཟླ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་ངེས་པར་སྣང་ཞིང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་ཡང་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བའང་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་ངེས་པར་སྣང་ཞིང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་ཡང་


[30A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཉི་མ་ཤར་བས་མུན་པ་མུན་ནག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་འོད་ཀྱིས་སྣང་
བར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་དག་རང་རང་གི་ལས་རྣམས་བྱེད་ཀྱང་ཉི་མ་ནི་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་བྱུང་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་མུན་ནག་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱས་ན་སེམས་ཅན་དག་རང་རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་
བྱེད་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། སུ་ལས་ཀྱང་ལན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གྲུ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ནི་མི་
ཞིག་པར་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲོལ་ནུས་ཏེ། སུ་ལས་ཀྱང་གྲུ་བྩ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བའང་ཤེས་རབ་བརྟན་
ཅིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྲ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་སྒྲོལ་ནུས་ཏེ་མི་ཞིག་ཀྱང་སུ་ལས་ཀྱང་གྲུ་བཙས་
ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཚོལ་ལོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། འབབ་ཆུ་དྲག་པོ་འཇིགས་པ་ལ་བྲམ་པ་དང། སྟེགས་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང། མཆོག་རྣམས་ལ་མཚུངས་པར་


[30B] དེ་གང་ལའང་ངར་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བའང་འཁོར་བ་རྒལ་དཀའ་བ། མི་བཟོད་
པ༑ མ་རུངས་པ་ངན་སོང་དུ་གཞོལ་བར་འབབ་པ་ལ་སྟེགས་དང་བྲམ་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང། འབྲིང་དང་མཆོག་རྣམས་ལ་མཚུངས་པར་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ལའང་ངར་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྲོན་མ་ནི་མུན་ནག་གི་ནང་ན་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང། འབྲིང་དང། མཆོག་
རྣམས་ལ་མཚུངས་པར་སྣང་བར་བྱེད་དེ། དེ་གང་ལའང་ངར་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བའང་མ་རིག་པའི་མུན་ནག་འཁོར་
བའི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ཕྱུང་ནས་སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང། འབྲིང་དང། མཆོག་རྣམས་ལ་མཚུངས་པར་སྣང་བར་བྱེད་ཀྱང། དེ་གང་ལའང་ངར་འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ང་
ཡིར་འཛིན་པ་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་དཔེ་དང་ལྡན་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་
ལ་འཇུག་པ་བཅུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་འགྲོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམན་པ་ལ་སེམས་པ་དང། དམན་པ་ལ་སྨོན་པའི་


[31A]༄༅། །སེམས་ཅན་དམན་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང་སེམས་ཅན་མི་བརྩོན་པ། མི་འགྲུས་པ། ལེ་ལོ་ཅན། བརྩོན་འགྲུས་མེད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་
ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང། ང་རྒྱལ་དང། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང། ཅུང་ཟད་སྙེམས་པའི་ང་རྒྱལ་དང། མངོན་པའི་ང་
རྒྱལ་དང། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་དང། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང། སེར་སྣ་དང་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། གནོད་སེམས་
དང༑ ལེ་ལོ་དང། རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་
གནོད་སེམས་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང། རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་
ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང། སྒྲིབ་པ་དང། ཆོད་པ་དང། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲེགས་པ་དང། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་


[31B] ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་
འགྲོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡལ་བར་འདོར་བ་བཅུ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་
པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ་།དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །བླ་མ་ཐམས་ཅད་ལ་རིམ་
གྲོ་བྱ་བ་ལ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་དཀྲུག་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་
དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་
ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡལ་བར་འདོར་བ་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་


[32A]༄༅། །ལྷན་ཅིག་མི་འགྲོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བཅུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་
ལོས་བསྒྱུར་བར་འཕྲུལ་པ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དུ་འཕྲུལ་པ་དང་ཚངས་པར་འཕྲུལ་པ་དང། ཉན་ཐོས་སུ་འཕྲུལ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་སུ་འཕྲུལ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་
འཕྲུལ་བ་དང། སངས་རྒྱས་སུ་འཕྲུལ་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འཕྲུལ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འཕྲུལ་བ་དང། འཁོར་ཆེན་པོར་འཕྲུལ་པ་སྟེ། བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ལས་གྱུར་
པར་བལྟའོ། །དེ་ལ་ནམ་འཇིག་རྟེན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གཙོ་བོར་བྱེད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང། སྤྱོད་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་བཀོད་པ་རྣམས་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་རྩིབས་སྟོང་ཡོད་པ། ལྷ་དང། མིའི་ལས་ཤིན་ཏུ་
འདས་པ། ཛམྦུ་ཆུ་བོའི་གསེར་ལས་གྲུབ་པ། མགར་བས་མ་བརྡུངས་བ། རང་གི་སྨོན་ལམ་དང། བསོད་ནམས་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ། བལྟ་བས་མི་ངོམས་པའི་གཟུགས་


[32B] འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆུ་ཞེང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཐལ་ཀར་མཆེ་བ་དྲུག་ཡོད་པ། བལྟ་བས་མི་
ངོམས་པའི་གཟུགས་ཅན། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ། མགྱོགས་པའི་ཤུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ས་སྲུང་གི་བུ་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལྟར་མགྱོགས་པ། ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་
ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྔོ་བ། ཅང་ཤེས་པ། རྟའི་རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་གྱི་ཤུགས་ཅན་དང་མཚུངས་
པ༑ རླུང་ལྟར་མགྱོགས་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་སྟེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་
མ་ཡིན་ནོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཟུར་བརྒྱད་པ། མཁན་བཟོས་མ་བྱས་པ། འོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། མེ་དང། ཉི་མའི་འོད་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ། གང་དགའ་དགུར་འགྲོ་བ། ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ། འདོད་དགུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྦྱིན་པ། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །
བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཧ་ཅང་ཡང་མི་དཀར། ཧ་ཅང་ཡང་མི་སྔོ་ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང། ཧ་ཅང་ཡང་མི་ཐུང། ཧ་ཅང་ཡང་མི་སྐེམ། ཧ་ཅང་ཡང་མི་སྦོམ་པ། འདུལ་བའི་ཆོ་


[33A]༄༅། །ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བསྟན་བཅོས་དང། བཟོ་དང། སྙན་དངགས་དང། སྒྱུ་རྩལ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་ཤེས་པ། མཉེན་ཞིང་ཟབ་ལ་སྙན་
པའི་སྨྲ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་མཚུངས་པ། འཛུམ་པ་དང། ཚུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཆོས་སྤྱོད་པ་ལ་དགའ་བ། མཚུངས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་
ཅན་ཏེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་བ། མཆུ་ཞེང་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དང། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དང་
འདྲ་བ། རྟག་ཏུ་མཉེན་ཞིང་སྙན་ལ་འཇམ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཚིག་འབྱིན་པ། ཤའི་མིག་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་མང་བ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་
ལྟར་འདོད་དགུར་འཛུད་པ། མིག་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐལ་པ་མཉམས་པས་གྲུབ་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་
ནི་རིན་པོ་ཆེ་རིགས་མ་ལྟ་བུ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་བ། སྔར་ལྡང་ཞིང་བསམ་པ་དགེ་བ། བལྟས་པ་དང། མིག་རིག་རིག་བྱས་པས་དོན་གོ་བ་
ལས་བཟང་པོ་དང། རྒྱས་པ་དང། རྫོགས་པ་དང། མ་སྨད་པ་བྱེད་པ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ། འདོད་དགུར་འགྲོ་བ་འབྱོར་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ཕལ་གཞན་


[33B] །དེ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རིན་པོ་ཆེ་བ་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་དབང་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཅན། མི་རིན་པོ་ཆེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལས་ཟབ་པ། སྣུམ་པ། ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དམ་པ། ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་གཞོལ་བ། འཁོར་
ལོས་བསྒྱུར་བ་ཆེན་པོ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བསྟེན་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བར་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་འཇིག་རྟེན་ན་བརྒྱ་བྱིན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་ན་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་
གྱི་ཁང་པར་ཞུགས་ཏེ། བག་ཡོད་པའི་གཏམ་གྱིས་ལྷ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་འཇིག་རྟེན་ན་ཚངས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་ན་ཚངས་པའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་རབ་
ཏུ་ཞི་བའི་བསམ་གཏན་དང། ཚད་མེད་པའི་བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱིས་ཚངས་པའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདུལ་
བ་ཡིན་གྱི། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱ་བ་དང། མྱ་ངན་


[34A]༄༅། །འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདུལ་བ་མ་ཡིན། སངས་
རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དབེན་པའི་གཏམ་དང། འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བའི་གཏམ་དང། བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་གཏམ་དང། སྦྱིན་གནས་ཆེན་པོར་
དབང་སྐུར་བའི་གཏམ་དང། རྟེན་པའི་གཏམ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་འདུལ་བར་འགྱུར་པ་དེ་ན་རང་གི་གཟུགས་སུ་གནས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང། བྱིན་གྱི་རླབས་བཞི་དང། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། གཟུངས་དང་
དབང་དང། བཟོད་པ་དང། སའི་གཏམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་དབང་པོ་དང། ཁམས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་
རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་ནས་སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་གཏམ་རྣམས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་


[34B]ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྒྱ་ཆེན་པོས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་
སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ། འཇམ་པ། ཀ་ཙ་ལིནྡི་ཀ་ལྟར་རེག་ན་བདེ་བ། བཻ་ཌཱུརྱ་སྔོན་པོར་གྱུར་ལ། ཤེལ་དུ་གྱུར་པ། ཙནྡན་སྤྲུལ་གྱི་སྙིང་པོར་
གྱུར་པ། ཛམྦུ་ཆུ་བོའི་གསེར་དུ་གྱུར་པ། རྡོ་དང། གསེག་མ་དང་གྱོ་མོ་མེད་པ། མཐོ་དམའ་མེད་པ། ངན་སོང་ལོག་པར་ལྟུང་བ་མེད་པ། བུད་མེད་རྒྱུ་བ་མེད་པ། རི་ནག་པོ་མེད་པ་
རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རི་རྣམས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པ། ཚེར་མ་དང། ངམ་གྲོག་དང། གཡང་ས་མེད་པ་དང། རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་ལྗོན་པ་དང། སྤོས་ཀྱི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་
པར་བྱས་པ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་།ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྒྱ་ཆེན་པོས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དཔག་ཚད་བཅུ་
གཉིས་ཀྱི་ཚད་དུ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟུག་པ་སྡོང་པོ་ནི་ཛམྦུའི་ཆུ་བོའི་གསེར། ཡལ་ག་ནི་གསེར་དང། དངུལ་དང། བཻ་ཌཱུརྱ་དང། ཤེལ་དང། རིན་པོ་ཆེ་ཐ་དད་
པ༑ རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་མས་མཛེས་པར་བྱས་པ། ལྷའི་བུ་མོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་གནས་པ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ནམ་སེམས་ཅན་རྣམས་


[35A]༄༅། །འཁོར་རྒྱ་ཆེན་པོས་འདུལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ན་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་
དང༑ ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་སྤྲུལ། ཉན་ཐོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ། གཉིས་
ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ། དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་རྣམས་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བྱེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཆུ་ཟླ་ནི་
ནམ་མཁའི་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཆུ་ཟླ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དགེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡིད་
དུ་འོང་བ་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་ཟླ་བ་ཆུའི་ནང་དུ་མི་འཕོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་སྲིད་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སུ་འཕོ་བའང་མ་ཡིན་ལ་


[35B]པའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨ་བྱའི་མདོངས་གཅིག་ལས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་གཟུགས་དུ་མར་སྣང་ངོ་
དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་གཅིག་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པ་དུ་མར་སྣང་སྟེ། ལས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་རྨ་བྱའི་མདོངས་སུ་མི་འཕོ་
མོད་ཀྱི། དེའི་རྐྱེན་ལས་རྨ་བྱའི་མདོངས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་བསགས་པའང་སྲིད་པར་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཡང། དགེ་
བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་སྲིད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་
བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་ལས་མེ་ཏོག་གི་ཆར་འབབ་ཅིང་མེ་ཏོག་དེ་དག་གཟུགས་དང། དྲི་ལ་སོགས་པར་དབང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཡང། གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ངོ་མཚར་རྨད་
དུ་བྱུང་བ་བྱས་པ་དེ་དག་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དེ་དག་ཏུ་མི་འཕོ་སྟེ། ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ལ། མེ་ཏོག་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་
དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཡང་ཡང་སྲིད་པའི་དགེ་བར་འཕོ་བའང་མ་ཡིན་ལ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཤིན་


[36A]༄༅། །ཏུ་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་སིལ་སྙན་རྣམས་མ་བསྐྱོད་པར་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་རང་སྒྲ་འབྱུང་ཡང་ཆོས་སྤྱོད་པ་དེ་སིལ་སྙན་རྣམས་སུ་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་
ཆོས་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ལ། སིལ་སྙན་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མོད་ཀྱི། ཆོས་སྤྱོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སིལ་སྙན་རྣམས་མ་བསྐྱོད་པར་རང་སྒྲ་འབྱུང་ངོ། །དེ་
བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བྱས་པའི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡང་སྲིད་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སུ་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་ཆོས་སྤྱོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རབ་ཏུའང་སྲིད་པའི་རྣམ་
པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་འབྱུང་ཡང་དེར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཕོ་བའང་མ་ཡིན་
ལ༑ འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་འཇའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་གང་ཁ་དོག་སྐྱ་བོར་སྣང་བ་དེ་ནི་སའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ། །དེ་ལ་གང་
ཁ་དོག་སྔོན་པོར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ། །དེ་ལ་གང་ཁ་དོག་དམར་པོར་སྣང་བ་དེ་ནི་མེའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ་།གང་གཞུའི་དབྱིབས་ལྟར་འདུག་པའམ། ཟླུམ་
པོར་འདུག་པ་དེ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྲིད་པའི་དབང་གིས་ཡང་སྲིད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་


[36B] །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྡོམ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང། འབྲས་ས་བོན་མ་བཏབ་མ་རྨོས་
པར་འབྱུང་ཡང། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྡོམ་པ་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་རྣམས་དང། འབྲས་རྣམས་སུ་འཕོས་པའང་མ་ཡིན་ལ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྡོམ་
པའི་རྐྱེན་གྱིས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་དབང་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ལས་ཡང་སྲིད་པའི་དགེ་
བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱུང་ཡང་ལས་ཀྱི་སྲིད་པའང་སྲིད་པར་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ལྷ་རབ་ཏུ་དགེ་བ་དང་
ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་མེ་ཏོག་མནྡཱ་ར་བ་བསྐྱེད་མི་དགོས་པ་དང་གཞལ་མེད་ཁང་བྱ་མི་དགོས་པ་དང། བདུད་རྩིའི་ཟས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པར་འབྱུང་ཡང་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་
རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་དག་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ལྷའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་འབྱུང་ངོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་
འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་དབང་བ་ཉིད་འབྱུང་ཡང་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འཕོ་བའང་མ་ཡིན་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་


[37A]༄༅། །འདུ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའང་འབྱུང་སྟེ། རི་ལ་སོགས་པ་འཕོ་བའང་མ་ཡིན། བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲིབ་
པ་མེད་པར་འབྱུང་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བག་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་འབྱུང་ངོ། །
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རླུང་གི་རྐྱེན་གྱིས་མེ་འབྱུང་གི་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་སྟེ། མེ་བྱུང་ནས་ཚོས་པར་བྱ་བར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་འབྱུང་
ཡང། མེའི་དབང་བ་དེ་རླུང་དང། ཤིང་རྣམས་ལ་མི་འཕོ་ལ། མེ་ལ་མེའི་དབང་བ་ཉིད་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེས་པའི་དགེ་བ་དང། མི་
དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་སོ་སོར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་།འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དགེ་སློང་དགེ་བ་ཟད་པ་མེད་པའི་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པ། དབང་
རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་ཟད་པར་ནམ་མཁའ་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྲ་བ་དང། གཤེར་བ་དང། ཚ་བ་དང། གཡོ་བ་རྣམས་དང། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་
དང༑ དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཡང། སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འཕོ་བའང་མ་ཡིན། བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་


[37B] སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དེ་དང་མི་ལྡན་པར་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་
དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་
རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་
པ་འཐོབ་པའི་དབང་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང། རིག་པ་གསུམ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང། ཟིལ་གྱིས་
གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང། དབང་བཅུ་དང། བདེན་པ་བཅུ་དང། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང། སྟོབས་
བཅུ་དང། ཤེས་པ་བཅུའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། ལྷའི་མིག་དང། ལྷའི་རྣ་བ་དང། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་
ཤེས་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བ་ཤེས་པ་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[38A]༄༅། །དཔའི་ལྷའི་མིག་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསགས་པ། མ་ཉམས་པ། ཆགས་པ་མེད་པ། ཚད་མེད་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་
གནས་པ་མེད་པ། རྨ་མེད་པ། འཁྲུལ་པ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ། ཕྱད་པར་མཐོང་བ། ཕྱད་པར་ལུང་སྟོན་པ་སྟེ་ལྷའི་མིག་དེས་སེམས་
ཅན་རྣམས་མཐོང་སྟེ། འཆི་འཕོ་དང། སྐྱེ་བ་དང། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང། ཁ་དོག་ངན་པ་དང། ཐ་མ་དང། མཆོག་དང། ལས་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དང་
རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ། །དེའི་ལྷའི་མིག་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་
དེར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་རྣ་བ་ནི་དེ་ལྷའི་རྣ་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ། དགེ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསགས་པ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་
བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང་


[38B] ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ། ཆོད་པ་མེད་པ་འོད་གསལ་བས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་ཏེ། ལྷ་དང། ཀླུ་
དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་དང། ཐ་ན་སྦྲང་བུ་དང། གྲོག་མ་དང། ཤ་སྦྲང་དང་
འཕགས་པ་དང། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་ཐོས་ཏེ་ཐོས་ནས་ཀྱང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད། འཕགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་
རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཐ་མར་འདུ་ཤེས་པའང་མ་ཡིན། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་དམ་པར་འདུ་ཤེས་པའང་མ་
ཡིན༑ འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད་འཕགས་པའི་ཚུལ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད། སྒྲ་གང་ལའང་ཡོན་ཏན་དུ་འདུ་ཤེས་པའམ་
ཉེས་པར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང། སྟོང་པ་དང། གཡོ་བ་མེད་པ་དང། བདག་དང་བདག་གི་མེད་ཅིང་དཔེན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་
ཀྱང་རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་འབད་པའང་མ་ཡིན། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་འབད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་རྣ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་


[39A]༄༅། །རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང། གང་ཟག་གཞན་དག་གི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་
སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་
ཏེ༑ ཤེས་ནས་ཀྱང་གང་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་དེ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད། གང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ་
གཞན་དུ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྙེད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་རྙེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང་
ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང། གཏི་མུག་མེད་པ་དང། སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་དང། སྲེད་པ་མེད་པ་དང། ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང། ལེན་པ་མེད་པ་དང་
ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང། ཚད་དང་ལྡན་པ་དང། ཚད་དང་མི་ལྡན་པ་དང། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང། མཉམ་བར་མ་བཞག་པ་དང་


[39B] རྣམ་པར་མ་གྲོལ་པའི་སེམས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་ཁོང་
ཁྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། གཞན་དུ་ན་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་རྙེད་དོ། །སེམས་རྣམ་
པར་མ་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྙེད་དོ། །སེམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཀྱང་སེམས་དེ་ལ་སེམས་དེས་སྙེམས་པའང་མེད། རློམ་སེམས་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་
དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང། སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་།སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སྐབས་མ་ཕྱེའི་བར་དུ་མི་ཤེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྷའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས་ན་ཕལ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་དང། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །སྐྱེ་བ་གཉིས་དང། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་
དང༑ སྐྱེ་བ་སྟོང་དང། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ནས་སྐྱེ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །འཇིག་པའི་བསྐལ་པའང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །འཆགས་


[40A]༄༅། །པའི་བསྐལ་པའང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །འཇིག་པ་དང། འཆགས་པའི་བསྐལ་པའང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནས་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་
གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། དྲན་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་
རྟེན་མྱོས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་བདག་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་འདི་འདྲ་བར་གྱུར་ཏེ། རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། མདོག་ནི་འདི་ལྟ་བུ། མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་ཟས་
ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། ཚེའི་གནས་པ་ནི་འདི་སྲིད་ཅིག་ཐུབ། ཆུ་ཞེང་ནི་འདི་ལྟ་བུ། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་སྟེ། བདག་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་
སྐྱེས། དེ་ནས་ཀྱང་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་ཏེ། རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། མདོག་ནི་འདི་ལྟ་བུ། མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། ཚེ་
ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཐུབ། ཆུ་ཞེང་ནི་འདི་ལྟ་བུ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་ངོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་བདག་གི་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིའང་དེ་བཞིན་
ཏེ༑ ཐ་ན་སྦྲང་བུ་དང། གྲོག་མ་རྣམས་ཀྱིའང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ་།དེའི་དྲན་པ་དེ་ཆགས་པ་མེད་པ། རྒྱུན་མི་འཆད་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། དུས་སུ་བསྐུལ་བ་མེད་པ་


[40B] སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ། ཟབ་པ། གཏིང་དཔག་དཀའ་བ། བག་ལ་ཉལ་མེད་པ། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་བསོད་ནམས་དང་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་
བ་ཤེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང། ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྟན་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ། བསྐལ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པར་
སྦྱིན་པ་དང། དུལ་བ་དང། མི་འགྱུར་བ་དང། ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དང། དེས་པ་དང། བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་
བདག་དང། སངས་རྒྱས་དང། ལྷའི་དབང་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་
འཕགས་པ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་རློབ་བོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་རྣམས་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྫུ་འཕྲུལ་
གྱི་དབང་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གཅིག་གཅིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་བར་གྱུར་ན། སེམས་ཅན་གཅིག་པོ་


[41A]༄༅། །དེའི་མདུན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་ཏེ། སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱེད་པ་དང་ཁ་ཟས་དང། སྨྲ་བ་དང་
སྤྱོད་པ་ཐ་དད་དུ་འཇུག་གོ་དེ་འདོད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་མོས་ནའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་
སུ་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་མོས་ནའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་རོ། །འཇིག་
པའི་བསྐལ་པ་འཆགས་པའི་བསྐལ་པར་མོས་ནའང་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་འཆགས་པའི་བསྐལ་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཆགས་པའི་བསྐལ་པར་
ཤེས་སོ། །འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་བསྐལ་པར་མོས་ནའང་འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་བསྐལ་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཇིག་པའི་
བསྐལ་པར་ཤེས་སོ། །འཇིག་པ་དང། འཆགས་པའང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མོས་པ་དེ་ལྟར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་གཅིག་སྔ་དྲོ་ཙམ་དུ་མོས་ནའང་དེ་
ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བསྐལ་པ་གཅིག་སྔ་དྲོ་ཙམ་དུ་ཤེས་སོ་།སྔ་དྲོ་བསྐལ་པ་ཙམ་དུ་མོས་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་དུ་


[41B] འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བསོད་ནམས་
དང༑ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དང། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་བསྒྲིམ་པ་མེད་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་འགྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་
རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སེམས་མི་འཇུག་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་
སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གཟུགས་དང། སྤྱོད་ལམ་ཐ་དད་པར་མཐོང་ཞིང་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་
པ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བས་འདུལ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་དུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་
བ་སྟོན་ཏེ། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་འཆི་འཕོ་བ་དང། མངལ་དུ་འཇུག་པ་དང། བཙས་པ་དང། མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་
དང༑ བདུད་འདུལ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་


[42A]༄༅། །དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་
བྱ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་ཟག་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཟག་པ་དང། སྲིད་པའི་ཟག་
པ་དང། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང། ལྟ་བའི་ཟག་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཟག་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་
ཕྱིར་མི་སྐྱེ་མི་འགག་སྟེ། འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བའང་སྟོན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་
པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིག་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷའི་མིག་
གི་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རིག་པ་དང་ཟག་པ་ཟད་པའི་རིག་པ་སྟེ། རིག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྷའི་མིག་གི་ཤེས་པ་ནི་ལྷའི་མིག་གི་
རིག་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའི་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་དེ་དང་


[42B] །རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་དེ་དག་
གི་མཆོག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷའི་མཆོག་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་རྣམ་
པར་དག་པའི་ལྷའི་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གི་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཐོབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིག་པ་དང་པོའོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་
གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རིག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མཁྱེན་པའམ། མི་རིག་པའམ། མི་རྟོགས་པ་གང་ཡང་མི་མངའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རིག་པ་
དེ་ཐོབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་རིག་པ་གཉིས་པའོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་ཟད་པའི་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་
པའི་ཟག་པ་དང། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་ལྟ་བའི་ཟག་པ་སྟེ། ཟག་པ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤོང་བའི་ལམ་
གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཟག་པ་ཟད་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་


[43A]༄༅། །བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཟག་པ་ཟད་པའི་རིག་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིག་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོའོ། །
ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པའོ། །སྡུག་པར་མོས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པའོ། །དེ་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་
པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བཞི་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་
མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདྲས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་
པར་ཐར་པ་ལྔ་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཅིའང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་


[43B] །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་བསྔལ་འདས་ཏེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་
བྱས་ནས་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བདུན་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་བ་འགོག་པ་
རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པའོ་།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང། སྟོང་པ་དང། གཡོ་
བ་མེད་པར་བལྟ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྟ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་ནི་སྟོང་
པ་ཉིད་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང། གཡོ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་བལྟ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་པར་མོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་སྟོང་པའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པའོ། །སྡུག་པར་མོས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ་།དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་
རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་


[44A]༄༅། །མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ནི་སྟོང་པའོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བས་
རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་
སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་དུ་བཤད་དེ་
གང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་དེ་ནི་སྟོང་པའོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་
ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཅིའང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཅིའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་
མུག་རྣམས་སོ། །ཅིའང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་འགྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིའང་མེད་
པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །


[44B]བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བས་རྣམ་པ་ལ་འགྲོལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་ཤེས་
མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་བ་འགོག་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདུ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་
བུ༑ ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཉིད་ཚོར་བ་ཚོར་བ་ཉིད་འདུ་ཤེས་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཤེས་པ་པོ་མེད། ཚོར་བ་པོ་མེད་དོ་སྙམ་ནས་དེ་ལྟར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་འགྲོལ་ཏེ་
དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་
དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཁ་དོག་
བཟང་པོ་དང། ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་པའོ། །ནང་གཟུགས་
མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཚད་མེད་པ་དང། ཆེན་པོར་གྱུར་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང། ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་


[45A]༄༅། །གྱིས་མ་ནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་དུ། ཁ་དོག་
བཟང་པོ་དང། ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་པའོ། །ནང་གཟུགས་
མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཟར་མའི་མེ་ཏོག་སྔོན་པོ། ཁ་
དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་
པ༑ འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པའོ། །ནང་གཟུགས་
མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ། ཁ་དོག་སེར་པོ་སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སེར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དོང་ཀའི་མེ་ཏོག་སེར་པོ། ཁ་
དོག་སེར་པོ། སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སེར་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ། ཁ་དོག་སེར་པོ། སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་


[45B] འོད་སེར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་
པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དམར་པོ། ཁ་དོག་དམར་པོ་དམར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དམར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བནྡུ་ཛི་བ་ཀའི་མེ་ཏོག་དམར་པོ་
ཁ་དོག་དམར་པོ། དམར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དམར་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དམར་པོ། ཁ་དོག་དམར་པོ། དམར་པོ་ལྟ་
བུར་སྟོན་པ། འོད་དམར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བདུན་པའོ།།
ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དཀར་པོ། ཁ་དོག་དཀར་པོ། དཀར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དཀར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐར་མ་པ་
བ་སངས་དཀར་པོ། ཁ་དོག་དཀར་པོ། དཀར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དཀར་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དཀར་པོ། ཁ་དོག་དཀར་
པོ༑ དཀར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དཀར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་དེ་དག་རིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་


[46A]༄༅། །བརྒྱད་པའོ། །དེ་ལ་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟད་པར་ས་དང། ཟད་པར་ཆུ་དང། ཟད་པར་མེ་དང། ཟད་པར་རླུང་དང། ཟད་པར་
ནམ་མཁའ་དང། ཟད་པར་སྔོན་པོ་དང། ཟད་པར་སེར་པོ་དང། ཟད་པར་དམར་པོ་དང། ཟད་པར་དཀར་པོ་དང། ཟད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་
བཅུའོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་སའི་ཁམས་སུ་མོས་ནའང་ཐམས་ཅད་ཁམས་གཅིག་ཏུ། འདི་ལྟ་སྟེ། སའི་ཁམས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཆུའི་ཁམས་སུ་མོས་ནའང་ཐམས་
ཅད་ཁམས་གཅིག་ཏུ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུའི་ཁམས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་།ཐམས་ཅད་མེའི་ཁམས་སུ་མོ་སྣའང་ཐམས་ཅད་ཁམས་གཅིག་ཏུ། འདི་ལྟ་སྟེ། མེའི་ཁམས་ཉིད་དུ་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཐམས་ཅད་རླུང་གི་ཁམས་སུ་མོས་ནའང་ཐམས་ཅད་ཁམས་གཅིག་ཏུ། འདི་ལྟ་སྟེ། རླུང་གི་ཁམས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་མོས་ནའང་
ཐམས་ཅད་ཁམས་གཅིག་ཏུ། འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་སྔོན་པོར་མོས་ནའང་ཐམས་ཅད་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་སེར་པོར་
མོས་ནའང་ཐམས་ཅད་སེར་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་དམར་པོར་མོས་ནའང་ཐམས་ཅད་དམར་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་དཀར་པོར་མོས་ནའང་ཐམས་ཅད་དཀར་པོ་


[46B] །ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མོས་ནའང་ས་དང། ཆུ་དང། མེ་དང། རླུང་དང། ནམ་མཁའ་དང། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །རེ་རེའང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་
ཅད་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ།།།།བམ་པོ་གསུམ་པ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་ལ་
དབང་བ་དང། སེམས་ལ་དབང་བ་དང། ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་དང་ལས་ལ་དབང་བ་དང། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང། མོས་པ་ལ་དབང་བ་དང། སྨོན་
ལམ་ལ་དབང་བ་དང། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་དང། ཆོས་ལ་དབང་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དབང་བཅུའོ། །དེ་ལ་བདུད་རྩི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཚེ་ལ་དབང་བའོ། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་
པའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་དབང་བའོ། །ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་དང་ནམ་མཁའི་མཛོད་རབ་ཏུ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བའོ། །བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཀུན་ཆད་པའི་
ཕྱིར་ལས་ལ་དབང་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་བསམ་གཏན་རྙེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་


[47A]༄༅། །བའོ༑ ༑ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མོས་པ་ལ་དབང་བའོ། །བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་
སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་
པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་དབང་བའོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་ནི་འཆི་བས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ཚེ་ལ་དབང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་ལ་དབང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་
པས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ལས་ལ་དབང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ངན་འགྲོས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཀུན་ནས་ཚོལ་བའི་
ཕོངས་པས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱིས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་
མོས་པ་ལ་དབང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་འདོད་པའི་འཆིང་བས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཟུག་རྔུས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ་


[47B] །འཇིག་རྟེན་ནི་འཁོར་གྱི་ནང་ན་བག་ཚ་བས་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ལ་དབང་པའོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། སྲོག་གཅོད་པ་
སྤངས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་མེད་པ་ནི་ཚེ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུའོ། །བདེ་བ་རྣམས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་
ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ལ་དབང་བ་ཐོབ་པར་བྱེ་བའི་རྒྱུའོ། །སེམས་སྙོམས་ཤིང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ནི་ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་ཐོང་
པར་བྱ་བའི་རྒྱུའོ། །ལས་དང། བྱ་བ་ལ་ཞུགས་ནས་ལུས་དང་ངག་དང། ཡིད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལས་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་སྟོན་པ་ནི་ལས་ལ་དབང་བ་
ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་སྐྱེ་བ་དབང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུའོ། །རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་
སུ་བཅད་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང། བཞོན་པ་སྦྱིན་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འགོད་ཅིང་འཇུག་དེ་མོས་
པར་བྱེད་པ་ནི་མོས་པ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུའོ༑ །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་དང། དག་དང། ཡིད་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུའོ། །


[48A]༄༅། །ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྦྱིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་
བྱེད་པ་དང། ཆོས་མཚུངས་པར་སྟོན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ཟང་ཟིང་གི་སྐུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་འབྱེད་པ་ནི་ཆོས་ལ་དབང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་
རྒྱུའོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་བ་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་
དང། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདེན་པ་དང། ཕྱེ་སྟེ་རྟོག་པའི་བདེན་པ་དང་དངོས་པོའི་བདེན་པ་དང། ནུས་པའི་བདེན་པ་དང་
ཟད་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདེན་པ་དང། ལམ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པའི་བདེན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བདེན་པ་བཅུའོ། །
དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་ཚད་དང་འབྲེལ་པ། ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ། ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་སྟོན་པ། ཆུང་བ། རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་
འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཟབ་པ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ། ཡུལ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ཡིན་པ། མཉམ་པ་


[48B] མི་མཉམ་པ་མེད་པ། མ་འཁྲུགས་པ། རྩོད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་
པ་ནི་གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ། ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་འགོག་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལམ་སྟེ། འདི་ནི་མཚན་
ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། མཚན་ཉིད་ལས་གྱུར་པའི་ངེས་པར་
གྱུར་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དང། རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་
པའི་མཚན་ཉིད་དང། རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་མི་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། མཚན་ཉིད་ལས་གྱུར་པའི་ངེས་པར་གྱུར་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་
པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ལས་གཞན་གྱི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའོ། །མཚན་ཉིད་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ། སྨོན་པ་མེད་པ། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་བྱུང་བ། མ་འགགས་པ་


[49A]༄༅། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་།དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སླུ་བར་མི་ཕྱེད་པ་
དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕྱེ་སྟེ་རྟོག་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཕྲལ་ནས་རྟོག་པ་ནི་ཕྱེ་སྟེ་རྟོག་པ་སྟེ། ངེས་
པར་སེམས་པ། རིག་པ་མཐོང་བ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ། མངོན་པར་རྟོགས་པ། ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སླུ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱེ་སྟེ་རྟོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོའི་བདེན་པ་
ནི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་
སྟོང་པ་དང། དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནུས་པའི་བདེན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་
དང། སྤོང་བ་དེ་དང། ལམ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང། སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ནུས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདེན་པ་ནི་འདུས་བྱས་


[49B] ཟད་པ་དེའང་མི་ཟད་པ་ཟད་པ་ལ་ཟད་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཟད་པ་ལ་ཟད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་འགོག་བའང་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟད་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་
རོ༑ ༑གང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་མི་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་བསོད་ནམས་
དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པར་ཤེས་པ་དེས་འཇུག་ཅིང་འཛུད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ།།
དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱིས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སའི་བར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་
བའི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་བསྟན་པའི་ལམ་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ་།འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་བཅུའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་གྱིས་
གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་
པ༑ དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་རྣམས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མི་


[50A]༄༅། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། གང་སྲེད་པ་དེ་དག་ལས་དབེན་པའོ། །དེ་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་སྟེ་
གཞི་དེ་ལས་སྲོག་གཅོད་པ་དང། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང། རྫུན་སྨྲ་བ་དང། ཕྲ་མ་དང། ངག་རྩུབ་པོ་དང། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང། བརྣབ་
སེམས་དང། གནོད་སེམས་དང། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །འདི་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལས་དབེན་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའོ། །རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་
ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། གང་དག་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་རྟོག་ཅིང་དེ་དག་ཀྱང་དུལ་བས་ན་དེ་དག་ནི་རྟོག་པ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། དཔྱོད་པ་དང་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་དཔྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་མཐུན་
པའི་རྟོག་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་དབྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང། ཉེ་བར་དཔྱོད་པ་དང། ཀུན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་དང། སེམས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དཔྱོད་
པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་བསམ་གཏན་དང་པོའོ། །དགའ་བ་དང། བདེ་བ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པས་དེའི་ཕྱིར་དབེན་


[50B] བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྫོགས་པའི་བྱས་ཏེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྫོགས་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པ་དང། སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང། སྦེད་པ་དང། སྦ་བར་
བྱེད་པ་དང། རོ་མྱང་བ་དང། མངོན་པར་དགའ་བ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་འདུན་པ་དང་
འདོད་པ་འཐོབ་སྟེ། དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་འདུན་པ་དང། འདོད་པ་དེས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙིང་པོར་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་རྩོམ་སྟེ། དེ་བསམ་
གཏན་དང་པོའི་རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་དེ་དག་ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། དེ་དག་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཚོལ་ཏེ། དེ་
རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བས་ནང་ཡོངས་སུ་དྭང་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་རྟོག་པ་མེད་པ། དཔྱོད་པ་མེད་པ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྫོགས་
པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ལ་ནང་ཡོངས་སུ་དྭང་བ་ནི་དེའི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། དྭང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནང་ཡོངས་
ས་དང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལྟར་རོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་འཐོབ་པའོ། །


[51A]༄༅། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་འབབ་པ་རྣམས་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ལན་ཚྭའི་རོར་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞི་ནས་རོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་
འཛིན་དེ་ལས་དེ་སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དགའ་བས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་
ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་འདུན་པ་ཤིན་ཏུ་འབར་བ་དང། ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འཐོབ་བོ། །དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ལ་འདུན་པ་དེས་བསམ་
གཏན་གཉིས་པ་དེ་ལ་མི་ཆགས་ཏེ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་ལོ་།དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དགའ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། དེ་
དགའ་བ་དེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་བཏང་སྙོམས་ཅན་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་དགའ་བ་མེད་པ། བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་
པ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་དེ་གང་དེ་དགའ་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་དེ་ནི་


[51B] ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་མི་རྟག་ཅིང་མི་བརྟན་ལ་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པའི་སེམས་དེ་ལྟ་བུ་འཐོབ་བོ། །དེ་
དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པའི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ། དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འདུན་པ་དྲག་པོ་དེས་བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་
པ་མི་སྐྱེའོ། །དེ་བདེ་བའང་སྤངས་ཏེ་སྔ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཤིང། ཡིད་བདེ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བའང་ནུབ་པས་བདེ་བའང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བའང་མ་ཡིན་པ། བཏང་
སྙོམས་དང། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་མཉེན་པའི་སེམས་སོ། །ཡིད་དུ་འོང་
བའི་སེམས་སོ། །ལས་སུ་རུང་བའི་སེམས་སོ། །འོད་གསལ་བའི་སེམས་སོ་།དྲང་བའི་སེམས་སོ། །བདེ་བ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་སྨན་ཏོ། །དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་སྣང་བ་སྐྱེའོ། །དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་སྣང་བ་སྐྱེས་པ་དེས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྡུག་བསྔལ་
ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བའང་མ་ཡིན་པ་མང་བ་དེ་ལ་དགའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་བཏང་སྙོམས་དང། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བདེ་བ་དེ་ལའང་ཆགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་མི་ཆགས་


[52A]༄༅། །པས་དེ་ལ་ནམ་མཁའ་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་
རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །
དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མདོར་ན་འདི་ལ་གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འབྱུང་བ་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ནི་སའི་ཁམས་དང། ཆུའི་ཁམས་
དང༑ མེའི་ཁམས་དང། རླུང་གི་ཁམས་སོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ནི་ཁ་དོག་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཟུགས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །གཟུགས་དེ་
དག་གི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་མི་འབྱུང་སྟེ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཐོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ་
དེ་བས་ན་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་
ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་འཇུག་གོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་དུ་འཇུག་གོ་དེ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་


[52B]སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་
ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་མེད་པས་མཐའ་ཡས་སོ། །གང་ལ་མཐའ་མེད་པ་དེའི་ཐོག་མ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དབུས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོག་མ་དང། ཐ་མ་
དང། དབུས་མེད་དོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཤེས་པ་འཇུག་སྟེ། དེ་ནི་དོན་དེའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རྩོམ་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་
མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ནམ་མཁའ་འདུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་
བའོ་སྙམ་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་དེའང་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་
སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་


[53A]༄༅། །འདས་ཏེ་ཅིའང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །ཅིའང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཅིའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་
དང༑ གཏི་མུག་དང། རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཅིའང་མེད་
ཞེས་བྱའོ། །ཅིའང་མེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་དག་ལས་ཆུང་ངུར་གྱུར། ཕྲ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཅིའང་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ་།དེ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་
བཟོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབར་བ། ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དང། གཞི་དེ་དང། ཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མི་ཆགས་ཏེ། དེ་གོང་དུ་རྩོལ་ལོ། །དེ་
གོང་དུ་རྩོལ་བ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ནི་གང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཕྲ་བ་ལ་ཅིའང་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་
མོ༑ ༑དེ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་
མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།།


[53B] གང་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་དེ་ལ་དགའ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ནས་དེ་བློ་དེ་ལས་གོང་དུ་བསྐྱོད་དོ། །དེ་བློ་དེ་ལས་གོང་དུ་བསྐྱོད་
ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་འགགས་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་
པར་མཐོང་ནས་ཡང་མི་འཇུག་མི་ལྡོག་གོ་དེ་དེའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལས་གོང་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་སྟེ། འདི་
དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མོས་པའི་སྟོབས་དང་
སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་དང། བསྒོམ་པའི་སྟོབས་དང། བཟོད་པའི་སྟོབས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། སྤོང་བའི་སྟོབས་དང། ཐོས་པའི་སྟོབས་དང། སྤོབས་པའི་སྟོང་པ་དང་
བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་དང། སྒྲུབ་པའི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་མོས་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་དང། གང་མོས་པ་དེའི་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་
མོས་པའི་སྟོབས་དེ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་


[54A]༄༅། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པས་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པ་
བྱམས་པ་བསྒོམ་པས་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །གཏི་མུག་སྐྱེས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པས་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །གཤེ་པ་དང། མི་སྙན་པར་ཟེར་བ་རྣམས་ནི་བྲག་ཅ་དང་མཚུངས་
བར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །གསོད་པ་དང་འཆིང་བ་དང། གོ་རར་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཤེས་པས་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །ལུས་ལ་བསྡིགས་
པ་དང། ལུས་ལ་གནོད་པ་དང། ལུས་ལ་ཉམ་ང་བ་རྣམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པས་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ཇི་སྙེད་པར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོའང་དེ་སྙེད་དུ་མཐོང་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམ་
པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། གང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་དང། མཐོང་བའི་ས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་མི་ནུས་
སོ༑ ༑དེས་མཐོང་བ་དེ་དང། ལམ་དེ་ལས་ལྷར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དཔྲལ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[54B] གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྤྱོས་ཀྱང་བྲག་ཅའི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སླར་སྤྱོད་བར་མི་བྱེད་དོ། །བསྡིགས་ཤིང་བརྡེགས་
ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་སླར་མི་སྡིགས་མི་རྡེག་གོ་གཤེའང་སེམས་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སླར་མི་གཤེའོ། །ཁྲོས་ཀྱང་ནང་
རྣམ་པར་དག་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སླར་མི་ཁྲོའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་རྫིའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཁྲུག་པའི་སྒོ་ཇི་སྙེད་མཐོང་བར་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་སྒོའང་
དེ་སྙེད་དུ་མཐོང་སྟེ། འདི་ནི་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་
ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་སྟོང་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ལས་མུ་སྟེགས་ཅན་དང། དམིགས་པ་ཅན་ཐམས་
ཅད་དང། །བདུད་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་གནས་པས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བྱེད་མི་ནུས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་


[55A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོང་བའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་གཅིག་ན་གནས་པའི་གན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷགས་ཏེ་
ཁ་ངན་ཟེར། མི་སྙན་པ་བརྗོད། ཚིག་བརླང་བ་རྩུབ་པོ་སྨྲ་སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་གྱི་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་མི་འཁྲུག་ཅིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་
མི་འགྱུར་རོ། །འགྱོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བག་ལ་ཉལ་བར་མི་བྱེད་དོ་།ལུས་གཤགས་བཏུབས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བག་ལ་ཉལ་མི་སྐྱེད་དོ་།སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་
ལ་རབ་ཏུ་འགོད་དེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོང་བའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐོས་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མང་དུ་ཐོས་
པ༑ ཐོས་པ་འཛིན་པ། ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐོས་པའི་སྟོབས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེ་ཚོམ་བཟུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གན་དུ་ལྷགས་ནས་གང་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་འདྲི་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་མི་
འདྲི་བར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་ཐ་དད་པར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དྲིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐགས་ཐོགས་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལན་འདེབས་སོ། །བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་དྲིས་ཀྱང་དེ་


[55B] འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐོས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོབས་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བྱེ་བ་
ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་ནང་དུ་ཆོས་སྟོན་ན། དེ་མི་སེམས་མི་རྟོག་པར་སེམས་ཅན་གང་དང། གང་གི་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་ཐོས་པར་བྱེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་
སྟོན་པ་དེ་དོན་ཉམས་པར་མི་འགྱུར། ཚིག་འབྲུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཚིག་ཟློས་པར་མི་འགྱུར། ཐོགས་པར་མི་འགྱུར། གཅོད་པར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོབས་
པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིང་དྲུང་ན་གནས་ཀྱང་རུང། གཙུག་ལག་ཁང་ན་གནས་
ཀྱང་རུང། ཁྱིམ་སྟོང་པ་ན་གནས་ཀྱང་རུང། བདུད་ཐམས་ཅད་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་ལྷགས་ནས་བགེགས་བྱ་བ་དང། གཙེ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱེད་ན། དེ་ལ་བདུད་དེ་དག་བདག་ཉིད་
འཇིགས་སྐྲག་མྱོས་ཤིང་གྱེས་ཏེ། བདག་མགོན་མེད་པར་ཤེས་ནས་འབྲོས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་བདུད་དེ་དག་གི་རལ་གྲི་དང། མཚོན་རྩེ་གཉིས་པ་དང། མདུད་རྩེ་གསུམ་པ་དང། རྡོ་
བ་དང། སྟ་རེ་འབབ་པ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་མནྡཱ་ར་བའི་མེ་ཏོག་དང། ཙམ་པ་ཀ་དང། སྣ་མའི་མེ་ཏོག་དང། ཨུཏྤལ་དང། པདྨར་གྱུར་


[56A]༄༅། །ནས་འབབ་བོ། །གང་བདུད་དེ་དག་གི་ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་ཚིག་བརླང་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བསྟོད་པར་གྲག་གོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ལ་ནི་ནམ་ཡང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཡུལ་དྲུག་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལས་འབྱུང་ངོ། །དེའང་དེའི་རང་གི་བསོད་
ནམས་ཀྱི་དབང་གིས་ནམ་མཁའི་མཛོད་དང། ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རང་གི་བསོད་
ནམས་ཀྱི་དབང་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ནི་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པར་གནས་ཏེ་བརྗོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒྲུབ་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པའི་སྟོབས་ནི་རྣམ་པ་བཅུའོ། །རྣམ་པ་
བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་དང། བཟོད་པ་སྒྲུབ་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་སྒྲུབ་པ་དང་བསམ་གཏན་སྒྲུབ་པ་དང། ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པ་དང་
ཐབས་སྒྲུབ་པ་དང། སྨོན་ལམ་སྒྲུབ་པ་དང། སྟོབས་སྒྲུབ་པ་དང་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[56B]ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲུབ་པ་བཅུ་པོ་འདིའི་ནང་དུ་འདུས་པར་བལྟའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཆོས་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སྦྱིན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སེམས་གང་གིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་སེམས་དེ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་དད་པར་སླ་བ་
ཡང་མ་ཡིན་ན། ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུའོ། །རྣམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཀུན་ཏུ་
ཚོལ་བ་མི་གཏོང་བའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་དང། རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་


[57A]༄༅། །ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་དང། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་
པ་དང། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ལ་བཟོད་པའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པ་
ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །རྣམ་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་དང། གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱས་པ་ལ་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་པ་དང། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་
དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའོ་།གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱས་པ་ལ་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་
བྱམས་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་


[57B] །གང་བཟོད་པ་འདི་དག་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནི་གང་དང། གང་དུ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དེ་དང། དེར་འདུ་ཤེས་འདི་ལྟར་སྦྱོར་ཏེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་
བའི་ཆོས་འདི་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཆོས་གང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ། ཞི་བ་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་
ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ། མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ཤིང་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་བདག་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་གཞན་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་
སོ༑ ༑བདག་དང། གཞན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་མི་ཉམས་པ་འདི་ནི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལས་


[58A]༄༅། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། གང་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། གང་མཚན་མ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་གང་སྨོན་པ་མེད་པ་ལས་རྣམ་
པར་གྲོལ་བ་དང། གང་ནམ་མཁའ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་དེའང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱང་མི་ཉམས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་ཀྱང་མི་
དམིགས་ལ་རྟག་ཏུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྦེད་པའང་སྤྱོད་དོ། །སེམས་ཅན་ཡང་མི་དམིགས་ལ་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་བརྩོན་པའང་སྤྱོད་དོ། །ཉོན་མོངས་པའང་
མི་དམིགས་ལ་རྟག་ཏུ་དབང་པོ་རྣམས་སྦེད་པའང་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལ་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ལ་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མཐོང་
བར་འདོད་པའང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་གང་ཡང་གྲག་པར་མི་འགྱུར་ལ་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཉན་པས་ངོམས་མི་མྱོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའང་མི་དམིགས་
ལ་རྟག་ཏུ་འཁོར་བས་འཇིགས་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པའང་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་


[58B]།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མི་དམིགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོའང་
མངོན་པར་སྒྲུབ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་
འབྲི་བའམ་འཕེལ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལའང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་འདིས་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
འཚང་རྒྱ་བར་གྱུར་ཅིག་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འདི་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་སྨོན་ལམ་དེའང་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ་མི་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཞིག་པ། མ་ཉམས་པ། འདྲེན་མ་མ་ཡིན་པ། སྲ་བསྲེར་མ་
གྱུར་པ། མཁས་པས་བསྔགས་པ་བསྲུང་ངོ། །དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་སེམས་ཀྱིས་སྨོན་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་སྒྲུབ་པ་


[59A]༄༅། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གན་དུ་
འོངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད། འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད། དབྲལ་བར་བྱེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འདུན་པ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཉིད་རྗེས་སུ་
དྲན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །བདུད་འདུལ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དེ་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད། དབྲལ་བར་བྱེད། རྣམ་པར་ཟློག་པར་བྱེད་ན། སེམས་ཅན་དེ་ལའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། སེམས་ཅན་དེ་ལ་བྱམས་
པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་དེ། དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཀྱང་མི་ཉམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་
སྟོབས་དེས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད། རབ་ཏུ་འཛུད་དེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདི་ལ་སྐྱེ་བའམ། འཆི་བའམ། རྒ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །འདི་དག་ནི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་


[59B] བདག་གི་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་སྟོབས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་དོ། །དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་དེ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པའོ། །འདི་ནི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ལམ་ཤེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་ཤིང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ལ་
ཆོས་ཤེས་པ་དང། ཕུང་པོ་ཤེས་པ་དང། ཁམས་ཤེས་པ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པ་དང། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་དང་ལམ་དང། འབྲས་བུ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་བཅུའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བར་ཤེས་པ། སྡུག་
བསྔལ་ལ་འགོག་པར་ཤེས་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ལམ་དུ་ཤེས་པའོ་།གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པར་ཤེས་པ། སྡུག་བསྔལ་མཚན་མ་མེད་པར་ཤེས་པ། སྡུག་བསྔལ་སྨོན་པ་


[60A]༄༅། །མེད་པར་ཤེས་པ། སྡུག་བསྔལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བ་འདི་སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའོ། །གཞན་
ཡང༑ མ་རིག་པ་ཤེས་པ། སྲེད་པ་ཤེས་པ། ལེན་པ་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་
སྡུག་བསྔལ་དེ་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང། སྲེད་པ་ཤེས་པ་
ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འགོག་པ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་འཕོ་བར་ཤེས་པ། ཕྱི་མའི་མཐར་མི་འབྱུང་
བར་ཤེས་པ། དབུས་ལ་མི་གནས་པར་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང། གང་ལ་འདས་པའི་ཆོས་འགགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་འགགས་པ་མ་
ཡིན་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལམ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་
ཚོལ་བའི་ཤེས་པ་དང། ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་འདི་ནི་ལམ་ཤེས་པ་གང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་ཤིང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ལ་ཆོས་


[60B] དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དང། འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་
དོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་གང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་དང་
རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ། གོང་བུར་ཤེས་པ། ཕུང་པོར་ཤེས་པ་བརྩེགས་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཕུང་པོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུར་
ཤེས་པ་དང། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་དང། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་དང། རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཕུང་པོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁམས་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སའི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཤེར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མེའི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཚ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རླུང་གི་ཁམས་ནི་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཡོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཕྲ་བ་ཤེས་པ་དང། རགས་པ་ཤེས་པ་དང། ཆུང་དུ་


[61A]༄༅། །ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཤེས་པ་ནི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་
འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ལམ་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། ཁམས་ནི་གཉིས་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །དེ་ལ་
འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་ཤེས་པ་ནི་ཁམས་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང། མིག་གི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན། རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །རྣ་བའི་ཁམས་དང། སྒྲའི་ཁམས་དང། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སྒྲ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན། སྒྲ་གཟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན། སྒྲ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྣའི་ཁམས་དང་
དྲིའི་ཁམས་དང། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མནོམ་པ་མ་ཡིན། མནམ་པ་མ་ཡིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྕེའི་ཁམས་དང་
རོའི་ཁམས་དང། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རོལ་སྤྱོད་ཡུལ་བ་མ་ཡིན། རོ་བྲོ་བ་མ་ཡིན། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་


[61B][?] །ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང། རེག་བྱའི་ཁམས་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་གོང་བུའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན། རེག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་
ཡིན༑ སྨིག་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་[?]ཀྱི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་
དང༑ འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་
མཆེད་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཆེ་བར་ཤེས་པ་དང། ཟད་པར་ཤེས་པ་དང་དཀའ་བར་ཤེས་པ་དང། མདུད་པར་ཤེས་པ་དང། ཟུག་རྔུར་ཤེས་པ་དང། འཇིག་པར་ཤེས་པ་དང། ཆུ་བོར་ཤེས་པ་
དང། སྦྱོར་བར་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་འཆིང་བར་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། གང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་
གྲོང་སྟོང་དུ་ཤེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན། གྲོང་སྟོང་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ནི་གྲོང་སྟོང་པའོ་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཅག་ནི་གྲོང་སྟོང་པའོ་
སྙམ་དུ་མི་ཤེས་ཏེ། གང་འདི་དག་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་


[62A]༄༅། །གཉིས་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་
ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། རོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་
འདི་ལ་བདག་དང། བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ་སྙམ་མོ། །གང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདས་པ་དང་མ་
འོངས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདས་པ་ལ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། མ་འོངས་པ་ལ་འོང་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་
ཡང༑ འདས་པ་ལ་ཟད་པར་ཤེས་པ་དང། མ་འོངས་པ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་
ལམ་དང། འབྲས་བུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཤེས་པ་འདི་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པོ་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ས་ཤེས་པ་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་འདི་ཤེས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང། འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་དག་ནི་


[62B] རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐོབ་
པའི་དབང་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་
ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཏམ་
འདི་ནི་ཡང་དག་ཕུལ་གྱི་གཏམ་མོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ནི་གང། དེ་དག་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ནི་གང། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་


[63A]༄༅། །ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདི་དག་གོ་དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་རློམ་སེམས་མེད་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། རྒྱུན་མི་འཆད་
པར་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་མི་བྱེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རློམ་སེམས་མེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བསླབ་པ་
དང༑ སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇུག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པའི་རློམ་སེམས་མེད་པས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་བཟོད་
པ་དང། དེས་པ་ལའང་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རློམ་སེམས་མེད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་
པར་མི་སྒྲུབ་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གྱི་རློམ་སེམས་མེད་པས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ངེས་པར་སེམས་པ་ལྷུར་མི་ལེན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་
རློམ་སེམས་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཐོས་པ་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་མི་བརྩོན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ཀྱི་རློམ་སེམས་མེད་པས་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་


[63B] མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱ་བའི་རྩོམ་པ་རྣམས་ནི་མི་སྣང་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་རློམ་སེམས་མེད་པས་
སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང། བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཏེ་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་ཀྱི་རློམ་སེམས་མེད་པས་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དང། ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་
གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་དང། རྒྱགས་པ་དང། དྲེགས་པས་ཁེངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་འདུལ་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རློམ་སེམས་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་སྟེ༑ བཟོའི་གནས་དང། སྦྱོར་བའི་གནས་དང། ལས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇུག་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལའང་རེ་བ་མེད་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་
གཏོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་བརྩོན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལའང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་བསླབ་པ་མི་འདྲལ་བ་དང། མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་གནོད་སེམས་


[64A]༄༅། །ཀྱི་ཐབ་དང། ཞེ་སྡང་ཡང་མི་སྐྱེད་པ་དང། འདོད་པའང་མེད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྩོམ་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའང་མེད་ལ་བསམ་གཏན་དང་
མངོན་པར་ཤེས་པའང་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མེད་ལ་ཐོས་པ་དང། བསམ་པ་དང། བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བའང་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་
དོན་དུ་གཉེར་བའང་མེད་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལའང་དམིགས་པ་དང། སེམས་གང་ལའང་མི་གནས་ལ་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་
ང་རྒྱལ་དང། རྒྱགས་པ་དང། དྲེགས་པའང་བཅོམ་ལ་སྲ་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པའི་ལུས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་དང། བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་ལ་སློབ་དཔོན་དང། བླ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་འདི་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། སྦྱིན་པ་ལ་
ཡང་དགའ་ལ་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་དང་མཐུན་པར་ཡང་འཇུག་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལའང་དགའ་ལ་སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་དང་
བཟོད་པ་ལའང་དགའ་ལ་སེམས་ཅན་གནོད་སེམས་ཅན་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་མཐུན་པར་འང་འཇུག་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ལའང་དགའ་ལ་སེམས་ཅན་ལེ་ལོ་ཅན་བརྩོན་


[64B]འཇུག་པ་དང། བསམ་གཏན་ལའང་དགའ་ལ་སེམས་ཅན་བྱ་བ་མང་པོས་གཡེངས་པ་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་མཐུན་
པར་འང་འཇུག་པ་དང། ཤེས་རབ་ལའང་དགའ་ལ་སེམས་ཅན་བླུན་པ་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྟག་ཏུ་མ་དད་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་དང། ཐབས་ལའང་དགའ་ལ་བྱ་བ་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང། སྨོན་ལམ་ལའང་དགའ་ལ་སེམས་ཅན་འཁོར་བས་མུས་ཕྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་དང་སྟོབས་ལའང་དགའ་ལ་སེམས་ཅན་ཉམ་ཆུང་བ་
མཐུ་མེད་པ་དང་མཐུན་པར་ཡང་འཇུག་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ལའང་དགའ་ལ་སེམས་ཅན་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་མཐུན་པར་འང་འཇུག་པ་འདི་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་ལག་ན་
རིན་པོ་ཆེ་དང། ནམ་མཁའི་མཛོད་འཐོབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བ་དང་འཆི་འཕོ་དང། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་དང། ཅང་ཤེས་པའི་
སེམས་འཐོབ་བོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཚན་དང། དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ། བལྟ་བས་མི་ངོམས་པ་འཐོབ་བོ། །བརྩོན་འགྲུས་


[65A]༄༅། །འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་འཐོབ་བོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་ལུས་དང་
སེམས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང། གཟུངས་དང། སྤོབས་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་འཐོབ་བོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་མི་འཇིགས་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་
དག་པར་རིག་པ་བཞི་འཐོབ་བོ། །ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་བྱ་སླ་བ་དང། ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་འཐོབ་བོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་
སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་དང། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དང། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་འཐོབ་བོ། །སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་
ཅད་དང། བདུད་དང། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་རྫི་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་འཐོབ་བོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་ཕུང་པོ་དང་
འཆི་བདག་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང། ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་འཐོབ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རབ་ཏུ་
ལྡན་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་སྨྲ་བའང་ཡིན་ལ་སྦྱིན་པས་དག་གོ་སྙམ་དུའང་མི་སྙེམས་


[65B] །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་དང། ཐབས་དང། སྨོན་ལམ་དང། སྟོབས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྔགས་པ་སྨྲ་
བའང་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དག་གོ་སྙམ་དུའང་མི་སྙེམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ནས་སྤང་བར་བྱའོ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོངས་སུ་
བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་བས་ན་གང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་སྤང་བར་བྱའོ་།དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་
ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་དག་གོ་སྙམ་དུ་མི་སྙེམས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡུལ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ནས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་འཚང་རྒྱའོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཆོས་གང་གིས་ཚིག་བླ་དྭགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་
འདི་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དེ་ལ་ངར་འཛིན་པའི་སྤྲོས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ཏེ། ངར་འཛིན་པ་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །
ང་ཡིར་འཛིན་པའི་སྤྲོས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ཏེ། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་གྱི་སྤྲོས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་


[66A]༄༅། །མ་ཡིན་ཏེ། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །སེར་སྣ་དང། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
དང༑ གནོད་སེམས་དང། ལེ་ལོ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་
འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ལྟ་བ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་སྤྲོས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་
མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ་
རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མ་ཡིན། སྨྲས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་
ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་
བྱ་བ་དེ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ཉེ་བར་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་


[66B] སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ། སྟོང་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་གོ་སྨྲས་པ་གང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང། འདི་སྐད་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་གོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་
རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བཞིན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་གོ་སྨྲས་པ། གང་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེའོ།།
འགག་གོ་ཞེས་གསུངས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་གནས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་དེ་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་དངང་བའི་གནས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེའོ། །འགག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་དང། འགག་པ་
མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ཤེས་པར་བྱ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ། སེམས་ཅན་གྱི་ཆོས་
རྣམས་ཤེས་པར་བྱ། བདག་ཤེས་པར་བྱ། བདག་གི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་དོན་དེ་ཉིད་ཚིགས་


[67A]༄༅། །སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བག་ཡོད་པས། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་དང་སངས་རྒྱས་དང། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དེ་དག་ནི། །རང་
བཞིན་ཅི་འདྲ་རབ་ཏུ་ཤེས། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་མཆོག་ནི། །ཟད་མེད་དགེ་བའི་ཕུང་པོ་སྟེ། །སེམས་ཅན་བསམ་པའི་དབང་གིས་འབྱུང། །སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ། །
གང་གིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་རྟོགས་པ། །དཔའ་བོ་དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །དེས་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས། །དེས་ནི་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད། །བྱང་ཆུབ་སུས་ཀྱང་མ་བྱིན་ཏེ། །གང་གིས་
ཀྱང་ནི་གཟུངས་པ་མེད། །བདག་གི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་ཤེས་པས་།སངས་རྒྱས་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་བརྗོད། །གང་གིས་བདག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །འདུ་ཤེས་ཙམ་དུ་རྣམ་རིག་པ། །དེ་
ནི་སངས་རྒྱས་ཅི་འདྲ་དང། །བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་ཤེས་།འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་འདུ་ཤེས་ཙམ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་མཚན། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པར་རིག་ཇི་ལྟར་ཚུལ་འདི་ཤེས་འགྱུར་ཞེས་།གང་ཞིག་དེ་སྙམ་སེམས་འགྱུར་ན། །དབང་པོའི་རྟ་རྣམས་རབ་བཏུལ་བ། །མཉམ་བཞག་དེས་ནི་རབ་ཏུ་
ཤེས༑ ༑དེ་ལ་དགྲ་དང་ཟིན་མེད་དེ། །དགོས་པ་དང་ནི་མི་དགོས་མེད་།དོར་བ་མེད་ཅིང་གཟུང་བ་མེད། །ཡང་དག་ཆོས་བརྗོད་འདི་འདྲའོ་།ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཡང་དག་ཚིག་


[67B] །དེ་དག་ཡང་དག་ཚིག་མིན་པ། །དེ་ནི་སྐྱོན་ཆགས་ཆོས་ཞེས་བརྗོད། །འདོད་ཆགས་ཆོས་དང་འདོད་མེད་ནི། །དག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་པར་མཐོང། །དེ་
བཞིན་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་སྟེ། །འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་བརྗོད་།སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་གོ་བགོས་པ། །གང་ཞིག་རང་བཞིན་སྟོང་མིན་པ། །སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་
མི་མཐོང་སྟེ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་གང་ཤེས་ཤིང། །རྟག་ཏུ་ཀུན་ཏུ་དྲི་མེད་ལ། །འཇིགས་མེད་ཐང་ལ་ཕྱིན་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། །དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་པོ་ཞིག་སྤྲུལ་པ་
ཐར་བར་བྱ་ཕྱིར་བརྩོན། །དེས་ནི་སྔ་ནས་དེ་ཤེས་པས། །སྤྲུལ་པ་དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད། །སྲིད་གསུམ་སྤྲུལ་པ་འདྲ་བར་ནི། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མཁས་པས་ཤེས། །འགྲོ་བའི་ཆེད་དུ་གོ་བགོས་
ཏེ༑ ༑འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་སྔ་ནས་ཤེས། །བདག་ནི་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཞིང། །སེམས་ཅན་རང་བཞིན་སྟོང་པར་མཐོང། །ཀུན་ཏུ་སོང་བའི་ཆོས་མཐོང་ནས། །བཟོད་པ་ཐོབ་སྟེ་ཐང་ལ་གནས། །གང་དུའང་
འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་ནས་ཀྱང་ནི་ལྡོག་མེད་པ། །དེ་ནི་འཇུག་མེད་ལྡོག་མེད་དེ། །ཐང་ལ་གནས་པའི་བྲམ་ཟེའོ། །ནམ་ཞིག་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཡིས། །ཡང་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས།།
དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འདི། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགྱུར་ལུང་སྟོན། །ནམ་ཞིག་བདག་ནི་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ལུང་བསྟན་དག་མཐོང་བའི་དྲི་མ་བོར་བ་ནི། །རྒྱལ་བ་


[68A]༄༅། །རྣམས་ཀྱིས་ལུང་སྟོན་ཏོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་གནས་ནས། །དེ་ནས་མྱ་ངན་འདས་ལ་སྤྱོད། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ནི། །ཀུན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་གང། །ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་བརྗོད་འདོད་ཅིང། །ཡང་དག་ཆོས་བརྗོད་དོན་གཉེར་དེ། །ཡང་དག་ཆོས་བརྗོད་འདི་བགྲོད་དོ། །སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེས་ཚིགས་
སུ་བཅད་པ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་།ལྷའི་བུ་བརྒྱད་སྟོང་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་
བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་གོ། །།བམ་པོ་བཞི་པ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་བདེན་པ་གཅེས་སུ་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བདེན་པ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་
པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སེམས་དེ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལོག་པར་ཡང་མི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པའོ། །གང་བྱང་


[68B]ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཕྱིས་སེམས་དེ་འདོར་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རབ་ཏུ་སྨད་པའི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའོ། །སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སེམས་དེ་ཕྱིས་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་ལོག་པར་མི་སྒྲུབ་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་ཤིང། ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་
ཤེས་པ་ན་དེ་སེམས་དེ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་ལོག་པར་མི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་
ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གོ་སྨྲས་པ་སྡུག་བསྔལ་ནི་གང་ཤེས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། སྨྲས་པ། ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམ་པར་
སྨིན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང། སྟོང་པ་དང་གཡོ་བ་མེད་པ་དང། བདག་དང། བདག་གི་དང་བྲལ་
པ་ཤེས་པ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཙམ་དང། རྫས་མེད་པ་དང། རྫས་མ་ཡིན་པ་དང། སྙིང་པོ་མེད་པ་དང། བདག་པོ་མེད་པར་


[69A]༄༅། །མཐོང་བ་འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་ཀྱང་མ་འོངས། ཕྱི་མའི་མཐར་ཡང་མི་འཕོ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལའང་མི་
གནས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ། རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་གི་ཚིག་བླ་དྭགས། སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། འགོག་པ་ནི་ཅིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་།སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་འགོག་པ་ནི་ཅིར་ཡང་བརྗོད་
པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཞེས་བྱ། སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། ཀུན་བརྟགས་
པ་སྟེ༑ ནམ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་མི་རྟོག་པ་དེ་ནི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པར་འགག་པ་ན་ཆོས་གང་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་འགགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གང་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས། སྨྲས་


[69B] རིགས་ཀྱི་བུ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པ། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འགོག་པ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཆོས་སོ་ཞེས་
གསུངས་སོ། །ཆོས་གང་བསྟན་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་
ཏེ༑ དེ་ལ་དགོངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །ཉན་ཐོས་ནི་ཆོས་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བློས་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །གནས་སོ། །ཀུན་ཤེས་སོ་
ཞེས་གསུངས་སོ། །དམིགས་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་དག་གིས་འདི་ལྟར་ཤེས། འདི་ལྟར་མཐོང། འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ་
སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་འཛིན་པའོ། །ང་ཡིར་འཛིན་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་གང་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་དེའི་འབྱུང་བའི་ཆོས་གང་ཡང་སོ་སོར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པར་
མཐོང་བ་འདི་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མཐོང་ཞིང་ཚོལ་བ་འདི་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ། གང་སྙེམས་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྙེམས་པའི་རང་བཞིན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྙེམས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཏུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བས་ན་


[70A]༄༅། །སྙེམས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའོ་།སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ནི་འགོག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་གང་གི་སྙེམས་པ་དེ་ལ་མི་སྙེམས་པ་དེ་ནི་ལམ་མོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ༑ བདག་གི་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་འདིའི་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །བདེན་པ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་
པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲུག་སྟོང་གིས་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །བར་སྣང་ལ་གནས་པའི་ལྷའི་བུ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་
མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་གོ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྩོམ་པ་མེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་གང། དྲན་པ་ནི་གང་དྲན་པའི་གནས་ནི་གང། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་སྨོན་ལམ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་དྲན་པ་དེའང་


[70B] ཐམས་ཅད་ཏུ་མི་བསྐྱོད་པ། དྲང་བ། མི་གཡོ་བ། གཏིང་དང། འགྲམ་མི་རྟོགས་པ། འཇིག་རྟེན་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པར་དཀའ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཀུན་འཛིན་པའི་དྲན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་སུམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་དེ་ནི་འདི་འདྲའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲན་པ་དེའི་གནས་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་
པ་དང། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་
ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། གཏོང་བ་
རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཅུའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ལུས་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་མ་འོངས། ཕྱི་མའི་མཐར་མི་འགྲོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་


[71A]༄༅། །མཐའ་ལ་མི་གནས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ། བྱེད་པ་པོ་དང། ཚོར་བ་པོ་མེད་པ་ཐོག་མ་དང། ཐ་མ་དང། དབུས་མེད་
པ༑ རྩ་བ་གནས་པ་མེད་པ། བདག་པོ་མེད་པ། ང་ཡི་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་སྟེ། ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་དང། ལུས་ཞེས་བྱ་བ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དང། གནས་
ཞེས་བྱ་བ་དང། རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཏུ་བཏགས་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ། ཕ་མའི་ཁུ་བ་དང། ཁྲག་ལས་
བྱུང་བ། མི་གཙང་བ། རུལ་བ། རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མི་ཞིམ་པ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། འཇིགས་པ་དང་སྒྱིད་ལུགས་པའི་རྐུན་པོས་དཀྲུགས་པ་
རྟག་ཏུ་འཇིག་པ། འབྲུལ་པ། འབྲལ་བ། རྣམ་པར་འཐོར་བ། རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་ཆོས་ཅན། ནད་ཐ་དད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཚང་ངོ་སྙམ་དུ་ལུས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་གོ་
གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདི་ལྟར་ལུས་འདི་ནི་རྐང་པ་དང། རྐང་སོར་དང། བྱིན་པ་དང། བརླ་དང། གྲུ་དོ་དང། ལྟོ་བ་དང། ལྟེ་བ་དང། སྒལ་ཚིགས་
དང། སྙིང་དང། རྩི་བ་ལོགས་དང། རྩིབ་མ་དང། ལག་པའི་ཐལ་མོ་དང། དཔུང་བ་དང། ཐལ་གོང་དང། མགྲིན་པ་དང། འགྲམ་པ་དང། དཔྲལ་བ་དང། མགོའི་


[71B] ལས་འབྱུང་བའི་བྱེད་པས་བསགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་དད་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་གནས་སོ། །འདི་ནི་
རྫས་མང་པོ་འདུས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྲ་དང། སྤུ་དང། སེ་མོ་དང། སོ་དང། རུས་པ་དང། པགས་པ་དང། ཤ་དང། ལུས་དང་རྒྱུས་པ་དང། ཚིལ་དང། ཞག་དང། ཆུ་སེར་དང། མཆེར་
བ་དང། གཅིན་དང། ཕྱི་ས་དང། ཕོ་བ་དང། ལོང་ཀ་དང་ཁྲག་དང། ངར་སྣབས་དང། མཁྲིས་པ་དང། རྣག་དང། མཆིལ་མ་དང། ཀླད་པ་དང། ཀླད་རྒྱས་རྣམས་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་
རྫས་མང་པོ་འདུས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ལུས་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་སྙམ་དུ་ལུས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་གོ་དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ལུས་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་
ནས་དེ་ལུས་ལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་གོ་དེ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐོང་ངོ། །དེ་ལུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས་གང་ལའང་དྲན་པ་མི་འཇུག་གོ་མི་ལྡོག་གོ་མི་
འཇུག་མི་ལྡོག་པས་དྲན་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དྲན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ལུས་ཇི་ལྟ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཏེ། འདི་ལ་ཐོགས་པར་བྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན༑ གང་དུ་ཐོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་


[72A]༄༅། །བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ། རེག་པ་དེའང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། ཕྱིན་
ཅི་མ་ལོག་པ་དང། དེ་གཉི་ག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་སྙམ་མོ་།དེ་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སེམས་གཡེངས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། དེ་དག་ནི་མི་
རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་ཚོར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་ཚོར་རོ་།བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཚོར་རོ། །མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་ཚོར་ཏེ། འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚོར་བའོ། །གང་མི་
རྟག་པ་ལ་མི་རྟག་པར་ཚོར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཚོར་བ་དང། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་མེད་པར་ཚོར་བ་དང། མི་གཙང་བ་ལ་མི་གཙང་བར་ཚོར་བ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་
རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བའོ། །གང་མི་རྟག་པ་ལ་མི་རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཚོར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བའང་མ་ཡིན་པར་ཚོར་བ་དང་
བདག་མེད་པ་ལ་བདག་མེད་པ་དང། བདག་མེད་པའང་མ་ཡིན་པར་ཚོར་བ་དང། མི་གཙང་བ་ལ་མི་གཙང་བ་དང། མི་གཙང་བའང་མ་ཡིན་པར་ཚོར་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཚོར་བ་ནི་ཚོར་བ་པོ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་མི་མཐོང་བས་ཚོར་བའང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་


[72B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚོར་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཚོར་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་འདི་ལ་ཚོར་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་
ཞིག་ཡོད། ཚོར་བ་ནི་ཚོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། ཚོར་བར་བྱ་བ་དང། ཚོར་བ་དང། ཚོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཚོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འདུས་བྱས་དང་
འདུས་མ་བྱས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཚོར་བར་བྱེད་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཚོར་བ་དེ་དག་ཚོར་བ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ། །འདི་ལ་ཚོར་བས་རྩོལ་བ་གང་ཡང་ཡང་
དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་ཚོར་བའང་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ཚོར་བ་དེ་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །སེམས་དེའང་གནས་པ་མེད་པ་
གཟུང་བ་མེད་པ། ལུས་མེད་པའོ། །གང་གནས་མེད་པ། གཟུང་བ་མེད་པ། ལུས་མེད་པ་དེའི་གནས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་མོ། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་ཤེས་སོ། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་
མི་མཐོང་ངོ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་སེམས་དེའང་གཞན་ལ་རག་ལས་པ། རང་དབང་མེད་པར་མཐོང་ངོ། །སེམས་མ་གཏོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[73A]༄༅། །ཙམ་དུ་ཤེས་པས་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །དེ་སེམས་ལ་དབང་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་སེམས་སྙོམས་
པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་དྲན་པ་
ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའམ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའམ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའམ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའམ་
ཟག་པ་མེད་པའམ། འཇིག་རྟེན་པའམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སམ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་སམ། ཆོས་གང་དང། གང་
ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པའི་ཆོས་དེ་ཤིན་ཏུ་བཟུང་བ། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ། ཤིན་ཏུ་བསགས་པའམ། ཤིན་ཏུ་ཆུབ་པ་རང་གི་ཁ་ན་ལས་པ། ཤིན་ཏུ་དབང་བྱེད་པའི་དྲན་
པ་དེས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་པ་མཉམ་པར་བྱེད་དེ་གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་རྣམ་
པར་གྲོལ་བ་དང། གང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་


[73B] དབེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་སྟེ། ནམ་
མཁའི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཉོན་
མོངས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྨྲ་བ་མེད་པ་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡི་གེ་མེད་པ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི་གྲངས་མེད་པ་སྟེ། གྲངས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དྲང་བ་སྟེ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ས་བོན་མེད་པའི་
ཕྱིར་རྩ་བ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྩ་བ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་འོངས་པ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སོང་བ་མེད་
པ༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་
འབྱུང་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཁ་ན་ལས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྫས་མེད་པའི་


[74A]༄༅། །ཕྱིར་མིང་ཙམ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་པ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐིབས་པོ་མེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་དབྱིངས་གཅིག་
པ༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་དོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐ་དད་དུ་མི་བྱེད། ཆོས་ཐ་དད་དུ་མི་བྱེད། ཐེག་པ་ཐ་དད་དུ་མི་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཐ་དད་དུ་མི་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་དུ་མི་བྱེད། ཐ་མ་དང་
མཆོག་དང། བཅིངས་པ་དང། ཐར་པ་དང། འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང། སྤོང་བ་མེད། འཛིན་པ་མེད། འཇུག་པ་མེད། ལྡོག་པ་མེད་
ལེན་པ་མེད། འདོར་བ་མེད་དེ། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལ་གནས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་ན་གནས་པའི་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །


[74B]དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་སྟེ་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བདག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་བོ། །འདི་ལྟར་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་བདག་
གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་གོ་དྲན་པ་དེས་གང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། དྲི་མ་མེད་པ། རྣམ་པར་དག་པ། འོད་གསལ་བ་
བག་ལ་ཉལ་བ་མེད་པ། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ། ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་
ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ། ལྷའི་དབང་དུ་གྱུར་པ། ངེས་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་མེད་པ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་རྟོག་པ། རང་
བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། མཐུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པར་གནས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ། ནམ་མཁའ་ལྟར་འགྱུར་


[75A]༄༅། །བ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དྲན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནོར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཛོད་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་
དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དྲན་པའང་མ་ཡིན། མི་དྲན་པའང་མ་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དྲན་པ་དེ་དག་རྗེས་སུ་
དྲན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ་།སངས་རྒྱས་ནི་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ལ་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་དྲན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དེའི་ཕྱིར་སངས་
རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ནི་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་མི་ལེན། མི་འདོར། མི་འཁོར། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ། མི་སྐྱེ་མི་འགག་པ་སྟེ། དེ་དག་རྗེས་སུ་
དྲན་ནས་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ་།གཞན་ཡང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་མངའ་བ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་
དང༑ སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོའི་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ། མགོན་དུ་གྱུར་པ། སྨན་པ་ཆེན་པོ་ཟུག་རྡུ་འབྱིན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་
སྙོམས་པ། རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བ། འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཉོན་མོངས་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་


[75B] སེམས་ཅན་ཆེན་པོའི་གནས། སེམས་ཅན་ཆེན་པོའི་རྟེན། རྣམ་པར་འདྲེན་པ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྱོད་ཡུལ་བ། ཐམས་ཅད་དུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་
དོན་ལ་དགྱེས་པ། སྐུ་དང། གསུང་དང། ཐུགས་རྒྱ་ཆེ་བ། ཕྱད་པར་ལུང་སྟོན་པ། སྐུ་དང། གསུང་དང། ཐུགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་
འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དཀྲུགས་པ། བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ། རྩོད་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ། རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་པས་ཆེས་ཟབ་
པ༑ རི་རབ་ཐམས་ཅད་པས་ཆེས་མཐོ་བ། ས་བས་ཆེས་བརྟན་པ། ཆུ་བས་ཆེས་མཉེན་པ། མེ་བས་ཆེས་འབར་བ། རླུང་བས་ཆེས་ཆགས་པ་མེད་པ། ནམ་མཁའ་བས་ཆེས་དྲི་མ་མེད་པ། ཡིད་
ཀྱི་འགྲོ་བ་བས་ཆེས་མགྱོགས་པ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་སྦྱོར་བ། ཆགས་པ་ཐམས་
ཅད་དང་བྲལ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བརྩོན་པའི་རྒྱུན་མ་བཅད་པ། གཟུགས་ཚད་མེད་པ། སྒྲ་ཚད་མེད་པ། ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ། ཡུལ་ཚད་མེད་པ། བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ། སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། རིག་པ་དང། ཞབས་


[76A]༄༅། །ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ལམ་གསུམ་གྱི་སྡིག་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཆད་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཅན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་
མོང་བའི་ཡོན་ཏན་ཅན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ། དགྲ་ཟུན་ལ་སེམས་སྙོམས་པ། སྟེའུ་དང། ཙནྡན་དུ་མཚུངས་པ། སེམས་ཅན་ཐ་མ་དང། འབྲིང་དང་
མཆོག་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན། ཕ་རོལ་དཔག་པར་དཀའ་བ་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ། རིག་པ་དང། ཞབས་སུ་ལྡན་པ་
ཆེན་པོ། ཆོས་གསུང་བ་ཆེན་པོ། འདུལ་བ་གསུང་བ་ཆེན་པོ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། འཇིག་རྟེན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བར་གྱུར་པ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ། བསམ་གཏན་ཆེན་པོ་སྤྱོད་ཡུལ་པ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བདག་ཉིད་ཆེ་བ། སྐྱེ་
པོ་ཆེན་པོའི་ཞམ་རིང་བ་དང་ལྡན་པ། སྐྱེ་བོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཞམ་རིང་བ་དང་ལྡན་པ། ལྟ་བ་དང། ཉན་པ་དང། སྟེན་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་མི་ལྡོག་པ། བདག་བདེ་བ་ལ་མི་
ལྟ་བ༑ གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་དགྱེས་པ། ཆོས་ལ་གཞོལ་བ། ཆོས་ཀྱི་ནོར་ཅན། ཆོས་ཀྱི་ཟས་ཅན། ཆོས་ཀྱི་སྨན་ཅན། ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཅན། ཆོས་ཀྱི་དབང་


[76B]ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་རྟག་ཏུ་གཏོང་བ་ལ་མངོན་པར་དགྱེས་པ། རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་པ། རྟག་ཏུ་དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་དགྱེས་པ། ཐམས་ཅད་དུ་སྟེགས་དང། ཟམ་པར་
གྱུར་པ། རྒྱལ་པོའི་ལམ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ། ཉི་མ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ། ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ་དང། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ། ཆོས་ཆེན་པོས་དབུགས་འབྱིན་པ། གཟུགས་ལྟ་བས་མི་
ངོམས་པ། མཐོང་བས་མི་ངོམས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་རོ། །དྲན་པ་
ཉེ་བར་འཇོག་གོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་
མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ། ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ། ཆོས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ། ཆོས་བདག་པོར་གྱུར་པ་ཆོས་ལས་བྱུང་བ། ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ། ཆོས་ལ་རྟོན་
པ༑ ཆོས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། གང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དང། དབེ་བྱད་བཟང་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པ། ཆོས་ཀྱིས་གྲུབ་པའོ། །གང་དེ་བཞིན་


[77A]༄༅། །གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་བོ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པ། ཆོས་ཀྱིས་གྲུབ་པའོ། །གང་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པ་ཆོས་ཀྱིས་གྲུབ་པའོ། །གང་འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ། ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པ། ཆོས་ཀྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བས་ཆོས་གཙོ་བོར་བྱའོ། །ཆོས་
སྤྱོད་ཡུལ་བ་དང། ཆོས་ལ་རྟོན་པ་དང། ཆོས་ལ་གཞོལ་བ་དང་ཆོས་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ་།གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་འཇུག་པས་ཆོས་
ནི་ཐ་མ་དང། འབྲིང་དང། རབ་མཐོང་ནས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །གནས་ནི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས་ཆོས་ནི་ངོ་བོར་ལྟ་ཞིང་
འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །ཆོས་ནི་དུས་ཆད་པ་མེད་པ་འདི་མཐོང་བ་ལ་དོན་ཡོད་པ་རང་གིས་རིག་པས་ཆོས་ནི་དུས་ལ་ལྟ་ཞིང་


[77B] དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །ཆོས་ནི་མཐོ་དམའ་མེད་པས་ཆོས་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན། དམན་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་
ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །ཆོས་ནི་མཆོག་དང། ཐ་མ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འཇུག་པའང་མ་ཡིན། ཉམས་པ་ལ་འཇུག་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་
ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །ཆོས་ནི་ཞིང་དང། ཞིང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ནི་འཕགས་པ་ལ་འཇུག་པའང་མ་ཡིན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་འཇུག་པའང་མ་
ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ་།ཆོས་ནི་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པས་ཆོས་ནི་ཉིན་མོ་འཇུག་ལ། མཚན་མོ་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན། མཚན་མོ་འཇུག་
ལ་ཉིན་མོ་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །ཆོས་ནི་གང་ལའང་ན་མ་ཡང་སྡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ནི་འདུལ་བའི་དུས་ལས་ཀྱང་མི་འདའ་སྟེ་
དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་པ་མེད་པས་ཆོས་ནི་སྡང་བ་རྣམས་ལ་ཞེ་འགྲས་པའང་མེད། དད་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའང་མེད་
དེ༑ དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ་།ཆོས་ནི་བྲི་བའང་མ་ཡིན། གང་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པས་ནམ་མཁའ་ལྟར་འབྲི་བའང་མ་ཡིན་


[78A]༄༅། །འཕེལ་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །ཆོས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་སེམས་
ཅན་རྣམས་བསྲུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །ཆོས་ནི་སྐྱབས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་ཡིན་ཏེ། དེ་
ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །ཆོས་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་པས་ཆོས་ནི་གང་ལའང་ཐོགས་པ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་
སེམས་སུ་བྱའོ། །ཆོས་ནི་བག་ལ་ཉལ་མེད་པས་བག་ལ་ཉལ་ལ་མི་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །ཆོས་ནི་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཆོས་ནི་
འཁོར་བས་འཇིགས་སྐྲག་པའང་མ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདྲ་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་ཆོས་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་
ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དགེ་


[78B] ཆོས་སྤྱོད་པ། ཆོས་སེམས་པ། ཆོས་ཀྱི་ཞིང། ཆོས་འཛིན་པ། ཆོས་ལ་རྟོན་པ། ཆོས་ལ་མཆོད་པ། ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ། ཆོས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། ཆོས་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ༑ རང་བཞིན་གྱིས་དྲང་བ། རང་བཞིན་གྱིས་དང་བ། སྙིང་རྗེ་བའི་ཆོས་ཅན། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། རྟག་ཏུ་དཔེན་པ་སྤྱོད་ཡུལ་བ། རྟག་ཏུ་ཆོས་ལ་གཞོལ་བ། རྟག་ཏུ་དཀར་པོ་སྤྱོད་པའོ་སྙམ་
མོ༑ ༑གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་རྣམ་པ་དུ་མར་གསུངས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང། དོན་དམ་པའི་དགེ་
འདུན་དང། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་དགེ་འདུན་དང། ངོ་ཚ་མེད་པའི་དགེ་འདུན་དང། འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་དང། ཅང་ཤེས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་
ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །དོན་དམ་པའི་དགེ་འདུན་ལ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་དགེ་འདུན་རྣམ་པར་ཐར་
བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །ངོ་ཚ་མེད་པའི་དགེ་འདུན་ཡོངས་སུ་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་ཅིང་བསྟི་སྟང་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །
ཅང་ཤེས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ལ་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་བྱེད་དོ་།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་


[79A]༄༅། །དུ་སེམས་ཏེ། རིགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་ཞིང་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་
འདུན་ནོ། །གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་གཏོང་ཞིང་འདོར་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་
ནོ༑ ༑ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་ཕྱིར་ཅང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ་།མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ་།སྡིག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་
འདུན་ནོ། །བཀའ་བློ་བདེ་བའི་ཕྱིར་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ་།བདག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བདག་གིས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །ཞི་བའི་ཕྱིར་རྒྱགས་
པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །འདོད་པ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པར་ཆད་པའི་ཕྱིར་ནད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་
ནོ༑ ༑ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་ཕྱིར་ཐང་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །ཐང་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བག་ཡོད་པ་རྣམས་
ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །སྐྱོན་མ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དགོན་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །བསླབ་པ་གསུམ་གྱིས་བྱ་བ་ཤེས་


[79B]།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྤྱོད་ཡུལ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་སྤྱོད་ཡུལ་བའི་ཕྱིར་
བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྤྱོད་ཡུལ་བའི་ཕྱིར་ངལ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །དབང་པོ་སྤྱོད་ཡུལ་བའི་ཕྱིར་མི་ཕྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་
ནོ༑ ༑སྟོབས་སྤྱོད་ཡུལ་བའི་ཕྱིར་ཚེར་མ་དཀྲུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྤྱོད་ཡུལ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲིབ་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །ལམ་སྤྱོད་ཡུལ་བའི་
ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །བདེན་པ་སྤྱོད་ཡུལ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །བསམ་གཏན་སྤྱོད་ཡུལ་བའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་
དགེ་འདུན་ནོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྤྱོད་ཡུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་
འདུན་ནོ། །བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་དགེ་འདུན་རྗེས་
སུ་དྲན་པས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་དགེ་འདུན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ནི་བདག་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[80A]༄༅། །དཔའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་
ན༑ འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ལས་བྱུང་བར་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ས་ནི་སྨན་དང། རྩྭ་དང། ནགས་ཚལ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་
པ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་གནས་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་
དགའ་བ་སྐྱེའོ། །ཡིད་དགའ་བས་འགྱོད་པ་མེད་དོ། །འགྱོད་པ་མེད་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་འཐོབ་བོ། །མཆོག་ཏུ་དགའ་བས་ལུས་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་
དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བདེ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་བོ་།ཡིད་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་


[80B]འཇུག་གོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་[?]འདི་དང། ཆོས་
རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེས་བསྐུལ་བས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ལྷག་པའི་སེམས་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བསླབ་
པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །དེ་བས་ན་བདག་གིས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་མི་བསྐྱོད་པ་མི་ལྷོད་པར་
བྱའོ༑ ༑སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་
དང། བདེ་བའི་གནས་ལ་མི་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གནོད་སེམས་
མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་
པ་དང་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། ལུས་དང་ངག་དང། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངེས་པར་སེམས་པའི་


[81A]༄༅། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་
ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཇི་ལྟར་
ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གཟུངས་དང། སྤོབས་པ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྐྱེ་
བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་


[81B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་
མོ༑ ༑དེའང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པས་བསྲུང་བ་ཐམས་ཅད་བསྲུངས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་འདི་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་
དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་
ཅི་གཏོང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟང་ཟིང་གི་གཏོང་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་གཏོང་བ་དང། གཏོང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་གཏོང་བས་ནི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་དང། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་སྐོར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་གཏོང་བས་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བག་ཆགས་ཀྱང་
ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང། ཟང་ཟིང་གི་གཏོང་བས་ནི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འདོར་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་གཏོང་བས་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་


[82A]༄༅། །ཅད་ཀྱི་ས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའོ། །གཞན་ཡང། ཟང་ཟིང་གི་གཏོང་བས་ནི་སྐྱེ་བའི་ལུས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ་།ཆོས་ཀྱི་གཏོང་བས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་
སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཟང་ཟིང་གི་གཏོང་བས་ནི་ཕ་མ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། སྟོབས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དང། ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་སུ་ལའང་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་གཏོང་བས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། སྟོབས་དེ་ནི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་སུ་ལའང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང། ཟང་ཟིང་གི་གཏོང་བས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ།།
ཆོས་ཀྱི་གཏོང་བས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཟང་ཟིང་གི་གཏོང་བས་ནི་ཚོགས་གསག་གོ་ཆོས་ཀྱི་གཏོང་བས་ནི་སྒྲོལ་ལོ། །གཞན་ཡང། ཟང་ཟིང་གི་གཏོང་བས་ནི་ནོར་
ཡོངས་སུ་གཏོང་ངོ། །ཆོས་ཀྱི་གཏོང་བས་ནི་ཐམས་ཅད་གཏོང་ངོ་།གཞན་ཡང། ཟང་ཟིང་གི་གཏོང་བས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་གཏོང་
བས་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང། གཏོང་བ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་གཏོང་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་


[82B] །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་བཏང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཡོངས་སུ་རྟོག་
པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་གི་ཚིག་བླ་དྭགས། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མེད་པ་ལས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །སྨྲས་པ། ཇི་
ལྟར་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མེད་པ་ལས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་སྨྲས་པ། ནམ་འདི་ལྟར་བདག་ནི་ཆགས་པ། བདག་ནི་ཞེ་སྡང་བ་བདག་ནི་གཏི་མུག་པ། བདག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་
བདག་ནི་རྣམ་པར་དག་པ། བདག་ནི་བཅིངས་པ། བདག་ནི་གྲོལ་བ། བདག་ནི་འཁོར་བ། བདག་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་
ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མེད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ཙམ་སྟེ། འདི་ལ་བདག་དང། བདག་གི་མེད། སེམས་ཅན་མེད་
སྲོག་མེད། གང་ཟག་མེད། ཤེས་ལས་སྐྱེས་མེད། ཤེད་བུ་མེད་དོ། །རྒྱུ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ། རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ། སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ། མི་སེམས་པ། ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་པ། འཁོར་བ་མ་ཡིན་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་


[83A]༄༅། །པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་མི་འདོགས་ཤིང། དེ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཏང་བས་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
ནམ་ཆོས་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེ་ནི་དེའི་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཏོང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཏོང་བ་དང། གཏོང་
བ་ཆེན་པོ་དང། ཤིན་ཏུ་གཏོང་བའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཏོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བཟའ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བཟའ་བ་སྦྱིན་པ་དང། བཏུང་བ་དང། བཞོན་
པ་དང། གོས་དང། མར་མེ་དང། བདུག་སྤོས་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང། གོས་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དང། ཤིང་རྟ་
དང༑ རྒྱན་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་དང། ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་མ་གཏོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་
མི་སྦྱིན་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ནས་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུང་མ་དང། བུ་དང། བུ་མོ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བའི་བྲན་ཕོ་དང། བྲན་མོ་དང། ལས་བྱེད་


[83B] ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང། ཁྱིམ་དང། རྒྱལ་སྲིད་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་
གཏོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཏོང་བ་དང་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ནས་ཤིན་ཏུ་གཏོང་བ་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལག་པ་དང། རྐང་པ་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་
དང༑ ཤ་དང། རུས་པ་དང། པགས་པ་དང། མིག་དང། ལྕེ་དང་མགོ་དང། རུས་དང། རྐང་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤིན་ཏུ་གཏོང་བ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་གཏོང་བ་དང། གཏོང་བ་ཆེན་པོ་དང། ཤིན་ཏུ་གཏོང་བ་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་ནས། བདག་གིས་ཀྱང་དྲན་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་
སྙམ་པ་དེ་ནི་དེའི་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷ་རྗེས་
སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། །འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། བསྒྲུབ་པ་དང། ཡོན་ཏན་དང། སྐྱེ་བ་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། ཀུན་སྤྱོད་པ་དང། རྩོམ་པ་དང་


[84A]༄༅། །རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང། ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་ནི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་[?]གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ལྷ་གཞན་དེ་དག་
ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། ལྷ་འདི་དག་ནི་ལས་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ལས་བྱུང་བའོ། །དགེ་བའི་ལས་དེ་དག་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མི་
དགེ་བ་ལས་བཟློག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ལྷ་གང་རྣམས་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པ། བདེ་བ་མང་བ། དབང་པོ་ཚིམ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ།།
སྙམ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷའི་བདེ་བ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་
བསྔོའོ། །ལྷའི་བདེ་བ་དེའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིར་འདོད་དོ་།བདེ་བ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིར་འདོད་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་
པོ་རྩོམ་མོ། །ངན་སོང་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྙེད་དེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་
ལས་བྱེད་དུ་གཟུད་དོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ལྷར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ། །གང་གིས་སེམས་ཅན་


[84B]དང། བདེ་བར་གྱུར་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ལས་དེ་དག་སེམས་
ཅན་རྣམས་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཅུའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་དོན་དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གིས་སྨྲས་པ། གང་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མ་གཏོགས་
པར༑ ༑སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པས། །སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་མི་ལྟ་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པར་བལྟ་བར་བྱ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལྟ་འདོད་པས། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་བལྟ་བར་བྱ། །སྡུག་
བསྔལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན། །སྟོང་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས། །སྡུག་བསྔལ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་བྱེད་པ་མེད། །སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བའི་བྱེད་པ་པོ། །མ་བྱུང་འབྱུང་བར་
མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་ཏུ། །ཀུན་ནས་སྒྲིབ་པ་མེད་གྱུར་ཏེ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བྱས་མིན་ན། །འདི་ལ་ཀུན་འབྱུང་ག་ལ་ཡོད། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་འོང་མེད་དོ། །
གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་མིན་ན། །གང་གིས་དེ་ཡི་ཆགས་འབྱུང་བ་།སྡུག་བསྔལ་མེད་ན་ག་ལ་ཡོད། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ཏེ། [?]།སྲེད་པ་ཀུན་འབྱུང་བཤད་ན་ནི། །སྲེད་


[85A]༄༅། །ཅན་སྲེད་ཡོད་མ་ཡིན་ན། །མེད་ན་ཀུན་འབྱུང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་འོང་མེད་དེ། །འོང་བ་མེད་ན་ཅི་ཞིག་འགྲོ་འོང་དཔའ་གྲོ་བ་མེད་པར་ནི། །འགོག་
པ་ཞི་བ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི། །རྩ་བ་དག་ཅིང་འོད་ཀྱང་གསལ། །འགོག་པ་དང་ནི་ཆོས་རྣམས་མཚུངས་།ཐམས་ཅད་མཐའ་གཉིས་རབ་ཏུ་སྤངས། །སྔོན་
དུ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགག་པར་འགྱུར་།དགག་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་མེད། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཟད་པ་མེད། །དེ་ལྟར་གང་གི་བློ་ཚོལ་བ། །དེ་ནི་ཆགས་མེད་ཟད་
མེད་ལམ། །ལམ་ནི་གཟིངས་དང་འདྲ་བར་བསྟན། །མདོར་ན་གཟིངས་ནི་སྤང་བར་བྱ། །གང་བསགས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡི། །ཆོས་དེ་ལ་ནི་ཅི་ཞིག་དགའ། །ལམ་སྤངས་ཐང་ལ་གནས་
པ་དེ༑ ༑རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གྲོལ་ཞེས་བརྗོད། །དེས་ནི་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །གང་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་བསྒོམས་པས་ན། །གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་བསྟན་པ། །དེ་ནི་གང་དུའང་
རྩོད་པ་མེད། །སྐྲ་དང་བ་སྤུ་སེན་མོ་སོ། །ཤ་དང་རུས་པ་ཁྲག་དང་ཞག་ཚིལ་དང་ཤས་རྒྱས་ཕྱིས་དང། །མཁྲིས་པ་བད་ཀན་ཀླད་པ་དང། །མཆེར་པ་རྒྱུས་པ་གཉེ་མ་དང། །
གཅིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལུས་ཞེས་བརྗོད། །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་ལུས་རྣམས་ལ། །ཡོད་མིན་ཀུན་བརྟགས་ཙམ་དུ་མཐོང། །འདི་ལ་བྱེད་དང་ཚོར་བ་དང། །མཐོང་བ་པོ་ནི་གང་ཡང་མེད། །


[85B] །གྲོང་སྟོང་དང་ནི་འདྲ་བའོ། །ཚོར་བ་མྱོང་བར་རབ་བསྟན་པ། །ཚོར་བ་པོ་ལས་ཚོར་བ་གཞན། །གུད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གང་གིས་དེ་ནི་མྱོང་བར་འགྱུར།།
བྱང་ཆུབ་ཅི་འདྲ་དེ་བཞིན་དུ། །ཞི་ཞིང་དག་ལ་འོད་གསལ་བར་།ཚོར་བ་འདི་ལ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །དྲན་པ་དེ་ལ་ཉེ་བར་བཞག་།ལུས་ལ་སེམས་ནི་མི་མཐོང་སྟེ། །སེམས་ལ་ཡང་ནི་
སེམས་དེ་བཞིན། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་འཁྲུག་པ་མེད། །གྲོལ་བ་པོ་ནི་དགའ་བའང་མེད། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རབ་མཐོང་སྟེ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཀུན་སྤངས་ཀྱང། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་
ཡུལ་ཅན། །རྣལ་འབྱོར་གཏོང་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་རང་འབྱུང་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་ཀྱང་ནི་བསྒྲུབས་པ་མེད། །གྲངས་མེད་ཅིང་ནི་ཡི་གེ་མེད། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་འདྲ་
བའི་མཚན། །ཆོས་འདི་རྟོགས་པར་ཁོང་ཆུད་ནས། །ཆོས་ཤེས་པ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་ཅན། །མཉམ་པ་ཉིད་ལ་རབ་གནས་པ། །འཇུག་པ་མེད་ཅིང་ལྡོག་པའང་མེད། །གང་གིས་ཆོས་
དྲན་འདི་འདྲ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་ཆོས་ལས་མི་གཡོ་བ། །དེ་དག་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བརྟན། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱོང། །སངས་རྒྱས་དོན་རྣམས་ཀུན་ལ་མཁས། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་
དྲི་[?]མ་མེད། །དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤྱོད། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པར་བཞེད། །རིགས་དང་གཟུགས་དང་ཡོན་ཏན་ལས། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མཁས་པ་གང། །ཡང་


[86A]༄༅། །དག་དྲན་པ་དེ་དག་ནི། །དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྒྱས། །གང་ཞིག་རྟག་ཏུ་མཉམ་བཞག་ཅིང། །ཆོས་ལ་དྲན་པ་མི་གཡེང་བ། །དེས་ནི་འདས་དང་མ་འོངས་
པའི༑ ༑སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་བྱས། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ཆོས་ཅན། །ཆོས་རྗེས་དྲན་པ་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟུལ་ཞུགས་བརྟན། །རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་ཅི་འདྲ་དེ་བཞིན་དུ་།བདག་འགྱུར་སྙམ་དུ་གང་དྲན་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་བཞག་དེས། །ཆོས་དྲན་པ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །
ང་ཡིར་མེད་ཅིང་ངར་འཛིན་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཅི་འདྲ་དེ་ལྟར་བདག་།འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ནི། །ཆོས་རྗེས་དྲན་པ་འདི་བསྒོམ་ཡིན་།བླ་ན་མེད་པ་བསོད་ནམས་ཞིང། །དགེ་
འདུན་སངས་རྒྱས་སློབ་མ་རྣམས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་འགྱུར་བ་དག་རྟག་ཏུ་ཡང་དག་རྗེས་སུ་དྲན། །རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུར་དཔག་དཀའ་རྣམས། །བདག་གིས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡི། །
བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་གང་བསགས་དེས། །སེམས་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་གྱུར་ཅིག་མི་ལྡོག་ངང་ཚུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་རྗེས་དྲན་པ། །སེམས་ཅན་ཀུན་
ལ་ཕན་སེམས་པ། །མཆོག་གིས་བསོད་ནམས་གང་བསྐྱེད་པ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོད་ཕྱིར། །དེ་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྔོ་།སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་བྱེད་པ། །


[86B] །ཟང་ཟིང་མེད་པས་ཆོས་བཏང་དང། །ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་གང་དགེ་བ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་བསྔོ་བར་བྱེད། །
གཏོང་བ་རྗེས་དྲན་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཞིང་དང་སྐྱེ་ལ་རབ་གནས་པ། །མཚན་མ་མེད་ཅིང་རྩོལ་མེད་པ། །ཉི་མ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་ཤར། །ལྷ་རྣམས་ཀུན་གྱི་དགེ་བ་གང། །དགེ་བའི་
ལས་ལས་རབ་བྱུང་བ། །བདེ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱིར། །སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དེ་ལྟར་འདོད། །གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ལྷར་གྱུར་ནས་།སངས་རྒྱས་བླ་ན་མེད་གྱུར་པ། །བདེ་བ་དེ་དག་
རྟག་ཏུ་བྱ། །བདག་གིས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ།། །།བམ་པོ་ལྔ་པ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་དང་གཉིས་ཀ་གཡོག་དང་བཅས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ནས་ལྷགས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་
ཕྱག་བཙལ་ནས། ལན་དུ་མ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་སྟེ། གཡོག་དང་བཅས་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་
གཉིས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གཉིས་འདིར་གཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བགྱིས་ན། སངས་རྒྱས་


[87A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མི་མཁྱེན་པའམ། མི་རིག་པའམ་རྣམ་པར་མི་མཁྱེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངའ་བ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་
ཅག་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པ་བགྱིས་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་
ལྟའོ༑ ༑སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མི་མཁྱེན་པའམ། མི་རིག་པའམ། རྣམ་པར་མི་མཁྱེན་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་མངའ་སྟེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་
ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱེད་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པར་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་གང་ཅི་སྨྲ་བ་དང། ཀུན་སྨྲ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་སུ་རིགས་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་
གཉིས་ཀྱིས་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱེད་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་སོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའང་ཁྱེད་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ལ་འདི་སྐད་


[87B] །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་རྩོམ་པ་མེད་ཅེས་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་དང། ངག་
དང༑ ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་པ། གང་ཡང་མི་ཚོལ་བ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤང་བར་མི་འདོད་པ། ཐོབ་པར་མི་འདོད་པ། འདས་པ་དང་
མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཉམ་པར་མཐོང་བ། ཐ་མ་དང། འབྲིང་དང། རབ་ཀྱི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི་རྩོམ་པ་མེད་ཅེས་བྱའོ།།
བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟོད་མ་ནས་མེད་པར་གྱུར་ན། རྩོམ་པ་མེད་པའོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གལ་ཏེ་ཆོས་འགའ་ཞིག་གཟོད་མ་ནས་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་
བརྩམ་པར་བྱ་ན་ཆོས་གང་ཡང་གཟོད་མ་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཟོད་མ་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྩམས་པ་མེད་པའོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་སྨྲས་པ། དེ་
ལྟ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བརྩམས་པ་མེད་པ་ཉིད་བདག་གིས་
ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗེད་པ་བྱས་པའོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་ཁྱོད་ཀྱིས་དྲི་བ་དྲིས་པ་འདི་ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་བརྩམས་ཏེ་དྲིས་སམ། འོན་ཏེ་མ་བརྩམས་


[88A]༄༅། །པར་དྲིས། དེ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྩམས་ཏེ་དྲིས་ན་ནི་ཅི་ལ་རྟེན་ཏེ་བརྩམས། གང་རྩོམ་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་འདྲི་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྩོམ་པའང་གཞན་ལ་འདྲི་
པའང་གཞན་ཞེས་ནི་བྱར་མི་འཐད་དོ། །ཅི་སྟེམ་བརྩམས་པར་དྲིས་ན་ནི་ཁྱོད་གཏམ་འདི་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་བདག་
དང་ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་གྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པའི་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་
བར་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྗོད་པའང་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་ལ་ནི་སེམས་དང་
སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མེད་དོ། །གང་ལ་སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མེད་པ་དེ་ཅི་ཞིག་རྩོམ་པར་འགྱུར་བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་
འཕེན་པའི་དབང་གིས་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པའི་བརྗོད་པ་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བར་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྗོད་པའང་དེ་ལྟར་བལྟ་
བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་ནི་འབྱུང་བའང་མ་ཡིན། མ་བྱུང་བའང་མ་ཡིན་ན། ཅི་ཁྱོད་ཀྱང་བྱུང་བའང་མ་ཡིན་


[88B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་སངས་རྒྱས་ནས་རབ་ཏུ་མ་བཤད་དམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
རྒྱས་ནས་རབ་ཏུ་བཤད་དེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་བྱུང་བའང་མ་ཡིན། མ་བྱུང་བའང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་
ལྟ་བུའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱུང་བའང་མ་ཡིན། མ་བྱུང་བའང་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་མི་བྱའམ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། གལ་ཏེ་བྱུང་བའམ། མ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡོད་ན་
ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡང་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་སུའི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་
པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཁོ་བོ་ནི་དོན་ནམ། དོན་མ་ཡིན་པའི་ཆེད་ལའང་མི་སྐྱོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་དོན་གྱི་ཆེད་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་
ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པའང་མི་འཐོབ་སྟེ། བཟོད་པ་མེད་ན་སངས་རྒྱས་


[89A]༄༅། །མཉེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཆེད་ལ་སྤྱོད་ན་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་དོན་མེད་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་
རིའི་དུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་དག་དོན་དང། དོན་མ་ཡིན་པའི་ཆེད་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གང་དུ་སྤྱོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། བྱིས་
པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གང་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་དག་སྤྱོད་དོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གང་ལ་སྤྱོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་
བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་གང་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྱོད་མོད་ཀྱི། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་པ་གང་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་བདག་ཅག་ཀྱང་སྤྱོད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་
པ༑ རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མེད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
རྣམས་གང་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་སྤྱོད་དེ། འདི་ནི་འགལ་ལོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། སངས་


[89B] ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། སྦྲང་བུ་འདྲ་བ་བདག་ལྟ་བུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཤེས་པར་ག་ལ་ཞུས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཐོས་
ནས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡུལ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡུལ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་
སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མེད་ཅེས་སྨྲས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་
རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ནི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་
པ་ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས། གང་དུ་བཞུགས་ནས་སུའི་དོན་མཛད། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་
གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་


[90A]༄༅། །མཛད་ཅིང་འདུས་བྱས་ཉིད་ལ་སྤྱོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཞེས་སྨྲས། དེ་ནི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་
ལས་ཡང་དག་པར་འདས་སུ་ཟིན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང། གང་དུ་བཞུགས་ནས་སུའི་དོན་མཛད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལ་གནས་
བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉམས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བདག་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཤིན་ཏུ་ཉམས་ཤིང། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལའང་ཤིན་ཏུ་གནས་པས་བདག་
ནི་སྔོན་ནས་ཀྱང་ཉམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བདག་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྤོབས་པ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་སྤོབས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་
ཅིག་གཏམ་བརྗོད་པ་འདི་བསྟན་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ཁྲི་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷའི་བུ་དྲུག་སྟོང་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་


[90B]དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སེམས་ལས་ལོག་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་
དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐ་དད་པ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ན་གཟུང་བ་དང། འཛིན་པ་
ལ་མཁས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་གཟུང་བ་དང། འཛིན་པ་
ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པ༑ རིགས་ཀྱི་བུ། རྨི་ལམ་དང། སྒྱུ་མ་དང། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། སྨིག་རྒྱུ་དང། མགལ་མེ་བསྐོར་བ་དང། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་དང། སྤྲུལ་པ་དང། བྲག་ཅ་དང་
གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ཐམས་ཅད་བལྟ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་རྨི་ལམ་དང། སྒྱུ་མ་དང། དྲི་ཟའི་གྲོང་


[91A]༄༅། །ཁྱེར་དང། སྨིག་རྒྱུ་དང། མགལ་མེ་བསྐོར་བ་དང། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་དང། སྤྲུལ་པ་དང། བྲག་ཅ་དང། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་བལྟ་བ་
ཐམས་ཅད་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང། གཟུགས་དང། རྣ་བ་དང་སྒྲ་དང། སྣ་དང། དྲི་དང། ལྕེ་དང་
རོ་དང༑ ལུས་དང། རེག་བྱ་དང། ཡིད་དང། ཆོས་རྣམས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དག་ནི་གང་རྨི་ལམ་དང། སྒྱུ་མ་དང། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། སྨིག་རྒྱུ་དང། མགལ་མེ་བསྐོར་བ་
དང༑ སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལྟ་བུ་དང། སྤྲུལ་པ་དང། བྲག་ཅ་དང། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ལ་འཛིན་པ་ནི་མིག་དང། རྣ་བ་དང་
སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་རྣམས་སོ། །གཟུང་བ་ནི་གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དང། ཆོས་རྣམས་ཏེ་གཟུང་བ་དང། འཛིན་པའི་ཆོས་
འདི་དག་རྣམ་པ་དང། ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། སྟོན་ནུས་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ་།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་
ནི་བག་ལ་ཉལ་བ་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ངར་འཛིན་པ་མེད་པ། ང་ཡིར་འཛིན་པ་མེད་པ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ། མི་འགྱུར་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་


[91B] སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཐམས་ཅད་དུ་དབེན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་
པའི་ཆོས་ཅན། སེམས་ཅན་གྱི་སྙིང་པོ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། མི་བསྐྱོད་པའི་ཆོས་ཅན། ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་
ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འཚལ་བས་ཇི་ལྟ་བུར་བགྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངན་དུ་བྱས་པ་དང། མི་སྙན་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་དང་མཚུངས་
པར་བྱའོ། །བདག་དང། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་བཀུར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཆུ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །ཤེས་
རབ་ཀྱིས་བདག་དང། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང། ཉོན་མོངས་པའི་རྩི་ཤིང་བསྲེག་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ་།ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་དབྲལ་བའི་


[92A]༄༅། །བའི་ཕྱིར་སེམས་རླུང་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །ཐམས་
ཅད་དུ་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་སྐྲག་པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེང་གེ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུར་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་གླང་པོ་ཆེ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྤྲིན་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་
ཤེས་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉི་མ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་བདེ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
ཟླ་བ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་ཆེན་པོར་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེད་དཔོན་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་གསོ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨན་པ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཟུག་རྡུ་འདོན་པའི་
ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟུག་རྡུ་འབྱིན་པ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གདོས་པ་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་


[92B] ༑འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གྲུ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་སྟེགས་བུ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་
ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་ལྟ་བུར་བྱའོ། །ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འདྲ་བར་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་བྱའོ་།ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཅང་ཤེས་སུ་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཟབ་ཅིང་གཏིང་
དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལས་བསམ་པ་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རི་རབ་དང་མཚུངས་པར་
བྱའོ༑ ༑ཀུན་ནས་མཛེས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྟ་བུར་བྱའོ། །མཐོང་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཛམྦུའི་ཆུ་བོའི་གསེར་འདྲ་བར་
བྱའོ༑ ༑ཆོས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བརྒྱ་བྱིན་ལྟ་བུར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བའི་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚངས་པ་ལྟ་བུར་


[93A]༄༅། །བྱའོ༑ ༑དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་གསང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་
བྱའོ༑ ༑དགེ་སྦྱོང་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་དགའ་བར་བྱའོ། །ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་ཞི་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དགེ་
སྦྱོང་དུ་བྱའོ། །བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། རིག་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་དགོན་པ་པར་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསམ་གཏན་པར་བྱའོ། །མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་ཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། རིག་སྔགས་
འཆང་གྲུབ་པ་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱའོ། །རིག་པ་གསུམ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་རིག་སྔགས་འཆང་དུ་བྱའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བྱའོ། །ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་


[93B]ཐོས་པར་བྱའོ། །བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སློབ་དཔོན་དུ་བྱའོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་
ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་སྨྲ་བར་བྱའོ་།འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་བཏུལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུལ་བ་འཛིན་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་
རུང་བ་ལ་ཚོད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་མོ་འཛིན་པར་བྱའོ། །ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དུལ་བར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་རྒོད་པར་བྱའོ། །ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་ཁེངས་པར་བྱའོ་།གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མུ་
ཅོར་མི་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ངག་བསྔམས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚིག་འཆོལ་བར་མི་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཛུད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེད་དཔོན་དུ་
བྱའོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་ཏུ་དམ་བཅས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁུར་རྩ་བ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐྱེད་མོས་
ཚལ་འདྲ་བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟོང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་


[94A]༄༅། །བཞིན་དུ་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕན་པ་འདོད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཅི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྲན་ལྟ་བུར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྨ་རྒོད་དག་ལ་དྲང་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཁེངས་པ་དག་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་པ་རྣམས་
ཡིན་ནོ། །གཡོ་ཅན་དག་ལ་གཡོ་མེད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཐིབས་པོ་སྤྱོད་པ་དག་ལ་སྒྱུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ཞུགས་པ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་
ཡིན་ནོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་དག་ལ་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་།མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་དག་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་
སྤམ་གོང་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་བག་ཚ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
མི་འཕོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུལ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བླ་མ་དག་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་དག་ལ་ཞེས་དང་བཅས་
པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་དག་ལ་རི་མོར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དག་ལ་ངོ་མཚར་ཐོབ་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་དག་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་འཇུག་


[94B] །ཆོས་སྨྲ་བ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཙམ་དུ་ཕངས་པར་སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སངས་
རྒྱས་དག་ལ་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ནན་ཏན་དག་ལ་སྙིང་པོར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་རྣམས་ཡིན་
ནོ༑ ༑སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་འཁོར་བ་ལ་ཕྱོགས་
པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བས་ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པ་དང་མི་གཙང་
བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ་།འཕགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་
རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མང་བས་བློ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཤེས་པས་
འཕགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཐོས་པ་དང། བག་ཡོད་པ་ལ་གནས་པས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་བདག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་


[95A]༄༅། །པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་།འཕགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པས་ལོག་པར་མི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཡིན་ནོ།།
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་གཞོལ་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་ལམ་མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་གཙང་མ་
ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་གསང་ཚིག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་དང། བཀུར་
སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདུ་འཛི་དག་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་རྒྱུས་ཀྱི་གཏམ་དང། རྒྱལ་པོའི་གཏམ་དང། ཆོམ་རྐུན་གྱི་
གཏམ་དང། བུད་མེད་ཀྱི་གཏམ་དང། གཞད་གད་ཀྱི་གཏམ་དང། དམག་གི་གཏམ་དང། འཐབ་ཅིང་རྩོད་པའི་གཏམ་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་།ཡུལ་ངན་པ་དང། ལྗོངས་ངན་
པ་དང། ཡུལ་འཁོར་ངན་པ་དང། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང་ཚོང་དུས་དང། རི་བྲག་ངན་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གར་དང། བྲོ་དང། བཞད་གད་དང། གླུ་ལ་ཆགས་
པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་དང། མཚམས་


[95B] རྒྱུན་སྨན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་དང། ཞེ་སྡང་མང་བ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་དང་
བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་བཏང་བ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཡེང་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའི་སེམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་
འཆལ་བ་རྣམས་དང། བླུན་པ་ལྐུགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་དང། མི་འཇིགས་པ་རབ་ཏུ་
སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ཡང་དག་པར་ཆད་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ། སྒྲ་བསྙུངས་པ་ལ་དགའ་བའོ།།
ཚིག་མི་མང་ཞིང་དུལ་བའོ། །ཞི་ཞིང་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་དབེན་པ་དང། ནགས་ཚལ་ཐིབས་པོ་དང། རྩྭ་དང། ཤིང་དང། ལྡམ་ལྡུམ་ཡོད་པ་དང། ས་ཁྱོན་ཆུང་ངུ་དང། ཆུ་ངོགས་དང་
རི་ཁྲོད་དང། ཕུག་སྣ་ཚོགས་དང། རི་དང། རྡོ་དང། རྩེ་མོ་དང། གཡེའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱོགས་དེ་
དག་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། གནས་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དེ་དང། དེ་དག་ཏུ་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པར་གནས་པ་དང། ཐོས་པ་དང་


[96A]༄༅། །སེམས་པ་དང། སྒོམ་པ་སྟུག་པོའི་མཐོང་ན་གནས་པ་དང་བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། གཟུངས་དང། དབང་དང་བཟོད་པའི་སྒོ་བརྒྱ་
སྟོང་ལ་རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་མཐོང་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་
ཐོབ་པ་དང། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་
ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་འདྲ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་བག་མཆིས་པར་གནས་ཤིང་སྒྲུབ་པ་སྙིང་
པོར་བགྱིད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལགས་སོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའོ། །གཞན་ཡང་སྒྲུབ་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །བག་
མཆིས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་མ་ཉམས་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒྲུབ་


[96B] །སྒྲུབ་པ་ན་བཟོད་པ་རྩོམ་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྟོགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱེ་བའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་
རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འདོར་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་བསམ་གཏན་རྩོམ་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་བསམ་གཏན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའོ། །བག་
མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོད་པར་མི་བགྱིད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་
བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་དམིགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བགྱིས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །བག་མཆིས་
པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའོ་།སྒྲུབ་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །སྒྲུབ་
པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བའི་བཀོད་པ་ཀུན་སྟོན་པའོ་།བག་མཆིས་པ་ནི་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་གྲངས་མ་མཆིས་པ་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །
སྒྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། །བག་མཆིས་པ་ནི་སྔར་བགྱི་བ་བགྱིས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོར་ཉེ་བར་མཆི་བའོ། །བག་མཆིས་


[97A]༄༅། །པ་ནི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཚལ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང། བག་མཆིས་
པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒྲུབ་པ་འདི་དང། བག་མཆིས་པ་འདི་ལ་བརྩོན་
པར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྣམ་
པར་གནོན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཞིག་ལ་གནས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་
ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྙམ་དུ་གང་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཆོས་གང་གི་མིང་དུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བཏགས་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་དག་དེ་
ལྟར་རྟོག་པ་ན་གང་འདི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དེ་
དག་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་གང་ཅི་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །ལ་ལ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་


[97B] ཕྱོགས་ན་མི་གནས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཆོས་རང་གི་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་གིས་རང་གི་སེམས་
ཤིན་ཏུ་བཟུང་བ་དང། ཤིན་ཏུ་མཐར་གཏུགས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ཐུལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བརྩམ་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་གང་
ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་དང། ཉེས་པ་རྣམས་ཡོད་ཀྱི། སེམས་མེད་པ་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་དང། ཉེས་པ་རྣམས་མེད་དོ་སྙམ་སྟེ། དེ་ལྟ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་
བཟློག་ནས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ནི་སེམས་ལ་རག་ལས་བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ལ་རག་ལས་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་
པ་ལགས་ཏེ། བདེ་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་གི་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་འདི་ལགས་སོ། །གང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བར་མཚུངས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་དེ་ནི་སེམས་ཏེ། གང་སེམས་འདི་འདྲ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལོག་
པར་ཞུགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཞིང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ངོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྙེད་


[98A]༄༅། །ཅིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ལོག་པར་འཇུག་པར་བྱ་བའི་མི་རིགས་སོ་སྙམ་མོ། །དེའང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང། ཉེས་པར་སྤྱོད་
པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ངན་སོང་དུ་སྐྱེའོ། །ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ལྷ་དང། མིར་སྐྱེའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡོངས་
སུ་སྤངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ལགས་ཏེ། མྱུར་དུ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ལགས་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དོ། །གང་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཞེ་ན། གང་རྟེན་ཏེ་བྱུང་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་བསྟན་པ་ཙམ་དང། ཐ་སྙད་ཙམ་དང། བཏགས་པ་ཙམ་དང། བརྡ་ཙམ་དང། དོན་དམ་པ་མངོན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ནི་
མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །འདི་ནི་སྟོན་པ་པོའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་


[98B] སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཆོས་གང་གི་མིང་དུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྙམ་ནས་དེས་གང་འདི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་
མི་མཐོང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་སོ་སྙམ་དུ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་
འདིར་ཆོས་ཅི་ཞིག་འགགས། གང་འགགས་པས་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་སྙམ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་གང་འགགས་པས་འཆི་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རྗེས་
སུ་མི་མཐོང་ངོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། བདུད་རྩི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ནི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་མི་ཆགས་པ་ལགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཡིད་དང། གནས་པ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཉེས་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ནི་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་ལགས་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་
སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཐོབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་མཉམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལགས་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་མི་མཉམ་པ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་ཚོལ་བ་དེ་ཙམ་དུ་འཆིང་བའོ། །མི་ཚོལ་བ་ནི་ཐར་པའོ། །དེ་བས་ན་ཐར་པ་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་མི་བཙལ་བར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་


[99A]༄༅། །དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་བ་ཞེས་བགྱི་པ་འདི་ནི་མཉམ་པའི་ཚིག་གོ་།འདི་ནི་ཟབ་པའི་
ཚིག་གོ་འདི་ནི་ལེན་པ་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་གོ་འདི་ནི་གཞི་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་གོ་འདི་ནི་ཀུན་གཞི་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་གོ་འདི་ནི་རྟེན་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་གོ་འདི་ནི་དེ་ལོ་
ན་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆེ་དང་ལྡན་པ་
ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་དག་གིས་བཤད་པ་རྣམས་ཐོས་སམ། ཐོས་ནས་ཀྱང་དད་ཅིང་དེ་
བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་མཆིས་སྙམ་བགྱིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མི་མོས་པ་མང་བ་ལ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་མཆིས་
བགྱི་བ་མ་བརྩམས་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་མཆིས་ཀྱི། གང་འཕགས་པས་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དཀོན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང། རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་པ་དང་


[99B]མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་བདག་ལ་མི་བསྟོད་པ་དང། གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཆིས་
བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཆིས། གང་བདག་
རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང། གཞན་དམན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་མཉམ་པ་རྣམས་
ལའང་མཉམ། མི་མཉམ་པ་རྣམས་ལའང་མཉམ། མཉམ་པ་དང། མི་མཉམ་པ་རྣམས་ལའང་མཉམ་ཞིང། མཉམ་པ་དང། མི་མཉམ་པར་ཡང་མི་རྟོག་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་[?]
པར་བརྗོད་པ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཚིག་གཅིག་ཐོས་པས་ཚིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་དོན་དང། ལེའུ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། དོན་དང། གཞུང་ལ་གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་མི་
འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཆོས་ཐོས་ནས་ཞི་བར་ཡང་མི་འགྱུར། གཡེང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང། གང་ཆོས་ཐོས་ནས་
འཆིང་བར་ཡང་མི་འགྱུར། ཐར་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང། གང་ཆོས་ཐོས་ནས་འཇུག་པར་ཡང་མི་འགྱུར། ལྡོག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང། གང་ཆོས་ཐོས་ནས་བྲི་བར་ཡང་མི་


[100A]༄༅། །འགྱུར། གང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང། གང་ཆོས་ཐོས་ནས་དད་པར་མི་འགྱུར། ཁྲོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང། གང་ཆོས་ཐོས་ནས་འཁོར་བར་
ཡང་མི་འགྱུར། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པས་ཆོས་ཉིད་འདི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་དག་ལ་
ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མཆིས་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་མཆི་བ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པ་ལྟ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། གང་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པ་འདི་ནི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་བ་
དང༑ ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་
ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་གང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་
པ་བགྱི་བར་རྡོ་མི་ཐོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་ལྟ་བར་གྱུར་ནས་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་འཆད་དོ། །འདི་ནི་ཉན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སླད་དུའོ། །གང་བདག་


[100B]ནས་ཆོས་སྟོན་པ་མ་ལགས། གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མ་ལགས། གཉིས་ཀར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མ་ལགས། བག་ལ་
ཉལ་དུ་བཏགས་ནས་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྒྲོ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་མཆིས་པ་ལས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཆོས་གང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་
གང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པའི་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲོ་བཏགས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞེས་བགྱི་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞེས་
བགྱི་ཞེ་ན། སྒྲོ་བཏགས་པ་གང་སྟོང་བ་ཉིད་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མི་སྤོང་བ་དང། མི་སྐྱེ་བ་དང། མི་འགག་པ་དང། མཐུན་པ་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་
ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་འདོར་བ། ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་གཅོད་པ། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་དེ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བའི་བྱང་


[101A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལགས་སོ། །གང་སྒྲོ་བཏགས་པ་འདི་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་
པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང། གང་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྗོད་པ་པོ་དང། གང་དག་ལ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་
དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་གོ་གང་འདི་ལྟར་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་
པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པ་ལྟ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱི་འདི་
ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་བསོད་
ནམས་ཚོལ་བས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་བགྱིད་པ་དེ་ནི་དེའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་སྐྱོན་ཆགས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་
ཏུ་མངོན་པར་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང། བསོད་ནམས་མ་ལགས་པ་དང། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བགྱིད་དོ། །བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཆགས་


[101B] ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་ཏེ། བདག་ལ་ཕན་པ་དང། གཞན་ལ་སྨན་པར་བགྱིད་པ་རྡོ་[?]མི་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ གང་བདག་ལའང་མི་སྨན། གཞན་ལའང་མི་སྨན་པ་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་བགྱིད་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཆོས་འཚལ་བ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་དང། བསོད་
ནམས་མ་ལགས་པ་དང། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །མི་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །གང་ཆོས་ཀུན་འཚལ་བ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཚོལ་བའང་མ་ལགས། མི་ཚོལ་
བའང་མ་ལགས་སོ། །ཁམས་རྣམས་ཚོལ་བའང་མ་ལགས། མི་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཚོལ་བའང་མ་ལགས། མི་འཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཚོལ་བའང་མ་ལགས། མི་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །མི་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ་།དེ་ནི་བདེན་པ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་
རྫུན་པ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་ཡུལ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་ཡུལ་རྣམས་ལས་འབྱུང་བ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ཚོལ་
བའང་མ་ལགས། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་སྤོང་བ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ནི་འཁོར་བ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་


[102A]༄༅། །དེ་ནི་འཐབ་པ་དང། རྩོད་པ་དང། འགྱེད་པ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས། ཅང་མི་སྨྲ་བ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཚོལ་བའང་མ་ལགས། ལྟ་བར་
གྱུར་པ་རྣམས་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །སྨོན་པ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས། སྨོན་པ་མ་
མཆིས་པ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཚོལ་བའང་མ་ལགས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །ཆོས་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་
ཆོས་མ་ལགས་པ་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ཚོལ་བའང་མ་ལགས། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དགེ་འདུན་ཚོལ་བའང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཆོས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། འབྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་མི་ཚོལ་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་འབྱུང་བ་ལགས་སོ། །ཐར་པའང་
ཀུན་ཏུ་མི་ཚོལ་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལགས་སོ། །གང་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ཆགས་པའང་མ་མཆིས་ཁོང་ཁྲོ་བའང་མ་མཆིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི་དེའི་བདག་གིའམ། གཞན་གྱིའང་མ་ལགས་སོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའང་མ་མཆིས། འདོར་བའང་མ་མཆིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། འདོར་བ་


[102B] །འཇུག་པའང་མ་མཆིས་ལྡོག་པའང་མཆིས་ཏེ། འཇུག་པ་དང། ལྡོག་པ་དེ་གཉིས་ཀ་སྐྱོན་ཆགས་པ་ལགས་སོ། །གང་དུའང་དགའ་བའང་
མ་མཆིས། ཡིད་མི་བདེ་བའང་མ་མཆིས་ཏེ། དགའ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དེ་གཉིས་ཀ་སྐྱོན་ཆགས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་
པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པ་བགྱིད་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་
ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཆོས་དང། ཆོས་མ་ལགས་
པའི་འདུ་ཤེས་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་བགྱིད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་མ་རིག་པས་ཁེངས་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་
ཚོལ་བའི་རིགས་ཀྱི་བུས་ནི་ཆོས་མ་ལགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་མ་ལགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
དུ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་དེའི་ཆོས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ནི་གང་ནས་ཀྱང་བླང་བ་མ་ལགས། གང་དུའང་བཀུར་བ་མ་ལགས་སོ་།ཆོས་ནི་སུ་ལའང་རག་ལས་པའང་མ་ལགས་


[103A]༄༅། །རང་དབང་ཅན་ཡང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ནི་གང་དང་ཡང་རིང་བ་མ་ལགས། གང་དང་ཡང་ཉེ་བའང་མ་ལགས་སོ། །ཆོས་ནི་ཡུལ་
ནའང་མ་ལགས། ཕྱོགས་ནའང་མ་ལགས་སོ། །ཆོས་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་འཇུག་གི། ཐ་མ་དང། འབྲིང་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་པའང་མ་ལགས། ཆོས་ནི་ཐ་མ་དང། འབྲིང་རྣམས་ལ་
འཇུག་གི། རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་པའང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའང་མ་ལགས། འདུ་ཤེས་མ་མཆིས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའང་
མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འདུ་ཤེས་འཆིང་བ་དང། འདུ་ཤེས་མ་མཆིས་པ་འཆིང་བ་དང་བྲལ་བ་མི་མཐོང་བའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། ཆོས་ནི་སྤང་བར་བགྱི་བའང་མ་ལགས། བསྒོམ་པར་འགྱི་བའང་མ་ལགས་ཏེ་སྤང་བ་དང། བསྒོམ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ནི་གང་གི་སླད་དུ་སྦྱིན་པར་བགྱི་བའང་མ་ལགས། སྦྱིན་པར་མི་བགྱི་བའང་མ་ལགས་ཏེ། བདག་པོ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་འཚལ་བ་དེ་
ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་སྒྲུབ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་མཛའ་བའི་དངོས་པོར་ཡང་མི་འཇུག། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་མི་མཛའ་


[103B] བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྤྲོས་པ་མ་མཆིས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཉེ་བའང་མ་ལགས། སོ་
སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་རིང་བའང་མ་ལགས་ཏེ། གང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་འཚལ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་
པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱི་
འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དབེན་
པ་ཚོལ་བས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་བགྱིད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པས་དབེན་པ་
ལ་གནས་པའོ། །སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བས་གཅིག་གི་ཅིག་ཤོས་འཚལ་བ་མ་ལགས་སོ། །ཚོལ་བ་དང་བྲལ་བས་གཅིག་གིས་ཅིག་
ཤོས་ཚོལ་བ་མ་ལགས་སོ། །བགྱི་བ་མ་མཆིས་པས་གཅིག་ལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་བསྟང་བ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང། དབེན་པ་དབེན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་


[104A]༄༅། །འདི་ནི་མི་གཉིས་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ། མི་གཉིས་པ་ལས་གུད་ན་ཆོས་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མ་
མཆིས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན། མཚན་མ་མཆིས་པའི་རང་བཞིན། སྨོན་པ་མ་མཆིས་པའི་རང་བཞིན། མངོན་པར་འདུ་མི་བགྱིད་པའི་རང་བཞིན། མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་
བའི་རང་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའང་མ་ལགས། རྣམ་པར་མ་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་
པའང་མ་ལགས། སྦྱིན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའང་མ་ལགས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་
ལགས། གནོད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། བཟོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། བརྩོན་འགྲུས་
བརྩམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། ཤེས་རབ་འཆལ་
པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོབ་པ་མ་ལགས་ཏེ། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཞེས་


[104B] །ཐོབ་པ་འདི་འདྲ་བ་འདི་ནི་འདུ་བྱེད་སྤྱོད་ཡུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། སེམས་སྤྱོད་ཡུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། གཉིས་པ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས་
དམིགས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། སྤོང་བ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས་འབྱུང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་
ཀྱིས་མ་ལགས། སངས་རྒྱས་སུ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས་ཆོས་དང། དགེ་འདུན་དུ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས། འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
གཉིས་སུ་ལྟ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང། ཆོས་ཚོལ་བ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཅིའང་ཚོལ་བ་མ་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་
ཅད་མི་ཚོལ་བ་ནི་ཆོས་ཚོལ་བའོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་སམ། ཆོས་མ་ལགས་པ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་
གང་རློམ་སེམས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །གང་ཆོས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །གང་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་
ཆོས་སོ་སྙམ་མོ། །གང་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པར་བགྱིད་


[105A]༄༅། །ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རང་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཆོས་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་སྒྲ་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ། གང་སྒྲ་མི་འབྱིན་
པ་ནི་དེའི་ཆོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་ལ་སྒྲ་མི་འབྱིན། རྣ་བས་སྒྲ་རྣམས་དང། སྣས་དྲི་རྣམས་དང། ལྕེས་རོ་རྣམས་དང། ལུས་ཀྱིས་
རེག་བྱ་རྣམས་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒྲ་མི་འབྱིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་ལ་སྒྲ་མི་འབྱིན་ཅེ་ན། ཕྲད་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །
མིག་ནི་གཟུགས་ལ་ཕྲད་པར་མི་བགྱིད། རྣ་བས་སྒྲ་ལ་མ་ལགས། སྣས་དྲི་ལ་མ་ལགས། ལྕེས་རོ་ལ་མ་ལགས། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་ལ་མ་ལགས་ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་ཕྲད་
པར་མི་བགྱིད་དོ། །གང་ཕྲད་པར་མི་བགྱིད་པ་དེ་ནི་སྒྲ་མི་འབྱིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ན་ཆོས་ལ་སྒྲ་འབྱིན་པ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། གཅིག་གིས་གཅིག་མ་འཚལ། རྣམ་པར་མ་འཚལ། མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་འབྱུང་བར་མི་བགྱིད། འཇིག་པར་མི་


[105B] འདྲི་བར་མི་བགྱིད། འཕེལ་བར་མི་བགྱིད། ཆགས་པར་མི་བགྱིད། མི་ཆགས་པར་མི་བགྱིད། འཁོར་བར་མི་བགྱིད། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་བགྱིད་དེ་
འདི་དག་ནི་སུའི་ཡང་མ་ལགས། འདི་དག་ནི་ཅིའང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་འདི་དག་ནི་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་བགྱིད། ཆགས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཆོས་འདི་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར། རྣམ་པར་བྱང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་དེ་ལྟར་འཚལ་ཏོ། །བདག་གིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་བདག་གིས་འདི་ལྟར་འཚལ། འདི་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་མཆི་བ་འདི་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་འགྱུར་བའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱེ་མ་ཆེད་རྣམས་
ནི་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ནི་བདག་ཅག་གི་འགྱུར་བའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །གང་དེ་ལྟར་འཚལ་བ་དེ་ནི་སུ་དང་ཡང་མི་རྩོད་དོ། །གང་མི་རྩོད་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་
པའོ། །གང་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་གང་ནས་ཀྱང་འཇུག་པར་ཡང་མི་བགྱིད། མི་འཇུག་པར་ཡང་མི་བགྱིད། སྦྱོར་བར་ཡང་མི་བགྱིད། མི་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་
བགྱིད༑ འགྲོ་བར་ཡང་མི་བགྱིད། སྡིག་པར་ཡང་མི་བགྱིད། འབྲི་བར་ཡང་མི་བགྱིད། འཕེལ་བར་ཡང་མི་བགྱིད་དེ། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་མཐོང་ངོ། །ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་


[106A]༄༅། །རིག་པའི་ཚུལ་དུ་མཐོང་ངོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་མཐོང་སྟེ། གང་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་
ངོ༑ ༑གཞན་དུ་ན་མིང་ཙམ་དང། བཏགས་པ་ཙམ་དང། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་ནི་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ། །མིང་དེའང་མིང་མ་མཆིས་པའོ། །བཏགས་པའང་བཏགས་པ་
མ་མཆིས་པའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱང་ཐ་སྙད་མ་མཆིས་པའོ། །ཆོས་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ། །སངས་རྒྱས་མཐོང་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་མཐོང་བས་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མཐོང་ངོ། །རྒྱུ་དང། རྐྱེན་མཐོང་བས་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་ངོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་
མ་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཉེས་པར་མི་བགྱིད། མི་མཉེས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་
དོ༑ ༑དེ་ཆོས་མཉེས་པར་ཡང་མི་བགྱིད། མི་མཉེས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་དོ། །དེ་དགེ་འདུན་མཉེས་པར་ཡང་མི་བགྱིད། མི་མཉེས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཟོད་
པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདུད་རྣམས་དང་ཡང་མི་རྩོད་ན། ཆོས་མཐུན་པ་རྣམས་དང་མི་རྩོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་མི་འཚལ་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མ་ལགས་


[106B] ༑བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ཕྱོགས་སུ་འགྲུབ་པར་མཐོང་བས་གང་དང་ཡང་རྩོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྩོད་པ་མ་མཆིས་པས་སུ་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྒྲ་འབྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་
མ་མཆིས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་བཞིན་དུ་གྱུར་པ། མཉམ་པར་གནས་པ། མཉམ་
པར་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །གང་དུའང་མི་མཆི། གང་ནས་ཀྱང་མ་མཆིས་པས་དེའི་སླད་དུ་ལྡན་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་
ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་ཅུང་ཟད་སྨྲ་བ་དང། ཀུན་སྨྲ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པ་དག་བརྗོད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ཐོབ་པར་
བགྱིད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་མཆི་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པ་ལྟ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར། ཁྱོད་ཀྱི་འདི་
ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་པ་ན་དགེ་སློང་ལྔ་སྟོང་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་
རྣམ་པར་དག་གོ་ལྷའི་བུ་ལྔ་སྟོང་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །གང་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ཐོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[107A]༄༅། །དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །དོན་ཡོད་ཅིང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་ངོ། །རབ་འབྱོར། འདི་ནི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མ་འགགས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡི་གེར་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཡི་གེ་ནི་མི་འགྱུར་བས་དེའི་སླད་དུ་ཡི་གེ་ཞེས་བགྱིའོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཡི་གེ་ཙམ་དུ་བས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡི་གེའི་འབྲུ་དེ་དག་ནི་ཁོང་ནས་ཀྱང་སྒྲ་མི་འབྱིན་སླད་རོལ་ནས་ཀྱང་སྒྲ་མི་འབྱིན་ཏེ། སྒྲ་འབྱིན་
པ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལྟར་བདག་ཅག་ནི་སྒྲ་འབྱིན་ཏོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡི་གེའི་འབྲུ་རྣམས་མི་ཟད་པར་ཡང་མི་འགྱུར། འཕེལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡི་གེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་མཆིས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་ཐོས་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དང། མཚན་མ་མེད་པའི་སྒྲ་དང། སྨོན་པ་


[107B] ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲ་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའི་སྒྲར་ཐོས་སོ། །དེའི་ཆོས་གང་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་འགལ་བ་མ་ལགས་སོ། །
དེ་ཆོས་གང་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་འགལ་བར་མི་མཐོང་གི། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པར་མཐོང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པ་དང། མི་འགལ་
བར་མཐོང་ངོ། །དེ་གང་ལས་ལྡོག་པ་དང། གང་དུ་འཇུག་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། སེམས་ཅན་
གྱི་དོན་བགྱི་བ་ལ་མི་ཕྱོགས་པའང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བཟོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྤོབས་པ་ཟབ་མོ་འཐོབ་སྟེ་
སྤོབས་པ་ཟབ་མོ་གང་ཞེ་ན། གང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པའོ། །ཕན་པའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། ཕན་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། མི་ཕན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ངན་པའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། ངན་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཇི་ཙམ་གྱི་གཏམ་གྱིས་སེམས་ཅན་
བདེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་གྱི་གཏམ་བགྱིས་པ་འདི་ནི་ངན་པའི་སྤོབས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །མྱུར་བའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། མྱུར་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་མྱུར་དུ་སེམས་ཅན་


[108A]༄༅། །རྣམས་འདུལ་བའོ། །འབྲས་བུ་མཆིས་པའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། འབྲས་བུ་མཆིས་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་
སེམས་ཅན་ཐར་བར་བགྱིད་པའོ། །ལྷན་ཅིག་པའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྨྲ་བའོ། །སྐྱེ་བའི་སྤོབས་
པའང་འཐོབ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ཚིག་གཅིག་བསྟན་པས་ཚིག་བརྒྱ་སྟོང་ལས་ལྷག་པའི་སྤོབས་པ་སྐྱེའོ་།ཡང་བའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། ཡང་བའི་
སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་བརྡ་བགྱིས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ནས་སྟོན་པའོ། །བདེ་བའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། བདེ་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། བདེ་བའི་སྤོབས་
པ་གང་གིས་འདུལ་བ་རྣམས་ཉན་པས་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཅང་ཤེས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། ཅང་ཤེས་ཀྱི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་
པ་ལས་མི་འདའ་བའོ། །དུལ་བའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། དུལ་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་རྒྱགས་པ་དང། བག་མེད་པ་མི་སྐྱེད་པའོ། །ཞི་བའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་
སྟེ༑ ཞི་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་བདག་དང། གཞན་རྣམས་ཞི་བར་བགྱིད་པའོ། །སྒྲའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། སྒྲའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སེམས་ཅན་


[108B] །དབེན་པའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། དབེན་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་
འདུལ་བའོ། །མཐོ་བའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། མཐོ་བའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འདུལ་བའོ། །ཐུན་མོང་མ་ལགས་པའི་སྤོབས་པའང་
འཐོབ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ལགས་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་མ་འདྲེས་པ་དང། སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པའི་གཏམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་སྤོབས་
པའང་འཐོབ་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཏམ་རྣམས་བགྱིད་པའོ། །མ་སྨད་པའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། མ་སྨད་པའི་སྤོབས་པ་གང་
ཞེ་ན། གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བགྱིད་པའོ། །རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་
ཚར་གཅོད་པའོ། །སྟོན་པའི་སྤོབས་པའང་འཐོབ་སྟེ། སྟོན་པའི་སྤོབས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་འཁོར་བཞི་ལ་བག་མི་ཚ་བར་ཆོས་སྟོན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་
ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པར་བགྱིད་དམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་


[109A]༄༅། །པ༑ མ་འགགས་པ། ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་ནོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་
ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཚོལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཛིན་པ་བཙལ་བར་བགྱིའོ། །དེ་
ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་བཙལ་བ་དེ་ལ་བརྩོན་པར་གྱུར་པས་ཆོས་འཛིན་པ་རྣམས་ལས་
བཙལ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ལས་ཆོས་སྐྱེའོ། ཟང་ཟིང་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ལུས་དང། སྲོག་ལ་མི་ལྟ་
བ་རྣམས་དང། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང། དབེན་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་གྲོང་རྡལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་
ལས་མ་ལགས་སོ། །འགྲོགས་ན་བདེ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། འགྲོགས་ན་མི་བདེ་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པ་
རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །དེས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། མགུ་དཀའ་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སེམས་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྨན་ཅན་


[109B] །སེམས་དབེན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། སེམས་ཆགས་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སྡིག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། སྡིག་མ་
འཆབ་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ལས་ཆོས་སྐྱེ་ཡི། སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་
རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ་།བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། གནོད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་
པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་
པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ་།མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། ཐོས་པ་ཉུང་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བརྩོན་པ་
རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། ངན་པའི་བསམ་པ་སེམས་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །ལེགས་པར་བགྱིད་པའི་ལས་བགྱིད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། ངན་པར་བགྱིད་པའི་ལས་བགྱིད་པ་རྣམས་ལས་
མ་ལགས་སོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་གསང་ཚིག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་


[110A]༄༅། །མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི། ལྟ་བར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བསླབ་པ་འཚལ་བ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་ཡི་
བསྟན་བཅོས་འཚལ་བ་རྣམས་ལས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང། གང་བསླབ་པ་འཚལ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་ལགས་སོ། །བསླབ་པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་བསླབ་པ་གསུམ་དུ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ལྷག་པའི་
སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལ་
སློབ་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སློབ་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་
པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པའང་ལགས་ལ། སོ་སོར་ཐར་པ་ཙམ་གྱིས་དག་པར་ཡང་མི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྡོམ་པ་ལ་རྟོན་པ་ལགས་སོ། །ཆོ་ག་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་ལགས་ལ། ཆོ་ག་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ཙམ་གྱིས་དག་པར་ཡང་མི་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་


[110B] སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྟོན་པ་ཡང་ལགས་སོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རབ་ཏུ་ཕྲ་བ་དག་ལ་འཇིག་པར་ལྟ་བའང་ལགས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའང་ལགས་
སོ༑ ༑དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་འཚལ་བས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་འཇིགས་ཤིང་
སྐྲག་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་ཁོ་ན་འཚལ་བ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་
སྤྱོད་ཡུལ་བ་རྣམས་ལགས་ཏེ། རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྤྱོད་ཡུལ་བ་མ་ལགས་སོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་སློབ་
སྟེ༑ སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་མ་ཞེས་བགྱིའོ། །མཚན་མ་མ་མཆིས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། སྨོན་
པ་མ་མཆིས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། མངོན་པར་འདུ་མི་བགྱིད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བར་མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་སློབ་པ་འདི་ནི་
ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་སློབ་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་


[111A]༄༅། །པའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་
པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་རྣམས་ལ་སློབ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་སེམས་
ཀྱི་བསླབ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སློབ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་
ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལགས་ཏེ། བསླབ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་སྲུང་བ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་ལགས་སོ། །གང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་སྙེམས་པ་སྟེ། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེས་སེམས་


[111B]།བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་
ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དབེན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། འདུ་འཛི་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ་
བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ངང་
ཚུལ་ཅན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཉན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གཏམ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། དཔག་ཚད་བརྒྱར་ཡང་སོང་ནས་ཆོས་སྟོན་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་
པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་གྱི། བདག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་མ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སེམས་ཅན་


[112A]༄༅། །རྣམས་བྱང་ཆུབ་པར་འཚལ་གྱི་བདག་ནི་མ་ལགས་སོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པས་རབ་ཏུ་ནོར་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཀྱི། བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནི་མ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱོར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་
ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དགེ་བ་རེ་རེའི་ཕྱིར་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མ་མཆིས་པར་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་སྤྲོ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱེ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཡན་
ལག་གི་དམ་པ་མགོ་འང་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་བགྱིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་
པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བཟོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་
ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་
ཅད་དང། བྱ་བའི་བརྩམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་འཁྲུགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་མཚུངས་


[112B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་མི་འདའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་དང་མཐུན་པར་
བགྱིད་དམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་
གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བདག་དུལ་བ་དེ་སེམས་ཅན་གཞན་འདུལ་བའི་སླད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་པ་དང། ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་ཇི་ཙམ་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་ཁམས་སུ་བཏགས་པས་བཏགས་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་འདུལ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་
སྐྱོའོ༑ ༑དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཡིན་ན། དེ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དང། བརྩོན་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་མ་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་


[113A]༄༅། །པ་དང། དཔྱོད་པ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྨོན་པ་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་དང། སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་མི་སྤྱོད་དོ། །
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐ་དད་
པ་མི་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྲོག་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ་དེ་ལ་འཆི་འཕོ་དང། སྐྱེ་བ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སླུ་བ་ཐམས་ཅད་
མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བདག་པོ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དྲན་
པ་དང་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བླང་བ་དང། དོར་བ་མི་འཇུག་གོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པས་
དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འོང་བ་དང། འགྲོ་བ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དབང་པོས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དམན་པ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོབས་ཀྱིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འཇོམས་
པ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་གི་ཡན་ལག་གིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལམ་གྱིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བྱ་བ་ངན་པ་དང་


[113B]ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོབས་བཅུས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་འཇིགས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིགས་
པ་དང། སྐྲག་པ་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་འདྲེས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་
མ་རིག་པ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མ་མཆིས་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་པ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་མིང་དང། གཟུགས་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་
མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་གཉིས་པས་དེ་ལ་རེག་པ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་ཚོར་བ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངའི་
མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་སྲེད་པ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཐུ་རྩལ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་ལེན་པ་མི་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་སྲིད་པ་མི་འཇུག་གོ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འཆི་འཕོ་མ་མཆིས་པས་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མི་འཇུག་གོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྙིང་པོ་ཅན་ལགས་པས་དེ་ལ་རྒ་བ་མི་འཇུག་གོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་ཟད་པས་དེ་ལ་


[114A]༄༅། །འཆི་བ་མི་འཇུག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་ལམ་ལགས་སོ། །ལམ་འདི་ལ་
རྣམ་པར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ལགས་སོ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུལ་བ་ལགས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་མི་རྫི་བ་ལགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ལགས་སོ། །ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །མི་དབུལ་བ་ཞེས་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྟན་པ་ཞེས་
བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་པ་ཞེས་བགྱིའོ་།བྱ་བ་བྱས་པ་དང། བྱེད་པ་བྱས་པ་དང། བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །རྒྱ་མཚོ་ལྟར་
གཏིང་ཚོད་མཐའ་ཡས་པ་དང། རི་རབ་ལྟར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བགྱིའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པར་བགྱིད་ལགས་སམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཉེ་བ་འཁོར། ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་


[114B] ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་
ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལགས་སོ། །དམ་པའི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བགྱིད་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་
ནི་ཆོས་བླ་མར་གྱུར་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རྣམས་ལུང་ནོད་
པ་དང། ཁ་ཏོན་བགྱིད་པ་དང། དོན་དང་ཚིག་སེམས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང། སྒྲུབ་པ་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཅིའང་རུང། ངག་གི་ལས་གང་ཅིའང་རུང། ཡིད་ཀྱི་ལས་གང་ཅིའང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བས་འཇུག་


[115A]༄༅། །གོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་གནས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་ངོ་།དེ་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་འདི་ལྟ་བུས་འདུ་ཤེས་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་
པ་སྒྲུབ་པ་དང། བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པ་དེ་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་ཡང་མི་
འཚལ་ལོ། །ཁམས་རྣམས་ལ་སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་ཁམས་ཡོངས་སུ་དོར་བར་ཡང་མི་འཚལ་ལོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་གྲོང་སྟོང་ལྟ་བུར་སོ་སོར་
རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་སྐྱེ་མཆེད་ཡོངས་སུ་དོར་བར་ཡང་མི་འཚལ་ལོ་།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་
སྐུ་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པའང་མི་འདོར་རོ། །ཚོར་བ་ལ་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་
འཇུག་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་རྩོམ་པའང་མ་ལགས་སོ། །འདུ་ཤེས་ལ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒྲུབ་པ་མི་


[115B] །འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མི་སྒྲུབ་པའང་མ་ལགས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་
ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་པ་མི་སྒྲུབ་པའང་མ་ལགས་སོ། །སྦྱིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་རེ་བ་
སྒྲུབ་བོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་སྒྲུབ་བོ། །བཟོད་པས་དུལ་བ་དང། ཞི་བ་སྒྲུབ་བོ་།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་
ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་བོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དང། སེམས་ཡོངས་སུ་ལས་སུ་རུང་བ་སྒྲུབ་བོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་སྒྲུབ་བོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་
པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྒྲུབ་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དང། སེམས་དྲི་མ་མེད་པ་སྒྲུབ་བོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་
ཤེས་སྒྲུབ་བོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པའི་མཆོག་སྒྲུབ་བོ་།སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་ཐེ་
ཚོམ་མེད་པ་སྒྲུབ་བོ། །ལམ་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་བོ་།ཚངས་པའི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲང་པོ་སྒྲུབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང། གང་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་


[116A]༄༅། །པ་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྤྲོས་པ་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ་ནི་དམ་
པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་དགའ་བ་མ་ལགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཚན་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། མཚན་མ་མཆིས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་ལགས་ཏེ། མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྨོན་ལམ་ཡང་དག་པར་ཆད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
སྨོན་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་ཏེ། སྨོན་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དམིགས་པ་ཅན་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །ང་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །མངོན་
པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ་།རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་གནས་པ་ལ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་
ལགས་སོ། །ཕྲག་དོག་དང། སེར་སྣ་ལ་གནས་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་སོ། །འདོད་པ་དང། གནོད་སེམས་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་དམ་


[116B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང། འགག་པ་མ་མཆིས་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། གང་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་འོང་བ་མ་མཆིས་པ་དང། འགྲོ་བ་མ་མཆིས་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་
དག་བདག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའང་མ་ལགས། རྣམ་པར་བྱང་བའང་མ་ལགས་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའང་མ་མཆིས། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་
ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འཛིན་ཀྱང་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པའང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་
ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཀྱང་ཆོས་མ་ལགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་


[117A]༄༅། །སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཡང་བདག་གི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་
དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་ཀྱང་ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་ཀྱི་བརྟུལ་བའང་མ་ལགས་པ་
དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་ཡང་ཆོས་དང། ཆོས་མ་ལགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བའི་སླད་དུའམ། སྤང་བའི་སླད་དུའང་མ་ཞུགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་
ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུའམ། མངོན་སུམ་དུ་བགྱི་བའི་སླད་དུའང་མ་ཞུགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་
ཅད་ལ་སེམས་མི་འཛིན་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའང་མ་ལགས། སློབ་པའང་མ་ལགས། དགྲ་བཅོམ་པའང་མ་
ལགས། གང་ལའང་གནས་པ་མ་ལགས་ལ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ཀྱང་ཟད་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་


[117B]དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་མྖིའང་ཐམས་ཅད་དུའང་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུ་ཤེས་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བདུད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བགྱིད་ཀྱང་བདུད་དང། བདུད་ཀྱི་རིས་རྣམས་
ཀྱང་མི་དམིགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ་།གང་དག་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའང་སྔ་ན་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཀྱང་མི་འཐོབ་པ་
དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཡང་སེམས་ཅན་དང། ཆོས་གང་ཡང་འཇུག་པ་མ་མཆིས། ལྡོག་པའང་མ་
མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་ཀྱང་རྩོད་པའང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སྐྱེ་ཡང་གསར་པའང་མ་ལགས་རྙིང་པའང་མ་ལགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་འཆི་བའང་མ་
མཆིས། ཟད་པའང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་ཡང་གང་དུའང་མི་མཆི་བ་དེ་


[118A]༄༅། །དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་ཀྱང་མངོན་པར་བརྗོད་པའང་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའང་མི་ཆགས་ལ་གང་ལས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ཕྱོགས་པ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་
པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་པར་
བགྱིད་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་མཐུན་ནོ་།ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་ཡང་དག་
པར་བརྗོད་པ་འདི་བརྗོད་པ་ན་ལྷའི་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུམ་ཁྲི་ཉི་སྟོང་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་
ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ནི་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་
པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕུབ་མ་བོར་ནས་འབྲས་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མ་ལགས་པ་བོར་ནས་ཆོས་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་


[118B] འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བོར་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། གནོད་སེམས་བོར་ནས་བཟོད་པ་དང། ལེ་ལོ་བོར་ནས་བརྩོན་འགྲུས་དང་
རྣམ་པར་གཡེང་བ་བོར་ནས་བསམ་གཏན་དང། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་བོར་ནས་ཤེས་རབ་འཛིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་
ཡང། ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་ནི་ཆོས་མ་ལགས་སོ། །གང་མི་སྨོན་པ་དེ་ནི་མི་འཛིན་ཏོ། །གང་མི་འཛིན་པ་དེ་མི་སྲུང་ངོ། །གང་མི་སྲུང་བ་དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མི་མོངས་སོ། །གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མི་
མོངས་པ་དེ་མི་རྩོད་དོ། །གང་མི་རྩོད་པ་དེ་མི་བཟོད་དོ། །གང་མི་བཟོད་པ་དེ་རྨ་མི་ཕྱིན་ཏོ། །གང་རྨ་མི་ཕྱིན་པ་དེ་མི་འཇུག་མི་ལྡོག་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་པ་འདི་ནི། བཅོམ་ལྡན་
འདས། ཆོས་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་


[119A]༄༅། །པས་ལུང་མི་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདོད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། འདོད་པ་དང་བྲལ་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་
འཇིག་རྟེན་དང་མི་མཐུན་པ་སྨྲ་བ་ནི་ལུང་བསྟན་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་མ་མཆིས་ཏེ། གང་ལུང་སྟོན་པ་དེའང་དེ་བཞིན་དུ་
མ་མཆིས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་ལུང་བསྟན་པ་དེའང་མ་མཆིས། གང་ལུང་སྟོན་པ་དེའང་དེ་བཞིན་དུ་མ་མཆིས་ན་འདི་ལ་ལུང་བསྟན་པར་ག་ལ་འགྱུར། གཞན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ནི། འདི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཞེས་གསུང་ངོ་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དེ་ལྟར་ཤེས་
པ་དེ་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པས་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་ལ་ལུང་བསྟན་ཀྱང་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་དེ་འདི་ལྟར་བདག་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་
བར་ལུང་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པའང་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་


[119B] བྱང་ཆུབ་ནི་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ལགས་དོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ལགས། བྱང་ཆུབ་ནི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ལགས། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་
མ་ལགས། བྱང་ཆུབ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ལགས། བྱང་ཆུབ་ནི་ནང་ནས་ཀྱང་མ་ལགས། སླད་རོལ་ནས་ཀྱང་མ་ལགས་
གཉིས་ཀ་མ་མཆིས་པའི་བར་ནས་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་བདག་བྱང་ཆུབ་བོ། །བདག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་
སོ་སྙམ་པ་འདི་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ནི་དགའ་བའང་མ་ལགས། མི་དགའ་
བའང་མ་ལགས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ལ་ནི་མི་འཕེལ་མི་འབྲིའོ་།འོད་བྱེད་པའི་ས་ལ་ནི་མི་རྨོངས་མི་ལྟའོ། །འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་གྱི་ས་ལ་ནི་མི་སྤོང་མི་འཐོབ་བོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱང་
དཀའ་བའི་ས་ལ་ནི་མི་སྐྱེ་མི་དགའོ། །མངོན་དུ་གྱུར་གྱི་ས་ལ་ནི་ཆགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར། མི་ཆགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ལ་ནི་མི་འགྲོ་མི་ལྡོག་གོ་མི་གཡོ་
བའི་ས་ལ་ནི་མི་འགུལ་བ་མི་བསྐྱོད་དོ། །ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་མི་འགྲུབ་མི་སྒྲུབ་བོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ས་ལ་ནི་མི་རྟོགས་རྟོགས་པར་མི་བགྱིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་


[120A]༄༅། །ཐམས་ཅད་མཛད་ཀྱང་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་སྟེ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་བ་ཞེས་
བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོན་པ་ལ་དབང་
འཐོབ་སྟེ། སྟོན་པ་ལ་དབང་བ་དེས་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མི་མོངས་སོ། །སྤོབས་པ་ལ་
དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་རྒྱུན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རེ་རེ་བརྩམས་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སྟོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་བས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་རེ་རེ་ལས་རྣམ་
པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་གང་དང། གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དང། དེར་སྐྱེའོ་།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་སེམས་ཀྱི་
སྐད་ཅིག་གི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བུར་འཚལ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་བྱིན་གྱི་རླབས་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་རི་དྭགས་དང། བྱ་དང། རྩྭ་དང་
ཤིང་དང། རྩིག་པའང་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་ཏོ། །གཡོག་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་གཡོག་མང་པོ་དང། གཡོག་


[120B] །ལྟ་བ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཡིད་དུ་མི་མཆི་བ་མི་མཐོང་ངོ། །ཉན་པར་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་རྣམ་པར་མི་མཆི་བ་མི་ཐོས་སོ། །མནོམ་པ་ལ་དབང་
འཐོབ་སྟེ། དེས་དྲི་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དྲི་ཉིད་དུ་མནོམ་མོ། །ལྕེ་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་ཟས་སུ་འགྱུར་གྱི། ཟང་ཟིང་གི་ཟས་སུ་ནི་མ་ལགས་སོ། །ལུས་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ་
དེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འགྱུར་གྱི། ཟང་ཟིང་གི་ལུས་སུ་མ་ལགས་སོ་།སེམས་ལ་དབང་འཐོབ་སྟེ། དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་ན་སྦྲང་བུ་དང། གྲོག་མ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང། སྤྱོད་
པའང་རབ་ཏུ་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་དགས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་
ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བགྱི་བ་གཞན་མ་མཆིས་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བར་བས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་


[121A]༄༅། །ལྡན་འདས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་མི་རེ་བའི་
སྦྱིན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མ་ལགས་པ་སེལ་ཅིང་དོན་སྒྲུབ་པའི་དོན་སྤྱོད་པ་
དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དགའ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་མཐུན་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ་བཞི་གང་ཞེ་ན། ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པའི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ཟང་ཟིང་མ་མཆིས་པའི་སེམས་
ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བས་བླ་མ་ལ་གུས་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་
སྟེ༑ ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་
སྟེ༑ བཞི་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཆོས་སྦྱིན་པ་དང། འདོད་པ་ཉུང་བས་དབེན་པར་གནས་པ་དང། དབེན་པར་གནས་པས་བསམ་གཏན་


[121B] གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དུ་འཇུག་པས་སྤྱོད་ལམ་མ་འཁྲུགས་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་
ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བདེན་པར་སྨྲ་བས་སྤོབས་པ་དང། ཆོས་སྨྲ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་དང། བཟོད་པ་སྨྲ་
བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་དང། འདུལ་བ་སྨྲ་བས་དབང་པོ་སྡོམ་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །
གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ལེགས་དགུ་མཆིས་པས་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང། ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་
པར་འཛིན་པས་མགུ་སླ་བ་དང། ཇི་སྐད་སྨྲ་པ་དེ་བཞིན་བགྱིད་པས་གཡོ་མ་མཆིས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བས་སྒྱུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་
ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ནང་ཞི་བས་
གནོད་པར་མི་སེམས་པ་དང། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་མ་རྨོངས་པ་དང། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པས་མི་བརྐམ་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་


[122A]༄༅། །བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་མ་ཁེངས་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །གཞན་
ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཟབ་པའང་ལགས་ལ་གསོང་པོར་ཡང་སྨྲ་བ་དང། སྲེད་པའང་མ་མཆིས་
ལ་མཉེན་ཞིང་སྙན་པར་ཡང་སྨྲ་བ་དང། ལྟ་བའང་མ་མཆིས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མི་འདོར་བ་དང། དོན་དམ་པ་སྤྱོད་ཡུལ་བའང་ལགས་ལ་ཀུན་རྫོབས་ཀྱི་བསླབ་པའི་
རྗེས་སུའང་འཇུག་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བར་བགྱི་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱུང་བ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་དང། རིགས་པས་ངེས་པར་
བྱུང་བ། དབང་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ། ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལ་མཁས་པ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་དགའ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ། བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་ཅིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ། ཅང་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ། ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བགྱི་བ་ཆེན་པོ་བགྱིད་


[122B] སྐྱེ་བོ་ཆེན་པོ་རྟེན་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་རྩེན་པ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་འཆི་འཕོ་མ་མཆིས་ཀྱང་སྐྱེ་ལ། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་
ཀྱང་འཆི་བ། བགྱི་བ་བགྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ། སེམས་གྲོལ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་སྤྱོད་པ་ངོམས་ཀྱང་ཚོལ་བ་
དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་མཆིས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཀྱང་གཞན་ལ་འདྲི་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏིང་ནི་རྟོགས་པར་རྔོ་ཐོགས་ཀྱི། སེམས་
ཅན་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ནི་རྟོགས་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ནམ་མཁའ་ནི་གཞལ་བར་རྔོ་ཐོགས་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཆེན་
པོ་དེ་དག་གི་སེམས་ནི་གཞལ་བར་མི་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རླུང་ནི་གཟུང་བར་རྔོ་ཐོགས་གྱི། སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་ཡུལ་ནི་སྤྱོད་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་ཆུ་རྙེད་པར་རྔོ་ཐོགས་གྱི། སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལས་ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ནི་རྙེད་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་
ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྦྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིག་བཟང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་


[123A]༄༅། །སེམས་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་སྙིང་པོ་ཙམ་
དུ་བས་ཏེ། སེམས་ཙམ་མོ། །རྫས་མ་ལགས་པའོ། །རྫས་མ་མཆིས་པའོ། །སྒྱུ་མ་ལྟར་རྩ་བ་མ་མཆིས་པའོ། །འདོད་པས་རྣམ་པར་བ་སྒྲུབས་པའོ། །བྱེད་པ་པོ་དང། ཚོར་པ་
བོ་དང་བྲལ་བའོ། །མི་གནས་པའོ། །གནས་དང་བྲལ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོག་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ལགས་པའོ་།གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པའོ།།
གཉིས་དང་བྲལ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ང་ཡི་བ་མ་མཆིས་པ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་མཆིས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་པོ་མ་མཆིས་པ། ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ། མི་གནས་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་
བྲལ་བ། རྟོག་པ་སེལ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པར་བགྱི་བ་ཙམ་དང། ཤེས་པ་པོ་སྟོང་པའི་ཕྱིར་བླང་དུ་མ་མཆིས། བཀུར་ཏུ་མ་མཆིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་
འཚལ་བར་བགྱི་བ་ཙམ་དུ་བས་ན། འདི་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་པོ་བདག་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས། སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་


[123B]བྱའོ་སྙམ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་སྐྱེ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་
བགྱིའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་སེམས་དང། བདེ་བའི་སེམས་དང། བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་
ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་སེམས་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཞི་བའི་སེམས་དང། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རྨ་མི་ཕྱིན་པའི་སེམས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཕྱིན་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་
དང༑ བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་པའི་སེམས་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་དང། བྱམས་པས་མཉེན་པའི་
སེམས་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་མི་ཟློག་པའི་སེམས་དང། དགའ་བ་ཆེན་པོས་འགྱོད་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོས་དྲི་མ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་
སྦྱིན་པས་འཇུངས་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང། སྙན་པར་སྨྲ་བས་ཐིབས་པོ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང། དོན་སྤྱོད་པས་མཉམ་པའི་སེམས་དང། དོན་མཐུན་པས་ལྟག་ན་མ་


[124A]༄༅། །མཆིས་པའི་སེམས་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་དང། །མཚན་མ་མ་མཆིས་པས་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང། སྨོན་
པ་མ་མཆིས་པས་མི་གཡེང་བའི་སེམས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སེམས་དང། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་མི་ཕྱེད་པའི་སེམས་
དང། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སེམས་དང། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སྨོན་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་མཆོག་ཏུ་
འཛིན་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང། གཏོང་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དགེ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་
པའི་སེམས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བརྩམས་ཏེ། བསྐལ་
པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་བསྟན་ཀྱང་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་
པ་ནི་ཚད་མ་མཆིས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་


[124B] འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེགས་པར་སྐྱེས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པས་མ་སྐྱེས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཅི་ལགས་ཞེ་ན། མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་ནི་ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་སོ་།མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་སོ་།སྨོན་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་
མཆིས་སོ། །མངོན་པར་འདུ་མི་བགྱིད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་མ་མཆིས་སོ། །བདག་མ་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བདག་ཏུ་
ལྟ་བ་མི་འབྱུང་ངོ། །སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ། །སྲོག་མ་མཆིས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་
སྟེ༑ དེ་ལ་སྲོག་ཏུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་འགགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆད་པར་


[125A]༄༅། །ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་བ་སྟེ། དེ་ལ་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིག་པར་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་
བགྱིས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ།། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་པ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དགེ་འདུན་དུ་ལྟ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་
ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེད་དཔོན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་པར་འཚལ་བར་བགྱི་ཡི། བདག་ཉིད་ནི་མ་ལགས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་གྱི་སླད་དུ་ཐམས་ཅད་རྩོམ་ཡང་སེམས་ཅན་ཡང་མི་དམིགས་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་
པོའང་མི་འདོར་རོ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཡང་མི་དམིགས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་
ཅད་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བའི་གོ་ཆའང་མི་འདོར་ཞིང། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱིའོ། །གང་སེམས་ཅན་གྱི་བགྱི་བ་


[125B]།གང་འཁོར་བ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ་ལམ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་
མི་འདོར་བ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བདག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གོ་བགོས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་
པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་གོ་ཆ་འཚལ་བར་བགྱིད་པ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བགྱིད་བ་འདི་
ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བསླབ་པ་དང། དམ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་མི་མཉམ་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་
བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བགྱིད་པ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བདག་ཉིད་བཟོད་པ་དང། དེས་པ་ཕུན་སུ་མཚོགས་
པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བཟོད་པ་དེ་དང་དེས་པས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ་།གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བགྱི་


[126A]༄༅། །བའི་སླད་དུ་བདག་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་བརྩམས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བརྩོན་འགྲུས་དེས་སེམས་ཅན་གཞན་
དག་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བདག་ཉིད་སེམས་ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ་
གང་ངེས་པར་རྟོག་པ་དེས་གཞན་ཡང་ངེས་པར་རྟོག་ཏུ་འཇུག་པ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བདག་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་རྩོལ་བ་
འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་བགྱིད་པ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །
གང་བརྩོན་པའང་མ་ལགས། མི་བརྩོན་པའང་མ་ལགས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་བགྱིད་པའང་མ་ལགས། མི་བགྱིད་པའང་མ་ལགས་པ་དེ་ནི་དེའི་སྙིང་
རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སྐྱེ་འང་མི་འཕོ་བ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་འཕོ་བའང་མི་གཡོ་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སྨྲའང་བརྗེ་ད་
པ་མ་མཆིས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་གྲོལ་ཡང་འཆིང་བའང་མི་འདོར་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་འཚང་རྒྱའང། ཁོང་དུ་ཆུད་


[126B]།གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཀྱང་འདའ་ལ་ནུབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་
ལུས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་ཕྱེ་མར་ཡང་འགྱུར་ལ་རུས་པ་དང། རྒྱུས་པ་དང། ཁྲག་དང། ལུས་ཀྱང་མ་མཆིས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་རིང་བསྲེལ་དེ་དག་
བས་པར་ཡང་མི་འགྱུར། འཕེལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སྦྱིན་པའང་སྦྱིན་ལ་གཏོང་བའང་མཆིས་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་པ་ཆེན་
པོ་ལགས་སོ། །གང་སྨོན་ལམ་ཡང་འདེབས་ལ་འཇོག་པའང་མ་མཆིས་པ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་སྲུང་ཡང་སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་བགྱིད་པ་འདི་ནི་དེའི་བྱམས་
པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །གང་འཕེལ་བའང་འཕེལ་ལ་ལྷག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་
ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་ཏོག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་རྟོག་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ངེས་པར་རྟོག་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའོ། །ངེས་པར་རྟོག་པ་གཙོ་བོར་བགྱིད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདེ་


[127A]༄༅། །བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་འཐོབ་སྟེ། དེ་ནི་གཟུངས་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཟུངས་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་
ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཆུད་མི་གཟོན་པ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། གཞན་དག་ཀྱང་
ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། གཞན་དག་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུང་པར་བགྱིད་པ་འདི་ནི་གཟུངས་ཞེས་བགྱིའོ། །གང་གིས་མི་གཡོ་བ་དང། མི་རྟོག་པ་དང། གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་
བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འཛིན་པ་དང། དྲན་པར་ཡང་མི་བགྱིད་བསྐྱུད་པར་ཡང་མི་བགྱིད་པ་དང། གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འཚལ་ཏེ། འཚལ་ནས་ཀྱང་
སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་དང། གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཐོས་ཏེ། ཐོས་ནས་ཀྱང་འཕགས་པ་མ་ལགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོ་རྙེད་པ་དང། འཕགས་པས་སྨྲས་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་དང། གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་གཅིག་བཟུང་ནས་བསྐལ་བར་བསྟེན་ཀྱང་དེའི་སྤོབས་པ་མཐར་
མི་ཕྱིན་ཅིང་བས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། གང་གིས་བརྗོད་པ་དང་མི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་འཚལ་བ་དང། གང་གིས་སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པར་འཚལ་


[127B] གང་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་
པ་ཐོས་ཏེ། ཐོས་ནས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གི་ཐད་ན་ཆོས་ཉན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སྒྲིབ་
པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཟུངས་ཞེས་བགྱིའོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་གཟུངས་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་སྟོན་པ་དང་
ཆོས་ཀྱི་ཚིག་གཅིག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ལུས་པར་སྟོན་ཀྱང་དེས་དེ་རྒྱགས་པར་མི་འགྱུར། བག་མ་མཆིས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷག་པར་བསྡུ་བའི་གཟུངས་ཀྱང་
འཐོབ་སྟེ། དེས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མར་གྱུར་པའི་གཏམ་བརྗོད་ཅིང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མར་གྱུར་པའང་ལགས་སོ་།སེལ་བའི་གཟུངས་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། དེས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ། །ལྷག་པར་བསྡུ་བ་དང། སེལ་བའི་གཟུངས་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། དེས་དཀར་པོའི་ཆོས་
རྣམས་འཕེལ་བར་བགྱིད་ཅིང་ནག་པོ་རྣམས་ཟད་པར་བགྱིད་དོ། །སྒྲུབ་པའི་གཟུངས་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའང་འཚལ་ཅིང་དེ་སྒྲུབ་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་


[128A]༄༅། །པར་ཡང་མི་བགྱིད། སྤྱོད་ཀྱང་ལུས་དང། སེམས་ཀྱིས་བརྩོན་པར་ཡང་མི་བགྱིད། འཆད་ཀྱང་ཡི་གེ་རྣམས་སྒྲོ་འདོགས་པར་ཡང་མི་བགྱིད། སྤོང་
བར་ཡང་སེལ་བར་ཡང་མི་བགྱིད། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་ཀྱང་གང་དུ་ཆོས་གང་ཡང་སྡུད་པར་ཡང་མི་བགྱིད། ཉུང་ངུར་ཡང་བགྱིད་ལ་འགྲིབ་པར་ཡང་མི་བགྱིད། བརྗོད་
པར་ཡང་བགྱིད་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་པའང་མཆིས། མྱ་ངན་ལས་ཀྱང་འདའ་ལ་འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ། འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་ཀྱང་མི་
གཡོ༑ བདུད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་ཡང་བགྱིད་ལ་ལུས་དང། སེམས་དང། ངག་གིས་ཕ་རོལ་ཀྱང་མི་གནོན་པ་འདི་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་
མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཅིངས་པའམ། གྲོལ་བར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་མི་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་
ནི་གང་གིའང་མ་ལགས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའང་གང་ཡང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་འཕེལ་བར་ཡང་མི་བགྱིད། འབྲིང་


[128B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་གང་ནས་མི་མཆི། བཅིངས་པ་ནི་གང་དུའང་མི་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དགེ་སློང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་
བ་འདི་ལྟར་བདག་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཏེ་གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཚལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
གང་འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ནི་སྐྱོན་ཆགས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་འདི་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་
ན༑ བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་འདི་ལྟར་བདག་གི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཆོག་གིས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདའོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགེ་སློང་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ཏེ། བདག་གིས་དེ་དག་ཆོས་ཉིད་
ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགེ་སློང་ནི་བདག་གིས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་


[129A]༄༅། །སེམས་མོད་ཀྱི། དེའང་འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་དེ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བྱའོ་
སྙམ་དུ་སེམས་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་འཐོབ་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བས་ན་
རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚོལ་བའི་དགེ་སློང་གིས་བཅིངས་པ་བཙལ་བར་བགྱིའོ། །གང་གིས་བཅིངས་པ་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་མི་རྟོག་སྟེ་
དེ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་པར་མི་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་
ན༑ གང་ན་ཉོན་མོངས་པ་མཆིས་པ་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་མཆིས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཉོན་མོངས་པ་
ནི་མི་གཉིས་ཏེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ནི་མི་གཉིས་ཏེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་


[129B]རྣམས་པ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་སོ། །རྣམ་པར་དག་གོ་སྙམ་དུ་འཚལ་བ་ནི་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཡང་དག་པར་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནི་ཉོན་མོངས་པའང་མི་སེལ་ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པའང་མི་སྒྲུབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ལ་སོ་སོར་
རྟོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་འཐོབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ལགས་
སོ༑ ༑ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལ་གཡེངས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བློ་ཅན་བྱིས་པ་དེ་དག་ནི་ངན་སོང་དུ་གཞོལ་བ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡང་
དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྒྱུན་ལས་བཟློག་སྟེ་འཇུག་པར་བགྱི། རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་
པར་མི་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་གྱི། འཁོར་བ་ལས་ནི་མ་ལགས་སོ་།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འཇིགས་པར་བགྱིའོ། །འཁོར་བ་ལ་ནི་མ་ལགས་སོ། །འཁོར་བ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཐོབ་བོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་


[130A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་ཀྱང་འཐོབ་བོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་འཁོར་བ་ལ་ཞེ་འགྲས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་
ལ་ཞེ་འགྲས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་སོ། །འཁོར་བ་ན་གནས་པ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་ཡི་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བགྱི་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ལགས་པ་ཡོངས་
སུ་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཚོལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་བཙལ་
བར་བགྱི་སྟེ། དེ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ།།།།བམ་པོ་བདུན་པ་སྟེ་ཐ་
མ༑ དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་
ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ལ་བསླབ་པར་མི་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་གཅིག་རབ་ཏུ་གཟུང་ཞིང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བགྱིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་


[130B]ལགས་སོ། །ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་
ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལག་མཐིལ་དུ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་
རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་གང་དུ་མཆི་བ་དེར་དཔུང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་དུ་མཆི་བ་
དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གདུགས་ཤར་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མང་བར་འགྱུར་རོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་དུ་ཤར་བར་གྱུར་པ་དེར་བྱང་ཆུབ་བགྱིད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བགྱི་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྲོག་གི་དབང་པོ་མཆིས་ན་དབང་པོ་གཞན་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མཆིས་ན་བྱང་ཆུབ་བགྱིད་པའི་
ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་གསོལ་པ་


[131A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ། གང་ལ་བསམ་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
རིང་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ནི་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་ནའང་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང། རྩིག་པ་དང། ཤང་རྣམས་ལས་
ཆོས་འབྱུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་དག་པ་ནི་རང་གི་ཡིད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ཉིད་ལས་གདམས་ངག་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གང་ལ་རྐང་པ་མཆིས་པ་དེ་ལ་འགྲོ་བ་
མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་བསམ་པ་མཆིས་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཡན་ལག་
གི་དམ་པ་མགོ་གང་ལ་མཆིས་པ་དེ་ལ་འཚོ་བ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་གང་ལ་མཆིས་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གང་ལ་འཚོ་བ་མཆིས་པ་དེ་ལ་རྙེད་པ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་བསམ་པ་


[131B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཞུགས་ཤིང་མཆིས་ན་ཞུགས་འབར་གྱི་ཞུགས་ཤིང་མ་མཆིས་ན་ཞུགས་མི་
འབར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་མཆིས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འབར་གྱི། བསམ་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་མི་འབར་རོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྤྲིན་ཆགས་ན་ཆར་འབབ་ཀྱི་སྤྲིན་མ་ཆགས་ན་ཆར་མི་འབབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་མཆིས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་
རྣམས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་མ་མཆིས་ན་མི་འབྱུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཞུགས་ཤིང་གང་རྩ་བ་ཉམས་པ་དེ་ལ་མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུ་མི་འཁྲུང་ངོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་གང་བསམ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བས་རང་གི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་གཟུང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་
སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་བཟང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་གང་ཡང་འཁྲུགས་པར་མི་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་


[132A]༄༅། །སེམས་དཔས་རང་གི་སེམས་ཤིན་ཏུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་
གི་སེམས་ལ་རག་ལས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་འགའ་ཞིག་འཁྲུགས་པར་བགྱིད་ན། དེ་ཚེགས་ཆེན་པོས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་
པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་གང་ཡང་འཁྲུགས་པར་མི་བགྱིད་པ་དང། བསམ་གཏན་དུ་བགྱིད་པ་དེ་མ་ཉམས་པར་
གནས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནོངས་པ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་སེམས་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཏེ། སེམས་དེའང་
འཁྲུགས་པར་མི་བགྱིད་དོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་མཐོང་ངོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་སྒྱུ་
མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་ངོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་ནང་དང། ཕྱི་རོལ་དང། གཉིས་ཀ་མ་མཆིས་པར་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་
མི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་གཟུགས་མ་མཆིས། བསྟན་དུ་མ་མཆིས་ཐོགས་པ་མ་མཆིས། སྣང་བ་མ་


[132B] རྣམ་པར་རིག་པ་མ་མཆིས། རྟེན་པ་མ་མཆིས། གནས་མ་མཆིས་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་ངོ་།དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ནི་སེམས་སྙོམས་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ། །དེ་སེམས་སྙོམས་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་ཡང་མི་རྟོག། མི་ལྡོག། མི་འདོར། མི་འཛིན། མི་སྨོན་ཏོ། །གང་མི་སྨོན་པ་དེ་མི་འཛིན་ཏོ། །གང་མི་
འཛིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏེ། ཡང་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་གིས་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ་།གང་གིས་གཞན་ལ་གདུང་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་
གཞན་གྱིས་འཚལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ་།གང་གཞན་གྱི་དོན་མ་ལགས་པ་དང། དོན་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །གང་གིས་རིག་པ་མི་
སྐྱེད་པའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ལ་མི་འབབ་པ་དང། འཁོར་གོ་པ་མ་ལགས་པ་དང། རྣར་མི་སྙན་པའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །གང་


[133A]༄༅། །གཉིས་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་
འགྱུར་བའི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བར་མི་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིད་པའི་ཚིག་དེ་ནི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་
ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང། གཡོ་བ་མ་མཆིས་པ་དང། མི་གཉིས་པ་དང། གཉིས་དང་བྲལ་བར་མཐོང་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་འདོར་བ་འདི་ནི་དེའི་
སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ། །ཡང་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་སློབ་བོ། །གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསླབ་བ་
རྣམས་ལ་སློབ་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའི་མཛོད་འཐོབ་བོ། །དེ་ནས་ནམ་མཁའི་མཛོད་ཐོབ་པས་ཅི་འཚལ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བགྱིད་ཀྱང་གཏོང་བ་དང། སར་སྣ་ལ་གཉིས་སུ་
འདུ་ཤེས་པ་མ་ལགས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མ་ལགས། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མ་ལགས། བཟོད་པ་ལམ་ལགས། །གནོད་སེམས་ལ་མ་ལགས་བརྩོན་འགྲུས་ལམ་
ལགས། ལེ་ལོ་ལ་མ་ལགས། བསམ་གཏན་ལ་མ་ལགས། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་མ་ལགས། ཤེས་རབ་ལ་མ་ལགས། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་མ་ལགས་ཏེ། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་


[133B] སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆ་བ་འབབ་བོ་འཚལ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ལན་ཚྭའི་
རོར་རོ་གཅིག་གོ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པ་ལ་ཆོས་གང་དག་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རོར་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གདུགས་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགལ་བ་མ་མཆིས་ཏེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དེ་ལྟར་འཚལ་
པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དེ་གང་ཅུང་ཟད་སྨྲ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་གསུང་དུ་འཚལ་ཏོ། །གང་དེ་ལྟར་འཚལ་བ་དེ་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པར་སྟོན་ཏོ། །གང་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པར་སྟོན་པ་དེ་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་སྟེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་


[134A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་རྟེན་ལོག་པར་འཛིན་པ་ནི། འདི་སྐད་དུ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རབ་ཏུ་ཕྱེའོ་ཞེས་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལགས་ན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེད་པ་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལགས་ཏེ། བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་གཞན་དག་ལའང་ཡང་དག་པར་རང་
ཏུ་སྟོན་ཏེ། དེའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ལམ་སྐྱེད་པ། མ་བྱུང་བའི་ལམ་འབྱིན་པ། མ་བརྗོད་པ་རྗོད་པའོ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་མ་ལགས་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྲུང་བ་བགྱིད་དེ། དེའི་སླད་དུ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ཞེས་བགྱིའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བཟུང་བ་མ་ལགས་
ཀྱི༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པར་བགྱིད་དོ། དེའི་སླད་དུ་ཆོས་འཛིན་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་


[134B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་དང། བདག་དབེན་པས་གནས་པ་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི་བླང་བ་དང། དོར་བ་མ་མཆིས་པས་སེམས་མ་མཆིས་པའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྩམས་པ་མ་མཆིས་པས་ཡིད་མ་མཆིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི་བརྩམས་པ་དང་བྲལ་བས་རྙིང་བ་མ་ལགས་པའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་གཡོ་ཞིང་གཡོ་བ་མ་མཆིས་པས་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་
སྲོག་མ་མཆིས་པས་མི་འཆི་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཟས་མ་མཆིས་པས་གསོ་བ་མ་མཆིས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་ནས་འགྲུབ་པས་རྫས་མ་མཆིས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དབྱེར་མ་མཆིས་པས་དམན་པ་མ་ལགས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་མ་མཆིས་པས་དབྱེར་མ་མཆིས་པའོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་
མཚུངས་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདི་ལྟར་འཚལ་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འཚལ་ཏོ། །གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འཚལ་
བ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་འཚལ་བའོ། །གང་སྟོང་པ་ཉིད་འཚལ་བ་དེ་སུ་དང་ཡང་མི་རྩོད་དོ། །གང་སུ་དང་ཡང་མི་རྩོད་པ་དེ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ལ་གནས་པའོ། །གང་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ལ་


[135A]༄༅། །གནས་པ་དེ་གནས་པ་མ་མཆིས་པའི་གང་གནས་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ཡུལ་རྣམས་ལ་མི་ཟག་གོ་གང་ཡུལ་རྣམས་མི་ཟག་པ་དེ་སྐྱོན་མ་མཆིས་པའོ། །གང་
སྐྱོན་མ་མཆིས་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གང་ལགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་མི་གཉིས་པ་གསུང་བའོ། །གང་མི་གཉིས་པ་
གསུང་པ་དེ་འཁོར་བའང་མི་སྤོང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་མི་སྒྲུབ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་སྟོན་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་
པའོ༑ ༑ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །མཚན་མ་མཆིས་པ་དང། སྨོན་པ་མ་མཆིས་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་མི་བགྱིད་པ་དང་
མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་
ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ས་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡང་དག་པར་
བརྗོད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་འདི་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་དུ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བར་


[135B] །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བར་བགྱིད་པའི་ཚོང་དཔོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་གྱི་སྐྱོན་རྣམ་པར་བརྗོད་པའི་ཁྱིམ་བདག་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་རྣམས་བག་མཆིས་པ་ལ་
རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དུ་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་དང། ཚད་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའི་ཚངས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་མི་གོས་
བའི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །མཆོག་ཏུ་རྩོད་པ་མ་མཆིས་པའི་དགེ་སྦྱོང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཚངས་པའི་ཡུལ་ལ་མཁས་པའི་བྲམ་ཟེར་འགྱུར་རོ། །དུལ་ཞིང་གཡོག་ཀྱང་དུལ་བར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཞི་ཞིང་གཡོག་ཀྱང་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཅང་ཤེས་ཤིང་གཡོག་ཀྱང་ཅང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་
ཆོས་སྨྲ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་མི་འཇིགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་
དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་འདི་སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་ཁོང་
དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་དུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་


[136A]༄༅། །ན༑ འཇམ་དཔལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཟབ་སྟེ། བརྟགས་པའི་མཁས་པ་དང། མཛངས་པས་རིག་པའོ་།འཇམ་དཔལ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་འདི་ནི་སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་དུ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་དག་གིས་ཐོས་ཀྱང་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ་།འདི་ལ་གང་ལུས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་དང། གང་དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དེ་དག་གིས་ཐོས་པར་འགྱུར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བཟོད་པའང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་
རྒྱས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །འཇམ་དཔལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་བ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་རྙེད་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །འཇམ་དཔལ། གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་རྙེབ་
པས་རྙེབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པའང་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་སྨོས་
ཀྱང་ཅི་དགོས། ངའི་ཉན་ཐོས་གང་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་པ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་


[136B] །འཇམ་དཔལ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་ངན་དུ་བསམས་ཏེ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་སླ་ཡི། གཏན་གཞན་རྣམས་ལ་དད་པར་བྱས་ཏེ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟ་
མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ། གང་ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་མྱུར་བར་རྣམ་པར་ཐར་པར་གྱུར་ཏེ། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནི་དེ་
ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚུལ་འདི་ཐོས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། དེས་སྔོན་ཡང་ཚུལ་འདི་ཐོས་པར་གྱུར་ལ། ཐོས་ནས་
ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོས་བརྟན་པར་འགྱུར་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་འགྱུར་བ་དང། ཐོས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འཇམ་དཔལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཚུལ་འདི་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇམ་དཔལ་གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཚུལ་འདི་ཐོས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་འདི་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་འགྱུར་པ་དང། ལས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་
དང། སྨོན་ལམ་བཏབ་པར་འགྱུར་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་དྲང་ཞིང་མཉེན་ལ་འགྲོགས་ན་བདེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འཇམ་དཔལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་


[137A]༄༅། །ན་ཚུལ་འདི་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇམ་དཔལ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་
ལམ་བཏབ་པ་ཡིན། བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། ལྟ་བ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་བཞི་
པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་།འཇམ་དཔལ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་པ་ཡིན། གཟུངས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་དད་
པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། ཐོས་པའི་ཚོགས་བསགས་
པ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ཡིན། བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་རྟོགས་
པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་


[137B]མཐོང་བ་དང། ཚུལ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཐོས་པ་དང། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ་ཆད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
བྱང་ཆུབ་འདོད་པར་འགྱུར་བའང་མེད་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་ལྡག་པ་སྟེ། འཇམ་དཔལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚུལ་འདི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཉེན་པར་བྱའོ། །མྱུར་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདོད་
པས་ཀྱང་ཚུལ་འདི་མཉན་པར་བྱའོ། །ལུང་བསྟན་པའི་ས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཚུལ་འདི་མཉན་པར་བྱའོ། །ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བྱང་བར་འདོད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་
སྒྲིབ་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང། འགྲོ་བའི་སྒྲིབ་པ་བྱང་བར་འདོད་པས་ཀྱང་ཚུལ་འདི་མཉན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འདོད་པས་
ཀྱང་ཚུལ་འདི་མཉན་པར་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པས་ཀྱང་ཚུལ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ། གང་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་འཇུག་པ་དང། མི་
སྤོང་བ་དང། མི་སྨོད་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་


[138A]༄༅། །རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་མུ་ཏིག་གི་དོ་ཤལ་བརྒྱ་སྟོང་རི་བ་མགུལ་ནས་བཀྲོལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་གཏོར་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་
དུ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། སྦྱིན་པའི་ཆོས་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་
ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་མུ་ཏིག་གི་དོ་ཤལ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་གི་དྲང་ཐད་ན་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་རྣམ་པར་བཀྲ་བ། གྲུ་བཞི་ལྷམ་པ། ལྷ་དང། མིས་ལྟ་བར་བྱེད་
པ༑ ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པ་འདུག་པར་
གྱུར་ཏེ། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་བཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་གནས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལྷ་དང། མི་ཕལ་ཆེར་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར། རྨད་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། ཡ་
མཚན་དུ་བྱ་བ་སྐྱེས་ནས་སྤྱི་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་བཙལ་ནས་མིག་མི་འཛུམ་པར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་


[138B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་
བསྟོད་དོ། །ཡོན་ཏན་མང་པོ་ཀུན་གྱི་སྣོད་གྱུར་པ། །ས་དང་ལྷ་ཡུལ་འགྲོ་བའི་མགོན་གཅིག་པུ། །བདེ་གཤེགས་ཤི་ཞིང་རབ་ཏུ་ཞི་ལ་དགྱེས། །ཁྱོད་མཚུངས་འཇིག་རྟེན་མ་མཆིས་
ག་ལ་ལྷག་བློ་གྲོས་མཉམ་ཞིང་གཡོ་མེད་མཚུངས་པར་སྦྱོར་།བདག་པོ་ཐུགས་རྗེས་རབ་ཏུ་ཟིན་པའི་ཐུགས། །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་ཐུགས་ནི་མ་གོས་ཏེ། །ཕན་རན་ཡང་དག་བཀའ་
མཆིད་གསུང་ཞིང་སྤྱོད། །ཁྱོད་ལ་དགྲ་དང་ཟུན་ནི་མི་མངའ་སྟེ་།བདག་པོ་དགྱེས་དང་མི་དགྱེས་ཡོང་མི་མངའ། །སྨན་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་གསོ་མཛད་ཅིང། །ཐུགས་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་
རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྤྱོད། །ལྷ་མིན་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང། །གནོད་སྦྱིན་ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་མཆིས་ཞི་བ་ཐོབ། །མགོན་པོ་སྲིད་པ་གསུམ་ན་ཕན་མཛད་པ། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ལ་
བདག་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི། །བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་ནི་འདུས་མ་བགྱིས་མི་གཟིགས། །ཞི་ཐུགས་ཞི་ལའང་ཡོན་ཏན་མི་གཟིགས་ཏེ། །གཉིས་ཀའི་ཚུལ་སྤངས་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་
བར༑ ༑བདག་པོ་མྱ་ངན་འདས་ནས་འཇིག་རྟེན་སྤྱོད། །རབ་ཞིའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་གཏིང་ཚོད་ཡས། །སྟོབས་བཅུ་ཉིད་དུ་ཡོན་ཏན་མཁྱེན་པར་འགྱུར། །ས་དང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་


[139A]༄༅། །ཚད་མེད་ཆོས། །དགོན་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །སྲིད་པའི་ཆུ་བོར་མི་རྐྱལ་མི་ནུབ་ཅིང། །སེམས་ཅན་མཆོག་ནི་མི་ཁྱེར་མ་བཞུགས་
སོ༑ ༑ཁྱོད་ནི་གཅིག་པུ་སྲིད་མཚོའི་ཕ་རོལ་གཤེགས། །དཔེ་མེད་རྒྱ་མཚོའི་བློ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །པདྨ་བཞིན་དུ་ཆུ་ཡིས་མི་གོས་པ་།ས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་གྲོལ་རབ་
ཏུ་གསུང། །ཁྱོད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་སུ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། །མཚུངས་མེད་བློ་གྲོས་ཁྱོད་ལ་བདག་སྐྱབས་མཆི། །ཁྱོད་ནི་མི་མཁྱེན་ཅུང་ཟད་འདིར་མི་མངའ། །སྟོབས་བཅུ་ལྡན་
པས་ཀུན་ཏུ་ཡོང་མི་བསྙེངས། །འཁོར་ལ་ང་འདྲ་སུའང་མེད་ཅེས་གསུང། །དེ་སླད་ཁྱོད་ནི་དཔའ་བོ་གཅིག་པུ་རྒྱུ། །མི་གང་ཁྱོད་བཀའ་བདུད་རྩི་སྣོད་གྱུར་པ། །དེ་དག་
མདོར་ན་སྲིད་པའི་འཇིགས་དང་བྲལ། །སྨན་པ་དམ་པ་མཆོད་འོས་འཇིག་རྟེན་མགོན། །ཐུགས་རྗེ་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་བདག་སྐྱབས་མཆི། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་གི་བསམ་པ་མཁྱེན་ཏེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་བདག་གི་སླད་དུ་
མཆོད་པ་མི་བགྱིད་ཀྱི། གང་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་མུ་ཏིག་གི་དོ་ཤལ་ཕུལ་ཞིང་བསྟོད་པ་དང་


[139B] བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་བདག་གི་བསམ་པ་ལགས་སོ། །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་
པ་དེ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒོ་ཞལ་གྱི་ནས་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་ཐ་དད་པ་ཁ་དོག་དུ་མ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། བཙོད་ཁ་དང། ཤེལ་གྱི་
ཁ་དོག་ལྟ་བུ་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱས་ནས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གདུང་བའང་རབ་ཏུ་ཞི་
བར་བྱས། ལྷ་དང། མི་རྣམས་ཀྱང་སིམ་པར་བྱས་ནས་སླར་ལོག་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་དུ་མར་བསྐོར་བ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ།།
འོད་ཟེར་དེ་དག་མཐོང་བའི་འཁོར་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིད་འདུན་ཅིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་
ལུས་བཏུད་ནས་འདུག་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་


[140A]༄༅། །ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དང་
གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་དོན་ཞུས་པ། དཔའ་ཆེན་ཁྱོད་ཀྱིས་འཛུམ་མཛད་པས། །ལྷ་དང་མིར་བཅས་འཇིག་རྟེན་འདི་།ཁྱོད་ཀྱིས་འཛུམ་པ་མཛད་པ་
ལ༑ ༑ཐེ་ཚོམ་འཚལ་ནས་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དཔའ་བོ་ཁྱོད། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམ་པར་འདྲེན། །རྒྱུ་མ་མཆིས་པར་འཛུམ་མི་མཛད། །སྐྱོན་མི་མངའ་
བ་འཛུམ་དོན་གསུངས། །ཐུབ་པའི་ཞལ་ནས་འོད་བཏང་བ། །གསལ་ཞིང་དག་ལ་ཡིད་དུ་མཆི། །ལྷ་མི་ངན་སོང་མཆིས་པ་རྣམས། །དེ་ཡིས་རེག་པས་བདེ་བར་གྱུར། །སེམས་
ཅན་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཞལ་ནས། །འོད་ཟེར་དག་ནི་རབ་བཏང་བ། །དེ་ནི་ཅི་ཞིག་དོན་དུ་བསྟན། །ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་ལུང་བསྟན་གསོལ། །འོད་ཟེར་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དག་ཚེམས་ཀྱི་
ཕྲག་ནས་མཛེས་བྱུང་བ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཉི་མའི་ཟེར། །ཤིན་ཏུ་མཛེས་པར་ཤར་བ་དག་གང་སླད་འཇིག་རྟེན་དགར་འགྱུར་བ། །དེང་དུ་སྣག་ཚའི་མདོག་བཞིན་བགྱིས། །
མགོན་ཁྱོད་གང་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཞིང། །སུ་ཡི་བསྐལ་པ་ཉེ་བར་གནས་།རྒྱུ་དང་དོན་ནི་མ་མཆིས་པར། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་འཛུམ་མི་མཛད། །ཐུགས་རྗེ་ཐུགས་ཀྱིས་ལུང་སྟོན་


[140B] ༑ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པར་བསལ་བར་མཛོད། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཞལ་ནས་སུ། །འོད་ཟེར་བྱུང་ནས་སླར་ལོག་སྟེ། །འོད་ནི་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཡི། །དབུ་ཡི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་གྱུར་
པ༑ ༑གློག་རིས་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ། །དགེ་བ་དཔག་མེད་བཀྲ་བགྱིད་པ། །རྣམ་པར་འདྲེན་པ་དེ་དག་གིས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྤྱོད་པ་སྟོན། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་པ་འདི་བསྐལ་པ་བཅུ་གཉིས་ན། ལྷས་
མངོན་པར་བསྟོད་པའི་བསྐལ་པ་ལ་དགའ་བ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འོད་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རིག་པ་དང། ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་
གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་བསྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་
བོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཆེན་པོའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་གཅིག་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅུ་གཉིས་ཐུབ་པར་
འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཀུན་སྤྱོད་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་


[141A]༄༅། །ལོངས་སྤྱོད་པ་དང། ཀུན་སྤྱོད་པའང་དེ་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་
པ་མེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། འདི་ལ་སུ་ཞིག་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཞེས་སམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁོ་བོས་ནི་གང་
སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། གལ་ཏེ་གང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་
མཐོང་ན་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་བསྟིང་ངམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་
ལུང་མ་བསྟན་ཏམ། སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། དོན་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་དོན་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་མི་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱང་


[141B]སྟོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དོན་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་
འདི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ན། ཁྱོད་ཅི་ཞིག་ལ་ལྟོས་བསམས་ནས། འདི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དོ། །སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གདགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཕགས་
པ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ནི་བདེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ནི་ལོག་པའོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལོག་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པར་མི་
འོས་སོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། འཇིག་རྟེན་ནི་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པས་དངངས་སུ་འོང་ཞེས་དེ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བདེན་པ་ཡང་དག་པ་བཏང་
ནས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ལོག་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་བདེན་པ་ཡང་དག་པ་ལ་དགའ་བའོ་ཞེས་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་
པ་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་


[142A]༄༅། །ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། འདི་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པའོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང། ཀུན་
འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང། བདེན་པ་བཞི་མེད་དམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་
རབ་འབྱོར། སྡུག་བསྔལ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་འདུས་བྱས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་
འབྱོར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་རྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་སོ་ཞེས་མ་གསུངས་སམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་
ཀྱིས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདུས་བྱས་ཏེ་དེ་རྫུན་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་འདི་ལྟར་ཅི་ཞིག་ལས་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་
པ༑ རིགས་ཀྱི་བུ། སྡུག་བསྔལ་ནི་འདུས་བྱས་ཏེ་རྫུན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བདེན་པའོ། །སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདུས་བྱས་རྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་
ཅན་ཏེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའང་བདེན་པར་རུང་ངམ༑ རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་


[142B] བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། ཁྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པར་ག་ལ་འགྱུར། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། འགོག་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་
ཡིན་ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པར་མི་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། ཅི་འགོག་པ་དེ་ཉིད་འགོག་པའི་བདེན་པའམ་
འོན་ཏེ་ཆོས་གཞན་འགའ་ཞིག་འགགས་པ་ལགས་སམ། ཅི་ཞིག་འགགས་པས་འགོག་པའི་བདེན་པར་ཡིད་ཆེས། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། སྡུག་བསྔལ་
འགོག་པས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདུས་བྱས་ཏེ། རྫུན་པ་སླུ་
བའི་ཆོས་སོ་ཞེས་མ་སྨྲས་སམ། རབ་འབྱོར་གྱི་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། ཆོས་གང་རྫུན་
པ་ཡང་དག་པར་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འགོག་པ་མེད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་འགོག་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་མེད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱི་སྤོབས་པ་ལ་བདག་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་


[143A]༄༅། །སྤོབས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདེམ་པ་ནི་གང། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་གང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པའི་ཚུལ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་
ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་བདེན་པ་
མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་བདེན་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་བདེན་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་བདེན་པའོ། །མི་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། གང་དུ་བདེན་
པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་སྒྲུབ་པའམ་སྤང་བ་མེད་དོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་གང་
ཡང་མངོན་པར་མི་སྒྲུབ་སྟེ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། བདེན་པ་བདེན་


[143B]དྭགས་སོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། ཅི་ཙམ་དུ་རྟོག་པ་དེ་ཙམ་དུ་ལོག་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཐར་པའོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་
གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པས་ཁྱོད་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། གང་དག་རྙེད་པ་ལེགས་པར་
རྙེད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ལུང་མི་སྟོན་ཏོ། །གང་དག་རྙེད་པ་ལེགས་པར་མ་རྙེད་ཅིང་རྙེད་པ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ལུང་སྟོན་ཏོ་།གང་དག་རྙེད་པས་དགའ་བར་མི་སེམས་ཤིང་མ་རྙེད་པས་
སྲོ་ཤི་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །གང་དག་འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །གང་དག་སོ་སོའི་སྐྱེ་
བོའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ལ་ངེས་པར་གྱུར་པའང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །གང་དག་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་ན་དགའ་བར་མི་སེམས་པ་དེ་དག་ལ་ལུང་སྟོན་ཏོ། །
རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འདི་ཟབ་བོ། །སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། གང་དག་རྟོགས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མཐོང་བ་དེ་དག་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་
ཟབ་བོ༑ །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འདི་བལྟ་དཀའོ། །སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། ལྟ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་།རབ་འབྱོར་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འདི་


[144A]༄༅། །རྟོགས་པར་དཀའོ། །སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར། མི་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཚུལ་འདི་ལ་སུ་ཞིག་འཇུག་པར་འགྱུར། སྨྲས་
པ༑ གང་དག་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣ་
ལམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གྲག་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། གང་སྒྲུབ་པ་སྟེན་པའོ་
སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྨྲས་པ། གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལོག་པར་མི་སྒྲུབ་པའོ། །སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལོག་པར་མི་
སྒྲུབ་པ་ཇི་ལྟ་བུ། སྨྲས་པ། གང་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མི་འདོར་བའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་གང་
སྨྲས་པ། གང་ལུས་དང། སྲོག་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱིན་ཡང་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་མི་རེ་བའོ། །སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གང། སྨྲས་པ། གང་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་ཀྱི་བདག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་བདུན་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ནི་བླ་ན་མེད་པ་


[144B] །དགེ་སློང་ཉིས་བརྒྱ་ནི་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་བཟང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་
འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ནས་འདུག་པ་དེས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་
བའི་རྟེན་གྱི་གནས་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྷའི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་བའི་རྟེན་གྱི་གནས་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སེམས་
བསྐྱེད་པའོ། །ལྷའི་བུ་བཟང་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་སྦྱིན་པའང་སྤྱོད་
ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་
ཡིན༑ བཟོད་པའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མི་གཉིས་པའི་ཆོས་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བརྩམ་པ་མེད་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། བསམ་
གཏན་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་


[145A]༄༅། །པ་ཡིན། ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ཞི་གནས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་དང་
རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ལྷག་མཐོང་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་དུ་མེད་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའང་སྤྱོད་
ཡུལ་ལ་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ཡང་དག་པར་སྤོང་བའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་
རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྨོན་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། དབང་པོའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་
ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། སྟོབས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་
ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ལམ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པར་བྱ་བའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། འདུལ་བའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དུལ་བར་བསྒོམ་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་


[145B] ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་ལ་མི་ཆགས་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། འཁོར་བའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལའང་མངོན་
དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། སྐྱེ་བའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བའང་མངོན་
དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ཕུང་པོའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ཁམས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དབྱེར་མེད་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། སྐྱེ་
མཆེད་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་འཕགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ཆོས་ཉན་པའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ཆོས་སྟོན་པའང་
སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་
རབ་ཏུ་བསྐོར་བའང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པ་དང། ལྡོག་པ་མེད་པ་ལའང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན། ཉན་ཐོས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལའང་མངོན་དུ་
ཕྱོགས་པ་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ལྷའི་བུ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་


[146A]༄༅། །ཡུལ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷའི་བུ་བཟང་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོ་ག་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་
བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ལྟ་བ་དང། སེམས་ཅན་གཞན་བདེ་བ་ལ་གཏོང་བ་དང། འཁོར་བ་ན་གནས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཐོས་པ་དང། བག་ཡོད་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
ལ་གནས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལག་མཐིལ་དུ་འོངས་ཀྱང་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དད་པ་མཚུངས་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་
དད་པར་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་མཚུངས་པ་དང། འགེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང། རུང་བ་ལ་ཚོད་ཤེས་པ་
དང༑ དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དྲུང་དུ་གནས་ཤིང་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལ་སྙོམ་ལས་མེད་པ་དང། གྲོང་
དང། གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུགས་ནས་བྱམས་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་དང། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་འདུ་འཛི་ལས་འབྱོལ་བ་དང་


[146B] འཇམ་པོར་སྨྲ་བ་དང། སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང། གསོང་པོར་སྨྲ་བ་
དང༑ ཁྲོ་གཉེར་མེད་པ་དང། རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དགའ་བ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཆགས་པ་མེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང། །
འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་འགྲོགས་པ་དང། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་ཕངས་པར་སེམས་པ་དང། ཆོས་ལ་སྲོག་ཙམ་དུ་
གཅེས་པར་འཛིན་པ་དང། སྒྲུབ་པ་ལ་ཡན་ལག་གི་དམ་པ་མགོ་ཙམ་དུ་གཅེས་པར་སེམས་པ་དང། ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་
ཡོ་བྱད་ངན་དོན་གྱིས་ཆོ་ག་པར་སེམས་པ་དང། སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ཙམ་དུ་ཕངས་པར་སེམས་ཤིང་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང། ལུང་
ནོད་པ་དང། ཁ་དོན་ལ་བརྩོན་པ་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དང་བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་
འཇུག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང། སེམས་ལ་རྙོག་པ་མེད་པ་དང་


[147A]༄༅། །བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། ནང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་རྒྱུག་པ་དང། ལུས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་སྤོང་བ་
དང༑ གཏི་མུག་རྣམ་པར་འཇོམ་པ་དང། ཤེས་རབ་འབར་བར་བྱེད་པ་དང། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང། དུལ་བ་ལས་ཕྱིར་མི་འདའ་བ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཤེས་
པ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་དང། སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། སེམས་དྲི་མ་མེད་ཅིང་འོད་གསལ་བ་དང། རྟག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་
བརྩོན་པ་དང། བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་དང། རྟག་ཏུ་དགེ་བ་གང་ཡིན་ཚོལ་ཞིང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཆུད་མི་གཟོན་པ་དང་གཞན་དག་ལའང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་
དང༑ སེམས་ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང། རྟག་ཏུ་དབང་པོ་བསྡམས་པ་དང། རྟག་ཏུ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བ་དང། འཁོར་བ་མི་གཏོང་བ་
དང༑ རྙེད་པ་དང། མ་རྙེད་པ་དང། གྲགས་པ་དང། མ་གྲགས་པ་དང། བསྟོད་པ་དང། སྨད་པ་དང། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་སྒུལ་པ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་ཚོད་ཤེས་པ་དང། ཐམས་
ཅད་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞོག་པ་དང། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ལྷ་དང། མིར་སྐྱེས་དང། བཟོད་པས་མཛེས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་


[147B] བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང། བསྡུ་བའི་
དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། ཚངས་པའི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དུལ་བ་དང། བདེན་པ་དང། གཏོང་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་རྣམས་
ཀྱིས་སེམས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་དང། བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་ཟབ་པ་དང། འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པས་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་སྒོམ་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་སྒོམ་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་
དང༑ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཏོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་
བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་སྒོ་དང། སློབ་དཔོན་དང། མཁན་པོ་
དང༑ བླ་མ་ལ་སྲི་ཞུ་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང། རང་གི་ལུས་དང། སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང། ང་རྒྱལ་མེད་པས་གཟི་བརྗིད་


[148A]༄༅། །དང་ལྡན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདུད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བས་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བ་དང། ཆོ་མ་ཆོ་དགུ་བྱིན་པས་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་ཅང་ཤེས་པའི་ས་དང། བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་དང་སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྟོན་པས་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་དང། ཆོས་བྱིན་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་
པ་ཐོབ་པ་དང། དྲན་པ་རབ་ཏུ་བྱིན་པས་གཟུངས་ཐོབ་པ་དང་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སྤོབས་པ་ཐོབ་པ་དང། སྤོབས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པས་ཕྱད་པར་ལུང་སྟོན་པ་དང། ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་
ལ་བཟོད་པས་སྲིད་མེད་ཀྱི་བུའི་ལུས་ཐོབ་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ལ་བཟོད་པས་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་པར་འགྱུར་བ་དང། གཞན་དག་གིས་གནོད་
སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་བཞིན་པས་འདོམས་ཀྱི་
སྤ་བ་སྤུབས་སུ་ནུབ་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བྱིན་པས་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྦྱོར་བས་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་


[148B] རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་འགྲོགས་པ་དང་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ཁྲོ་བ་ཡོངས་སུ་འདོར་བས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དགའ་བ་
དང༑ ཕྲག་དོག་ཡོངས་སུ་འདོར་བས་རྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང། གྲགས་པའི་མཆོག་དང། གནས་བྱིན་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྟོན་པ་དང། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་
སུ་བཅད་པ་རབ་ཏུ་བྱིན་པས་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང། གྲགས་པའི་སྒྲ་དང། གསོང་པོར་སྨྲ་བས་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བས་ཚངས་པའི་སྒྲ་དང། འཇམ་པོར་སྨྲ་བས་
བྱ་ཀ་ལ་པིངྐའི་སྒྲ་སྐད་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་གྲགས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བས་དབང་གཅིག་པོར་འགྱུར་བ་དང། ལྟུང་བ་མི་
གླེང་བས་མངལ་གྱི་གནས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་དང། སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་པས་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། རྐུན་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་ནམ་མཁའི་མཛོད་དང། སྡུག་པའི་དངོས་པོ་
ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ལོངས་སྤྱོད་མི་ཟད་པ་དང། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དང། བརྫུན་
དུ་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་ངག་གི་གསང་བ་ཐོབ་པ་དང། ཕྲ་མ་ཡོངས་སུ་སྤོངས་བས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པ་དང། ངག་རྩུབ་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྟོད་པའི་


[149A]༄༅། །སྣོད་དང། ཚིག་ཀྱལ་པ་མི་སྨྲ་བས་གཡོག་མི་ཕྱེད་པ་དང། བརྣབ་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་གཏེར་ཆེན་པོ་རྙེད་པ་དང་གནོད་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་
བས་སྟེགས་སུ་གྱུར་པ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྟོན་པ་དང། ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བས་སྟོབས་བཅུ་ཉིད་དང། སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་
པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཐོབ་པ་དང། ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ངས་བསྐལ་པའང།།
བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོ་ག་བསྟན་ཀྱང་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོ་ག་ཚད་མེད་དེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆོ་ག་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་བཟང་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་བཞིན་
དང་ལྡན་པ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་འདོར་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་ཀྱང་མི་


[149B] ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལོག་ནས་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དེར་སྐྱེ་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེ་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷའི་བུ་
བཟང་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔེན་པ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྷའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གང་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མཐོང་བ་དེ་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ནང་དུ་སོང་ཡང་དབེན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གཉིས་ལ་བློ་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་དབེན་པ་ཞེ་བྱའོ། །ལྷའི་བུ་བཟང་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ། ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་ཞིང་ཆོས་གང་
ཡང་གཟུང་པར་རམ། སྤང་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ་ད་གང་དང། གང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དེ་དང། དེ་སྟོང་པ་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་སྟེ། ལྷའི་
བུ༑ དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། ལྷའི་བུ་བཟང་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་


[150A]༄༅། །དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་བདག་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་
མཉམ་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་པའོ། །ལྷའི་བུ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། ལྷའི་བུ་བཟང་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུལ་བ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའོ། ལྷའི་བུ་བཟང་
སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་ན་ཞི་བ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རྣམ་པར་བྱང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་
དེ་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷའི་བུ་བཟང་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་
ཆུབ་ནི་རང་གི་ཁ་ན་ལས་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་
འཛིན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་གང་ནས་ཀྱང་བླང་བ་མ་ལགས། གང་དུའང་བཀུར་བ་མ་ལགས་སོ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་


[150B] བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་བཟོད་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལགས་སོ། །གང་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་མཉམ་པ་ཉིད་འདི་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དང། དེ་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་འདི་ལ་
བསྟེན་པ་དེ་དང། དེ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་འདི་ཉིད་ལ་བཟོད་པ་དེ་དང། དེ་དག་ནི་བཟོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལགས་སོ། །གང་
དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་ཐོས་པ་དང། སེམས་པ་དང། བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་དེ་དང། དེ་དག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་
འདི་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་དེ་དང། དེ་དག་ནི་བསམ་གཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་འདི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དེ་དང། དེ་དག་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་གང་དད་པ་རྙེད་པ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ། །དེ་དག་གིས་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་བགྱིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་དག་གིས་འདུད་བཏུལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་


[151A]༄༅། །ལྡན་འདས། གང་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དེ་དག་ཆོས་རྟོགས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་བཟང་
སེམས་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། བཟང་སེམས། ལེགས་སོ། ལེགས་སོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། བཟང་སེམས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་
པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་བཤད་དོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་རྙེད་པ་ཆེན་པོ་འབྱོར་བར་
འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གང་དག་གི་ལག་ཏུ་སོང་བ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་དང་
དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་བརྟན་པའོ། །དེ་དང། དེ་དག་ནི་གསང་བ་འཛིན་པའོ། །དེ་དང། དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པས་མཆོད་པར་
བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ཤིང་ཐོས་ནས་ཀྱང་མོས་པ་དེ་དང། དེ་དག་ནི། ལྷའི་བུ། ང་ལ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་


[151B] ༑ལྷའི་བུ། དེ་དག་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་མུན་པ་མེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་པའོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱེད་ལས་སུ་དག་ཕྱི་
མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་སུ་སྤྲོ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་
གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལེགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་སླད་བའི་དུས་ན་
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་སྤྲོའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། རྩོམ་པ་མང་པོས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །བདག་ནི་སེམས་འཛིན་
བ་མ་མཆིས། རྩོམ་ཕ་མ་མཆིས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་སྟེ། ཟང་ཟིང་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐམས་
ཅད་ལ་རེ་བ་མ་མཆིས་པས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་པ་འདི་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་ལ་གནས་པས་ནི་དམ་
པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གང་དག། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་


[152A]༄༅། །ཉན་པ་དང། འཛིན་པ་དང། འཆང་བ་དང། ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང། ཀློག་པ་དང། བྲིས་ཏེ་གླེགས་བམ་དུ་བགྱིས་ནས་འཆང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། རིགས་
ཀྱི་བུ། ལེགས་སོ། ལེས་སོ། །སེམས་དེ་འདྲ་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སོ་གཟུང་བར་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། གང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་མ་བྲལ་བ་དེས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་རྡོ་ཐོགས་སོ། །བདག་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་
པར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྔོ་ཐོགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་
ན༑ གནོད་སེམས་མང་པོ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་ས་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པར་
བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་ན་དགས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ན་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བ་


[152B] བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡོངས་སུ་གཟུང་
པར་འགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེད་དཔོན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྲོ་བ་དང་
གང་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་འཚལ་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་ནས་སླད་ཀྱིས་བདག་བརྒལ་བར་འཚལ་བ་དེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་
འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་འཚལ་ལོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་སླད་ཀྱིས་བདག་རྒལ་བར་འཚལ་ལོ། །བསྒྲལ་བར་བགྱི་བ་དང། སྒྲོལ་བ་པོ་དང། བསྒྲལ་བའང་མ་དམིགས་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་
སེམས་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཟུངས་བར་བགྱིའོ་།འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་འདི་ལྟར་བདག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་དུལ་བར་བགྱི། བདག་ཉིད་ཞི་བར་བགྱིའོ། །


[153A]༄༅། །བདག་ཉིད་དུལ་ཞིང་ཞི་ལ་ཉེ་བར་ཞི་ནས་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་རྔོ་ཐོགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་བདག་
ཉིད་དུལ་ཞིང་ཞི་བ་ལ་ཉེ་བར་ཞི་ནས་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པའི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དེ་དག་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང། འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཅག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་
བར་སྤྲོ་བ་ནི་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །འདི་ནི་ཁྱོད་དང་འཚམ་མོ་།དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་ཕུལ་གྱི་ཆོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཟུང་
བ་དང། བཀླགས་པ་དང། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགག་པ་མེད་པའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བྱས་པ་འདུས་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་ཆོས་ལ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་འགྱུར་རོ། །ང་ཡི་


[153B] ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སློབ་མའི་དགེ་འདུན་ནོ་ཞེས་དགེ་འདུན་ལ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་རྩ་བའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྤོབས་
པའི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་གནས་དང། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གནས་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པའི་གནས་
སུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར། དེའི་འོག་ཏུ་ཛམྦུའི་གླིང་དུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་
འགྱུར་བ། དྲང་བ། གཡོ་མེད་པ། དེས་པ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་དེ་དག་གི་ལག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་
དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་


[154A]༄༅། །བའི་མདོ་ལས། རྩོམ་པ་མེད་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་མཉྫུ་ཤྲཱི་གརྦྷ་དང། བི་ཛ་ཡ་ཤཱི་ལ་དང། ཤཱི་ལེནྡྲ་
ཕོ་དཧི་དང། ཞུས་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙྪ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།

