
[151A] །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ཨ་ཙི་ན་ཏྱ་གུ་ཧྱ་ནི་ར་དེ་ཤ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་


[151B]པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་
ལོ༑ ༑འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ། དགེ་སློང་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕལ་ཆེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་
དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ། གཟུངས་ཐོབ་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ། སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་
ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེན་པ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་
པ༑ བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང། བསམ་པ་དང། སྤྱོད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཤེས་པ། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལ་
མཁས་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་


[152A]༄༅། །ཏེ་བཀུར་ལ་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་མཐའ་ཡས་པ་མཐར་གཏུགས་པ་
སེམས་དང། ཆུ་དང། མེ་དང། རླུང་དང་མཚུངས་པ། ནམ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་པའི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་ཆགས་པའི་གནས་སྒྲིབ་པ་དང་
ཆོད་པ་དང། ཀུན་ནས་སྡང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། མཐུ་བོ་ཆེའི་ལུས་ཐོབ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་ཞིང་མི་ཚུགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ། སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོགས་པ་
འཁོར་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པར་མཁས་པ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་མོག་མོག་པོར་བྱེད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་
ཐོབ་པ། །ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ཞུགས་པས་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་ཡོངས་སུ་
སྤངས་པ། བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང། ལྡང་བར་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ། ཕྱོགས་
བཅུར་སྒྲ་གྲགས་པ། དམ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་


[152B] འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་བའི་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཟླ་བའི་ཏོག་དང། རི་བོང་ཅན་གྱི་ཏོག་དང། འོད་ཀྱི་ཏོག་དང། འོད་དཔལ་
དང། དཔལ་བརྩེགས་དང། དཔལ་སྦས་དང། མཐུ་བོ་ཆེ་དང། ཀླུ་དགའ་དང། ཀླུའི་བླ་མ་དང། ཀླུས་བྱིན་དང། གཟུགས་འཛིན་དང་མྱ་ངན་གྱི་ལྷ་དང། ཡོན་ཏན་སྒྲོན་མའི་རྒྱལ་པོ་དང་
ལག་ན་སྒྲོན་མ་དང། རྟག་ཏུ་ལག་འདེགས་དང། རྟག་ཏུ་ལག་བརྐྱང་དང། ལག་ན་ཕྱག་རྒྱ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཀུན་ཏུ་སྣང་དང། སྐར་མའི་རྒྱལ་པོ་དང། ལག་ན་
རྡོ་རྗེ་དང། རྡོ་རྗེའི་བློ་གྲོས་དང། རྡོ་རྗེའི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དང། རྡོ་རྗེས་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང། མི་གཡོ་བའི་གོམ་པར་འགྲོ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་གསུམ་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང། མཐའ་
ཡས་རྣམ་པར་གནོན་དང། བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་དང། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དང། བརྟན་པའི་བློ་གྲོས་དང། ནོར་གྱི་བློ་གྲོས་དང། བླ་མའི་བློ་གྲོས་དང། ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་དང། འཕེལ་བའི་
བློ་གྲོས་དང། རྟག་ཏུ་མོས་པ་དང། རྟག་ཏུ་དགོད་ཅིང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་དབང་པོ་དང། ངན་སོང་སྤོང་བ་དང། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དྲི་མ་
མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་འཆང་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་དང་ཤེས་རབ་བརྩེགས་དང། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དང། མཐུ་ཆེན་ཐོབ་དང། ལྷུན་པོ་


[153A]༄༅། །བརྩེགས་དང། ནམ་མཁའ་མཛོད་དང། མི་འཛུམ་པ་དང་བརྗོད་མེད་དང། རིན་ཆེན་དམ་པ་དང། རིན་ཆེན་སེམས་པ་དང། ལེགས་པར་
སེམས་པ་དང། དོན་ལེགས་པར་རྣམ་པར་བསམས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ངེས་པའི་བློ་གྲོས་དང། གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱལ་པོ་དང། ས་འཛིན་དང། བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་དང། ཞིང་
ཡང་དག་པར་བརྒྱན་པ་དང། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་དང། ཕུག་སྦས་དང། དབང་པོའི་ལྷ་དང། ཆུ་ལྷ་དང། ཚངས་པ་དྲ་བ་ཅན་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲ་བ་ཅན་གྱི་འོད་
ཅེས་བྱ་བ་དང། ལྷའི་ཅོད་པན་དང། ལག་བཟང་དང། མིག་བཟང་དང། སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་དང། བ་གླང་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་དང། སེང་གེའི་ཏོག་དང། དོན་འགྲུབ་བློ་གྲོས་དང། ཁ་ལོ་
སྒྱུར་དང། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དང། བྱམས་པ་དང། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང། གང་དག་སྟོང་
གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང། དེ་མ་ཡིན་པའི་ལྷའི་དབང་པོའམ། ཀླུའི་དབང་པོའམ། གནོད་
སྦྱིན་གྱི་དབང་པོའམ། དྲི་ཟའི་དབང་པོའམ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོའམ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་དབང་པོའམ། མིའམ་ཅིའི་དབང་པོའམ་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་དབང་པོ་དབང་ཆེ་


[153B]འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་པ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་དང། ཆུ་ལྷ་དང་
གཟི་ཅན་དང། འཇོག་པོ་དང། གསེར་མདོག་དང། ཁ་དོག་མཐའ་ཡས་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མཚན་བཟང་དང། དེ་དག་དང་གཞན་ཡང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་
མང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང། མཆོད་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་
སྒྲ་གཅན་དང། ཐགས་བཟང་རིས་དང། ལག་བཟང་དང། ས་ལ་དང་ཏ་ལ་དང། བདེ་མཆོག་དང། རབ་སིམ་དང། ཆེ་རབ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་གནོད་སྦྱིན་གཞན་དང་
དེ་དག་དང་གཞན་ཡང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང། མཆོད་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང། ཆོས་
མཉན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ཡང་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས། རང་གི་གཉེན་དང་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བ་
དང༑ ཕྱག་བྱ་བ་དང། མཆོད་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་དང་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་འཁོར་བཞི་པོ་དགེ་སློང་དང། དགེ་


[154A]༄༅། །སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང། མཆོད་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་
དང༑ ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ་།ས་བླ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་དང། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དང། གནས་གཙང་མའི་
རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བ་དང་ཕྱག་བྱ་བ་དང། མཆོད་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་
ཏོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་
པར་དག་པའི་སྒོ་བསྡུ་བ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ་།འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་
འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པའི་ཚོགས་ནི་མཚན་
དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །


[154B]ཤེས་ཀྱི་སེམས་སུ་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་
བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཚོགས་ནི་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཞི་
གནས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
བྱམས་པའི་ཚོགས་ནི་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་སེམས་སུ་འགྱུར་རོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེའི་ཚོགས་ནི་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་སེམས་སུ་འགྱུར་རོ། །དགའ་བའི་ཚོགས་
ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པར་འགྱུར་རོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
ཆོས་མཉན་པའི་ཚོགས་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཚོགས་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་འདོར་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་


[155A]༄༅། །སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགོན་པ་ལ་གནས་པའི་ཚོགས་ནི་བྱས་པའི་ལས་ཆུད་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དྲན་པའི་ཚོགས་ནི་གཟུངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བློ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོགས་པའི་ཚོགས་ནི་དོན་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པའི་ཚོགས་ནི། ལུས་དང་ཚོར་
བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་ཚོགས་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་འགྱུར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་ཚོགས་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཡང་བར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ལྔའི་ཚོགས་ནི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །
སྟོབས་ལྔའི་ཚོགས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་རྫི་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །
ལམ་གྱི་ཚོགས་ནི་ལམ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པའི་ཚོགས་ནི་མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་
པའི་ཚོགས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ་།སྟོན་པའི་ཚོགས་ནི་གཞན་དག་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་


[155B]།བསམ་པའི་ཚོགས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བར་འགྱུར་རོ་།ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཚོགས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་
བར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བའི་ཚོགས་ནི་ཅི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུག་པར་འགྱུར་རོ། །ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གི་ཚོགས་ནི་ཇི་སྐད་ཐོས་པའི་ཆོས་ཆུད་མི་གསོན་པར་འགྱུར་རོ།།
བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་ཚོགས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཚོགས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་
འགྱུར་རོ། །བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཚོགས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚོགས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་
ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པར་བཤད་དོ། །ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པའི་ཚེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཡས་ཕྱོགས་ན། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་
རྡོ་རྗེ་ཐོགས་ནས་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[156A]༄༅། །དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་བསྡུ་བ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་
ལྡན་འདས། ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། བདག་འདི་སྙམ་དུ་བགྱིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་
འཚལ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་
རྣམ་པར་བསྒྲུབ་བོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བཤད་པས་ཚིམ་པར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་དེ་


[156B]པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ཐུལ་བར་དཀའོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་
ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ལ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན་ཏེ་མི་འཆབ་བོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས། གསང་བ་པའི་
བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ཁྱོད་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་འབྲིང་བ་ཉེ་བ་ན་འདུག་པ་ཡིན་ན། གསང་བ་པའི་བདག་པོ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་གསང་བའི་གནས་གང་ཉན་ཐོས་དང། རངས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་ཡང་མ་ཡིན་ན། དེ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་ཐ་མལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཁྱོད་
སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་ཅང་མི་སྨྲ་བས་ཁས་བླངས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསང་
བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་ཁས་བླངས་པར་རིག་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་ཐོས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[157A]༄༅། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་གསང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བརྩོན་པར་བགྱིད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་འཁོར་འདི་ལ་འཆད་པར་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་སྤྲོ་
བར་མཛད་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གསང་བའི་བདག་པོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་གསང་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་འཁོར་འདི་ཉན་པར་འདོད་དེ། ཁྱོད་ལ་ངས་བསྐུལ་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་ལས་བརྩམས་
ཏེ༑ འཁོར་འདིར་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གསང་བ་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་རྣམས་ལ་གང་ཅུང་ཟད་
འཇུག་པར་བགྱི་བ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་བདག་གིས་བསྟན་པར་བགྱིའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། མཚན་མོ་མུན་པ་མུན་ནག་གི་ནང་ན་མར་མེའི་མཐུས་


[157B]བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གསང་བ་
རྣམས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་རྣམས་ལ་གང་ཅུང་ཟད་འཇུག་པར་བགྱི་བ་ཙམ་བསྟན་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཕྱིར་ཅི་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གསང་བ་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་
བ་རྣམས་ཐོས་ནས་མི་དངངས། མི་སྐྲག། སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བར་འཁོར་དེར་ལེགས་པར་འཁོད་ཅིག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཐམས་
ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་བཞི་གསུངས་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པ་དང། གླུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། བསམ་གཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། སངས་རྒྱས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཡང་གྲོགས་པོ་དག་གང་གི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་བཞི་རྣམ་པར་བཀོད་དེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་བཞིའི་ནང་ན་དེ་བཞིན་


[158A]༄༅། །གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མཆོག་ཏུ་གསུངས་སོ་།གྲོགས་པོ་དག་དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོས་ནས། མི་དངང་མི་སྐྲག་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱའོ། །ཐོས་ནས་ལྷག་པར་དགའ་བ་དང། དད་པ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་
རྒྱ་ཆེར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས། ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་ཉན་
པ་ལ་མོས་པར་གྱུར་ཅིང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྷའི་མེ་ཏོག་གིས་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་དུ་བཀྲམ་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་
སོ༑ ༑དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་
ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གསང་བའི་གནས་རྣམས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གང་ཚུན་ཆད་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་པར་གྱུར་པ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ཚུན་ཆད་ཁོ་བོ་


[158B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་འགྱུར་བའམ། ལུས་ཚུལ་འཆོས་པ་ཁོ་བོས་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ། །ངག་འགྱུར་བའམ། ངག་
གི་ཁ་གསག་ཀྱང་མ་ཐོས། སེམས་འགྱུར་བའམ། སེམས་གཡོ་བ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ། །དེ་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། ཚིག་ཏུ་ནི་མི་སྨྲའོ། །
སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པར་སྣང་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཇི་སྙེད་པ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཡང་དེ་སྙེད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་སྒྲིམ་པ་མེད་པར་གནས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསམ་གཏན་
གྱི་སྤྱོད་ལམ་སྟོན་ཏོ། །རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དང། གླུ་དབྱངས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དང། གླུའི་དབྱངས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་དང། ཁྱེའུ་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་ཁྱེའུ་སྤྱོད་ལམ་དང། བུ་མོས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བུ་མོའི་སྤྱོད་ལམ་དང། བུད་མེད་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་དང། སྐྱེས་པས་
འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྐྱེས་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང། གཞོན་ནུས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཞོན་ནུའི་སྤྱོད་ལམ་དང། བར་མས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བར་


[159A]༄༅། །མའི་སྤྱོད་ལམ་དང། རྒན་པོས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྒན་པོའི་སྤྱོད་ལམ་དང། ཡན་ལག་མ་ཚང་བས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་
ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་སྤྱོད་ལམ་དང། གདོལ་པ་རྐང་ལག་ཆད་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གདོལ་པ་རྐང་ལག་ཆད་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང། ལྐུགས་པ་དང། འཕྱེ་བོས་
འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྐུགས་པ་དང། འཕྱེ་བོའི་སྤྱོད་ལམ་དང། ལོང་བ་དང། འོན་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། ལོང་བ་དང། འོན་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་
རྟེན་དང། མིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང། མིའི་སྤྱོད་ལམ་དང། ལྷས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། ལྷའི་སྤྱོད་
ལམ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། ཀླུ་དང། གནོད་
སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་ལམ་དང། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱོད་


[159B] ཚངས་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཚངས་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་སྤྱོད་ལམ་དང། འཁོར་ལོས་
སྒྱུར་བས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སྤྱོད་ལམ་དང། དགེ་སློང་གིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། དགེ་སློང་གི་སྤྱོད་ལམ་དང། དགེ་སློང་མས་འདུལ་
བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། དགེ་སློང་མའི་སྤྱོད་ལམ་དང། དགེ་བསྙེན་གྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་དང་དགེ་བསྙེན་མས་འདུལ་བའི་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ། དགེ་བསྙེན་མའི་སྤྱོད་ལམ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ལམ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་
རྣམས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་སྟོན་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་དང། ཁ་དོག་དང་སྤྱོད་ལམ་ཇི་
སྙེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་དང། ཁ་དོག་དང། སྤྱོད་ལམ་ཡང་དེ་སྙེད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པར་ཀུན་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་


[160A]༄༅། །མི་རྟོག་ཅིང་བཏང་སྙོམས་པ་དེ་ལུས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་སྟོན་མོད་ཀྱི། ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཀྱང་མི་གཡོའོ། །ལུས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ལས་བྱེད་མོད་
ཀྱི༑ ལུས་ཀྱི་དབེན་པ་ཡང་མི་འདོར་རོ། །དེ་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ལུས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་བྱེད་དོ། །ལུས་ལ་མི་ལྟ་བས་ཤ་
ཟ་བའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ། ཤའི་ལོངས་སྤྱོད་གང་དང་གང་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤ་རྣམས་བདག་གིས་ལུས་ལས་དེ་དག་ལ་བསྟབས་ནས། བདག་སྲོག་དང་ཕྲལ་ཏེ། སེམས་
ཅན་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཁྲག་འཐུང་བ་རྣམས་ལ་ཁྲག་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །རྐང་ཟ་བ་རྣམས་ལ་རྐང་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་།གཟི་བྱིན་ཟ་བ་རྣམས་ལ་གཟི་བྱིན་སྦྱིན་པར་བྱེད་
དེ༑ ༑ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ཤའི་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་སྙེད་པར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ལུས་ལས་བསྟབས་ཏེ། སྲོག་དང་ཕྲལ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་
ལུས་ཚད་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་མི་ཟད་དོ། །དེའི་ལུས་མི་ཟད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མི་ཟད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་
པས་རབ་ཏུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལུས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། གང་དག་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་དང། མཚན་མར་འཛིན་པའི་


[160B]པ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཆགས་པ་སྐྱེས་ནས། བྱུགས་ཤིང་ཀུན་ཏུ་བྱུགས་ཏེ། དེ་དག་
པང་དུ་འཇོག་གོ་དེ་དག་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་པང་དུ་སོན་པ་དང་རྙིས་ཤིང་བསྐམས་ནས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་དོ། །མི་གཙང་ཞིང་དྲི་མི་ཞིམ་པར་གྱུར་པས། སྐྱེས་བུ་དེ་དག་དེས་ཡིད་བྱུང་
ནས་པོར་ཏེ་སོང་བ་དང། ཤི་བའི་རོ་དེ་དག་ཉིད་ལས་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་
ངོ༑ ༑ཡང་ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ལུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ། སོར་མོའི་རྩེ་མོས་ཡུངས་འབྲུ་ལ་བྱ་བ་དེ་
བཞིན་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་ཀྱིས་ཁེབས་པར་བྱེད་དོ། །སྲེག་པའི་བསྐལ་པའི་མེ་ལ་ལག་པའི་སོར་མོས་གཡོགས་ཀྱང་དེའི་ལུས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ལུས་ཀྱིས་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱེད་དེ། མེ་ཏོག་གི་གདུགས་རི་རབ་ཙམ་དག་ཀྱང་འབུལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་གི་
སྐོན་བུ་དག་ཀྱང་འཐོར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྤོས་ཀྱི་འབྲུ་མར་གྱིས་གང་བའི་སྣོད་གཅིག་


[161A]༄༅། །ཏུ་མོས་ཏེ། རི་རབ་ཙམ་གྱི་སྙིང་པོ་འབར་བར་བྱས་པའི་མར་མེ་འབར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གངྒཱའི་
ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་མར་མེ་འབར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་ཀྱང་རས་བཅོས་བུས་དཀྲིས་ནས། མར་དང་འབྲུ་མར་གྱིས་
བསྐུས་ཏེ། མར་མེར་འབུད་དོ། །དེ་འབར་བར་གྱུར་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དག་གིས་ཀྱང་མཐོང་
ཞིང་ཤེས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་མཐོང་ནས་ཀྱང། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ང་རྒྱལ་དང། རྒྱགས་པ་དང། དྲེགས་པས་རློམ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་གིས་གཟུགས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དང། ལག་
ན་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་ཏེ། དེར་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྤྲུལ་པས་འཇིགས་སྐྲག་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་མངོན་པར་འདུད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱང་
ཉན་པར་འདོད་དོ། །གང་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དག་གི་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་གང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་


[161B]།དེར་ཡང་སེམས་ཅན་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་ཅི་ཙམ་དུ་འདོད་པར་ཤ་ལ་ཟོས་ནས་ཚེའི་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་
འཆི་བའི་དུས་སུ་གྱུར་ཅིང། ཤི་ནས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེའོ། །དེ་ཡང་དེ་དག་གི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་འཆི་བའི་དུས་སུ་གྱུར་ནས། ཤི་བའི་ལུས་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་ཟོས་པ་དེ་དག་ལ་དེ་ཉིད་མཐོ་རིས་
སུ་སྐྱེ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དེ་བསམ་པ་འགྲུབ། འདོད་པ་གྲུབ། སྨོན་
པ་གྲུབ་པོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། རྣམ་གྲངས་འདིས་ཅི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཚད་མེད་ཅིང་མཐའ་ཡས་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སྔོན་བྱུང་
བ་འདས་པའི་དུས་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་གཏོགས་པ་ནམ་མཁས་བསྐོར་བ་འདི་ཉིད་དུ་གྲོང་ཁྱེར་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པ་ཕྲག་བཞི་བྱུང་སྟེ། དེ་ན་གྲོང་དང། ཚོང་འདུས་དང། རི་ཁྲོད་
སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་གནས་པ་ཡོད་དེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ནད་ཆེན་པོའི་བསྐལ་པ་པར་མ་བྱུང་སྟེ། དེར་སེམས་ཅན་དག་


[162A]༄༅། །ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཏབ་པར་གྱུར་ནས། ཕལ་ཆེར་ལུས་ཤུ་བ་ཅན་དང། ལུས་རྣགས་པ་དང། འབྲས་དང། ཕོལ་མིག་དང། མེ་དབལ་དང། ཐོར་བུ་
དང༑ རླུང་དང། མཁྲིས་པ་དང། བད་ཀན་གྱི་ནད་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་སྨན་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ནད་དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་གྱུར་
ཀྱང༑ སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ནད་དེ་བསལ་བར་མ་ནུས་སོ། །དེར་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་གསོ་བའི་སྤྱད་མ་རྙེད་དེ་སྐྱབས་མེད་རྟེན་མེད་ནས་འདི་སྐད་དུ། ནད་འདི་ལས་ནི་ཐར་བྱེད་
པ༑ ༑ལྷའམ་ཀླུའམ་དྲི་ཟའམ། །གནོད་སྦྱིན་དང་ནི་མི་ཡང་རུང་།མི་མ་ཡིན་པ་སུ་ཞིག་ཡོད། །སྡུག་བསྔལ་འདི་ལས་ཐར་བྱེད་པ། །དེ་ལ་ནོར་རྣམས་ཐམས་ཅད་བཏང། །རྗེས་
སུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱ། །བྱས་པ་དག་ཀྱང་གཟོ་བར་བྱ། །ཞེས་ཀུ་ཅོ་ཆེར་འདོན་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འདི། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ལྷའི་དབང་
པོ་བརྒྱ་བྱིན་མིག་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། དེས་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནད་སྣ་ཚོགས་མང་པོས་བཏབ་པ་ཡང་མཐོང། ལྷའི་རྣ་
བ་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་ཀུ་ཅོ་ཆེན་པོ་འདོན་པའི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་སོ། །དེས་དེ་དག་མཐོང་ཞིང་ཐོས་ནས་ཀྱང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅི་ནས་


[162B]།སྐྱབས་མེད་པ་དང། རྟེན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་དང་རྟེན་དུ་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་དེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་
འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དབུས་ན། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཀུ་རུ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་བ་ཞིག་ཏུ་སྲོག་ཆགས་དེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་ནས། སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འདུག་སྟེ་
འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་ཐམས་ཅད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྐུལ་བ། ཀུ་རུའི་གྲོང་ཁྱེར་ཉེ་བ་ན། སྲོག་ཆགས་དེས་པ་ཞེས་བྱ་ཡོད། །དེ་ཡི་ཤ་ལ་སུས་ཟོས་པ། །དེ་ནི་ནད་ལས་ཐར་པར་
འགྱུར། །འཇིགས་པར་མ་བྱེད་སྐྲག་པར་མ་བྱེད་པར། །ཇི་ལྟར་འདོད་པར་དེ་ཡི་ཤ་ལོང་ཞིག་དེ་ལ་ཁྲོ་མེད་གཤེ་མེད་གནོད་སེམས་མེད་།འཛམ་བུ་གླིང་འདིར་དེ་ནི་སྨན་ཡིན་ནོ། །ཞི་
བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ན། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ཚོང་འདུས་དང། རི་ཁྲོད་དེ་དག་ན་སེམས་ཅན་ནད་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཀུ་རུ་
ག་ལ་བ་དང། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེས་པ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། སྲོག་ཆགས་དེས་པའི་ལུས་ལས་ཤ་བཅད་ཅིང་བཅད་ཅིང་ཁྱེར་ཡང་དེའི་ལུས་ལ་ཤ་ཟད་པར་མ་གྱུར་ནས། དེས་པས་
ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །བདེན་པ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་འགྱུར་ཞིང། །བདག་གི་ཡེ་ཤེས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ། །བདེན་པ་དེས་ནི་བདག་གི་ལུས་ལས་ཤ། །འདིར་ནི་


[163A]༄༅། །ནམ་ཡང་ཟད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་བཞིའི་སེམས་ཅན་ནད་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེས་པའི་
ལུས་ལ་ཤ་བཅད་ཅིང་བཅད་ཅིང་ཁྱེར་ཡང་དེའི་ལུས་ལ་བྲི་བའམ་གང་བར་ཡང་མི་མངོན་ཏེ། ཡང་བཅད། ཡང་བཅད་ཀྱང་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་སེམས་
ཅན་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེས་པའི་ཤ་ཟོས་པ་དེ་དག་ཟོས་མ་ཐག་ཏུ་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་གྱུར་ཏེ། ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བ་དང། ཉམས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་
མཐར་གྱིས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་གྱི་ནད་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་གི་སྐྱེས་པ་དང། བུད་མེད་དང། ཁྱེའུ་དང། བུ་མོ་དག་
འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེས་པ་དེས་བདག་ཅག་ནད་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་ཅིང་ནད་མེད་པར་བྱས་ཏེ། བདེ་ཞིང་ཉམས་པ་མེད་པར་བྱས་ཀྱི། བདག་ཅག་གིས་དེ་
ལ་མཆོད་པའི་གནས་ཤིག་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཏེ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེས་པ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་
དེས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ནི་བདག་ཅག་གནས་དང་སྐྱབས། །ཁྱོད་ནི་བདག་ཅག་སྨན་པ་སྨན། །ཁྱོད་ལ་མཆོད་པ་གང་བགྱི་བ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཅག་བཀའ་


[163B]དེ་ནས་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེས་པས་ལུས་དེ་མི་སྣང་བར་བྱས་ཏེ། བདག་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལུས་སུ་འདུག་ནས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྨྲས་པ་
ང་ལ་ནོར་དང་ཟས་སྐོམ་དང། །གསེར་དང་འབྲུ་རྣམས་དགོས་པ་མེད་།ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་མཐུན་པར་ནི། །དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ལས་ལམ་སྲུངས་།སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །བྱང་
ཆུབ་སྨོན་ལམ་བརྟན་པ་ཐོབ། །ཕན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་།གཅིག་ལ་གཅིག་ཀྱང་བྱམས་པ་སྐྱེད། །བརྒྱ་བྱིན་ལས་ནི་ཚིག་འདི་ཐོས། །སེམས་ཅན་དེ་དག་རབ་དགའ་སྟེ། །ཤིན་ཏུ་
ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡི། །དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ལས་ལམ་བླངས། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་དེ་ཚུད་ཆད་འཛམ་བུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་པ་དང། བུད་མེད་དང། ཁྱེའུ་དང། བུ་མོ་དེ་སྙེད་ལས་ཐ་ན་
སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་ལོག་པར་ལྟུང་བར་སོང་བ་མི་དྲན་ནོ། །དེ་ཚུན་ཆད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤི་འཕོས་ཏེ། ཤི་བའི་དུས་བྱས་ནས་ཀྱང། བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་
གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་ཏེ། དེ་དག་ཡང་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དེས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱས། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ཡང་
དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་ནས། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་


[164A]༄༅། །དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་གསང་བ་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལུས་
གཅིག་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་ན། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །གཞན་ཡང་གསང་བ་བའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་
བའི་བློ་གྲོས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ནི་མི་ཤིགས་པ། སྲ་བ། བརྟན་པ། འཆི་འཕོ་མེད་པ། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་སྟེ། ལུས་དེ་ནི་འཇིག་པས་
འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་འཇིག་གོ་ལུས་མི་འཇིག་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། འདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་
མི་འཇིག་སྟེ། མེས་མི་ཚིག། མཚོན་གྱིས་མི་ཚུགས་ཤིང་དངོས་པོ་རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་ཞིང་བརྟན་ཏེ་མི་ཤིགས་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སེམས་
ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སེམས་མི་རྟོག་སྟེ། ལུས་ལ་ལུས་ཀྱིས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ལུས་ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་སོ། །ལུས་ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མི་བྱེད་དེ། ལུས་ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་


[164B]ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་མཉམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྗེས་སུ་འཐོབ་
བོ༑ ༑དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་
ཤེས་སོ། །དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་སོ། །
དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ཏེ། འདས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འགལ་
བར་མི་བྱེད་དོ། །འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་


[165A]༄༅། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་
བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་པར་འདུ་
མི་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་
བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དང། རྩོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། གཟུགས་
མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཟུགས་གང་ཡང་མེད་དེ། གཟུགས་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུགས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་
ཀྱང་གཟུགས་མེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུགས་དེ་སྟོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུགས་སུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་གཟུགས་མེད་ཅིང་རྩོད་པ་མེད་ཀྱང་
ལུས་དང་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་རྟོག་གོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་


[165B]རྟོག་གོ་ལུས་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ལུས་ཐམས་ཅད་ནི་ལུས་མེད་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ངོ། །ལུས་ཐམས་
ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཤེས་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཕུང་པོ་
དང༑ ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ན་མཐོང་བས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །ཐོས་པ་དང། རེག་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་
བྱེད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་ཀྱིས་རྩི་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ། རྩིའི་ཤིང་མང་པོ་ལས་བུ་མོའི་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ་
ལེགས་པར་བྱས་ཏེ། ལེགས་པར་ཟིན་ཅིང་ལེགས་པར་བྱི་དོར་བྱས་པ་དེ་འོང་བའམ། འགྲོ་བའམ། འགྲེང་ངམ། འདུག་གམ། ཉལ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །དེར་
ནད་པ་གང་བཙུན་པའམ། རྒྱལ་པོའམ། རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ཆེན་པོའམ། རྒྱལ་པོའི་བུའམ། ཚོང་དཔོན་ནམ། ཁྱིམ་བདག་གམ། བློན་པོའམ། རྒྱལ་ཕྲན་གང་དག་འོང་བ་དེ་དག་སྨན་པའི་
རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་ཀྱིས་སྨན་གྱི་བུ་མོ་དེ་དང་སྤྲད་ནས། དེ་དག་ཕྲད་མ་ཐག་ཏུ་ནད་ཐམས་ཅད་བྱང་སྟེ། ནད་མེད་ཅིང་བདེ་ལ་ཉམས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གང་སྨན་པ་


[166A]༄༅། །གཞན་ལ་མེད་པ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ནད་གསོ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་
སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་སེམས་ཅན་བུད་མེད་དང། སྐྱེས་པ་དང་ཁྱེའུ་དང། བུ་མོ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ལུས་
ལ་རེག་ན་རེག་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བྲལ་བར་ཡང་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ཀྱི་
སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་ཀྱི་གསང་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ནི་ཟས་སྐོམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན། ཁམ་གྱིས་ཟ་བའི་ཟས་ཀྱིས་ཀྱང་ལུས་འཚོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཟས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་
ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟའོ། །དེ་ཟས་ཟའང་མིད་པ་མ་ཡིན། ཟའང་ཁོང་དུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་ཉམས། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་
སོ༑ ༑ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང། འཆི་འཕོ་བ་དང། འབྱུང་བ་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་


[166B] འབྱུང་བ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །དེ་འཆི་འཕོ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཆི་འཕོ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འབྱུང་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཕོ་བ་མེད་
པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སྐྱེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན། ཆོས་ཀྱི་ཟས་དང་ལྡན། ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ལ་རྟོན་པས། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ནམ་མཁའི་སྐུ། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སྐུ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱེ་
བྲག་ཏུ་འཕགས་པའི་སྐུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སྐུ། དཔེ་མེད་པ། འདྲ་བ་མེད་པ། དག་པ། དྲི་མ་མེད་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྐུ། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་
བའི་སྐུ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་སྐུ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་བྱུང་བའི་སྐུ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྐུ། སྒྱུ་མ་དང། སྨིག་རྒྱུ་དང། ཆུ་ཟླའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ། སྟོང་པ་ཉིད་
དང༑ མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་ངེས་པར་བཏགས་པའི་སྐུ། ཕྱོགས་བཅུ་མ་ལུས་པའི་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པའི་སྐུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པའི་སྐུ། མཐའ་ཡས་མུ་
མེད་པའི་སྐུ། འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ། མི་གཡོ་ཞིང་རློམ་སེམས་མེད་པའི་སྐུ། གནས་པ་དང། མི་གནས་པ་དང་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པའི་སྐུ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་


[167A]༄༅། །མ་ཡིན་པའི་སྐུ། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སྐུ་སྟེ། སའི་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་
ཆུའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཡིན། མེའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཡིན། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བྱུང་བ། ཀུན་ནས་མ་བྱུང་བའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་
པའོ༑ ༑འབྱུང་བ་མ་ཡིན། འབྱུང་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའོ། །མིག་ལས་མ་བྱུང་བའོ། །རྣ་བ་ལ་མི་གནས་པའོ། །སྣས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་
ཡིན་པའོ། །ལྕེས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བའོ། །ལུས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྤྲད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་དང་མི་འཇུག་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་འཇུག་
མི་ལྡོག་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་དེ་འདྲའོ། །དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་
ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན། གླིང་བཞི་པའང་རུང། འཛམ་བུའི་གླིང་ཡང་རུང། གྲོང་
དང༑ གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་བརྡལ་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། ཕོ་བྲང་འཁོར་དེ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བར་ཡང་བྱེད་ལ། བདུད་ཐམས་ཅད་


[167B] །དེ་མཐོང་བར་ཡང་བྱེད་ལ་མཐོང་བར་སྣང་བ་ཡང་མེད་དོ། །མཐོང་བར་མི་བྱེད་པས་ཀྱང་མཐོང་བར་སྣང་ངོ། །མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང་རྟོགས་
པ་དང། རྣམ་པར་རིག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཡང། ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ལས་ཀྱང་མི་ཉམས་
ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་སོ། །དེ་ལུས་མི་རྟག་པ་དང། ལུས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ལུས་བདག་མེད་པར་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་ལ། ལུས་ཀྱི་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་
ལུས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་ལ། རྒྱུ་གང་དང་དམིགས་པ་གང་དག་གིས་ལུས་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་དང་དམིགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་
དང༑ ཚོར་བ་པོ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངོ། །ལུས་རྩྭ་དང། ཤིང་དང། རྩིག་པ་དང། ལམ་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང། དེ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་
དག་པར་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཚུན་ཆད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་གསང་བ་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་
ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་བས་ལྷག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་ངམ། དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་བསྟན་ཏོ། །


[168A]༄༅། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་གསང་བ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་བསྟན་ཀྱང་ཟད་
པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་གསང་བ་བསྟན་པ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཚད་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེས་པའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་
པ༑ གཞན་ཡང་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངག་གི་གསང་
བ་དང། ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་གནས་ཇི་སྙེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཇི་སྙེད་པར་སྒྲ་ལ་འཇུག་པའང་དེ་སྙེད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྒྲ་བརྗོད་པ་དང། ཚིག་གི་ལམ་བརྗོད་པ་དང། ངེས་པའི་ཚིག་དང། བརྡ་དང་
སྨྲ་བ་དང། ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་དང། མཚན་མ་དང། སྤྱོད་པ་དང། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བརྗོད་པ་ཇི་སྙེད་པའི་སྒྲ་ལ་འཇུག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་
ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། ཐ་ན་སྲིན་བུ་དང་སྦྲང་བུ་དང། ཤ་སྦྲང་དང། སྦྲང་མ་དང། ཕྱེ་མ་ལེབ་ཀྱི་སྒྲ་དག་ལའང་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འཇུག་གོ་སྒྲའི་རྣམ་པར་


[168B]སྦྱངས་པ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲའི་རྣམ་པར་རིག་པ་བསྒྲགས་པ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེའི་ཁའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་ངོ། །འདི་ལ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་མཐའ་མ་གང་ཡང་མེད། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་རབས་ཏེ་དཔག་
ཏུ་མེད། །བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྙེད་བཤད་ཀྱང་མཐའ་མ་མེད། །བསམ་ཡས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ། །སྐྱོན་རྣམས་མེད་པ་བདག་ཉིད་ཆེ་བའི་ཚིག་སེམས་དང་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེར་རབ་
སྟོན་པ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གང་མེད་བྲི་མེད་པ། །འོན་ཀྱང་དཔེ་དོན་ལྡན་པ་བཤད་པར་བྱ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་ནི་ཚངས་པའི་སྒྲ་སྐད་དུ་འབྱིན་པ་དང་
བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྒྲ་སྐད་དུ་འབྱིན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་གི་སྒྲ་སྐད་དུ་འབྱིན་པ་དང། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང་དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་
མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་དུ་འབྱིན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་དུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཚིམ་པར་བྱེད་
པའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་ཚིག་གང་པ་མེད་ཅིང་བྲི་མེད་ནམ་མཁའ་བཞིན། །སེམས་དང་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་བསྟན་པ་དག་དེ་དག་


[169A]༄༅། །བརྗོད་པ་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་ཉོན། །བྱམས་ལ་སྦྱོར་དང་སྙིང་རྗེར་འཇུག་པ་དང། །དགའ་བ་དང་ནི་བཏང་སྙོམས་རབ་བཤད་དེ། །ཚངས་པ་ལས་ཀྱང་འདས་པའི་
སྒྲ་ཕྱུང་བས། །ལེགས་བཤད་དེས་ནི་ཚངས་པ་ཚིམ་པར་བྱེད་།གང་དག་བརྒྱ་བྱིན་རོལ་མོ་ཡིད་འོང་སྒྲ། །དེ་དག་དེ་ཡི་སྒྲ་བརྗོད་ཟིལ་གྱིས་ནོན། །རོལ་མོ་སྒྲ་དབྱངས་བྱུང་བ་དེ་ལས་ནི།།
ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དཔག་མེད་འབྱུང། །མིའམ་ཅི་ཡི་སྒྲ་དག་གང་ཡོད་པ། །དེ་བས་དེ་ཡི་སྒྲ་མཆོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །དེ་ནི་འདོད་ཆགས་འབར་བར་མི་བྱེད་དེ། །དེ་ཡི་ཚིག་
གིས་མི་ཅི་དགའ་བར་འགྱུར། །འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡིད་འོང་སྒྲ་ཡོད་པས། །རོལ་མོའི་སྒྲ་དང་ལྷ་ཡི་སྒྲ་མང་པོ། །ཆོས་ཀྱི་དོན་སྦྱོར་དགེ་བར་ལྡན་པ་ཡི། །དེ་ཡི་ཚིག་གིས་ཀུན་དུ་
ཚིམ་པར་བྱེད། །མི་ཡི་འདྲེན་པ་ཡི་ནི་ཚིག་ཐོས་ནས། །འདོད་ཆགས་ཞི་ཞིང་ཞེ་སྡང་རབ་ཏུ་ཞི། །གཏི་མུག་གཡོ་དང་ང་རྒྱལ་དྲེགས་པ་ཞི། །དོན་རྣམས་གཏན་ལ་ཕེབས་ཤིང་ཐེ་
ཚོམ་མེད། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ལྷ་རྣམས་གང་གནས་པ། །དེ་དག་ཡིད་ནི་དེ་ཡིས་ཚིམ་པར་བྱེད། །མི་ཡི་གཙོ་བོའི་ཚིག་རྣམས་ཐོས་ནས་ནི་།འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་གྱུར་ཞེས་བྱང་
ཆུབ་ཚོལ། །ཀླུ་དབང་དྲི་ཟ་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི། །རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྒྲ་ཡོད་དེ་དག་པས། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ལྡན་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ། །ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་བྱེད།།


[169B] །ཀུན་ནས་སྒྲ་སྐད་མཐའ་ཡས་གྱུར་མོད་ཀྱི། །དེ་ཡི་སྐད་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྒྲགས་གྱུར་ན། །དེ་ཐོས་མི་རྣམས་ཐར་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ། །ས་བླའི་ལྷ་
དང་དེ་བཞིན་བར་སྣང་ལྷ། །དེ་དག་སྒྲ་སྐད་འཇུག་པ་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་ལྟར་དེ་ལ་དེ་ཡི་སྒྲ་ཡང་འཇུག་རྣམ་པར་ངེས་བདེན་གཏམ་ཡང་དེ་འདྲའོ། །ངང་པ་ཁྲུང་ཁྲུང་ཀ་ལ་པིང་ཀ་དང། །རྨ་
བྱ་ནེ་ཙོ་ཁུ་བྱུག་ཤང་ཤང་ཏེའུ། །རི་སྐེགས་དང་ནི་ངུར་པ་ཀུན་ལ་ཀུན། །ཇི་ལྟའི་སྐད་ཀྱིས་དེས་ནི་ཚིམ་པར་བྱེད། །སྟག་དང་སེང་གེ་དེ་བཞིན་དོམ་དང་སྤྲེའུ། །གཟིག་དང་བྱི་ལ་རི་དྭགས་
གླང་ཆེན་བསེ། །རྟ་དང་ཁྱི་དང་ཕག་དང་འུག་པ་ཀུན། །ཇི་ལྟའི་སྐད་ཀྱིས་དེས་ནི་ཚིམ་པར་བྱེད། །གང་དག་རྐང་བཞི་པ་དང་རྐང་གཉིས་དང། །རྐང་མང་དང་ནི་དེ་བཞིན་རྐང་མེད་རྣམས།།
བསྐུལ་དང་ཆད་པས་བཅད་དང་ཕན་གདགས་ཕྱིར། །ཀུན་ལ་དེ་ཡི་སྒྲ་སྐད་ཤེས་པ་འཇུག་སེམས་ཅན་གང་དག་སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་ན། །རབ་བམ་འབྲིང་ངམ་འོན་ཏེ་ཐ་མའམ། །དམྱལ་
པ་དུད་འགྲོའི་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང། །ལྷ་མི་རྣམས་དང་དེ་ནི་སྐད་ཀྱང་མཐུན། །ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བྱེད་པ་སྟོན་ཀྱང་ནི། །མི་སེམས་འདུ་ཤེས་མེད་ཅིང་རྟོག་པ་མེད། །མཚན་
མ་མེད་ཅིང་འཛིན་མེད་འཆིང་བ་མེད། །མཉམ་པར་བཞག་པས་སེམས་ནི་འཁྲུག་པ་མེད། །དག་པའི་སེམས་ཅན་གལ་ཏེ་འདོད་ན་ཡང། །དེ་ལ་འབད་དང་སེམས་འཛིན་མེད་པར་ནི། །


[170A]༄༅། །བྱེ་བའི་ཞིང་དང་དེ་ཡི་གོང་དུ་ཡང། །གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་དབྱངས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད། །སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་བདུད་གང་ཅི་ཡོད་པ། །དེ་དག་དེ་ཡི་འཇིགས་ཆེན་སྒྲ་
ཐོས་ནས། །ཆུང་མར་བཅས་ཏེ་འཇིགས་སྐྲག་ལ་གོར་དུ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གུས་པར་འདུད་པར་བྱེད། །སེམས་ཅན་གང་དག་རབ་ཏུ་སྨ་འདོད་དང། །ང་རྒྱལ་ཟིལ་གནོན་སུ་ལའང་མི་
འདུད་པ། །དེ་དག་དེ་ཡི་གསལ་བའི་ཚིག་ཐོས་ནས། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གུས་པར་འདུད་པར་བྱེད། །འོན་པ་གླེན་པ་དག་དང་ལྕེ་མེད་དང་།དིག་པ་རྣམས་དང་གང་དག་སྐད་འཛེར་
བ༑ ༑དེ་དག་དེ་ཡི་ལེགས་སྨྲས་སྙན་ཐོས་ནས། །སྒྲ་སྐད་ཡིད་དུ་འོང་བ་འབྱིན་པར་བྱེད། །ཉོན་མོངས་གདུངས་ཤིང་ཉོན་མོངས་གཟིར་བ་དང། །ཉེས་པའི་འགྱོད་པ་བརྒྱ་ཡིས་དཀྲིས་
པ་རྣམས། །དེ་དག་དེ་ཡིས་དགེ་ཚིག་དག་ཐོས་ནས། །འགྱོད་པ་བརྟུལ་བར་གྱུར་ཅིང་བསིལ་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་སྒྲ། །མི་རྟག་སྒྲ་ཐོས་ནས་ནི་སེམས་
ཅན་རྣམས། །སྦྱིན་དང་ཐོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་བློ་གྲོས་རྩོམ་པར་བྱེད། །སངས་རྒྱས་དབྱངས་དང་བར་མེད་གང་གནས་པ། །མཐའ་ཡས་
དབྱངས་ལྡན་མཐའ་ཡས་ཡེ་ཤེས་ཅན། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི། །བསྐལ་པ་བྱེ་མང་བརྗོད་ཀྱང་ཟད་མི་ནུས། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངག་ནི་


[170B] སྡང་བའམ། རྨོངས་པའམ། ཉོན་མོངས་པའམ་ཐོགས་པའམ། ཉེ་བར་ཐོགས་པའམ། དམན་པའམ། རབ་ཏུ་དམན་པའམ་བརླང་བའམ། ཞེར་འདེབས་
པའམ། མི་རྫོགས་པའམ། རྩུབ་པའམ། རྗེས་སུ་ཆགས་པའམ། ཁོང་ཁྲོ་བའམ། བྱུང་རྒྱལ་འམ། བག་ལ་ཉལ་བའམ། འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་གམ། ཉོན་མོངས་པ་སྣ་
ཚོགས་པག་ལ་ཉལ་བའམ། མི་བརྟན་པའམ། གཅམ་པའམ། ཁེངས་པའམ། འགྱིང་བའམ། མྱུར་བའམ། དུས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའམ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པའམ། སྡུག་པ་ལ་
མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བའམ། མངོན་པར་ཆེ་བའམ། ཤིན་ཏུ་ཆགས་པའམ། རབ་ཏུ་ལྷོད་པའམ། རབ་ཏུ་དངངས་པའམ། རབ་ཏུ་དལ་བའམ། དབང་པོ་ཉམས་པའམ། གདངས་
ཉམས་པའམ། སེམས་ཉམས་པའམ། ཡོ་བའམ། དམན་པའམ། མི་གསལ་བའམ། སྐད་སུ་བ་སུབ་པོའམ། ངོར་བྱས་ཏེ་སྨྲ་བའམ། འགལ་བར་སྨྲ་བའམ། གླགས་པའམ་
འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའམ། གཤེ་བར་བྱེད་པའམ། གཞན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའམ། བདག་དང་ཕ་རོལ་གདུང་བར་བྱེད་པའམ། ཚིག་བླང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའམ། ཚིག་
གཟུང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའམ། ཚིག་དང་བམ་ཡིན་པའམ། རིགས་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་པའམ། འབྱོར་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་པའམ། མི་དགེ་བའི་ཚིག་གམ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་


[171A]༄༅། །པའི་ཚིག་གམ། གཞོགས་འདྲིད་ཟེར་བའམ། ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའམ། འགལ་བའམ། གནོད་པའམ། དུས་ལས་ཡོལ་བའམ། ཚོད་ལས་འདའ་
བའམ། ལུང་བསྟན་པ་ལ་ཐོགས་པའམ། ཚུལ་འཆོས་པ་དང། ཁ་གསག་དང་ལྡན་པའམ། རྙེད་པས་རྙེད་པར་འདོད་པའི་ཚིག་གམ། འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པའམ། མིག་
འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བའམ། རྨོངས་པར་འགྱུར་བའམ། སོམ་ཉིའི་ཚིག་གམ། སྡུག་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གམ། མི་སྡུག་ཅིང་གནད་དུ་འདེབས་པའི་ཚིག་གམ། ཁྱད་དུ་གསོད་
པའི་ཚིག་གམ། རང་གི་ཕྱོགས་བསྟན་པའི་ཚིག་གམ། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཚར་གཅད་པའི་ཚིག་གམ། བདག་བསྟོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཚིག་གམ། གཞན་གྱི་བསྟོད་པ་
ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཚིག་སྨྲ་བའམ། ཐིང་སླད་དམ། གཞོགས་འདྲིད་ཀྱི་ཚིག་གམ། གཞན་ལ་རབ་ཏུ་རློམ་པའི་ཚིག་གམ། བྱ་བ་དང་འགལ་བའི་ཚིག་གམ། གསང་བརྟོལ་
བའི་ཚིག་གམ། ངག་བསྲུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གམ། མཁས་པས་སྨད་པའི་ཚིག་གམ། འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཚིག་གམ་བརླང་འདེབས་པའི་ཚིག་གམ་
ངོར་མངོན་དུ་བསྟོད་པའི་ཚིག་གམ། གཞན་གྱིས་ཉེས་པ་དུས་མ་ཡིན་པར་གླེང་བའི་ཚིག་གམ། ཟུག་རྔུས་གནད་དུ་འདེབས་པའི་ཚིག་གམ་གཞན་གྱི་ཉེས་པ་ཀུན་བརྗོད་པའི་


[171B] ཁ་འོག་ཏུ་ལུས་འཁྲུས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཚིག་གམ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཚིག་གམ། ལས་དང་འགལ་བའི་ཚིག་གམ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་
པའི་ཚིག་མི་འབྱིན་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངག་ནི་སྒྲའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་བསོད་ནམས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་
པས་བདེན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་སྨྲ་བ་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཤིང་དྲུང་ན་འདུག་གམ་འཆག་གམ། འདུག་གམ། ཉལ་ཀྱང་རུང། ལ་ལ་
ཞིག་འོངས་ནས། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཤིང་ལྗོན་པ་འདི་དག་ལ་འདབ་མ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་ཅེས་ཟེར་ན། དེ་ཤིང་ལྗོན་པ་དེ་ལ་ཡང་མི་བལྟ་འདབ་མ་ལ་ཡང་མི་བགྲང་བར་ཤིང་ལྗོན་པ་དེ་ལ་
འདབ་མ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་མི་ཉུང་མི་མང་བར་འདི་སྙེད་ཅིག་གོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ངག་འབྱུང་ངོ། །ཡང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མའི་འབྲུ་དེ་བརྒྱ་ཕྲག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་
སྟོང་ཕྲག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། འབུམ་ཕྲག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། བྱེ་བ་ཕྲག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། ཐེར་འབུམ་ཕྲག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། དཀྲིགས་ཕྲག་ཇི་
སྙད་ཅིག་ཡོད། གཏམ་ཕྲག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། ཁྱད་ཕྱིན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། མི་འཁྲུགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། གྲངས་མེད་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་


[172A]༄༅། །གཏན་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། ཕྱིན་བྱེད་ཕྲག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། སྟོབས་ཕྲག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། གླང་པོ་ཆེའི་སྟོབས་ཕྲག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། བགྲང་བ་
ཕྲག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་ཅེས་འདྲི་ན། དེ་བྱེ་མ་དེ་དག་ལའང་མི་བལྟ། མི་བགྲང་བར་བྱེ་མའི་འབྲུ་དེ་དག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་འདི་སྙེད་ཅིག་གོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ངག་
འབྱུང་སྟེ། བྱེ་མ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ་ཞེས་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་
པ་མ་གཏོགས་པ་ལྷའམ། ཀླུའམ། གནོད་སྦྱིན་ནམ། དྲི་ཟའམ། ལྷ་མ་ཡིན་ནམ། རླུང་ལྷའམ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ངམ། མིའམ་ཅིའམ། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའམ། ཉན་ཐོས་སམ་
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་རྣམ་གྲངས་འདིས་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་
བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་སྔོ་སངས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་ངོ། །ཡང་དེའི་དུས་ན་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དཧའི་རྒྱལ་པོ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡལ་ག་དང། འདབ་མ་མང་པོས་ཡོག་པ། ཁོར་
ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཚད་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེར་དྲང་སྲོང་སྣང་བ་དེ་གནས་སོ། །དེ་ན་གནས་པའི་ཚེ་དེས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དཧའི་རྒྱལ་པོ་


[172B]ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་བགྲངས་ཏེ། རྟོགས་པར་བྱས། ཤེས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་བྲམ་ཟེ་སྔོ་སངས་ཞེས་བྱ་བ་
གྲོང་ཁྱེར་ནས་ཁ་ཟས་བླངས་ཏེ་ཉིན་མོ་གནས་པའི་ཕྱིར། ཤིང་ནྱ་གྲོ་དའི་རྒྱལ་པོ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས། དེས་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཏེ། དྲང་སྲོང་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལ་
བ་དེར་སོང་ནས་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་འགྱུར་བ་དང་ཡང་དག་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་གཏམ་མང་པོ་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་སྣང་
བ་ཞེས་བྱ་བས་བྲམ་ཟེ་སྔོ་སངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། མིའི་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་གང་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དཧའི་རྒྱལ་པོ་འདིའི་འདབ་མའི་གྲངས་དུ་ཡོད་
བརྩི་བའམ། རྟོགས་པར་བྱེད་པའམ། ཤེས་པར་བྱེད་ནུས་པའི་སེམས་ཅན་འགའ་ཡོད་དམ། སྨྲས་པ། བཙུན་པ། མཆིས་སོ། །དྲང་སྲོང་གིས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེ་དེ། གང་ཡིན། བྲམ་ཟེས་
སྨྲས་པ། བཙུན་པ། བདག་གིས་བགྲང་བར་བགྱིའོ། །དྲང་སྲོང་གིས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། དེའི་ཕྱིར་བ་གྲོངས་ཤིག་དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་སྔོ་སངས་དེ་ཤིང་ལྗོན་པ་དེ་ལ་ཡང་མི་ལྟ། འདབ་མ་
རྣམས་ལ་ཡང་མི་བགྲང་བར་སྐད་ཅིག་ལ་འདབ་མ་རྟོགས་པ་ལ་ཞུགས་ནས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །མི་འཁྲུགས་དྲུག་ཅུ་པང་སྟེང་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་དང་ནི་ཁྱད་ཕྱིན་


[173A]༄༅། །ཕྲག་བཅུ་གསུམ་དག་དང་དཀྲིགས་པ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་སུམ་ཅུ་དང་ནི་ཐེར་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་
སྟོང་དང་ཡང་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་འདབ་འདི་མཆིས་།བྲམ་ཟེ་དམ་པ་བདག་གིས་འཚལ། །དེ་སྐད་ཐོས་ནས་སྔོ་སངས་ལ་།སྣང་བས་སྨྲས་པ་བྲམ་ཟེའི་མཆོག་ཁྱོད་ནི་
བདེན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ། །ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་འདིར་བདེན་ནོ། །ལོ་ནི་ཁྱུད་ཁོར་བཅུ་གཉིས་དང། ཉི་མ་བདུན་དུ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས། །འདབ་མ་རྣམས་ནི་བདག་གིས་བགྲངས། །གཙོ་
བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མཁྱེན། །ཁྱོད་ནི་གཟིགས་པ་མི་མཛད་ཅིང་།བགྲང་བ་མི་མཛད་སྐད་ཅིག་ཏུ། །འདབ་མ་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས། །མཁྱེན་འདི་ཉིད་ཀྱིའམ་ལྷ་ཡིས་བསྟན།།
བྲམ་ཟེ་བདག་ལ་དོན་འདི་གསུངས། །སྔོ་སངས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། །ཀྱེ་བཙུན་པ། གསོན་ཅིག་འདི་ནི་ལྷ་ཡིས་སྨྲས་མིན་མི་ཡི་སྟེ། །བདག་ཚིག་བདེན་པའི་རྗེས་འབྲང་དོན་བཞིན་འཇུག་
ནམ་མཁའ་ཟད་པ་གྲུམ་པར་འགྱུར་སྲིད་ཀྱི། །ཁོ་བོ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་མི་སྲིད་དོ། །སྣང་བར་གྱུར་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྲམ་ཟེ་སྔོ་སངས་གྱུར་པ་ཤཱཀྱ་སེང་གེ་སྟེ། །ཡོན་
ཏན་རྒྱ་མཚོ་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ངག་འདི་འདྲ། །བདེ་ལ་གནས་ཤིང་དོན་དང་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་


[173B] འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངག་གི་གསང་བ་དང་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་བས་གོང་དུ་བསྟན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཚད་ཟིན་པའམ། མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངག་གི་གསང་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།གཞན་ཡང་གསང་བ་པའི་
བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱི་གསང་བ་དང། སེམས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་
སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་ཀྱི། ང་རྒྱལ་གྱིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་མི་བྱེད་དོ། །མངོན་པར་ཤེས་
པ་ལས་ཀྱང་མ་ཉམས་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱང་བྱེད་དོ། །མངོན་པར་ཤེས་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྩེན་ལ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་
གནས་ལ། འཇུག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་གནས་སོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་
པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །དེ་དག་གི་


[174A]༄༅། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྔོན་
གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའི་སྒྲ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་བལྟ་བ་དང། སེམས་
ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་བལྟ་བའོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་མངོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་མ་
ཆད་པའོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་།རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང། །མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གི་
མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་དུས་ལ་བལྟ་ཞིང་དུས་ལས་མི་ཡོལ་བའོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་འཕགས་
པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་དེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ།།
དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དོན་ཟབ་ཅིང། བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པའོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྒྲུབ་ཅིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་


[174B]ནོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་མཐུན་པའོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་
པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདུལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་འདི་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་བྱ་བ་དང། འོད་གསལ་བ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་
བ་དང། རབ་ཏུ་དུལ་བ་དང། ལེགས་པར་སྦྱངས་པས་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་ཀྱང། ཤིན་ཏུ་ཟད་པ་དང་
མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་ལྟུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། །བསམ་བཞིན་དུ་ཡང་འདིར་སྐྱེ་ལ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་འཁྲུགས་པ་ཡང་མེད་པ། བཅིངས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། བཅིངས་བཞིན་དུ་འཆི་འཕོ་བ་
ཡང་མ་ཡིན། །བཅིངས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་
བའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །དེས་ན་གྲོལ་བཞིན་དུ་སྐྱེའོ། །གྲོལ་བཞིན་དུ་འཆི་འཕོའོ། །གྲོལ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ། །དེ་སྐྱེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་


[175A]༄༅། །ཉམས་པ་མེད་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སོ། །ཕྱོགས་བཅུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཡང་མི་
རྙེད༑ མི་དམིགས་སོ། །དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་མ་ཡིན་ལ་
ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་དུ་བཙལ་ན་ཡང་མི་རྙེད་དོ། །མི་དམིགས་སོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཙལ་
ན་མི་རྙེད་ཅིང། མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་བགྲང་བ་གང་ཡང་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བགྲང་བའི་ལམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ་།གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་
པ་དེ་ནི་ཆོས་སམ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ་།མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །དོན་ལ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་
གནོད་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་རློམ་སེམས་མེད་པ་ལ་ནི་དོན་དང། དོན་མ་ཡིན་པ་དེའི་མདུན་ན་མི་འདུག་གོ། །དོན་དུ་མི་བལྟ་བའི་བློ་ནི་གང་དུ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ན་བློ་
ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །གང་བློ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །གང་ཆགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པའོ། །གང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་དེ་ནི་ཉམས་པ་མེད་པའོ། །


[175B]རོ། །གང་གི་བཙལ་བ་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ་།གང་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་ལ་བདག་གི་བ་མེད་དོ། །གང་ལ་
བདག་གི་བ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་རྩོད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འགྱེད་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་འགྱེད་པ་མེད་པ་དེ་
ནི་རྩོད་པ་མེད་པ་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དེ་ནམ་མཁའ་དང་ལག་མཐིལ་དུ་མཉམ་པའོ། །གང་ནམ་མཁའ་དང་ལགས་མཐིལ་དུ་མཉམ་
པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་མི་གཏོགས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་མི་གཏོགས་སོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་མི་གཏོགས་སོ། །གང་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཁ་
དོག་མེད། རྟགས་མེད། དབྱིབས་མེད་དོ། །གང་ལ་ཁ་དོག་མེད། རྟགས་མེད། དབྱིབས་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །དེ་ཅི་འདྲ་བ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་རབ་ཏུ་
རྟོགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང། རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའམ། རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པས་དེའི་
ཕྱིར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང། རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱི་གསང་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་


[176A]༄༅། །སེམས་ཀྱི་གསང་བ་ནི། གང་བྱམས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། སྙིང་རྗེ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། དགའ་བ་ཡང་
ཡིན་ལ་སྲོག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། བཏང་སྙོམས་ཀྱང་ཡིན་ལ་གང་ཟག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། སྦྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་དུལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ཡིན་ལ་སེམས་
ཞི་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། བཟོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཡིན་ལ་སེམས་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། བསམ་གཏན་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ངེས་པར་
སེམས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། །ཤེས་རབ་ཀྱང་ཡིན་ལ་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ལ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་
ཡིན༑ ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། དད་
པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། དྲན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རང་འབྱུང་གི་སེམས་ཉིད་
ཀྱང་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་ཡིན་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་དབང་པོ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། དབང་པོ་རྣམས་


[176B]ཀྱང་ཡིན། སྟོབས་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ལ་མི་རྫི་བའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ལ་བློས་
རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། ལམ་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་བསྒོམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། ཞི་གནས་ཀྱང་ཡིན་ལ་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། ལྷག་
མཐོང་ཡང་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། ཆོས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། དགེ་འདུན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་
ཡང་ཡིན་ལ་མི་གནས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡང་བྱེད་ལ་བཟོད་མ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་
ལ༑ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང། དབྱེར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སེམས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་
ལ་བཟོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། མི་དམིགས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཡང་ཡིན་ལ་ལྡོག་པ་དང་འཇུག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། མཚན་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡང་


[177A]༄༅། །ཡིན་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྙིང་པོའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། བདུད་
ཚར་གཅོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སེམས་
ཉིད་ཀྱང་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་འཇུག་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཡང་སྟོན་ལ་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་
དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ནི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱི་གསང་བ་དང་སེམས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །
སེམས་དག་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་རྟོགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་སྣང་བར་གྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དང་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དང། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །


[177B]ལུས་དང། ངག། སེམས་ཀྱི་གསང་བ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་དགུའི་སྲོག་ཆགས་ལས། སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཁྲི་
ཉིས་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྲོག་
ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་གོ་དགེ་སློང་བརྒྱད་སྟོང་ནི་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་
གྲོལ་ལོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྟེང་
གི་བར་སྣང་ལས་ཀྱང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་མངོན་པར་བབ་པོ། །མ་བསྐྱོད་པར་སིལ་སྙན་དང། རོལ་མོའི་སྒྲ་སྟོང་སྙེད་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་གྱུར་ཏེ། སིལ་སྙན་དང། རོལ་མོའི་སྒྲ་དེ་དག་ལས་
ཀྱང་གང་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བསྟན་པ་འདི་ཉན་པ་དང། ཐོས་ནས་ཀྱང་འཛིན་ཅིང་མོས་པར་བྱེད་པ་དང་འཆང་བ་དང། ཀློག་པ་དང། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང། གཞན་
དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་དུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་


[178A]༄༅། །ནི་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟན་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ལུང་བསྟན་པའི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་བྱུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་
ཀྱི་གསང་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཞི་
བའི་བློ་གྲོས། སིལ་སྙན་དང། རོལ་མོའི་སྒྲ་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་སྒྲ་བྱུང་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐོས་ལགས་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་སྒྲ་བྱུང་བ་དེ་སུའི་མཐུ་
ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྤྲིན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲིན་དབྱངས་
རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ང་ལ་བལྟ་བ་དང་ཕྱག་བྱ་བ་དང། མཆོད་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་
དང། ཆོས་མཉན་པ་དང། ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡང་མཉན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་འདུས་པ་འདི་དག་ལ་


[178B] འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་འོངས་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལུས་མི་སྣང་བར་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་གནས་
ནས༑ ང་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མཆོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུའི་མེ་ཏོག་ཆར་མངོན་པར་འབེབས་ཤིང། སིལ་སྙན་དང། རོལ་མོའི་སྒྲ་ཡང་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ནས། སིལ་སྙན་དང། རོལ་
མོའི་སྒྲ་དེ་དག་ལས་སྒྲ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་པ་ཞེས་
བྱ་བ་བར་སྣང་དེ་ལས་བབས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ལན་བརྒྱ་སྟོང་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་སྟེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲིན་དབྱངས་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྙུན་གསོལ་ཏེ། གནོད་པ་ཆུང་ངམ། ཉམ་ང་བ་ཉུང་
ངམ༑ བསྐྱོད་པ་ཡང་ངམ། སྟོབས་དང་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་སམ་ཞེས་སྙུན་གསོལ་ལོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་འདི་སྐད་དུ། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་གསང་བའི་བདག་
པོས་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་འདི་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་འདྲ་བའི་སྤྱོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མ་མཆིས་པ་ཐོབ་པར་རྔོ་ཐོགས་ལགས་སམ། དེ་ནས་བཅོམ་


[179A]༄༅། །ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལེགས་པར་འོངས་སོ། །ཁྱོད་འདིར་
འོངས་པ་ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ལེའུ་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལས་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་པ་འོངས་
པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་འཁོར་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་འདིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་
གང་དུ་བསྐྱེད། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་འདིས་བསྙེན་བསྐུར་བྱས། འདིས་སྨོན་ལམ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བཏབ་ན། གང་ཕྱིར་འདི་འདྲ་བའི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་
པར་གྱུར་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་བཀའ་སྩལ་
པ༑ ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ། རྒྱ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། དཔག་ཏུ་མེད་པར་
གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། བསྐལ་པ་མཛེས་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་


[179B] བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ་དེ་ཡང་འབྱོར་པ་རྒྱས་པ་
བདེ་བ། ལོ་ལེགས་པ། ཉམས་དགའ་བ། ལྷ་དང་མི་མང་པོས་གང་བ་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པར་གྱུར་པ། གསེག་མ་དང་གྱོ་མོ་མེད་པ་རྩྭ་དག་དེར་སྐྱེས་པ་ཡང་འཇམ་པོ། གོས་
ཀ་ཙ་ལིན་དི་ཀ་ལྟར་རེག་ན་བདེ་བ། རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་ལྟར་སྔོ་ཞིང་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བར་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པ། དྲི་དང་ལྡན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ། གོམ་པ་བོར་ན་སོར་
བཞི་ཐུར་དུ་དམའ་བ། རྐང་པ་བཏེག་ན་སོར་བཞི་གྱེན་དུ་མཐོབ། ཧ་ཅང་ཡང་མི་གྲང། ཧ་ཅང་མི་ཚ་བའི་རླུང་ཆུང་ངུ་བསིལ་བ་འདོད་པ་དང་མཐུན་པར་ལྡང་བའོ། །ས་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་
བཻ་ཌཱུརྱ་སྔོན་པོས་བརྒྱན་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཟང་ཞིང་མཁས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ཆུང་བ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་
ཅད་ཆུང་བ། ལེགས་པར་བཤད་པའི་དོན་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་ནུས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་གོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་


[180A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ནི་ཁྲག་ཁྲིག་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་
རྩ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ནི་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཐུབ་བོ། །མི་རྣམས་ཀྱང་དུས་མ་ཡིན་པར་གློ་བུར་བུ་འཆི་བ་མེད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྣམ་པར་
བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་མཛེས་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་པར་མ་རབ་ཏུ་འབྱོར་པ་རྒྱས་པ་བདེ་བ། རབ་ཏུ་ལོ་ལེགས་པ། ཡངས་ཤིང་ཐ་གྲུ་ཆེ་
བ་བྱུང་སྟེ། གླིང་བཞི་པ་རེ་རེ་ཡང་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པར་གྱུར་ཏེ། དེར་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཡང་བར་བར་ན་དཔག་ཚད་གཅིག་ཡོད་པ། གྲོང་དང། ཚོང་འདུས་དང། རི་ཁྲོད་
སྟོང་གིས་བསྐོར་བ་བྱུང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གླིང་བཞི་པ་མཛེས་པར་སྣང་བ་དེའི་དབུས་ན་ཕོ་བྲང་གྲོང་ཁྱེར་རྣམ་པར་དག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ། བྱང་དང་ལྷོར་ནི་དཔག་
ཚད་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། ཤར་དང་ནུབ་ཏུ་ནི་དཔག་ཚད་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་པ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཁྲིས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པ། གྲོང་དང། ཚོང་འདུས་དང། རི་ཁྲོད་ཁྲིས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་
ཡོད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་རྣམ་པར་དག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེར། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་བསྲུང་ཞེས་བྱ་བ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ། གླིང་


[180B] སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། བསོད་ནམས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབུས་ན་ཁང་པ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པ། ཆུ་ཞིང་དུ་དཔག་ཚད་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ར་བ་རིམ་
བདུན་དང། རྟ་བབས་དང། དྲིལ་བུ་གཡེར་ཀའི་དྲ་བ་རིམ་བདུན་གྱིས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་བརྩིགས་སོ། །ར་བའི་ནང་ན་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཆེན་པོ་བཞི་བྱས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཞེས་
བྱ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཆེན་པོ་དང། ཡོན་ཏན་གྱིས་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྨ་བྱས་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་དུས་ཀྱི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྫིང་ཁྱོན་དཔག་ཚད་ཕྱེད་
པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁ་ཁྱེར་གྱིས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ། འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་གླེགས་མའི་འབབ་སྟེགས་ཅན། གསེར་གྱི་བྱེ་མ་བདལ་བ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་གང་བ། རིན་
པོ་ཆེའི་པད་མས་ཀུན་ནས་ཁེབས་པ། ངང་པ་དང། ཆུ་སྐྱར་དང་བྱ་གག་དང། ངུར་བ་དག་སྒྲ་འབྱིན་པ་བཞི་བྱས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང། དགའ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་དང་
སྤོས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་དང། ཆུ་རྒྱུན་རྗེས་སུ་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གི་བཙུན་མོའི་འཁོར་བདུན་འབུམ་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་དང་ལྡན་


[181A]༄༅། །པའི་ན་ཆུང་བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་འདྲ་བ་ཤ་སྟག་གོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དག་གོ་དེ་ལ་བུ་སྟོང་དུ་ཚང་བ་ཡོད་དེ། དཔའ་བ། བརྟུལ་ཕོད་པ། ཡན་ལག་མཆོག་གི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་
སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་
ན༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་རྟེན་ཅིང་བཞུགས་
ཏེ༑ རྒྱལ་པོ་དང། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང། བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་དང། གྲོང་བརྡལ་བ་དང། ཡུལ་འཁོར་གྱི་མིས་བསྟི་སྟང་བྱས། བླ་མར་བྱས། རི་མོར་བྱས། མཆོད་པར་བྱས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་ཐབས་
གཅིག་ཏུ་ལོ་བྱེ་བ་ཚང་བར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། ན་བཟའ་དང། གཙུག་ལག་ཁང་དང། འཆག་སའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ། དགེ་སློང་རེ་


[181B] སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་གཡོག་གསུམ་གསུམ་ཕུལ་ལོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྟི་སྟང་བྱ་བ་དང། མཆོད་པ་བྱ་བར་མོས་
པ་དང། ཆོས་ཉན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བག་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་དུ་མི་གཉེར་རོ། །དེ་དག་བག་ཡོད་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང། སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་སེམས་པས་
རིང་པོ་མ་ལོན་པར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་བསྐྱེད་ནས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ནས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང། གྲོང་ཁྱེར་ནས་
གྲོང་ཁྱེར་དང། ཚོང་འདུས་ནས་ཚོང་འདུས་དང། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་མཐར་གྱིས་རྒྱུ་ཞིང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བརྒྱ་
ལམ་རྙེད་པར་འགྱུར། །མིར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་རྙེད་།གྲོགས་པོ་གང་དག་དད་དང་ཆོས་མཉན་པ། འདི་འདྲ་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། །མི་དབང་རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་ད་
བྱུང་སྟེ། །རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྲོ་བའི་ཆོས་སྟོན་གྱིས། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དྲུང་དུ་མྱུར་དུ་དེང། །ཆོས་ཐོས་ནས་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་གྱིས། །ཆོས་ཐོས་པས་ནི་ངན་འགྲོ་རྣམ་པར་སྤོང། །
ཆོས་ཐོས་པས་ནི་བཟང་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཆོས་ཐོས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་ཞི། །བསིལ་བའི་དངོས་པོ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་དག་ཚིགས་བཅད་འདི་དག་རབ་བརྗོད་


[182A]༄༅། །པས། །ས་འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས། །ལྷ་རྣམས་ཨ་ལ་ལ་ཞེས་ལན་བརྒྱ་སྨྲས། །ལྷ་ཡི་མེ་ཏོག་ཡིད་འོང་ཆར་དུ་བབ། །སྟོན་པ་བལྟ་ཕྱིར་གང་
དག་བསྐུལ་བ་རྣམས། །རྐང་གཉིས་མཆོག་གི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །དེ་དག་ཐལ་སྦྱར་གུས་བཅས་འཁོར་གྱུར་པ། །དེ་དག་བགྲང་ལས་དཔག་པར་མི་ནུས་སོ། །རྒྱལ་བས་དེ་དག་རྣམས་
ཀྱི་བསམ་མཁྱེན་ནས། །དེ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་བཤད་།བདེ་བར་གཤེགས་ལས་ཆོས་ཐོས་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་ཞུགས། །བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་ཚང་
མི་ཉུང་བ། །དེ་དག་ཆོས་མཆོག་མིག་ནི་རྣམ་པར་དག་སྲིད་པ་ཀུན་ཏུ་ཡིད་བྱུང་སེམས་གྱུར་ན། །དེ་དག་དེར་ནི་བསྟན་འདིར་རབ་ཏུ་བྱུང། །གཞན་ཡང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དེ་ཉིད་དུ། །
བསླབ་པ་བཟུང་ཞིང་དེ་བཞིན་གསོ་སྦྱོང་བླངས། །སྟོན་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཤིང་ཆོས་མཉན་ནས། །དེ་དག་སླར་ཡང་རང་གི་གནས་སུ་དོང། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བུ་གཞོན་དུ་
དེ་དག་གིས་ཕ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར། ལྷའི་ཙན་དན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ། རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པའི་བཀོད་པས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ། བ་
གམ་དང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བ་དན་དང། རྟ་བབས་དང། ཁ་ཁྱེར་གྱིས་བསྐོར་བ་ཞིག་བྱས་ཏེ། འཛམ་བུའི་གླིང་རིལ་གྱིས་ཀྱང་ཙན་དན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོ་སྲང་ཕྱེད་ཀྱི་རིན་དུ་མི་ཆོག་


[182B]བརྩེགས་པ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པ། ཆུ་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་བཅུ་ཡོད་པ་རྣམ་པར་བཀྲ་བ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཀ་བ་བཞི་ཟུག་པ། ཆ་མཉམ་པ་
ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཞིག་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དེ། ནམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་བལྟ་བ་དང་ཕྱག་བྱ་བ་དང། མཆོད་པ་བྱ་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་
བ་དང། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། ཕ་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང། རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དེ་རྣམས་དང་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང། གཡོག་དང་བཅས་པ་དང། གཉེན་
གྱི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེར་ཞུགས་ནས་པདྨའི་བཀོད་པའི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་སྟེ། བླ་མར་བྱ་བ་ཆེན་པོ་དང། བསྟི་སྟང་དང། རི་མོར་བྱ་བ་དང། མེ་ཏོག་དང་
ཕྲེང་བ་དང། སྤོས་དང། བྱུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང། གོས་དང་གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དང། རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བ་དན་དང། སིལ་སྙན་དང། ཕེག་རྡོབ་པ་དང། རོལ་མོའི་སྒྲ་
དབྱངས་ལེན་པའི་མཆོད་པ་དམ་པ་དང་བཅས་ནས། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བས་རབ་ཏུ་གཡོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུས་ནས་ཁང་བ་བརྩེགས་པ་དེ་སྤྲུལ་ཏེ། སྟེང་
གི་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་ལ་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་ཐོགས་པ་མེད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ག་ལ་བ་དེར་


[183A]༄༅། །དོང་ནས་ཕྱིན་པ་དང། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་ས་ལ་བཞག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས། དགེ་སློང་གི་
དགེ་འདུན་ལ་ཡང་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དེ། །རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གི་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང། གཉེན་གྱི་འཁོར་ཀྱང་ཁང་པ་བརྩེགས་
པ་དེ་ལས་བབས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་གཉིས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང། གཉེན་གྱི་འཁོར་དུ་བཅས་ཏེ་འདུག་གོ། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་
ཏན་མཐའ་ཡས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོས། རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འོངས་པར་མཁྱེན་ནས། ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན་
ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་
པོ༑ ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་


[183B]འགྱུར་པའོ། །དད་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་གང་གིས་འཕགས་པའི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པའོ། །
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གུས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་གུས་པ་གང་གིས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་པར་བཤད་པ་རྣམས་གུས་པར་ཉན་པ་དང། རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཆོས་
ཉན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ང་རྒྱལ་མེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ང་རྒྱལ་མེད་པ་གང་གིས་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་འདུད་པ་དང། རབ་ཏུ་འདུད་པ་དང། ཕྱག་
འཚལ་བུའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་ལུས་ཡང་བ་དང། སེམས་ཡང་བ་འཐོབ་པ་དང། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་
བའོ༑ ༑རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང། བག་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །བཞི་གང་
ཞེ་ན། དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང། འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་དུ་བལྟ་བ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་ནི་སྲོག་གི་དབང་


[184A]༄༅། །པོའི་དམ་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང། བག་ཡོད་པ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། རྒྱལ་པོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྗེས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་
གཞན་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་མཐོང་ངམ་ཐོས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་མོས་
པ་མ་གཏོགས་པར་ལྷ་དང། མི་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་
རྒྱལ་པོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་རྟག་པར་བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་དང། དད་པ་དང་དང་བ་མང་བ་དང། ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། ཆོས་
ཀྱིས་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་དང། མོས་པར་བྱའོ། །ཁྱོད་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང། ཆོས་འདོད་པར་བྱའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་
ཆེན་པོ། འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཆོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དག་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངོམས་པ་དེ་དག་ནི་ངོམས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། མི་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་ནི་ཐུང་བ་


[184B] ཚེ་རབས་འཕོ་བར་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི། ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་འཇིགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
མཆོད་པ་དང། རིམ་གྲོ་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བཞིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ལོངས་སྤྱོད་མི་ཟད་པ་དང། ཆོས་མི་ཟད་པ་དང། སྤོབས་པ་མི་ཟད་པ་དང་
ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ་བཞི་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཐོས་པའི་ཆོགས་ཀྱིས་དག་ཡོངས་སུ་དག་
པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་
སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ཐབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། བདུད་ཚར་གཅོད་པས་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པས་སྨོན་ལམ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང་ཕྲད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ལ་
ཆོས་ཀྱི་གཏམ་དེས་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་།ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་པས། ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ་


[185A]༄༅། །རབ་ཏུ་དགའ་ནས་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། རིན་ཐང་མེད་པའི་མུ་ཏིག་གི་དོ་ཤལ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་སོ། །ཡོངས་སུ་ལོངས་
སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཕུལ་ལོ། །ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ལྔ་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་མནོས་སོ། །བཙུན་
མོའི་འཁོར་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྔ་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཀྱང་མནོས་
སོ༑ ༑རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་ནས་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། གོས་
དང་རྒྱན་ཅི་ཐོགས་པ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མངོན་པར་གསོལ་པར་གྱུར་ཏེ། མངོན་པར་གསོལ་ནས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ལྔ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། བསླབ་པའི་
གཞི་རྣམས་མནོས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ཆོས་ཀྱི་རྙེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་རྙེད་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ནས། བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས། གཉེན་
གྱི་འཁོར་དང་བཅས་ཤིང་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་རྐང་པ་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་


[185B] སྟེང་གི་བར་སྣང་གི་ནམ་མཁའ་ལས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་ཉིད་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་རྣམ་པར་དག་པ་ཅན་དུ་སླར་འཁོར་ནས། རང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ནས་
རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཟླ་བ་ཉ་བའི་ཚེ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ས་བཟང་པོ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་སོང་ནས། དེ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཆེན་པོ་དེ་ན་གནས་
ཤིང༑ སིལ་སྙན་དང། ཕེག་རྡོབ་པ་དང། རོལ་མོའི་སྒྲ་རབ་ཏུ་ལེན་པ་དང། རྩེ་བའི་དམ་པ་རྩེ་དགའ་ཞིང་དགའ་མགུར་སྤྱོད་དོ་།ཆུང་མ་དམ་པར་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་
དཔེ་མེད་མ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་རྫིང་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཁྲུས་བྱས་ཏེ། སྤོས་ཆུས་གོས་བརླན་ནས་སེང་གེའི་ཁྲི་པདྨའི་འབྱུང་གནས་བཟང་པོ་ལ་འདུག་གོ་དེ་གཉིས་དེར་འདུག་པའི་
པང་པ་ནས། རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་གཟུགས་བཟང་པོ། མཛེས་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྒྱས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་གཉིས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་པར་རྫུས་ཏེ་བྱུང་ངོ། །ཁྱེའུ་དེ་
གཉིས་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱེ་མ་ཁྱེའུ་འདི་ནི་ཆོས་སེམས་པའོ་།ཀྱེ་མ་ཁྱེའུ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་སོ་ཞེས་སྒྲ་བྱུང་ངོ་།ཞི་
བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་ཆོས་སེམས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་གྱུར་ཏེ། །དེ་ལ་ཁྱེའུ་ཆོས་སེམས་པ་ནི། བཙུན་མོ་མ་སྨད་པའི་པང་པ་ནས་


[186A]༄༅། །བྱུང་ངོ། །ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ནི། བཙུན་མོ་དཔེ་མེད་པའི་པང་པ་ནས་བྱུང་ངོ། །ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་མ་ཉམས་པར་གཉི་གས་
ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཡུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ། །རབ་ཏུ་དང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ། །དེ་དག་རྙེད་
པ་རབ་རྙེད་གྲོགས་པོ་དག་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མ་བརྗེད་པ། །དེ་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ནས་ཕྱིན། །འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱང་ལོག་སེམས་ཅན་རྒྱ་
ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས། །སྟེང་གི་ཕྱོགས་ན་ཡན་ལག་མ་སྨད་པ། །འདྲེན་པ་མཚན་ནི་དུས་དཔོག་རྒྱལ་པོ་སྟེ། །དེ་ནས་བདག་ཅག་ཆོས་དོན་གཉེར་བ་དང། །འཇིག་
མགོན་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་བལྟ་ཕྱིར་མཆིས། །ཁྱེའུ་དེ་གཉིས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཤིག་ནས། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་མ་ཡི་པང་ནས་བབས། །ཡུལ་འཁོར་སྲུང་པོ་ག་ལར་དེ་གཉིས་དོང། །རྐང་
པར་ཕྱག་འཚལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འདུག་ཡབ་གཅིག་བདག་ཅག་མཆི་བ་གསན་དུ་གསོལ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་ཆོས་རྙེད་རབ་ཏུ་དཀའ། །དེ་རྙེད་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་བར། །
མཁས་པ་དག་ནི་གཞར་ཡང་མི་གཏོང་ངོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རྟག་ཏུ་རབ་རྙེད་དཀའ། །ཕ་མ་དག་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པ་དང། །དལ་བ་འབྱོར་དང་ཆོས་འདོད་གྲོགས་པོ་


[186B] ༑མཐུན་པར་གནས་དང་བསྟན་ལ་དད་རབ་དཀོན། །འདུན་དང་བརྩོན་འགྲུས་དེ་བཞིན་བག་ཡོད་དང། །རབ་ཏུ་བྱུང་ཐོབ་རྟག་ཏུ་ཤེས་བཞིན་ཅན། །ཕན་པའི་དངོས་དང་མཉེན་དང་མ་
ཁེངས་དང། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཐོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟང། །ཞི་དུལ་སྤོག་ཆགས་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱམས། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་ལྡན་དང། །བརྩོན་འགྲུས་མཐུ་དང་སེམས་ནི་མ་
ཞུམ་དང། །བསྡུ་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱེད་དང། །སེམས་ལས་རུང་ཞིང་དཔེན་པར་གནས་པ་དང། །ལུས་དང་དེ་བཞིན་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་དང། །མགོ་དང་གོས་ལ་འབར་ལྟར་ཆོས་སེམས་
པ༑ ༑དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་དེ་འདྲ་ཐོབ། །བདག་ཅག་ཆོས་མཆོག་གང་དག་རབ་བརྗིད་པ། །ཆོས་མཆོག་དེ་དག་ཡབ་གཅིག་རབ་རྙེད་དཀའ། །ཆོས་རྣམས་དེ་དག་དོན་དུ་བདག་ཅག་ལྷགས་
ད་ནི་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་བཞུད་པར་བགྱིད། །དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་ཟིན་ཅིང། །སྐད་ཅིག་གིས་ནི་མངོན་ཤེས་ལྔ་ཐོབ་པ་།རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཅན། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་མཁས་པ་དེ་གཉིས་དོང། །རྒྱལ་པོ་བུ་དང་བཅས་ཤིང་བུད་མེད་བཅས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་ཤེས་ཐོབ་མཁས་གཉིས་།སྟོན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་མཆོག་ག་ལ་བར།།
ནམ་མཁའ་ལ་ནི་དེར་ཡང་མངོན་དུ་དོང། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཐམས་ཅད་འདུས་ནས་གུས་དང་བཅས་པར་གནས། །དེ་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་


[187A]༄༅། །སྨྲས། །བྱང་ཆུབ་ལམ་དེ་བདག་ཅག་བཤད་དུ་གསོལ་།རྒྱལ་པས་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་བསམ་མཁྱེན་ནས། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ནི་རབ་གསུངས་པ། །
ཆོས་རྣམས་འདི་དག་རྟེན་ནས་བྱུང་བ་སྟེ། །བདག་པོ་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྲལ། །ནང་ཡང་སྟོང་ཞིང་ཕྱི་རོལ་རྒྱུ་བ་མེད་།ཆོས་རྣམས་འདི་དག་སྲོག་དང་གསོབ་ཡིན་ཏེ། །ལྷ་དང་བྱ་བ་དག་
ཅིང་གཡོ་བ་མེད། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྟག་ཏུ་གཟུང་དུ་མེད། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཆོས་གཏམ་རྣམ་དག་པ། །རྣམ་པ་མང་པོ་དེ་དག་རྣམས་ལ་བཤད། །བྱེ་བ་ཕྲག་གསུམ་ཁྲག་
ཁྲིག་བདུན་ཅུ་དྲུག་མི་སྐྱེ་བཟོད་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་རྒྱལ་བུ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གིས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་
བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས། གཉེན་གྱི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སླར་ཕྱིན་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གཅིག་
པུ་དཔེན་པར་སོང་སྟེ། བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པར་སེང་གེའི་ཁྲི་པདྨའི་འབྱུང་གནས་བཟང་པོ་ལ་འདུག་ནས་ནང་དུ་ཡང་དག་བཞག་ཅིང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། །བདག་
གི་གཞོན་ནུ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་ནི་གཞོན་ནུ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གང་ཐོག་མར་བླ་ན་


[187B]པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་བདག་གིས་བརྟག་གོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གིས་དེའི་མོད་ལ་རིན་
པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་བུམ་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། བྱི་དོར་ལེགས་པར་བྱས་ཤིང་ལེགས་པར་ཟིན་པར་བྱ་བ་ནས་གཞོན་ནུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་བྲིས་ཏེ། བུམ་པ་དེའི་ནང་ན་བཅུག་ནས་
རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་པདྨ་སྣ་ཚོགས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་བྱས་ནས་པདྨ་དེའི་སྟེང་དུ་བུམ་པ་དེ་བཞག་སྟེ། ཞག་བདུན་དུ་ལྷའི་མཆོད་པ་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་དང། སྤོས་ཐམས་ཅད་དང། ཕྱེ་
མ་ཐམས་ཅད་དང། བདུག་པ་ཐམས་ཅད་དང། བྱུག་པ་ཐམས་ཅད་དང། རོལ་མོའི་སིལ་སྙན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་དོ། །མིང་དེ་དག་མཆོད་པའི་ཚེ་ན་ལྷའི་བུ་ཁྲི་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་
ཕྱིར་བརྩོན་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞག་བདུན་དུ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང། དེའི་བུ་སྟོང་དང། གཞོན་ནུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མདུན་དུ་རིལ་གྱིས་གསེར་ལས་བྱས་པའི་ཁྲིའུ་བཟང་པོའི་
སྟེང་དུ་བུམ་པ་དེ་བཞག་ནས། ནང་གི་མིས་བུམ་པ་དེའི་ནང་ནས་མིང་དེ་རྣམས་ཕྱུང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་
བ་དེའི་མིང་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །མིང་དེ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་སྨད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལས་ཆེན་པོ་འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །བཙུན་མོའི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་པང་ན་སིལ་སྙན་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་མ་


[188A]༄༅། །དཀྲོལ་བྱེ་བ་ཕྲག་དུ་མའི་སྒྲ་བྱུང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་མིང་བྱུང་བ་
རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་བ་འཇིག་དེ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་
ན་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མིང་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
གསེར་ཐུབ་དེ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དབང་པོ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མིང་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་འོད་སྲུང་དེ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དབང་པོ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མིང་བྱུང་
ངོ༑ ༑དེ་ནི་ང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་སྐ་རགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་
བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་མཆོག་གི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་སེང་གེ་ཞེས་


[188B] །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་གློག་གི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ཏོག་ཅེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་
ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་བཟང་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་མེ་ཏོག་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་འོད་ཀྱི་དཔལ་
ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་རྣམ་པར་སྣང་བའི་པདྨ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་
སྐར་མ་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་སྤྱན་ལེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་རྡུལ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ལག་བཟང་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་བློ་
གྲོས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དགེ་བ་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ་
དེ་ནི་སྐར་མ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ཕྱོགས་འཕྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་མངོན་འཕགས་གཤེགས་


[189A]༄༅། །པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་རྣམ་པར་དག་པ་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ། །དེ་ནི་
ཡོན་ཏན་གྱི་མཆོག་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དཔལ་སྦས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ནོར་དཔལ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ལུས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དྲག་ཤུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་
ཏུ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་རིན་ཆེན་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་བྱ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་
དེ་ལྟར་བུ་སྟོང་ཡོད་པ་དེའི་ནང་ནས་གཅིག་བཞག་སྟེ། རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ཅོད་པན་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་བར་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་ནི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་
བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་ཆུང་བློ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མིང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང། སྣག་གི་


[189B] སྤུན་རྣམས་ན་རེ། གང་གི་ཚེ་བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་
དེའི་འོག་ཏུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད་ཅེས་སྤྱོས་པ་དང། བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་འདི་དག་ནམ་མཁའ་མཚུངས་ཤིང་འདྲ། །བདག་གི་ཡིད་ལ་སེམས་ཅན་ཟད་
པ་མེད་སྙམ་བགྱིད། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་བདག་གི་སྨོན་ལམ་འདི་དག་གྱུར། །བདག་གི་སྨོན་ལམ་ཅི་འདྲ་ཐམས་ཅད་འདིར་གསོན་ཅིག་ཁྱེད་ཀྱི་ཚེ་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་དག་བསྡོམས་པ་དང། །
ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཇི་སྙེད་དེ་དག་ཀུན་བསྡོམས་པ། །ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ་དེ་སྙེད་བདག་གི་ཚེར་གྱུར་ཏེ། །བདག་གི་དགེ་སློང་ཚོགས་ཀྱང་དེ་ཀུན་མ་ལུས་སྙེད། །དེ་ཡིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
དེ་ནི་སྨྲས་མ་ཐག་དེ་ཡི་ཚེ་ན་ལེགས་ཞེས་ལྷ་ཡིས་སྒྲ་ཕྱུང་སྟེ། །སེམས་ཅན་དག་པ་ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་པ་རྫོགས་གྱུར་ཅིག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསམ་བཞིན་སེམས་ཅན་དོན་མཛོད་ཅིག་
ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་ཆུང་དུ་གྱུར་པ་བློ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐ་མ་པ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་
ཏེ༑ ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཇི་སྙེད་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་


[190A]༄༅། །མོས་པའི་ཚེའི་ཚད་ཀྱང་དེ་སྲིད་དུ་འགྱུར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཡང་དེ་སྙེད་དུ་འགྱུར་རོ། །བདག་དེ་ལྟར་མོས་པ་ན་དེའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་སྟོང་དུ་གཅིག་གིས་མཚང་བ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཇི་སྙེད་མཛད་པ་དེ་སྙེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མོས་པས་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་
ཐབས་མཁས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ནས་གཞོན་ནུ་སྟོང་པོ་དེ་དག་གིས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞོན་ནུ་ཆོས་སེམས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དེ་གཉིས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱེད་གཉིས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བཏབ། ཆོས་
སེམས་པས་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་བདག་ནི་ཁྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལག་ན་རྡོ་རྗེར་གྱུར་ཏེ། ནང་ན་སྤྱོད་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་མ་གྱུར་
ལ༑ ཕྱི་ནང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉན་པ་དང། མོས་པ་དང། རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་བདག་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་
དག༑ བགྲེས་རབས་དག་བདག་ནི་ཁྱེད་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་ཏེ། བདག་གིས་བསྐུལ་བས་ཁྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་


[190B]འདེབས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་གཉིས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ལུང་བསྟན་
པར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་མཛད་དེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་བུ་གཞོན་ནུ་སྟོང་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་
པོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་བ་འཇིག་ནས་བཟུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དག་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་བུ་གཞོན་
ནུར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བཙུན་མོ་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་པང་པ་ནས་རྫུས་ཏེ་བྱུང་བའི་ཁྱེའུ་ཆོས་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་འདི་
ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཁྱེའུ་ཆོས་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བཙུན་མོ་དཔེ་མེད་མ་ཞེས་བྱ་བའི་པང་པ་ནས་རྫུས་ཏེ་བྱུང་བའི་ཁྱེའུ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་
བ་དེ་ནི་ཚངས་པ་གཙུག་ཕུད་ཅན་འདི་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཁྱེའུ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གི་བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་


[191A]༄༅། །གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཁོར་འདིར་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གང་དག་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ལ་མཐར་གྱིས་ལུང་
བསྟན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གིས་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆུད་མི་ཟ་
བརྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མི་འགལ་བ་ལ་ལྟོས། ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གི་སྔོན་གྱི་ཚུལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་བའོ།། །།ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་བསླབ་
པར་བྱའོ། །ཚིག་ལྷུར་བླང་བར་མི་བྱའི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་བསྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱམས་པའི་རྗེས་སུ་
འབྲང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་བརྩོན་པ་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། ཚངས་


[191B] བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཡོངས་སུ་སྐོང་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པས་
མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པ་དང་
བསམ་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། དྲང་བ་ཉིད་དང། གཡོ་མེད་པ་ཉིད་དང། ཡངས་པ་ཉིད་དང། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། མཉམ་པ་ཉིད་དང། སེམས་སྙོམས་
པ་ཉིད་དང། མི་འཇིགས་པ་ཉིད་དང། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལམ་དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འབྱོར་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་
བདེ་བར་འགྲོའོ། །ལམ་དེ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་གནོད་པ་མེད་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་མི་འཁྲུགས་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ལེགས་པར་རྟོགས་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོས་འབྱུང་བ་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་པའོ། །
ལམ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་དགའ་བ་ཆེན་པོས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོས་སྙིང་པོའི་རྗེས་སུ་སོང་བའོ། །ལམ་དེ་


[192A]༄༅། །ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང། གནོད་སེམས་དང། འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་སྡོང་དུམ་དང། ཚེར་མ་མེད་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་ཞེ་འགྲས་
པའི་སེམས་མེད་པས་བདེ་བར་འགྲོ་བའོ། །ལམ་དེ་ནི་གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་དང་བྲལ་བས་གཡོ་ཅན་དང་བྲལ་བའོ། །ལམ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་
སྐྱེ་མཆེད་ལ་ལེགས་པར་བཏགས་པས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་བྲལ་བའོ་།ལམ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བས་སེམས་རླབས་པོ་ཆེར་འགྲོ་བའོ། །ལམ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
རྣམས་ཀྱིས་ཞུགས་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཐུན་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བས་
རྟག་ཏུ་གསལ་བའོ། །ལམ་དེ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་དགེ་བ་སྟོན་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པས་མཐོན་
དམན་མེད་པའོ། །ལམ་དེ་ནི་གནོད་སེམས་དང། ཐ་བ་དང། ཁྲོ་བ་མེད་པས་རྡུལ་དང་བྲལ་བའོ། །ལམ་དེ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའོ། །ལམ་


[192B]སུ་འགྲོ་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ན་གང་ལ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་
ལམ་མ་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་སྟེ། ལམ་དེ་ལ་གནས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
འཚང་རྒྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་
སོ༑ ༑གསང་བ་པའི་བདག་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་ཅི་འདྲ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་ལ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་
དང༑ གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་
བསྟན་གྱི། རིགས་ཀྱི་བུ་ཉོན་ཅིག། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐུའི་གསང་བ་དང། གསུང་གི་
གསང་བ་དང། ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གསང་བ་གང་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མི་དགོངས་


[193A]༄༅། །ཤིང་རབ་ཏུ་མི་རྟོག་པར་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་འདུག་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་དག་
གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པར་མཐོང་ངོ། །ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་འཆག་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཆག་པར་མཐོང་ངོ། །ལྷ་དང་མི་
ཁ་ཅིག་འགྲེང་བ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲེང་བར་མཐོང་ངོ། །ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་ཉལ་བ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མནལ་བར་མཐོང་ངོ། །ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་ཆོས་སྟོན་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པར་མཐོང་ངོ། །ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་མི་སྨྲ་བ་གཙོ་བོར་
བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་གསུང་བར་གྱུར་པར་མཐོང་ངོ། །ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་བསམ་གཏན་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་
གཏན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་མཐོང་ངོ། །ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་ལངས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞེངས་པར་མཐོང་ངོ། །ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་མིག་
མི་འཛུམ་པར་བལྟ་བ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱན་མི་འཛུམ་པར་གཟིགས་པ་མཐོང་ངོ། །ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་འཛུམ་པ་བྱེད་པ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་


[193B]ངོ། །ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་མདོག་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐུ་
མདོག་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུར་མཐོང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལ་ལས་ནི་དངུལ་གྱི་མདོག་ཏུ་མཐོང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེལ་གྱི་མདོག་དང་བཻ་ཌཱུརྱའི་མདོག་དང། རྡོའི་སྙིང་པོའི་མདོག་དང། སྤུག་
གི་མདོག་དང། མུ་ཏིག་དམར་པོའི་མདོག་དང། མུ་ཏིག་དཀར་པོའི་མདོག་དང། མདོག་དམར་པོ་དང། མདོག་དཀར་པོ་དང། བཙོད་ཀའི་མདོག་དང་མདོག་སྔོན་པོ་དང། མདོག་
སེར་པོ་དང། ཟླ་བའི་མདོག་དང། ཉི་མའི་མདོག་དང། མའི་མདོག་དང། འོད་ཀྱི་མདོག་དང། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་མདོག་དང། ཚངས་པའི་མདོག་དང། བ་མོའི་མདོག་དང། ལྡོང་རོས་ཀྱི་
མདོག་དང། མཚལ་གྱི་མདོག་ཏུ་མཐོང་ངོ། །ལ་ལས་ནི་ཆུའི་མདོག་དང། ལ་ལས་ནི་མྱ་ངན་འཚང་གི་མེ་ཏོག་གི་མདོག་དང། ཙམ་པ་ཀའི་མདོག་དང། སྣ་མའི་མེ་ཏོག་གི་
མདོག་དང། བར་ཤི་ཀའི་མདོག་དང། པདྨའི་མདོག་དང། ཀུ་མུ་ཏའི་མདོག་དང། པདྨ་དཀར་པོའི་མདོག་དང། དཔལ་གྱི་མདོག་དང། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའི་མདོག་དང། ངང་
བའི་རྒྱལ་བོ་ངང་སྐྱའི་མདོག་དང། །པདྨ་སར་པའི་མདོག་དང་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོའི་མདོག་དང། རིན་པོ་ཆེ་བྱི་རུའི་མདོག་དང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོག་དང། ཨན་ད་རྙིལ་


[194A]༄༅། །གྱི་མདོག་དང། ནམ་མཁའ་དག་པ་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་མདོག་དང། ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་མཐའ་ཡས་པར་མོས་བདེ་དག་གིས་ནི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྔགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་
སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང། གང་ཡང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མིའི་
ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། དེའི་ནང་ནས་སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པ་སྙེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གཟུགས་དང་མདོག་དང། རྟགས་
དང༑ དབྱིབས་དང། སྤྱོད་ལམ་དུ་སེམས་ཤིང་མོས་ཏེ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ལ། སེམས་ཅན་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རེ་རེས་ཀྱང་དེ་སྙེད་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གཟུགས་དང། མདོག་དང། རྟགས་དང་དབྱིབས་དང། སྤྱོད་ལམ་དུ་སེམས་ཤིང་མོས་ཏེ། མངོན་པར་བསྒྲུབ་ལ་སེམས་ཅན་གཅིག་
གིས་སེམས་ཀྱི་མོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་གཉིས་པའི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས། རྣམ་གྲངས་དེས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་


[194B] ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་མདོག་དང། གཟུགས་དང་རྟགས་དང། དབྱིབས་དང། སྤྱོད་ལམ་དུ་ཤེས་
མོད་ཀྱི། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་འམ། ཐུགས་ཀྱི་མཛད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཚིམ་པར་མཛད་པའི་གཟུགས་དང། མདོག་དང། རྟགས་དང། དབྱིབས་དང། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ཀུན་དུ་བཞུགས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་
སྟེ། དཔེར་ན། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལ་ཅི་འདྲ་བ་ཉེ་བར་བཞག་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ན་ལྷག་ཆད་མེད་པར་མཚུངས་པར་
སྣང་ཡང། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་མི་སེམས་མི་རྟོག་གོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མི་དགོངས་མི་རྟོག་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཚིམ་པར་མཛད་དེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གསང་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྐུ་ནི་ཕུང་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན། ཁམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན། ལས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན། ཕ་མ་


[195A]༄༅། །ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ནུར་ནུར་བོ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན། ཤ་དང་ཁྲག་གིས་གཡོགས་པ་མ་ཡིན། རུས་པ་དང་ཆུ་བའི་བོག་དེས་
སྦྲེལ་བ་མ་ཡིན། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་སྲོག་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་སྐུ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། གཟུགས་དང་
མཚན་མེད་པའི་སྐུ་དང། སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་སྐུ་ཡིན་ཡང་དེ་གཟུགས་དང་མཚན་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་སྐུ་བསྟན་པས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ལ་སྣང་
བར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ལས་དབེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་ལྷའི་མིག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟར་སྣང་པར་མི་འགྱུར་རོ་
ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ནང་ནས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཐོང་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་མི་མཐོང། ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱང་
རིང་པོ་ན་འདུག་ཀྱང་མཐོང། ཁ་ཅིག་ནི་ཉེ་བ་ན་འདུག་ཀྱང་མི་མཐོང། ཁ་ཅིག་ནི་ཐག་རིང་པོ་ན་འདུག་ཀྱང་མཐོང། ཁ་ཅིག་ནི་ཉེ་བ་ན་འདུག་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ། ལ་ལས་ནི་དྲན་
བའི་རྣམ་པས་མཐོང་ལ་གཡེང་བའི་རྣམ་པས་མི་མཐོང་ངོ། །ལ་ལས་ནི་གཡེང་བའི་རྣམ་པས་མཐོང་ལ། དྲན་པའི་རྣམ་པས་མི་མཐོང་ངོ། །ལ་ལས་ནི་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པས་


[195B] །ལ་ལས་ནི་བདག་གིས་བལྟས་པས་མཐོང་ལ། གཞན་གྱིས་བསྟན་པས་མི་མཐོང་ངོ་།ལ་ལས་ནི་རྨི་ལམ་མཐོང་ལ། སད་པ་ན་མི་
མཐོང་ངོ། །ལ་ལས་ནི་སད་པ་ན་མཐོང་ལ་རྨི་ལམ་ན་མི་མཐོང་ངོ། །ལ་ལས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་ན་མཐོང་ལ་ལངས་ན་མི་མཐོང་ངོ། །ལ་ལས་ནི་ལངས་ན་མཐོང་ལ་མཉམ་པར་
བཞག་ན་མི་མཐོང་ངོ། །ལ་ལས་ནི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་མཐོང་ལ་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལས་ནི་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་མི་མཐོང་ལ། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ལ་ལས་ནི་མ་བཙལ་བས་མི་མཐོང་ལ། བཙལ་བས་མཐོང་ངོ་།ལ་ལས་ནི་མ་བཅལ་བས་མཐོང་ལ། བཙལ་བས་མི་མཐོང་ངོ། །ལ་ལས་ནི་བསྒྲིམས་ན་མཐོང་ལ། མ་བསྒྲིམས་
ན་མ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལས་ནི་མ་བསྒྲིམས་ན་མཐོང་ལ། བསྒྲིམས་ན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་འདི་དག་དང། གཞན་ཡང་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་
པར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །གང་ཡང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུའི་ལུས་དང་སྤྱོད་པ་དང་སྤྱོད་ལམ་རབ་ཏུ་ཞི་བ། མཉམ་པར་བཞག་པ། ལུས་ཞི་བ་དུལ་བ་དེ་དག་གི་མིག་ཀྱང་འཁྲུལ་
པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དཔག་པར་བྱ་བའམ་མཚན་མ་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཁ་དོག་


[196A]༄༅། །ཐ་དད་པས་ཚད་མེད་པའོ། ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ནམ་མཁས་ཇི་ཙམ་དུ་ཁྱབ་པ་དེ་
ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུས་ཁྱབ་བོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ་།ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་སྤྲོས་པ་མི་མངའ་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་
དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །ཞི་
བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་འགྱུར་བ་མི་མངའ་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་
སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུགས་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུགས་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་


[196B] དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་ནང་དུ་ནི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འདུས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ནང་དུ་ཡང་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་
འདུས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་པ་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་རྟག་
པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིར་ཡང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡང་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིར་ཡང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞི་
པའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
སྤྱི་གཙུག་མཐོང་པར་ནུས་པ་དེ་ནི་ཁོ་པོས་ལྷ་དང་བཅས་པ་དང་བདུད་དང་བཅས་པ་དང། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་དང། ལྷ་དང་མི་དང་
ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནམ་མཐོང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཁོ་བོས་འདི་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་


[197A]༄༅། །རིང་པོ་མ་ལོན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་ན་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་ན་བཞུགས་པའི་དུས་གཅིག་ན། ཤར་ཕྱོགས་
ལོགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཙམ་པ་ཀའི་མདོག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དགྲ་འདུལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤུགས་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་དེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང། མཆོད་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་འོངས་ཏེ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་
ཕྱག་འཚལ་ནས་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་གོ་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤུགས་འཆང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་
ཏེ༑ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་ལ། སྐུ་ཚད་མེད་ཅིང་མཐའ་ཡས་ཀྱང་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཚད་དང་མཐའ་ཡོངས་སུ་
བཙལ་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤུགས་འཆང་གིས་རང་གི་ལུས་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
སྐུ་ལ་བལྟས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པར་མཐོང་ནས་དེས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་རྫུ་འཕྲུལ་


[197B] བདག་གིས་དེ་བས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཚད་བཙལ་བར་བྱའོ་།སྙམ་ནས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་
སྟོབས་བསྐྱེད་པས་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེད་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་པདྨ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་པདྨའི་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་ལ་བཞེས་ཏེ། ཆོས་ཀྱང་སྟོན་པ་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤུགས་འཆང་ཕྱིན་ནས་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
དེར་གནས་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱི་གཙུག་མཐོང་བར་མ་ནུས་ཤིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཚད་དམ་མཐའ་ཡང་མ་དམིགས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཤུགས་འཆང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་པདྨའི་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྙིང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་པདྨའི་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སྙིང་པོ་དེའི་
ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྤྱན་སྔར་འདུག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་ཐག་རྗེ་སྲིད་ཅིག་ནས་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདས་པ་ན། ཁྱོད་འཇིག་


[198A]༄༅། །རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་འོངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤུགས་འཆང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཐག་རིང་པོ་ཞིག་ནས་
མཆིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེའི་དབུའི་གཙུག་མཐོང་བར་ཡང་རྔོ་མ་ཐོག་ལ། སྐུའི་ཚད་དམ་མཐའ་རྟོགས་པར་ཡང་རྔོ་མ་ཐོག་ལགས་སོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ག་ཏེ་ཤུགས་འདི་ཉིད་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་སྟེང་གི་
ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སོང་དུ་ཟིན་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྐུའི་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གང་ཡང་དཔེ་བཞག་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་དཔེར་བྱ་བའམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་སྐུ་དང། གསུང་དང། ཐུགས་དང། གཟུགས་
དང། མཚན་གྱི་དཔེར་བྱ་བའི་དཔེར་འགོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའོ། །དཔེ་གཅིག་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ་འདི་ལྟར་དཔེར་ནམ་མཁའོ། །
ནམ་མཁའ་ཇི་ཙམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་དེ་ཙམ་མོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་དེ་ཙམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཀྱང་དེ་ཙམ་མོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དེ་ཙམ་མོ། །རྣམ་


[198B] །སྐུ་ཡང་དེ་ཙམ་མོ། །གསུང་ཡང་དེ་ཙམ་མོ། །ཐུགས་ཀྱང་དེ་ཙམ་མོ་།གཟུགས་ཀྱང་དེ་ཙམ་མོ། །མཚན་ཡང་དེ་ཙམ་མོ། །དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་
ཚད་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཚད་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤུགས་འཆང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་
ལས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏོ། །ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ། དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་
འཚལ་ཏེ། ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཉིད་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ་།ནམ་མཁའ་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡི། །སངས་
རྒྱས་ཆོས་ལ་མི་གང་ཞིག་ཕ་རོལ་དུ་ནི་མཆི་འཚལ་བ། །དེ་ནི་ཉམ་ཐག་འགྱུར་བ་ལགས། །སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་བལྟ་སླད་དུ་།གངྒཱ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ཡི། །བྱེ་མ་ཇི་སྙེད་དེ་སྙེད་ཀྱི་།ཞིང་རྣམས་


[199A]༄༅། །སུ་ནི་བདག་མཆིས་སོ། །དེ་སྙེད་ཞིང་དུ་མཆིས་ནས་ནི་།པདྨ་ཅན་གྱི་ཞིང་དུ་མཆིས། །འོན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་དབུ་གཙུག་དང། །སྐུ་ཡི་ཚད་ཀྱང་མ་མཐོང་
ལགས། །ཞིང་དེ་ན་ནི་འདྲེ་ན་བཞུགས་པ། །མཚན་ནི་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་ལགས། །དེ་ཡིས་བདག་གི་བསམ་མཁྱེན་ནས། །འདི་སྐད་དུ་ནི་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལ་ལས་སངས་རྒྱས་ཆོས་
རྣམས་ལ། །དཔེ་དགོད་ཇི་སྙེད་བྱེད་པ་ནི། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་མི་འཚལ་ཏེ། །དེ་དག་རྒྱལ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས། །འདི་ལ་དཔེ་གཅིག་ཡང་དག་སྟེ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་བསྟན་
པ་ལགས། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་མཐུན། །གང་ནའང་དེ་ཡི་ཚད་མ་མཆིས། །ནམ་མཁའ་འདི་ནི་ཇི་ཙམ་པར། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྣམ་
གྲོལ་དང། །རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་དེ་ཙམ། །ནམ་མཁའི་ཚད་ནི་ཇི་ཙམ་པ། །སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཀྱང་དེ་ཙམ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་དབུའི་གཙུག་ཀྱང། །ནམ་མཁའི་
ཁམས་དང་མཚུངས་པ་ལགས། །ནམ་མཁས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་པ་།སྐུས་ཀྱང་དེ་སྙེད་ཁྱབ་པ་ལགས། །སྐུ་ཡིས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་པ། །འོད་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་དེ་སྙེད་ཁྱབ། །འོད་
ཀྱིས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་པ། །གསུང་གིས་ཀྱང་ནི་དེ་སྙེད་ཁྱབ་།གསུང་གིས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་པ། །ཐུགས་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་དེ་སྙེད་ཁྱབ། །ཐུགས་ཀྱིས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་པ། །བྱམས་


[199B] །བྱམས་པས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་པ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དེ་སྙེད་ཁྱབ། །ཡེ་ཤེས་ཇི་སྙེད་ཁྱབ་གྱུར་པ། །སྐུ་ཡིས་ཀྱང་ནི་དེ་སྙེད་ཁྱབ། །གང་གིས་བྱང་ཆུབ་བློ་བསྐྱེད་པ། །
དེ་སྙེད་བསོད་ནམས་ཁྱབ་པར་བགྱིད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་གང་སྟེ། །དེ་ནི་དེ་བས་ལྷག་པར་འགྱུར། །
སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོངས་བཟུང་བ། །དེ་སྙེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཕུང་པོ་
ཇི་སྙེད་བརྗོད་པ་བས། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་འཛིན་ན། །དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་ངོ། །དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་བསོད་ནམས་ནི་།སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ནན་ཏན་དུ། །བསྐལ་པ་བྱེ་
བར་བརྗོད་བྱས་ཀྱང། །མཐའ་མར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་མ་ལགས། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་འཛིན་པ་དང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དེ་།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་ཡི། །བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་རི་ལགས། །
སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འདིར་མོས་ནས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱང་མི་གཏོང་དང། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་འཛིན་བགྱིད་པ། །འདི་ནི་བསོད་ནམས་སྡུད་པ་ལགས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་ཆེན་
པོ༑ ༑ཆོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་འདི་ཐོས་ནས། །དེ་ཡི་བྱང་ཆུབ་སྤྱད་སྤྱོད་ཅིང། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྗོད་པ་ན། །ཞིང་རྣམས་བྱེ་བར་རབ་ཏུ་གཡོས། །ལྷ་


[200A]༄༅། །ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་གིས། །རོལ་མོའི་སིལ་སྙན་བྱེ་བ་བླངས། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཕྱེ་བ་ཉིད། །ཤུགས་འཆང་གིས་ནི་འདི་བཤད་ཐོས། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་
སྟོང་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་པོ། །རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་གསང་བའི་གནས། །གནས་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། །དཔག་ཡས་བླ་ན་མ་
མཆིས་ལགས། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གསང་བའོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ན་སེམས་ཅན་དུ་མ་འཁོར་གཅིག་
ཏུ་འདུས་པ་དག་ལས། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་མ་མཐོང་ངོ། །དེ་ལ་གང་དག་གིས་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་དགའ་བ་སྐྱེས་ནས་བལྟའོ། །གང་
དག་གིས་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཅིང་སྡོད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཞལ་ཟས་མི་གསོལ་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཞལ་ཟས་གསོལ་བར་མཐོང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིམ་གྲོ་པའི་ལྷ་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་དག་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞམ་འབྲིང་དུ་འབྲང་ཞིང་
དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་ཟས་སྣོད་དུ་བཟེད་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཁམ་ཚད་དུ་བླངས་ཏེ་གསོལ་བར་མཐོང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་


[200B]དེ་ལྷ་དེ་དག་གིས་ཁྱེར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འདུས་པའི་སེམས་ཅན་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་དབང་
གིས་སྐྱེ་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་འཕངས་པ། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། ཟས་མི་རྙེད་པ། བཀྲེས་པས་ཉམས་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཤོས་
ཀྱི་ཕམ་ཕབས་དེ་བྱིན་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཟས་དེ་ཟོས་པ་དང། བཀྲེས་སྐོམ་དང་བྲལ་ཏེ། བདེ་ཞིང་ལུས་ཚིམ་ནས་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གང་དག་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཡི་དྭགས་སམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། རྣམ་གྲངས་འདིས་ན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞལ་ཟས་མི་གསོལ་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་
ཀྱི་ཞལ་ཟས་ཅན་དུ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལྟར་མཁྲེགས་པ། སྲ་བ་སྙིང་པོ་ཅན། མི་ཤིགས་པ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞི་བའི་
བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་ནི་ཕོ་བ་དང། ལོང་ཀ་མེད་དེ། རྣག་གམ། ཁྲག་གམ། འཆིལ་མའམ། ངར་སྣབས་སམ། ངན་སྐྱུགས་སམ། མི་གཙང་བ་མེད་ཀྱི། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་


[201A]༄༅། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་འཛམ་བུའི་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་གར་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁོག་སྟོང་མ་ཡིན། བ་སྤུའི་བུ་ག་མེད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་
གྲོས། འདི་ལྟར་ཅི་ཁྱད་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་ཡང་འཇམ་ཁྱད་ཀ་ཙ་ལིན་དི་ཀ་ལྟར་རེག་ན་བདེ་བར་འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གང་གི་ཚེ་གཟི་
བརྗིད་ཆེ་བ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་དང། ལྷའི་བུ་མོ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ན། སྔོན་མ་རེག་པའི་རེག་པ་རེག་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་དག་ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་དུས་དེ་དང། ཚོད་དེ་ཡོད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་གང་དག་
གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་བདག་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཤེས་སོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་གང་དག་གིས་མཐོང་
ན་དེ་དག་བྱམས་པ་ཐོབ་བོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་གང་དག་གིས་མཐོང་ན་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་བོ། །ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་དག་གིས་མཐོང་ན་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པ་དང་
བྲལ་བར་ཤེས་སོ། །སེར་སྣ་ཅན་གང་དག་གིས་མཐོང་ན་དེ་དག་གཏོང་བ་ལ་མོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་གང་དག་གིས་མཐོང་ན་དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མོས་པར་འགྱུར་རོ།།


[201B]བོ། །ལེ་ལོ་ཅན་གང་དག་གིས་མཐོང་ན་དེ་དག་བརྩོན་འགྲུས་ལ་མོས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་གཡེང་བ་གང་དག་གིས་མཐོང་ན་
དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་བོ། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་གང་དག་གིས་མཐོང་ན་དེ་དག་ཤེས་རབ་ལ་མོས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། མདོར་ན་སེམས་ཅན་དཀར་པོའི་ཆོས་གང་དང་གང་དག་
དང་བྲལ་བ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཐོང་བ་དེ་དང་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་ནས་དགེ་བའི་སེམས་
ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཞིང་བཏང་སྙོམས་པ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གསང་བའོ། །
ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་པ་གང་སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་བསྒྲིམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མི་མངའ་བས་མཛད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་འདི་སྙམ་དུ་ངས་སྤྲུལ་པ་དག་སྤྲུལ་ཏོ། །སྤྲུལ་ལོ། །སྤྲུལ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྤྲུལ་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་འམ། །
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་དེ་སྙེད་དུ་བཞུད་དེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཡང་


[202A]༄༅། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གསང་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་དོན་དུ་སྐུ་ལས་འོད་ཁ་དོག་དུ་མ་པ། ཁ་
དོག་ཐ་དད་པ། ཁ་དོག་བརྒྱ་སྟོང་པ་དག་བྱུང་སྟེ། འོད་དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་སྣང་བ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་བསྒྲིམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་
མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མི་མངའ་བས་མཛད་དེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་འྡིའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གསང་བ་དང་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཏེ། སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་འཇུག་
པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་བསྟན་དུ་ཟད་ཀྱི། བསྐལ་པའམ་དེ་བས་ལྷག་པར་བརྗོད་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པའི་མཐར་ཕྱིན་
པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། སྲོག་ཆགས་ཁྲིས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་སྟོང་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ངེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། གསང་བ་བའི་བདག་པོ་
ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་ལྷ་དང། མིའི་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་གཏོར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱག་གཡས་པ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་བརྐྱང་སྟེ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་


[202B]རྗེ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསྟན་པ་འདི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཀྱང་སྣང་ཞིང་རྗེས་སུ་དགྱེས་སོ། །ཞེས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གསང་བའི་ལེའུ་ཏེ་བདུན་པའོ།། །།གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་
གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བ་དང། གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་
ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གང་གི་ནུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང། གང་གི་ནུབ་མོ་
ལེན་པ་མི་མངའ་བར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐ་ན་ཡི་གེའི་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ། །གསུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞི་བའི་
བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དབུགས་ཕྱུང་བའམ། རྔུབ་པ་མི་མངའོ་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་རྣམ་པར་མི་དཔྱོད་དོ། །རྣམ་པར་
རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་ན་ངག་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་དཔྱོད། རྟོག་པར་མི་མཛད། རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་མཛད། མི་གསུང། མི་


[203A]༄༅། །བརྗོད། གསུང་བར་མི་མཛད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གསུང་ངོ་སྙམ་མོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་
མཉམ་པར་བཞག་པ་སྟེ། ཡི་གེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་མི་མཛད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡི་གེ་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ནི། བདག་ཅག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བདག་ཅག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཀུན་ཤེས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་བཏང་སྙོམས་སུ་
མཛད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚེམས་དང་སྒྲོས་དང། ཞལ་གྱི་རྐན་དང། ལྗགས་དང། ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཡང་མེད་ལ། འབྱུང་བར་ཡང་གྲག་གོ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་གསུང་གི་སྒྲ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་འབྱུང་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྒྲ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་མོ། །ཞི་
བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་སྟེ། རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཉེན་པའི་གསུང་འབྱུང་བ་དང། འཇམ་པ་དང་
ཡིད་དུ་འོང་དང། ཡིད་དུ་འཐད་པ་དང། དག་པ་དང། དྲི་མ་མེད་པ་དང། འོད་གསལ་བ་དང། སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་དང། མཉན་པར་འོས་པ་དང། མི་ཚུགས་པ་དང། སྙན་པ་དང་དུལ་བ་དང་


[203B] མི་བརླང་བ་དང། རབ་ཏུ་དུལ་བ་དང་རྣར་སྙན་པ་དང། ལུས་སིམ་པར་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང། སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང། དགའ་བདེ་བསྐྱེད་པ་དང་
ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་དང། ཀུན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་གསལ་བ་དང། དགའ་བར་བྱེད་པ་དང། མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་
པ་དང། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང། རིགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང། ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་དང། སེང་གེའི་སྒྲའི་ཤུགས་ཅན་དང། གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་སྐད་དང། འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་དང་ཀླུའི་དབང་
པོའི་སྒྲ་དང། དྲི་ཟའི་གླུ་དབྱངས་དང། བྱ་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་དབྱངས་དང། ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་པ་དང་ཤང་ཤང་ཏེའུ་སྒྲ་དབྱངས་སུ་གྲག་པ་དང། ལྷའི་དབང་པོའི་དབྱངས་ལྟར་
སྙན་པ་དང། རྔའི་སྒྲ་དང། མ་ཁེངས་པ་དང། མི་དམའ་བ་དང། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང། ཚིག་ཟུར་ཆག་པ་མེད་པ་དང། མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། མ་ཞུམ་པ་དང། མི་ཞན་པ་དང་
རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང། ཁྱབ་པ་དང། ཆུབ་པ་དང། རྒྱུན་ཆགས་པ་དང། འབྲེལ་བ་དང། སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང། མ་སྨད་པ་དང། མི་འགྱུར་
བ་དང། མ་བརྟགས་པ་དང། འཁོར་ཀུན་དུ་གྲག་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། ཞེ་སྡང་འདུལ་བ་དང། གཏི་མུག་སེལ་བ་དང། བདུད་ཚར་གཅོད་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་


[204A]༄༅། །མཆོག་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་
གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་འགེངས་ཤིང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡང་དག་པར་ཚིམ་པར་མཛད་ཀྱང་
ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་ང་མདོའི་སྡེའམ། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེའམ། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེའམ། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེའམ། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེའམ་
གླེང་གཞིའི་སྡེའམ། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེའམ། སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེའམ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེའམ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེའམ། གཏན་ལ་ཕབས་པར་བསྟན་པའི་སྡེའམ། དྤེའམ་
སྔོན་གྱི་ཚུལ་ལམ། རྟོགས་པ་རྗོད་པའི་སྡེའམ། ཀུན་ཏུ་བསྙད་པ་འདི་སྟོན་ཏོ་ཞེའམ། རབ་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་དོ་ཞེའམ། རབ་ཏུ་ཤེས་པར་མཛད་དོ་ཞེའམ། རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེའམ། རྣམ་
པར་འབྱེད་དོ་ཞེའམ། རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ་ཞེའམ། བརྗོད་དོ་ཞེའམ་ཡང་དག་པར་བསྒྲགས་པར་མཛད་དོ་སྙམ་དུ་མི་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་འདུས་པ་
ཅི་འདྲ་བ་དགེ་སློང་གི་འཁོར་རམ། དགེ་སློང་མའི་འཁོར་རམ། དགེ་བསྙེན་གྱི་འཁོར་རམ། དགེ་བསྙེན་མའི་འཁོར་རམ། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་


[204B] ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེར་དེ་དག་གི་དབང་པོའི་རིམ་པ་དང་དེ་དག་ཅི་འདྲ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཐོས་པས་དགོངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་
བའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཐོས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བར་ཤེས་ཀྱང། ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་གྱི་ངེས་པའི་ཚིག་ཐ་དད་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
རང་རང་གི་ཆོས་རྣམ་པར་རིག་པར་ཀུན་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་
ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་གི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པ་གསུངས་ན། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། སེམས་ཅན་དབང་པོ་མཐུ་ཆུང་བ་རྣམས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་འདི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་གྱི། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི་ཚད་མེད་དེ། སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྐལ་པ་ཙམ་དུ་བཤད་
ཀྱང་དེ་བས་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པ་དང། གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པ་དང་སེམས་ཅན་ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་
པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསྐལ་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་ཀྱང་དེ་དག་རེ་རེ་ཡང་དེ་བས་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཚེ་ཚད་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་


[205A]༄༅། །བཞུགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་གཞན་གྱི་སྐབས་མི་དབྱེ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཉིད་བསྟན་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཚེ་མཐར་ཐུག་
པར་འགྱུར་གྱི། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་མགོ་རྨོངས་སུ་འོང་ཞེས་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཚད་མེད་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཚད་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི། ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་
སྟེ༑ ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་འང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སེམས་ཅན་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལས་འབྱུང་བར་ཤེས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་གསུང་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བར་ཤེས་སོ། །སྙམ་དུ་ཁྱོད་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སེམས་ཅན་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་
གཙུག་ཏོར་ནས་བྱུང་བར་ཤེས་པ་དང། སྤྱི་གཙུག་ནས་བྱུང་བར་ཤེས་པ་དང། དབུ་སྐྲ་རྣམས་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པ་དང། ཕྲག་པ་ནས་བྱུང་བར་ཤེས་པ་དང། དཔྲལ་བ་དང་


[205B] མཛོད་སྤུ་དང། སྤྱན་དང། སྙན་དང་ཤངས་དང། འགྲམ་པ་དང། ཞལ་དང། མགུལ་ནས་བྱུང་བར་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དབུང་[*DPUNG]བ་དང། ཕྱག་དང། སོར་མོ་
དང༑ རྩིབ་ལོགས་དང། བྲང་དང། རྒྱབ་དང། ལྟེ་བ་དང་གསང་བའི་གནས་དང། བརླ་དང། པུས་མོའི་ལྷ་ང་དང། བྱིན་པ་དང། ལོང་བུ་དང། ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དང། མཚན་རྣམས་དང་
དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་དང། སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་འབྱུང་བར་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཡོད་དོ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བའོ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་
འབྱུང་བར་ཤེས་ཀྱང། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རོལ་མོ་སིལ་སྙན་
གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་དེ་ཙམ་དུ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་བྱས་པ། གང་དག་ལ་ལག་གིས་མ་རེག་པར་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་སྒྲ་སྙན་པ་འབྱུང་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་སྒྲ་འབྱིན་པར་སྤྲོ་བ་
གང་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྒྲ་སྙན་པ་ཡང་འབྱུང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་


[206A]༄༅། །ཤེས་པས་བསྐྱོད་ན་འབྱུང་སྟེ། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་འབྱིན་པར་སྤྲོ་བ་ཡང་མི་མངའ་མོད་ཀྱི། སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མཛད་པའི་ཁྱད་པར་
གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བྲག་ཅའི་སྒྲ་ནི་གཞན་རྣམ་པར་རིག་
པར་བྱེད་པ་ཡང་འབྱུང་ལ། དེའི་ནང་ན་ཡང་མ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མ་ཡིན། གཉིས་ཀ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །ཞི་པའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཡང་
སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པར་འབྱུང་ལ་དེའི་ནང་ན་ཡང་མ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཉིས་ཀ་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ལ་བཏགས་ན། སེམས་ཅན་གང་གིས་
བསམ་པ་ཅི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་དེ་འདྲ་བའི་སྒྲ་དེ་ལས་འབྱུང་ཡང་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ། ཞི་པའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རིན་པོ་ཆེ་ལྷག་
པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ལ་བཏགས་ན། སེམས་ཅན་གང་གིས་བསམ་པ་ཅི་འདྲ་བར་འགྱུར་པ་དེ་འདྲ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་


[206B]ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཞིང་བཏང་སྙོམས་པ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་
པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་གསུང་དབྱངས་ཚད་མེད་པ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གང་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཚད་དམ། མཐའ་གཟུང་
བར་ནུས་པ་དེ་ནི། ཁོ་བོས་ལྷ་དང་བཅས་པ་དང། བདུད་དང་བཅས་པ་དང། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་
བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་མ་མཐོང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཁོ་བོས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་འདི་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ཅིང་བཞུགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བྱམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དབྱངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་
ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེ་འཇུག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་དཀྱིལ་
འཁོར་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་རང་གི་


[207A]༄༅། །སྟན་གྱི་སྟེང་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་ནས་དེ་དེ་ན་འདུག་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དེ་འདྲ་བར་ཁོ་ནར་ཐོས་སོ། །རང་གི་རྫུ་
འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་རབ་ལས་འདས་ཤིང་གླིང་བཞི་པ་ལས་ཀྱང་འདས། ཁོར་ཡུག་ལས་ཀྱང་འདས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་
བར་གྱི་ཁོར་ཡུག་གི་ཟོམ་ལ་འདུག་ན་ཡང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ལྷག་ཆད་མེད་ཅིང་མཉམ་པར་དེ་འདྲ་བར་ཁོ་ནར་ཐོས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྙམ་དུ་
དགོངས་ཏེ། ཀྱེ་མ་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་འདི་ངའི་སྒྲ་སྐད་དཔོག་པར་འདོད་ཀྱི། ངས་འདི་དག་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་བསྟང་ངོ་སྙམ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བསྟོངས་པ་
དང། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང། རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་དགུ་ཅུ་རྩ་དགུའི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་
པ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་ན་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་ལ་གཞེས་ཏེ། ཆོས་ཀྱང་སྟོན་
པ་དེར་གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་ཕྱིན་ཏེ། དེ་ན་འདུག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་ཐོས་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། འདོམ་གང་ཙམ་


[207B]བཞིན་དུ། གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་གནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་
གསུང་སྒྲ་ཐོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེའི་སྐུའི་ཁྲུན་ནི་དཔག་ཚད་ཙམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ལུས་ཀྱི་ཁྲུན་ནི་དཔག་ཚད་
ཕྱེད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་རྟེན་མ་གདུ་བུ་དེ་ལ་གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་འཆག་ཅིང་འདུག་གོ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དེ་དག་རབ་ཏུ་དགའ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དགེ་སྦྱོང་གི་ཁ་དོག་འདྲ་བའི་སྲོག་ཆགས་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་རྟེན་མའི་གདུ་བུ་ལ་
འཆག་ཅིང་མཆིས་པ་འདི་ག་ལས་མཆིས་པ་ཞིག། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག། ཁྱེད་འདི་ལ་བརྙས་པའི་སེམས་མ་བསྐྱེད་ཅིག། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་
ནི་གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཆོག་གོ། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་
གོ༑ དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོས་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[208A]༄༅། །འདི་དག་ཁྱད་དུ་གསོད་ཀྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བྱིན་
གྱི་རླབས་ཀྱིས། རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་སྟོན་ཅིག་དེ་ནས་གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ལན་བདུན་བསྐོར་བ་
བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་འདི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པར་བྱའོ། །བཀའ་སྩལ་པ། མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་
དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་ན་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུས་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་ཙམ་གྱི་གོང་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དེ་
སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པར་བྱས་སོ། །སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དེ་ལས་ཀྱང་མུ་ཏིག་གི་རྒྱན་ཕྲེང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མངོན་པར་འཕྱང་ངོ། །མུ་ཏིག་གི་རྒྱན་ཕྲེང་གི་འབྲུ་ཐམས་ཅད་ལས་
ཀྱང་འོད་ཟེར་བརྒྱ་སྟོང་བྱུང་ངོ། །འོད་ཟེར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩེ་མོ་དག་ལས་ཀྱང་པདྨ་རྣམས་བྱུང་ངོ། །པདྨ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཅི་འདྲ་བ་
དེ་འདྲ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་བཞུགས་པར་སྣང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་


[208B]བསྔགས་པ་གསུང་ངོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་མོའུ་དགའ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པར་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྟོང་དང་སྟོང་གཉིས་པ་ཁྱབ་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྟོང་
གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་དུས་ན་བབ་པར་ཤེས་
ན་གྱིས་ཤིག། དེ་ནས་གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དེ་བསྡུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་གོ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ངོ་མཚར་
དུ་གྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་འདི་ཅི་ཞིག་གི་སླད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་མཆིས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེའི་དབྱངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤེས་པར་འདོད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་འོངས་
སོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དབྱངས་ཚད་


[209A]༄༅། །མེད་པའི་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤེས་བར་འདོད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཕྱིན་གྱི་ཁྱོད་ཀྱིས་ལན་གཉིས་སུ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་མ་བསྐྱེད་ཅིག། གལ་ཏེ་
མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་ཤུགས་འདི་ཉིད་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་སོང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེའི་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་གསུང་དབྱངས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་
མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་གཉིས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཉེས་པ་བཤགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དབྱངས་ཚད་མ་མཆིས་པའི་
གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རྟོག་པར་འཚལ་བས། བདག་ནི་ནོངས་པ་ཅན་དེ་ནོངས་པ་འཆགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཇི་སྲིད་ཅིག་ནས་མཆིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་
སྩལ་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་དགུ་ཅུ་རྩ་དགུའི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ནས་ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་འོངས་སོ་།མོའུ་དགལ་གྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་ནི་རིང་མོ་ཞིག་ནས་མཆིས་པས། ལུས་དུབ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེར་མཆི་བའི་རྡོ་མི་ཐོག་གོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་འདི་ཇི་སྙམ་


[209B] ཁྱོད་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཕྱིན་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ལྟའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བྱིན་
གྱི་རླབས་ཀྱིས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་ཕྱིན་གྱི། ཁྱོད་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱག་འཚོལ་ཅིག་དང། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱོད་སླར་ཁྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །མོའུ་དགལ་གྱི་བུ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་
རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་འགྲོ་ན་ནི་བསྐལ་པ་སྲིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱིན་པར་མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་མ་ཕྱིན་པར་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར་
རོ༑ ༑མོའུ་དགལ་གྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཤར་རམ། ལྷོའམ་ནུབ་བམ། བྱང་ངམ། ཕྱོགས་གང་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཕྱོགས་སླད་དེ། གང་ནས་འདིར་
མཆིས་པ་མ་འཚལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་འགྲོ་ན་ནི། བསྐལ་པས་ཀྱང་ཕྱིན་པར་མི་ནུས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཕྱོགས་གང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་བཞུགས། བཀའ་སྩལ་པ། མོའུ་
དགལ་གྱི་བུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་དེའི་ཚེ་ཡན་ལག་ལྔ་ས་ལ་


[210A]༄༅། །གཏུགས་ཏེ། ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་ཕྱག་འཚལ་ནས། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་སྨྲས་སོ། །མཐུ་ཆེན་མངའ་བ་ལྷ་དང་མིས་མཆོད་པ། །ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་
མཐའ་ཡས་གསུང་ལྡན་པ། །རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་དགོངས་སུ་གསོལ། །སླར་ཡང་ཞིང་འདིར་རབ་ཏུ་མཆི་བར་བགྱི། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་གནས་པ་དེས་གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱིས་བུས་གསོལ་བ་བཏབ་བའི་སྒྲ་དེ་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་འདི་སུ་ཞིག་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་
ནི་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་དགུ་ཅུ་རྩ་དགུའི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པར་སོང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་ཟེར་
གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་གནས་ཏེ། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་འོང་བར་འདོད་པས། གསོལ་བ་འདེབས་པའི་སྒྲ་དེ་ལྟ་
བུ་ཕྱུང་ངོ། །ཀུན་དགའ་བོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ཅིའི་སླད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་མཆིས། བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། མོའུ་དགལ་


[210B] འདི་ཉིད་དུ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་དེ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང། གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་བལྟ་
བར་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་དེས་གསོལ་བ་བཏབ་པར་མཁྱེན་ནས། མཛོད་སྤུ་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་བྱུང་སྟེ། འོད་ཟེར་དེས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུའི་བྱེ་མ་སྙེད་པོ་དེ་དག་ལས་ཐལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་དེ་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་
འཁོར་དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་དེ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང། གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་
ཆེན་པོ་ཡན་ལག་ལྔ་ས་ལ་གཏུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་
མོའུ་དགའ་གྱི་བུ། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཤོག་ཅིག། དེ་ནས་གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ཏེ་


[211A]༄༅། །སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ནས། དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་
ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་སྤྱན་སྔར་ཡན་ལག་ལྔ་ས་ལ་གཏུགས་ཏེ། ཕྱག་འཚལ་ནས་ཉེས་པ་བཤགས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་དབྱངས་ཚད་མ་མཆིས་པའི་གསུང་དབྱངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྟོགས་པར་འཚལ་ན། དེ་སྲིད་དུ་རིང་དུ་མཆིས་པས་བདག་ནོངས་པ་ཅན་ཏེ་ནོངས་པ་འཆགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་སྲིད་དུ་རིང་དུ་མཆིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་འདི་ན་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མོའུ་དགལ་
གྱི་བུ་ཆེན་པོ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ལ་ནི་ཚད་གང་ཡང་མེད་དེ། མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་ཚད་དམ་
མཐའི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་སེམས་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའི་ཚད་དམ། མཐའ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ཇི་ཙམ་དུ་ཁྱབ་པ་དེ་ཙམ་དུ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གིས་ཁྱབ་བོ། །གནས་བརྟན་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བ་དང། འོང་བའི་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ན། སྲོག་ཆགས་ཁྲིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་


[211B] །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཇུག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅི་མང་བ་ཡིན་ནམ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སེམས་དང་སེམས་
ལས་བྱུང་བའི་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པར་ཡང་བསམ་པའམ་
གཞལ་བའམ། བརྩི་བའམ། བརྟག་པར་མི་ནུས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ལག་ན་རྡོ་རྗེས་སྨྲས་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཁྱོད་མོས་པར་བྱའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཇི་སྙེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་
སྟོན་པའི་གསུང་གི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་ཡང་དེ་སྙེད་དུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་བཏང་སྙོམས་པའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་
སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་རང་རྒྱལ་འདྲེན་གྱུར་པས། །བསྐལ་པར་སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་གི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །སེམས་ཅན་གཅིག་ཡིད་ཇི་སྙེད་པ། །སངས་


[212A]༄༅། །རྒྱས་ཀྱིས་ནི་རབ་མཁྱེན་ཀྱང། །ང་ཡིས་ཡིད་འདི་ཤེས་སོ་ཞེས། །དེ་ནི་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དུས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སེམས་པ་དག་ནི་ཇི་
སྙེད་པ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཆོས་སྟོན་ཚེ། །དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་སྙེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་གསུང་བ་ན། །དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་པ། །ཆོས་ཀྱི་མིང་གིས་བཤད་པ་ཡི། །ཆོས་སྟོན་
པ་ཡང་དེ་ཙམ་མོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གཟུགས་དང་ནི། །མིང་དང་སེམས་པ་ཇི་སྙེད་པ། །སེམས་ཅན་གཅིག་པོའི་སྤུ་གཅིག་ནས། །འོད་ཟེར་འབྱུང་བ་དེ་སྙེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་
སྤུ་ཀུན་གྱི། །འོད་ཟེར་དག་ནི་ཇི་སྙེད་པ། །མི་ཡི་དབང་པོ་ཆོས་སྟོན་ཚེ། །གསུང་གི་ཡན་ལག་དེ་བས་མང། །དཔེ་བཀོད་ནས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །བསྐལ་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་མཛད་ཀྱང། །སངས་
རྒྱས་ཀྱིས་ནི་གསུང་དབྱངས་ཀྱི། །མཐའ་མ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་།ཉོན་མོངས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་རྣམས། །གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་ཚིག་གིས་བརྗོད། །གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་ཚིག་
གིས་ནི། །ཉོན་མོངས་གཟུགས་མེད་ཞི་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ཚིག་ནི་གཟུགས་མེད་པ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མི་དམིགས་ཏེ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་གཟུགས་མེད་པ། །ཤིན་ཏུ་དམིགས་པར་མི་
འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཚིག་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་མི་གནས་པ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་རྣམས་མེད་ཅིང། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་མི་གནས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུར་སངས་རྒྱས་གསུང། །གང་


[212B] །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་མི་དམིགས་ཤིང། །དེ་ནི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན། །སེམས་ཅན་དག་ནི་ཀུན་གྱི་ཚིག། །རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་ལུས་དང་སེམས་
མི་གནས། །གནས་པ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སིལ་སྙན་འཕྲུལ་འཁོར་བྱས། །རླུང་གིས་བསྐྱོད་ནས་སྒྲ་འབྱུང་བ། །སྒྲ་འབྱིན་བྱེད་པ་གང་ཡང་མེད། །འོན་ཀྱང་སྒྲ་རྣམས་དེ་དག་འབྱུང། །དེ་
ལྟར་སྔོན་ཆད་རྣམ་དག་ཕྱིར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བསམ་པས་བསྐྱོད། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་གསུང་འབྱུང་ཡང། །འདི་ལ་དེ་ནི་རྟོག་མི་མངའ། །ཇི་ལྟར་བྲག་ཅ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་མི་
གནས་པ། །དེ་ལྟར་མི་ཡི་དབང་པོའི་གསུང། །ནང་དང་ཕྱི་རོལ་མི་གནས་སོ། །ཇི་ལྟར་རིན་ཆེན་མི་རྟོག་པར། །སྣང་བས་སེམས་ཅན་ཚིམ་པར་བྱེད། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་མི་རྟོག་གསུང། །སྒྲ་ཀུན་
རབ་ཏུ་རྫོགས་པར་བྱེད། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་ཆོས་སྟོན་པར་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་སྐྱེ་བའི་གནས་ཐ་དད་པ་དག་ཡོད་པ་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་
སྐད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཐ་དད་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་བཞག་གོ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདིར་སྡུག་བསྔལ་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་


[213A]༄༅། །བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ས་བླ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཟ་བ་དང། ཟ་བའི་རྩ་བ་
དང༑ ཟ་བ་སེལ་བ་དང། ཟ་བ་འགོག་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་
ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བར་སྣང་གི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འཇུག་པ་དང། ཀུན་དུ་འཇུག་བྱེད་དང། ཀུན་དུ་འཇུག་བྲལ་དང། ཀུན་དུ་འཇུག་སྒྲོལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་
སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་
ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། བསྲེགས་པ་དང། འཇིག་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་
དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་བ་དང། ཀུན་བསྙེན་དང། ཟད་པ་དང། ཟད་པ་
ལྡོག་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་


[213B] གནོད་པ་དང། གནོད་བསྙེན་དང། གནོད་པ་ཟད་དང། གནོད་པ་ཟད་པར་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་
འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མི་སྲུན་དང། མི་
སྲུན་རྩ་བ་དང། ལྡོག་པ་དང། ཡང་དག་པར་ལྡོག་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་
འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྐྱལ་བ་དང། ཀུན་དུ་རྐྱལ་བྱེད་དང་རྐྱལ་ཟད་དང། རྐྱལ་ཟད་སྒོམ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་
བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་
ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཧ་ཧ་ཧོ་དང། ཧ་ཧ་ཐོབ་བྱེད་དང། ཧ་ཧ་བྲལ་དང། ཧ་ཧ་བྲལ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་
པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མེ་མུར་དང། མེ་མུར་གནོད་དང། མེ་མུར་འདོར་འདོད་


[214A]༄༅། །དང། མེ་མུར་སྒྲོལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་
ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚངས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་པ་དང། སྡུག་བྱེད་དང། སྡུག་པ་ཉལ་བ་དང། སྡུག་པར་འཁོར་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་
བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འཛག་པ་
དང༑ ཀུན་དུ་འཛག་བྱེད་དང། རྒྱུན་གཅོད་དང། ཤིན་ཏུ་འབྱུང་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་
འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྨ་དང་རྨའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། རྨ་རུབ་པ་དང། རྨ་ཉེ་བར་
ཞི་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་
ཚངས་ཆེན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྐྱལ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་རྐྱལ་བྱེད་དང། རྐྱལ་པ་ཐར་བྱེད་དང། བྱེད་པ་ཐོབ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་


[214B] སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འོད་ཆུང་གི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཧ་ཧི་དང། ཧེ་ཧི་དང། ཧུ་ཧུ་དང་
ཧ་ན་ནུ་སིན་དཧི་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དགེ་ཆུང་གི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་
ཅེས་བྱ་སྟེ། ཨེ་ཧི་ཏ་དང། ནི་པ་ཧི་ཏ་དང། ནི་ག་ཀྵི་ཏ་དང་ནི་ག་མ་ནི་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་
པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མེད་དགེ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བསྟན་པ་དང། ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང། ཟད་པ་སྟེན་པ་དང། ཀུན་དུ་སྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ།།
འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་
ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡོངས་གཅོད་དང། ཡོངས་གཅོད་འབྱུང་དང། ཁྱིམ་མཐའ་དང། རྟག་ཏུ་རྣམ་དག་ཅེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང་
སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་ཆེ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། མི་འོང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། རྗེས་ཀྱི་མཚམས་དང། རྗེས་ཀྱི་མཚམས་


[215A]༄༅། །འགྲོ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་
ཡིན་པ་དེ་མི་གདུང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དག་པ་དང། དག་པ་ཅན་དང། དག་པ་ཡོངས་སུ་དག་དང། དག་པར་འགྲོ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་
ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གྱ་ནོམ་སྣང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མམ་མ་མ་
དང། མམ་མ་མེ་དང། མ་ན་ནུ་ན་ཡ་དང། མ་ན་ནུ་ག་མ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་
འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གྲོལ་བ་དང། གྲོལ་བ་ཅན་དང། གྲོལ་བའི་རྩ་བ་དང། གྲོལ་བའི་
བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་
ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མི་བྱ་བ་དང། མི་བྱེད་པ་དང། བྱེད་བྲལ་དང། བྱེད་པ་མཐར་ཐུག་ཅེས་བྱའོ། །འདིར་


[215B] སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་འོག་མིན་
གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མཐར་ཐུག་དང། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་དང། མི་རྟོག་པ་དང། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་
བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཞན་ནོ། །གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཞན་ནོ། །དྲི་ཟ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཞན་ནོ། །ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཞན་ནོ། །ནམ་
མཁའ་ལྡིང་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཞན་ནོ། །མིའམ་ཅི་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཞན་ནོ། །ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཞན་ནོ། །གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་གཞོང་ཐོགས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཞན་ནོ། །ཕྲེང་
ཐོགས་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡང་གཞན་ནོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གང་ཡང་ཡུལ་ཆེན་པོ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྡུ་བས་བསྡུས་པའི་ཡུལ་སྟོང་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཡོངས་སུ་
གང་སྟེ། གང་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་གཞན། ངེས་པའི་ཚིག་ཀྱང་གཞན། བརྡ་ཡང་ཐ་དད་པ་དེར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་ཐ་དད་པ་རྣམས་
ཀྱི་བདེན་པ་དག་རྣམ་པར་བགོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུལ་ཀ་ཤ་དང་པ་ཧུ་བ་དང། ཐོ་གར་ཡུལ་དང། ཡ་བ་ན་དང། ཀམ་པོ་ཙ་དང་ཁ་ཤ་དང། ཧུ་ན་དང། རྒྱ་ཡུལ་དང། ད་ར་ཏ་དང། ཨུ་ར་


[216A]༄༅། །ཤ་དང། པི་ལིན་དང། སོ་མ་དང། བྲམ་ཟེ་དང། རྒྱལ་རིགས་དང། རྗེའི་རིགས་དང། དམངས་རིགས་དང། དེ་ཙི་བ་དང། ཀི་ར་ཏ་དང། བུ་ལིན་ཏ་དང། པུན་དྲ་
དང། ཀུ་རུ་ན་དང། ལྔ་ལེན་དང། ཤར་ཕྱོགས་དང། ཕུ་རུ་བ་དང། ལྷོ་ཕྱོགས་དང། ཀ་ལིང་ཀ་དང། གཅེར་བུ་དང། པ་ནས་ག་དང། པ་ན་ཏ་དང། སྦ་ལ་ཀ་དང། ཁྱི་གདོང་དང། ཝ་
གདོང་དང། ཀྲི་པ་ཤའི་གདོང་དང། སྤྱི་བོ་བཙུགས་དང། གནམ་གདོང་པོ་དང། ཕྱི་ཕྱོགས་གདོང་དང། བྱང་ཕྱོགས་གདོང་དང་རྗེས་སུ་རྒྱུག་དང། རྒྱ་མཚོའི་ཁོལ་བ་དང། ཡུལ་
མཐས་གཏུགས་པ་དང། ཨང་ཀུ་ར་དང། མང་ཀུར་དང། སྣ་མེད་དང། གློ་བཀྲ་དང། ཕྱོགས་ཀྱི་གཅེར་བུ་དང། གཤོག་ཐོགས་གཅེར་བུ་དང། དགུས་ཏེ་འགྲོ་དང། རྫོགས་བྱེད་རྣམ་
པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་ན་གནས་པའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་སྟོང་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་ཡོངས་སུ་གང་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་གང་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དང། ངེས་པའི་ཚིག་དང་
བརྡ་ཐ་དད་པ་དེར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་དུ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་དག་བསྟན་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་སེམས་
ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ཞིང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་བདེན་པ་མིང་ཐ་དད་པས་བསྟན་


[216B]ཡོད་དེ། བདེན་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདེན་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་
བདེན་པ་དང། མི་འཁྲུགས་པའི་བདེན་པར་དོན་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདུས་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བའོ།། །།བམ་པོ་
ལྔ་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོགས་པ་གཅོད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོམ་ཉི་སེལ་བའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཕྱོགས་
བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་
ནི་ཆེས་མང་གི། སའི་ཁམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར་
ལ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་སྟེ། གནས་བརྟན་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུའི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་སེམས་ཅན་གཅིག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང། རྣམ་གྲངས་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུ་


[217A]༄༅། །དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐལ་བའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་བ་བསམས་ཤིང་གཞལ་
ཏེ༑ ཡོངས་སུ་བསལ་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་པའི་མ་ཡིན་ཞིང། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། རྣམ་གྲངས་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཀྱི་དྲི་
པ་ཐ་དད་པ་བསམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གན་དུ་དོང་ནས་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་སྲིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་བ་དེ་དག་གསོལ་ཀྱང། དེ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་དྲན་
པས་ཐམས་ཅད་བཟུང་ནས་གསུང་བརྗོད་པ་གཅིག་གིས་དེ་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་རང་གི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་བ་ཆད་པར་ཤེས་ཤིང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལུང་བསྟན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་རངས་པར་གྱུར་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་དོགས་པ་གཅོད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོམ་ཉི་སེལ་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དེ་ལ་ཐུགས་ཀྱིས་མཛད་པའམ། གསུང་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་མི་མངའ་ལ། མཛད་
པ་དེ་ཡང་མཛད་དེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བའོ། །འདི་ནི་གསུང་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། །འདི་ནི་གསུང་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་བཞིན་


[217B] གསུང་གི་གསང་བ་འདི་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བཤད་པའི་སྲོག་ཆགས་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་དང་གང་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐད་ན་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཏོར་རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་རྣམས་ཀྱང་བཏང་ངོ། །དེ་ནས་
མེ་ཏོག་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡང་ཕོག། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་ཡང་ཕོག་ཅིང། འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འཐོར་རོ། །རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་དེ་
དག་ཀྱང་བར་སྣང་ལ་གནས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་གི་སྟེང་ན་འདུག་གོ། རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་དེ་དག་ལས་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་མཆོད་པ་བགྱི་བ་དང། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་འདི་བསྟན་པས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་སླད་དུ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བཏང་བ་ལགས་སོ་ཞེས་སྒྲ་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་


[218A]༄༅། །ཕྱག་འཚལ་ཞིང་གུས་པ་ཆེར་བསྐྱེད་དེ། ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་བདག་ཅག་གིས་གསང་བ་བའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་མཐོང་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
གསུང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་ཐོས་པ་ནི་བདག་ཅག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །གང་དག་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་ཤིང་སོམ་ཉི་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་
ནི་དོན་ཡོད་པའི་མི་ཉིད་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་ཞིང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་
ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་
ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡང་དག་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་
དག་ནི། གསང་བ་བའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་ནང་དུ་བསྟན་ཏོ། །བསྙད་དོ། །ཡང་དག་པར་བཤད་དོ། །གང་དག་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལ་མོས་པའི་སེམས་
ཅན་དེ་དག་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་མོས་པ་དང། འཆང་བ་དང། མི་དངང། མི་


[218B] སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། དོན་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་
པར་འགྱུར་རོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་ཏེ་
སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་ཡང་བབ་བོ། །སིལ་སྙན་དང། རོལ་མོའི་སྒྲ་བྱང་བྱུང་ངོ། །སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་དག་གིས་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་དག་གིས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་
པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་དག་གིས་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ཁྱམས་
ཀྱི་དབུས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཆུའི་རྒྱུན་ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་ཙམ་གྱིས་ས་ཆེན་པོ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་བརྟོལ་ཏེ་མངོན་དུ་བྱུང་བར་སྣང་ངོ། །དེ་དག་སྟེང་
གི་བར་སྣང་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཐམས་ཅད་སྤོས་ཆུས་ཆག་ཆག་བཏབ་པར་གྱུར་ཏོ།།


[219A]༄༅། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆུའི་རྒྱུན་མངོན་པར་འཕགས་པ་འདི་དག་
མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་ཏེ། འདི་སུའི་སྔ་ལྟས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཆུའི་རྒྱུན་འདི་དག་སེམས་མེད་
ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདི་དག་གིས་ས་ཆེན་པོ་བརྟོལ་ཏེ་མངོན་པར་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཆང་བ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་
ཀྱང་མངོན་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་མ་རིག་པ་དང་ལྟ་བར་འགྱུར་བའི་སྒོ་གླེགས་བཅག་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་མི་ཟད་པ་དང། ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་
རོ༑ ༑དེ་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གིས་ལེགས་པར་བཤད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རྣམས་ཚིམ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མ་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་
རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།གསང་བ་བའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་
རྗེས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་དང་


[219B] ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་རིས་སུ་སེམས་ཅན་གང་དག་སྐྱེས་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
དམིགས་པ་གཅིག་གིས་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དུ་གནས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚེའི་མཐར་མ་ཐུག་གི་བར་དུ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་མ་འབྲང་
སྟེ༑ དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ལས་ཇི་ལྟར་བསགས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་གནས་པ་སྟེ། གང་
གི་ནུབ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང། གང་གི་ནུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་
མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ལ་ལྡོག་པ་མི་མངའོ། །ཐུགས་ལ་རྟོག་པ་མི་མངའ་
ཐུགས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་འགྱུར་བ་མི་མངའ་ཐུགས་ལ་ཚད་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་འཁྲུལ་བ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་སེལ་བ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་གཡེང་བ་མི་
མངའ། ཐུགས་ལ་ཁེངས་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་དམའ་བ་མི་མངའ་ཐུགས་ལ་ཀུན་དུ་སྲུང་བ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་རྒྱུ་བ་མི་མངའ་ཐུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་རིངས་པ་མི་མངའ། ཐུགས་


[220A]༄༅། །ལ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་གཡོ་བ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་
དགྱེས་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་གནོད་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་འཇུག་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་རྟོག་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་
མངའ། ཐུགས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་ཞི་གནས་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་ལྷག་མཐོང་མི་མངའ། ཐུགས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མི་མངའ། རང་གི་
ཐུགས་ལ་གནས་པ་མི་མངའ། གཞན་གྱི་སེམས་ལ་བལྟ་བ་མི་མངའ་ཐུགས་མིག་ལ་གནས་པ་མི་མངའ། ཐུགས་རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ལ་གནས་པ་
མི་མངའ། ཐུགས་གཟུགས་ལ་གནས་པ་མི་མངའ། ཐུགས་སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་ལ་གནས་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ཆོས་ལ་གནས་པ་མི་མངའ། ཐུགས་དམིགས་པ་ལ་
གནས་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ཡིད་ལ་གནས་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ན་ངན་ནས་པ་མི་མངའ། ཐུགས་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་མི་མངའོ། །ཐུགས་དེ་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་གོ་
ཐུགས་དེ་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་འཇུག་གོ་ཐུགས་དེ་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མི་རྟོག་གོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཐུགས་ཡོངས་


[220B] ཐུགས་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཡང་མངོན་པར་མི་སྒྲུབ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཆགས། མ་ཐོགས་པར་འཇུག་གོ་རང་གི་ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པས་སེམས་ཅན་
གང་གི་སེམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་མི་གཟིགས་ཏེ། དེ་གཟིགས་ཀྱང་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་གཟིགས་ཀྱང་སྤྲོས་པར་མི་མཛད་དོ། །གཟིགས་པས་གཟིགས་པ་དང་
རྣམ་པར་གཟིགས་པ་མི་གཟིགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཤའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། ལྷའི་མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་
གིས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། ལྷའི་རྣ་བས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། གཞན་གྱི་
སེམས་ལ་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའང་མ་ཡིན་ལ། དེ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་རྣམས་ནི་བསྒྲིམ་པ་མི་
མངའ་ཞིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ལ། མངོན་པར་འདུ་མཛད་པར་མི་མངའ་བར་གནས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཟིགས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་


[221A]༄༅། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེའི་སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་མཁྱེན་པ་ཡང་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་
སྟེ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་བསྒྲིམ་པ་མི་མངའ་ལ། མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མི་མངའ་བར་འཇུག་གོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་དང་ཡིད་
དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་བྲལ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཀྱང་མི་འདོར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཛད་ལ། དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མི་མངའ་བའི་
ཡེ་ཤེས་ཀྱང་གང་དུ་ཡང་མི་ཆགས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་སེམས་ཀྱང་མི་
མངའ༑ ཡིད་ཀྱང་མི་མངའ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་མངའ། སྐུའི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་མི་མངའ། གསུང་གི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་མི་མངའ། ཐུགས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་མི་མངའ་མོད་ཀྱི། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཛད་དོ་།ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་པས་མཉམ་མོ། །སྤྲུལ་པའི་ཆོས་ཉིད་
ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་དེ་ལ་སྐུའི་རྩོམ་པ་དང། གསུང་གི་རྩོམ་པ་དང། ཐུགས་ཀྱི་རྩོམ་པ་ཡང་མི་སྣང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཛད་དེ། དེ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་


[221B] མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མི་མངའ་བས་མཛད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་
ཤེས་ནི་འདུས་བྱས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། ཁམས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། ནང་ལ་གནས་པ་
མ་ཡིན། ཕྱི་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། ཁ་
ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། ཟག་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པས་མ་ཡིན། འདས་པ་ལ་
གནས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། སོ་སོར་བརྟག་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་
ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གནས་པ་མི་མངའོ། །དེ་ཆོས་གང་ཡང་མངོན་པར་མི་སྒྲུབ་ལ། སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་


[222A]༄༅། །སེམས་དང། སྤྱོད་པ་དང། བསམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཆགས་པ་མི་མངའ་ཞིང། ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་འཇུག་སྟེ། དེ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་
གྲུབ་ཅིང་བསྒྲིམ་པ་མི་མངའ་ལ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མི་མངའ་བས་འཇུག་གོ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་སྟེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་
གནས་ཀྱང་མི་འདོར་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་རྣམ་པར་རིག་པར་ཡང་མཛད་པས་ཐུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་
ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་བསྐལ་
པ་བཟང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐད་ན་ད་ལྟར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
སླད་ན་ཡང་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་མཆིས་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། བྱ་བ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱི་ཞོག་ཅིག། ལྷ་དང་བཅས་པའི་
འཇིག་རྟེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་མགོ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། ཤཱ་རིའི་བུ། གང་དག་དད་ཅིང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དེ་


[222B] །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་དུ་གསོལ། བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་རྟག་ཏུ་ངའི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་མཐོང་ལགས་
ཏེ༑ འདི་སྔོན་ནི་བདག་གིས་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ། །བཀའ་སྩལ་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལ་ག་ན་རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
རྒྱབ་རྒྱབ་ན་ཡང་གནས་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་གཟུགས་སུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་
ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན། སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་འཁོད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱབ་རྒྱབ་ཏུ་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས། ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་
ཀྱང། དེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པའི་རྒྱབ་ན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་འདུག་པ་མཐོང་ངམ། གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ད་གདོད་མཐོང་ལགས་ཏེ། སྔོན་ནི་མ་མཐོང་ངོ། །བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ནི་དེའི་རྒྱབ་ན་རྟག་ཏུ་ཀུ་གནས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་མ་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་པར་བྱང་ཆུབ་


[223A]༄༅། །སེམས་དཔའ་མ། བརྒྱ་བྱིན་ནམ། ཚངས་པའམ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་གང་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ནས་ལྷགས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བྱམས་པའི་རྒྱབ་ན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ། རྡོ་རྗེ་ཐོགས་ཤིང་རྟག་ཏུ་འདུག་པར་མཐོང་ངོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་དང། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དག་སྤྲུལ་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱབ་ན་ཡང་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་གནས་པར་སྣང་སྟེ། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ནི་གསང་བ་པའི་བདག་པོའི་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྒྱབ་ན་ཡང་འདིའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་
རྗེ་གནས་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ། གསང་པ་བའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དང། མངོན་པར་ཤེས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་ནོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་
རྗེའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅུ་པའོ།།།།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསང་པ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གསང་པ་པའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་དང་བདུད་འདུལ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་


[223B] དེ་ན་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་དག་བྱུང་བ་དང། གང་དུ་ཁྱོད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག། གསང་བ་པའི་བདག་པོས་སྨྲས་པ་
ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་བྱུང་བ་ནི་ཚད་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པར་གནས་པས་ཀྱང་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ། བསྟན་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་མོད་
ཀྱི༑ འོན་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ན་རྣམ་པ་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་སྤྱད་དོ། །དཀའ་ཐུབ་དང། ལུས་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཇི་སྙེད་དང། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་མངོན་པར་སྙེམས་པ་དེ་བས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་
པ་འམ། ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱ་དཀའ་བ་དང། བརྟུལ་ཞུགས་དང། དཀའ་ཐུབ་གང་དག་གིས་བྱ་བས་ཀུན་དུ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀུན་དུ་
བསྟན་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་བཙུགས་ཏེ་འདུག་པར་མཐོང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ལག་པ་བཏེག་སྟེ་འདུག་པར་མཐོང། ཁ་
ཅིག་གིས་ནི་ཉི་མ་ལྟ་ཞིང་འདུག་པར་མཐོང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་གདུང་བ་ལྔས་གདུང་བར་མཐོང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཙོ་ཙོག་པུར་འདུག་ཅིང་སྤོང་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བརྩོན་པར་མཐོང། ཁ་ཅིག་


[224A]༄༅། །གིས་ནི་རྐང་པ་བཙུགས་ཏེ་མི་འགུལ་བར་མཐོང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རྐང་པ་གྱེན་དུ་བསྒྲེངས་ཏེ་འདུག་པར་མཐོང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཁ་ཕུབ་ཏུ་འདུག་པར་མཐོང། ཁ་
ཅིག་གིས་ནི་ཚེར་མའི་སྟེང་ན་ཉལ་བར་མཐོང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བ་ལང་གི་ལྕི་བའི་ནང་ན་ཉལ་བར་མཐོང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རྡོ་ལེབ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་པར་མཐོང། ཁ་ཅིག་གིས་
ནི་རྩིག་པ་ལ་སྙེས་པ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཤིང་ལེབ་ལ་སྙེས་པ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་གཏུན་ཤིང་ལ་སྙེས་པ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ན་ཉལ་བ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཉི་མ་ཡོངས་
སུ་བསྒྱུར་བ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཤིང་ལེབ་གྱོན་པ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རྩྭ་མུན་ཛའོ་གོས་གྱོན་པ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རྩྭ་བལ་བ་ཛའི་གོས་གྱོན་པ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རྩྭ་ཀུ་ཤའི་གོས་
གྱོན་པ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རི་དྭགས་ཀྱི་པགས་པའི་གོས་གྱོན་པ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རྩྭ་རྩིར་གྱོན་པ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སྒྲེན་མོར་འདུག་པ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རྩྭ་དར་བཧའི་
གོས་གྱོན་པ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཤིང་ཤུན་གྱི་གོས་གྱོན་པ་དང་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སྲེད་ཟ་བ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ནས་ཟ་བར་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རྩ་བ་ཟ་བ་དང། ལོ་མ་ཟ་བ་
བ་དང། མེ་ཏོག་ཟ་བ་དང། འབྲས་བུ་ཟ་བ་དང། སྡོང་བུ་ཟ་བ་དང། གཟེགས་མ་ཟ་བ་དང། པདྨའི་རྩ་བ་ཟ་བ་དང། ཞག་དྲུག་སྨྱུང་བ་དང། ཤ་མི་ཟ་བ་དང། རྒྱ་ཤུགས་ཟ་བ་དང། ནས་


[224B] ཅི་ཙེ་ཟ་བ་དང། མོན་སྲན་སྡེའུ་ཟ་བ་དང། མོན་སྲན་དྲེའུ་ཟ་བ་དང། བྲ་ཡོས་ཟ་བ་དང། ཏིལ་ཟ་བ་དང། འབྲས་སྐམ་ཟ་བ་དང། ཆུ་འཐུང་བ་ཙམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང། མར་གྱི་
ཐིགས་བ་ཙམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང། སྦྲང་རྩིའི་ཐིགས་པ་ཙམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང། འོ་མའི་ཐིགས་པ་ཙམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཟས་མི་ཟ་བ་དང། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་གཉིད་དང་བྲལ་བར་
མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་འདུག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་འགྲེང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་ལམ་དེ་དག་དང་
དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་སྟོན་སྟེ། ལོ་དྲུག་ཚང་བར་སྤྱོད་ལམ་གཅིག་ཀྱང་མ་འཁྲུགས་པར་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་
དུ་འཕགས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། དཀའ་ཐུབ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོས་ལོ་དྲུག་ཏུ་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དཀའ་ཐུབ་ཐམས་ཅད་སྟོན་ཀྱང། སེམས་ཅན་གཞན་དང་གཞན་
ལ་མ་མོས་པ་དག་གིས་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དཀའ་ཐུབ་གཞན་དང་གཞན་དུ་མི་མཐོང་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཅི་འདྲེ་བའི་བརྟུགས་ཞུགས་དང་དཀའ་ཐུབ་ཅི་འདྲ་བ་དག་གིས་སེམས་ཅན་དེ་
དག་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དཀའ་ཐུབ་མཐོང་བ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་


[225A]༄༅། །པའི་བཏང་སྙོམས་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ། བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དཀའ་བ་སྤྱད་པ་འདིས་ལྷ་དང་མི་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བྱས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ལྷ་དང་མི་གང་དག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ན་འདུག་ཅིང་
མཁའ་ཁྱབ་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་དང། མི་གཡོ་བ་དང། བདེ་བ་མྱོང་བ་དང། ལོ་དྲུག་ལོན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་པར་མཐོང་ངོ། །ཞི་
བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་ལྷ་དང་མི་ཆོས་ཅན་ཆོས་འདོད་པ་ཆོས་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་མི་བྱེད་པར་རྒྱུན་མི་
འཆད་པར་ཆོས་སྟོན་པར་མཐོང་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་
པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། བྱ་དཀའ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ལོ་དྲུག་ཚང་
ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དཀའ་ཐུབ་དེ་དག་ལས་ལངས་ཏེ། ཀླུང་ནེ་རཉྫ་ནའི་འགྲམ་དུ་སོང་ནས་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་ཁྲུས་བྱས་ཏེ། ལུས་


[225B] ཀླུང་ནེ་རཉྫ་ན་ནས་བྱུང་སྟེ་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ན་གྲོང་མིའི་བུ་མོ་ལེགས་སྐྱེས་མ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་བ་སྟོང་གི་འོ་མ་བསྐོལ་བ་སྦྲང་རྩི་དང་བསྲེས་པའི་འོ་ཐུག་ཁྱེར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ། །གཞན་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ཡང་རང་རང་གི་
ཟས་ཐོགས་ཏེ་འཁོད་ནས། སོ་སོ་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ། བདག་གི་བཤོས་གསོལ་ཅིག་ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ། བདག་གི་བཤོས་གསོལ་ཅིག་ཟེར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེས་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གྲོང་པའི་བུ་མོ་ལེགས་སྐྱེས་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་བྱེ་བ་ཁྲག་དྲུག་ཅུ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་ཟས་དེ་དག་བླངས་ནས་ཐམས་ཅད་
ཟོས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མི་མཐོང་ངོ། །ལྷའི་བུ་རེ་རེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་གིས་བཤོས་གསོལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་གི་བཤོས་གསོལ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བྱས་པར་གྱུར་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟས་ལེན་པར་སྦྱོར་བ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་འཕགས་ཞེས་བྱའོ། །ཟས་ལེན་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་


[226A]༄༅། །སྨིན་པར་བྱེད་པ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་འཕགས་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།། །།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་བཀྲུས་ཏེ་ལུས་
སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་ཟས་ཟོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ། །དེར་སོང་བ་དང། ས་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་ས་བཟང་ཞེས་བྱ་བས་ས་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་
བོས་ཏེ་སྨྲས་པ། ས་འཛིན་གང་ཞིག་མི་གཡོ་མི་སྤྱོད་པ། །སྲེད་པ་བསལ་ཅིང་ཁོང་ཁྲོ་རབ་སྤངས་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཤིང་དྲུང་བྱོན། །ས་གཞི་དག་ནི་ལེགས་པར་བརྒྱན་
པར་བྱེད། །ལེགས་སོ་ཞེས་ཏེ་ས་ལ་སྤྱོད་རྣམས་དགའ། །སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཕྱག་དར་བྱེད། །མེ་ཏོག་སིལ་མ་བཀྲམ་ཞིང་སྤོས་མཆོག་བདུགས། །སྤོས་ཆུ་དག་གིས་
ས་གཞི་ཆག་ཆག་བཏབ། །ལག་ན་གཞོང་ཐོགས་དེ་བཞིན་ཕྲེང་བ་ཐོགས། །གཞལ་མེད་ཁང་གནས་དེ་བཞིན་པར་སྣང་ལ། །དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་ནས་དགའ། །དེ་ཚེ་
མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་རབ་ཏུ་ཕབ། །གླིང་བཞི་པ་དག་རྣམས་ན་སྐྱོང་བའི་གཞི། །ཇི་སྙེད་པ་དག་ཐམས་ཅད་འཁོར་བཅས་ཏེ། །རྣམ་པར་འདྲེན་ལ་མཆོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གསེར་གྱི་དྲ་བས་སྟོང་
གསུམ་ཐམས་ཅད་བཀབ། །སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་བརྒྱ་བྱིན་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ། །དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོད་པའི་ཕྱིར། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་ཁང་མཛེས་པ། །དེ་ལྟས་སྟོང་


[226B] །འཐབ་བྲལ་ལྷ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རབ་དགའ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་མཆོག་ལ་ཡང་དག་མཆོད་པའི་ཕྱིར། །མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སྟོང་གསུམ་ཀུན། །
ནམ་མཁའ་བཻ་ཌཱུརྱ་ཡི་དྲ་བས་བཀབ། །དགའ་ལྡན་རབ་དང་དགའ་ལྡན་ལྷ་རྣམས་ཀྱང། །དེ་དག་མུ་ཏིག་དྲ་བས་བརྒྱན་པ་བྱས་།རྒྱན་ཕྲེང་དེ་བཞིན་ཟླ་གམ་རྣམས་ཀྱང་ཐོགས། །མུ་ཏི་གསིལ་
མའི་ཆར་ཡང་རབ་ཏུ་འབེབས། །ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་འཕྲུལ་གྱི་བར། །རབ་ཏུ་དགའ་ནས་འཛམ་བུའི་ཆུ་གསེར་གྱི། །དྲིལ་བུའི་དྲ་བས་གསེར་གྱི་དར་བཅས་ནས། །སྒྲ་སྙན་བཅས་པས་སྟོང་གསུམ་
ཐམས་ཅད་བཀབ། །ཐམས་ཅད་དོན་ལ་མི་འཇིགས་མཆོད་པའི་ཕྱིར་།དབང་བསྒྱུར་དག་གིས་ལྷ་ཡི་རིན་པོ་ཆེ། །རྣམ་པར་དག་ཅིང་གཟི་བརྗིད་མཐའ་ཡས་པ། །འོད་གསལ་དྲི་མེད་དྲ་བ་གཅིག་
ཀྱང་སྤྲུལ། །ཀླུ་དང་དྲི་ཟ་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། །ལྷ་མིན་མཁའ་ལྡིང་མིའམ་ཅི་ཀུན་གྱིས། རང་རང་གནས་ནས་བཀོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །འདོད་ཁམས་ལེགས་པར་བརྒྱན་ནས་མཛེས་པར་བྱས།།
ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་དབང་པོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དབང་བསྒྱུར་ཞེས་བྱ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མཐོང་ནས་ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་
རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག། ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བསྣམས་པ། དམ་བཅས་པ་ཆེན་པོ་མ་བོར་བ། གོ་ཆ་སྲ་བ་མནབས་


[227A]༄༅། །པ༑ ཐུགས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་དབང་བརྙེས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོའི་རྗེས་སུ་བཞུགས་
པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་གྱི་
དྲིང་མི་འཇོག་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པ་དེད་དཔོན་ཆེན་པོར་གྱུར་པ། བདུད་ཀྱི་དཀྱིལ་
འཁོར་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་མཛད་པ། སྟོང་གསུམ་ན་དཔའ་བོ་གཅིག་པུར་གྱུར་པ། ཆོས་ཀྱི་སྨན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ་
བའི་ཐབས་བརྙེས་པ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་ཆེན་པོ་གཏོང་བ། ཏོག་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་མ་གོས་པ་པདྨ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་གཟུངས་མ་བསྙེལ་བར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བ། མི་གཡོ་བ། མི་བསྐྱོང་[*BSKYOD]པ་རི་རབ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་


[227B] ཤིན་ཏུ་དཀར་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེ་བདུད་ཀྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འདུལ་བ་དང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བཞེད་པ་དང། སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་བསྐོར་བ་དང། སེངྒེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་བསྒྲགས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་མཛད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཚར་གཅོད་པ་དང། སྔོན་དམ་བཅས་
པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བཞེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་མངའ་དབང་བརྙེས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་
པོར་བཞུད་ཀྱི། དེ་ལ་གྲོགས་པོ་དག། ཁྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མཆོད་པ་དང། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་སྤྲོ་བར་གྱིས་ཤིག། དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་
པོ་དེ་ཡིད་རབ་ཏུ་དགའ་ནས། ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག། བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོར་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དཀའ་ཐུབ་བསགས་པ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དམ་པ་


[228A]༄༅། །དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་བཞུད་ཀྱི། དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་བརྒྱན་པར་གྱིས་ཤིག། དེ་ནས་ཚངས་
བ་ཆེན་པོ་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམ་དག་བརྟུལ་ཞུགས་ཆོས་ངེས་པ། །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་དག་ལ་ཕན་བཞེད་པ། །ལྷ་
དང་མི་ཡི་མཆོད་པ་ལྷ་ཡི་ལྷ། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས། །བདེ་དང་བཅས་པའི་བདུད་ནི་གདུལ་བ་དང་།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འཚང་རྒྱ་དང། །རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་བཀང་དང། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང། །མཁས་པ་སེངྒེའི་སྒྲ་ཆེན་བསྒྲགས་པ་དང། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱ་བ་དང་
དམ་པའི་ཆོས་མིག་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །འདྲེན་པ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་ཉེ་བར་གཤེགས། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམས་ནི་ཚར་བཅད་དང། །སྔོན་གྱི་དམ་བཅས་ཡོངས་སུ་བསྐང་བ་
དང། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །འདྲེན་པ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་ཉེ་བར་གཤེགས། །ལེགས་པར་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་འདུག་ནས་ནི། །ས་ཡི་གཞི་ནི་ལེགས་པར་
བརྒྱན་པར་བྱ། །སྟོང་གསུམ་བརྒྱན་པར་གྱུར་ལ་ལྟོས་ཤིག་ཀྱེ་།འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱང་བརྒྱན་པར་གྱུར་ལ་ལྟོས། །འདོད་པའི་ཁམས་ནི་ཇི་ལྟར་བརྒྱན་པ་བཞིན། །དེ་ལྟར་གཟུགས་


[228B] །ཚངས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་དང་ལེགས་སོ་ཞེས། །རབ་ཏུ་དགའ་ནས་སྟོང་གསུམ་བརྒྱན་པར་འགྱུར་།ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་ན་བཀོད་སྣང་བ། །དེ་བས་ལྷག་པའི་
མཆོད་པ་དེ་དག་བསྟན། །མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱིས་བཀང་ཞིང་སྤོས་ཀྱིས་བཀང། །རིན་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་སིལ་སྙན་བསྒྲགས། །ཚངས་པ་ལ་སོགས་འོག་མིན་ལྷ་ཡི་རྣམས། །རབ་ཏུ་དགའ་
ནས་སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང། །དགའ་བར་འགྱུར་དང་ཕྱག་བྱའི་འོས་སུ་བྱས། །རང་རང་གནས་ཀྱི་གཞི་ཡང་བཀོད་པ་བྱས། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང། །ལྷག་པ་ལྷག་པའི་
རྒྱན་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྟན། །ལྷ་ཡི་བུ་མོ་བྱེ་བ་དྲུག་ཅུ་བརྒྱས་།བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་གདན་ནི་རྒྱན་པར་བྱེད། །སྤོས་ཆུ་ཡིས་ནི་ཀུན་དུ་ཆག་ཆག་འདེབས། །མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་དང་ཀྱང་འཐོར་པར་
བྱེད། །ས་གཞི་དག་ལས་རིན་ཆེན་རྣམས་ཀྱང་བཀྲམ། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་བརྒྱན་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཐམས་ཅད་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ། །དེ་སྙེད་ཚད་ཀྱི་བཀོད་པ་འདིར་བྱས་
གྱུར། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་ན་སྟོང་གི་དབང་པོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོས་ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་
པོ་དག། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོར་བརྟུལ་ཞུགས་དང། དཀའ་ཐུབ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་མཆོག་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་


[229A]༄༅། །བཞུད་ཀྱི། དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་གྱིས་ཤིག། དེ་ནས་མི་མཇེད་ཀྱི་
བདག་པོ་ཚངས་པས་ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམ་དག་བརྟུལ་ཞུགས་ཆོས་ངེས་པ་།ཕན་བཞེད་འཇིག་རྟེན་དོན་མཛད་
བདག་ཉིད་ཆེ། །དེ་ནི་བློ་ངན་སྡེར་བཅས་བདུད་འདུལ་དུ། །ཤིང་གི་དབང་པོ་བྱང་ཆུབ་དྲུང་དུ་བཞུད། །ཐམས་ཅད་འདུས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་འདོང་པར་བྱ། །སྟོང་གསུམ་མི་མཇེད་འདི་དག་
བརྒྱན་པར་བྱ། །འདི་ནི་ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་དབང། །ཡང་དག་མཆོད་ན་བསོད་ནམས་མཐའ་ཡས་གྱུར། །ཚངས་པ་དེ་དག་ཚིག་མཆོག་དེ་ཐོས་ནས། །སྟོང་གསུམ་ཐམས་
ཅད་མ་ལུས་རྒྱན་བྱེད་ཅིང། །ལེགས་པར་ཕྱགས་ཏེ་མེ་ཏོག་རྒྱལ་མཚན་བརྒྱན། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་རིན་ཆེན་རང་བཞིན་སྤྲུལ། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱི་བཀོད་པ་དང། །བྱེ་བའི་གདུགས་
རྣམས་ནམ་མཁར་དེ་དག་སྦྲུལ། །སཱ་ལའི་ཤིང་རྣམས་མེ་ཏོག་མཆོག་སྤྲས་པ། །དགའ་ཚལ་ལྟ་བུ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲུལ། །ལམ་གང་ནས་ནི་དྲང་སྲོང་ཆེ་གཤེགས་པ། །དེ་ནི་
ཤིང་རྟ་བདུན་བསྟན་ཚད་དུ་སྤྲུལ། །རིན་ཆེན་གཞི་ལ་གསེར་གྱི་པདྨ་བཀྲམ། །ཁ་ཁྱེར་རིམ་པ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དེར་བཀོད་པ་གང་བྱས་པ། །དེ་དག་ལྷ་མི་རྣམས་


[229B] །སུམ་ཅུ་གསུམ་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ཁང་འདྲ་བར། །དེ་ལྟར་གླིང་བཞི་དག་ནི་མཛེས་པར་བརྒྱན། །འཐབ་བྲལ་ལྷ་དང་དགའ་ལྡན་འཕྲུལ་དགའ་དང། །གཞན་འཕྲུལ་བ་དང་འོག་
མིན་ལྷ་ཡི་རྣམས། །སྟོབས་དང་ཤུགས་འཆང་ཐམས་ཅད་བརྩོན་པར་ནི། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་དམ་པ་རྒྱན་པར་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པའི་བར་དེར་ནི། །འདོད་པའི་ཁམས་
འདིར་དཀོན་མཆོག་གང་ཡོད་པ། །ལྷའམ་ཀླུ་འམ་མི་འམ་ཅི་རྣམས་ཀྱི་།དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་བསྟན། །ཕྱོགས་བཞི་དག་ན་ལྷ་མི་བྱེ་བ་ལྷགས། །མེ་ཏོག་རྣམས་དང་སྤོས་དང་
བྱུག་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་ཤིང་ནི་མངོན་དུ་རྒྱན་པར་བྱེད། །སྤོས་ཆུ་ཡིས་ནི་ཀུན་དུ་ཆག་ཆག་འདེབས། །བྱང་ཆུབ་ཤིང་ནི་ལེགས་པར་བརྒྱན་བྱས་ཏེ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལྷ་ཡི་ཡོངས་འདུ་
འདྲ། །ལྷ་རྣམས་བྱེ་བ་དག་གིས་མཛེས་སྤྲུལ་པ། །བཀོད་པ་དེ་དག་ཚིག་གིས་བརྗོད་མི་ནུས། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་ན་རྐང་པའི་
མཐིལ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་པ་གཉིས་ལས་འདི་འདྲ་བའི་འོད་བྱུང་སྟེ། འོང་དེས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་རྣམས་རྒྱུན་བཅད་དོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནག་པོའི་གནས་ཀྱང་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ་།དེ་ནས་ཀླུའི་བདག་པོ་ནག་པོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་


[230A]༄༅། །འོད་མཐོང་ནས། ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་ནས་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་རང་གི་འཁོར་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་
པས་སྨྲས་པ། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་འདྲ་བའི་འོད། །གནས་འདིར་ལྷང་དེར་གྱུར་པས་ན། །ཁོ་བོའི་ལུས་འདི་རབ་ཏུ་ཚིམ། །སེམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར། །ཁོ་བོས་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་
ཀྱི། །ལྟས་བཟང་མཐོང་བ་ལྟར་ན་ནི། །གདོན་མི་ཟ་བར་དཔའ་ཆེན་པོ། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ལེགས་པར་ཕྱེ་མ་ཕྲེང་བ་དང། །མེ་ཏོག་སྤོས་དང་བྱུག་པ་དང། །གསེར་
དང་ནོར་བུ་མུ་ཏིག་དང། །དུད་དང་རྒྱན་ཕྲེང་མཆོག་རྣམས་དང་།རོལ་མོ་སིལ་སྙན་རྣམས་ཐོགས་ལ། །གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་ཐོགས་ནས་ནི། །བ་དན་དག་ཀྱང་བསྒྲེངས་བྱས་ཏེ། །སྟོན་
པ་ལ་ནི་མཆོད་པར་བྱ། །ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོའི་གནས་འདི་ལ། །བཟང་པོའི་རྒྱན་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་དག་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ལ་ནི་རིམ་གྲོ་བྱ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནག་
པོ་ཆུང་མའི་འཁོར་དང་བཅས། གཉེན་གྱི་འཁོར་གྱི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་པ་དང། བྱུག་པ་དང་ཕྱེ་མ་དང། གོས་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་
དང། བ་དན་ཐོགས་པ་དང། སིལ་སྙན་དང། ཕེག་རྡོབ་པ་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་འབྱིན་པ་རྣམས་དང། ལྷན་ཅིག་ཏུ་རང་གི་གནས་ནས་བྱུང་སྟེ། སྤོས་ཆུས་གང་བའི་སྤྲིན་མངོན་པར་


[230B] ཀླུའི་མེ་ཏོག་དང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ནི་འབེབས་ཤིང། ཀླུའི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང། ཀླུའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་
ནས། འཁོར་དང་བཅས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ། ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། རོལ་མོ་དང། སིལ་སྙན་ལེན་པ་དང་བཅས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བསྐོར་
བ་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་མཆོག་གི་འོད་འདི་རབ་བཀྱེ་བས་།སངས་རྒྱས་ཞིང་འདིར་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་འགྱུར།།
སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ངན་སོང་གསུམ་ཡང་ཞི། །ནག་པོའི་གནས་ཀྱང་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་གྱུར། །ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡིས་འོད་མཐོང་ནས། །རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ་དེ་ཚེ་ཚིག་སྨྲས་པ། །གསེར་གྱི་མདོག་གི་
འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་གྱུར། །དེ་རིང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་དུ་གདོན་མི་ཟ། །ཀླུ་མོ་ཁྲག་ཁྲིག་དག་གིས་མདུན་བདར་ཏེ། །གདུགས་དང་མེ་ཏོག་གོས་མཆོག་ཐོགས་ནས་སུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དེ་ནི་ག་ལར་སོང། །ཕྱག་བྱས་མཆོད་པ་བྱས་ནས་གུས་བཅས་འདུག་ས་ཀུན་རིན་ཆེན་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཞིང་དེ་ཚེ་མཛེས་པར་བརྒྱན། །ཤིང་མཆོག་ཀུན་དང་སྨན་དང་
རྩྭ་རྣམས་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཤིང་ལ་འདུད། །འདི་ན་ཡོད་པའི་ཆུ་ཀླུང་ཐམས་ཅད་མི་འབབས་མཁའ་ལ་རླུང་མི་ལྡང། །དེ་རིང་བདུད་བཏུལ་ནས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་


[231A]༄༅། །པར་འགྱུར། །སྲིད་པ་གསུམ་ན་བརྒྱ་བྱིན་ཚངས་པ་ཉི་མ་ཟླ་བའི་འོད་མི་སྣང། །མཚུངས་མེད་ཁྱོད་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་རེག་ནས་དེ་རིང་ངན་སོང་གསུམ་པོ་ཞི། །བདག་གི་
གནས་སུ་འོད་བྱུང་ནས་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བར་སྟོན་པར་བྱེད་།དེ་རིང་རྒྱལ་བ་བྱོན་པར་འགྱུར་གྱི་དགྱེས་མཛོད་རངས་ཤིང་ཚིམ་པར་བསྐྱེད། །བུམ་པ་གང་བ་འདི་དག་ནམ་མཁར་སོང་
སྟེ་ཁྱོད་ལ་བསྐོར་བ་དང། །རྩྭ་ཤའི་ཚོགས་རྣམས་འདི་དག་ནམ་མཁར་སོང་སྟེ་ཁྱོད་ལ་བསྐོར་བ་དང། །ལྷར་བཅས་མིར་བཅས་འཇིག་རྟེན་དག་ཀྱང་མཆོད་པར་བརྩོན་པར་གནས་པ་
ལ། །དེ་རིང་འགྲོ་བའི་སྦྱིན་གནས་འགྱུར་ཞིང་ཤེས་རབ་འདོད་པའི་ལམ་དུ་འགྱུར། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་རྙེད་གཟི་བརྗིད་ཚེ་ལྡན་པ། །མི་མཆོག་འཁོར་
བ་འཇིག་དང་དེ་བཞིན་གཤེར་ཐུབ་བཅས་ནི་བྱ་བ་མཆོད། །མི་མཆོག་འོད་སྲུང་དང་ནི་ཤཱཀྱའི་མཆོག་ཁྱོད་དེ་རིང་བདག་གིས་མཆོད་།བདག་ནི་སངས་རྒྱས་དཔའ་མཐོང་མ་བྲལ་
བྱང་ཆུབ་དམ་པ་དོན་དུ་གཉེར། །ས་ནི་གྲུམ་ཞིང་རི་རྣམས་གཡོས་ལ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མེད་གྱུར་སྲིད། །སུ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་ངེས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་འཕགས་གྱུར་པ།།
དེ་ནི་དེ་རིང་སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་གནས་ནི་མཆིས་མ་ལགས་།སེངྒེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདྲེན་པ་གསུང་ཕྱུང་ཞིག། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་


[231B]བྱ་བ་དེ་ཀླུའི་བུ་མོ་རབ་ཏུ་མང་པོས་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ནས་གདུགས་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པ་དང། རས་བཅོས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་
པ་དང། མུ་ཏིག་གི་རྒྱན་ཕྲེང་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པ་དང། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པ་དང། ལྷ་དང་མིའི་ཕྲེང་བ་བརྒྱུས་པ་ཐོགས་པ་དང། པོག་པོར་སྣ་ཚོགས་ཐོགས་པ་དང། སིལ་སྙན་
དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ལེན་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་བ་ལ་མཐོར་ཞིང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་
བསྟོད་དོ། །འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་མི་དངང་མི་སྙེངས་བག་མི་ཚ་།མི་ཞུམ་མི་དམན་རབ་དགྱེས་མི་ཆགས་མི་མངའ་བ། །སྡང་དང་རྨོངས་དང་བརྐམ་པ་མི་མངའ་ཆགས་བྲལ་བ། །རྣམ་གྲོལ་དྲང་
སྲོང་ཆེན་པོ་ཁྱེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དོགས་བྲལ་ཟུག་རྡུ་བྲལ་ཞིང་དུལ་ལ་མ་རིག་སེལ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་རབ་ཏུ་འགྲེལ། །གནས་དང་སྐྱབས་དང་གླིང་མ་
མཆིས་པ་མཁྱེན་ནས་ནི། །གནས་ཁྱོད་སྐྱབས་ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་དག་ཏུ་བྱུང། །ཇི་ལྟར་ལྷ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་དད་ཅིང་རབ་དགའ་སྟེ། །མཁའ་ལས་མེ་ཏོག་ཆར་ཆེན་རབ་ཏུ་འབེབས་
པ་དང། །ཇི་ལྟར་གོས་ཆེན་དག་ཀྱང་འདོར་བ་བགྱིད་ལགས་ན་།དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མགོན་པོ་རྒྱལ་བར་དེང་འགྱུར་སྙམ། །དགྱེས་བསྐྱེད་ཤིང་དབང་དྲུང་གཤེགས་མི་སྙེངས་བཞུགས་མཛོད་


[232A]༄༅། །ལ༑ ༑བདུད་སྡེ་ཕམ་པར་མཛད་དེ་ཉོན་མོངས་དྲ་བ་དྲོལ་།ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་དབང་དེ་དག་སངས་རྒྱས་པ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་རབ་མཆོག་ཞི་བ་འཚང་རྒྱར་མཛོད། །
གང་གི་ཆེད་དུ་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་མང་དུ། །འགྲོ་བ་དེ་དག་དགྲོལ་ཕྱིར་དཀའ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྤྱད། །ཁྱོད་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་རྫོགས་ཤིང་དབང་དྲུང་གཤེགས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་རེག་
པར་མཛད་པའི་དུས་འདི་ལགས།། །།བམ་པོ་དྲུག་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནག་པོའི་གནས་ནས་བྱུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ག་ལ་
བ་དེར་སོང་སྟེ་འགྲོ་བ་ན། ལམ་གྱི་གཡས་རོལ་ན་རྩྭ་འཚོང་བཀྲ་ཤིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩྭ་བརྡ་ཞིང་འདུག་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མཐོང་
སྟེ༑ ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་ནས་རྩྭ་འཇམ་བ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་ཉམས་དགའ་བ། ཡིད་དགའ་བར་བྱེད་པ། རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་ལྟ་བུ་དགའ་བ་འཁྱིལ་བ། གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ། ཁ་
དོག་དང་ལྡན་པ་དང། དྲི་དང་ལྡན་པ་དང། ཀ་ཙ་ལིན་དི་ཀ་ལྟར་རེག་ན་བདེ་བ་སྤར་གང་བླངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་ཕྱིན་པ་དང། རྩྭ་སྤར་གང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ལ་བྱིན་ཏེ། བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཁྱོད་རྩྭ་འཚོང་བཀྲ་ཤིས་པ་མི་སྔ་མི་འཕྱི་


[232B]དུ་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །དེ་ནི་རྩྭ་འཚོང་བཀྲ་ཤིས་པའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་བསྐལ་པ་
བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་ཁྲི་ཤོམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཁོ་བོས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་བཟང་
པོ་འདིའི་སྔ་རོལ་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་
འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེའི་
གསུང་རབ་ལ་དགེ་སློང་སྟོང་ཐམས་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཁྱེད་ཅག་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་དག་ལུང་བསྟན་ཏོ་།དེའི་ཚེ་ན་ཁྱིམ་བདག་བློ་གྲོས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་འཁོར་དེ་ཉི་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དེ་དག་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། འདི་སྐད་དུ། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་


[233A]༄༅། །ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་ན་སེངྒེའི་ཁྲི་བྱི་དོར་བྱའོ་ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་བོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཁྱིམ་བདག་བློ་གྲོས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་
ཞིག་ཡན་སྙམ་དུ་ཁྱོད་དོགས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་ཟའམ། ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རྩྭ་འཚོང་བཀྲ་ཤིས་པ་འདི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཁྱིམ་བདག་བློ་
གྲོས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་རྩྭ་འཚོང་བཀྲ་ཤིས་པའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་
དང། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་རྩྭ་སྤར་གང་འབུལ་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་སེངྒེའི་ཁྲི་འབུལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་
ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ལྷ་རྣམས་ལྷའི་བུ་མོ་མེ་ཏོག་གི་སྐོན་བུ་ཐོགས་པ་དང། སྤོས་དང། ཕྱེ་མའི་ཕུར་མ་ཐོགས་
པ་ཁྲི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྐང་པ་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཇི་ལྟར་ཐོགས་པའི་མེ་ཏོག་དང། ཕྱེ་མ་དང་
སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གཏོར་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ་།བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མི་སྙེངས་དཔའ་ཞིང་


[233B] །དགྱེས་ཤིང་ཚིམ་པ་བརྟན་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འབར་བ་ཉམས་དགྱེས་ཁ་ན་མ་ཐོ་མི་མངའ་བ། །སྐྱོན་ལས་གྲོལ་བའི་སྟོན་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོར་བྱིང་
བ་མགོན་མེད་འགྲོ་འདི་ལ། །ཁྱོད་ནི་བདེ་བ་རབ་ཏུ་སྩོལ་བའི་མགོན་པོ་གཅིག་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་ནད་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཕྱུང་བ། །སྨན་པའི་རྒྱལ་ཆེན་གྲགས་ལྡན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་
ལོ༑ ༑ཇི་ལྟར་ལྷ་ཚོགས་དད་ཅིང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིས། །ལྷ་ཡི་མེ་ཏོག་ཆར་པ་རབ་ཏུ་འབེབས་པ་ལས། །བདུད་དགྲ་སྡེ་དང་བཅས་པ་བྱམས་པས་བཅོམ་ནས་ནི། །ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་དེ་
རིང་བརྙེས་སུ་ངེས། །ཤིང་དབང་དྲུང་དུ་གཤེགས་ཏེ་ཁྲི་དེར་བཞུགས་ནས་སུ། །བདུད་བཏུལ་ནས་ནི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པར་མཛོད། །ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་ཐུབ་དབང་དེ་དག་སངས་རྒྱས་པ། །དེ་
ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་མཆོག་རབ་འཚང་རྒྱར་མཛོད། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་བའི་དོན་དུ་ནི། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་དཀའ་མཛད་རྣམ་པར་དག་འགྱུར་བ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཁྱོད་
ཀྱི་དགོངས་མཆོག་དེང་རྫོགས་ཀྱི། །ཤིང་དབང་དྲུང་དུ་བཞུགས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་འཚང་རྒྱར་མཛོད། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩྭ་སྤར་གང་ཁྱེར་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་
པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྩྭའི་གདིང་བ་བཏིང་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་


[234A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩྭའི་གདིང་བ་བཏིང་མ་ཐག་ཏུ་།དེ་ནས་ལྷའི་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་སེངྒེའི་ཁྲི་སྣ་ཚོགས་བལྟ་ན་སྡུག་པ། མཐོ་བ་ཡངས་པ། རིན་པོ་
ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲས་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཁ་ཁྱེར་ཅན། རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བས་གཡོགས་པ། རིན་པོ་ཆེའི་དྲིལ་བུ་གཡེར་ཀའི་དྲ་བས་བྲེས་པ། མུ་ཏེག་གི་རྒྱན་ཕྲེང་རབ་ཏུ་དཔྱངས་པ། རས་
བཅོས་བུ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་བཏིང་བ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེད་དུ་བཤམས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེངྒེའི་ཁྲི་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པོ་
དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་འདུག་པས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ་།ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཞན་དང་གཞན་དུ་མི་མཐོང་མི་ཤེས་ཏེ། ལྷའི་བུ་རེ་རེས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནི་བདག་གི་སེངྒེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་སོ། །བདག་གི་སེངྒེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་
འགྱུར་བར་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་
པོར་བཞུད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་ཁྲི་དེ་ལ་འདུག་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་


[234B]འོད་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་འཁོད་པའི་བདུད་བྱེ་བ་ཕྲག་བཞི་བརྒྱ་ལ་རེག་གོ། འོད་དེས་དེ་
དག་ལ་རེག་མ་ཐག་ཏུ་རང་རང་གི་གནས་ན་འཁོད་བཞིན་དུ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་དེ། རང་གི་བདུད་ཀྱི་གནས་ཚིག་ཅིང་མོག་མོག་པོར་གྱུར་པར་ཤེས་ནས་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་
གི་ཕྱིར་གནས་འདི་དག་མོག་མོག་པོར་གྱུར་པར་སྣང་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། རྐྱེན་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུག་ནས་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་གྲང་སྙམ་སྟེ། རྣམ་པར་བལྟས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་
པར་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་དག་རང་རང་གི་གནས་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་བདུད་རེ་རེ་ཡང་གནོད་སྦྱིན་ཁ་དོག་རྣམ་པ་མང་པོ་དང། ཆ་བྱད་རྣམ་པ་མང་པོ་དང། དབྱིབས་རྣམ་
པ་མང་པོ་དང། ཆུ་ཞེང་རྣམ་པ་མང་པོ་དང། གཡོ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་དང། མགོ་རྣམ་པ་མང་པོ་དང། མཚོན་ཆ་རྣམ་པ་མང་པོ་དང། རྒྱལ་མཚན་རྣམ་པ་མང་པོ་ཐོགས་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་
སྟོང་དག་གིས་བསྐོར་ཏེ་སྨྲ་བ་རྣམ་པ་མང་པོས་སྨྲ་ཞིང། བདུད་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང། བདུད་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོས་བདུད་རེ་རེས་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་འཁོར་གྱིས་རྒྱར་དཔག་ཚད་ཉི་ཁྲི་ཉི་ཁྲི་སྟེ་


[235A]༄༅། །ཁོ་ར་ཡུག་ཏུ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བཀང་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་དོང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་འཁོར་ཆེན་པོ་དེ་དག་དོང་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་
ཚེ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། མཉན་པར་མི་འོས་པ། མི་སྙན་པ་ཨུ་དུག་ཅེས་བྱ་བ་དང། པི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་དང། ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱོབ་ཅིག་གཟུང་ཞིག་སོད་ཅིག། ཆིངས་ཤིག་
ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཕྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་དེ་ཐོས་ལ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒྲ་དེ་
མི་གྲག་པར་མ་བྱས་ན་ནི། དེ་དག་ཁ་ནས་ཁྲག་དྲོན་མོ་སྐྱུག་ཅིང་འཆི་བའམ། ཤི་ལ་ཐུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་།དེས་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་
ནོན་པས་སེམས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བར་གྱུར་དུ་འོང་ཞེས་སྒྲ་དེ་མི་གྲག་པར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཡུལ་
ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སྒྲ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཐོས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐ་ན་སྤུ་གཡོས་པར་ཡང་མ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་དང་མཚུངས་
པར་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བདུད་ལྷགས་པར་རིག་ནས། བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་དག་བཟློག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་


[235B] སྡིག་ཅན་དག་ཕོངས་པར་འགྱུར་བ་གདོན་པར་དཀའ་བ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱའི་ཐོང་ཞིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི། གྱད་སྟོབས་
ཆུད་དུ་ལ་གྱད་སྟོབས་ཆེན་པོ་བབ་པ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བརྡབས་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི་དཔའ་བོ་ཆེན་པོས་ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་བཅོམ་པ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ཕམ་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བབ་པ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི་
ཕུབ་མ་སྤར་གང་ལ་རླུང་མར་བབ་པ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཏོར་བར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་རྩ་བ་ནས་ཆད་པ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྒྱེལ་
བར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི་རི་དྭགས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་སེངྒེ་བབ་པ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དངངས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱོད་ནི་བ་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ལ་ཉི་ཚན་བབ་པ་
ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི་མི་མཛའ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བབ་པ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བརླག་
པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི་མི་གཡོན་ཅན་དག་གསད་པར་བྱ་བ་ཤོར་བ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འབྲོས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱོད་ནི་ཚོང་པ་ལམ་རྒྱགས་


[236A]༄༅། །མང་པོ་མེས་ཚིག་པ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མགོ་བོ་འཁོར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་པ་ལྟར་
དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མྱ་ངན་བྱེད་དུ་བཅུག་པར་འགྱུར་རོ་།སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི་ཁྲུང་ཁྲུང་རྒན་པོ་འདབ་མ་བྲེགས་པ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཁོང་དུ་
བཅུག་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི་འབྲོག་དགོན་པར་ལམ་རྒྱགས་ཆད་པ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕོངས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་
དབུས་སུ་གྲུ་ཞིག་པ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་དུ་བཅུག་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱེད་ནི་བསྲེག་པའི་བསྐལ་པས་རྩྭ་དང་ནགས་ཚལ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་རྙིས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་ཅན་ཁྱོད་ནི་རྡོ་བ་ལ་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་བབ་པ་ལྟར་དོ་མོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པར་གཏོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་
དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་བདུད་སྡིག་ཅན་རྣམས་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱང་བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་དག་ཕྱིར་མ་ལྡོག་གོ་དེ་ནས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སྦྱིན་པ་དང། དུལ་བ་དང། ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་


[236B] ཤེས་རབ་དང། བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་དང། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་དབང་
པོ་དང། སྟོབས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ལམ་དང། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་དང། རིག་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པས་ལག་པ་གཡས་པ་འཇམ་ཞིང་
གཞོན་ལ། ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟར་འདུག་པ་བརྐྱང་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྐྱོད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྤྱི་བོ་
ནས་བཟུང་སྟེ། ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱུགས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང། ཤེས་བཞིན་དུ་ས་
ཆེན་པོ་ལ་བརྡབས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ས་ཆེན་པོ་ལ་བརྡབས་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །ཀུན་ཏུ་རབ་
ཏུ་གཡོས་སོ། །འགུལ་ཏོ། །རབ་ཏུ་འགུལ་ཏོ། །ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འགུལ་ཏོ་།ལྡེག་གོ་རབ་ཏུ་ལྡེག་གོ་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ལྡེག་གོ་འཁྲུགས་སོ། །རབ་ཏུ་འཁྲུགས་སོ། །ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་སོ། །འུར་
འུར་རོ། །རབ་ཏུ་འུར་འུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འུར་འུར་རོ། །ཆེམ་ཆེམ་མོ། །རབ་ཏུ་ཆེམ་ཆེམ་མོ། །ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཆེམ་ཆེམ་མོ། །ཤར་ཕྱོགས་དམའ་ན་ནུབ་ཕྱོགས་མཐོའོ། །ནུབ་ཕྱོགས་


[237A]༄༅། །དམའ་ན་ཤར་ཕྱོགས་མཐོའོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་དམའ་ན་བྱང་ཕྱོགས་མཐོའོ། །བྱང་ཕྱོགས་དམའ་ན་ལྷོ་ཕྱོགས་མཐོའོ། །མཐའ་མཐོ་ན་དབུས་དམའོ། །དབུས་མཐོ་ན་
མཐའ་དམའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དྲུག་དང། ལྟས་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ས་གཡོས་པ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བདུད་སྡིག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འུར་སྒྲ་
དང། རྟུག་ཆམ་གྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང། གཟུང་ཞིག་པ་དང། རྒྱོབ་ཅིག་པ་དང། ཆིངས་ཤིག་པ་དང། གསོད་ཅིག་པའི་སྒྲ་ཐོས་སོ་།བདུད་ཀྱི་འཁོར་གྱིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
མཐུས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་སྒྲ་འདི་ཐོས་སོ། །དྲང་སྲོང་ནང་ན་དྲང་སྲོང་མཆོག། འདི་ནི་མི་འཇིགས་སྦྱིན་པ་སྟེ་།སྲོག་ཆགས་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་ཡིན་གྱི། །འདི་ལ་སྐྱབས་སུ་
འགྲོ་བར་གྱིས། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བདུད་ཀྱི་འཁོར་གྱིས་སྒྲ་དེ་ཐོས་པ་དང། གནོད་སྦྱིན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཁས་ཕུབ་ཏུ་ས་ལ་འགྱེལ་ནས། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་
ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ་ཞེས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བདུད་སྡིག་ཅན་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྲོས་པར་འདོད་
ན་འབྲོས་མ་ནུས་ནས་དེ་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་ལས་འོད་བྱུང་བ་དང། འོད་དེས་དེ་དག་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ་རང་རང་གིས་གནས་


[237B] །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདུད་འདུལ་བའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་འདི་བསྟན་པ་ན་བདུད་ཀྱི་འཁོར་དེ་ལས་གནོད་སྦྱིན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུས་ནི་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་།སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་དོ། །ལྷའི་བུ་སྔོན་སྦྱང་བ་བྱས་པ་བྱེ་བ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་།བདུད་བཏུལ་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།ཞི་བའི་
བློ་གྲོས། དེ་ལྟ་ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་བདུད་འདུལ་བ་ཚང་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བདུད་ཡོང་ཐམས་ཅད་དུ་མ་འོངས་པར་ཤེས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྩྭ་བཏིང་བ་ལ་འདུག་པར་ཤེས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨ་བཀོད་པའི་སེངྒེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་པར་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ས་ལ་འདུག་པར་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་གནས་པའི་སེངྒེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་པར་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ཤིང་གི་
རྒྱལ་པོ་ཨ་ཤྭད་ཐར་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ཡོངས་འདུས་བརྟོལ་དུ་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་མཐོང་ངོ། །


[238A]༄༅། །ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ཤིང་ཏ་ལའི་སྲིད་ཙམ་དུ་མཐོང་ཞིང། སེངྒེའི་ཁྲི་ཤིང་ཏ་ལའི་ཕྱེད་ཙམ་དུ་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་
ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་དུ་མཐོང་ཞིང། སེངྒེའི་ཁྲི་ཤིང་ཏ་ལ་ཕྱེད་དང་གཉིས་སྲིད་ཙམ་དུ་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་བར་དུ་མཐོང་ཞིང་
སེངྒེའི་ཁྲི་དཔག་ཚད་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་བར་མཐོང་ངོ། །ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་འཇོམས་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་འདུལ་བར་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བདུད་གཅིག་
མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བདུད་རྒྱ་ཆེན་པོར་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་འཇོམས་པ་ལ་བརྩེ་བར་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་
མཁའི་དཀྱིལ་ན་གནས་ཤིང། ནམ་མཁའ་ལ་འདུག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་ན་སེངྒེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་ཅིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མཐོང་
སྟེ༑ ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཡུལ་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་དམ་པ་ན་འཁོད་པ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ནི་
ཚད་མེད་པར་སྣང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་དམ་པར་འདུག་པ་དང། སྔོན་མཐུན་པར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་དཔག་


[238B]གྲངས་མེད་པ་དག་ནས་ལྷགས་ཏེ་མི་འཇིགས་པའི་སྒྲ་བརྗོད་ཅིང་ཤིས་པའི་སྒྲ་དང། བདེ་བའི་སྒྲ་དང། ཀུན་དགའ་བའི་སྒྲ་དང་མགྱོགས་
པའི་སྒྲ་དང། མྱུར་བའི་སྒྲ་དང། ལེགས་པའི་སྒྲ་དང། དོན་ཡོད་པའི་སྒྲ་དང། དཔའ་བའི་སྒྲ་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྒྲ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྒྲ་དང། རྒྱས་པའི་སྒྲ་དང། བཀྲ་ཤིས་པའི་སྒྲ་དང་
མི་གདུང་བའི་སྒྲ་དང། མ་ཞུམ་པའི་སྒྲ་དང། སྔོན་གྱི་བསམ་པའི་སྒྲ་དང། སྤོང་བ་དོན་ཡོད་པའི་སྒྲ་དང། ཡིད་བདེ་བའི་སྒྲ་དང། རྡོ་རྗེ་ལྟར་མཁྲེགས་པའི་སྒྲ་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམ་པར་རྩེ་བའི་
སྒྲ་དང། ཕན་པའི་སྒྲ་དང། སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲ་དང། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྒྲ་བརྗོད་དེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་དམ་པ་ལ་འདུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དབུགས་འབྱིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་
ཚོགས་བརྒྱ་སྟོང་དག་གིས་དབུགས་འབྱིན་ཏོ། །མཆོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །བསྟོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྔོན་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྟེ། དེས་ན་
ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་དམ་པ་ལ་འདུག་པ་ལ་དབུགས་འབྱིན་ཅིང་མཆོད་


[239A]༄༅། །པ་བྱེད་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་ལ། བདུད་ཀྱི་སྡེ་ལ་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་
ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བས་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། བལྟ་བར་བྱ་བ་དང། ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་
བྱ་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཕྱག་གཡས་པ་བརྐྱང་སྟེ། སྐུ་མ་བསྙེལ་ཏམ་ཞེས་སྙུན་གསོལ་ཏོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བར་བྱང་ཆུབ་བམ། རང་བྱུང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་བྱང་ཆུབ་བམ། སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་བམ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་བམ། ཀུན་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་
པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་བམ། སྤྱོད་ཡུལ་མ་འདྲེས་པ་དང་ལྡན་ནམ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་བགོས་སམ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་བསབས་སམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་
བསྒྱུར་རམ་ཞེས་ཡོངས་སུ་འདྲིའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་བྱ་བ་དེ་ཤེས་སོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དེ་དག་གིས་


[239B] །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྤྱན་མི་འཛུམ་པར་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་བསྟར་ཏེ། སྤྱན་མི་འཛུམ་
པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་ཡང་གཟིགས་སོ། །ལྷའི་བུ་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་དེ་ལ་མཆོད་དེ་བསྟོད་དོ། །ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ལྷའི་བུ་མོ་བརྒྱ་སྟོང་དག་ཀྱང་དེ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་དོ། །བསྟོད་དོ། །ཕྱག་འཚལ་
ལོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་མཐོང་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་ཀྱང་བསྐྱེད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་
དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལྷུང་བཟེད་རྣམས་ཐོགས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གན་དུ་དོང་བར་གྱུར་ཏོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང། འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང། མིག་མི་བཟང་དང། རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་གོ་གླིང་བཞི་པ་འདི་ནས་ཇི་ལྟར་དོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གླིང་བཞི་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ནས་རྒྱལ་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཞི་བརྒྱ་ལྷུང་བཟེད་རྣམས་ཐོགས་
ཏེ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གན་དུ་དོང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྷུང་བཟེད་བྱེ་བ་ཕྲག་བཞི་བརྒྱ་རྣམས་བཞེས་ཏེ། བཞེས་ནས་ཀྱང་ལྷུང་བཟེད་གཅིག་ཏུ་བྱིན་
གྱིས་བརླབས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་གི་ལྷུང་བཟེད་བཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་གི་ལྷུང་བཟེད་དུ་གསོལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་


[240A]༄༅། །ཏེ༑ དེ་དག་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ནས་ཚོང་པ་ག་གོན་དང། བཟང་པོ་དང། གཞན་ཡང་ལྷའི་བུ་དྲུག་ཁྲི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐོག་མའི་ཞལ་ཟས་ཐོགས་ནས་དོང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྔོན་
འདི་སྐད་དུ་བདག་ཅག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐོག་མར་ཞལ་ཟས་འབུལ་ལོ་ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པར་གྱུར་པ་དག་གོ། དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐོག་མར་ཞལ་ཟས་
ཕུལ་ནས་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་དམ་པར་འདུག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཐོབ་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མ་བསྐོར་བའི་བར་དུ་སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་མང་གི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་སོང་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་
ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་


[240B]ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ཏེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་
ཆོས་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དག་མཆིས་ཏེ། དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་འཚལ་བར་འགྱུར་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཆོས་
བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་བོ། །དེ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་གྱུར་པ་སྟེ། གང་གིས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གི་བུར་ཁས་བླངས་ནས་བདག་གིས་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་པའི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་ལོ་ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཚངས་པ་གཙུག་ཕུད་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་བཏབ་ཀྱི། གཞན་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཚངས་པ་གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱིས་གསོལ་
བ་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚངས་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བརྒྱ་བྱིན་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུས་ཀྱང་


[241A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་བཏབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གནང་བ་དེའི་ཚེ་
ཚངས་པ་གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱིས་གྲོང་ཁྱེར་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེང་གེའི་ཁྲི་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པ། རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ། བཀྲ་བ་བལྟ་ན་སྡུག་པ། སའི་སྟེང་ན་འདུག་པ་བཤམས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཚངས་པ་གཙུག་ཕུད་ཅན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེང་གེའི་ཁྲི་བཤམས་
པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚངས་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་དང། བརྒྱ་བྱིན་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་དང་བཅས་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སེང་གེའི་
ཁྲི་བཀྲ་བ་བལྟ་ན་སྡུག་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་བཤམས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་ག་ལ་བ་དང་
དྲང་སྲོང་ལྷུང་བ་རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ཏེ་ཕྱིན་ནས། སེང་གེའི་ཁྲི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་བཞུགས་པར་ཀུན་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ན་རེ་རེས་ཀྱང་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་བདག་གི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་སོ། །བདག་གི་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྱུར་བར་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་དགའ་བ་དང། མཆོག་


[241B]པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སེང་གེའི་ཁྲི་དེ་ལ་བཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་
མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་ཏུ་གཡོས་ཏེ་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་གོ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡུལ་མཐའ་ཡས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཉམ་པར་གྱུར་པར་གནས་ཏེ་
ལག་མཐིལ་ལྟར་གྱུར་ཏོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའམ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་པའམ་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པའམ། མིའམ་
ལྷའམ། སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེའི་ཚེ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་གནོད་པ་མེད་ཅིང་ཞེ་སྡང་གིས་མ་ཡིན། གཏི་མུག་
གིས་མ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནོད་པ་མེད་ཅིང་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕ་མ་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས་ཏེ། བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡུལ་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་


[242A]༄༅། །མེད་པ་དག་ལྷགས་པར་གྱུར་ཏོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་དབང་ཆེ་བ། དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པའི་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང་
དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་ཇི་སྙེད་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་མཉན་
བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཉན་པ་དབང་
ཆེ་བ། དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་དག་གིས་ས་ཕྱོགས་གང་ཁྱབ་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཐ་ན་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་གཞག་པ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་ཆེན་པོ་དེ་
འདུས་པར་མཁྱེན་ནས་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཏིང་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྐྱོད་པས། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་
འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། གང་ཡང་རུང་བས་ཆོས་དང་མཐུན་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བསྐོར་བའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་འཁོར་འདུས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་རང་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་


[242B] །གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དེའི་ཚེ་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་དག་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དག་ཀྱང་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་གསུང་འདི་སྐད་དུ། ཀོའུ་དི་ནྱ། མིག་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །བདག་མེད་པས་འདུལ་
བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་སྟོང་ངོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །ཞི་བས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་ཞི་བའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །དབེན་
པས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་དབེན་པའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །མི་རྟག་པས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །གནས་མེད་པས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་གནས་མེད་
པའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །ཆུ་བླ་ལྟ་བུས་འདུལ་
བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །མིག་ཡོར་ལྟ་བུས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཐོས་སོ་།བྲག་ཅ་ལྟ་བུས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་བྲག་ཅ་ལྟ་


[243A]༄༅། །བུའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་
པས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བར་ཐོས་སོ། །རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །མིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཡིད་ཀྱི་བར་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཐོས་
སོ༑ ༑དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་རྣམས་དང། སྒྲ་རྣམས་དང། དྲི་རྣམས་དང། རོ་རྣམས་དང། རེག་བྱ་རྣམས་དང། ཆོས་རྣམས་སྟོང་ངོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་དང་
ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཁམས་མི་རྟག་པར་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐོས་ལ། ཁམས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་
མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཁམས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐོས་ལ་ཕུང་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་
ཀུན་འབྱུང་བའི་སྒྲས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་འགོག་པའི་སྒྲས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ལམ་གྱི་སྒྲས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་


[243B] །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བའི་གཏམ་དུ་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་གཏམ་དུ་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དབང་པོའི་གཏམ་དུ་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་
གིས་ནི་སྟོབས་ཀྱི་གཏམ་དུ་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་གཏམ་དུ་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ལམ་གྱི་གཏམ་དུ་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་གཏམ་དུ་ཐོས་སོ། །ཁ་
ཅིག་གིས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་གཏམ་དུ་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བདེན་པའི་གཏམ་དུ་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་གཏམ་དུ་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་
དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་གཏམ་དུ་ཐོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་གཏམ་དུ་ཐོས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཚིམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི། དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་དག་བགྲང་བའི་རྟོགས་པས་ལོ་བརྒྱར་ཡང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ན། སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་དང། བདུད་བཏུལ་བ་དང། བཀོད་པ་དང། སེང་གེའི་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རོལ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་བསྟན་པ་འདི་


[244A]༄༅། །བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་།སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་
ལ་ཡོངས་སུ་སྨན་པར་བྱས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་དེ་སྐད་ཅེས་བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པའམ། གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་ལགས་སམ། འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་དང་རྗེས་
སུ་མཐུན་པའམ་གཅིག་ཏུ་ལྟའང་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་ནི་ཟབ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་ནི་ཟབ་སྟེ་
འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ངེས་པར་དགོངས་པ་ནི་ཟབ་པ་ལགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་གང་བསྟན་
པ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བདག་གིས་ལུས་ལ་གནས་པ་ལགས་ཀྱི། འདི་བདག་གི་རྩལ་གྱིས་ནི་མ་ལགས་པར་འཚལ་ལོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པ༑ གསང་པ་པའི་བདག་པོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་གང་སུ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་


[244B]གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གནས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསང་བ་པའི་བདག་པོ། གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དེ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པར་སེམས་ཅན་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་སྨྲ་བའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པ་རྣམས་ཀྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་ཤེས་པར་རམ། མཉན་པར་རམ། བཤད་པར་ནུས་པ་སུ་ཞིག་ཡོད། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་མཆོག་ཏུ་ཡང་དག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཞུགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་སྨྲ་
བས་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསང་བ་པའི་བདག་པོ། འདས་པ་དང། མ་བྱོན་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིར་བསྟན་ཏོ། །བསྙད་དོ། །རབ་ཏུ་བཤད་
དོ༑ ༑གསང་བ་པའི་བདག་པོ། གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་མོས་པ་དང། ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་


[245A]༄༅། །རོ༑ ༑གསང་བ་པའི་བདག་པོ། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ནི་མགོ་བོས་བསྒྱེལ་བའམ། ཕྲག་བ་ལ་ཐོགས་པར་ནུས་ཀྱི། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མོས་པར་རམ། དད་པར་རམ། ཡིད་ཆེས་པར་ཡང་མི་ནུས་ན། བླང་བར་རམ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ་བར་རམ་གཟུང་བར་རམ། སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ལྟ་སྨོས་
ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཉན་པ་དང། མོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་
བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅུ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། གསང་བ་པའི་བདག་པོ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལ་བསྙེན་
བཀུར་བྱས་པ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྟན་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ངེས་པར་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་
གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་མ་ཡིན། གཉིས་ལ་མ་ཡིན། གསུམ་ལ་མ་ཡིན། བཞི་ལ་མ་ཡིན། ལྔ་ལ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་བཅུ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། གསང་བ་པའི་བདག་
པོ༑ སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ས་བོན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་


[245B]འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉེ་བར་ཞི་བ། ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བགྱི་བ་ལ། ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་
གང་ལགས། གང་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཉེ་བར་ཞི་བ། ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་
བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ཀུན་དུ་རྟོག་པ་
དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་
བ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་དམིགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །རྒྱུ་དང་དམིགས་པ་ཉེ་
བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་རིག་པ་དང། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །མ་རིག་པ་དང། སྲིད་པའི་སྲེད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངར་འཛིན་པ་དང་
ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་


[246A]༄༅། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆད་པ་དང། རྟག་པར་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ཆད་པ་དང་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཇིག་ཚོགས་
ལ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པ་དང། རྒྱུ་དང། ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་
འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་ངོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉ་བར་ཞི་ན་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞིའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ཞི་ན་སྨོན་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞིའོ། །འཇིག་ཚོགས་
ལ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ཞི་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞིའོ་།ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཤིང་གི་རྩ་བ་བཅད་ན་ཡལ་ག་དང། ལོ་མ་དང། ཡལ་ག་ཕྲེའུ་ཐམས་ཅད་སྐམ་པར་
འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ཞི་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ་།ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་
ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་གྱུར་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་
སྟེ༑ གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་འཚལ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་


[246B] ཞི་བའི་བློ་གྲོས། བདག་ཀུན་ནས་མི་སློང་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ནས་མི་སློང་བ་དང། སྲོག་དང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་མི་སློང་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་
ལ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ལྟ་བ་དེ་ནི་ནང་ན་ཡང་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མི་གནས་སོ། །ལྟ་བ་གནས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་མི་གནས་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཞི་བའི་
བློ་གྲོས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་
པའི་བཟོད་པས་ལྟ་བ་དེ་མི་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་
པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ལྟ་བས་འཇིག་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟ་བ་དེ་མི་འཛིན་པ་འདི་ཡང་ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ་
ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འཇིག་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཟོད་མ་ཉིད་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པའོ། །འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་
ཀུན་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་བརྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་བརྟག་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་


[247A]༄༅། །པ། རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ། བསླང་བ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང། བསླང་བ་མ་ཡིན་
པ་དང། ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །གསོལ་པ། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་གང་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཞི་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བགྱི་
བཀའ་སྩལ་པ། དམིགས་པས་སེམས་འབར་བར་བྱེད་དེ། གང་ཕྱིས་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་མི་འབར་རོ། །མི་འབར་ན་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། མེ་ནི་རྒྱུ་ལ་འབར་གྱི། རྒྱུ་མེད་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་།དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལས་སེམས་འབར་གྱི། དམིགས་པ་མེད་ན་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་བདུན་
པ༑ ༑ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ། དགེ་
བའི་རྩ་བ་ལ་དམིགས་པའང་ཞི་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་མི་བསྐྱེད་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་བསྐྱེད་དོ། །བདུད་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་
པའི་དམིགས་པ་ཡང་སྤོང་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡང་མི་སྤོང་ངོ། །ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདོད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་མི་


[247B] ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཡང་མི་འདོར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་རྟོག་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པར་ཡང་
བལྟའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་དབང་ཐོབ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པའི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་
ངེས་པར་སེམས་ལ། བསམ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པ་ཡང་མི་སྤོང་ངོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པས་དམིགས་པ་ལ་ཡང་འཇུག་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བའི་དམིགས་པ་ཡང་
ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་སྤྱོད་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་ཆུད་མི་གསོན་ཏོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་དམིགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་
མཐོང་ལ། ཁམས་གསུམ་པའི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་མི་སྨོད་དོ། །ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་མི་སྡུག་པ་ལ་དམིགས་
ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་སྡུག་པ་ལ་སེམས་གནས་སོ། །མི་རྟག་པ་ལ་དམིགས་ནས་འཁོར་བ་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཉིད་དུ་སེམས་གནས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་ནས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་དགོད་པར་སེམས་གནས་སོ། །བདག་མེད་པ་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་གནས་སོ། །འདོད་


[248A]༄༅། །ཆགས་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་པའི་སྨན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་སེམས་གནས་སོ། །ཞེ་སྡང་ལ་དམིགས་
ནས་སེམས་ཅན་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སྨན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་སེམས་གནས་སོ། །གཏི་མུག་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཅན་གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་
ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྨན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་སེམས་གནས་སོ། །ཆ་མཉམ་པ་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཅན་ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པའི་འདུ་
ཤེས་ཀྱིས་སྨན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་སེམས་གནས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་དམིགས་ནས་ཉན་ཐོས་སུ་འདུལ་བར་སེམས་གནས་སོ། །ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་ལ་དམིགས་
ནས་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འདུལ་བར་སེམས་གནས་སོ། །གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འདུལ་བར་སེམས་གནས་སོ་།གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །སྒྲ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །དྲི་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་བསུང་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །རོ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱ་བར་


[248B] །རེག་བྱ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
སེམས་ངེས་པར་སེམས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་དམིགས་ནས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དམིགས་ནས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །བཟོད་པ་ལ་དམིགས་ནས་ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་དང། གསེར་གྱི་མདོག་ཏུ་འདུག་པའི་པགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ།།
བརྩོན་འགྲུས་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་སེམས་གནས་སོ། །བསམ་གཏན་ལ་དམིགས་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་སེམས་གནས་སོ། །ཤེས་རབ་ལ་དམིགས་
ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུན་གཅོད་པར་སེམས་གནས་སོ། །བྱམས་པ་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་
སེམས་མེད་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ལ་དམིགས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་སེམས་གནས་སོ། །དགའ་བ་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་
བར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །བཏང་སྙོམས་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བ་ལ་སྦྱར་བར་སེམས་གནས་སོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་


[249A]༄༅། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །སེར་སྣའི་སྐྱོན་ལ་དམིགས་ནས་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་སེམས་གནས་སོ། །འཆལ་
བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་ལ་དམིགས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་ལ་དམིགས་ནས་བཟོད་པའི་སྟོབས་དང་དེས་པ་ལ་སེམས་གནས་
སོ༑ ༑ལེ་ལོའི་སྐྱོན་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་སེམས་གནས་སོ། །གཡེང་བའི་སྐྱོན་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་
ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐྱོན་ལ་དམིགས་ནས་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་
རྒྱས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་སེམས་གནས་སོ། །ཡིད་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །ངན་འགྲོ་ངན་
སོང་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ངན་འགྲོ་དང་ངན་སོང་དང་མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་སེམས་གནས་སོ་།ལྷ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་མཐར་
རྒུད་པར་འགྱུར་བར་སེམས་གནས་སོ། །མི་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སྙིང་པོ་བླང་བར་སེམས་གནས་སོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པར་བྱ་བར་སེམས་


[249B] །ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སློབ་དཔོན་ཆོས་ལ་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་
བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་གཏོང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་སེམས་གནས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སྨོན་པ་དང། བསམ་
གཏན་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་
གནས་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །ལུས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །ངག་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་
སོ༑ ༑སེམས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །འདུས་བྱས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
བྱ་བར་སེམས་གནས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ལ་དམིགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་སེམས་གནས་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་


[250A]༄༅། །ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བར་མཐོང་བ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ས་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པར་མི་མཐོང་བའི་དམིགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་
གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་
གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སེམས་ཅན་གང་དག་འཇུངས་པ་དང། བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་དེ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཁྲོ་བ་ལ་སྤྱོད་བ་དང། ལེ་ལོ་ཅན་དེ་དག་ལས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་གླེན་པ་དང། རྨོངས་པ་དེ་དག་


[250B]དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཕན་མི་འདོགས་པ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཕན་འདོགས་པ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་སེམས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་
བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁེངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲོ་ཤི་བར་མི་འགྱུར་
རོ༑ ༑སེམས་ཅན་གང་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་བདེ་བ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་
སྐྱེའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་གདུལ་དཀའ་བ་དང། དམུ་རྒོད་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཅང་ཤེས་པ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱས་པ་གཟོ་
བའི་བློ་སྐྱེའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་བློ་སྐྱེའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་རྒྱུའི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆད་པས་བཅད་པ་དང། བསྡིགས་པ་དང། གདམས་པའི་བློ་སྐྱེའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཟུར་ཙམ་གྱིས་གོ་བ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟབ་མོའི་གཏམ་བརྗོད་


[251A]༄༅། །པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཏམ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་།སེམས་ཅན་གང་དག་བཀྲི་དགོས་
བ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཏམ་གོ་རིམས་སུ་ཕབ་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཚིག་ལྷུར་ལེན་པ་དེ་དག་ལ་ཚིག་དང། ཡི་གེ་བསྙུངས་ཏེ་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །
གང་དག་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དག་ལྷག་མཐོང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་
དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཆགས་པ་དེ་དག་ལ་མཐར་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པས་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཐོས་པ་ལ་ཆགས་པ་དེ་དག་ལ་འབྱུང་བའི་
གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཆགས་པ་དེ་དག་ལ་ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་དགོན་པའི་གནས་ལ་ཆགས་
པ་དེ་དག་ལ་སེམས་དབེན་པར་བྱ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དག་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་ཆགས་པ་དེ་དག་ལ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་
གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དག་གཏི་མུག་ཆུང་བ་དེ་དག་ལ་ཐོས་པས་སྣང་བའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དག་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནོན་པ་དེ་དག་ལ་མི་སྡུག་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་


[251B] ༑གང་དག་ཞེ་སྡང་གིས་ནོན་པ་དེ་དག་ལ་བྱམས་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དག་གཏི་མུག་གིས་ནོན་པ་དེ་དག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་
ཅན་གང་དག་ཆ་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་སྐབས་སྐབས་སུ་གཏམ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྡུག་པའི་གཏམ་དང། བྱམས་པའི་གཏམ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་
བའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཏམ་གྱིས་འདུལ་བ་དེ་དག་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱ། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་པར་
བྱ༑ ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་དེ་དག་ལ་དབེན་པའི་གཏམ་གྱིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་
པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་སྨ་དབབ་པས་འདུལ་བ་དེ་དག་ལ་གདོང་བསྒྱུར་ཏེ་ཕྱིས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དག་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྟན་པས་འདུལ་བ་དེ་དག་ལ་རྟག་
པར་རྒྱུན་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །གང་དག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་འདུལ་བ་དེ་དག་ལ་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་
གཏན་ལ་ཕབ་པ་བསྟན་པ་དང། དཔེ་དགོད་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཟབ་མོའི་གཏམ་གྱིས་འདུལ་བ་དེ་དག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་གཏམ་དང་


[252A]༄༅། །སེམས་ཅན་མེད་པའི་གཏམ་དང། གང་ཟག་མེད་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལྟ་བར་བྱིང་བ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་
སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་སྨོན་ལམ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་
སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཁམས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་གཏམ་བརྗོད་
པར་བྱའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་འབར་བའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའི་
གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་འཕགས་
པའི་རིགས་ཆོག་ཤེས་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདེ་བས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་བསམ་གཏན་དང། ཚད་མེད་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ་།ལྷས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་གཅིག་ཏུ་
བདེ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མཚན་མས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ང་ཡི་བ་མེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ་།ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་


[252B] དེའི་བྱ་བའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་དོན་ཉུང་བ་དང། བྱ་བ་ཉུང་བའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་
བའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྤྱང་བའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་གྱི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་
འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་གཏམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་དང། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་དམིགས་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་
པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན། ལེགས་པར་བཤད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཁྲིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །དམིགས་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་


[253A]༄༅། །འཁོར་དེའི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་འདི་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར། དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་མིང་ཅི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་མིང་ནི་ཅི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། དེའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་འཁོར་ནི་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་
དེའི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་གི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་དུ་མ་དང་ལྡན་པ། ཁ་དོག་ཐ་དད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། བཙོད་ཀ་དང། ཤེལ་དང་
དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་བྱུང་ནས་འོད་དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པར་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ནས་སླར་ལོག་སྟེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞི་བའི་བློ་


[253B]འཛུམ་པ་མཛད་པའི་དོན་ཞུས་པ། འོད་བཟང་དྲི་མ་མི་མངའ་གསེར་དང་འདྲ། །ཟླ་བའི་ཞལ་འདྲ་ཞི་གནས་ལེགས་པར་
བཞུགས། །ཉི་མ་ལྟ་བུ་མུན་པ་འཇོམས་མཛད་པ། །མི་མཆོག་ཅི་ཡི་སླད་དུ་འཛུམ་པ་བསྟན། །མོས་པ་ཞི་གནས་རྫིང་དུ་རབ་ཏུ་བཞུགས་།ཐུགས་རྗེའི་ཆུ་བོ་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ཀྱིས་འཁྲུངས།།
དྲན་པས་ཁ་བྱེ་ཡོན་ཏན་དྲི་ཞིམ་ལྡན། །བདེ་གཤེགས་པདྨ་ཅི་སླད་འཛུམ་པ་མཛད། །དྲན་པ་གནོད་བཟང་ཞི་གནས་མར་ལགས་ཏེ། །སྙིང་པོ་ཐུགས་རྗེ་དྲི་མ་གསུམ་སེལ་མཛད། །ཤེས་རབ་
མར་མེས་མུན་པ་སེལ་མཛད་པ། །བདེ་གཤེགས་མར་མེ་ཅི་སླད་འཛུམ་པ་མཛད། །དཀྱིལ་འཁོར་ཐུགས་རྗེ་ལྷག་མཐོང་འོད་ལྡན་པ། །རབ་རིབ་སེལ་བ་སྲེད་པ་སྐམ་མཛད་པ། །འགྲོ་བ་རྒྱས་
མཛད་མིག་ནི་སྦྱོང་མཛད་པ། །བདེ་གཤེགས་ཉི་མ་ཅི་སླད་འཛུམ་པ་མཛད། །ཁྱོད་ནི་འགྲོ་བའི་བསམ་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན། །ཁྱོད་ནི་ལྷར་བཅས་འགྲོ་ནའང་ལྷང་ངེ་བ། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་ཞལ་
དུ་འཁོར་རྣམས་ལ། །མི་མཆོག་ཅི་སླད་འདིར་ནི་འཛུམ་པ་མཛད། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་རྡོ་རྗེ་ཐོགས་ནས་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་


[254A]༄༅། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་པའི་ཆོས་
ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡང་རྒྱས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་དེ་འདས་ནས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་མོས་པའི་བར་གྱི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་
དེར་སྐྱེས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པ་དེས་ཕྱག་རྒྱ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་བསྟན་པ་དེ་འཛིན་པར་འགྱུར། དོན་གྱི་ཚུལ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་
འགྱུར། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཉེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། བསྟི་སྟང་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར། བླ་
མར་བྱེད་པར་འགྱུར། རིམ་གྲོ་བྱེད་པར་འགྱུར། མཆོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། དེ་དག་གི་གན་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་བསྐུལ་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་
བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་པ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་།དེ་དེའི་འོག་ཏུ་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་


[254B]རྫོགས་པར་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཆང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། བསྐལ་པ་རྣམ་
པར་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་
པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཞེས་
བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡོ་རྗེས་རྣམ་པར་གནོན་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་
ནི་འབྱོར་བ་དང། རྒྱས་པ་དང། ལོ་ལེགས་པ་དང། ཉམས་དགའ་བ་དང། ལྷ་དང་མི་མང་པོས་གང་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་རིན་པོ་
ཆེ་སྣ་བདུན་འདི་ལྟ་སྟེ། གསེར་དང། དངུལ་དང། བཻ་ཌཱུརྱ་དང། ཤེལ་དང། བྱི་རུ་དང། སྤུག་དང། རྡོའི་སྙིང་པོ་དང། མུ་ཏིག་དམར་པོས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་དེ་མིག་མང་རིས་སུ་བྱས་པ། ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པར་གྱུར་པ། ཀ་ཙ་ལན་ད་ཀི་ལྟར་རེག་ན་བདེ་བ། དར་གྱི་ལྔ་ལྡི་མང་པོས་བྲེས་པ། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང་


[255A]༄༅། །བ་དན་བསྒྲེངས་པས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ། ལྷའི་མེ་ཏོག་དང། རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་གིས་ཁེབས་པར་བྱས་པ། སྤོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དམ་པས་ལེགས་པར་བདུགས་པ། སྟེང་གི་
བར་སྣང་ལ་ལྷའི་རོལ་མོའི་སྒྲ་ལེན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ངན་སོང་དང། མི་ཁོམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་
ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་འདྲ་བ་དང། ཡིད་ལ་བསམས་པས་ཟས་དང་སྐོམ་དང། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང། གཞལ་མེད་ཁང་དང། གོས་དང་རྒྱན་གྲུབ་ཅིང་ལེགས་པར་བརྒྱན་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁང་བ་བརྩེགས་པ་ལ་མཚུངས་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་དང་མི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མོས་པ་ཤ་སྟག་གོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱིས་མིང་ཡང་མི་གྲག་
པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏམ་འབའ་ཞིག་གསུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡོ་རྗེས་རྣམ་པར་གནོན་པ་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་འཁོར་ནི་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་སེམས་ཅན་གང་ཡང་ཆོ་ག་ཉམས་པའམ། འཚོ་བ་ཉམས་པའམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའམ། ལྟ་བ་


[255B] །ཞར་བའམ། ཐེང་པོའམ། སྒུར་པོའམ། གཏུམ་པོའམ། དིག་པའམ། མི་སྲུན་པའམ། ཀླ་ཀློ་ན་ནམ་ལྐུག་པའམ། གྲུམ་པོའམ། དབང་པོ་མ་ཚང་བར་མི་
འགྱུར་རོ། །ལྷ་དང་མི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་
དང་མི་རྣམས་ཀྱང་གློ་བུར་དུ་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡོ་རྗེས་རྣམ་པར་གནོན་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་དང་
གཞན་ཡང་མང་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དམ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྐུ་ལས་འོད་ཕྱུང་བ་དང། དེ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་འོད་དེ་མཐོང་ནས་འདི་སྙམ་དུ་
སེམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་གྱི་བདག་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཉན་དུ་འདོང་ངོ་སྙམ་མོ། །དེ་ན་ཁ་ཅིག་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་
གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེར་ལྷ་དང་མི་དེ་དག་འདུས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སྟེང་
གི་བར་སྣང་ལ་ཤིང་ཏ་ལ་འབུམ་སྲིད་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་གླིང་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་བཞུགས་ནས། སྐུས་ཁྱབ་པར་མཛད་དེ། སེམས་ཅན་


[256A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཚིམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དབྱངས་ཀྱིས་གོ་བར་མཛད་དེ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ནང་ན་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་འགལ་བར་བྱེད་པའམ་
ཟློག་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དབང་པོ་རྣོ་བ་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བར་འགྱུར་བ་ཤ་སྟག་གོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་ཆོས་ཀྱི་
རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡོ་རྗེས་རྣམ་པར་གནོན་པ་དེ་མ་གཏོགས་པར་རྒྱལ་པོ་གཞན་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་ང་ཡི་བ་མེད་ཅིང། ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ང་ཡི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡོ་རྗེས་རྣམ་པར་གནོན་
པ་དེ་ལྷའི་བུའམ་མིར་གྱུར་པ་གང་ལ་བསོད་སྙོམས་བླང་བར་བཞེད་པར་གྱུར་པའི་ལྷའི་བུའམ་མིར་གྱུར་པ་དེའི་མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་པ་ཉེ་
བར་གནས་པ་དང། དེར་ལྷའི་བུའམ་མིར་གྱུར་པ་དེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་མཐོང་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་


[256B]དོ་སྙམ་ནས་ཡིད་ལ་བསམས་པས་འཁོར་གྱི་ཁམས་སུ་སྟན་དང། ཟས་དང། སྐོམ་དང། རོ་བརྒྱ་པའི་ཟས་སྦྱར་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་ལ་གདུགས་ཚོད་བབ་ཅེས་གསོལ་པ་དང། དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཤོས་གསོལ་ལོ། །བཤོས་གསོལ་ནས་སླར་བདུད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དེ་གང་གི་ཚེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བཀོད་པས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་
རྒྱུའི་ཁྱབ་པར་འདི་དག་དང། གཞན་ཡང་ཚད་མེད་པ་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ་
ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལུང་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་འདི་བསྟན་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཉི་ཁྲིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ཤོག་
ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་ཡང་བཏབ་བོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡོ་རྗེས་རྣམ་པར་གནོན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ནས་
ཡོངས་སུ་དག་པ་དེར་སྐྱེ་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ཏོ་།དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་རང་གི་ལུང་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ་


[257A]༄༅། །རབ་ཏུ་དགའ་ནས་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དེ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཕངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་དེ་འཕངས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་
ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཡང་བབ་བོ། །རོལ་མོའི་སིལ་སྙན་བརྒྱའི་སྒྲ་ཡང་བྱུང་ངོ། །འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལག་པ་གཡས་པར་
ཡང་མེ་ཏོག་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དག་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །
ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱ་ཆེན་མི་ཟད་ཆོས་ཀྱི་མཛོད། །ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་འབྱེད་ལ་མཁས་པ་འགྲོ་དོན་བཞེད། །ཆོས་ལ་ཐུགས་མ་ཞུམ་ཞིང་རྟག་ཏུ་ལྷུག་པར་བཏང། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་
མཐུན་ཆོས་བསྒྲུབ་གནས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སེམས་ཅན་དག་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་རྣམ་དག། ཡོན་ཏན་རྒྱལ་གྲགས་སྙན་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས། །ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་
ནི་དུས་གསུམ་རྟག་ཏུ་བསམ་འཚལ། །ཆགས་འདས་ཞབས་མཉམ་ལེགས་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཟླ་བ་ལས་ལྷག་ཡོངས་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག། ཉི་མ་ལས་
ལྷག་འོད་མཛེས་འོད་མངའ་གཟི་བརྗིད་མཆོག། ཚངས་པ་ལས་ལྷག་གསུང་སྙན་ཚངས་པའི་གསུང་མངའ་བ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལྡན་གསེར་འདྲ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །


[257B] །ཁྱོད་ནི་གསུང་ཡང་བརྗོད་ལ་སྒྲ་སྐད་རྟོག་མི་མངའ། །ཁྱོད་ནི་ཆོས་ཀྱང་གསུང་ལ་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ། །སེམས་ཅན་ཐར་པར་མཛད་ལ་
སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་བྲལ། །ཁྱོད་ནི་གང་དག་ཆོས་སྟོན་ཐོས་ནས་ཇི་ལྟ་བསྟན་པ་ལྟར། །སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོ་སྙིང་པོར་གནས་པ་དག་ནི་མ་གཏོགས་པར། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱུང་
ཡང་ནི། །ཁྱོད་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལན་ལྡོན་ནམ་ཡང་རྡོ་མི་ཐོགས། དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་ཇི་ལྟར་ཐོགས་ཐོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་
ཚོགས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་གཏོར་རོ། །མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དེ་དག་གཏོར་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སྟོང་གསུམ་
གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྲེང་བས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པར་གྱུར་ཅིང། མིག་མང་རིས་སུ་གནས་པར་ཀུན་དུ་སྣང་ངོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་
རྡོ་རྗེ་ལུང་བསྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་
སོ༑ ༑གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་མོད། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ལྟ་བུའི་ལུང་བསྟན་པས་བདག་ལུང་བསྟན་ཏོ། །སྨྲས་པ། ཅི་


[258A]༄༅། །ཞིག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ལུང་བསྟན། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པོ་སྨྲས་པ། ཅི་ཞིག་ཐོབ་པ་མེད། སྨྲས་པ། སེམས་
ཅན་དང། སྲོག་དང། གང་ཟག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང། ཁམས་རྣམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་
དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། འདུས་བྱས་
དང། འདུས་མ་བྱས་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཐོབ་པ་མེད་
ན༑ འདིར་ཅི་ཞིག་ལུང་སྟོན། སྨྲས་པ། མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །སྨྲས་པ། ཡེ་ཤེས་གང་ལུང་བསྟན། སྨྲས་པ། གང་གཉིས་
ཀྱིས་རབ་ཏུ་མ་ཕྱེ་བའོ། །སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་གྱུར་ན་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་
ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལུང་བསྟན་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུང་བསྟན་པའོ། །སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པས་རབ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན་ལུང་སྟོན་པ་ནི་སུ་ཞིག་


[258B] སྨྲས་པ། ལུང་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དང། སུ་ལ་ལུང་སྟོན་པ་དེ་དག་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ་།དེ་དག་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པའོ། །སྨྲས་པ། གསང་བ་
པའི་བདག་པོ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལུང་བསྟན་དུ་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ། མཐའ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཐའ་སྟེ། མཐའ་དེ་ཉིད་དུ་ལུང་བསྟན་པའོ།།
སྨྲས་པ། གང་ལ་གནས་ན་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་མཐའ་གང་ཡིན་སྨྲས་པ། བདག་གི་མཐའ་ལ་གནས་ན་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་མཐའ་དང། སྲོག་དང། གང་ཟག་གི་
མཐའ་ལ་གནས་ན་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་མཐའི་གནས་གང་གི་གནས་ཡིན། སྨྲས་པ། བདག་གི་མཐའི་གནས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཐའི་
གནས་སོ། །སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཐའི་གནས་གང་གི་གནས་ཡིན། སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཐའི་གནས་ནི་མ་
རིག་པ་དང། སྲིད་པའི་སྲེད་པའི་མཐའི་གནས་སོ། །སྨྲས་པ། མ་རིག་པ་དང། སྲིད་པའི་སྲེད་པའི་མཐའི་གནས་གང་གི་གནས་ཡིན་སྨྲས་པ། ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའི་མཐའི་གནས་
སོ༑ ༑སྨྲས་པ། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བའི་གནས་གང་ཡིན་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་མཐའ་ནི་གནས་སོ། །སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་པས་ཅི་ཞིག་རིག་པར་བྱེད། སྨྲས་


[259A]༄༅། །པ༑ གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་ན། རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། ཅི་ཞིག་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་སྨྲས་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཐམས་
ཅད་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་དོ། །སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་ན་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་ན་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་
ཏེ༑ གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །སྨྲས་པ། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཁས་མི་ལེན་
པའོ༑ ༑སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཁས་མི་ལེན། སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་ཚིག་འབྲུའི་རྗེས་སུ་མི་རྒྱུག་པའོ། །སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ན་ཚིག་འབྲུའི་རྗེས་སུ་མི་རྒྱུག་སྨྲས་པ། གང་
གི་ཚེ་དོན་ལ་རྟོན་པའོ། །སྨྲས་པ། དོན་ལ་རྟོན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་དོན་མི་མཐོང་བའོ། །སྨྲས་པ། དོན་མི་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་དོན་དང་དོན་
མ་ཡིན་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའོ། །སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར། སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་དོན་དང། དོན་
མ་ཡིན་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་གྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་ཏོ། །སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་ན་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། རིགས་


[259B] ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་ཅི་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་གང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སུ་མི་རུང་ངོ། །སྨྲས་པ། ཆོས་གང་ཡིན་སྨྲས་
པ༑ གང་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་མི་དམིགས་པའོ། །སྨྲས་པ། གང་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡིན། སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། གང་ལ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་དེ་
ཉིད་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྒྲ་མེད་པ། བརྗོད་པ་མེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སུ་ཞིག་བདག་སྨྲའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་འཆལ་པར་སྨྲ་བའོ། །གང་འཆལ་
པར་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཆོས་མེད་དོ། །འདུལ་བ་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ། གང་ཆོས་གསུང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཆལ་བར་གསུང་བར་མི་འགྱུར་རམ། སྨྲས་པ། ཞི་བའི་
བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ། །མ་བརྗོད་དོ་ཞེས་ཁོ་བོས་སྔར་མ་བཤད་དམ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
གསུང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་སོ། །སྨྲས་པ། སྨྲས་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ། ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ་ངག་གི་ལས་ལས་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་འབྱུང། སྨྲས་
པ༑ ཡི་གེ་ལ་སེམས་པས་བཀླགས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ་ཉེས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན། སྨྲས་པ། གང་མི་སྨྲ། མི་བརྗོད་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །རྣམ་པར་


[260A]༄༅། །རིག་པ་མེད་པ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པའོ། །གང་བདག་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་དང། གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ཉེས་པ་མེད་པའོ། །སྨྲས་པ། ཉེས་
པའི་རྩ་བ་གང་ཡིན། སྨྲས་པ། ཉེས་པའི་རྩ་བ་ནི་འཛིན་པའོ་།སྨྲས་པ། འཛིན་པའི་རྩ་བ་ཅི་ཡིན། སྨྲས་པ། མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་རྩ་བའོ། །སྨྲས་པ། མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྩ་བ་ཅི་ཡིན་
སྨྲས་པ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བཏགས་པ་ནི་རྩ་བའོ། །སྨྲས་པ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བཏགས་པའི་རྩ་བ་ཅི་ཡིན། སྨྲས་པ། ལྷག་པར་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ནི་རྩ་བའོ། །
སྨྲས་པ། ཅི་ཞིག་ལ་ལྷག་པར་དམིགས། སྨྲས་པ། གཟུགས་རྣམས་དང་སྒྲ་རྣམས་དང། དྲི་རྣམས་དང། རོ་རྣམས་དང། རེག་བྱ་རྣམས་དང། ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་སོ། །
སྨྲས་པ། ལྷག་པར་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྲེད་པའི་བག་ལ་ཉལ་ལ་ལྷག་པར་མི་དམིགས་པ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དེ་ལྟ་བས་ན་སྲེད་པ་ལ་དམིགས་པ་སྤང་
བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཉིས་བརྒྱ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།།།།དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་


[260B]པས་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཐོབ་སྟེ། ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་དགོངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཐབས་གཅིག། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཐབས་
གཅིག་ཏུ་གསང་བ་པ་བདག་གི་གནས་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་གཤེགས་ཤིང་དགུང་བདུན་ཞིག་བཞུགས་པར་ཅི་གནང། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ལྕང་ལོ་
ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ན་གནོད་སྦྱིན་དང། གྲུལ་བུམ་དང། སྲིན་པོ་དང། ཤ་ཟ་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་མང་དུ་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གནས་པ་
དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ཞིང་ཆོས་ཀྱང་ཐོས་ན། ཡུན་རིང་པོའི་དོན་དང། སྨན་པ་དང། བདེ་བ་དང། གྲུབ་པ་དང། བདེ་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །དེས་ན་ཡང་ཁྲོ་བ་དང་སྡང་
བའི་སེམས་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་གཡོག་འཁོར་གང་ལགས་པ་དེ་དག་གི་ཡུན་རིང་པོའི་དོན་དང། སྨན་པ་དང། བདེ་བ་དང། གྲུབ་པ་དང། བདེ་
བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་སྤེལ་བ་


[261A]༄༅། །དང། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་
ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་གསང་བ་པའི་བདག་པོའི་གནས་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་གཤེགས་ཏེ་ཞག་བདུན་བཞུགས་པར་གནང་ངོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་
བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅང་མི་གསུང་བས་གནང་བར་མཛད་པར་རིག་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་ནས་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་
སྐྱེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་སོང་ནས་ལྕང་ལོ་
ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ། རང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་ཏོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་ཅི་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཕྱོགས་
བཅུ་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱས་པར་འགྱུར་


[261B] །དེ་ནས་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། བདག་གིས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་དུས་གཅིག་ཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་མོ་མི་ཉལ་ཙམ་ན་སྤྱོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་
ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གཤེགས་པའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བདག་གིས་ལྷ་དང་མིའི་བཀོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་
བཀོད་པ་མཐོང་གི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་པ་བཀོད་པ་དེའི་བཀོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་
འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བཀོད་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་དེའི་ཚེ་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །
གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་


[262A]༄༅། །བཀོད་པ་དེའི་བཀོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བཀོད་པ་ཞིག་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་གྱི་དབུས་ན་གནས་པར་སྣང་ངོ། །འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེ་ཡང་
ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། ཤར་ནུབ་ཏུ་ཆུར་ནི་དཔག་ཚད་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པ། ལྷོ་བྱང་དུ་རྒྱར་ནི་དཔག་ཚད་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་པ། ས་གཞི་ནི་བཻ་ཌཱུརྱ་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་
དུ་གནས་པ། ཕྱིར་ནི་ཨ་ན་ད་རྙིལ་ལས་བྱས་པ། ཟུང་གི་ཕྲུགས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲས་པ། ཛམྦུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་པདྨས་བརྒྱན་པ། རྒྱན་ཕྲེང་སྣ་ཚོགས་དུ་མས་སྤྲས་
པ༑ རས་བཅོས་བུ་དུ་མ་བཏིང་བ། མུ་ཏིག་གི་རྒྱན་ཕྲེང་དུ་མ་དབྱངས་པ། དར་གྱི་ལྔ་ལྡིང་དུ་མས་མཛེས་པར་བྱས་པ། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དུ་མས་བཀབ་པ། པོག་ཕོར་དུ་མ་ནས་
བདུགས་པ། ལྷའི་མེ་ཏོག་ཁ་དོག་དུ་མ་དང། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་བཀྲམ་པ། བཀྲ་བ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལུས་སིམ་པར་བྱེད་པ། སེམས་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་
ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པ། བསྔགས་པའི་ཚོགས་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་སྟེ། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེར་སེང་གེའི་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་རྩ་བས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཁ་ཁྱེར་གྱིས་
བསྐོར་བ། རིན་པོ་ཆེའི་པདྨ་བཀོད་པ་དང་ལྡན་པ། མུ་ཏིག་གི་དྲ་བས་གཡོགས་པ་མིག་མང་རིས་སུ་བྲིས་པ། ལྷའི་རས་བཅོས་བུ་དུམ་བཏིང་བ། སྟེང་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བས་བྲེས་


[262B] བཀོད་པ་སྔོན་མ་མཐོང། མ་ཐོས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མང་པོ་དག་ན་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་བྱུང་ངོ། །ཞལ་ཟས་རོ་བྲོ་བ་བརྒྱས་བསྒོས་པའང་བཤམས་སོ། །སེང་གེའི་ཁྲི་ས་ལ་
མི་བརྟེན་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་བཞག་སྟེ། སེང་གེའི་ཁྲི་རེ་རེའི་བར་སྣང་ལ་ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དག་བྲེས་སོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་
ལག་ན་རྡོ་རྗེས་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བཀོད་པ་དང། སེང་གེའི་ཁྲི་བཀོད་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ཏེ། དེའི་ནུབ་མོ་ཉིད་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པར་འོས་པའི་ཞལ་ཟས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ། རོ་བྲོ་བ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་བསོད་པ་མང་པོ་ཡང་བཤམས་ནས་
ནམ་ནངས་པ་དང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག། ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། ཁོ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་
དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་གསང་བ་པ་རང་གི་གནས་སུ་སྤྱན་དྲངས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁོ་བོ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་གནང་གི་དེ་ལ་ཁྱོད་དཔུང་དང་བཅས། གཡོག་འཁོར་དང་
བཅས་པར་མི་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ལས་གཞན་མི་བྱེད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང། རིམ་གྲོ་བྱ་བར་སྤྲོ་བར་གྱིས་ཤིག། ལྕང་ལོ་ཅན་


[263A]༄༅། །གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ན་གནོད་སྦྱིན་དང། སྲིན་པོ་དང་ཡི་དྭགས་དང། ཤ་ཟ་དང། དྲི་ཟ་དང། གྲུལ་བུམ་དང། གསང་བ་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ཇི་སྙེད་
འཁོད་པ་དང། དེ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་འཁོད་པ་དེ་དག་ལ་ཡང། གྲོགས་པོ་དག། ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། ཁོ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་
འདིར་སྤྱན་དྲངས་ན་གཤེགས་པར་གནང་གི། དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ངན་སེམས་མེད་པ་དང། སྡང་བ་མེད་པ་དང། དགའ་བ་དང། དད་པ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་གྱིས་ཤིག། ཆོས་ཀྱང་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བསྒོའོ།།།།བམ་པོ་བརྒྱད་པ། དེ་ནས་གསང་བ་བའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བུ་ཐུ་བོ་རྡོ་རྗེའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སྨྲས་པ། བཞིན་བཟང་ཁྱོད་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོང་ལ། ཚངས་རིས་ནས་བཟུང་སྟེ་འོག་མིན་གྱི་བར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསང་བ་བའི་བདག་པོ་ལག་ན་
རྡོ་རྗེའི་གནས་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་གདུགས་ཚོད་གསོལ་གྱི། ཁྱོད་ཀྱི་ནང་ནས་སུ་ལྟ་འདོད་པ་དེ་མྱུར་དུ་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྤྲོ་ན་ཞིག། ཡང། དེ་ལྟར་བགྱིའོ། །ཞེས་ཏེ་ཇི་སྐད་
བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་གསང་བ་པའི་བདག་པོའི་བུ་དེས་བྱས་སོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བུ་གཉིས་པ་ལག་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་


[263B] ས་བླ་བའི་ལྷ་རྣམས་ནས་བཟུང་སྟེ་བར་སྣང་དང། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་དང། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་དང་འཐབ་བྲལ་དང། དགའ་ལྡན་དང། འཕྲུལ་དགའ་དང་
གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་གནས་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་གདུགས་ཚོད་གསོལ་གྱི། ཁྱེད་ཀྱི་ནང་
ནས་སུ་བལྟ་འདོད་པ་དེ་མྱུར་དུ་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྦྲོན་ཅིག། ཡབ། དེ་ལྟར་བགྱིའོ། །ཞེས་ཏེ་ཇི་སྐད་བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་གཞོན་ནུ་ལག་བཟང་གིས་བྱས་སོ། །དེ་ནས་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་
དེ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་བརྒྱ་སྟོང་དག་གིས་དཔག་ཚད་ཁྲི་ཁོར་ཁོར་ཡུག་གི་བར་སྣང་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་
ན་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཆོད་པ་བཤམས་ཏེ། ནམ་ནངས་པ་དང། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ངས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་
བ་བཏུད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གདུགས་ཚོད་བབ་པ་གསོལ་པ། ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་དུས་འདི་ལགས། སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །
སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །སྐྱེས་བུ་ཅང་མཁྱེན་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་གདུགས་ཚོད་བབ། །རྐང་གཉིས་གཙོ་བོ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །རྐང་གཉིས་


[264A]༄༅། །དམ་པ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །རྐང་གཉིས་ཅང་མཁྱེན་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཚུལ་ཁྲིམས་པདྨའི་རྫིང་ནས་འཁྲུངས། །བརྩོན་འགྲུས་ཆབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་
འཕེལ། །སློབ་མ་བུང་བ་སྒྲ་འབྱིན་པ། །ཐུབ་པ་པདྨ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །འཕགས་པའི་བདེན་པར་གནས་བཅས་ཏེ། །བྱམས་དང་ཐུགས་རྗེའི་སྤྱན་མངའ་ཞིང། །བདག་མེད་པ་ཡི་
སྒྲ་སྒྲོགས་པ། རྒྱལ་བ་སེང་གེ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཁྲིམས་ནི་རྩ་བ་ཆུ་བ་དྲན། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་མེ་ཏོག་བརྒྱན། །རྣམ་གྲོལ་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །རྒྱལ་བ་སྡོང་པོ་
གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེན་ཟབ་པ་པོ། །ཏིང་འཛིན་ཆབ་ནི་གྲང་ལྡན་ཞིང། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་ཚོང་པས་གཏམས། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཐུགས་
རྗེ་དཀྱིལ་འཁོར་དཔལ་ལྡན་པ། །ཤེས་རབ་འོད་ཟེར་ལེགས་པར་བརྒྱན་།སློབ་མ་པདྨ་ཁ་འབྱེད་པ། །ཐུབ་པ་ཉི་མ་གཤེགས་སུ་གསོལ་།ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བས་མི་བསྐྱོད་ཅིང་
རྣམ་ཐར་ལ་སོགས་སྨན་ཚོགས་ཅན། །སློབ་དང་མི་སློབ་རི་དྭགས་གཏམས། །ཐུབ་པ་རི་བོ་གཤེགས་སུ་གསོལ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་
ན་རྡོ་རྗེའི་གདུགས་ཚོད་བབ་པར་མཁྱེན་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག། གསང་བ་པའི་བདག་པོའི་གདུགས་ཚོད་བབ་ཀྱི། ཆོས་གོས་གྱོན་ལ་ལྷུང་བཟེད་


[264B] ཞག་བདུན་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བྱིན་གྱིས་རློབ་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཁང་སྐྱོང་སྐོས་ཤིག། དེ་ནས་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་དེ་
དག་ནི་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བར་སྣང་ལ་དོང་ངོ་།གང་དག་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་ལྷན་གཅིག་ཏུ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་གྱི་ལམ་ནས་དོང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་
ཀྱིས་ནི་བསྐོར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་མདུན་དུ་བདར། ལྷའི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་མངོན་པར་བསྟོད། ལྷའི་བུ་མོ་རྣམས་ནི་གླུ་དབྱངས་ལེན། འོད་ཟེར་ནི་འགྱེད། མེ་ཏོག་གི་ཆར་ནི་
འབེབས། རོལ་མོའི་སིལ་སྙན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ནི་ལེན་ཞིང་རྣམས་ནི་གཡོ་བར་མཛད་ཅིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔལ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་
ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཆེན་པོས་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ག་ལ་བ་དེར་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་གྱི་ལམ་ནས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་


[265A]༄༅། །གཤེགས་པ་དང། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་གྱི་ལམ་ནས་ངང་པའི་རྒྱལ་
པོ་ལྟར་ཐོགས་པ་ནི་མི་མངའ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བ་ནི་འདྲ། ཟླ་བ་ཉ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྐར་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དང་ནི་མཚུངས། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལྟར་ལྷའི་
ཚོགས་ཀྱིས་ནི་བསྐོར། ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ལྟར་ཚངས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་བསྐོར་ཞིང་གཤེགས་པ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མཐོང་ངོ་།མཐོང་ནས་ཀྱང་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ། རབ་ཏུ་
དགའ་ནས་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར། ལྷའི་མེ་ཏོག་ཨུཏྤ་ལ་དང། ཀུ་མུ་ཏ་དང། པདྨ་དཀར་པོ་དང། མནྡ་ར་བ་དང། མན་
ད་ར་བ་ཆེན་པོ་དང། ཡོངས་སུ་འདུ་དང། ཡོངས་སུ་འདུ་ཆེན་པོ་དང། མཉྫུ་ཤ་ཀ་དང། མཉྫུ་ཤ་ཀ་ཆེན་པོ་དང། སྠ་ལ་དང། སྠ་ལ་ཆེན་པོ་དང། མདོག་མཛེས་དང། མདོག་མཛེས་
ཆེན་པོ་དང། འཁོར་ལོ་དང། འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་དང། དྲི་ཞིམ་དང། པདྨ་འདབ་བརྒྱ་དང། འདབ་སྟོང་དང། སྐར་འོད་དང། སྐར་མ་དགའ་དང། ཀུན་དུ་བསུང་དང། བསུང་རྟག་དང་
རྟག་ཏུ་མེ་ཏོག་ཆགས་དང། མིག་ཏུ་སྡུག་པ་དེ་དག་དང། མེ་ཏོག་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་གཏོར་ཏོ། །གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་


[265B] །རོལ་མོའི་སིལ་སྙན་བརྒྱ་སྟོང་ཡང་ལེན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀོད་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེ་ཏོག་གི་ཆར་འབེབས་པ་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་
པ་དང། ཕྱེ་མ་དང། གོས་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་གྱི་ཆར་འབེབས་པ་དང། སིལ་སྙན་དང། གླུ་དབྱངས་དང། རོལ་མོའི་སྒྲ་དང། ལྷའི་བུ་མོ་བརྒྱ་སྟོང་གླུ་ལེན་པ་དག་
དང། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་བྱོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་
ཐོས་ཀྱི་བུའི་མདུན་ཁང་དུ་བཞུགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ས་ལ་བཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་ཚེས་ཆེན་པོ་དལ་ཞིང་མི་དྲག་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནོད་པར་གཡོས་པར་
གྱུར་ཏོ། །ད་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་བྱོན་པར་རིག་ནས་མྱུར་བ་མྱུར་བར་ལ་གོར་དུ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས། གཉེན་གྱི་འཁོར་
དང་བཅས་ཏེ། མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་ཐོགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་
ཏེ༑ ཇི་ལྟར་ཐོགས་ཐོགས་པའི་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་


[266A]༄༅། །ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་དཔུང་གི་ཚོགས་དང། འཁོར་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བཏུད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་འཁོར་དེ་ལྟར་འདུས་པ་དེ་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་གཏམ་
གྱི་སྦྱོར་བ་མཛད་པས་ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང་གྲུལ་བུམ་དང། སྲིན་པོའི་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
དེ་དག་གི་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་ནས་བུད་མེད་ཁྲིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་འཁོར་
དང་བཅས། གཉེན་གྱི་གཡོག་འཁོར་དང་བཅས་ཤིང་འཁོར་དང། ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་བཀོད་པའི་གཡོག་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། མེ་ཏོག་དང་བདུག་པ་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་
དང། བྱུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང། གོས་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་ཐམས་ཅད་ཐོགས་ཤིང་སིལ་སྙན་དང། ཕེག་རྡོབ་པ་དང། རོལ་མོའི་སྒྲ་འབྱིན་པ་རྣམས་དང་
ལྷན་གཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུའི་མདུན་ཁང་ག་ལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་


[266B]དང། བདུག་པ་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང། གོས་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་རྣམས་ཀྱིས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ། སིལ་སྙན་དང། རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དང་
བཅས་པར་ལྷན་གཅིག་ཏུ་རང་གི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་སུ་སྤྱན་དྲངས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེར་ས་ལ་མི་བརྟེན་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེང་གེའི་
གདན་ཇི་ལྟར་བཤམས་པ་ལ་བཞུགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ཡང་སྟན་ཅི་རིགས་པ་དག་ལ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་གསང་
བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དེ་དག་དང། ལྷའི་འཁོར་ཆེན་པོ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསུབ་གྱིས་ཤིག་
མཆོད་པ་དང། རིམ་གྲོ་གྱིས་ཤིག། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང། །དེ་ལ་གང་དག་ཡི་རང་དང། །ཞལ་ཏ་བྱ་བར་བྱེད་པ་ནི་།དེ་དག་བསོད་ནམས་སྐལ་བ་ཅན། །དེ་དག་ཡོན་ནི་ཆུང་བ་མིན། །
ཞེས་བཀའ་སྩལ་གྱི། དེ་ལ་གྲོགས་པོ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པ་དང། ཞལ་ཏ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལོངས་ཤིག། དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་


[267A]༄༅། །འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བཀོད་པ་དེ་དང། སེང་གེའི་ཁྲི་བཀོད་པ་ཡང་མཐོང་ངོ། །དེ་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མྠུའམ། འོན་ཏེ་གསང་
བ་པའི་བདག་པོའི་འམ། སུའི་ཡིན་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང། དེ་དག་གིས་བར་སྣང་ལས་འདི་ནི་གསང་བ་པའི་བདག་པོའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཡིན་ཏེ། གྲོགས་པོ་དག། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་སྟོན་པ་དེར་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་བཀོད་པ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་མཐོང་ནས། གསང་བ་པའི་བདག་པོས་བཀོད་པ་དེ་ཉིད་
འཁོར་གྱི་ཁྱམས་འདིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ་ཞེས་སྒྲ་ཐོས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་སེང་གེའི་གདན་དེ་ལ་བཞུགས་མ་ཐག་ཏུ། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ན་གནོད་སྦྱིན་
དང། སྲིན་པོ་དང། ཡི་དྭགས་དང། ཤ་ཟ་དང། དྲི་ཟ་དང་གསང་བ་པ་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ཇི་སྙེད་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདུད་དོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་རྒྱལ་


[267B]སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཐམས་ཅད་ལྷན་གཅིག་ཏུ་འདུས་ལ། ལྷན་གཅིག་ཏུ་ཚུར་ཤོག་ཇི་ལྟར་བཤམས་པའི་ཞལ་ཟས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་
ཅིག། དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས། གཉེན་གྱི་འཁོར་དང་བཅས། བུ་དང་བཅས། དཔུང་དང་བཅས། གཡོག་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། རང་གི་ལག་ནས་
གུས་པར་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ། བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་བསོད་པ་མང་པོ་རོ་བྲོ་བ་མང་པོ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
མཆོད་པར་འོས་པའི་ཞལ་ཟས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་བསྟབས་ཏེ་ཚིམ་པར་བྱས་སོ། །བསྟབས་ཏེ་ཚིམ་
པར་བྱས་ནས་ལྷུང་བཟེད་བཀྲུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱག་བཅབས་པར་རིག་ནས་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་གོ། ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ན་འཁོད་པའི་
གནོད་སྦྱིན་དང། སྲིན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདུས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་དུ་བལྟས་ཏེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་འཁོད་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྕང་ལོ་ཅན་དུ་གཤེགས་ནས་
བཤོས་གསོལ་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ། ཅི་ནས་བྱང་


[268A]༄༅། །ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། སྲིན་པོ་དང་
ཤ་ཟ་དང། དྲི་ཟ་དང། གསང་བ་པ་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་འཁོར་འདིའི་ཡུན་རིང་པོའི་དོན་དང། སྨན་པ་དང། བདེ་བ་དང་གྲུབ་པ་དང། བདེ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་
དུ་མངོན་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བར་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གྲོགས་པོ་དག་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་
ལ་གཟུང་ཞིག་དང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ཞུགས་ན་ཁྱད་པར་དུ་མངོན་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་ཞིང། ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་
ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་
དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གྲོགས་པོ་དག། འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བསམ་པ་


[268B]ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དད་པ་ཡིན། དད་པ་མང་ཞིང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་འདོད་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པ་དང་སེར་སྣ་མེད་
པར་གཏོང་བ་གཏོང་བ་དང། ལག་པ་བརྐྱང་སྟེ་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང། མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པའི་ངང་ཅན་དང། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྦྱིན་པ་འབྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་
པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། དེ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང། མོས་པ་དང། རྟོགས་པ་དང། སོམ་ཉི་མེད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ཞིང་ཡིད་གཉིས་
མི་ཟ་བ་ཡིན། དེ་དཀར་པོ་དང་ནག་པོའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་རིག་ནས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། དེ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་ཡིན། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་
འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང། ཕྲ་མ་དང། ངག་རྩུབ་མོ་དང། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང། བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་དགེ་
བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དད་པར་གྱུར་ནས་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་གང་དག་ཡང་དག་པར་སོང་བ་དང། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་
ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང། དེས་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་མང་དུ་ཐོས་པ་དང། ཐོས་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་དང། ཞི་བ་དང། དུལ་


[269A]༄༅། །བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། ངོ་བཟློག་ཕོད་པར་སྨྲ་ཞིང་བཅམ་བུར་མི་སྨྲ་བ་དང། དགེ་བའི་བསམ་པ་ཅན་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང། མི་རྒོད་པ་དང། མ་ཁེངས་པ་དང་
མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཚིག་མ་འཚལ་བ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། སྲིད་པའི་ཚུལ་བཅད་པ་དང། ཟུག་རྔུ་ཕྱུང་བ་དང། ཁུར་
བོར་བ་དང། སོམ་ཉི་ལས་ངེས་པར་བརྒལ་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བ་དང། ཡང་སྲིད་པ་ལས་བརྒལ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་དགེ་སྦྱོང་དང་
བྲམ་ཟེ་དམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་རིག་ནས་བསྟེན་ཏོ། །བསྙེན་ཏོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དོ། །མཉེས་པར་བྱེད་ཅིང་མི་མཉེས་པར་མི་བྱེད་ལ། དགྱེས་པར་བྱེད་དེ། དེས་དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་དེ་དག་མཉེས་པར་བྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱི་ཡང་དག་པར་སྟོན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་དེ། སྦྱིན་པས་ནི་
ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་ཡང་དག་པར་སྟོན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་དང། ཐོས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང། བསྒོམ་པས་ནི་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་དག་པར་
སྟོན་ཏོ། །འདི་ནི་སྦྱིན་པའོ། །འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །འདི་ནི་སེར་སྣའོ། །འདི་ནི་སེར་སྣའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ་།འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །འདི་


[269B] །འདི་ནི་བཟོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ་།འདི་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །འདི་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ་།འདི་
ནི་ཤེས་རབ་བོ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །འདི་ནི་འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །འདི་ནི་འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །འདི་ནི་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །འདི་ནི་
ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །འདི་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པའོ། །འདི་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །འདི་ནི་ངག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །འདི་ནི་
ངག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །འདི་ནི་ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །འདི་ནི་ངག་གིས་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །འདི་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའོ། །
འདི་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །འདི་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །འདི་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །འདི་ནི་དགེ་བའོ། །འདི་ནི་མི་དགེ་བའོ། །
འདི་ནི་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ནི་བྱས་ན་ཡུན་རིང་པོའི་དོན་དང། ཕན་པ་དང། བདེ་བ་དང། གྲུབ་པ་དང། བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་དག་
གི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྟོན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་དོ་།དེ་ནས་དེ་དག་སྣོད་དུ་རུང་བར་མཁྱེན་ནས་ཟབ་


[270A]༄༅། །མོའི་གཏམ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་གཏམ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་གཏམ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་གཏམ་དང། མ་སྐྱེས་པའི་
གཏམ་དང། མ་བྱུང་བའི་གཏམ་དང། བདག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང། སྲོག་མེད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པའི་གཏམ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོའི་
གཏམ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདི་འབྱུང། འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་མི་འབྱུང། འདི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ། འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་འགག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་
རྣམས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་
རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་
པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་མི་
འབྱུང། འདི་འགགས་པས་འདི་འགག་སྟེ། འདི་ལྟར་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག། འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་


[270B] མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ་འགག། རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག། ཚོར་བ་
འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག། སྲེད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག། ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག། སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་
སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་
དོན་དམ་པར་ནི་འབྱུང་བའམ། འགག་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྟེ། བདག་པོ་མེད་པ། བྱེད་པ་པོ་མེད་པ། ཚོར་བ་པོ་
མེད་པ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ། །འདི་ལ་འཇུག་པའམ། ལྡོག་པའམ། རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པས་ཁམས་
གསུམ་པ་འདོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་འདོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །ཡང་དག་པ་
མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་གཏི་མུག་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ཆོས་གང་ཡང་ཆོས་གང་གི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། གང་ལ་བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་འཇུག་


[271A]༄༅། །པ་མེད་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེར་ཆོས་ཟབ་མོའི་གཏམ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོས་ནས་སོམ་ཉི་མེད་དོ། །ཐེ་ཚོམ་མི་ཟའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་
མེད་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་གཟུགས་ལ་མི་ཆགས་སོ། །ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་ཆགས་སོ་།དེ་མིག་དང། གཟུགས་དང། མིག་གི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ལ་མི་ཆགས་སོ། །རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་དང། ཆོས་རྣམས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་ཆགས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་
དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པར་ཡིད་ཆེས་སོ། །གྲོགས་པོ་དག། དེ་ལྟར་དད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་
མི་འགྱུར། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དེར་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང། ཆོས་
ཉན་པ་དང། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེར་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་
འགྱུར། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ཁྱིམ་གྱི་གནས་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆུང་མ་དང། བུ་དང། བུ་མོ་དང་


[271B] བྲན་མོ་དང། ལས་བྱེད་པ་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ན་ཚོད་གཞོན་ནུར་རྣམ་པར་རྩེ་བ་ལ་མི་དགའ་བས་ན་ཚོད་མཛེས་
པ་ལ་བབ་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་མྱུར་ཏུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ། །དེ་དད་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་དང། དགེ་
བའི་གྲོགས་པོ་དགེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དང། དགེ་བའི་བསམ་པ་འཐོབ་བོ། །དེ་དགེ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉན་ཏོ། །སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལྷུར་ལེན་པའི་བློ་
དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཐོབ་པ་དང། བཀུར་སྟི་
དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མི་རེ་བར། གཞན་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །བདག་གི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གཞན་དག་ལ་ཆོས་མི་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང། ཇི་ལྟར་གནས་
པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་ལ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་མང་དུ་ཐོས་པར་གྱུར་པས་ལུས་དང། སྲོག་
ལ་མི་ལྟ་བ་ཡིན། འདོད་པ་ཆུང་བ་དང། ཆོག་ཤེས་པ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང། མགུ་སླ་བ་དང། གསོ་སླ་བ་དང། དགོན་པ་དང་བས་མཐར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་


[272A]༄༅། །ཀྱི་དོན་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་འབྲུ་ལ་རྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་
འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །བག་ཡོད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་
ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བག་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་སྡོམ་པའོ། །དེ་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ནས་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཟུགས་
རྣམས་ཀྱི་རོ་མྱང་བ་དང། ཉེས་དམིགས་དང། འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བས་སྒྲ་རྣམས་དང། སྣས་དྲི་རྣམས་དང། ལྕེས་རོ་རྣམས་དང། ལུས་ཀྱིས་
རེག་བྱ་རྣམས་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་ནས་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རོ་མྱང་བ་དང། ཉེས་དམིགས་དང། འབྱུང་བ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ་།གཞན་ཡང་བག་ཡོད་པ་ནི་གང་རང་གི་སེམས་འདུལ་བ་དང། གཞན་གྱི་སེམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ལ་དགའ་
བ་སེལ་བ་དང། ཆོས་ལ་དགའ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དག། འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་


[272B] མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་
པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་ལྟར་
ན་བག་ཡོད་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དད་པ་དང། བག་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་།གསང་བ་པའི་བདག་པོ། དད་པ་མང་བ་དང། རྟག་ཏུ་མཐུན་པ་དང་
ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། ཆོས་འདོད་པར་བྱའོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། དད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ངན་འགྲོའི་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སེམས་ཉེས་པར་
སྤྱོད་པ་ལ་མི་འགྲོའོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པར་འགྱུར་རོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་
རྒྱས་མཐོང་བ་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ལ་གནས་སོ། །ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱང་འཐོབ་བོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། ཆེ་བ་ཉིད་ཐོབ་ནས་ཆེ་བ་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་གིས་ཤིན་


[273A]༄༅། །ཏུ་གྲུབ་པ་དང། བདེ་བ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འོངས་པའི་
འཁོར་འདི་ཇི་ལྟར་ལྷང་ངེ་བ་ལ་ལྟོས། གསང་བ་པའི་བདག་པོ། དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། ཇི་
ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་གསང་བ་པའི་བདག་པོ། བག་ཡོད་པར་གནས་པའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་
པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བག་ཡོད་པ་ནི་སེམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་དང། ཡུལ་འདོར་བ་དང། འདོད་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་བསྟེན་པ་དང། འདོད་
པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང། མི་དགེ་བའི་རྣམས་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་
པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང། ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང། ལུས་དང་ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་
བ་མེད་པ་ནས་ཉམས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་གྱི་རྒྱུ་བ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ་།གསང་བ་པའི་བདག་པོ། སུ་དད་པ་དང་ལྡན་


[273B]ཡོད་པར་བྱེད་པ་དང། དད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །
གསང་བ་པའི་བདག་པོ། སུ་དད་པ་དང། བག་ཡོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དེས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུང་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། སུ་དད་པ་དང། བག་ཡོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་
དེས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། ཚུལ་བཞིན་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་
སོ༑ ༑གང་མེད་པ་དེ་ཡང་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་གང། མེད་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་འཕགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོད་དོ། །
འདི་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། ལོག་པར་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་འཕགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་དེ་དེ་ནི་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ལས་དང། རྣམ་
པར་སྨིན་པ་ནི་ཡོད་དོ། །གང་ལས་དེ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མིག་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ནི་ཡོད་དོ། །


[274A]༄༅། །གང་མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་དང་ལྡན་པ་ནི་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡོད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་
ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་མེད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དག་ནི་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཆོས་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དོ་།གཞན་ཡང་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། འགྱུར་
བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ནི་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་དང། བརྟན་པ་དང་ཐེར་ཟུག་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དང། ཡང་དག་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་གཟུགས་དེ་ནི་མེད་དོ། །
དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་དང། བརྟན་
པ་དང། ཐེར་ཟུག་དང། མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དང། ཡང་དག་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་
ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་ཡོད་དོ། །མ་རིག་པ་མེད་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་མེད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་མེད་ན་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མེད་


[274B] ༑མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །མིང་དང་གཟུགས་མེད་ན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་མེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་
ནི་ཡོད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མེད་ན་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་དོ་།རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །རེག་པ་མེད་ན་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མེད་དོ། །ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་
སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ཡོད་དོ། །ཚོར་བ་མེད་ན་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་དོ། །སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །སྲེད་པ་མེད་ན་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་དོ། །ལེན་པའི་
རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །ལེན་པ་མེད་ན་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་དོ། །སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡོད་དོ། །སྲིད་པ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མེད་
དོ༑ ༑སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུག་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་དོ། །སྐྱེ་བ་མེད་ན་རྒ་ཤི་དང། མྱ་ངན་
དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་རྣམས་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ནི་ཡོད་དོ། །སྦྱིན་པས་
དབུལ་པོར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དོ་།ཐོས་པས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ནི་ཡོད་དོ། །


[275A]༄༅། །ཐོས་པས་ཤེས་རབ་འཆལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ། །བསྒོམས་པས་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཡོད་དོ། །བསྒོམས་པས་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་བ་
ནི་མེད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་ན་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཡོད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་ན་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་ནི་
མེད་དོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པ་མེད་དོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ། །གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་
བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་དོ། །ནང་གི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་བདག་ནི་མེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཐར་པ་ཡོད་དོ། །ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །བདག་གམ། སེམས་
ཅན་ནམ། སྲོག་གམ། གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་དོ་།གསང་བ་པའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན་བག་ཡོད་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་ན་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པར་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ན་མཁས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པར་གྲགས་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ལ་ཡང་མི་ཆགས་སོ། །མེད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ལ་ཡང་མི་ཆགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་


[275B]རྟོགས་སོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་
མདོ་བཞི་རྣམ་པར་བཞག་གོ་བཞི་གང་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་དང། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཐམས་
ཅད་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ལྷ་དང་མི་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་
ཀྱི་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་
ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རྟག་པའི་དོན་གྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྨོན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་
སོ༑ ༑བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་
སོ༑ ༑གསང་བ་པའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་མོས་ཤིང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་


[276A]༄༅། །ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་བདག་ཅག་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་པ་
ཞེས་བགྱི་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གི་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བགྱི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གྲོགས་པོ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོངས་ཤིག་དེ་ལ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་
ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་དང། རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང། གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་མི་འཕྱོ་བ་དང། ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དང་
གཞན་གྱི་འཁོར་མི་འབྱེད་པ་དང། ཐ་བའི་ཚིག་མེད་དེ། ཞེར་མི་འདེབས་པ་དང། ཚིག་ཙམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། གཞན་མི་སླུ་བ་དང། གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་འདོད་པ་
མེད་པ་དང། གནོད་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཡང་དག་པར་སོང་བ་སྟེ། གྲོགས་པོ་དག་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་


[276B] །གྲོགས་པོ་དག་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དང། བླ་མ་ལ་གུས་པ་དང་ཐམས་
ཅད་དུ་མཐུན་པར་འཛིན་པ་དང། དྲང་བ་དང། མཉེན་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་
ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་སྟེ། གྲོགས་པོ་དག་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །གྲོགས་པོ་དག་གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་
བྱེད་པ་དྲུག་སྟེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོན་པ་དང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ལས་འདི་
ནི་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་བླ་མར་བྱེད་པ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བར་བྱེད་པ་དང། དགའ་བར་བྱ་བ་དང། བླ་མར་བྱ་བ་དང། གུས་པར་བྱ་བ་དང་
བསྒོམ་པ་དང། བསྡུ་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱ་བར་འགྱུར་བ་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་དང། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
བྱམས་པའི་ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང། བླ་མར་བྱེད་པ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བར་བྱེད་པ་དང། དགའ་བར་བྱ་བ་དང་


[277A]༄༅། །བླ་མར་བྱ་བ་དང། གུས་པར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང། བསྡུ་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱ་བར་འགྱུར་བ་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པའོ། །རྙེད་པ་
གང་དག་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པ་ཐ་ན་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པའམ། ལྷུང་བཟེད་པར་གཏོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྙེད་པ་དག་གིས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་
ཐབས་མཁས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྙེད་པ་མཐུན་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང། བླ་མར་བྱེད་པ་དང། ཡིད་
དུ་འོང་བར་བྱེད་པ་དང། དགའ་བར་བྱ་བ་དང། བླ་མར་བྱ་བ་དང། གུས་པར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པ་དང། བསྡུ་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱ་བར་འགྱུར་བ་བཞི་པའོ། །ཚུལ་
ཁྲིམས་མ་ཉམས་པ། སྐྱོན་མེད་པ། འདྲེན་མ་མ་ཡིན་པ། བསྲ་བསྲེ་མ་ཡིན་པ་རང་དབང་ཅན། མ་འགགས་པ། མཁས་པས་བསྔགས་པ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་
པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཀྱིས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་
མཐུན་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང། མགུ་བར་བྱེད་པ་དང། བླ་མར་བྱེད་པ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བར་བྱེད་པ་དང་


[277B] བླ་མར་བྱ་བ་དང། གུས་པར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པ་དང། བསྡུ་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ལྔ་པའོ། །ལྟ་བ་གང་འཕགས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་
བ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དེ་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་མཐར་འབྱིན་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུས་ཚངས་
པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལྟ་བ་མཐུན་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང། བླ་མར་བྱེད་པ་དང། ཡིད་
དུ་འོང་བར་བྱེད་པ་དང། དགའ་བར་བྱ་བ་དང། བླ་མར་བྱ་བ་དང། གུས་པར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པ་དང། བསྡུ་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱ་བར་འགྱུར་བ་དྲུག་པ་སྟེ། གྲོགས་པོ་དག་
ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །གྲོགས་པོ་དག་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ འདོད་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། འཇིགས་པ་སྤངས་པས། འདོད་པས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྲོ་བ་དང། ཞེ་སྡང་གིས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྲོ་བ་དང། གཏི་
མུག་གིས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྲོ་བ་དང། འཇིགས་པས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྲོ་བ་སྟེ། གྲོགས་པོ་དག། འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་སྤངས་པའི་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་


[278A]༄༅། །ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །གྲོགས་པོ་དག་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངོ་ཚ་
ཤེས་པ་དང། ཁྲེལ་ཡོད་པ་སྟེ། ཆོས་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །གྲོགས་པོ་དག་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་
ལྟ་སྟེ། བདེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ། བཀའ་བློ་བདེ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ། གྱ་གྱུ་མེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གྲོགས་པོ་དག། ཆོས་གཅིག་པོ་
དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་བརྩོན་ན་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བར་བྱེད་དེ། གྲོགས་པོ་དག་།ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྩོན་པས་འཇིག་རྟེན་
སྐྱོངས་ཤིག་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གང་དག་
བརྗོད་པས་འཁོར་འདི་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་
དེ་དག་ངས་འཁོར་འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ། ངས་ཀླུའི་


[278B]དག་སྨྲས་པ་དེ་དག་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་དམ་པར་འདུག་ནས་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕྱིར་ངས་
སེམས་ཀྱིས་དྲན་པས་གང་དག་སྨྲས་པ་དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་དྲན་ནམ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དྲན་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གསང་བ་པའི་
བདག་པོ། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་དག་ལ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཙོག་
ཙོག་པོར་འདུག་ནས་ལག་པ་གཉིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་གཏུགས་ཏེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཨ་ཧུ་ཡ། ཧུ་ལ་བཱ་ཏཱི། ཧུ་ལ་ར་ཎཱ་
ཨ་གུ་ཧཱ། ཙ་ཙ་ཙ་ཙ་ཙ། ནི་ཥུ་ར་ཎཱ་ཀྵུ་ཏཱ་ཀྵ་ཏ་ཀྵ་ཡ་ཀྵ་ཡ། ཨ་ཀྵ་ཡ་ས་མཱ། ཤ་མ་ནི་ཀ་རཱ། ཧ་ཧུ་ལ་ཧུ་བ་ཏི། ཁི་ལ་བ་ཏི། ཀི་ན་ཨ་བཧི་ཥི་ཏ། ནི་ས་ས་ར་ཎཱི། ཛ་ཛ་ཛ་ཛ་མ་ཏི། ཨ་བ་དྲཱ། ནི་བཱ་
ཏྲཱ༑ བརྟ་བརྟ་ཨ་ནུ་སཱ་ནཱི། བཧུ་ཏཱ་ནུ། སྨྲི་ཏི་ཧོཿ་མ་ནུ་ཥཱ་ནུ་སྨྲི་ཏི་ཧོ། དེ་བཱ་ནུ་སྨྲི་ཏི་ཧོ། ནཱ་གཱ་ནཱཾ། ཡཀྵ་ནཱཾ། གྷ་ན་དྷ་རྦཱ་ནཱཾ། ཀི་ན་ན་རཱ་ནཾ། མ་ཧོ་ར་ག་ཎཱཾ། སཱ་སྟིར་བྷ་བནྟུ་སརྦ་སཏཱ་ནཾ་
བཧི་ཀི་རན་ཏུ་མཧཱ་པརྦ་ཏ། སམ་བྱ་ཐཱ་ཏྭ་ན། དྷ་ར་ནི་གརྫ་ཏུ་ས་མུ་དྲ་བེ་ག། ཨི་ཏི། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་ལྷའི་གནས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །ས་


[279A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་སོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ཡང་འདར་ཕད་ཕད་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ལ་ཞབས་གཅིག་གིས་རེག་པར་མཛད་དོ། །དེ་ན་
ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ལ་མ་རེག་ཙམ་དུ་ཉེ་བར་འདུག་སྟེ། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་བསྲུང་
དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། བདག་ཅག་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། བདག་ཅག་ལ་གནོད་ལགས་སོ། །བདག་ཅག་ལ་རབ་ཏུ་གནོད་ལགས་སོ། །བདག་ཅག་འདར་ཕད་ཕད་
ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གྲོགས་པོ་དག་མ་འཇིགས་ཤིག་མ་འཇིགས་ཤིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གསང་སྔགས་
ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་གི་ཡུལ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་ཆེན་པོ་འདི་རབ་ཏུ་གཡོས་པ་དང། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འཁྲུགས་པ་དང། ཁྱེད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ནས་རབ་ཏུ་གཡོས་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་སུ་ཅི་ནས་སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། སེམས་


[279B]གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ།། །།བམ་པོ་དགུ་པ། དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོའི་བུ་རྡོ་
རྗེའི་སྡེས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བས་མངོན་པར་བཀབ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་
ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་
པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྦྱོར་
བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་མཁས་པ་དང། དུས་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང། བདེན་
པ་མཐོང་བ་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལམ་


[280A]༄༅། །ལ་འཇུག་པ་སྟེ། གཞོན་ནུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མི་འཁྲུགས་
པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོའི་བུ་རྡོ་རྗེའི་སྡེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཐོས་ན་མི་དངང་མི་སྐྲག་ཅིང་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཞོན་ནུ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཐོས་ན་མི་དངང་མི་སྐྲག་ཅིང་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་
ཀྱིས་བརྟན་པ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟན་པ་ཡིན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཡིན། སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པའི་ཆོས་ལས་
ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན། ཆོས་ལ་མི་རྟག་པར་མོས་པ་ཡིན། སེམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་
དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞོན་ནུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་ཐོས་ནས་མི་དངང་མི་སྐྲག་ཅིང་


[280B] །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དུ་དང་ལྡན་ན་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཞོན་ནུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ་བཞི་གང་ཞེ་ན། ལེགས་པར་བསྒོམས་
ཞིང་ཉམས་པར་མ་གྱུར་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཚངས་པའི་བླ་མ་
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་རྒྱུ་བའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞོན་
ནུ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
སྒོ་དུ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལ་
འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་དང། ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་དང། སྐད་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང། ཆོས་མི་ཟད་པ་བསྟན་པ་སོ་སོ་


[281A]༄༅། །ཡང་དག་པར་རིག་པའི་སྒོ་སྟེ། གཞོན་ནུ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒོའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་དུ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཞོན་ནུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་དགུ་སྟེ། དགུ་
གང་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་སེམས་པའི་སྟོབས་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང། ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐོས་
པའི་སྟོབས་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མོས་པའི་སྟོབས་དང། འབྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་དང། སེམས་ཅན་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་
བཟོད་པའི་སྟོབས་དང། བདུད་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་དང། སྟོབས་བཅུ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བར་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཏེ། གཞོན་ནུ། དགུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་
གསང་བ་པའི་བདག་པོའི་བུ་དེ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་


[281B] ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གསང་བ་པའི་བདག་པོའི་གནས་སུ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཅན་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་རྣ་ལམ་དུ་གྲགས་པར་
འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སླད་དུ་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཅི་ནས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་
གསོལ༑ དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོའི་བུ་དེ་དག་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་མཁྱེན་ནས། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་
གསང་བ་པའི་བདག་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང། བདུད་དང་པས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་དང་མཐུན་པས་ཚར་གཅད་པར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་ངས་ཁྱོད་ལ་བསྐུལ་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་དམ་པ་ལ་འདུག་པ་བསྲུང་བ་དང། བདུད་ཀྱི་སྡེ་འོངས་པ་ན་བདུད་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར་
ངས་ཁྱོད་ཀྱིས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་གང་དག་བསམས་ཤིང་བརྗོད་པ་དང། ཁ་ཏོན་བྱས་པ་དེ་དག་ལ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་
རྗེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྐུལ་བར་རིག་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་


[282A]༄༅། །ག་ལ་བ་དེར་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་དེའི་ཚེ་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཏདྱ་ཐཱ། ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལེ་དཧི་རེ། ཧ་རི་ཏི། ཨ་
ཀུ་ཤ་ལ་ཀྵ་ཡེ། ཙ་ལེ་ཙ་ལ་བ་ཏི། སཱ་རེ། ཀྵུ་རེ། ཀྵན་ཏི་བ་ལ། ཀྵེ་མེ། ཤན་ཏི་ཀ་རེ། ཀྵ་མེ། ཤ་མེ། ཧུ་ལུ། ཨ་ལི་ཁི་ཁི་རི་ཁ་རི། ཨཱ་བེ་ཤ་ནི་ས་ར་ཎེ། ཛ་ཡེ་ཛ་ཡ་བ་ཏི། སྠི་
རེ་ཨ་བརྟེ། བི་བརྟེ། ཨ་བརྟ་ནི། མེ་ཏི། བཧུ་ཏཱ་ནཱ་ན། སད་དྲ་ཧེ་ད་མི། ད་མ་ས་མ་བན་ནེ་ཏ་རྣེ། ཏ་ར་ཡ་སེ་སྭ་ཡན། སྭ་སྟི་དེ་བེ་བྷྱོ། ནཱ་གེ་བྷྱོ། ཡཀྵེ་བྷྱོ། གན་དྷ་རྦེ་རཱ་ཀྵ་སེ་བྷྱོ། མྲ་
ནུ་ཥེ་བྷྱོ། ཨ་མ་ནུ་ཥེ་བྷྱོ་སྭ་སྟིར་བྷ་བ་ཏུ་སྭ་དཱ་མུ་ཁམ། གསང་སྔགས་འདི་དག་རབ་བརྗོད་པས། །རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཡོས། །ས་ཡང་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར། །ཆུ་ཡི་རྒྱལ་
པོ་རྣམས་ཀྱང་འཁྲུགས། །གསང་སྔགས་འདི་དག་རབ་བརྗོད་པས་།ཕས་ཀྱི་རྒོལ་རྣམས་ཚར་ཡང་གཅོད། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཡང་དག་བསྡུས། །ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ནི་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས།།
གསང་སྔགས་གཞི་འདི་ཐོས་ནས་ནི། །ལྷ་ཚོགས་ཀུན་ཏུ་དགར་གྱུར་ནས། །དམ་ཆོས་རིང་དུ་གནས་འགྱུར་ཞེས། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད། །སྟོང་གསུམ་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་
གཡོས། །འཁོར་ཡང་རབ་ཏུ་འདར་གྱུར་ནས། །མི་ཡི་དབང་པོའི་ཞབས་གཉིས་ལ། །གཏུགས་པར་བྱས་ཏེ་སྐྱབས་སུ་དོང། །དེ་དག་མི་འཇིགས་དེར་ཕྱིན་ནས། །སྟོན་པས་


[282B] །མདོ་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ན་།དམ་ཆོས་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་གནས་
སུ་ཞག་བདུན་འདས་ནས་སུ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་གི་དོན་མཛད་ནས་ཞག་བདུན་འདས་ཏེ། ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་མཛད་ནས། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་གནས་ནས་གཤེགས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་གྱི་ལམ་དེ་ཉིད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ཚོགས་ཀྱིས་ནི་བསྐོར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་མདུན་དུ་བདར་ལྷའི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་ཕྱག་བྱས། ལྷའི་བུ་མོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་མངོན་པར་བསྟོད། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང་
ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དུ་མས་ནི་བསྐོར། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མངོན་པར་བསྟོད། འོད་ཟེར་གྱི་དྲ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འགྱེད། །རོལ་
མོའི་སིལ་སྙན་ནི་ལེན། མེ་ཏོག་གི་ཆར་ནི་འབེབས། ཞིང་རྣམས་ནི་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་མཛད་ཅིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔལ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཆེན་


[283A]༄༅། །པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཆེན་པོས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་ཐོགས་པ་མེད་པར་གཤེགས་ཏེ། སླར་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་
ལ་བྱོན་ཏོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞམ་འབྲིང་དུ་འབྲང་བར་གྱུར་ཏོ། །བཞུད་པ་དང། བྱོན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ།། །།
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཕྱེ་མ་རེད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་བཞེངས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་སྲོག་ཆགས་དྲུག་ཁྲི་དང། རྒྱལ་པོ་མ་
སྐྱེས་དགྲ་འཁོར་དང་བཅས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སླར་གཤེགས་པར་རིག་ནས་ཕྱེ་མ་རེད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ། མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་ཐོགས་ཏེ། རྒྱལ་
པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་བྱུང་ནས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ག་ལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་
མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །


[283B] བདག་འདི་ན་མདུན་ཁང་ན་མཆིས་ན་གཞོན་ནུ་འཇིགས་བྱེད་སྦྱིན་མཆིས་ཏེ། འདི་སྐད་ཅེས་མཆིའོ། །ཡབ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་
ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་གནས་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་གདུགས་ཚོད་གསོལ་ནས་སླར་གཤེགས་ཞེས་གདའོ་ཞེས་མཆིས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་བདག་གིས་འདི་སྙམ་
དུ་བསམས་ཏེ། གང་གིས་སླད་དུ་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་གནས་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱན་དྲངས་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་མཛད་པའི་སླད་དུ། ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་གཤེགས་པས། འདི་ལྟར་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་
རིས་ན་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇུག་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ལུང་བསྟན་པས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ་སྙམ་
བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་དགེ་བའི་


[284A]༄༅། །རྩ་བ་བསྐྱེད་ན་དེས་འདི་འདྲ་བའི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གནས་འདི་ལ་མོས་པར་དཀའ་སྟེ་འོན་གྱིས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་
རྣམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་མོས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་པོ་དེ་དག་ནི་བགྲང་བའི་ཚུལ་
གྱིས་མཐའ་རྟོགས་པར་ནུས་ཀྱི། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་མཆོད་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ནི་བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་གི་གན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ནས་དེས་ན་སྤོབས་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་
ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་
ཆེས་གྲངས་མེད་པ། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཡང་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བ། ཚད་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྐལ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་


[284B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་
པ༑ སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་ཞི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ཞི་སྤྱོད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་བཏང་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏམ་
འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེར་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ། འདུག་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་བཏང་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་
སྩལ་བ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་དུ་གྲགས་པ་ལགས་པ་སྙམ་དུ་བདག་བགྱིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་


[285A]༄༅། །ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་
འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་འཁོར་བ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་བ་ལགས་ཀྱི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་
ཏེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བརྩོན་འགྲུས་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་འཁོར་བ་ནི་ཆེས་བདེའོ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བགྱིད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས་
ན་སླད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བགྱི་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཁོར་བའི་བདེ་བའི་རོ་མི་མྱང་བར་འཁོར་བ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བགྱིས་ཏེ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བའི་བདེ་བའི་རོ་མི་མྱང་བར་འཁོར་བ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བགྱིད་ཅིང་སེམས་


[285B] སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་མཆིས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། ཆོས་ཚད་མ་མཆིས་པ་ཉན་པར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་ཚད་མ་མཆིས་པ་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བགྱིད་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་བཅོམ་
ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བགྱིད་པ་ནི། བཏང་སྙོམས་སུ་ལྟུང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
འཁོར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་སྐྲག་ན་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་པར་ལྟུང་སྟེ། སླད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་བགྱིད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་
ཞིང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་ལགས་སོ་།དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འཚལ་
ཞིང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་ལ་གཡེལ་བ་ལགས་སོ་།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འཁོར་བས་སྐྲག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་


[286A]༄༅། །བ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་པར་བགྱིའོ་།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོས་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ཞི་སྤྱོད་ཀྱིས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་སྟོབས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚིག་འདི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ལེགས་སོ་།ལེགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་བྱ་བ་དག་ལ་གུས་པར་བྱ་སྟེ་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའི། གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་མི་སྐྲག་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ཕན་ཡོན་དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་
འདོད་པ་མེད་པ་དང། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་ལ་ཁམས་གསུམ་དུ་ཡང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། སེལ་བ་དང། སྡུད་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་


[286B] ཚུལ་ལ་མཁས་པ་དང། བསྡུ་བ་ཤེས་པ་དང། དགེ་བ་ཐམས་ཅད་གསོག་པ་ལ་མཁས་པ་དང། ཟད་པ་ཡང་ཤེས་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་
ལ་ཡང་མཁས་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡང་རབ་ཏུ་རྟོགས་ལ་བསམ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་མཁས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡང་མེད་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
བྱེད་པ་ལ་ཡང་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པར་ཡང་ཤེས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་ཡང་མཁས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ནམ་
མཁའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་ཤེས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ལ་ཡང་མཁས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པར་ཤེས་ལ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་
བཟང་པོའི་རྒྱན་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཡང་མཁས་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདུ་
བྱ་བའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ལ་ཡང་མཁས་པ་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ལ་དོན་ཉུང་ཞིང་བྱ་བ་ཉུང་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཅི་བྱའོ་ཅོག་ལ་
ཡང་མཁས་ལ་ལུས་དང་སེམས་དབེན་པར་དགའ་བ་ཡང་ཤེས་པ་དང་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་མི་འདོར་ལ་སྨྲ་བ་ལ་སྨད་པ་ལ་མཁས་པ་དང། བསམ་གཏན་ཡང་བསྐྱེད་


[287A]༄༅། །ལ་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་མྱོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དང་ཆོས་ཟབ་མོ་རྟོགས་པ་ཡང་ཤེས་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་
སུ་ཡང་འཇུག་ཅིང་གཏམ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལ་ཡང་མཁས་པ་དང། འབྱུང་བ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་ལ་བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། ལྷག་
མཐོང་ཡང་ཤེས་ལ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་ཡང་མཁས་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་
གྲོལ་བའི་འདོད་པའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ལ་ཡང་མཁས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མི་འདོར་བ་ཡང་ཤེས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བལྟ་བ་ལ་ཡང་མཁས་
པ་སྟེ༑ རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་སྟོབས་དེས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ཞི་སྤྱོད་ལས་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསྟན་པ་འདི་ལེགས་པར་གསུངས་


[287B] །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་དང་བདག་སེམས་པ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་
པའི་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལགས་པ་སྙམ་བགྱིད་དོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། གནས་གང་ལགས་པ་དང། གཟུགས་སྣང་བ་ཐམས་
ཅད་ལ་མི་སྒྲིབ་པ་དང། ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པས་གཟུགས་སུ་གདའ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་
བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་
བགྱི་ན། གནོད་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་གཟུགས་སུ་གདའ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལགས་ཏེ། དུག་གི་ཤིང་ལྗོན་པའམ། སྨན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པའམ། ཚེར་མ་
ཅན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པའམ། མེ་ཏོག་གི་ཤིང་ལྗོན་པའམ། འབྲས་བུའི་ཤིང་ལྗོན་པའམ། སྤོས་ཀྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་ལས་རྣམ་པར་འཕེལ་
ཡང་ནམ་མཁའ་ནི་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རྣམ་པར་དག་པར་ཡང་མི་འགྱུར། རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལགས་


[288A]༄༅། །སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའི་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལགས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་གང་དག་ལགས་པ་དང། སློབ་པའི་ཆོས་དང། མི་སློབ་པའི་ཆོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་གང་དག་
ལགས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་གང་དག་ལགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བགྱི་
བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། ཞུགས་ནི་རྩའམ་ནགས་ཚལ་གང་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ལ་མི་འབྲོས་ཀྱི། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མེ་སྒྲོན་གསལ་
བར་འབར་བར་བགྱིད་པས་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མེ་སྒྲོན་འབར་བར་བགྱིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་བགྱི་ན། ཚན་པོ་ཆེའི་ལུས་ནི་ཞུགས་ཀྱིས་མི་འཚིག་མཚོན་གྱིས་མི་ཁུམས། དུག་གིས་
མི་འགུམ་སྟེ། དེ་ལ་ཕ་རོལ་གྱིས་གནོད་པས་མི་ཚུགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང། ཉན་ཐོས་དང་འདྲིས་


[288B] རང་སངས་རྒྱས་དང་འདྲིས་པར་བགྱིད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲིས་པར་བགྱིད་པས་ཞི་བར་བགྱིད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འདྲིས་པར་བགྱིད་པ་དེ་ལྟ་
དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྩོན་པ་ཤེས་རབ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆབ་དང་བར་བགྱིད་པ་ནི་
རྙོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་
དང་བར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན་སྨན་གྱི་རིགས་འབྲལ་བྱེད་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་དུག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུའང་མི་གནས་ལ། དུག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞི་
བར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའམ་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་
དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་ཤིང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞི་བར་བགྱིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་གྲངས་འདིས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་སྐད་བསྟན་པ་ན་སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་


[289A]༄༅། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིས་བརྒྱ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ཞི་སྤྱོད་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོབས་ཞེས་
བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་ལྟ་སྟེ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་འདི་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་
སྟོབས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གོ་ཆ་བརྟན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་བགོས་སོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་
བྱས་སོ། །དཔའ་སྟོབས་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་
ན་རྡོ་རྗེ་ལག་པ་གཡས་པ་ན་རྡོ་རྗེ་ཐོགས་པ་དེ་ཅི་ལྕི་བ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་ཡང་བ་ཞིག་གང་གི་ཕྱིར་ན་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་འདི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་
ཆེན་པོ་བདོག་པ་ཞེས་བྱ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་


[289B] །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་ལྕི་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ཡང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ལྕི་བ་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་ན་ཡང་བ་ཡང་ཡིན།།
སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སེམས་ཅན་ང་རྒྱལ་ཅན་དང། རྒྱགས་པ་དང། དྲེགས་པ། སྙེམས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ང་རྒྱལ་མེད་པ་
དང། དྲང་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་ས་ཕྱོགས་དེ་རྡོ་རྗེར་བྱིན་གྱིས་པ་རླབས་ནས་རྡོ་རྗེ་སའི་སྟེང་དུ་བཞག་པ་དང། དེ་བཞག་
མ་ཐག་ཏུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་འདི་སའི་སྟེང་འདི་ནས་ཐེག་ཅིག་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་
པས། རྡོ་རྗེ་དེ་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཏེག་པར་བསྐྱོད་ན། སྐྲའི་རྩེ་མོ་ཆ་ཙམ་ཡང་བ་སྐྱོད་པའམ། བསྒུལ་བ་མ་ནུས་ནས་དེ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ། ཐལ་མོ་
སྦྱར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་ཚན་པོ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་དང་ལྡན་ཏེ། གོ་ཆ་དང། ཡ་ལད་བ་སྐོན་པའི་


[290A]༄༅། །གླང་པོ་ཆེ་ཡང་ལག་པ་ཡ་གཅིག་གིས་བདེག་པའི་རྔོ་ཐོག་ན། བདག་གིས་རྡོ་རྗེ་འདི་ལྟར་ཆུང་བ་འདི་བསྐྱོད་པའམ་བསྒུལ་བའི་རྡོ་ཡང་མ་
ཐོག་ན་གདེག་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཏེ། འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་ལྕིའི། འདི་ལ་ཁྱོད་
ཡི་མ་ཆད་ཅིག་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀོའུ་ཤི་ཀ་ཁྱོད་རྡོ་རྗེ་འཆང་བ་ཞེས་བྱ་ན་རྡོ་རྗེ་འདི་སའི་སྟེང་འདི་
ནས་ཐེག་ཅིག་དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ས་རང་གི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་དང། སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་ཐམས་ཅད་བསྟན་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་དེ་བསྐྱོད་
པའམ། བསྒུལ་བར་མ་ནུས་སོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གང་
གི་ཚེ་ལྷ་མ་ཡིན་དང་གཡུལ་འགྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ལག་པ་གཡས་པས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་བདག་པོ་ཐགས་བཟང་རིས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་དཔག་ཚད་བདུན་བརྒྱ་པ་དྲག་ཏུ་མཆི་བ་
ཡང་འཛིན་པར་རྔོ་ཐོག་ན། བདག་གིས་རྡོ་རྗེ་ཆུང་དུ་འདི་བསྐྱོད་པའམ། བསྒུལ་བའི་རྔོ་མི་ཐོག་པ་འདི། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅི་ལགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་


[290B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀོའུ་ཤི་ཀ་།རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་ལྕི་སྟེ། འདི་ལ་ངའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀོའུ་ཤི་ཀ་འདི་ཇི་
སྙམ་དུ་སེམས། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ལྕི་བ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཇི་ཙམ་དུ་ལྕི་བ་ནི་དཔེར་བགྱི་བར་ཡང་སླ་བ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀོའུ་ཤི་ཀ་རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་ལྕི་བ་སྟེ། ཀོའུ་ཤི་ཀ་གལ་ཏེ་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་རྡོ་རྗེ་འདི་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁོར་ཡུག་གི་རི་
ལ་བསྣུན་ན། དེ་ཡང། དཔེར་ན། ཕུར་མ་སྦར་གང་གཏོར་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཏོར་ཏེ། ཀོའུ་ཤི་ཀ་རྡོ་རྗེ་འདིའི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་ནི་དེ་ཙམ་མོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་
བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རྫུ་འཕྲུལ་
དང་ལྡན་པའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ན། རྡོ་རྗེ་འདི་སའི་སྟེང་འདི་ནས་ཐེག་ཅིག་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། གལ་ཏེ་
བདག་གིས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་མདུན་དུ། རྡོ་རྗེ་འདི་གདེག་པར་མ་ནུས་ན་ནི་བདག་ལ་དབང་ཟ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་དེས་དེ་འདྲ་བའི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་


[291A]༄༅། །ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་དེ་ལ་བཟུང་བ་དང། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས། རབ་ཏུ་གཡོས་ཏེ། ཆུ་ཡང་གནམ་
དུ་བརྒལ་ཞིང། རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་དེ་བསྐྱོད་པའམ། བསྒུལ་བར་མ་ནུས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་
རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་དེ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་དེ་ལྟར་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་ལ། དེ་ལྟར་མཐུ་ཆེ་བ་ལགས་
ཏེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གང་གི་ཚེ་འཚལ་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཆབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལག་མཐིལ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་གོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། སྟོང་གསུམ་
གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཡང། དཔེར་བགྱི་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཀར་ཤ་པ་ནེ་གཅིག་མཛུབ་མོའི་རྩེ་མོས་སྒྲེ་བཟློག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་
སྒྲེ་བཟློག་གོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉི་མ་དང། ཟླ་བ་འདི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་མཐུ་ཆེ་བ་མཆི་བ་ཡང་བདག་གིས་ཐོགས་པར་བགྱིད་དོ། །རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱང་ལག་པ་


[291B]འཕེན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང་ཉེ་དགའ་བོ་དེ་གཉིས་ཀྱང་བཏུལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། བདག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་ཟེར་ཅན་དུ་ཡང་མཆིས། བདག་གིས་རི་རབ་ཙམ་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ཀྱང་འཚལ་འཚལ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་རྡོ་རྗེ་འདི་
ལྟར་ཆུང་བ་འདི་བསྐྱོད་པའམ། བསྒུལ་བའི་རྔོ་ཡང་མ་ཐོག་པ་འདི། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའམ་གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་ལགས་
སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་མེད་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་
ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་འདི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་དཀྲུག་པར་མི་ནུས་ན་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། མོའུ་འགལ་གྱི་
བུ༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་བསྐྱོད་པའམ། བསྒུལ་བར་ནུས་ཀྱི། རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་ས་ཕྱོགས་འདི་ནས་བསྐྱོད་པའམ་
བསྒུལ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འདི་འཆང་བས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་སྟོབས་


[292A]༄༅། །ཆེ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་རི་རབ་ཇི་
སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་རི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་དེ་ནི་གདེག་པར་ནུས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་གདེག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འདི་འཆང་བས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་
པ་ལགས་ཏེ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅི་ལགས། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་སྟོབས་དེ་ཕ་མ་ལས་གྱུར་པ་ལགས་སམ་འོན་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་
ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མོའུ་འགལ་གྱི་བུ། ཕ་མ་ལས་གྱུར་པའི་སྟོབས་དེ་ནི་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། འཇུག་པ་ཙམ་དུ་མིང་བསྟན་པར་ཟད་དོ། །
གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་དེ་མ་ལུས་པར་བསྟན་ན༑ ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་མྱོས་མྱོས་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་གླང་པོ་ཆེའི་བལྟ་སྟངས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་གཟིགས་ཏེ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གསང་བ་པའི་


[292B]།དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཡོས་པར་
བྱས་ནས་སའི་སྟེང་དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་དེ་ལག་པ་གཡོན་པས་བླངས་ཏེ་སྟེང་གི་པར་སྣང་དུ་འཕངས་ནས་དེས་དེ་བར་སྣང་ལ་ལན་བདུན་བསྐོར་ཏེ་ལག་པ་གཡས་པར་བཞག་གོ་དེ་ནས་
ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་འདི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་འདི་འཆང་བས་གསང་བ་བའི་
བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཇི་ཙམ་དུ་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དུ་དང་ལྡན་ན་སྟོབས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་སྟོབས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་དང་སྲོག་ནི་ཡོངས་སུ་གཏོང་གི་དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདུད་ཅིང་ང་རྒྱལ་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པ་


[293A]༄༅། །དང། སེམས་ཅན་མཐུ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་བཟོད་ཅིང་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་བཀྲེས་པ་རྣམས་ལ་ཁ་ཟས་བཟང་པོ་མཆོག་སྦྱིན་པ་
དང། སེམས་ཅན་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་དང། སེམས་ཅན་ནད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་གསོ་བར་བྱ་བར་སྤྲོ་བ་དང་སེམས་ཅན་དབུལ་པོ་
རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དག་གིས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་རྡོ་ཐལ་གྱིས་སྐུད་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་དགའ་བར་འགྱུར་
བའི་ཚིག་སྒྲོགས་པ་དང། སེམས་ཅན་དབུལ་པོ་སྡུག་བསྔལ་བ་ངལ་བ་ཆད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁུར་ཁྱེར་བ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་
ལྡན་ན་སྟོབས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་བོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅང་ཤེས་པ་ལ་གནས་ཤིང། ཅང་ཤེས་པའི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བ་
ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་ན་ཅང་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཅང་ཤེས་པའི་འགྲོ་བར་
འགྲོ་སྟེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བཀའ་བློ་བདེ་བ་དང་དྲང་བ་དང། མཉེན་པ་དང། ངེས་པ་དང། གཡོ་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མེད་པ་དང། ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང་


[293B] རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཅང་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཅང་ཤེས་པའི་འགྲོ་བར་འགྲོའོ། །གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཅང་ཤེས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་དུ་ཞིག་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་བསྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཅང་ཤེས་ཀྱི་འགྲོ་བ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་གང་གི་ཚེ་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ཏེ། དེར་ཡང་སངས་རྒྱས་
འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེར་ཡང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པ་བྱེད་པ་དང་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེར་
ཡང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང། ཁྱིམ་བདག་ཚོང་ང་དཔོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེར་ཡང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བཞི་པོ་དེ་དག་
ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཅང་ཤེས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ། །རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྦྱིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་


[294A]༄༅། །པ༑ རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སྦྱིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་
པ༑ རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཐོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ་།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའོ་།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བཟོད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
བཟོད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བསམ་གཏན་གྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་
སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བསམ་གཏན་གྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཉན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ་


[294B] ཆོས་ཉན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
ཆོས་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་སོམ་ཉི་མེད་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དབེན་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
དབེན་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ་
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་འབྲལ་བའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མི་རྟག་པ་ཐོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
མི་རྟག་པ་ཐོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འདོར་བའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྡུག་བསྔལ་ཐོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ། སྡུག་བསྔལ་ཐོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་མེད་པ་ཐོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ་
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བདག་མེད་པ་ཐོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་འགོག་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཞི་བ་ཐོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་


[295A]༄༅། །ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཞི་བ་ཐོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་
ལ་བགྱིད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བའོ། །གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། ལུས་དང། སེམས་དབེན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ལུས་དང་སེམས་དབེན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་བསམ་
གཏན་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལམ་གྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལམ་གྱི་རྒྱུ་མཐུན་
པ་ནི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མོས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་
ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཀའ་


[295B] རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ་
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་སུའི་ལགས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སུ་དད་
པ་བསྐྱེད་པའིོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དད་པ་བསྐྱེད་པ་སུ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་སུ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། སུའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པ་ལགས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་བསྐྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གང་གི་ཚེ་བདག་གི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །


[296A]༄༅། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་
ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་སུ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སུ་ཉོན་མོངས་
པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་འདུལ་བ་བསྟན་པ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང། ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསླབས་པ་ལེགས་པར་བཅས་པ་དང་
ཇི་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཆབ་མི་འཚལ་བ་དང་རྟག་པ་དང། ཆད་པ་མ་མཆིས་པ་
དང། ལས་དང་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པ་དང། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཆབ་མི་འཚལ་བ་དང། མི་སླུ་བའི་མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་དང། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དག་


[296B]པ་འདི་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ལ་སུ་ཞིག་པ་ཟློག་པར་བགྱིད། གནོད་པར་བགྱིད། སྤོང་བར་བགྱིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་གིས་ནི་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་བྱས་པ་མི་གཟོ་བར་མི་བགྱིའོ། །གང་གི་མཐུས་བདག་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་
རྣམ་པར་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བདག་གིས་ཤ་དང། ཁྲག་གིས་ཀྱང་བཀའ་དྲིན་གླན་པའི་རྡོ་མི་ཐོགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གི་མཐུས་པ་དག་
གིས་བཟང་པོ་མ་ལགས་པའི་འགྱོད་པ་ཆེན་པོ་བསལ་བ་དང། ཆོས་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བགྱིས་པའི་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཡུན་རིང་པོའི་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་ལ་ཡང་བདག་གིས་ལན་གླན་པའི་རྔོ་མི་ཐོག་ལགས་སོ་།ཚངས་པར་སྤྱོད་འདི་མཐའ་དག་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའོ། །མ་སྐྱེས་དགྲས་ཞུས་པ་ལུང་བསྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉི་ཤུ་གཉིས་པའོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་པ་སྟེ། ཐ་མའོ། །
དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། གང་གི་ཚེ་


[297A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱང་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་ལམ། ལག་ན་རྡོ་རྗེས་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་
པ་འདི་ཁོ་པོའི་དཔང་ཡིན་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཅིག་སྤྲུལ་ན། ཁོ་བོའི་སྤྲུལ་པ་གཟུགས་
ཐ་དད་པ། རྣམ་པར་རྩེན་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་དེ་སྙེད་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། འདི་ནི་སྔོན་གྱི་དང་བ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །དེ་ནས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱི་མའི་ཚེ་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐམ་
ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སྤྱོད་པ་དང། རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གི་ལག་ཏུ་འགྲོ་བར་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གསོལ་བ་ཐོབ་ཅིག་གསང་བ་པའི་བདག་པོས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་
ཟིན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན། ཡི་གེ་གང་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བསྙད་པའི་ཡི་གེ་དེ་དག་ནི་མ་སྐྱེས་པ། ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ། ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཡི་གེ་


[297B]བར་མི་ནུས་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ནི་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་མི་འགག་གོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་ལས་དགོངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང། མ་བྱུང་ཡང་
རུང་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འདི་ནི་འདུག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
འབྱུང་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང། མི་འགལ་བ་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྟག་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་དམ་
པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གསང་བ་བའི་བདག་པོ། གང་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་གྱོན་པ་དེ་དག་གང་དུ་གོ་ཆ་གྱོན། སྨྲས་པ་
གང་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་གྱོན་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་གྱོན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་
དང་མི་འགལ་བ་དེ་ཉིད་དམ་པའི་ཆོས་སོ། །སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་དང་འགལ་བ་ཡིན། སྨྲས་པ། ཡི་གེ་དང་འགལ་ན་ཆོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་ནི་ནམ་ཡང་འགལ་


[298A]༄༅། །བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གང་དག་མི་འགལ་བ་དེ་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །སྨྲས་པ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ། གང་དག་འཇིག་
རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡོད་དམ། སྨྲས་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཡོད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་
འཇིག་རྟེན་ནི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་དང། བདེ་བ་
དང། བདག་དང། བདག་གིར་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པ་དང། མི་སྡུག་པ་དང། བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ་
དེས་ན་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྒྱུན་ལས་བཟློག་སྟེ་འགྲོ་བས་དེས་ན་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་
ལོ༑ ༑འཇིག་རྟེན་ནི་ཚེ་འདི་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཚེ་རབས་འཕོ་བ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཕུང་པོ་དང་
ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་


[298B] །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། རྣམ་གྲངས་འདིས་ན། གང་དག་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །སྨྲས་པ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་
ཁྱོད་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། བདག་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན། ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ།།
སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན། སྨྲས་པ། བདག་དབེན་པ་དང་སེམས་ཅན་དབེན་པ་དང། ཆོས་དབེན་པ་དང། བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། ཆོས་དབེན་པ་མ་ཡིན་པ་
དང། འདས་པ་དབེན་པ་དང། མ་འོངས་པ་དབེན་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དབེན་པ་དང། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དབེན་པ་དང། འདས་པ་དང་
མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དབེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སངས་རྒྱས་དབེན་པ་དང། སངས་རྒྱས་དབེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཞིང་དབེན་པ་དང། ཞིང་དབེན་པ་མ་ཡིན་
པ་དང། ཆོས་དབེན་པ་དང། ཆོས་དབེན་པ་མ་ཡིན་པ་གང་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །འདི་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །གསང་བ་


[299A]༄༅། །པའི་བདག་པོ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཛིན་པ་དང། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ལ་མཚན་མ་དང་སྤྲོས་པར་མི་འཛིན་པ་དང། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང། གང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་རྒྱལ་བུ་བཟང་
ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བར་བགྱི་བའི་ཆེད་ལགས་ཏེ། ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ལགས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་གང་དག་
དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་མཐོང་བ་དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སླད་ཀྱིས་འབར་བ་མ་ལགས། མཆེད་པ་མ་ལགས། འབར་བར་བགྱིད་པ་མ་
ལགས་སོ། །གང་དག་ཞི་བ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་ཅིང་མི་འདོར་བ་ལགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་
མི་འཛིན་མི་འདོར་བ་དེ་ལྟར་འཛིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་དེས་དེ་སྐད་བསྟན་པས་དགེ་སློང་སྟོང་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ལྷའི་བུ་སྟོང་ནི་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་གོ་


[299B]རྒྱལ་པོ་བཟང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷའི་བུ། སྤོབས་པ་འདི་སུའི་ཡིན། སྨྲས་པ། སྤོབས་པ་འདི་ནི་སུ་བག་ཆགས་
ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང། ཚིག་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང། དོན་དམ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེ་དག་གི་སྤོབས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ་
ལྷའི་བུ། སྤོབས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། སྨྲས་པ། སྤོབས་པ་མེད་པ་དང་སྤོབས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤོབས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉིང་མཚམས་
སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྤོབས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྤོབས་པ་མེད་པའི་ཚིག་གོ་རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་སྐད་དུ་སྤོབས་པ་འདི་སུའི་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ་འདི་ནི་སུ་
གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་པ་དང་བདག་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས་པ་དེའི་སྤོབས་པའོ། །འདི་ནི་སུ་དམིགས་པ་ལ་
ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་མི་དམིགས་ལ། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེའི་སྤོབས་པའོ། །འདི་ནི་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཤེས་པ་མི་འཇུག་ལ་
དེ་ཤེས་པས་ཆོས་གང་ཡང་རབ་ཏུ་མ་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེའི་སྤོབས་པའོ། །འདི་ནི་སུ་གནས་པ་མེད་པ་དང། ལེན་པ་མེད་པ་དང། འདོར་བ་མེད་པ་དང། ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་བ་


[300A]༄༅། །དེའི་སྤོབས་པའོ། །འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སྐྱེས་པ་དང། འགོག་པ་མེད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་འགྱུར་བའི་སྤོབས་པའི། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལྷའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བཟང་པོ་འདིའི་སྤོབས་པ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ལྷའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བཟང་འདི་ནི་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསྟན་པའི་
ཆོས་ཀྱི་རྣམས་གྲངས་འདི་ཉན་པར་འདོད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་ནས་འདིར་འོངས་སོ། །ཞི་
བའི་བློ་གྲོས། ལྷའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བཟང་འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུངས་ཐོབ་སྟེ། དེ་འདོད་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཐོག་པ་མེད་པའི་སྤོབས་
པས་བསྟན་ཀྱང་འདིའི་སྤོབས་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་བཟང་གི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་གཟུངས་དེ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་


[300B] ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་གང་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་ཡི་གེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་སྟེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཨ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་
འཇུག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཨ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒོའོ། །ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཨ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐའོ། །ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལས་ཐམས་ཅད་ལས་བྱེད་དོ། །ཨ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་མི་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཨ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ།།
ཞི་བའི་བློ་གྲོས། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་དེ་ལ་ཆོས་འཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་ཞུགས་པ་མེད་པ་དང། བྱུང་བ་མེད་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཡི་གེ་དེ་དག་ནི་འགའ་ཞིག་ནས་ལྷགས་ནས་ཁོང་
པའི་ནང་དུ་འཇུག་པ་མེད་དོ། །ཡི་གེ་དེ་དག་ནི་ཁོང་པའི་ནང་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་དེ་དག་ནི་བྱུང་ནས་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་དེ་དག་ནི་ཕན་
ཚུན་འབར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་དེ་དག་ནི་སྨྲས་ཀྱང་རུང། མ་སྨྲས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཟད་པར་འགྱུར་བའམ། འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་དེ་དག་ནི་ཆོས་
ཤེའམ། ཆོས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་ཡི་གེ་དེ་དག་ནི་སུས་ཀྱང་བསྐྱེད་པའམ། བཀག་པ་མེད་དོ། །ཡི་གེ་དེ་དག་ནི་སུས་ཀྱང་བྱས་པའམ། ཆུད་གཟན་པ་


[301A]༄༅། །མེད་དོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། ཡི་གེ་བགྲང་བ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་བགྲང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །སེམས་བགྲང་བ་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བགྲང་བ་ཡང་
དེ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བགྲང་བ་ཇི་ལྟ་བར་བགྲང་བ་མེད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ནི་བགྲང་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བགྲང་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་
བགྲང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་བགྲང་བ་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་ཨ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ། བཟོད་མ་ཉིད་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འཇུག་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་
ལ་འཇུག་པའོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇུག་པ་མེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། སུ་བགྲང་
བ་འདི་ལ་ཞུགས་པ་དེའི་སྤོབས་བ་རྒྱུན་གཅད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པས་དེས་ཆོས་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །དེས་ཆོས་ཉིད་མི་ཟད་པར་རྗེས་སུ་
རྟོགས་སོ། །དེས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་བརྗོད་ཅིང་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདིས་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་
པ་ལ་འཇུག་པར་འཇུག་གོ་སེམས་ཅན་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གཟུངས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[301B] །བསམ་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བས་གཙང་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་མངོན་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པ་ལ་ལེགས་
པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་མངོན་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་།དམ་བཅས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པས་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདུད་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་
མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མི་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྫི་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །
སེམས་ཀྱིས་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤོབས་པ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ནོ་།བསྟན་པ་རྣམས་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་མུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་
ཆགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བློས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་དོན་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལྷུན་པོ་དང་
མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་གྱི་ནང་ན་སེང་གེ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་པདྨ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བས་
ས་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་སྲེད་པ་འཁྲུ་བས་ཆུ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་མེ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །


[302A]༄༅། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པས་ཟླ་བ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་མུན་པ་སེལ་བས་ཉི་མ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཉོན་མོངས་པའི་མུན་པའི་དགྲ་འཇོམས་པས་དཔའ་བོ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བས་གླང་པོ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་།ཆོས་སྔོན་དུ་སྒྲོགས་པས་
འབྲུག་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་པས་ཆར་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པས་སྨན་པ་དང་
མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་པས་རྒྱལ་པོ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་སྐྱོང་བས་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་
ཀྱི་སྤྱན་དུ་གྱུར་པས་བརྒྱ་བྱིན་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཐོབ་སྟེ་རང་གི་སེམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བས་ཚངས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་མེད་པར་རྒྱུ་བས་བྱ་དང་
མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་འཛིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པས་རི་དྭགས་སྤྲེའུ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེས་པར་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པས་མ་
དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོ་ཐམས་ཅད་སློབ་པས་ཕ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པས་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསོད་


[302B] །མཚན་རྣམས་ཀྱིས་ཀླུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱིས་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་
བའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་དང་ལྡན་པས་མི་དབུལ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐུར་བ་མི་གདབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་དབང་ཕྱུག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བ་
ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་།ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་
བསྟན་པ་དག་ལ་སེར་སྣ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་
འགྲུས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཅང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པས་


[303A]༄༅། །བློ་ལེགས་པར་དཀར་བ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཚངས་པའི་བླ་མ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་
པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །
ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུངས་ཐོབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་ཚད་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཕྲིན་ལས་གཞན་མི་མཛད་པར་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་རྒྱུན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུངས་ཐོབ་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བཟང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་བརྗོད་པ་མཛད་པ་ནི་
ཁྱོད་ཀྱིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ལྷའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བཟང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
འདི་ལ་ཡང་དག་པ་དོན་དམ་པར་ན་གང་དེ་ལྟར་བསྔགས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གང་ལ་ཁ་དོག་མེད་པ་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང། དབྱིབས་


[303B] གཟུགས་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །གང་ལ་གཟུགས་དང། ཁ་དོག་དང། དབྱིབས་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་བསྔགས་པ་ནི་བརྗོད་
པར་ནུས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བཟང་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བསྡུས་པ། ང་ཡི་བ་མ་མཆིས་པ་དང་
ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་མཆིས་པ། གང་གིས་ཀྱང་ཉེ་བར་སྤྲད་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ། གང་གིས་ཀྱང་གསལ་བ་མ་ལགས་པ་སྟེ། འདི་ལ་བརྩོན་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་
བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བརྩོན་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་དེ་དག་མངོན་དུ་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན་ས་
ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཆབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་སྟེང་ན་གནས་ཏེ། དེ་ལ་མི་གང་ཞིག་ཁྲོན་པའམ། ཁྲོན་པ་ཆེན་པོ་རྐོ་བ་དེ་ཆབ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་མི་རྐོ་བ་དེས་ནི་མི་རྙེད་པ་ལགས་སོ།།
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སུ་ཞིག་བརྩོན་པར་བགྱིད་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སུ་བརྩོན་པར་མི་བགྱིད་པ་
དེས་ནི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས། བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་


[304A]༄༅། །བགྱིའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ལ་ཆོས་དེ་དག་མངོན་དུ་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། སྐྱེས་བུ་དམུས་ལོང་
གིས་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་རྣམས་མི་མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པས་ལྡོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་
རྣམས་མི་མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། སྐྱེས་བུ་མིག་དང་ལྡན་ཡང་སྣང་བ་མ་མཆིས་ན་མི་མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་ལྷའི་མིག་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཀྱང་དེ་དག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མན་ངག་མ་མཆིས་ན་མོས་པར་མི་འགྱུར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། ལྷའི་མིག་ལ་སྣང་བས་བགྱི་བ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བགྱི་བ་ལ་ཡང་དག་པར་རྗེས་
སུ་བསྟན་མི་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན་མངལ་ན་མཆིས་པའི་སེམས་ཅན་ནི་མི་གདའ་མི་མཐོང་ཡང་སྐྱེ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མི་མཐོང་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ་


[304B] རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་ཅན་ལ་ཤིང་ལྗོན་པ་གང་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་བར་མ་དོར་ཆགས་པའམ། སྐམ་པར་མི་འགྱུར་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་
ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པ་གང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་མི་འཇིག་ཅིང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། གང་གི་
ཚེ་འཁོར་ལོ་ས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང། གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང། རྟ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང། བུད་
མེད་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་དང། བདུན་པ་བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བ་
དེའི་ཚེ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་དང། ཐབས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། གང་གི་ཚེ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་རྒྱུ་བ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེའི་
བྱམས་པ་ཐ་དད་པ་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་སྦྱིན་པ་དང། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང། དོན་


[305A]༄༅། །སྤྱད་པ་དང། དོན་མཐུན་པས་སེམས་ཅན་དག་སྡུད་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་ཐ་དད་པ་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། གང་གི་ཚེ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མདུན་ཁང་ན་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་འཐབ་པ་དང། རྩོད་པ་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་འཕེལ་བའི་གཏམ་གྱི་སླད་དུ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་འཐབ་པའམ། རྩོད་པའི་གཏམ་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། གང་གི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གནས་པར་འགྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཐོག་མར་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དང། རྒྱ་མཚོ་
ཆེན་པོ་གནས་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ལྷག་པའི་
བསམ་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོར་ཐོག་མར་གནས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། གང་གི་ཚེ་གདུགས་འཆར་བ་དེའི་ཚེ། རི་གང་དག་མཐོ་བ་
དེ་དག་ལ་ཐོག་མར་འོད་ཟེར་འབབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོགས་མར་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ། སེམས་ཅན་གང་


[305B]བ་དེ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང། རྩྭ་དང། ཤིང་
གལ་པ་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་ནི་སས་བཟེད་དེ། ཐམས་ཅད་ལས་བཅུད་མཉམ་དུ་གཏང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་གཟུངས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བསམ་པའི་གཏོང་བས་སེམས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པར་གཏོང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་རྒྱལ་པོ་
བཟང་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། ལྷའི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་དགོད་པ་བསྟན་པ་འདི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ལྷའི་
བུ་རྩྭ་དང་ནགས་ཚལ་ཇི་སྙེད་པ་དང། མིང་གི་བརྡ་དང། ཆོས་ཀྱི་བརྡ་དང། སྒྲའི་བརྡ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དང། གཟུགས་དང། ཁ་དོག་གི་བརྡ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་
ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང། མིང་དང་གཟུགས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་
སྤྱོད་པ་ཟས་སྐོམ་ཇི་སྙེད་པ་དང། ལྷའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུངས་ཐོབ་པའི་དཔེ་དགོད་པར་བསྟན་པ་ཡང་དེ་སྙེད་དོ་།ལྷའི་བུ། གཟུངས་ཐོང་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[306A]༄༅། །དཔའི་ཚིག་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་སུ་སྣང་བའམ། སྒྲའམ། དྲིའམ། རོའམ་རེག་བྱའམ་
ཆོས་སུ་སྣང་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་གང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་མེད་དོ། །དེ་ལ་གཞན་ལས་ཐོས་པ་ལ་རག་ལས་པའི་སྤོབས་པ་མེད་དོ། །གཞན་གྱི་དོར་ལྟ་བ་ལ་རག་
ལས་པའི་བསྟན་པ་མེད་དོ། །དེ་མི་ཟད་པ་དང། མཐའ་ཡས་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་སྔོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་
དོ༑ ༑ཆགས་པ་མེད་དོ། །ལུས་ལྕི་བ་མེད་དོ། །སེམས་ཞུམ་པ་མེད་དོ་།དེ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་གི་སྤྱན་སྔར་སྟོན་ཀྱང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་
རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་གཟུངས་དང། ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། སྤོབས་པ་ཐོབ་བོ། །དེ་སྟོན་ཀྱང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར། ཀུན་ཏུ་ཞུམ་
པར་མི་འགྱུར་ཞིང། བཟློག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཆགས་པ་མེད་པ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྔོ་བ་ཡིན་ནོ་།གསུམ་གང་ཞེ་ན། བདག་ལ་ཆགས་
པ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང། ཆོས་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་


[306B] དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །མི་ཟད་པ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་མི་ཟད་
པ་དང། ཡི་གེ་མི་ཟད་པ་དང། བསྟན་པ་མི་ཟད་པའོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་གསུམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། སྤོབས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང། ཆོས་ཀྱི་དོན་གྱི་བྱིན་རླབས་དང། ཆོས་
ལ་འཇུག་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་སོ། །དགའ་བ་གསུམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགའ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དགའ་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་ཆད་པས་དགའ་བའོ། །
མྱུར་བ་གསུམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་མྱུར་བ་དང། བློ་གྲོས་མྱུར་བ་དང། རྟོགས་པ་མྱུར་པའོ། །གཟུངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པའི་དཔེ་དགོད་པ་མི་ཟད་པ་
བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་བརྒྱས་གཟུངས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །གཟུངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པའི་དཔེ་དགོད་པའི་མི་ཟད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་
ཉི་ཤུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སླད་མའི་ཚེ་སླད་
མའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ལ་ཅི་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སྤྱོད་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་


[307A]༄༅། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་ཟླ་བ་ལས་ཆོས་སྦ་བ་དང། བསྲུང་བའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་
གང་དག་ཐོས་པ་དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་དྲན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དྲན་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱས་[*KYIS]བཀའ་སྩལ་པ་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་
དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྦ་བ་དང། བསྲུང་བའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་འཁོར་འདི་ལ་རྗོད་ཅིག་
དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་
ཏེ༑ གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཏདྱ་ཐཱ། ཛ་ཡེ་ཛ་ཡ་མ་ཏི། ཛ་ཡ་ཤ་ཏྲུ། ཨ་ལེ་ཨ་མ་ལེ། ཨ་ལུ་ལི་ཏེ། མ་མེ་མ་མ་མ་ཏི། ན་མ་སན་དཧི། ཨུད་ཏ་མེ་
ཨུད་ཏ་མ་ཏི། ཨུད་ཏ་ར་ནི། ཨ་རེ་ཨཱ་ར་མ་ནི། ཨཱ་རི་ཤ་མ་ནི་ཨཱ་མའུ་ལེ། ཨ་མའུ་ལ། ཨ་བདཏྟི་ཏེ། མའུ་ལ་ཨ་ནུ་ག་ཏེ། ཨད་ཊེ་མད་ཊི་མད་ཊི་ཏེ་ཨཱ་དི་མཱ་ཌི། མཱ་ཊི་ཏེ་
ཁུ་རུ་ཁུ་རུ་སན་དཧི། དྷརྨ་ཨ་ནུ་ག་ཏེ། དྷརྨ་དཀྵེ་དྷ་རྨ་པྲ་བེ་ཤ། ས་རེ་ས་རེ་ས་རེ་ཨ་བེ་དཧེ། བེ་དྷ་སན་དཧི། ཨི་ཧི་ཨེ་ཧ་ནི། ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ག་མ། བདུད་རྣམས་ཚར་གཅོད་པ་མུ་


[307B] ཆོས་ལ་གནོད་པར་སེམས་པ་རྣམས་རྨུགས་པར་བྱེད་པ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སེལ་བ། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམས་འབར་བར་བྱེད་པ། ཆོས་སྨྲ་བ་
རྣམས་ཀུན་དུ་བསྲུང་བ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཛུད་པ། བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ། འཁོར་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་ལ་
ལུས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསམས་པ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བལྟ་བ། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་རྣམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང། གསང་
སྔགས་ཀྱི་མཚམས་འགུག་པ། བརྗོད་པ་ཤེས་པ། ཆད་པ། མི་ཐུལ་བ་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཆུད་ཟ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་གསང་སྔགས་
ཀྱི་གཞི་འདི་དག་ཡོངས་སུ་བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་འདི་ན་བདུད་གང་དག་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དཔུང་དང་བཅས། གཡོག་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གན་དུ་ལྷགས་ནས་ལུས་བཏུད་ཏེ་ཐལ་མོ་
སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་སུའི་ཁའི་སྒོ་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་འདི་དག་བྱུང་བ་དེ་ལ་རིམ་


[308A]༄༅། །གྲོ་བགྱིའོ། །བསྙེན་བཀུར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་འདི་དག་གི་དཔལ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བཟོད་
པར་རྔོ་མ་ཐོག་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སྦ་བར་བགྱིའོ། །གླགས་ལྟ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཚར་གཅད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཞི་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཛ་ཡེ་དུར་ཛ་ཡེ། ཛ་ཡ་མ་ཏི་
ཤ་མེ་ཤ་ཏྲུ་ནིར་གྷཱ་ཏ་ནི། ཨ་མའུ་ལེ། མའུ་ལ་པ་རི་ཚིན་ནེ་མཱ་རཱ་སཻ་ནྱ་བི་ཏྲཱ་ས་ནི། མུག་ཏེ་མུག་ཏ་བ་ཏི་ཤུད་དཧེ། ཨ་བཧེ་དཧེ། བྷ་ཡ་མོ་ཙ་ནི། བ་རོ་ཧ་ར་ནེ། ཏད་དེ་བི་དཡེ་བིདྱ་
བ་རོད་ཏ་མེ། ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཚར་གཅོད་པ། །ཆོས་སྨྲ་བ་དག་ཀུན་སྡུད་པ། །ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ནི་ཀུན་བསྲུང་བ། །རིག་སྔགས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་གསུངས། །ཨ་མ་ཨ་མ་མེ་
མ་མེ། མ་མ་ཚེ་དེ། ཨརྠེ་ཨརྠ་ནི། སྟ་ར་ཎེ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་དགུག་པའི་ཚིག་རྣམས་སྨྲས་པའོ། །དྷཱི་རེ། དྷཱི་ར་བ་ཏི། གུ་བ་ཏེ། ཤུ་བཧེ་ཤུ་བྷ་བ་ཏི། ས་མེ། ལྷའི་
དཔང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འདིར་དགུག་པར་བྱས་པའོ། །མཻ་ཏྲི་སོ་མ་བ་ཏི། ཀྵཱ་ན་ཏི། ཀྲི་པ་ཀ་རུ་ཎོ་ད་ཧྲི་ཏེ། པྲཱི་ཏེ། ཨུ་པེ་ཀྵ་སམ་པན་ཏེ། ཚངས་པ་ཡང་འདིར་དགུག་པར་བྱའོ། །


[308B] བི་ར་ཊི། ཁ་ཁེ་ཨ་མའུ་ལེ། མའུ་ལ་ཤོ་དྷ་ནི་བདུད་ནི་ཚུར་གཅད་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གསང་སྔགས་གཞི་ནི་འདི་དག་སྨྲས། །མདོ་སྡེ་ལེགས་པར་བཤད་པ་འདི། །མི་ཡི་
དབང་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས། །གང་ཚེ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ནི། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་སྤྱོད་པར་འགྱུར། །གསང་སྔགས་འདི་དག་རབ་བརྗོད་པས་།ས་ནི་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར། །བདུད་རྣམས་
ཐམས་ཅད་ལྷགས་གྱུར་ཏེ། །འདི་སྐད་ཀྱི་ནི་ཚིག་སྨྲས་སོ། །ཕྱི་མའི་དུས་ན་མདོ་སྡེ་འདི། །གང་དག་ལག་ཏུ་མཆི་འགྱུར་བ། །ཆོས་སྨྲ་མཁས་པ་དེ་དག་ནི། །བདག་ཅག་རྣམས་
ཀྱིས་བསྲུང་བར་བགྱི། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསང་བ་བའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གསང་བ་བའི་བདག་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་འདི་ནི་སུས་ཀྱང་རྣམ་པར་དཀྲུག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསང་བ་པའི་
བདག་པོ། ངས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ། འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིག་པ་དང་
ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་


[309A]༄༅། །རིན་ཆེན་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་གསུང་རབ་ལ་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་
མཐུ་ཆེ་བ་ཤེས་རབ་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་དང། བདེན་པས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་འདི་དག་
བཟུང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་བསྐལ་པ་ཕྱེད་ཚང་བར་རྗེས་སུ་བསྐོར་ནས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན། བདུད་བྱེ་བ་
ཁྲག་བརྒྱ་འཁོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་ཟླ་བ་དེ་བཞུགས་སམ། འོན་ཏེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ལགས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་ཟླ་བ་དེ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་
བཅུ་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཁྲི་ཐུབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་


[309B]ཁྲོས་ཤིང་དངང་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་འདི་དག་གིས་དེ་དག་བཏུལ། ལེགས་
པར་ཡོངས་སུ་བཏུལ་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ང་དང། གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རིན་ཆེན་ཟླ་བ་དེའི་གསུང་རབ་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་བྱུང་སྟེ། ང་ནི་ཤེས་རབ་འཕགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ནི་བདེན་
པས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ངེད་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐུན་པར་བག་ཡོད་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་པ་དག་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་སོ།།
བླ་མར་བྱས་སོ། །རིམ་གྲོར་བྱས་སོ། །མཆོད་པར་བྱས་སོ། །ཞི་བའི་བློ་གྲོས། དེ་ལྟར་ན་གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་འདི་དག་ནི་བདུད་ཚར་གཅད་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
གཟུང་བའི་ཕྱིར་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་ལ་གཟིགས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གྲོགས་པོ་དག་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་བསྒྲུབས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང། ཡོངས་


[310A]༄༅། །བསྲུང་བར་ཁྱེད་ཀྱི་ནང་ནས་སུ་སྤྲོ། དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ལངས་
ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །
ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་སྤང་བགྱིས་ལ། །རྣམ་པར་སྨིན་ལ་མི་རེ་བར་།འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས་གསུངས་པ་ཡི། །མདོ་སྡེ་འདི་ནི་གཟུང་བར་བགྱི་།རྒྱལ་པོ་བཟང་ལ་སོགས་པ་
ལྷའི་བུ་ལྔ་སྟོང་གིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །
དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་སླད་དུ། །སྙིང་རྗེ་བརྟན་པར་བསྐྱེད་ནས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟུངས་ཟབ་པ་ཡི། །མདོ་སྡེ་འདི་ནི་གཟུང་བར་
བགྱི། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་གཙུག་ཕུད་ཅན་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་སྨྲས་སོ། །ནད་ཀུན་ལས་ནི་ཐར་
བགྱིད་པ། །མདོ་འདི་སྨན་དང་འདྲ་བ་ལགས། །སྟོན་པ་ལགས་པར་སེམས་བསྐྱེད་དེ། །བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་གཟུང་བར་བགྱི། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་ལ་འདས་ལ་གསང་བ་པའི་


[310B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྐལ་པ་གྲངས་མ་
མཆིས་པར་བསྒྲུབས་པ་འདི་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཡང་སྨྲས་སོ། །ཆོས་འདི་ཡི་གེ་མ་མཆིས་ན། །མི་ཡི་དབང་པོས་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །ཡི་གེ་རྣམས་
ཀྱིས་རབ་བཤད་པ། །ད་ནི་བདག་གིས་གཟུང་བར་བགྱི། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚངས་པ་གཙུག་ཕུད་ཅན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཚངས་པ། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་མཆོད་པ་དང། རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པའོ། །མཆོད་པའི་ལས་བླ་ན་མེད་པའོ། །བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་བའོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་དང། གང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་
སྟེ༑ ཚངས་པ། གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཚངས་པ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པར་བཞུགས་
པས་མཆོད་པའི་དངོས་པོ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསྐལ་པའི་བར་དུ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཐར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚངས་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་


[311A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་བླ་ན་མེད་པས་མཆོད་པ་བྱེད་འདོད་པས་མཆོད་པའི་དངོས་པོ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་
མཆོད་པར་བྱའོ། །ཚངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་འདས་པ་དང། མ་བྱོན་པ་དང། ད་ལྟར་
བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ལས་
ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་ཆོས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བྱའི། །ཟང་ཟིང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་ནི་མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་མཆོག་ཏུ་བཤད་དོ། །
དམ་པར་བཤད་དོ། །ཕུལ་དུ་བཤད་དོ། །ཚངས་པ། ངས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ་འདས་པའི་དུས་ན། ང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་བློ་གྲོས་ལྡན་ཞེས་
བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་ན་ང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཐོས་ནས་བཟུང་བ་དང། ང་སད་ནས་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། བདག་གིས་གཏེར་ཆེན་པོ་
ཞིག་རྙེད་དོ་སྙམ་ནས། ངས་གཏེར་ཆེན་པོ་རྙེད་དོ་ཞེས་སྐད་ཆེར་ཕྱུང་བ་དང། ངའི་ཕ་མ་གཉིས་ན་རེ། གཞོན་ནུ་གཏེར་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །ངས་ཕ་མ་གཉིས་ལ་ཚིགས་སུ་


[311B] འཇིག་རྟེན་གཏེར་ཆེན་རྣམས་ནི་རྒྱལ་པོ་དང། །རྐུན་པོ་མེ་ཆུས་བསླུས་པས་ཟད་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གཏེར་ནི། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་
མང་པོར་ཆུད་མི་ཟ། །སེམས་ཅན་དོན་བརྩོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ནི། །ཚུལ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་སེམས་གང་ཡིན་དང། །རྟག་ཏུ་བག་ཡོད་འཆི་མེད་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །ཡོངས་སུ་
འཛིན་མེད་བདེ་བ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། ཚངས་པ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ངས་རྨི་ལམ་དུ་ཐོས་ཏེ། ཚངས་པ། ངས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བརྒྱད་སྟོང་ནི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པར་བྱས་སོ། །ཚངས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གང་དག་ཐོས་པ་ལ་
བརྩོན་པ་དང། བརྩོན་ནས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དང། བསྒྲུབས་པ་ལ་གནས་ནས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་དག་གིས་གཏེར་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚངས་
པ༑ ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང་ཐོས་པ་ཚོལ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་སྟེ། གཉིས་
པོ་དེ་དག་གོ། ཚངས་པ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་རྒྱུན་མ་བཅད་ཅིག་ཚངས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་


[312A]༄༅། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་གྱིས་ཤིག་ཚངས་པ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་འབྱུང་བར་འགྱུར་
བ་དེ་དག་དེ་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སེམས་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེར་ཁྱོད་བཏང་སྙོམས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཚངས་པ། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་དུས་འདི་ན་སུ་ཞིག་ཉིན་
གཅིག་གམ། མཚན་གཅིག་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཆེས་མང་གི་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་སུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་
དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དུས་ངན་པ་འདིར་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སུ་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་
སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་ལེའུ་ཀླུའི་གཟུངས་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་འདི་ལོང་ཞིག་།གཟུང་ཞིག་ལྷོགས་ཤིག་
གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིག་ཀུན་དགའ་བོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཁྱོད་ལ་ཡོངས་སུ་གཏད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པ་འདི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་ལ་མ་བཤད་ཅིག་ཀུན་དགའ་བོ། སེམས་ཅན་དམན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ནི་འདི་ལ་མགོ་རྨོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་


[312B] དེ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཅང་ཤེས་པ་སྦྱངས་པ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཆོས་འདི་དག་གི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་མ་གཏོགས་
ཏེ༑ དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྒྱུད་འདི་ཐོས་ན་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།
བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས། བདག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བླངས་ལགས་ཏེ། མཐུ་ཅི་མཆིས་པས་རྡོ་ཅི་ཐོག་ཏུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བཤད་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ལངས་པ་འདི་དག་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་
ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱོད་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སྟོན་པ་ན་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་ཤ་སྟག་གོ་གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས། འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་
ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་


[313A]༄༅། །བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་འདི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་ཀུན་དགའ་བོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སའི་སྟེང་ནས་བཟུང་སྟེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་རིན་
པོ་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཏེ། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བབས་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལེགས་པར་བཏོན་ཏེ། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་
གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བཤད་ན། འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསྟན་
པའི་ལེའུ་དང། བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ལེའུ་འདི་བསྟན་པ་ན་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུས་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགུ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ནི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་།སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་
ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་གོ་དགེ་སློང་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་དག་ནི་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །ལྷ་བརྒྱ་སྟོང་དག་


[313B]རབ་ཏུ་ཕབ་སྟེ། འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཀྱང་སྨྲས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། གསང་པ་པའི་བདག་པོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དང། ལྷའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བཟང་དང། རྒྱལ་པོ་
མ་སྐྱེས་དགྲ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང། དགེ་སློང་དེ་དག་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་
ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ་།དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ།། །།འཕགས་པ་དཀོན་
མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ། གསུམ་པ་
རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང། དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང། མུ་ནེ་ཝརྨ་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙྪ་བ་བན་དཧེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ། སྐད་གསར་བཅད་
ཀྱིས་ཀྱང་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།
