
[180A] །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སཱ་ག་ར་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་པ་རི་པྲྀཙྪ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ་
བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་
ལོ༑ ༑འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་བརྒྱད་སྟོང་གི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པ། རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ། གཟུངས་དང་མདོ་
སྡེ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤོབས་པས་མགུ་བར་བྱེད་པ། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་


[180B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པ་ལམ་པས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་ལ་
སྙན་པར་བརྗོད་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ། བདུད་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་
པར་སྒྲུབ་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་པའི་ལས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་གོས་པ་
ལུས་དང་དག་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སྤྲོ་བའི་གོ་ཆ་བགོས་པ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་
པོས་ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ། སེངྒེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་བསྒྲགས་པ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལྷུན་པོ་དང་རི་རབ་དང། ལྷུན་པོ་ཆེན་[?]པོ་དང། ལྷུན་པོའི་རྩེ་


[181A]༄༅། །འཛིན་དང། ལྷུན་པོ་མར་མེའི་རྒྱལ་པོ་དང། ལྷུན་པོ་བརྩེགས་པ་དང། ལྷུན་པོའི་རྒྱལ་མཚན་དང། ལྷུན་པོའི་རྒྱལ་པོ་དང། ལྷུན་པོའི་རྩེ་མོ་རྡོབ་པའི་རྒྱལ་
པོ་དང། འབྲུག་སྒྲ་དང། རྔ་སྒྲ་དང། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་དང། རིན་ཆེན་ཏོག་དང། རིན་ཆེན་རྩེ་མོ་དང། རིན་ཆེན་དཔལ་དང། རིན་ཆེན་འབྱུང་དང། རིན་ཆེན་འོད་དང། རིན་ཆེན་
ཁར་བ་ཅན་དང། རིན་ཆེན་རྩེ་མོ་དང། ལག་ན་རིན་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་དང། རིན་ཆེན་དྲ་བ་དང། རིན་ཆེན་བཀོད་པ་དང། རིན་ཆེན་འོད་དང། རིན་ཆེན་གླིང་དང། རིན་ཆེན་སྒྲོན་མ་དང་
ལག་ན་རིན་ཆེན་དང། དགའ་བྱེད་དང། ཆོས་ལ་དགའ་བ་བཀོད་པ་དང། བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་དང། མཚན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བརྒྱན་པ་དང། ཚིག་བཀོད་པའི་འོད་དང། ཚིག་
རྣམ་པར་དག་པའི་འོད་དང། གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེ་དང། ལྷ་བརྩེགས་དང། རིན་ཆེན་བརྩེགས་དང། འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་དང། མེ་ལྕེ་དང། སྐར་མ་ལ་དགའ་བ་དང། ཟླ་འོད་
དང། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང་གསེར་བཟང་རྣམ་དག་འོད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་མི་
འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་དང། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དང། འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་སེམས་


[181B] བཟང་སྐྱོང་ལ་སོགས་བ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་
བྱིན་ལ་སོགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་དང། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རབ་འཐབ་བྲལ་ལ་སོགས་པ་འཐབ་བྲལ་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་སུ་དགའ་ལྡན་ལ་སོགས་
པ་དགའ་ལྡན་གྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རབ་འཕྲུལ་དགའ་ལ་སོགས་པ་འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་དང། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་བྱེད་ལ་སོགས་པ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་
ལྷ་རྣམས་དང། ལྷའི་བུ་དེད་དཔོན་ལ་སོགས་པ་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང། རབ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་པའི་ལྷ་རྣམས་
དང། མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚངས་ཆེན་གྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་འོད་གསལ་ལ་ལ་སོགས་པ་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དགེ་
རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་འབྲས་བུ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གནས་གཙང་
མའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་དང། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དྲི་མེད་འོད་ལ་སོགས་པ་འོག་མིན་གྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སྒྲ་གཅན་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་


[182A]༄༅། །དྲུག་ཁྲི་དང། མི་འམ་ཅིའི་རྒྱལ་པོ་ལྗོན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འམ་ཅིའི་རྒྱལ་པོ་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང། དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོ་ཕྲེང་ཐོགས་ལ་སོགས་པ་དྲི་ཟའི་རྒྱལ་
པོ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང། བྱའི་རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་བཞི་སྟོང་དང། དེ་མ་ཡིན་པའི་ལྷ་དང་
ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་འོག་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་སྟོང་དག་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ་།དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་སྟོང་ཕྲག་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཅིང། ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀོད་པས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པའི་སེངྒེའི་ཁྲི་
ལ་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནས་གྱེན་དུ་འཕགས་པ་བཞིན་དུ་བཞུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དགེ་སློང་
གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ་ལམ་མེ། ལྷན་ནེ། ལྷང་ངེ་ངེ་ཞིང་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་དེ་ལྟར་འདུས་པའི་འཁོར་དེའི་ནང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལྟར་བཞུགས་པའི་སྟེང་
གི་བར་སྣང་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་དང་ལྡན་ཞིང་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་དེས་ཐམས་


[182B]ཀུན་ཏུ་ཁེབས་པར་གྱུར་ཏོ། །རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་དེ་ལས་ཀྱང་མུ་ཏིག་ཁ་དོག་དུ་མའི་རྒྱན་ཕྲེང་འབུམ་ཕྲག་དུམ་འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་
ཏིག་དཀར་པོ་དང། མུ་ཏིག་དམར་པོ་དང། མུ་ཏིག་དྲི་མ་མེད་པ་དང་གསེར་ལྟ་བུའི་མུ་ཏིག་དང། ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་མུ་ཏིག་དང། པདྨ་ལྟ་བུའི་མུ་ཏིག་དང། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་མདོག་
ཅན་གྱི་མུ་ཏིག་རྣམས་འཕྱང་ངོ། །མུ་ཏིག་གི་རྒྱན་ཕྲེང་དེ་དག་ལས་ཀྱང་འོད་ཟེར་དག་བྱུང་ངོ། །འོད་ཟེར་དེ་དག་ལས་ཀྱང་མེ་ཏོག་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ། ཁ་དོག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་
དྲི་ཞིམ་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་གི་ཆར་མངོན་པར་བབ་བོ། །མེ་ཏོག་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཐམས་ཅད་པུས་མོ་ནུབ་པ་ཙམ་དུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །བར་སྣང་
ལའང་འབྲུག་སྒྲ་ཆེན་པོ་བསྒྲགས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཨ་ག་རུ་དང་ཙནྡན་གྱི་ཕྱེ་མ་དག་དང། ཙནྡན་དུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱེ་མ་དག་གི་ཆར་ཡང་བབ་བོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ངས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་
ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ་བཅོམ་ལྡན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྔོན་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་འདི་ལྟ་བུ་གདའ་བ་འདི་དག་སུའི་སྔ་


[183A]༄༅། །ལྟས་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་
བུ༑ འདི་ནི། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟར་འོང་བ་དེའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་རིང་པོ་མ་
ལོན་པར་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཀླུ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་དང། ཀླུའི་བུ་མོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་ཏེ་མེ་ཏོག་དང། བདུག་པ་དང། སྤོས་
དང། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང། བྱུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང། གོས་དང་གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་ཐམས་ཅད་དང། སིལ་སྙན་དང། ཕེག་རྡོབ་པ་དང། གླུ་དབྱངས་བརྒྱ་
སྟོང་དག་ལེན་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཐོགས་པའི་མེ་ཏོག་དང། བདུག་པ་དང་
སྤོས་དང། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང། བྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བདན་ལ་སོགས་པ་དང། སིལ་སྙན་དང་ཕེག་རྡོབ་པ་དང། གླུ་དབྱངས་རྣམས་
ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང། གཉེན་འདབ་ཀྱི་འཁོར་དང་བཅས་པས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་


[183B] །འཇིག་རྟེན་དག་ན་འཇིག་རྟེན་ཕན་པར་བཞེད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཆོད་འཇིག་རྟེན་མིག་སྦྱིན་པ། །འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་འཇིག་རྟེན་
དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པདྨ་ཆུས་མི་ཆགས་པ་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་སྤྱན་གསུམ་མངའ་བ་འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་སྦྱིན་མཛད་པ། །འཇིག་རྟེན་ཉི་མ་རྐྱེན་ལ་
མཁས་པ་འཇིག་རྟེན་གཙོ་བོ་ཁྱོད་ལ་དེ་རིང་བདག་ཕྱག་འཚལ་།དུལ་ཞིང་དུལ་བས་ཡོངས་བསྐོར་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་སྦྱིན་པ་རྣམས་དང་དུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས། །འདྲེན་པ་
ཉོན་མོངས་རྡུལ་དང་མུན་པ་དང་ནི་དྲི་མ་ཐ་བ་བསྲེགས་ཤིང་མྱུ་གུ་བསྲེགས། །སྙིང་རྗེས་ནོར་གྱི་གཙོ་བོ་བདུན་པོ་སྦྱིན་པར་མཛད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པས་འཕགས། །
བསོད་སྙོམས་ཞིང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་རྩ་ལག་བརྟན་པོ་ཁྱོད་ལ་བདག་ནི་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྨིན་མཚམས་མཛོད་སྤུ་འབར་བ་མེ་ཏོག་ཀུནྡ་ཟླ་བ་དུང་མདོག་
འདྲ༑ ༑འདི་ན་ཚངས་པའི་གནས་ན་འཁོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱི་གཙུག་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཟླ་བ་ལྟ་བུའི་ཞལ་ནས་བྱུང་བའི་རྨད་བྱུང་འོད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་སྣང་བར་
མཛད༑ ༑དེ་ཡིས་རེག་པར་གྱུར་པའི་དབང་གིས་མཚམས་མེད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡིད་འོང་ཚིག་སྟེ་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱང་ཚིམ་པར་


[184A]༄༅། །བགྱིད༑ ༑ལྷ་དང་མི་ཡི་སྒྲ་སྐད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་དག་ལ་གཙང་བ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མུན་པ་རྡུལ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བགྱིད་
ཅིང་ཤེས་རབ་གསལ་བར་བགྱིད། །དགའ་དང་མགུ་བགྱིད་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་པར་བགྱིད་ཅིང་ཐར་པ་ཡང་དག་སྟོན་པ་ལགས། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དུས་གསུམ་གཏོགས་པ་
ཐོགས་པ་མ་མཆིས་གར་ཡང་ཆགས་པ་མ་མཆིས་ཏེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་དམ་པ་མ་ལུས་ཐུགས་སུ་ཆུད། །གང་དག་གིས་ནི་དབང་པོ་
བསམ་པ་དག་དང་འགྲོ་དང་ཐར་པ་ཐ་དད་ཇི་འདྲ་བ། །ཐམས་ཅད་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་སླད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཤིང་
རྒྱལ་དྲུང་དུ་གླགས་བལྟའི་ཕྱིར་བརྩོན་བདུད་རྣམས་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྙེད། །ཁྱོད་ཀྱི་ཐད་དུ་ལྷགས་པར་གྱུར་ཀྱང་གནས་ལས་མ་གཡོས་ཐུགས་བརྩེར་ལྡན་པའི་བློ་མངའ་བ། །
མངའ་བདག་ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དཔལ་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་བྱམས་པས་ཕམ་པར་མཛད། །དེ་སླད་མི་རྣམས་སུ་ཞིག་དེང་འདིར་ཁྱོད་ལ་མཆོད་པའི་སླད་
དུ་ཁྱོད་ལ་ངོམ་པར་འཛིན། །མངའ་བདག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་བྱེད་པ་མེད་དང་ཡ་མ་བརླ་དང་ཟླ་བ་འདྲ་བ་དང། །དབུ་བ་གློག་སྤྲིན་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་འདྲ་ཞིང་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་


[184B] །གང་ལ་རྒྱུ་མེད་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་དེ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་བདག་མེད་དེ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བའི་འདོད་པ་ལྔ་བསྐྱེད་མཛད་པས་མངའ་བདག་ཁྱོད་ནི་ཐར་པ་ལགས་
པར་འོས། །གང་གི་དོན་དུ་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་མང་པོར་དཀའ་བ་རྣམས་ནི་བསྟེན་པ་དང། །གང་གི་དོན་དུ་རྟག་ཏུ་འགྲོ་ལ་ཕན་མཛད་འདྲེན་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་མཛད་པ་དང། །
གང་གི་དོན་དུ་སྦྱིན་དང་ཡང་དག་སྡོམ་དང་དུལ་དང་བཟོད་པ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པ་ཡི། །རྣམ་འདྲེན་ཁྱོད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དེ་ནི་རྫོགས་པར་གྱུར། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་
པོ་རྒྱ་མཚོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཞུས་ནས་
ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐབས་ཕྱེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་
ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུ་བར་འཚལ་ལོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཁྱོད་ཅི་དང་ཅི་
འདོད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲིས་ཤིག་དང། ངས་དྲི་བ་དྲིས་བ་དེ་དང་དེ་ལུང་བསྟན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲི་བ་ལུང་བསྟན་པའི་


[185A]༄༅། །སྐབས་ཕྱེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ངན་འགྲོ་དང། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་དང། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་འདས་པ་དང། ལྷ་དང། མིའི་སྐྱེ་བར་འགྲོ་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཐོབ་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་དང་འཚམ་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་པ་འཐོབ་པ་ལགས་
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དད་པ་དང། དགའ་བའི་ཤས་ཆེ་བ་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྟོན་པ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སྤངས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབོགས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། ཆོས་འཚལ་བ་
དང། ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བས་དགའ་བ་དང། ཐོས་པ་ཚོལ་བས་ཆོག་མ་འཚལ་བ་དང། ཐོས་པ་སྒྲུབ་པས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མོས་པ་དང། ནགས་དང། ནགས་འདབས་ན་རྒྱུ་བ་དང། འཕགས་པའི་རིགས་དང། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོ་


[185B] རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེས་ཟབ་
མོའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་དང། ཆད་པ་དང་རྟག་པར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞུགས་པ་དང་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལགས། བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་དང། སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང། བསམ་པ་དང། ཆོ་ག་འཚལ་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བ་དང། གཟུང་བ་དང། བཀླག་པ་དང། བརྡ་སྤྲོད་པ་ལ་མཁས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བདུད་ཀྱིས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་
བཅོམ་པ་དང། སྐྲག་པ་དང། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་དང། བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང། ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་


[186A]༄༅། །ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་སེམས་པ་ནི། ཀླུའི་བདག་པོ་
ལེགས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ་ཀླུའི་རྒྱལ་
པོ་རྒྱ་མཚོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ངན་འགྲོ་དང། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་མེད་པ་དང་
དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་ཐམས་ཅད་སྲུང་བ་དང། གཞན་གྱི་ཉེས་པ་མི་གླེང་ཞིང་བརྙས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། བདག་གིས་འཁྲུལ་པ་རྟོག་པར་བྱེད་
ཀྱི༑ གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་རྟོག་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ངན་འགྲོ་དང། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་
ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་ཁོམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་


[186B] སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་བསྔགས་པ་རྒྱུན་དུ་བརྗོད་པ་དང། ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་གཡེང་པར་མི་བྱེད་
པ་དང། གཞན་དག་གི་འགྱོད་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་འགྱོད་ཅིང་འདུག་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྱོད་པ་སེལ་བ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་ཁོམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལྷ་དང། མིའི་སྐྱེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་
ཞེ་ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་ཞིང་གཞན་དག་ལའང་སྒྲོག་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་མི་གཏོང་ཞིང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། སྨོན་ལམ་ལ་
བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ལྷ་དང། མིའི་སྐྱེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་
ཏེ༑ བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་


[187A]༄༅། །བསྔགས་པ་རྒྱུན་དུ་བརྗོད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྟ་བ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་
འཛུད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པ་ཐོས་པ་དེར་སྐྱེ་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང། རྒྱུད་ཞུམ་པ་མེད་ཅིང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་དང། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདོད་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་
ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྒྱུ་མེད་པ་དང་གཡོ་
མེད་པར་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ལ་གཅེས་པ་དང་གུས་པ་དང་རི་མོ་བྱེད་པ་དང། བཀའ་བློ་བདེ་ཞིང་གསོ་སླ་ལ་དེས་པ་དང། ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་སྲི་ཞུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་
པོ༑ ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་འཚལ་བའི་ཡུལ་དུ་གནས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་བརླང་ཞིང་གྱ་གྱུ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་བསལ་


[187B] གཞན་དག་གི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་བདེ་བར་སྦྱར་བའི་བར་དགའ་བ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཚལ་བའི་ཡུལ་དུ་
གནས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མོས་པའི་སྟོབས་དང་
བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྟོབས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བའི་སྟོབས་དང། ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་པའི་སྟོབས་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ་
ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་ན། དགའ་བའི་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུའི་སྟོབས་དང། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དགའ་བའི་ཤས་ཆེ་བར་
འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་མེད་
པ་ལ་མོས་པ་དང། བཟོད་པའི་སྟོབས་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ལ་ལེགས་པར་བརྩོན་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་


[188A]༄༅། །ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་དགེ་
བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན་ཕུང་པོ་གསུམ་གྱི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། བག་ཡོད་པར་གནས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་སོ། །གཞན་ཡང་
གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་མི་དགེ་བའི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་
ཡིན་ཏེ༑ ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་པ་དང། སྒྲ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་པ་དང། དྲི་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་པ་དང། རོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་
པ་དང༑ རེག་བྱ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ལྔ་པོ་ནི། དེ་དག་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་
ཡིན་ཏེ༑ ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་གྱི་ལུས་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡོན་ཏན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་གྱི་སྲོག་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་པ་དང་


[188B]ཡིན་པ་དང། དགེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་གྱི་ཚོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་
པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་གྱི་བདག་གི་དགེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དྲུག་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་འདོད་ཀྱི་གོས་ཚོན་
ཅན་གྱི་རྟགས་འཛིན་པ་ཙམ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཆོས་ཉན་པ་འདོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་གསང་ཚིག་ཉན་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཆོས་བསྟན་པ་འདོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཟང་ཟིང་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་འདོད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་སྒྲུབ་པ་འདོད་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་
བརྡ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉན་འདོད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་དག་
དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་།ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བས་


[189A]༄༅། །དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གཏམ་ལ་དགའི་ཐེག་པ་དམན་པའི་གཏམ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་
གཏམ་ལ་དགའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཏམ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་གཏམ་ལ་དགའི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་གཏམ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་
གཏམ་ལ་དགའི་འཁོར་བ་གཅད་པའི་གཏམ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང། ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲལ་བར་འབྱུང་བའི་གཏམ་ལ་དགའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་འཛིན་པའི་
གཏམ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང། ཆོས་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་རྣམ་པར་དག་པའི་གཏམ་ལ་དགའི་ཆད་པ་དང། རྟག་པ་དང། བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། སྐྱེས་
བུ་དང། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཏམ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་གཏམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་དགའི་དམིགས་པར་ལྟ་
བའི་གཏམ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་དམིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྒྱན་བཀོད་པའི་གཏམ་ལ་དགའི་ཞི་བ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པའི་གཏམ་ལ་མ་ཡིན་པ་
སྟེ༑ ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་


[189B]སུ་ཚོལ་བ་ན་ཆོག་མི་ཤེས་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐོས་པ་ལས་ཤེས་རབ་འབྱུང་བར་ཡང་དག་པར་
མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐོས་པས་འགྱོད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐོས་
པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐོས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོག་པར་འགྱུར་བར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་
ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐོས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བར་
ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐོས་པས་མི་འཇིགས་པར་འགྱུར་ལ་མི་འཇིགས་པ་ལས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཆད་པར་འགྱུར་བར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ཆོག་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ནི༑ དོན་གྱི་དབང་རྣམ་པ་གཉིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ཆོག་མི་ཤེས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བ་དང། ཆགས་པ་མེད་


[190A]༄༅། །པའི་གཟུངས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐོས་པ་སྒྲུབ་པས་མངོན་པར་འཕགས་པར་
འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་རྣམས་ལ་འདོད་པ་ཉུང་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་རྣམས་ལ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་དང། སྤྱོད་ལམ་རྣམས་ལ་དྲན་
པ་དང། ཤེས་བཞིན་དང། ཇི་སྐད་ཐོས་པ་ལ་ཤས་ཆེར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང། འདུ་འཛི་མེད་པས་བྱ་བ་ཉུང་བ་དང། སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་
གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བ་དང། བླ་མ་ལ་གུས་པ་དང། རི་མོ་བྱེད་པ་དང། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དག་པའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་
པོས་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་དང། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང། ཤེས་པས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་
པ་སྟེ༑ ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐོས་པ་སྒྲུབ་པས་མངོན་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ནི། ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདག་གིས་ལས་བྱས་པ་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་


[190B] བདག་གིས་བྱས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གི་སེམས་གཏོང་བར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། བདག་གྲོལ་ཟིན་ནས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཆིང་བ་དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཐར་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་སྟེ། ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི། ཐོས་པ་ཉུང་བའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་
བ་ནི༑ སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི། ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་ལམ་ལ་སེམས་ཅན་དགོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་
ཤེས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། གཞན་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པའོ། །རབ་ཏུ་


[191A]༄༅། །འབྱུང་བ་ནི། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་སྤོང་བའོ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞི་བ་དང། རབ་
ཏུ་ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་འཇུག་གོ་།རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་
པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་དགོད་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནགས་དང། ནགས་
འདབས་ན་རྒྱུ་ཞིང་བས་མཐའི་གནས་མལ་དག་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་བཞི་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བ་དང། མངོན་པར་
ཤེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་རབ་ཏུ་ཞི་བས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་མགུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ནགས་དང། ནགས་འདབས་ན་རྒྱུ་ཞིང་བས་མཐའི་གནས་མལ་དག་ན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། དོན་གྱི་དབང་རྣམ་
པ་བཞི་མཐོང་ནས་ནགས་དང། ནགས་འདབས་ན་རྒྱུ་ཞིང་བས་མཐའི་གནས་མལ་དག་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། དགོན་པ་དང་རབ་ཏུ་དགོན་པ་འདི་དག་ནི། སངས་


[191B] དགོན་པ་ན་གནས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་ནི། བདག་གིས་བྲེ་མོ་གཏམ་ཟེར་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་
གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང། བདག་གིས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་བསགས་ཀྱི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི། མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང། བདག་གིས་ནི། ཡོངས་སུ་
སྦྱང་བ་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུ་མ་དག་གི་རྗེས་སུ་བསླབ་དགོས་སོ་སྙམ་པ་དང། བདག་དགོན་པ་ན་གནས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ནས་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་
དང། གྲོང་རྡལ་དང། ལྗོངས་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། ཕོ་བྲང་འཁོར་དག་ཏུ་སོང་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་
དང་ལྡན་ན། ནགས་དང། ནགས་འདབས་ན་རྒྱུ་ཞིང་བས་མཐའི་གནས་མལ་དག་ན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི། འཕགས་པའི་རིགས་དང། སྦྱངས་
པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་ཕུལ་དང་རབ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། དགའ་བ་དང། མི་དགའ་བ་
རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་འདུ་འཛིའི་བྱ་བ་མེད་པ་དང། སེམས་རག་ལས་པ་མེད་ཅིང་གང་དུ་འདོད་པར་འགྲོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རང་ཉམ་དང། རང་དབང་དང། ཐ་མལ་པར་གནས་པ་དང་


[192A]༄༅། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ། གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་
ཚུལ་འཆོས་པ་དང། ཁ་གསག་མི་འབྱུང་བ་དང། དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དང། སྒྲུབ་ཅིང་འདུག་པ་ན་ཁྱིམ་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་པ་སྟེ། ཀླུའི་
བདག་པོ། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི། འཕགས་པའི་རིགས་དང། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དང། ཕན་ཡོན་
ཕུལ་དང། རབ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་
འཕགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་གནས་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པ་དང། སེམས་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་དགའ་
བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པས་གནས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་
པ་དང། བརྩམས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་སྟེ་ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་


[192B] །ཀླུའི་བདག་པོ། །ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། བདག་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། བདག་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ལ་མོས་པ་དང། བདག་སྟོང་པས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་སོམ་ཉི་མེད་པ་དང། བདག་དབེན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། བདག་ཞི་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། བདག་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། བདག་ཟབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟབ་པར་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་བདག་བེམ་པོ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བེམ་
པོ་ཡིན་པར་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང། བདག་གཟུང་དུ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་དུ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། བཅུ་པོ་དེ་དག་གོ་།ཀླུའི་བདག་པོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་
ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པས་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་
ཤེས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བར་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་


[193A]༄༅། །ཤེས་པ་དང། རྒྱུའི་བྱ་བ་དང། རྐྱེན་ལ་དམིགས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་འཕོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་ལ་མི་གནས་ཤིང་ཕྱོགས་ན་མི་གནས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་
དང༑ སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་དང་གློག་སྣང་བ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། གློ་བུར་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རབ་ཏུ་དག་པར་
ཤེས་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་དང། གནས་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆད་པར་ལྟ་བར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་
གཉིས་གང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་ཤེས་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་དེ་གཉིས་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་


[193B]།ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྟག་པར་ལྟ་བར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་གང་
ཞེ་ན༑ མི་རྟག་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། སྐྱེས་ནས་ཞིག་ཅིང་ཞུ་སྟེ། མི་གནས་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ་ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་རྟག་པར་ལྟ་བར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ནས་རྒ་ཤི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བར་ལ་འཇུག་པ་དང། མ་རིག་པ་འགག་པ་ནས་རྒ་ཤི་འགག་པའི་བར་ལ་འཇུག་པ་དང། ཆད་པར་ལྟ་བར་ཡང་མི་ལྟུང་བ་དང། རྟག་པར་ལྟ་བར་
ཡང་མི་གནས་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་
ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པས་བདག་དང་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བར་མི་
འགྱུར་བ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ཤེས་པས་སྲོག་དང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ཤེས་པས་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པར་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་


[194A]༄༅། །པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པས་ཆད་པ་དང་རྟག་པར་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་
ཅད་དུ་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ལྟ་བས་དེའི་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་དང། ངན་དུ་སྨྲས་པའི་ཚིག་དང་དུ་ལེན་པས་ལྷའི་རྣ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་
དང༑ སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་དང། སྔོན་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཏོང་བས་
སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་དང། མཐུན་པར་བྱེད་པ་དང། བཀའ་བློ་བདེ་བ་དང། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་བྱེད་པས་རྫུ་འཕྲུལ་བྱ་བ་ཤེས་པ་རྣམ་
པར་དག་པར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་རྣམས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དྲུག་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། །གཞན་
ཡང་མར་མེ་བྱིན་པས་ནི། ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་༑སིལ་སྙན་དང། ཕེག་རྡོབ་པ་དང། གླུའི་དབྱངས་ཐམས་ཅད་བྱིན་པས་ནི། ལྷའི་རྣ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་


[194B] ༑ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱིན་པས་ནི། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་དྲན་པར་བྱེད་ཅིང་བསྐུལ་བས་ནི། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་
པ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲིབ་པ་དང། འགྱོད་པ་བསལ་བས་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བྱིན་པས་ནི། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་
རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལྟ་བས་ནི། ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ་།དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པས་ནི། ལྷའི་རྣ་བ་
རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བརྟགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ནི། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་
དྲན་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །འདུན་པ་དྲག་པོས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བསྒྲུབས་པས་ནི། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་
དག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་ལ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གང་ཡིན་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་
དྲང་སྲོང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གང་ཡིན་པ་དང། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མི་འམ་ཅི་


[195A]༄༅། །དང༑ ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་གང་ཡིན་པ་དེ་བས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་མིག་དེ་ཆེས་འདས་པ་དང། ཆེས་
གསལ་བ་དང། ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང། ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང། ཆེས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེའི་ལྷའི་མིག་དེས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་གྱི་ཡུལ་མ་གཏོགས་
པར་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བའམ། གཟུགས་སུ་སྣང་བའམ། ཆོས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མི་རྟོགས་པ་དང། མི་མཐོང་བ་དང། མི་ཤེས་པ་ཅིའང་མེད་དོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་
རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་རྣ་བ་གང་ཡིན་པ་ནས་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་བར་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་རྣ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་རྣ་བ་དེ་ཆེས་འདས་པ་དང། ཆེས་
གསལ་བ་དང། ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང། ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་དང། ཆེས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ལྷའི་རྣ་བའི་དབང་པོ་དེས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙན་གྱི་ཡུལ་མ་
གཏོགས་པར་སྒྲར་གྲག་པ་གང་ཡང་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཅིའང་མེད་དེ། དེས་ནི། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཀླུའི་བདག་
པོ༑ དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་དང། སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང། སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་སེམས་ཀྱི་དཔྱོད་པ་དང། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་


[195B] སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང། སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང། སེམས་ཀྱི་ངེས་པ་དང། སེམས་ཀྱི་བརྟག་པ་དང། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་
སེམས་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། སེམས་བསྡུ་བ་དང། སེམས་བྲལ་བར་གཡོ་བ་དང། སེམས་ལྷག་པར་གཡོ་བ་དང། སེམས་བསྐུལ་བ་དང། སེམས་
གནས་པ་དང། སེམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། སེམས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང། སེམས་ཀྱི་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་དང། སེམས་ཀྱི་གནས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་།དེས་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་བདག་དང་
གཞན་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་བར་གྱི་འཆི་འཕོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་དྲན་ཏེ། རྣམ་པ་དང་བཅས། ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བཅས་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང། གཞན་མ་ཡིན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་ལའང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཐོབ་སྟེ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་
དག་ནི༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རང་གི་སེམས་ལ་དབང་བྱེད་པས་དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི། དེའི་རྣམ་པར་རྩེ་བ་སྟེ། སངས་


[196A]༄༅། །རྒྱས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའང་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ལ་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །
དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་མ་ཆགས་ཏེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་ཀྱི། ཤེས་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི། མ་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཡང་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ལ་གནས་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་
ལྔ་དང། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་གཟུགས་མེད་
པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཏེ། ཀླུའི་


[196B] ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་།ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་
གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དང། འཁོར་བའང་མཐོང་
ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལའང་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའང་མཐོང་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལའང་གཞོལ་བ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པའི་
རྗེས་སུའང་འཇུག་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དབེན་པར་ཡང་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་པ་ཞེས་བྱའོ་།གཞན་ཡང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ནི་
འདུས་བྱས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུའང་འཇུག་ལ། འདུས་མ་བྱས་པའང་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་ཞི་བའང་མཐོང་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱང་ཐོབ་
པའོ༑ ༑ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། འདུས་བྱས་ལ་སྤྱོད་པ་ནའང་འདུས་མ་བྱས་ཤེས་པས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཐོབ་པ་ལའང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་
ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་དེ། དེར་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་


[197A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང། བསམ་པ་དང། ཆོ་ག་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་དང་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་པ་དང། ཤེས་པ་དང། བསམ་པ་ལས་སུ་རུང་བའི་བསམ་པ་དང། སེམས་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཐབས་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་
དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང། བསམ་པ་དང། ཆོ་ག་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། བདག་གི་བདེ་བ་ལ་མི་ལྟ་བས་ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་བརྩོན་པ་བརྟན་པས་སེམས་ཅན་ལ་བདེ་བ་
སྦྱིན་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། གོང་དུའང་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལའང་འགོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་
ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་འཛིན་པ་དང། ཀློག་པ་དང། བརྡ་སྤྲོད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། གཟུངས་ཐོབ་པ་དང། དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་དང། ཡང་དག་པ་ལ་ཚུལ་


[197B] སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་ཐོབ་པ་དང། དགོངས་པའི་ཚིག་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ་
ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཛིན་པ་དང། ཀློག་པ་དང། བརྡ་སྤྲོད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ཡང་ལྡན་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ཏེ་སོང་པ་ཉིད་
ལ་སྤྱོད་ཡུལ་བའང་ཡིན་པ་དང། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་ཡང་བྱེད་པ་དང། བརྩོན་
འགྲུས་བརྟན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསམ་པའང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ལ་ཁམས་གསུམ་པས་ཀྱང་ཡིད་རྟག་ཏུ་སྐྲག་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་མི་ལྟུང་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་ལྟ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་གསོག་པ་དང། མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ལའང་ཡིད་ཆེས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་
ཀྱང་གསོག་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལའང་མ་ཆགས་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་


[198A]༄༅། །བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྲག་པ་དང། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པས་ཉེ་བར་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ་མཚན་གྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཡང་
དག་པར་བཅད་པ་དང། བཟོད་པའི་གོ་ཆ་བགོས་པ་ཡིན་ཏེ་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོ་ག་མི་ཤེས་པ་དང་
བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་དོན་དང། ཆོས་དང། ངེས་པའི་ཚིག་དང། སྤོབས་པ་ལ་མཁས་པ་དང། གཟུངས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཅུ་པོ་
དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྲག་པ་དང། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་ན་


[198B]པར་གཞོལ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དང། བདག་གི་འཁྲུལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་
ཀྱི་གཞན་གྱི་འཁྲུལ་བ་ལ་མི་རྟོག་པ་དང། སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་དག་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཐོབ་པས་ཀྱང་མཐོ་བར་མི་འཛིན་ལ་མ་ཐོབ་པས་ཀྱང་དམའ་
བར་མི་འཛིན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོན་གནས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང། བགོ་བཤའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མི་བྱེད་པ་དང་
གཞན་གྱི་བདེ་བས་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་དང་བྲལ་བ་དང། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་
དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཐེབས་ལ་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་
ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་མ་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོའི་རིག་པའི་ཆོ་ག་ཤེས་པ་དང། ལེགས་


[199A]༄༅། །པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཆགས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་དང། ཟད་མི་ཤེས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་སྤྱོད་པར་བྱེད་ལ་ཟག་
པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་
དང༑ ཆོས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབེན་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ་གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་
རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
ལེགས་པར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་ཆོས་གསུམ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་
ཞེ་ན༑ ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟན་པ་དང། ངག་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པ་དང། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་


[199B] ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན།།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་དེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྒྲུབ་པ་དང། དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་
བས་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པ་དང། ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའི་ཆོས་
རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །བསྟན་པ་འདི་
བཤད་པ་ན་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མི་འམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བཅུ་
གཉིས་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གི་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དགེ་སློང་
ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་གོ་དགེ་སློང་མ་བརྒྱད་སྟོང་ནི་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ།།


[200A]༄༅། །ལྷའི་བུ་ལྔ་སྟོང་གིས་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་བོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འྡིའང་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །
འཇིག་རྟེན་ཡང་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོའང་བབ་བོ། །ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བར་སྣང་ལས་སིལ་སྙན་བརྒྱ་སྟོང་དག་དཀྲོལ་ཏེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་
སྐད་ཀྱང་ཆེད་དུ་བརྗོད་དེ། ཨ་ལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་པ་བསྐོར་བ་འདི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་བསྐོར་ཏོ། །ཡུལ་ཝཱ་ར་ཎཱ་སི་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་
རི་དྭགས་ཀྱི་ནགས་སུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་བསྐོར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། མཚུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པའི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པ་དེ་དག་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་
ངན་དོན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་གང་དག་ཐོས་ནས་ཀྱང་འཆང་བར་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི། མིར་སྐྱེ་བ་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །དེ་དག་གིས་
ནི༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལེགས་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་དག་གིས་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལེགས་པར་ཐོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་


[200B]དག་གི་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ནི། བཀག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བའི་སྒོ་རྣམས་ནི། ཕྱེ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་
ནི༑ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཟིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། གྲོགས་པོ་དག་ལེགས་
སོ་ལེགས་སོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་ཆིག་འདི་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ། །མདོ་སྡེའི་ཚིག་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པའི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་
གྱིས་བརླབས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་མ་གཏོགས་པ་དེ་
དག་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ན། གང་དག་བསྔགས་པ་ཐོས་ནས་འཇིན་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས། གླེང་གཞིའི་
ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་བཤད་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡིད་རངས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་དགའ་བ་དང་


[201A]༄༅། །ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་གནས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་བཀོད་པ་ཀུན་ཏུ་འོད་ཟེར་འབྱུང་བའི་འོད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་
པོ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དགབ་པར་ཕུལ་ལོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་འོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཉི་མ་དང། ཟླ་བ་གཉིས་
ཀྱི་འོད་མོག་མོག་པོར་བྱས་སོ། །འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་ཨ་ལ་ལ་སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི། ངོ་མཚར་ཆེ་
སྟེ༑ དེ་བྱུང་བས་ནི། འདི་ལྟར་ཡ་མཚན་དུ་རུང་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དག་ཀྱང་སྣང་ངོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་དགབ་པ་
བྱས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་ན་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་འོད་དྲི་མ་མ་མཆིས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་འོད་དེས་ཀྱང་ཕྱོགས་
བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་གྱུར་ཅིག་སེམས་ཅན་གང་ལ་འོད་དེས་ཕོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནོད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བདག་གིས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པ་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའང་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ལམ་


[201B]དག་པའི་ལམ་ལ་འགོད་པར་གྱུར་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
མུན་པ་མུན་ནག་དང་བྲལ་ཏེ་ལམ་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀླུའི་
རྒྱལ་པོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལག་ན་ཐོགས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ཅན། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། ཤེས་
རབ་ཀྱི་མཚོན་ཆ་ཅན། ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་ནས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད། བཟོད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་
རྩོམ་པར་བྱེད། བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད། ཆོས་རྣམས་ལྷག་པར་མཐོང་བར་བྱེད། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལ་
ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་ནས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་ལ་སྦྱིན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །བདག་
མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །མཉམ་པ་ཉིད་འདི་


[202A]༄༅། །དག་ཀྱང་མི་སྤོང་ལ་སྦྱིན་པའང་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ་སྦྱིན་པ་དེའང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ་།དེས་དེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་འཇལ་བ་དེ་ཁོ་ན་
བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་
འདོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཏོང་བའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །དེ་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་དབེན་པར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་
སྲུང་བ་སྟེ། ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་ལའང་མི་རྟེན། འཇིག་རྟེན་འདི་ལའང་མི་རྟེན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལའང་མི་རྟེན། ནང་ལའང་མི་རྟེན། ཕྱི་རོལ་ལའང་མི་རྟེན། ཕུང་པོ་
ལའང་མི་རྟེན། ཁམས་ལའང་མི་རྟེན། སྐྱེ་མཆེད་ལའང་མི་རྟེན་བྱང་ཆུབ་ལའང་མི་རྟེན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལའང་མི་རྟེན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའང་མི་རྟེན་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་
སྲུང་བར་བྱེད་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེས་ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་


[202B] །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། བཟོད་པ་གང་སྒོམ་པ་རྣམ་དག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གང་ཟག་ཏུ་མི་
དམིགས་ཤིང། ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལའང་མི་གནས་པ་དེ་ནི། ནང་དག་པ་དང། སེམས་ཅན་དག་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དག་པས་བཟོད་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་
བཟོད་པའང་སྒོམ་ལ། ཆོས་གང་ཡང་སྒོམ་པར་མི་བྱེད། མི་སྒོམ་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། ཆོས་གང་ཡང་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ། དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྒོམ་པར་མི་བྱེད། ཆོས་
གང་ཡང་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྒོམ་པར་མི་བྱེད། སེམས་ཅན་བདག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་དབེན་པས་ཀྱང་མི་སྐྲག། མི་དངང། དངང་
བར་མི་འབྱུང་ལ་བཟོད་པ་དེའང་ལུས་ལ་དམིགས་པ་དང། ངག་ལ་དམིགས་པ་དང། སེམས་ལ་དམིགས་པས་བཟོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང། དེ་ལུས་བཤིག་པའམ། ཡན་ལག་
དང། ཉིང་ལག་རྣམས་གཅོད་པ་ན་རྩྭ་དང། ཤིང་དང། རྩིག་པ་དང་འདྲ་བར་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་བཟོད་པ་དང། དེ་གཞན་གྱིས་ངན་དུ་སྨྲས་པ་ཐོས་ན་ངག་ཡ་མ་བྲལ་དང། ངག་གསོ་བ་
དང། ངག་གསག་དང། ངག་གཟུང་དུ་མེད་པ་དང། ངག་ཞི་བ་དང། ངག་མི་གནས་པ་ཤེས་ནས་བཟོད་པ་དང། དེ་སེམས་རྙོག་པ་མེད་པ་དང། སེམས་གསར་མ་ཡིན་པ་དང། སེམས་


[203A]༄༅། །རྙིང་མ་ཡིན་པ་དང། གཅིག་ལ་གཅིག་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དང། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པས་མེད་པར་འགྱུར་བར་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་བཟོད་ལ། མཚམས་
སྦྱོར་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་བརྩོན་
འགྲུས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་རྩོམ་ལ། བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དེས་ཀྱང་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང། ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དང། དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བར་
རིག་ནས་ཆོས་གང་ཡང་བདེན་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ལ། མི་བདེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་འཇིག་རྟེན་གནས་པའང་མཐོང་བ་དང། དེས་དེ་ལྟར་ཤེས་
རབ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ན་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བར་ཡང་མི་བྱེད། འགྲིབ་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤུངས་པའི་རང་བཞིན་
མ་ཡིན་པ་དང། ཡུལ་ན་མི་གནས་པ་དང། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ་དང། གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་བ་དང། གང་དུའང་མི་འགྲོ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ཕྱིན་


[203B]བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མི་དམིགས་
ཏེ༑ སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ལམ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་ལ། ཆོས་ལ་མ་གཏོགས་
པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་
བཙལ་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱང་མི་དམིགས། ཆོས་མ་ཡིན་པའང་མི་དམིགས་པ་དང། ཚོལ་བ་ནའང་གང་གིས་བཙལ་བ་དང། གང་བཙལ་བ་དང། སུས་བཙལ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་
པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་
ན། བསམ་གཏན་རྣམས་ལའང་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། མཉམ་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་ཡང་མི་འགྱུར། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དང། དེ་བསམ་


[204A]༄༅། །གཏན་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་ལ། ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་བྱེད། འབྲི་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དང། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལའང་མི་རྟེན་པར་བསམ་
གཏན་བྱེད་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་པ་དང། མི་མཐུན་པ་མེད་པར་ཡང་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་དང། ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་དང། བསམ་
གཏན་གྱི་བསམ་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང། དེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་ཅི་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་བུས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲོ་མི་འདོགས་པས་སྙོམས་
པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ན་རྩོན་པ་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་དང་སེམས་ལའང་མི་གནས་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡང་སེམས་མི་གནས་པ་དེ་ནི། མི་གནས་
པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དམིགས་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དྲང་སྲོང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་
རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང། བསམ་གཏན་དང། བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་དགེ་བའི་


[204B] བསམ་གཏན་དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་དང། ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའང་ཡིན་པ་དང། སེམས་
ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཅིག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་མཐའི་བར་དུ་
ཐུག་པར་མཛད་དེ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་ཆོས་ལྷག་
པར་མཐོང་བ་གང་ཞེ་ན། དེས་ཆོས་གང་ལྷག་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཁོ་ནས་ལྷག་པར་མཐོང་གི་ཤའི་མིག་དང་ལྷའི་མིག་གིས་ཆོས་དེ་དག་ལྷག་པར་མཐོང་བ་
མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཞི་བ་ཁོ་ནར་ལྷག་པར་མཐོང་གི་མ་ཞི་བར་ལྷག་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང། གནས་པ་མེད་པ་དང། དབེན་པ་དང་
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་ལྷག་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷག་པར་མཐོང་བའོ། །དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷག་པར་མཐོང་བ་ན་གལ་ཏེ་ཆོས་
འགའ་ཞིག་མཐོང་ན་ནི། ལྷག་མཐོང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་མཐོང་བས་ནི། ལྷག་མཐོང་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ནི། མི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་


[205A]༄༅། །ཆོས་ལྷག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། བདག་མ་མཐོང་བ་དང་སེམས་ཅན་མ་མཐོང་བ་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང། གང་ཟག་མ་མཐོང་བ་ནི་
ཆོས་ལྷག་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པར་མཐོང་
ནས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཀྱེ་མ་ཆོས་འདི་དག་ནི། འདི་ལྟར་དག་ན། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ་སྙམ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་
སྐྱེའོ༑ ༑དེ་བས་ན། དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་ཆོས་ལྷག་པར་མཐོང་བའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་
བ་གང་ཞེ་ན། ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་།སེམས་ཅན་བདག་མེད་པ་དང། སེམས་
ཅན་ལ་སེམས་ཅན་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་དབེན་པ་དང། སེམས་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་དང། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་དང་


[205B] སེམས་ཅན་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་སྨོན་པ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་
པ་དང། སེམས་ཅན་མ་སྐྱེས་པ་དང། སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བ་དང་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། དེའང་བདག་གཞིག་པའི་ཕྱིར་
མ་ཡིན། སེམས་ཅན་གཞིག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྲོག་དང། གསོབ་དང་སྐྱེས་བུ་དང། གང་ཟག་གཞིག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དངོས་པོ་གཞིག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྫས་གཞིག་
པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། ཀླུའི་བདག་པོ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་
ཉིད་དེ་ཉིད་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། མིང་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། མིང་དེའང་མིང་དུ་མི་དམིགས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་


[206A]༄༅། །བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་ཆོས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་གང་
བརྗོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་བརྗོད་པའམ་སྨྲ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་ནི། རྣམ་གྲངས་འདི་དང། ཚུལ་འདིས་བསྟན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ནི། སྒྲའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་
བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། གདགས་པར་བྱ་བ་མ་
ཡིན་ནོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀླུའི་བདག་པོ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་མ་གཏོགས་པར་གང་གཞན་དུ་བགྲང་དུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅིའང་མེད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འདུས་མ་བགྱིས་པ་ལགས་སམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་དེ་ལྟ་བུ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་


[206B] དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་
སེམས༑ འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་གདགས་པ་ཅིའང་ཡོད་ད། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཀླུའི་བདག་པོ། རྣམ་
གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཇི་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས། འདི་ལྟར་རྣམ་
པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་མིང་དང་བརྡས་འདོགས་པར་མཛད་དེ། ཆོས་འདི་དག་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཆོས་འདི་
དག་ནི༑ ཟག་པ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་རྣམས་
དང། འདུས་བྱས་རྣམས་དང། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་དང་


[207A]༄༅། །བསྟེན་པར་བྱ་བ་རྣམས་དང། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་དང། གདགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་དང། གཞིག་པར་བྱ་བ་རྣམས་དང། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་
རྣམས་དང། སློབ་པའི་ཆོས་རྣམས་དང། མི་སློབ་པའི་ཆོས་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
འདོགས་པར་མཛད་དེ། ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པའང་སྟོན་པར་མཛད་ལ། ཆོས་གང་ལའང་མཚན་མར་
ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་གཟིགས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་སྐྱེས་ལ། དེས་ནམ་མཁའི་ཁམས་གཟུགས་མེད་ཅིང་བསྟན་དུ་མེད་པ་འདི་ལ་ཚོན་རྩི་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་རི་མོར་བྲིས་ཏེ་ལྷའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་དེར་བསྟན། མིའི་གཟུགས་རྣམས་དང། རྟ་དང། གླང་པོ་ཆེ་དང། ཤིང་རྟ་དང་དཔུང་བུ་ཆུང་དང། བཞོན་པ་རྣམས་ཀྱང་
དེར་བསྟན་ན། ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་མི་དེ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་
པ་དགའ་བ་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་བས་ན། གང་གཟུགས་མེད་ཅིང་བསྟན་དུ་མེད་པ་གཟུང་དུ་མེད་པ། ཡི་གེ་


[207B] བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་འདི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང། གང་ཟག་གཞན་རྣམས་ལ་བརྡ་སྤྲད་ཅིང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་ཏེ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱས་པ་
དེ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆེས་དཀའ་བ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་འདི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཆོས་འདི་དག་ལ་མོས་པར་འགྱུར་བའམ། འཇུག་པར་
འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི། ཆེས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་ཟབ་མོའི་ཚུལ་འདི་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ནི། བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ཀྱང་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ངས་མངོན་པར་ཤེས་པ། འདས་པའི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་པ་ངས་མཉེས་པར་བྱས་ཏེ་མཆོད་པའང་བྱས། དེ་དག་གི་བསྟན་པ་ལའང་ང་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའང་སྤྱད་ན། འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དེ་དག་གིས་ང་ལ་འདི་ལྟར་ཟབ་ཅིང་འདི་ལྟར་རྒྱུ་བ་ཆད་པའི་ཆོས་མ་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྦྱོར་བའི་གཏམ་ཉི་ཚེ་དང། སྦྱིན་པ་དང། དུལ་བ་དང། ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དང། ངེས་པའི་
གཏམ་ཉི་ཚེ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཐོས་པ་དང། གཏོང་བ་དང་བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བག་ཡོད་པའི་གཏམ་ཉི་ཚེ་དང་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་དང། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་


[208A]༄༅། །དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་གཏམ་ཉི་ཚེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གང་གི་ཚེ་པ་ཡོངས་སུ་
སྦྱང་བ་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི། ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཆེན་པོ་ལས་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་ཐོས་སོ་།ཐོས་ནས་ཀྱང་ང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་
པ་སྐྱེས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན། རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཟབ་ཅིང་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་བྱས་པ། རྒྱུ་དང་
རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། གང་ཟག་ཏུ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པ་དང། དད་པ་དང་འཛིན་པ་དང། གཞན་དག་ལའང་བརྡ་
སྤྲོད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་དེ་དག་ལ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱང་མང་དུ་འཕེལ་
བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་ལ་ཞུགས་པ། གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་
པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ལྷ་རྣམས་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དེ་སྙེད་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་བྱིན་ན། ཀླུའི་བདག་པོ་


[208B] ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་མང་པོ་བྱིན་པ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་
གཤེགས་པ། མང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དེ་སྙེད་བྱིན་པ་གང་ཡིན་
པ་དང། དེ་དག་ལ་མི་རྟག་པ་དང་ལྡན་པ་ཚིག་གཅིག་ཙམ་བསྟན་ཏམ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ལྡན་པའམ། བདག་མེད་པ་དང་ལྡན་པའམ་ཞི་བ་དང་ལྡན་པའམ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་
པའམ༑ མཚན་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའམ། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའམ། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང། སྲོག་མེད་པ་དང། གསོ་བ་མེད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པ་དང་ལྡན་པའམ། མ་
སྐྱེས་མ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཚིག་གཅིག་ཙམ་བསྟན་ན། དེ་ཉིད་དེས་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དེ་བས་ཆེས་མང་དུ་བྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱང་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀླུའི་བདག་པོ། འདུས་བྱས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་མྱོང་ཟིན་གྱི། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱིས་སྔོན་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལ་འདི་ལྟར་ཟབ་པའི་ཆོས་འདི་དག་ཐོས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་


[209A]༄༅། །ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་ལ་བརྩོན་
པར་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འོངས་ལ། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འདུག་ནས་ཟབ་མོའི་གཏམ་གྱི་བར་ཆད་བྱེད་དེ། གཏམ་སྣ་ཚོགས་གླེང་བ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཛམྦུའི་གླིང་འདིར་ཇི་སྲིད་དུ་ཟབ་མོའི་ཆོས་གྲགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་
མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་མི་ཆོས་འདོད་དེ་ཆོས་ཉན་པ་ནི། ཉུང་ལ། མི་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཉན་པ་ནི། མང་སྟེ། དེར་དམ་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་གང་གིས་ཟབ་
མོའི་གཏམ་ནི། འཆབ་པར་བྱེད་ལ། གཏམ་སྣ་ཚོགས་ནི། གླེང་བར་བྱེད་ན། དེར་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པས་ལྷ་རྣམས་ཡིད་མ་རངས་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་
གང་ཁོ་ན་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་སྦྱོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་གཏམ་གླེང་ཞིང་འདུག་སྟེ། ཀྱེ་རེ་ངན། འདི་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མི་གྲག་གོ་ཞེས་ཚིག་ངན་ཐོན་ནས་
དེ་དག་འཁོར་དེ་དག་ལ་མི་དགའ་སྟེ། འདོང་བར་བྱེད་དོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་


[209B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱིན་པ་དང། དུལ་བ་དང། ལེགས་པར་སྡོམ་པ་དང། ངེས་པའི་གཏམ་དང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གཏམ་
དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཐོས་པ་དང་བག་ཡོད་པ་དང། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་གཏམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ལགས་སམ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་པ་དང། འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ། ཁམས་
གསུམ་ན་སྤྱོད་པ། ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིན་གྱི། དེ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་
བསམ་གཏན་བཞི་དང། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་དང། འཇིག་རྟེན་
པའི་སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཤེས་པ་དང། ཡི་གེ་དང། གྲངས་དང། བགྲང་བ་དང། ལག་རྩིས་ཤེས་པ་
དང། འབྱུང་ཁུངས་ཤེས་པ་དང། སྔགས་དང། སྨན་དང། གསོ་བ་ཤེས་པ་དང། ལས་དང་བཟོའི་གནས་ཤེས་པ་དང། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང། ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་


[210A]༄༅། །དང། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་དང། རྒྱུ་བ་དང་བཅས་པ་དང། རྫས་དང་བཅས་པ་ཤེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་
དག་ནི༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་སྔོན་མ་ཐོས་པ་ལས་ཐོས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་འདི་
ལྟ་སྟེ༑ མི་རྟག་པའི་དོན་དང། སྡུག་བསྔལ་བའི་དོན་དང། བདག་མེད་པའི་དོན་དང། ཞི་བའི་དོན་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤང་པའི་དོན་
དང། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དོན་དང། ལམ་སྒོམ་པའི་དོན་དང། སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པའི་དོན་དང། མཚན་མ་མེད་པས་ངེས་པར་རྒལ་བའི་དོན་དང། སྨོན་པ་མེད་པས་
ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དོན་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བའི་དོན་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང། རྫུ་
འཕྲུལ་གྱི་རྐང་བ་དང། དབང་པོ་དང། སྟོབས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ལམ་དང། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་དོན་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་
སྐྱེས་བའི་དོན་དང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དབེན་པའི་དོན་དང། ཆོས་གང་རྗེས་སུ་རྟོགས་ནས་ཆོས་རྣམས་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་གཉིས་སུ་མི་འབྱེད་པ་


[210B] ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྟན་དུ་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། ཆད་པ་མེད་པ་དང་རྟག་པ་མེད་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་
དང། རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་རྣམས་དང་དེ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་མཐོང་བས་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་ལ་འཇུག་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པ་ལའང་མི་རྟོག་
པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་བྲལ་བ་དང། ཕྲི་བའང་མེད་བསྣན་པའང་མེད་པ་དང། མུན་པའང་མེད་སྣང་བའང་མེད་པ་དང། ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་
ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དང། རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང། མཉམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པར་
མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་དང། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་རིག་པ་མེད་པ་དང། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་བཅད་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི། ཐ་སྙད་
ཀྱི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནི། མ་ཡིན་པ་དང། དེས་ཅིའང་ཐོབ་པ་མེད་ལ། མ་ཐོབ་པའང་མེད་པ་དང་བླངས་པའང་མེད་བོར་བའང་མེད་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་
པོ༑ དེ་ལྟར་ན། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་སྟོན་ཅིང་འཆད་པ་གང་གིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རང་


[211A]༄༅། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཞིའི་
གནས་ལས་བརྟེན་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི། ཇི་ལྟར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི། ཚིག་མེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་
གསུང་ནི། ངག་མེད་པ། སྒྲ་མེད་པ། ཚིག་གི་ལམ་མེད་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མེད་པ། གདགས་པ་མེད་པ། མིང་མེད་པ། མཚན་མ་མེད་པ། བྱེ་བྲག་
ཕྱེད་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ། བསམ་དུ་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འཇུག་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། བརྡ་སྤྲད་པ་དང། ཉེ་བར་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །ཀླུའི་
བདག་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀླུའི་བདག་པོ། ད་ནི། ཡི་གེ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་མི་སྟོན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་
ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དེ་བས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི། ཡི་གེ་མེད་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ང་ནི། བརྗོད་པ་འདོད་པ་ལ་ཆོས་མི་སྟོན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་


[211B] དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི། བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ང་ནི། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་ཆོས་མི་སྟོན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་
རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ང་ནི། ཆོས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་སྤྲོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་
ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་གནས་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་དང། ཆོས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་རློམ་སེམས་སུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། ཆོས་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་མཚན་མར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ལ་བསྒིམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཆོས་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་སྟོན་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ང་ནི་ཆོས་གང་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བའམ། འགག་པར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་སྟོན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ང་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་


[212A]༄༅། །གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་
ནི། སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཞེས་བྱའོ་།ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཞེས་བྱའོ། །ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟོན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཞེས་བྱའོ། །ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་མཁྱེན་པ་
ནི༑ སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན། སངས་ཀྱི་གསུང་ཞེས་བྱའོ། །ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། དམིགས་པ་དང། ཐ་སྙད་ནི། སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན༑ སངས་རྒྱས་
ཀྱི་གསུང་ཞེས་བྱའོ། །ཚིག་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་དང་འདྲ་བར་ཡང་གཞོལ་བར་མཁྱེན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཞེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་
གཞན་ཡང་ཡི་གེ་ཅིའང་རུང་བ་དང། ཚིག་ཅིའང་རུང་བ་དེ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡི་གེ་དེ་དག་ཉིད་ནི། འདས་པ་དང། མ་
བྱོན་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང། གསུང་བ་དང། གསུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་


[212B] ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་གི་དོན་དེ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་སོ་སོ་ཡངས་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །
ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་དང། ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་ཅིང་རོ་གཅིག་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་དང་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཅི་རིགས་པས་ཆོས་ལ་དཔྱོད་པ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་
འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་དང། ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཅི་རིགས་
པའི་གནས་ལས་ཆགས་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན། སོ་སོ་
ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིས་མ་བསྡུས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་ལ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡི་གེ་ཅིའང་རུང་བ་དེ་དང། ཚིག་ཅིའང་རུང་བ་དེ་
དང། ངེས་པའི་ཚིག་གང་ཡང་རུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་ནོ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེས་ན། དེ་ནི་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་བསྐལ་པ་


[213A]༄༅། །སྟོང་གི་བར་དུའང་སྟོན་ཅིང་འཆད་དེ། ཐོགས་པའང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བའི་གཟུངས་
ཡིན་ཏེ༑ གཟུངས་དེ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཚིག་དང་ཡི་གེ་མི་ཟད་པའི་མོས་པའི་ཚིག་ལེགས་པ་བྱས་པ་རྣམས་དང། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའི་
ཕན་ཚུན་གྱི་ཉེས་པ་སྤངས་པ་རྣམས་དང། ཐོགས་པ་མེད་པ་རྣམས་དང། འཐད་པ་རྣམས་དང། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པས་བརྒྱན་པ་རྣམས་དང། དོན་དམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་
དང། རྟེན་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་དང། དྲང་བའི་དོན་དང། ངེས་པའི་དོན་མཉམ་པར་རྟག་པ་རྣམས་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་བསྟན་པ་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་འཆད་པ་རྣམས་དང། དབང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་རྣམས་དང། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་དེ་དག་གླེང་བར་བྱེད་ན། འོན་ཀྱང་དེའི་ཡི་གེ་ཟད་པའམ་ཆོས་བརྗོད་པ་ཟད་པའམ། དཔེར་བྱ་བ་བཀོད་པ་
ཟད་པའམ། དུས་བསྟན་པ་ཟད་པའམ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ཟད་པའམ། ཚོད་དང་གནས་དང་མཚམས་ཟད་པའམ། སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཟད་པའམ། ཨ་ཞེས་བྱ་བའི་


[213B] ཨ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ཟད་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཟད་པ་ནས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཟད་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་
བ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བར་དུ་ཟད་པའམ། ཆོས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་གཏམ་ཟད་པའམ། སྣ་ཚོགས་དང་ཟབ་མོའི་གཏམ་ཟད་པའམ། སྣྲེལ་ཞིའི་རྒྱུད་སྟོན་པའི་གཏམ་ཟད་པའམ་
སྤྱིའུ་ཚུགས་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་ཟད་པའམ། མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་གཏམ་ཟད་པའམ། ངེས་པའི་ཚིག་མེད་པའི་གཏམ་མ་ཟད་པའམ། སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་
འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ཟད་པའམ། བདེན་པ་བསྟན་པའི་གཏམ་ཟད་པའམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པའི་གཏམ་ཟད་པའམ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་
སྨིན་པ་བསྟན་པའི་གཏམ་ཟད་པའམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་གཏམ་ཟད་པ་མེད་དོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ལ་ཟད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བའི་གཟུངས་ཞེས་བྱའོ་།ཀླུའི་བདག་པོ། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་འདི་ནི། མི་ཟད་པ་ཉིད་བཞིས་རྟོགས་ང་ར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་
སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མི་ཟད་པ་ཉིད་དང། ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པ་ཉིད་དང། ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་ཉིད་དང། གཟུངས་ཀྱི་སྤོབས་པ་མི་ཟད་པ་ཉིད་དེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་


[214A]༄༅། །པོ༑ མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ནི། གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་བཞིས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བསམ་པ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་དང་
བློ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་དང། ཆོས་ལ་འཇུག་པ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ་
བཞི་པོ་ནི་འདི་དག་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང། ཡི་གེ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ལ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་དང། སྒྲུབ་པ་ལ་སྙིང་
པོར་བྱེད་པ་དང། བཟོད་པ་ལ་གནས་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་དང་བརྩམས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། བཞི་པོ་
འདི་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ངེས་པར་འབྱེད་པ་
དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་
ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གི་སྣང་བ་དང་


[214B] བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱི་བརྟུན་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བརྩོན་
འགྲུས་བརྟུན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུན་པ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་བརྟུན་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་བརྟུན་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་
ཀླུའི་བདག་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་མཐར་
ཕྱིན་པ་མེད་པ་དང། འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་མེད་པ་དང་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་མེད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ལ་ཆོག་མི་
ཤེས་པ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་ཆོས་མཉན་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པས་ཆོག་
མི་ཤེས་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང། བཀུར་སྟི་བྱ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་


[215A]༄༅། །གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ལ་ཚུགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་ཚུགས་པར་དཀའ་བ་དང། བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚུགས་པར་དཀའ་བ་དང། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚུགས་པར་དཀའ་བ་དང། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་ཚུགས་པར་དཀའ་བ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱིས་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང། རང་
སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པ་དང། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་འདྲེས་པ་དང། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་མ་
འདྲེས་པ་དང། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་
ལ་སྨད་དུ་མེད་པ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་སྨད་དུ་མེད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་སྨད་དུ་མེད་པ་དང། ཆོས་བསྟན་པའི་བྲེ་མོ་གཏམ་
གཅིག་པུ་ལ་སྨད་དུ་མེད་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་སློང་བ་པོ་སྨད་དུ་མེད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། སྨད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་


[215B] བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེས་པ་བྱས་པ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པའི་སྟོབས་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
སོམ་ཉི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་དང། སོ་སོ་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་
པའི་ཕྱིར་ཐབས་ཀྱི་སྟོབས་ཏེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། སྟོབས་ཡིན་ཏེ་ཀླུའི་བདག་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་
ཞེ་ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་གདུང་མི་འཆད་པའི་གཏེར་ཆེན་པོ་མི་ཟད་པ་དང། ཆོས་རྟོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་གཏེར་ཆེན་པོ་མི་ཟད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགུ་
བར་བྱ་བའི་གཏེར་ཆེན་པོ་མི་ཟད་པ་དང། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་མི་ཟད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་གཏེར་ཆེན་པོ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་
བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱི་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོས་པ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དང། ཤེས་རབ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དང། ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དང། ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སྒྲ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱི་


[216A]༄༅། །དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་བསྟན་པ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དང། དབེན་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་པར་དབྱེ་བ་
དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུགས་ལ་མི་འཇིགས་
པ་ཐོབ་པ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་དང། འཁོར་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་མི་འཇིགས་མ་ཐོབ་པ་དང། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ་མ་ཉི་གཅོད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འཇུག་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་
གཟུངས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ནི། ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་དང། ཤེས་རབ་ལ་
འཇུག་པ་ཚད་མེད་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་རྩེ་བ་རྣམས་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱ་ཆེར་རྩེ་བ་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་བཀོད་པ་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་


[216B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་རྣམས་དང་སྡེ་སྣོད་དེ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་དང། གཟུངས་ཀྱི་སྒོའི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་དང། བསྒྲེ་བ་དང། བསྒྲེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་
མཁས་པ་དང། ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་བཀོད་པ་རྣམས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ཚོགས་བསགས་པ་རྣམས་
དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་མཐུན་པ་དང། སྟོབས་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་
ཅད་ཉེ་བར་བརྟན་པ་ཤེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་བཀོད་པ་རྣམས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ན་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་
ཡང་དག་པར་སྨྲ་བས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། སེམས་ཅན་གྱི་བརྡའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའམ། ཆོས་ཀྱི་བརྡའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡི་གེ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། མི་ཟད་པའི་
ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡི་གེར་དེ་དང། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་
དག་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་དགའ་བས་ན། ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་ཡིན་


[217A]༄༅། །པས་ན༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པའི་དོན་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མིག་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །
ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྡ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སླུ་
བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དུལ་བས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཅང་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞེ་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བ་ཉིད་ལ་སླུ་བར་
མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོབས་དང་བྲལ་བས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་མེད་པ་ཉིད་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚིག་མ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་སྐྱེ་
བ་ཉིད་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དད་པ་དང་ལྡན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མོས་པ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚིག་གི་ལམ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་ན་གནས་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་གཡོ་བ་ཉིད་ལ་སླུ་བར་


[217B] །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་ན་འདུག་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ཡོད་པ་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པས་ན། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ལ་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་འཇུག་པ་སྟོན་ཏོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་
ནམ་མཁའ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནན་གྱིས་བྱས་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲོལ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་
ཅད་བླང་དུ་མེད་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་མེད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་པ་མེད་པ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་
གཟུངས་ཡིན་པས་ན༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་ཟད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་
མཉམ་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡངས་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་སྒོ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟད་པའི་མཐའི་སྒོ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་ན་
གནས་པས་ན། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་སྟོན་ཏོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་


[218A]༄༅། །ཅད་ཁོངས་སུ་འདུས་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣྲེལ་ཞི་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་
ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གཡོ་བ་དང་ལྡན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟོན་ཏོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོ་བྱད་མང་བ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲིད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
འཇུག་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ནིང་གི་ཚིག་བླ་དྭགས་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་འདྲ་བ་ཉིད་སྟོན་
ཏོ༑ ༑ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཇུག་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཚིག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷུན་སྟུག་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་མེད་པ་
ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གནས་ན་གནས་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གནས་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེན་པ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
ཡང་དག་པའི་དུལ་བ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ན་


[218B]།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོམ་རྐུན་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་གློ་བུར་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་
ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ད་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་ཆད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་
ཐམས་ཅད་དྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་ནི། ཡི་གེའི་བརྡ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་
ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུངས་ཐོབ་ནས་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་དགོངས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དཔེར་ན། ཡི་
གེ་རྣམས་མི་ཟད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་པ་མི་ཟད་དོ། །དཔེར་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ནི། ལུས་ལམ་སེམས་གང་ནས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་
ནས་ཀྱང་མི་འབྱུང་སྟེ། ལུས་ལའང་མི་གནས། སེམས་ལའང་མི་གནས་སོ། །དཔེར་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་
བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་བྱང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བར་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་


[219A]༄༅། །མོངས་པའང་བརྗོད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཀྱང་བརྗོད་ལ་རྣམ་པར་བྱང་
བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ནི། གང་ནས་ཀྱང་མ་འཕོས་ལ་གོ་བར་ཡང་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་ནས་ཀྱང་མ་འཕོས་ལ་གོ་བར་བྱེད་དེ་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན། ཡི་གེ་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་དང། ཕྱོགས་
མཚམས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ལ། མ་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ནང་དུ་གསོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བརྗོད་པའང། བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱོགས་དང། ཕྱོགས་མཚམས་སུ་
འགྲོ་བ་མེད་ལ། མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་ནང་དུ་གསོག་པ་མེད་དོ་།དཔེར་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ནི། གཟུགས་མེད་ཅིང་བསྟན་དུ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
གཟུགས་མེད་ཅིང་བསྟན་དུ་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམས་ལས་འབྱུང་ངོ། །དཔེར་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ནི། སྐད་ཅིག་པ་དང། ཡ་མ་བརླ་དང། གསོ་བ་དང། གསོག་ཡིན་ལ་
དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་འགའ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་པ་དང། ཡ་མ་བརླ་དང། གསོ་བ་དང། གསོག་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་འགའ་


[219B] །དཔེར་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ནི། ཆགས་པའང་མེད་སྡང་བའང་མེད། རྨོངས་པའང་མེད་པར་འབྱུང་ལ་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དེས་ཀྱང་བྱིས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའམ་
ཁོང་ཁྲོ་བའམ། རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆགས་པ་མེད་དོ། །སྡང་བའང་མེད། རྨོངས་པའང་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་འདོད་ཆགས་དང་
ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན། ཡི་གེའི་བརྡས་ནི། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཡང་བསྟན་ལ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའང་མེད། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་
ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བསྟན་མོད་ཀྱི། འདི་ལ་ཆོས་འགའི་ཐོབ་པའམ། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའང་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ཆོས་གང་ཡང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་
མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་མེད་དེ། ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཡི་གེ་
རྣམས་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡི་གེ་རྣམས་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡི་གེ་རྣམས་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་གླེང་བར་བྱེད་དོ། །ཡི་གེ་རྣམས་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ལ་རེག་པར་
བྱེད་དོ༑ །བམ་པོ་གསུམ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཐོབ་པས་སྟོབས་བཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མི་འཇིགས་པ་


[220A]༄༅། །བཞི་དང། མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང། བླ་
ན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཤེས་རབ་དེའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་མེད་པར་སྒྲོལ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཆུ་བོ་བཞི་ལས་སྒྲོལ་བའོ། །བདུད་བཞི་རྣམ་པར་འཇོམས་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཛུམ་པའི་བཞིན་སྟོན་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
མ་གུ་བར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེའི་སེམས་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་གདུང་མི་འཆད་པར་བྱེད་པའོ་།ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་
པར་འཇོམས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་མཆེ་བ་ཕྱེ་མར་རློག་པའོ་།གསང་བ་གསུམ་གྱི་གསང་སྔགས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བའི་གཟུངས་སོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བའོ། །
ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་ལས་སྒྲོལ་བའོ། །འཇིགས་པ་དང་སྐྲག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཟབ་པའི་ཆོས་ལ་ལྟ་བའོ། །སེངྒེའི་རྩལ་སྤྱོད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའོ་།གཡོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་དུ་འཛུད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེ་


[220B] སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་བསམ་པ་དང། ཆོག་ཤེས་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །བསམ་གཏན་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་དགའ་
བའོ༑ ༑འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཁ་དང་ལྡན་པའོ། །སྤྱན་ལྔའི་མིག་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་མཐའ་དག་གི་ལུས་དང་ལྡན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་
པའི་དཔྲལ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མགྲིན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ལྕེ་དང་ལྡན་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོས་པ་འཛིན་པའོ། །སྒྲ་
ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དྲི་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །དྲི་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའོ། །དྲི་ཐམས་ཅད་རིག་པའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའི་མགོ་བོ་དང་
ལྡན་པའོ། །ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞིའི་སྐྲ་དྲི་ཞིམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་གཙུག་ཕུད་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞིའི་ཐལ་གོང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་
དང་ལྡན་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞིའི་དཔུང་མགོ་དང་ལྡན་པའོ། །སྟོབས་ལྔའི་ཐོང་གཤིན་ཏུ་ཡངས་པ་དང་ལྡན་པའོ་།དབང་པོ་ལྔའི་ལྟེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ཡན་ལག་བདུན་གྱི་ལྟོ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྟ་ཟུར་དང་ལྡན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པའི་སྤུའི་ཁུང་བུ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་


[221A]༄༅། །ཐམས་ཅད་འདྲེན་པའི་ལག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལེགས་པར་སྲུང་བའི་སོར་མོ་དང་ལྡན་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་
པའི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་དང། སྒོམ་པའི་སེན་མོ་དང་ལྡན་པའོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པའི་རྩི་བ་ལོགས་དང་ལྡན་པའོ་།སའི་རིམ་པའི་ཚུལ་ཐོབ་པའི་སྒལ་ཚིགས་
དང་ལྡན་པའོ། །དུས་ལས་མི་འདའ་བར་ཆོས་སྟོན་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་
ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་བརླ་དང་ལྡན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་པུས་མོ་དང་ལྡན་པའོ། །ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་
པའི་རྗེ་ངར་དང་ལྡན་པའོ། །ཆོས་རྟོགས་པས་བསྲུངས་པའི་རྣམ་པའི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ལོང་བུ་དང་ལྡན་པའོ། །ཕྱོགས་
བཅུར་འགྲོ་པའི་རྐང་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བསྟན་པ་མཚམས་འབྱོར་བའི་འགྲོ་ཞིང་འོང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་གོས་གྱོན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་
གི་ཆོས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སྤེལ་བའི་ཚིག་གིས་ཆོས་སྟོན་པའོ། །མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་བྲལ་བའོ། །འཆི་འཕོ་དང། འགྲོ་བ་དང། སྐྱེ་བའི་


[221B] ཡེ་ཤེས་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཟབ་མོའི་ཕྱེ་མའི་བསྒོ་བས་བསྒོས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་པའི་བྱུག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཚངས་པའི་གཡོག་འཁོར་
དང་ལྡན་པའོ། །ཚངས་པའི་ལམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པའོ། །ལམ་བཟང་པོ་སྟོན་པའོ། །ཐར་པའི་ལམ་དུ་ཁྲིད་པའོ་།འགྲོགས་ན་བདེ་བའི་མཛའ་བཤེས་དང། མཛའ་
བོའི་མཆོག་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་ལག་གོ་།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་ཚོལ་བའོ། །སྐྱེས་བུ་མཆོག་གོ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའོ། །
སྐྱེས་བུ་དམ་པའོ། །སྐྱེས་བུ་བྱུ་མཆོག་གོ་སྐྱེས་བུ་སེངྒེའོ་།སྐྱེས་བུ་པདྨའོ། །སྐྱེས་བུ་པདྨ་དཀར་པོའོ། །སྐྱེས་བུ་གཅེས་པ་འཛིན་པའོ། །སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོའོ། །སྐྱེས་བུ་ཅང་ཤེས་སོ། །
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕོངས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སྒྲོལ་བའོ། །སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་གཅོད་པའོ། །བདུད་རྩིའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྟོན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་
བྱེད་པ་ཐོབ་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོའོ། །ཕ་མ་དང་ཉེ་དུར་གྱུར་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ་


[222A]༄༅། །ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གོ་སེམས་ལ་དབང་བྱེད་པའོ་།བསྟན་བཅོས་དང་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་ནི༑ དེའི་སེམས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། དེའི་གོས་དང། ཟས་དང། སྐོམ་དང། བཟའ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་
དེའི་དུས་ཚིགས་ཀྱི་བདེ་བ་བྱེད་པའོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། དེའི་ཐམས་ཅད་ལས་མི་འཇིགས་པར་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། དེའི་ལེགས་པར་བྱ་
བའི་ལས་བྱེད་པའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། དེའི་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། དེའི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། དེའི་གཉི་གའི་དོན་བྱེད་པའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། དེའི་ཅི་འདོད་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་
ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། དེའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། དེའི་དུས་གསུམ་ལ་ཡེ་ཤེས་
ཐོགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །བྱམས་པ་ནི། དེའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི། དེའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ།།


[222B] དེའི་རངས་པ་དང། དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི། དེའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །བདེན་པའི་གཏམ་ནི། དེའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་
ལ་མི་སླུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་དག་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱི་ཁ་དོག་ནི་ལུས་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གཟུངས་འདིས་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་དེ་ནི་
རྒྱལ་པོ་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་ན་མགོ་བོར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱ་བྱིན་རི་རབ་ཀྱི་ཟོམ་ན་བདག་པོར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའང་ཡིན་ནོ། །ཚངས་པ་ལྟ་བུར་ཚངས་པར་གྱུར་པའང་ཡིན་ནོ། །ལྷ་
མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སྒྲ་གཅན་ལྟ་བུར་ལུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའང་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་མཚོ་གཏིང་དཔག་དཀའ་ཞིང་མུ་མེད་པ་ལྟ་བུའང་ཡིན་ནོ། །རི་རབ་ལྟ་བུར་བསོད་ནམས་དག་གིས་མངོན་
བར་འཕགས་པའང་ཡིན་ནོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་དུ་སྡུག་བ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བའང་ཡིན་ནོ། །ཕ་མའི་བུ་གཅིག་པ་ལྟ་བུའང་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་ཟླ་བ་ཉ་བ་འདུག་པ་ལྟ་བུར་བལྟ་
ན་སྡུག་པའང་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པ་ལྟ་བུར་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་བའི་གནས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཆེན་པོའང་ཡིན་ནོ། །ནགས་ན་འདུག་པའི་རྨ་བྱ་ལྟ་བུར་སྐད་སྙན་
པའང་ཡིན་ནོ། །རི་ཕུག་ན་འདུག་པའི་སེངྒེ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོག་པའང་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་ཅང་ཤེས་ཀྱི་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་


[223A]༄༅། །ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་སྟོན་པའང་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་ཚོགས་རྩེ་བ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་འགྱེད་པའང་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་
ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཀྱི་འབྲུག་སྒྲ་མངོན་པར་སྒྲོག་པའང་ཡིན་ནོ། །བརྒྱ་བྱིན་ལྟ་བུར་དུས་སུ་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པའང་ཡིན་ནོ། །དཔའ་བོས་གཞན་གྱིས་
དམག་ལ་བྱ་བ་ལྟ་བུར་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱེད་པའང་ཡིན་ནོ། །ཆུའི་རྒྱུན་གྱིས་མེ་ལ་བྱ་བ་ལྟ་བུར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའང་ཡིན་ནོ། །རླུང་
གིས་ཕུབ་མ་སྤར་གང་ལ་བྱ་བ་ལྟ་བུར་བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའང་ཡིན་ནོ། །མ་མས་བྱིས་པ་ལ་བྱ་བ་ལྟ་བུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པའང་ཡིན་ནོ། །
ས་གཞི་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་མི་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུར་བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བསྐྱོད་པའང་ཡིན་ནོ། །རླུང་གིས་ཤིང་གི་ལོ་མ་རྣམས་ལ་བྱ་བ་ལྟ་བུར་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་
ཐམས་ཅད་གཡོ་བར་བྱེད་པའང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཀྱི་ནོར་བུ་མཐུན་པར་སྦྱིན་པའང་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀོད་པའི་
སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའང་ཡིན་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན། མི་ཟད་པའི་


[223B]བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དང། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟ་མ་ཏོག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་
དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཟ་མ་ཏོག་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དཔེར་ན། སྤོས་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཡོད་པའི་སྤོས་ཀྱི་ཟ་མ་ཏོག་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྤོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱེད་པ་
དེ་བཞིན་དུ་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལེགས་པར་སྨྲ་བས་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱེད་དོ། །ཀླུའི་
བདག་པོ། གཞན་ཡང་གཟུངས་འདི་ནི། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་གདུགས་གཅིག་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མི་ཟད་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁྱད་པར་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ་།འདི་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གན་


[224A]༄༅། །ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲུབ་པར་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཞི་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གཟི་བྱིན་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་དང་བྲལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མྱ་ངན་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ལེགས་སོ་ཞེས་
བྱ་བའི་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཞལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་ན་རྒྱ་ཆེན་པོ་མི་ཟད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ་།འདི་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་འོད་
ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཉེ་བར་ཞི་བར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྲིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྤྲིན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་ཐབས་མཁས་པ་


[224B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱག་དྲི་མ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཆོག་དམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་བྱམས་པ་དང་
སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ཞེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་གྲུབ་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལེགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཕན་པ་དང། ཡིད་དུ་
འོང་བ་དང། ཐུབ་པ་དང། གཉི་ག་ལས་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔལ་
སྲུང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྨད་དུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་རྩ་བ་དང། རྩ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། རྩ་བ་ཟད་པ་དང། རྩ་བ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་
པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། གཞན་དག་ན་གནས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། གཞན་དག་ན་ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོལ་
བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། གཞན་དག་ན་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་དབང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་གང་
ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། གཞན་དག་ན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ་།འདི་ན་སྟོབས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། གཞན་དག་ན་བསྟན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་བྱང་ཆུབ་


[225A]༄༅། །ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གཞན་དག་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་
གཞན་དག་ན་སྒྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། གཞན་དག་ན་མངོན་སུམ་གྱི་སྒོ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་
གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། གཞན་དག་ན་ལེགས་པར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱའོ་།འདི་ན་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། གཞན་དག་ན་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་
རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། གཞན་དག་ན་དོན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཞན་
དག་ན་ཕན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཞན་དག་ན་རྟོགས་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཞན་དག་ན་ལམ་
གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཞན་དག་ན་འདའ་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི༑ གཞན་དག་ན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི། བསྔགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འཇིག་རྟེན་


[225B]བགེགས་མེད་པའི་ཚུལ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚིག་དང། བརྡའི་ཚིག་གི་ཚིག་འདི་དག་
ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་གཞན་དང། གཞན་དག་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་དག་གི་ངེས་
པའི་ཚིག་ཅེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚིག་དང་བརྡའི་ཚིག་གི་ཚིག་བསྟན་པ་ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་
པར་ངས་བསྟན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚིག་དང། བརྡའི་ཚིག་གི་ཚིག་བསྟན་པ་རྣམས་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་འདི་བསྟན་
པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲུག་ཁྲིས་གཟུངས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་སྟོང་གིས་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །མི་སུམ་ཁྲི་ཉིས་
སྟོང་གིས་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། མུན་པ་མུན་ནག་དང་བྲལ་པའི་ལམ་འདིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།


[226A]༄༅། །ཀླུའི་བདག་པོ། །སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བས་ཀྱང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ། ཡུན་རིང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྔ་
རོལ་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་
དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚངས་པའི་དཔལ་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོན་
ཏན་བཀོད་པ་བསྡུས་པ་དེ་འབྱོར་པ་དང། རྒྱས་པ་དང། བདེ་བ་དང། ལོ་ལེགས་པ་དང། ཉམས་དགའ་བ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དང་ལྷ་དང། མི་རྣམས་ཀྱིས་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནི། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་གྱི་གླིང་བཞི་པར་གྱུར་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་
བརྒྱ་ནི༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚངས་པའི་དཔལ་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་བསྡུས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐ་གྲུ་ཆེ་ཞིང་


[226B] །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྡོ་རྗེའི་འོད་འདྲ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བས་རྟག་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་
བས་ཀུན་ཏུ་ཁེབས་ཤིང་དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་མང་པོ་ནི། བཏགས། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་བསྒྲེང་བས་ནི། ལེགས་པར་བརྒྱན་བླ་རེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི། བྲེས། མཚན་མོ་
བར་སྣང་ལས་ཀྱང་སིལ་སྙན་བརྒྱ་སྟོང་དག་མ་བརྡུངས་མ་དཀྲོལ་བར་སྒྲ་རང་འབྱུང་སྟེ། སིལ་སྙན་དང། གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲ་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་
ཅད་མངོན་པར་གོ་བར་བྱས་ཏེ་སིལ་སྙན་དང། གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྒྲ་དེ་དག་ལས་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་འབར་བའི་
སྒྲ་ནི༑ མི་འབྱུང་གི་ཞི་བ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་དང། མགུ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་དེ་དག་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱི་ལྷ་དང། མི་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་དྲན་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། དགའ་བ་དང། བདེ་བ་ཐོབ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དག་ལ་གནོད་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའང་ལག་མཐིལ་ལྟར་
མཉམ་ལ། ཀ་ཙ་ལིནྡའི་གོས་ལྟར་འཇམ་ཞིང་རེག་ན་བདེ་བར་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་ངན་སོང་ངན་འགྲོར་གདགས་པ་མེད་དེ། ལྷ་དང། མི་དེ་དག་ཀྱང་དག་པ་འབའ་


[227A]༄༅། །ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་ནི། ཕལ་ཆེར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་
ནི༑ ཉུང་ངོ། །དེ་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིད་ལ་བསམ་པས་འབྱུང་ལ། ལྷ་དང། མི་དེ་དག་བདེ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ན་སུའང་སྡུག་པ་དང། དབུལ་
པོ་མེད་དེ། དཔེར་ན། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ན་འཁོད་པའི་མི་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ཀྱང་ལོ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་བསྒྲེས་པ་སྙེད་དུ་གྱུར་ཏོ། །མི་དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ཀྱང་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ན་ཚེའི་མཐར་མ་ཕྱིན་པར་སུའང་འཆི་བ་མེད་
དོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཡང་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི། ཚད་མེད་དོ། །ཀླུའི་
བདག་པོ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་ར་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གླིང་ཆེན་པོ་བཞིའི་དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་
མི་ཟད་པ་དེའི་བཙུན་མོ་བུད་མེད་ལྷ་མོ་དང་འདྲ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་ནང་ན་དེའི་བཙུན་མོ་དམ་པ་ནི། བཞི་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲི་


[227B] དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་དང། དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། དགའ་ལྡན་མ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་བུའང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོད་དེ། ཚན་པོ་ཆེའི་སྟོབས་དང་ལྡན་
པ༑ མཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དེའང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དགའ་འབྱུང་
ཞེས་བྱ་བ་ན་གནས་སོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེའང་ཤར་དང་ནུབ་དང། བྱང་དང། ལྷོའི་ངོས་རེ་རེ་ལ་དཔག་ཚད་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་བཞི་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཚངས་པའི་དཔལ་ལྷའི་རྒྱལ་པོའང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དགའ་འབྱུང་དེ་ཉིད་དུ་སྐུ་བལྟམས་སོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེའི་ནང་དུ་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པའི་ཕོ་བྲང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་
གྱིས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེའི་ནང་ན་ལམ་པོ་ཆེ་དང། སྲང་གི་སྒོ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །ལམ་པོ་ཆེ་དང། སྲང་གི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནའང་ཁྱིམ་བྱེ་
བ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་གནས་སོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེའང་ར་བ་རིམ་བདུན་དང། ལན་ཀན་རིམ་བདུན་དང། ཏ་ལའི་ཕྲེང་རིམ་བདུན་དང། དྲིལ་བུ་གཡེར་ཀའི་དྲ་བ་རིམ་བདུན་
གྱིས་བསྐོར་ཏོ། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཁྲིས་ཀྱང་བསྐོར་ཏོ། །འོབས་བདུན་རིམ་གྱིས་ཀྱང་བསྐོར་ཏེ། འོབས་དེ་དག་ཀྱང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་ལ། མེ་ཏོག་ཨུཏྤལ་དང་


[228A]༄༅། །པདྨ་དང། ཀུ་མུ་ཏ་དང། པདྨ་དཀར་པོ་དང། དྲི་མཆོག་གིས་ཁེབས་པ། ངང་དུར་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་སྐད་འབྱིན་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེ་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་བཀོད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚངས་པའི་དཔལ་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དེའང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དགའ་འབྱུང་དེ་ཉིད་ནགས་
ཚལ་སྤོས་མཆོག་འོད་ཅེས་བྱ་བ་གང་དུ་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་གཙུག་ལག་ཁང་བྱས་པ་ན་བཞུགས་སོ་།རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་བུ་དང་
བཅས། བཙུན་མོ་དང་བཅས། གཉེན་འདབ་དང། ཚལ་ཟའི་འཁོར་དང་བཅས་པས་བསྐལ་པ་འབུམ་ཐམ་པའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བདེ་བའི་ཡོ་
བྱད་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དེ་འཁོར་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཚངས་པའི་དཔལ་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་དེ་འོངས་པར་ཐུགས་སུ་
ཆུད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་


[228B]འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། དད་པ་ལ་གནས་ཏེ་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་ཚོལ་ཞིང་ང་རྒྱལ་མེད་པར་འཕགས་པ་དག་གི་ཐད་དུ་
འགྲོ་བ་དང། ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་ཏེ་ཆོས་འདོད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བས་དགའ་སྟེ་རྟག་ཏུ་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། འདུས་བྱས་
ཀྱི་ཉེས་པ་རྟོགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དྲན་པས་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། བག་ཡོད་པར་བྱེད་དེ་འདོད་པའི་ཡོན་
ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་བྱེད་ལ་གོང་དུའང་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པའང་རྣམ་པར་
མི་སྤོང་བ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱལ་པོས་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་
ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚངས་པའི་དཔལ་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ལ་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་གང་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ལ་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཆོས་


[229A]༄༅། །བརྒྱད་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ལ་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྩེ་ཞིང་མི་ཉམས་པར་འགྲོ་བའི་མངོན་
པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཆགས་པ་མེད་པ་དང། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང། བསྐྱེད་དུ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་
བྱས་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ངེས་པ་དང། ལྟ་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སོ་
སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང། ཆགས་པ་མེད་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱི་སྟོབས་
དང་ལྡན་པ་ཡིན། བསོད་ནམས་མི་ཟད་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགུ་བར་བྱ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་
དག་པར་གཞོལ་བ་དང། བརྗེད་ངས་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཟུངས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། ཚུལ་གཅིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་
གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་དང། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་


[229B] ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བའི་གཟུངས་ཡོད་དེ། དེ་ཐོབ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་
ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ལས་བརྩམས་ནས་ལོ་འབུམ་གྱི་བར་དུ་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་དེ་ལ་
ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དེའང་རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བཏང་སྟེ་ལས་གཞན་མི་བྱེད་ལ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པར་དཔུང་དང་བཅས་
འཁོར་དང་བཅས་པས་ཆོས་མཉན་ཏེ། དེས་ལོ་འབུམ་པོ་དེའི་བར་དུ་འདོད་པའི་རྟོག་པའམ། གནོད་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པའམ། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྟོག་པའམ། བུ་དང། ཆུང་མ་དང་
རྒྱལ་སྲིད་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། སྡུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པའི་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་བརྟག་པར་མ་བསམ་སྟེ། ཆོས་ལ་སྡུག་པར་ངེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
ཀྱི་བསམ་པ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་དང། བྱམས་པ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་བ་གོས་ནས་ཆོས་འབའ་ཞིག་མཉན་ཏོ། །དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལས་ལོ་འབུམ་ཐམ་པའི་བར་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ཏེ། ཐོས་ནས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་སོ། །དེ་


[230A]༄༅། །བསྐལ་པ་ས་ཡ་ཕྲག་བདུན་གྱི་འཁོར་བ་ཕྱིར་བསྙིལ་བར་གྱུར་ཏོ། །བསྐལ་པ་ཁྲིའི་བར་དུ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་བསགས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་ཏོ། །
སངས་རྒྱས་འབུམ་ནི། དེའི་མིག་ལམ་དུ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བའང་དེས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ། །གངྒཱའི་
ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་དུ་འགྱུར་བ་དང། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་འཐོབ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའང་བསྐྱེད་དོ། །དྲན་པ་དག་པ་
ཞེས་བྱ་བའི་ཐས་པའི་གཟུངས་ཀྱང་ཐོབ་སྟེ། ཐོས་པའི་གཟུངས་དེས་ན་སངས་རྒྱས་བརྒྱས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །གཞོན་ནུ་དེ་དག་དང། དེ་དག་གི་
མ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །བཙུན་མོ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་བུད་མེད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། །བུད་
མེད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་ནི། བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷ་དང་མི་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དགུ་བཅུས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལྷ་དང་མི་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་བཟོད་པ་
ཐོབ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པའོ་།དགེ་སློང་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ནི། ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་


[230B] །རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པའང་རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ལྷ་དང་མིའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཉིད་ལ་རྟེན་བཅས་ཏེ། དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ཐོས་ནས་རྒྱལ་པོ་དེའི་བུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་
དེ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་ཤེས་ནས་ཡུལ་གྱི་མི་དང། འཁོར་དྲུག་འབུམ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་ནང་ནས་ཀྱང་བཙུན་མོ་དམ་པ་བཞི་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ། དེ་ལྟར་
ན༑ དག་པའི་སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་གསུང་རབ་དེ་དག་དགའ་དགའ་ལྟར་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེའི་ཚེ་
དེའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སོམ་ཉིའམ། ཡིད་གཉིས་སམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཁྱོད་ཉིད་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཁྱོད་རྒྱལ་པོའི་བུ་དང། རྒྱལ་
པོའི་བུའི་མི་དེ་དག་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁོར་འདིར་འདུས་ཤིང་འཁོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་


[231A]༄༅། །འདི་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་ཅེས་བྱ་བའི་གཟུངས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚངས་པའི་དཔལ་ལྷའི་
རྒྱལ་པོ་དེས་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དེ་ལ་བསྟན་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་
འདི་ཉིད་དེའི་ཚེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་ཅེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཆགས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་སེམས་ཅན་
རྣམས་ལ་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་པ་མཛད་དེ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་ལས་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་འདི་ཐོས་སོ།།
ཁྱོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་ལས་གཟུངས་འདིའི་དོན་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཐོས་ཏེ། དེས་ན། ད་ལྟར་ཁྱོད་འདི་ལྟར་པ་དང་ལྡན་པ་དང། འདི་ལྟར་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་དང་
འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། འདི་ལྟར་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གང་དག་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་
གི་གཟུངས་འདིའི་མིང་ཅམ་མམ། བསྟན་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཐོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤོབས་པ་མི་ཟད་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུངས་འདིའི་རྒྱུ་


[231B] དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཟུངས་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྲུང་བ་འདི་ཕྱི་མའི་འདུས་ཕྱི་མའི་ཚེ་སྦྱོད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཁོ་ན་ལས་གྱུར་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་།ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལ་གཟུངས་འདི་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་སྒོ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་
ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །གཟུངས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་རྩ་བ་ནི་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་
བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕྱོགས་བཅུར་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་འབེབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའང་མི་
ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་འབའ་ཞིག་གི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལ་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་འདི་ལ་འཇུག་པའི་ཚིག་རྣམས་དང་
མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚིག་རྣམས་དང། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་སྲུང་བའི་ཚིག་རྣམས་ངས་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཏདྱ་ཐཱ། ཧེ་ཏུ་མ་
ཏི༑ ཤ་མ་མ་ཏི། པྲ་སཱ་ད་མ་ཏི། ཨུཛྫུ་མ་ཏི། ཨུཏྟཱ་ར་མ་ཏི། ཨ་ཀྵ་ཡ་མ་ཏི། ཨ་ནུ་སིནྡྷ། ཨུ་ལ་ག་མུ་ཁེ། པྲ་བྷཱ་མུཀྟེ། པྲ་བྷ་ཀེ་ཏུ། པྲ་ཙ་ར་ཀེ་ཏུ། སྨྲྀ་ཏི་ཀ་ར་ཎེ། མ་ཏི་བི་ཤོ་དྷ་ན། ག་


[232A]༄༅། །ཏི་པྲ་བེ་ཤེ། ཤུ་ར་བ་ལེ། ཏ་མོ་ནུ་ཏེ། སནྡྷ་རི་ཎི་ཨུཏྟཱ་ར་ཎི། ཤཱནྟ་མུ་ཁེ། ཤཱནྟ་པྲ་བཧེ་ཤེ། ཤཱནྟ་ཀླེ་ཤེ། བྷ་ས་ན་ཨ་པ་ག་ཏེ། ཀུ་ཤ་ལ་བཱ་སི་ནི། ཨ་ནུ་སདྣྷི་
བི་སནྡྷི། བི་ག་ཏེ་སྠི་ཏེ། ཨ་ཝ་སྠི་ཏེ། སྠ་ན་ཨ་ནུ་ག་ཏེ་ཨ་བ་སྠཱ་ན་ག་ཏེ། ཨ་བི་སཱ་རེ། ཨ་ཤུ་པྲ་ཛྙེ། པྲ་ཛྙཱ་མའུ་ལེ། མའུ་ལ་བ་ཏི། ཤ་ཤི་པྲ་བཧེ། སཱུརྱ་བ་ཏི། ཛྱོ་ཏི་ཥྤྲ་བཧེ། སུ་བི་མ་ལེ་
ཨ་མ་ལ༑ སརྦ་ཏ་མོ་བི་ཤོ་དྷ་ནེ། བུདྡྷ་ཨ་དཧི་ཥྛི་ཏེ་སརྦ་དེ་བ་ཏ་པ་རི་གྲྀ་ཧི་ཏེ། སརྦ་བུདྡྷ་ནཱཾ། སསྟྱ་ཡ་ནེ་ཨ་ནུ་ཛྙཱ་ན་པྲཧྨ་ཎ། པྲ་ཏི་ཙྪིཏྟ་ཤ་ཀྲ་ཎེ། པཱ་ལི་ཏ་ལོ་ཀ་པཱ་ལེ། བ་རི་གྲྀ་ཧཱི་ཏ་
ཨཱརྱ་སཾ་གྲྀ་ཧཱི་ཏ། རྀ་ཥི་བི་གཽ་ཏྲ་ན་ཡུཀྟཱ་ནཱཾ། མོཀྵ་བུདྡྷཱ་ནཱཾ། སཾ་གྲ་ཧོ་དེ་བ་མ་ནུ་ཥྱཱ་ནཱཾ། ནི་གྲ་ཧ་ཀླེ་ཤཱ་ནཱཾ། ནི་རྒྷ་ཏཱ་ནཱཾ། མཱ་རཱ་ཎཾ། དྷ་རི་ཥཱ་ཎཱ་ཏཱིརྠི་ཀཱ་ནཱཾ། ནི་གྲ་ཧེ། སརྦ་པ་ར་པྲ་བཱ་དེ་ནཱི། ཙོ་
ད་ན་ཨ་བི་མཱ་ནི་ཀཱ་ནཱཾ། ཨ་ནུ་པ་ཀྲ་མོ་དྷརྨ་བྷ་ཎ་ཀཱ་ནཱཾ། ཨ་བརྫ་ནཱཾ་པ་རི་ཥ་ད། སརྦ་སནྟོ་ཥཱ་ནཱཾ། དྷརྨ་ཀཱ་མཱ་ནཱཾ། པ་རི་རཀྵ་དྷརྨ་ཀོ་ཥ་སྱ། ཨ་ནུ་པ་ཙྩེ་ད་སྟྭི་རཏྣ་ན་བི་དྷ་ཏ་སྱ། མཻ་ཏྲཱི་སརྦ་སཏཱ་
ནཱ༑ སྟུ་ཏ་སརྦ་གུ་ཎ་ཨརྠི་ཀཻཿ། ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་དག་ནི་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང། ཡོངས་སུ་སྲུང་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བརྗོད་ན། ཆོས་
སྨྲ་བ་དས་མི་འཇིགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཐོས་པར་འགྱུར་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། གཞན་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་


[232B] ཚིག་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཚིག་བློས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་ཚིག་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བརྟག་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། བྱིན་གྱིས་རླབས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྤོབས་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། འཛིན་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་
ཕྱིར་དྲན་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། གཞན་གྱི་བློ་གྲོས་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། སོམ་ཉི་མྱུར་དུ་གཅོད་
པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། གཞན་གྱི་ངོར་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་བློ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་ཚིག་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
འཁྲོལ་པ་མེད་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སྤ་གོང་བ་མེད་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་
ཕྱིར་འཛུམ་པའི་བཞིན་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཡང་དག་པར་དམ་བཅས་པ་ལས་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཀླ་ན་ཀ་མི་ཚོལ་
བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། འཁོར་མངོན་པར་མགུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་བཙུན་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་བར་འགྱུར་


[233A]༄༅། །བ་དང། ཟབ་མོའི་ཆོས་གླེང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཁེངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་
ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་སེངྒེའི་སྒྲ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྐུར་པ་མེད་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་
དང། ཉམས་སུ་ལེན་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། མཁས་པས་མ་སྨད་པའི་ཕྱིར་སྨད་དུ་མེད་པ་མ་འཇིགས་པ་
ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། མདོ་སྡེ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་འབྱོར་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། དུས་སུ་ཡང་དག་པར་སྐུལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྐུལ་བ་མི་འཇིགས་
པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདུད་པའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་མེད་པ་མི་
འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། སྔོན་ཐོས་པ་ལེགས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཚིག་དང། ཡི་གེ་ཟད་མི་ཤེས་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་ཚད་མེད་པ་རྟོགས་
བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་བ་སྐབས་འབྱེད་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མགུ་བར་བྱེད་པ་མི་


[233B] ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བདུད་དང། ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་
སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་བར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་
གི་གཟུངས་ཉན་པ་དང། མོས་པ་དང། སྒྲུབ་པ་ན་མི་འཇིགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མི་འཇིགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་རྒྱུན་མ་ཆད་པས་ན། དེས་མཐར་
གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་འཇིགས་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེངྒེའི་སྒྲ་
སྒྲོག་གོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་བ་ལུང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྐབས་འབྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པར་རྒོལ་ནུས་པའམ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ཆོས་གསུང་བ་མཛད་པ་ལ་གཅོད་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ནི། གང་ཡང་མེད་དོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་


[234A]༄༅། །གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་མིག་ཏུ་སྦྱོར་བའང་མེད། གཟུགས་སུ་
སྦྱོར་བའང་མེད། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྦྱོར་བའང་མེད་པ་དང། རྣ་བར་སྦྱོར་བའང་མེད། སྒྲར་སྦྱོར་བའང་མེད། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྦྱོར་བའང་མེད་པ་དང། སྣར་སྦྱོར་
བའང་མེད། དྲིར་སྦྱོར་བའང་མེད། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྦྱོར་བའང་མེད་པ་དང། ལྕེར་སྦྱོར་བའང་མེད། རོར་སྦྱོར་བའང་མེད་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྦྱོར་བའང་མེད་པ་དང་
ལུས་སུ་སྦྱོར་བའང་མེད། རེག་བྱར་སྦྱོར་བའང་མེད། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྦྱོར་བའང་མེད་པ་དང། ཡིད་དུ་སྦྱོར་བའང་མེད་ཆོས་སུ་སྦྱོར་བའང་མེད། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པར་སྦྱོར་བའང་མེད་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་གང་ལ་གཟུགས་སུ་སྦྱོར་བའང་མེད་གཟུགས་སྐྱེ་བར་སྦྱོར་བའང་མེད། གཟུགས་
གནས་པར་སྦྱོར་བའང་མེད། གཟུགས་འགག་པར་སྦྱོར་བའང་མེད་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་
པར་སྦྱོར་བའང་མེད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་སྦྱོར་བའང་མེད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པར་སྦྱོར་བའང་མེད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་པར་སྦྱོར་བའང་མེད་པ་དེ་ནི། གཟུངས་


[234B] །ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་དང། གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་དུའང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་
སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུའང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་
བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་གཟུགས་མཚན་མ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་དང། གཟུགས་མཚན་མ་མེད་པར་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་
སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚན་མ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་
པ་མཚན་མ་མེད་པར་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་གཟུགས་སྨོན་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་དང་
གཟུགས་སྨོན་པ་མེད་པར་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་
པར་ཤེས་པ་སྨོན་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨོན་པ་མེད་པར་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མངོན་


[235A]༄༅། །པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་དང། གཟུགས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང། ཚོར་
བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་རློམ་སེམས་
མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བར་སྦྱོར་བ་དང་གཟུགས་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བར་
ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བར་སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་པར་
ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བར་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་།གཟུགས་དབེན་པར་སྦྱོར་བ་དང། གཟུགས་
དབེན་པར་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབེན་པར་
སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབེན་པར་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་།གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་


[235B] གཟུགས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་
འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པ་
འདི་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་ཁམས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལའང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་
བ་གང་ཡིན་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལའང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་
འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་སྦྱོར་བ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ལའང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་
གང་ཡིན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་མེད་པར་སྦྱོར་བ་དང་གནས་མེད་པར་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་
སྦྱོར་བ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དུའང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པར་སྦྱོར་བ་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་


[236A]༄༅། །ལ་གནས་པར་ཡང་རློམ་སེམས་མི་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་
འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའང་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི༑ གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་སྡང་གི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེ་སྡང་གི་སྤྱོད་པ་དང་
ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའང་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཏི་མུག་གི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་
བ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཏི་མུག་གི་སྤྱོད་པ་དང། ཀུན་ཏུ་སྦྱར་བའང་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཆ་མཉམ་པ་སྤྱོད་པ་
རྣམས་ཀྱི་ཆ་མཉམ་པའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཆ་མཉམ་པ་ཆད་པའང་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་
ཡིན་ནོ༑ ༑ཀླུའི་བདག་པོ། མདོར་བསྡུ་ན་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྦྱོར་བའང་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུངས་འདི་ལ་


[236B] །ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང། མི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་དེ་ལ་སྦྱོར་བའང་མེད། མི་སྦྱོར་བའང་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྦྱོར་
བ་དེ་ནི༑ སྣང་བའང་མ་ཡིན། བརྟགས་པའང་མ་ཡིན། མཚན་མར་བྱས་པའང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན། སྦྱོར་བ་དེ་ནི། ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་
སྦྱོར་བའང་ཆོས་གང་ཡང་འདྲེན་པར་ཡང་མི་བྱེད། མི་འདྲེན་པར་ཡང་མི་བྱེད། འཛིན་པར་ཡང་མི་བྱེད། གཏོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད། འགྲོ་བར་ཡང་མི་བྱེད་
དེ༑ དེ་བས་ན། སྦྱོར་བ་དེ་ནི། ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ་།ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ནི། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་འདི་ཐོབ་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གང་ཚེ་དེ་ཡིས་གཟུངས་འདི་ཐོབ་གྱུར་ན་།དེ་ཡིས་དྲན་དང་བློ་གྲོས་ཡོངས་སུ་དག་
མདོ་སྡེ་རྟོགས་པ་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །འགྲོ་བའི་སྐད་དང་སྒྲ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས། །འགྲོ་བའི་སྤྱོད་དང་སེམས་པ་ངན་པ་དང་།བཟང་དང་འབྲིང་གི་རྒྱུ་བ་གང་ཡིན་ཤེས། །སྤྱོད་དང་
སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་ཤེས་ནས་ཀྱང། །ཇི་ལྟར་འཚམ་པར་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་སྟོན། །གང་ཚེ་དེ་ནི་གཟུངས་ལ་རབ་མཁས་ན། །དེ་ནི་རྒྱུ་དང་བྱེད་དང་རྐྱེན་ལ་མཁས། །རྟག་དང་


[237A]༄༅། །ཆད་པར་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །མཐར་འཛིན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན། །གང་ཚེ་དེ་ཡིས་གཟུངས་འདི་ཐོབ་གྱུར་ན་།ཡི་གེ་དང་ནི་ཚིག་རྣམས་འབྱེད་ལ་
མཁས༑ ༑སྐད་རྣམས་མང་པོ་དུ་མ་ཐ་དད་ཤེས། །དོན་དང་ཡི་གེ་ལ་ཡང་མཁས་པར་གྱུར། །དེ་ཡི་ལྷ་ཡི་མིག་ཀྱང་དྲི་མེད་འགྱུར། །དེ་ཡི་ལྷ་ཡི་རྣ་བའང་རྣམ་པར་དག། ཤེས་རབ་མཐའ་
ཡས་ཕ་རོལ་སེམས་ལ་མཁས། །འདས་པ་དང་ནི་མ་འོངས་བསྐལ་པ་དྲན། །དེ་བཞིན་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་ཐོབ་གྱུར་ནས། །ཞིང་རྣམས་བྱེ་བ་མཐའ་ཡས་སྐད་ཅིག་འགྲོ། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་
རྣམས་ལ་ནི་མཆོད་པ་བྱེད། །དེ་བཞིན་གཟུངས་ལ་ཐོས་པས་ཆོས་ཀྱང་འཛིན། །བདུད་རྣམས་འབུམ་ཕྲག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཡིས། །དེ་ཡི་འགྲོ་བའི་ཡུལ་རྣམས་མི་ཤེས་ལ། །མུན་བསལ་
སེམས་ཅན་དག་པ་ཉོན་མོངས་མེད། །མདོ་སྡེ་སྟོང་ཕྲག་ཚད་མེད་སྟོན་པར་བྱེད། །ཆུ་ཡི་ནང་ན་པདྨོ་མ་གོས་བཞིན། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་རྣམས་གོས་མེད་སྤྱོད། །རྗེས་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་
རྣམས་ལས་རྟག་ཏུ་གྲོལ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་སེམས་ནི་མཁའ་ལྟར་སྙོམས། །མཚན་གྱི་དམ་པ་གཟུགས་འཆང་དག་པ་སྟེ། །དེ་ལ་བལྟ་བས་སྐྱེ་བོ་ཆོག་མི་ཤེས། །སྤྱོད་ལམ་དང་ནི་
སྤྱོད་པ་ཤེས་བཞིན་རྒྱུ། །འགྲོ་ལ་ཕན་དོན་བྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་རྒྱུ། །གང་ཚེ་གཟུངས་འདི་ཐོབ་པར་འགྱུར་པ་ན། །བརྒྱ་བྱིན་དེ་བཞིན་ཚངས་པ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང། །དེ་ཡི་རྐང་མཐིལ་དུ་ནི་


[237B] །འོན་ཀྱང་དེ་ཡིད་གང་དུའང་ཁེངས་པ་མེད་།དེ་ནི་སྐད་སྙན་ཚངས་པའི་དབྱངས་དང་ལྡན། །སྐྱེ་བའི་ཡིད་ནི་རྣམ་སྦྱོང་མགུ་བར་བྱེད། །སྐྱོན་མེད་སྙན་ཅིང་དག་
ལ་དུས་སུ་སྨྲ། །དེ་ཡི་བསྟན་པ་དོན་མེད་ཡང་མི་འགྱུར། །གང་ཚེ་དེ་ཡིས་གཟུངས་ནི་ཐོབ་གྱུར་ན། །དེ་ནི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འཇིགས་པ་མེད། །སེངྒེའི་སྒྲ་ཅན་མི་འཇིགས་སྒྲོག་
པར་བྱེད། །ཕ་རོལ་ཚོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས། །སེམས་ཅན་གཡོ་ཅན་གདུལ་དཀའ་ང་རྒྱལ་ཁེངས། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྐྱོན་ལྡན་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་
མཁས་པའི་ཆོས་ནི་ཐོབ་གྱུར་ན། །ང་རྒྱལ་སྤངས་ནས་རྐང་མཐིལ་འདུད་པར་བྱེད། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རང་བཞིན་ཞི་བ་དང་།དོན་རྟོགས་དང་ནི་ཆོས་ཉིད་ངེས་པར་ཤེས། །དེ་ཕྱིར་
ཆོས་ནི་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང། །ཡི་གེ་འབྱེད་ལ་དེ་ཡི་ཚིག་མི་ཟད་།སེམས་ཅན་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །དེ་བཞིན་བདག་ཉིད་རྣམ་དག་དེ་ཡིས་ཤེས། །དེ་
ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པས། །དེ་ཡི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པ་ཐོགས་པ་མེད། །ཟད་པ་ནམ་ཡང་ཟད་པར་མི་ནུས་ལ། །མི་ཟད་པ་ཡང་ནམ་ཡང་ཟད་མི་འགྱུར། །ཆོས་
ཉིད་རབ་ཞི་འདི་ནི་རྟོགས་ནས་ཀྱང། །དེར་ནི་མདོ་སྡེ་བྱེ་བ་མཐའ་ཡས་སྟོན། །ཡི་གེ་འདི་དག་ལུས་ལ་མི་གནས་ཤིང། །ཡིད་ལ་མི་གནས་སེམས་ལས་མ་བྱུང་སྟེ། །ཇི་ལྟར་


[238A]༄༅། །བྲག་ཅའི་སྒྲ་ནི་ཐོས་པ་བཞིན། །ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་ཞིང་དབེན། །གཟུངས་འདི་ཡི་གེ་རྣམས་དང་སྒྲ་ལ་མེད་།ཚིག་གི་ལམ་དང་ལུས་
དང་ངག་ལ་མེད། །དེ་ལྟར་ཡི་གེའི་ཚུལ་རྣམས་རྟོགས་པས་ན་།སྨྲས་ཀྱང་དེ་ཡི་ཚིག་ནི་ཐོགས་པ་མེད། །དེ་ནི་སྟོན་ཀྱང་ཡིད་ལ་རྣམ་རྟོག་མེད། །སེམས་ལའང་རློམ་སེམས་
བྱེད་པ་ཡོང་མེད་དེ། །འོན་ཀྱང་ཆོས་འདི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་འཐད་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྟོན། །གང་ཚེ་དེ་ཡིས་གཟུངས་ནི་ཐོབ་གྱུར་ན། །སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་བཞི་
རྗེས་སུ་རྟོགས། །དོན་ལ་རབ་བསླབ་ཆོས་ཉིད་ཆོ་ག་ཤེས། །སྒྲ་དང་སྐད་དང་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་མཁས། །དེ་བཞིན་སྤོབས་པ་ཐོགས་མེད་ཚད་ཀྱང་མེད། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་
ཤེས་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་ཤེས། །ལུགས་འབྱུང་ལུགས་ལས་ལྡོག་པའང་རབ་ཏུ་ཤེས། །མཐོ་དམའ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལའང་ཕ་མཐར་ཕྱིན། །སེམས་
ཞུམ་པ་ན་རབ་ཏུ་འཛིན་ལ་མཁས། །དེ་བཞིན་ཁེངས་རྣམས་ཚར་གཅོད་ཤེས་ལ་མཁས། །བསྟན་པ་དག་ལ་བྱ་བའི་ཚུལ་ཀུན་ཤེས། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་
ལ༑ ༑ཤེས་པ་ཐོགས་མེད་རྣམ་པར་ངེས་པར་འཇུག་གཟུངས་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད། །ཉེས་པ་སྤངས་ཤིང་བརྟན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན། །སེམས་ཅན་འདུལ་


[238B] །ཞུགས་པར་གྱུར་ན་ཆོས་ཞེས་ཞུགས་པ་སྟེ། །ཐོས་པ་གང་ཡིན་ནམ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཇི་སྐད་ཐོས་པ་མཚུངས་པར་རིལ་གྱིས་འཛིན། །གཟུངས་ནི་ཆོས་
ཉིད་འགལ་བ་མ་ཡིན་ལ། །དེ་ནི་ཆོས་ལའང་ཞི་བ་མ་ཡིན་ཏེ་།ཆོས་དང་ཤིན་ཏུ་མི་མཚུངས་མི་མཉམ་མཉམ། །ཆོས་ཉིད་སྦྱོར་དང་ལྡན་ཕྱིར་གཟོད་ནས་ཞི། །མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་
གི་གཟུངས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདི་བསྟན་པ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་འདི་བསྟན་པ་ན་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་འཁོར་གྱི་ནང་ནས་ཀླུ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་དག་གིས་ཚིག་འདི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་
འདི་ཐོབ་ནས་ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་
ཀྱི་ཕན་ཡོན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དག་ཀྱང་འདི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིད་ལ། འདི་ན་མིར་གྱུར་པ་ཁ་ཅིག་ནི་


[239A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྔོ་མི་ཐོགས་པ་ནི། ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཀླུ་ཁྲི་ཉིས་
སྟོང་པོ་འདི་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་སྲུང་གི་གསུང་རབ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། འདི་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་
ལྡན་པའི་གཏམ་གཅིག་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། ལེགས་
སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་སྨྲས་སོ། །མི་དགེ་བའི་འདུ་འཛི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཁྱིམ་དང། སློང་མོ་སྟེར་བའི་ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་
ཉམས་སུ་མ་བླངས་པར་གྱུར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་བྱས་པ་དེ་ན་འདི་དག་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །འདི་དག་གི་ཐེག་པ་ཆེན་
པོའི་གཏམ་དེ་ཐོས་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལའང་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་བའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ནི། ད་ལྟར་ང་ལས་ཐེག་པ་
ཆེན་པོའི་གཏམ་ཐོས་ཏེ། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ལྷག་


[239B] ངས་འདི་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏེ། བསྐལ་པ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་དག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའང་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་དག་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ཏེ་བསྐལ་པ་མངོན་པར་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དྲི་མ་མེད་པའི་སྙིང་པོར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བསོད་
ནམས་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཆོས་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཤེས་རབ་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་འདི་བཞིར་མཐུན་པ་ཤ་སྟག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་བསྐལ་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་སྟོང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཚེ་བདག་བསྐལ་པའི་དང་པོར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་གནས་པ་དང། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་བ་འཇིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ཀླུ་དང། ཀླུའི་བུ་དང། ཀླུའི་བུ་མོ་དག་ཉུང་བར་གྱུར་ཏེ། བདག་ཀྱང་འཁོར་ཉུང་བར་


[240A]༄༅། །གྱུར༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ཀླུ་དང། ཀླུའི་བུ་དང། ཀླུའི་བུ་མོ་དག་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཚད་མ་མཆིས་ཏེ། གྲངས་ཀྱིས་
མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་རྒྱུ་ནི་གང་ལགས། རྐྱེན་ནི། གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ་
གང་དག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་ཏེ། ཆོ་ག་ཉམས་པ་དང། འཚོ་བ་ཉམས་པ་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་ལ་དེ་དག་གི་ལྟ་བའང་དྲང་པོར་གྱུར་ཏེ། དེས་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་ནི། མི་སྐྱེའི། ཤི་འཕོས་ནས་
ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་བ་འཇིག་གི་གསུང་རབ་ལས་ནི། སྲོག་ཆགས་ཁྱིམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བྱེ་བ་
ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཆོ་ག་དང། འཚོ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཏེ་ཤི་འཕོས་ནས་ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་སུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་ཐུབ་ཀྱི་གསུང་
རང་ལས་ནི། སྲོག་ཆགས་ཁྱིམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པར་གྱུར་པས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་


[240B] །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་སྲུང་གི་གསུང་རབ་ལས་ནི། སྲོག་ཆགས་ཁྱིམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཆོ་ག་དང། འཚོ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་
ཏེ་ཤི་འཕོས་ནས་ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་སུ་སྐྱེས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ད་ལྟར་ངའི་གསུང་རབ་འདི་ལས་ནི། སྲོག་ཆགས་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་རབ་
ཏུ་བྱུང་བ་ལས་རྩོད་པ་སྣ་ཚོགས་དང། འཐབ་པ་སྣ་སོགས་དང་འདུ་འཛི་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོ་ག་དང། འཚོ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཏེ་ཤི་འཕོས་ནས་ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་
བར་འགྱུར་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ། རྒྱུ་ནི། དེ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་ནི། དེ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན། ད་ལྟར་ཀླུ་དང། ཀླུའི་བུ་དང། ཀླུའི་བུ་མོ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཚད་མེད་དོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ད་དུང་ཡང་
ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཕྱི་མའི་དུས་ཕྱི་མའི་ཚེ་ན་དགེ་སློང་སྡིག་ཅན་རྣམས་དང། དགེ་སློང་མ་སྡིག་ཅན་རྣམས་དང། དགེ་བསྙེན་སྡིག་ཅན་རྣམས་དང། དགེ་
བསྙེན་མ་སྡིག་ཅན་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ནང་ནས་ཁ་ཅིག་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གཏོགས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་དང། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་གི་ལས་རྣམས་


[241A]༄༅། །ལ་ཁྱད་པར་ཅི་མཆིས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ། རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གཏོགས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཀླུའི་སྐྱེ་
གནས་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་དང། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ནི། ཡོངས་སུ་མ་དག་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་
བསམ་པ་ནི། ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི། ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷ་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བསྐལ་པ་བཟང་
པོ་འདི་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་བསྟན་པ་ལ་ཐེག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་
པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་
པའི་ཆེ་བ་ཉིད་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་
རོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་བུ་དཔལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་


[241B] མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དོན་མཆིས་པ་ལགས་ཏེ། ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །འདི་ལྟར་སྨད་དུ་མ་མཆིས་པའི་ལས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་གཅིག་ཙམ་
བསྐྱེད་པའང་ཆབ་འཚལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི། དེ་དག་གི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་དུ་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཐོང་བ་དང། ཐོས་པའི་དོན་མཆིས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་འཚལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་བདག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱོད་པ་དོན་མཆིས་པར་གྱུར་ཅིག་བདག་སེམས་རྨོངས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་དགེ་བ་ལ་རྨོངས་པ་དང། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་རྨོངས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་བདག་
ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང། ཆོས་ཐོས་པ་དང། འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དང་འབྲལ་
བར་མ་གྱུར་ཅིག་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་བུ་དཔལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ་བཞིན་བཟང། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་རྟེན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང། འདི་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདིའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་


[242A]༄༅། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལོ་བདུན་དང། ཟླ་བ་བདུན་དང། ཞག་བདུན་དུ་བཤད་ཀྱང་མཐར་ཕྱིན་པར་བཤད་པར་མི་སྤྱོད་དེ། ཁྱོད་
ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་དེ་ཙམ་དུ་ཚད་མེད་པ་འདི་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་བུ་དཔལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་
པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་དེའི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །འདི་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་གང་གི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། དེ་ནས་དེའི་མོད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་
ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འོད་ཟེར་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། བཙོད་ཀ་དང། ཤེལ་དང། དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་དག་བྱུང་ངོ། །འོད་ཟེར་དེ་
དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་
གཟི་བརྗིད་དང། འོད་ཀྱང་མོག་མོག་པོར་བྱས་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་
ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་


[242B]མཛད་པའི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཞུས་པ། བདེ་གཤེགས་བསོད་ནམས་བརྒྱས་སྤྲས་སྐུ་མངའ་བ། །མཚན་མཆོག་སུམ་
ཅུ་རྩ་གཉིས་ལྡན་པའི་སྐུ། །ཟླ་བ་ལྟ་བུར་དྲི་མེད་དག་པའི་ཞལ། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་འཛུམ་པ་སྟོན་པར་མཛད། །བཅོམ་ལྡན་དྲི་མེད་དྲི་མ་གསུམ་བྲལ་བ། །ཐ་བ་མི་མངའ་རྣམ་དག་པདྨའི་
སྤྱན༑ ༑ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ཀླུས་མཆོད་པ། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་འཛུམ་པ་སྟོན་པར་མཛད། །བཅོམ་ལྡན་ཚེམས་སྙོམས་ཐགས་བཟང་དཀར་བར་ལྡན། །སྟོབས་བཅུ་མངའ་ཞིང་དྲི་བསུང་
གདའ་བའི་ཞལ། །རྒ་དང་འཆི་བའི་མཐར་ཐུག་མཛད་པ་པོ། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་འཛུམ་པ་སྟོན་པར་མཛད། །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པའི་ཐུགས། །མགོན་པོ་ཐུགས་ཀྱིས་དགྲ་ཟིན་
མཉམ་སྙོམས་པ། །ཐུགས་ནི་རི་བོ་ལྟ་བུར་མི་གཡོ་བ། །བཅོམ་ལྡན་འཛུམ་པའི་དོན་འདིར་བཀའ་སྩལ་གསོལ། །བཅོམ་ལྡན་ཚངས་པའི་སྒྲ་སྐད་སྒྲོག་པ་པོ། །མིའམ་ཅི་དང་
ཀ་ལ་པིངྐ་དང། །རྔ་སྒྲ་ལྟ་བུར་སྙན་ཅིང་དགའ་བ་དང་།མཉེན་པོར་གསུང་བ་འཛུམ་པའི་ཐབས་གསུངས་ཤིག་འདྲེན་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་བློ་མངའ་བ། །དུས་གསུམ་འགྲོ་
བའི་སྤྱོད་དང་མོས་པ་དང། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་པོ། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་འཛུམ་པ་སྟོན་པར་མཛད། །བཅོམ་ལྡན་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་མི་རྣམས་དང། །ལྷ་ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་ནད་ནི་ཞི་


[243A]༄༅། །མཛད་པ། །བཅོམ་ལྡན་གཏན་དུ་བདེ་བ་སྟོན་པ་པོ། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་འཛུམ་པ་སྟོན་པར་མཛད། །ཡོན་ཏན་མངའ་བ་བདག་ལ་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་ལྷ་དང་
མི་རྣམས་ཁྲག་ཁྲིག་ཉན་ཅིང་མཆིས། །ཐོས་ནས་ཡིད་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་འགྱུར་ཞིང། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དགོངས་པ་བགྱིད་པར་འགྱུར། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་དཔལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་ངའི་མདུན་དུ་
འདུག་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། དཔལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་འདི་ནི། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཕྲག་བརྒྱད་བརྒྱན་བསྐལ་པ་ཀུན་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་བརྟན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དཔལ་གྱི་གཟི་
བརྗིད་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དོན་ཡོད་པ་སྤྱོད་ཅིང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་པ་མཉེས་པར་བྱས་ཏེ་མཆོད་པར་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། ཚངས་


[243B] །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་བརྟན་པ་དེའང་འབྱོར་པ་དང། རྒྱས་པ་དང། བདེ་བ་དང། ལོ་ལེགས་པ་དང། ཉམས་དགའ་བར་འགྱུར་ལ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དང། ལྷ་དང་མི་རྣམས་
ཀྱིས་གང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ན་མི་རྣམས་ཀྱིའང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ཀྱང་ལོ་ཁྲི་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི། བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ཡོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི། འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འདུ་
བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་དེ་སེམས་ཅན་གང་དག་གི་མིག་སྔར་སྣང་བ་དེ་དག་ཀྱང་མཐོང་བའི་མོད་ལ་བྱམས་པའི་རྣམ་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་ནི། མཐོང་བའི་མོད་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་
པར་གྱུར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། དང་པོ་མཐོང་བས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལན་གཉིས་མཐོང་བས་ནི། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལན་


[244A]༄༅། །གསུམ་མཐོང་བས་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལན་བཞི་མཐོང་བས་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་དེ་མཐོང་བའི་མོད་ཁོ་ན་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་
པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་བརྟེན་པ་ནི། སེམས་ཅན་སུའང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའམ། ལྟ་བ་ཉམས་པའམ། ཆོ་ག་ཉམས་
པའམ༑ འཚོ་བ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་པ་སུའང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་
ཏེ༑ དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དག་ཏུའང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་བུ་
དཔལ་གྱི་གཟི་བཞིན་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡིད་རངས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་ནས་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། མུ་ཏིག་གི་དྲ་བ་ནོར་བུ་རིན་
པོ་ཆེ་འབུམ་གྱིས་སྤྲས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་གསོལ་ནས་སོར་མོ་བཅུའི་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ཚིགས་སུ་


[244B] མི་དབང་ཟླ་བ་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་ཞལ། །གཟི་བརྗིད་མཐའ་ཡས་ལྷ་དང་མིས་མཆོད་པ་།མཚུངས་མེད་སྟོབས་ལྡན་མཐའ་ཡས་ཤུགས་མངའ་
བ༑ ༑ཡེ་ཤེས་ཚད་མ་མཆིས་ལ་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །ཕན་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མ་མཆིས། །དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་འོད་ཀྱང་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མེད་རབ་བརྟན་རྣམ་
པར་དག་མི་དབང་མཁའ་དཀྱིལ་འདྲ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཐའ་ཡས་པར། །སྤྱོད་པ་སྤྱད་ནས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་བརྙེས། །དེས་ན་འགྲོ་བའི་སྤྱོད་པ་
རབ་ཏུ་མཁྱེན། །དེ་བཞིན་དེ་དག་དབང་པོ་བསམ་པ་མཁྱེན། །འཇིག་རྟེན་བཅོམ་ལྡན་གཟུགས་དང་མཚུངས་མ་མཆིས། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་བ་བལྟ་བས་ཆོག་མ་འཚལ། །དེ་ཡི་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་
བར་མི་འགྱུར་ཞིང། །དེ་ཚེ་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི། །ཀ་ལ་པིངྐ་ཁུ་བྱུག་མིའམ་ཅི། །དེ་བཞིན་ཚངས་པའི་སྒྲ་དང་ལྷ་མིན་སྒྲ། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་ཡིད་འོང་སྒྲ་དེ་དག་
བདེ་གཤེགས་གསུང་གཅིག་གིས་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན། །མཁའ་ལས་ཟླ་བས་ལ་ལྟུང་ཡང་གདའ། །རྒྱ་མཚོ་བསྐམས་ཤིང་རི་རབ་སྙིལ་ཡང་གདའ་།ས་ལ་གནམ་ལྷུང་དུམ་བུ་
བརྒྱར་འགྱུར་གདའ། །རྒྱལ་བའི་བཀའ་ནི་གཞན་དུ་ཡོང་མི་གསུང་།བདེན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་རབ་འབྲེལ་སྟོན་པས་འདིར། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་གཙོ་བོས་བདག་ལུང་བསྟན། །


[245A]༄༅། །བདག་ནི་རྒྱལ་བ་རང་བྱུང་ཡོན་གནས་འགྱུར། །བདག་ལ་ཡིད་གཉིས་སོམ་ཉི་དོགས་མ་མཆིས། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུ་རིན་ཆེན་ལེགས་སྤྲས་པ། །བྱེ་བ་
མཐའ་ཡས་འདྲེན་པ་རྣམས་ལ་ཕུལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་གཅིག་བསྐྱེད་པ་གང་ལགས་ལ། །བསོད་ནམས་སྔ་མས་འདི་ཡི་ཆར་མི་ཕོད། །གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་
བསྐྱེད་པར་བགྱི། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་མཆོག་ཏུ་འཕགས་།གང་ཞིག་འདྲེན་རྣམས་ཚུལ་འདི་མི་གཅོད་པ། །དེ་ནི་སྟོབས་བཅུ་ཀུན་གྱི་བཀའ་དྲིན་གཟོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་
རྒྱ་མཚོའི་བུ་དཔལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་འདི་སྨྲས་པ་ན། སྲོག་ཆགས་ཁྲིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་དེ། དེ་དག་གིས་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་དེས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་ཅག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དང་འཕྲད་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་བརྟན་པ་དེར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་མཆོད་པ་དང། བསྙེན་
བཀུར་ཡང་བགྱིད་པར་གྱུར་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་འོག་ཏུ་བདག་ཅག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་


[245B]དོན་ཡོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ་།ལུང་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་སྨན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་
རྟེན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་སང་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བར་མཛད་དུ་གསོལ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ལྷ་དང། ཀླུ་དང་
གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དེ་མ་ལགས་པར་ཡང་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ཚད་མ་མཆིས་པ་དག་མཆིས་ཏེ། དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་མཐོང་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མ་མཆིས་པའི་མཐའ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང། བདག་གི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོའི་
གནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བརྙས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པར་
འགྱུར་པ་དང། བདག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བགྱིས་པར་འགྱུར་བའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་


[246A]༄༅། །ཐུགས་བརྩེ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནང་ངོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་གནང་བར་རིག་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡིད་རངས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་
ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་དཔུང་དང་བཅས། འཁོར་དང་བཅས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ཕྱིར་སོང་ངོ། །དེ་ནས་དེར་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་
འདུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སང་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། དེས་ཀྱང་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་གནང་གི་དེར་
ཁྱེད་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐུན་པ་དང། ཡང་དག་པར་དགའ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་
མཚོས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སྒྲ་གཅན་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་བདེ་མཆོག་དང། ཚིམ་བྱེད་དང། ཐགས་བཟང་རིས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག། ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདིར་གཤེགས་ཀྱི། དེར་ཁྱེད་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་ལས་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་གི་སྐབས་ཕྱེ་ལགས་ཀྱི། བདག་གི་


[246B] དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འཇོག་པོ་དང། ཁ་དོག་མཐའ་ཡས་དང། དྲི་མ་མེད་པ་དང། འོད་ཅན་དང། རྣམ་པར་རྩེ་དང། བགོད་པ་དང། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དང་
བརྗོད་བྱ་དང། ཁ་དོག་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་དང། ཙནྡན་གྱི་རྣམ་པ་དང། དེ་ལ་སོགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག། ཁྱེད་ཅག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་གི་གནས་སུ་སྦྱོན་ཅིག་དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་གཞོན་ནུ་དཔལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་ལ་བསྒོ་བ། བཞིན་བཟང་
ཁྱོད་སོང་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པའི་རྐང་པ་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་ཚོལ་ལ་ངའི་འཕྲིན་འདི་སྐད་ཅེས་གྱིས་ཤིག་བདག་གི་ཕའི་མཆིད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་བཤོས་གསོལ་གྱི། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་སྦྱོན་ཅིག་ཅེས་གྱིས་ཤིག་།ལེག་སོ་ཞེས་བྱས་ཏེ་མཉན་ནས་ཇི་སྐད་བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་བུ་དཔལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་བྱས་
སོ༑ ༑དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཤུགས་དྲག་ལ་སྨྲས་པ། ཤུགས་དྲག། ཁྱོད་སོང་ལ་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་སོང་སྟེ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང། ཉེ་དགའ་གཉིས་ཀྱང་བོས་ཤིག་ལྷ་
རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་གྱི། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བདག་གི་གནས་སུ་སྦྱོན་ཅིག་ཅེས་གྱིས་ཤིག། དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་


[247A]༄༅། །བུ་ཤུགས་དྲག་ཇི་སྐད་བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་དང། ཉེ་དགའ་གཉིས་དང། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཐད་དུ་སོང་ནས་ཇི་སྐད་བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་
བོས་སོ༑ ༑དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་རང་གི་གནས་སུ་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བཀོད་པ་བཻཌཱུརྱ་སྔོན་པོ་དག་དང། ཛམྦུ་ཆུ་བོའི་གསེར་ལས་བྱས་པ་བཤམས་ཏེ་རིན་པོ་ཆེ་དུ་མས་ནི། སྤྲས། རིན་
པོ་ཆེའི་དྲ་བས་ནི། ཁེབས་པར་བྱས། དྲིལ་ངུ་གཡེར་ཀའི་དྲ་བ་ནི། དཔྱངས། དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་མང་པོ་ནི། བཏགས། བླ་བྲེ་ནི། བྲེས་རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་ནི། བསྒྲེང། རྒྱ་མཚོའི་སྤོས་ཀྱི་
མཆོག་གིས་ནི། བདུག། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ནི། བཀྲམ་སྟེ། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དེའི་ནང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེངྒེའི་ཁྲི་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་པ། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་སྤྲས་པ། ལྷ་རྫས་ཀྱི་རས་བཅོས་བུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་མང་པོ་བཏིང། བླ་བྲེ་བྲེས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་སྟེགས་བུས་བསྐོར་བ། རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བས་ཁེབས་པ། དྲིལ་བུ་
གཡེར་ཀའི་དྲ་བ་དཔྱངས་པ། དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་བཏགས་པས་བརྒྱན་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བཤམས་སོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གདན་ཡང་ཇི་
ལྟར་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་བཤམས་སོ། །རོ་བརྒྱ་བསྒོས་པའི་ཞལ་ཟས་དག་ཀྱང་བཤམས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་ཟིན་པར་རིག་ནས་བུ་དང་གཉེན་འདབ་དང། འཁོར་དང་བཅས་


[247B]འདས་ལ་གདུགས་ཚོད་བབ་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ་།ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཆེན་ཁྱེད་བརྙེས་པ།།
ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་མཁའ་འདྲ་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པ། །འཇིག་རྟེན་འདས་པ་སྤྱན་ཡངས་དག་པའི་སྤྱན་དང་ལྡན། །ཕན་པ་མཛད་པ་གདུགས་ཚོད་བབ་ཀྱི་གཤེགས་སུ་གསོལ། །
ཚངས་པའི་གསུང་དང་རྣམ་དག་གསུང་ལྡན་དབྱངས་སྙན་པ། །ཀ་ལ་པིངྐའི་རྔ་སྒྲ་བདུད་རྩིའི་དོན་སྟོན་པ། །སྨན་པའི་མཆོག་སྟེ་ཉོན་མོངས་སྣ་ཚོགས་མུན་སེལ་བ། །སེམས་ཅན་རིན་ཆེན་གདུགས་
ཚོད་བབ་ཀྱི་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ཞི་ཞིང་རབ་ཞི་ཐུགས་མངའ་རྟག་ཏུ་ཞི་བར་སྤྱོད། །རྒྱལ་བ་གྲོལ་བ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་རབ་གྲོལ་མཛད། །ཆུ་བོ་བཞི་ལས་རྒལ་བ་འགྲོ་བ་དགྲོལ་བ་པོ། །ཕ་རོལ་
གཤེགས་པ་བདེ་སྦྱིན་གདུགས་ཚོད་དུས་ལ་བབ། །སྦྱིན་དུལ་ཡང་དག་སྡོམ་དགྱེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་བཟོད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་བརྙེས། །བསམ་གཏན་རྣམ་
ཐར་དགྱེས་པ་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ཞལ་རས་ཟླ་འདྲ་གདུགས་ཚོད་བབ་ཀྱི་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ལམ་མཁྱེན་ལམ་ལ་མཁས་ཤིང་ལམ་སྲང་ངན་པ་སྤངས། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་དབང་སྟོབས་བདེན་
པ་བཞི་སྟོན་པ། །ཡང་དག་སྤོང་དང་རྫུ་འཕྲུལ་བཞི་དྲན་དང་ལྡན་པ། །ཐམས་ཅད་ཟིལ་མནོན་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་གདུགས་ཚོད་བབ་།སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་མངའ་བསོད་ནམས་བརྒྱ་ཡི་ཏོག་བསོད་ནམས་འཚལ་


[248A]༄༅། །རྣམས་བསོད་ནམས་ཞིང་ཆེན་བཅོམ་ལྡན་འདས། །མཆོད་སྦྱིན་དམ་པ་བཞེས་པའི་འོས་ལགས་ཡོན་གྱི་གནས། །བྱམས་ལ་དགྱེས་པ་གདུགས་ཚོད་
བབ་ཀྱི་གཤེགས་སུ་གསོལ། །ལྷུན་པོ་འདྲ་ཞིང་ས་དང་མཚུངས་ལ་སྦྱོར་བ་སྙོམས། །བྱམས་སྡང་མི་མངའ་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚུངས། །མི་ཡི་དབང་པོ་ཁེངས་པ་མི་
མངའ་དམན་མི་མངའ། །སྟོང་དང་རྣམ་པར་ཐར་ལ་དགྱེས་པ་གདུགས་ཚོད་བབ། །ཀུན་མཁྱེན་ཀུན་ལ་མཁས་པ་དུས་དང་ཆོ་ག་མཁྱེན་།ཆོས་རྣམས་དབྱེ་ལ་མཁས་པ་
རྟག་ཏུ་དུལ་བཞིན་སྤྱོད། །སེམས་ཅན་བསམ་པ་རབ་མཁྱེན་དོན་རིག་མཁྱེན་པ་ལྡན། །ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མཁྱེན་གདུགས་ཚོད་དུས་ལ་བབ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་གདུགས་ཚོད་བབ་པ་དེ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་གདུགས་ཚོད་བབ་ཀྱི། ལྷུང་
བཟེད་དང། ཆོས་གོས་ལོངས་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་གནས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འདོང་ངོ། །དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི། ཡོངས་སུ་བསྐོར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱིས་མདུན་དུ་བདར། ལྷའི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི། ཕྱག་བྱས། ལྷ་མ་ཡིན་


[248B] ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འཕགས་ཏེ་གཤེགས་ནས་འོད་ཟེར་ནི། འགྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་ནི། སྣང་བར་མཛད། པདྨའི་ཆར་ནི་
འབེབས། སིལ་སྙན་འབུམ་ནི། སྒྲོག། གླུ་དབྱངས་འབུམ་ནི། གྲགས་པར་མཛད་དེ། རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ཏེ་བྱོན་ནས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ན་དགའ་བའི་ཚལ་ལྟར་ཉམས་
དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཙམྤ་ཀའི་ཚལ་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་སོ་།དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་
ཕྱག་འཚལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་སོ། །མཆོད་པ་བྱས་ནས་གདུགས་ཚོད་ཕབ་བོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་
གྱིས་བདག་གི་གནས་སུ་གཤེགས་པ་ནི། བདག་གིས་རིགས་པ་མ་ཡིན། ཆ་མ་ཡིན་གྱི། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་ལས་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེམ་སྐས་ཇི་ལྟ་བུ་དག་
གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་ནས་ཛམྦུ་གླིང་དུ་གཤེགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་བུའི་ཐེམ་སྐས་དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་ཐེམ་སྐས་དེ་དག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱ་
མཚོ་ཆེན་པོར་གཤེགས་པར་བྱ་གོར་མ་ཆག་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་འགྲམ་ནས་རང་གི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ཐེམ་སྐས་ཀྱི་རིམ་པ་གསུམ་བཤམས་ཏེ་


[249A]༄༅། །གཅིག་ནི། གསེར་ལས་བྱས། གཅིག་ནི། བཻ་ཌཱུརྱ་ལས་བྱས་གཅིག་ནི། མུ་ཏིག་དམར་པོ་ལས་བྱས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲས་པ། བཀྲ་
བ༑ བལྟ་ན་སྡུག་པ་དག་བཤམས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་སུས་ཀྱང་མིག་གིས་མ་མཐོང་བ་དང། ཆུས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དག་
ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ཀྱང་འོད་གང་གིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སྣང་བར་གྱུར་ནས་སྟོང་གསུམ་
གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་འོད་འགྱེད་པར་མཛད་དོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན་སེམས་ཅན་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་འོད་དེས་རེག་པ་
ཙམ་གྱིས་བྱམས་པའི་སེམས་དང། ཕན་པའི་སེམས་དང། མཉེན་པའི་སེམས་དང། བདེ་བའི་སེམས་སུ་གྱུར་ཏེ། ཕྱིན་ཆད་སུའང་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་ཅིང་གནོད་པ་
བྱེད་པ་མེད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕ་མར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་མཉན་པ་དང། ཀླུའི་
རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་གནས་ཀྱི་བཀོད་པ་བལྟ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་


[249B] བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང་དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་
དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང། མི་དག་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དགའ་བའི་ཚལ་ལྟར་ཉམས་དགའ་བའི་ཙམྤ་ཀའི་ཚལ་ནས་ལངས་ཏེ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཐེམ་སྐས་ཀྱི་རིམ་པ་བཤམས་
པ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་ཐེམ་སྐས་དབུས་མ་ལ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་སོ། །གཡས་རོལ་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོད་དོ། །གཡོན་རོལ་ན་ནི་
ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་འཁོད་དོ། །མདུན་ལོགས་ན་ནི། བརྒྱ་བྱིན་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ལག་པ་གཡས་པས་ལམ་མཚོན་པར་བྱེད་དོ་།ཚངས་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ནི། ནམ་མཁའི་
དཀྱིལ་ན་འཁོད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་རྣམས་འཛིན་ཏོ། །ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྣམ་ལོགས་ན་འཁོད་དེ་མེ་ཏོག་གི་ཆར་འབེབས་སོ།།
འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་ལས་བྱ་བའི་ཕྱིར་སིལ་སྙན་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་དཀྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །ལྷའི་བུ་མོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ནི། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་བཤུལ་སྤོས་ཆུས་ཆག་ཆག་འདེབས་སོ། །ཀླུའི་བུ་མོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ནི། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་འཁོར་དེ་རོ་སྟོད་ཁེབས་པའི་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་དག་འཕྱང་བར་བྱེད་དོ། །


[250A]༄༅། །མིའམ་ཅི་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྗོད་པས་བསྟོད་པར་བྱེད་དོ། །དྲི་ཟ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ན་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྣམས་འཕྱང་བར་བྱེད་དོ་།ལྷ་མ་ཡིན་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་ནི། རས་བཅོས་བུ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སྟོང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འགེབས་པར་བྱེད་དོ། །
ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པའང་འཁོར་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་འཁོད་དེ་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྱེ་མ་དང། བྱུག་པ་དང། གོས་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་
དང། བ་དན་ཐམས་ཅད་དང། སིལ་སྙན་དང། གླུ་དབྱངས་དང་ཕེག་རྡོབ་པ་དང། ལྷའི་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་དེ། དེ་ལ་སོགས་
པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དྲུག་ཁྲི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདེ་བ་ཅན་
ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་ཆེན་ཐོབ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་མང་པོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་ཀླུའི་
རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་དགའ་བར་བྱ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་ལས་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷགས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པའི་བཀོད་པ་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་


[250B]མཆོད་པ་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཟོད་དཀའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་
ཟེར་ཅན་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་ཀྱི་ཏོག་དང། འོད་ཀྱི་དཔལ་གཉིས་འོངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་དགའ་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་དང། གླང་ཆེན་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་གཉིས་འོངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉི་ཟླའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེ་དང། སེངྒེའི་བློ་གྲོས་གཉིས་འོངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་སྤྱན་བཟང་གི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མིག་མི་འཛུམ་པ་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་གཉིས་འོངས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བ་ཅན་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་ཆེན་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་དང། རིན་
ཆེན་ཏ་ལ་གཉིས་འོངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་རིན་ཆེན་དཔལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དགའ་བའི་སྙིང་པོ་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[251A]༄༅། །དཔའ་མཐོང་བ་དོན་ཡོད་དང། རྣམ་པར་གནོན་པ་དོན་ཡོད་གཉིས་འོངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ཏུ་ལྟ་བ་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྲིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གཉིས་འོངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐོང་ན་དགའ་བ་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དང། བྲག་འཇོམས་རྒྱལ་
པོ་གཉིས་འོངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་ཏོག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་ཆེན་ལྡན་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་
གྲོས་རབ་གནས་དང། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བ་གཉིས་འོངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བྱེ་བ་མང་པོ་ཀླུའི་
རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་དགའ་བར་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚོང་ཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང། སངས་


[251B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེངྒེའི་སྒྲ་ཆེན་པོས་ཕྱོགས་བཅུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་
མཛད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གིས་གོ་བར་མཛད་ནས་ལྷ་འབུམ་གྱི་སིལ་སྙན་དང། གླུ་དབྱངས་ལེན་ཅིང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་འབེབས་ལ་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང། སྐྱེ་
བ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་བསྒྲུབས་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་
ཞུགས་སོ། །བཀོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་བུས་རིན་པོ་ཆེའི་ཐེམ་སྐས་དེ་དག་ལས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གཤེགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཀླུའི་དབྱངས་ལེན་པ་དང། ཕྱོགས་
བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གསུང་གིས་གོ་བར་མཛད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
གཞན་དང། གཞན་དག་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་དང། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་
དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་


[252A]༄༅། །པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ། །དེ་ན་ལྷའི་བུ་མོ་དང། ཀླུའི་བུ་མོ་དང། གནོད་སྦྱིན་གྱི་བུ་མོ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་བུ་མོ་དང། ནམ་
མཁའ་ལྡིང་གི་དུ་མོ་དང། དྲི་ཟའི་བུ་མོ་དང། མིའམ་ཅིའི་བུ་མོ་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་བུ་མོ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་དག་གིས་སིལ་སྙན་དང། གླུའི་དབྱངས་ལེན་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་
མདུན་ནས་བསུ་ནས་དེའི་ཚེ་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་ལས་འབྱུང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འདི་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་པ། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་
ཚུལ་ཁྲིམས་མཛེས་དང་ལྡན། །བཟོད་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་བྱམས་པ་བསྒོམས། །བརྩོན་འགྲུས་ལས་བྱུང་དོན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས། །བསམ་གཏན་རྣམ་ཐར་དགྱེས་པ་ཁྱོད་ཕྱག་
འཚལ༑ ༑ཤེས་རབ་འོད་ལྡན་དགོངས་པ་རྣམ་པར་དག་འོད་དང་གཟི་བརྗིད་དཔལ་གྱིས་མངོན་པར་བརྒྱན། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་སྟོན་མཛད་པ། །ཐུབ་པ་ཉོན་མོངས་
བསལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་དཀའ་ཐུབ་མཐར་ཕྱིན་རྟོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད། །མིག་ནི་སྦྱིན་པར་མཛད་ཅིང་
མིག་སྦྱོང་བ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་འགྲོ་བའི་མཆོག་དོན་དམ་ཟབ་མོ་ཤིན་ཏུ་སྟོན་པ་པོ། །གཞན་ལ་ཕན་པ་ཟླ་མེད་ཐུགས་སུ་ཆུད། །ཆགས་པ་མེད་པར་ཚིག་གི་དོན་སྟོན་


[252B] ༑གཞན་ལ་ཕན་པ་དཔེ་མེད་འོད་མཛད་པ། །དུས་སྐབས་མཁྱེན་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་པོ། །རྒོལ་བ་ངན་པའི་ཚོགས་ཀུན་རབ་འཇོམས་པ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བརྟུལ་ཞུགས་
མཆོག་བདུད་རྩིའི་བདེ་སྐྱིད་བདེ་བ་སྦྱིན་མཛད་པ། །ནམ་མཁའ་འདྲ་ཞིང་དགོངས་པ་དག་པ་སྟེ། །དྲི་མ་ཀུན་སེལ་རྣམ་པར་འདྲེན་པ་པོ། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་
གྤ༑ ༑རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོར་ལྡན། །ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཉོན་མོངས་སེལ་མཛད་པ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་སེར་སྣ་མི་མངའ་བ། །ཆོས་ཀྱི་རིན་ཆེན་ནོར་མཆོག་སྦྱིན་
མཛད་པ། །ཆོས་མཆོག་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་པོ། །དགའ་བ་སྟོན་པ་བདེ་བ་སྟོན་མཛད་པ། །བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཉེས་པ་སྤོང་བ་སྟོན་།རི་ཡི་དབང་པོ་བཞིན་དུ་མི་གཡོ་བ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཁྱོད་ལ་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །མི་དང་ལྷ་དང་མཁའ་ལྡིང་གསང་བ་པ། །ལྷ་མིན་སྲིན་པོ་མིའམ་ཅི་ཡི་བདག་ཀླུ་རྣམས་དང་ནི་གྲུལ་བུམ་གནོད་སྦྱིན་རྣམས། །ཁྱོད་ཀྱི་
ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་ཀྱང་འཚལ། །མཚན་མཆོག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལྡན་པ་སྟེ། །རབ་མཛེས་ཤིན་ཏུ་དཔེ་མེད་སྟོན་མཛད་པ་།གསེར་གྱི་མདོག་ཅན་དཔལ་ལྡན་མདོག་སྡུག་པ། །
སེན་མོ་ཟངས་འདྲ་མདོག་སྡུག་ཕྱག་མཐིལ་མཉམ། །ཀ་ལ་པིངྐའི་གདངས་ཅན་ཡ་མཚན་གསུང། །ཚངས་བ་ལྷ་དབང་གདངས་ཅན་གདངས་ཀྱི་མཆོག་གསུང་གིས་སྟོང་གསུམ་སོ་སོར་


[253A]༄༅། །འགེངས་པར་མཛད། །འཇམ་གཉེན་གསུང་ལྡན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དབང་པོ་དུལ་ཞིང་ཐུགས་ཀྱང་དུལ་བ་སྟེ། །ཞལ་རས་ཟླ་བ་འདྲ་ཞིང་སྤྱན་ལེགས་
པ༑ ༑རྟག་ཏུ་བདེན་པ་གསུང་ཞིང་མཉམ་པར་བཞག་རྟག་ཏུ་ཆོས་འཛིན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒ་ནད་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་གྲོལ་མཛད་པ། །འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་ཉོན་མོངས་སྤོང་
མཛད་པ། །རྒྱལ་བར་འོས་པ་འདུད་འཇོམས་རྒྱལ་བ་པོ། །སྐྱེ་བ་མི་བཟད་དེ་ཉིད་སྟོན་མཛད་པ། །དགྲ་བཅོམ་དགྲ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་རབ་འཇོམས་པ། །ལྷ་ལས་འདས་པ་ལྷ་མང་རྣམས་ཀྱིས་
མཆོད༑ ༑ཁྱོད་ནི་རྟག་ཏུ་བཞེས་པའི་འོས་ཀྱི་མཆོག་སྐྱེ་རྒུ་ཀུན་མཆོག་འདྲེན་པ་བཟང་པོ་ལགས། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་མོ་དང། ཀླུའི་བུ་མོ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། མིའམ་ཅི་དང། ནམ་མཁའ་
ལྡིང་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། དྲི་ཟའི་བུ་མོ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྟོད་ནས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པར་གྱུར་པས་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རང་རང་གི་རྒྱན་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐར་གྱིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་
གཤེགས་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཏིང་གི་དཀྱིལ་གྱི་གནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བཀོད་པ་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ནས་སེངྒེའི་ཁྲི་དེ་ལ་བཞུགས་སོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་


[253B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་སྟན་ཇི་ལྟར་བཤམས་པ་དེ་དག་ལ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བཞུགས་པར་རིག་ནས་བུ་དང་བཅས། ཆུང་མ་དང་བཅས། གཉེན་འདབ་དང་འཁོར་དང་བཅས་པས་རང་གིས་ལག་གི་ཞལ་ཟས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ། བསོད་པ་
མང་པོས་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅིང་ཅི་བཞེས་སྟོབ་པར་བྱེད་དོ། །ཚིམ་པར་བྱས་ཤིང་ཅི་བཞེས་པ་བསྟབས་ནས་བཤོས་གསོལ་ལགས་ཏེ། བཙང་སྡེར་གྱུ་བ་དང་ཕྱག་བཅབས་པར་རིག་
ནས་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་
བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་དང་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་
སྤྱན་སྔར་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ཚོགས་ཏེ་འཁོད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་བདེ་བ་དང། དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ཆོས་
མཉན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་སྐུ་ལས་འགྱེད་པར་མཛད་དེ། འོད་ཟེར་དེ་དེ་དག་གིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་སྲོག་ཆགས་རབ་དང། འབྲིང་དང། ཐ་མ་ཇི་སྙེད་གནས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་


[254A]༄༅། །ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མདུན་ན་བཞུགས་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། བདེ་བ་དང། དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེས་ནས་ཆོས་མཉན་པ་ལ་ཁྲོད་ཅིང་
གུས་པ་དང་བཅས་པས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདུད་ཅིང་འཁོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་
པོ༑ འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འདི་ནི། ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐྱོད་ནས་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེའི་འགྲོ་བའང་
སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་ཏོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ན་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང། ཐ་མལ་པ་ཇི་སྙེད་སྣང་བ་ལ་ལྟོས། ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་
ནི༑ རང་གི་སེམས་དང། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱས་པ་དག་གོ་སེམས་ནི། གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་
མེད་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བཅོས་མ་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པས་ཉེ་བར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། བདག་པོ་མེད་པ། བདག་གི་མེད་པ། ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་མེད་པའོ། །དེ་དག་ནི། ལས་ཇི་ལྟར་བསགས་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱས་པ་དག་སྟེ། འདི་ལ་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན། ཆོས་འདི་དག་ནི་


[254B] སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལ་མཁས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པས་ཉེ་བ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་ནས་དགེ་
བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བདག་ཁོན་མངོན་པར་འདུ་བྱ་སྟེ། དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་ནས་ཉེ་བར་
གནས་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་མཛེས་ཤིང་གཟུགས་བཟང་ལ་བལྟ་ན་སྡུག་པར་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྐུ་བསོད་ནམས་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་བརྒྱན་པ་དང། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པ་དང། གང་གིས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་
ནོན་པར་འདུག་པ་དང། གང་གིས་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཚངས་པ་འདི་དག་ཀྱང་མོག་མོག་པོར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་བལྟ་བ་ནའང་མིག་ཁྲལ་ཁྲུལ་དུ་
གྱུར་པ་ལ་ལྟོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་དག་གི་ལུས་ཀྱི་རྒྱན་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་རྣམས་ལ་ལྟོས། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་མངོན་
པར་འདུ་བྱས་པ་བརྒྱན་པ། རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། ཁྱོད་ཀྱི་བཀོད་པ་འྡིའང་བསོད་ནམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་།བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་


[255A]༄༅། །དང། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པ་འདི་
དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསོད་ནམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ན་གང་དག་ལུས་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་མི་སྡུག་ཅིང་དབྱིབས་མ་ལེགས་པ་དང། ལུས་རགས་
ཤིང་ཆེ་བ་རྣམས་དང། གང་དག་ལུས་ཕྲ་ཞིང་ཆུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་རང་གི་སེམས་དང། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་སྣ་ཚོགས་
ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱས་པ་དག་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྟོན་པར་འགྱུར་བར་དེ་ལྟར་སློབས་
ཤིག་དང། ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྟོན་པ་ཁྱེད་དགེ་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དག་ལ་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ལྟ་བ་ཆུད་གསོན་
པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆད་པར་ལྟ་བ་དང། རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་གནས་རྣམས་མཉེས་པར་གྱིས་ཤིག་མཉེས་པར་
བྱས་ནས་ཀྱང་ཐུགས་བྱུང་བར་མ་བྱེད་ཅིག་བཀུར་སྟིའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ཀྱང་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བཀུར་སྟིའི་གནས་སུ་


[255B]བམ་པོ་ལྔ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་གིས་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བར་སྐྱེ་བ་ཡང་དག་པར་གཅོད་
དོ༑ ༑ཆོས་གཅིག་པོ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཅིང་ཉིན་མཚན་འདའ་ཞིང་འདུག་སྙམ་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སོ་
སོར་རྟོག་པ་མང་བས་མི་དགེ་བའི་སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤངས་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་བསམ་པ་
དགེ་བའི་སེམས་ཅན་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་འགྲོགས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་གང་ཞེ་ན་
དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་དང། མིའི་སྐྱེ་རྒུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྩ་བའི་རྟེན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་བའི་རྟེན་ཏོ། །བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་བའི་རྟེན་ཏོ། །རྩ་བའི་རྟེན་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་
པ་སྤོང་བ་དང། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤོང་བ་དང། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤོང་བ་དང། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤོང་བ་དང། ཕྲ་མ་སྤོང་བ་དང། ངག་རྩུབ་པོ་སྤོང་བ་དང། ཚིག་


[256A]༄༅། །ཀྱལ་བ་སྤོང་བ་དང། བརྣབ་སེམས་སྤོང་བ་དང། གནོད་སེམས་སྤོང་བ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོང་བ་སྟེ། དེ་ནི། རྩ་བའི་རྟེན་ཅེས་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་
དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི། རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བཅུ་ཐོབ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇིགས་
པ་བྱིན་པ་ཡིན། དེའི་སེམས་བྱམས་པར་དམིགས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན། དེའི་ཞེ་སྡང་གི་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་ཡིན། དེས་ནད་ཉུང་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན། དེས་ཚེ་རིང་བར་འགྱུར་བའི་ས་བོན་བཏབ་པ་ཡིན། དེ་ལ་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲུང་བ་དང། སྐྱོབ་པ་དང་སྦེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། བདེ་བར་
ཉལ་ཞིང་བདེ་བར་སད་པ་དང། སྡུག་པའི་རྨི་ལམ་མི་རྨི་བ་ཡིན་གཉིད་ལོག་པ་ནའང་དེ་ལ་ལྷ་རྣམས་སྲུང་བ་ཡིན། དེ་ལ་ཤར་གཉེར་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཤར་
གཉེར་བའི་བག་ལ་ཉལ་བ་མེད་པ་ཡིན། ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་དང། ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་ཞི་
བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཐོབ་བོ། །སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་གལ་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེས་དེ་


[256B]རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི། ཡིད་བརྟན་པའི་ཆོས་ལྔ་ཐོབ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན་
ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་ལ་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་དང། ཆོམ་རྐུན་དང། ཆུ་དང། མེ་དང། བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པའི་མི་མཛའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པ་ཡིན། སྐྱེ་
བོ་མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་དགའ་བ་ཡིན། དོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་དེ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པས་འཇིགས་པ་མེད་པ་
ཡིན༑ དེའི་སེམས་སྦྱིན་པའི་བགོ་བཤའ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེས་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་དུ་རང་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི། མཁས་པས་བསྔགས་པའི་ཆོས་བཞི་ཐོབ་སྟེ་
བཞི་གང་ཞེ་ན། དབང་པོ་བསྡམས་པ་དང། རྒོལ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པ་དང། ཆུང་མ་མི་འཕྲོག་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་


[257A]༄༅། །འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་གལ་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེས་དེ་སྐྱེས་
བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྤུབས་སུ་ནུབ་པ་ཐོབ་བོ་།ཀླུའི་བདག་པོ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི། ལྷ་དང། མིས་བསྔགས་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ཐོབ་
སྟེ༑ བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཨུཏྤ་ལའི་དྲི་འབྱུང་བས་ཁ་དོག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་མར་འགྱུར་བ་དང། ལྷ་དང། མི་དགའ་བས་དབང་གཅིག་
པུར་འགྱུར་བ་དང། ཡང་དག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་དོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་
ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བ་དང། ཚིག་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མང་བར་འགྱུར་བ་དང། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པས་ངག་མཉན་པར་འགྱུར་བ་དང། ཤེས་
རབ་ཐོབ་པས་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེས་ནའང་དཔང་གཅིག་པུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གོ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེས་དེ་བདེན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ཕྲ་མ་སྤངས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི། མི་ཕྱེད་


[257B] ལྔ་གང་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་ལུས་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་པ་དང། གཞན་དག་གི་ལ་ཆགས་པ་མེད་པས་གཡོག་འཁོར་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་པ་དང། ལས་
ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཐོང་བས་དད་པ་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པས་ཆོས་ལས་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་པ་དང་མི་སླུ་བས་མཛའ་བ་ཤེས་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ལྔ་པོ་དེ་དག་
གོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེས་དེ་གཡོག་འཁོར་མི་ཕྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་འཁོར་བདུད་དང་པས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབྱེ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། ངག་རྩུབ་པོ་སྤངས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་
ཟག་ནི༑ ཡོངས་སུ་དག་པ་བརྒྱད་ཐོབ་ལ། ཤི་འཕོས་ནའང་ལྷ་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། རན་པའི་ཚིག་དང། ཕན་པའི་ཚིག་དང་
རིགས་པའི་ཚིག་དང། འཇམ་པའི་ཚིག་དང། གཟུང་བའི་ཚིག་དང་མཉན་པའི་ཚིག་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དགའ་བའི་ཚིག་དང། མི་སྨད་པའི་ཚིག་སྟེ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གོ་དགེ་བའི་
རྩ་བ་དེ་གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེས་དེ་ཚངས་པའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱི་གདངས་ཅན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་


[258A]༄༅། །ཚིག་ཀྱལ་པ་སྤངས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་གསུམ་ཐོབ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། མཁས་པ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་དགའ་བ་དང་
ལན་ལེགས་པར་གློན་པས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དེའི་བློ་བདེན་པ་ལ་འགྲོ་བ་དང། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ལྷ་དང་མིའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་
དག་གོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེས་དེ་ཕྱད་པར་ལུང་སྟོན་ཅིང་གཞན་དུ་མི་གསུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། བརྣབ་སེམས་སྤངས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི། བདག་པོའི་ཆོས་ལྔ་ཐོབ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པས་ལུས་དང། ངག་དང་
སེམས་ཀྱི་བདག་པོ་ཐོབ་པ་དང། དགྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་རྫི་བས་ལོངས་སྤྱོད་དང། དབང་ཕྱུག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བདག་པོ་ཐོབ་པ་དང། བསོད་ནམས་ལ་དབང་བྱེད་པས་དེའི་སེམས་ཉེ་
བར་སྤྱད་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་དང། ཕྱིས་བཀྲབས་པ་ཐོབ་པས་རྒྱལ་པོ་བདག་པོས་མཆོད་པ་དང་སྔོན་ཕྲག་དོག་མེད་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ལྟར་སྨོན་
པ་རྣམས་འབུམ་འགྱུར་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེས་


[258B]གཅིག་པུར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གནོད་སེམས་སྤངས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི། ཡིད་བདེ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་ཐོབ་སྟེ་
བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དེའི་སེམས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང། དེའི་གནོད་སེམས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་འཇུག་པ་དང། དེའི་སེམས་རྩོད་པ་མེད་ཅིང་འཐབ་པ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་
དེའི་སེམས་འཇམ་པ་དང། མཉེན་པ་དང། དེས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོས་བཀུར་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་
བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཕན་པའི་དངོས་པོ་མང་བ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཛེས་པ་དང། སེམས་འཇམ་ཞིང་ལས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཚངས་པའི་འཇིག་
རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་དཀའ་བ་མེད་པ་སྟེ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་དེས་དེ་སེམས་ཐོགས་པ་མེད་
པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་།ཀླུའི་བདག་པོ། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བཅུ་ཐོབ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན་
བསམ་པ་དགེ་བར་འགྱུར་ཞིང་གྲོགས་པོ་དགེ་བ་རྙེད་པ་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཏེ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པ་དང། ལྷར་སངས་རྒྱས་འཛིན་ཏེ་


[259A]༄༅། །གཞན་ལྷར་མི་འཛིན་པ་དང། དགེ་མཚན་དང་བཀྲ་ཤིས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པས་ལྟ་བ་དྲང་བ་དང། གྲོགས་ལྷ་དང་མི་ཡིན་ཏེ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་
རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲོགས་མ་ཡིན་པ་དང། བསོད་ནམས་འབར་བས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང། ལོག་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་འཕགས་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང། འཇིག་ཚོགས་
ལ་ལྟ་བ་ལས་བསྐྱོད་དེ་སྡིག་པའི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང། སྒྲིབ་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་སོང་བ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང། ལྷ་དང་མི་རྣམས་
ཀྱི་ནང་ན་མི་ཁོམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། བཅུ་པོ་དེ་དག་གོ་ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་
སུ་བསྔོ་ན། དེས་དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་
བདག་པོ། དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞིང། ཚེ་རིང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་
སྤྱོད་པ་ན་འང་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ལོངས་སྤྱོད་


[259B]རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནའང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་
པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཆུང་མ་མི་གཡེམ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནའང་དེའི་མ་དང། བུ་དང། ཆུང་མ་ལ་སུའང་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་
ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་མི་འཕྲོག་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་
ནའང་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་དེ། དམ་བཅས་པ་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་མ་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞིང་གཡོག་འཁོར་
མི་ཕྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནའང་བསམ་པ་མཐུན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཡོག་འཁོར་ཐོབ་བོ། །ངག་རྩུབ་པོ་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཚིག་བཙུན་པར་འགྱུར་ལ་ཚིག་སུན་དབྱུང་དུ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནའང་


[260A]༄༅། །འཁོར་མ་མགུ་བར་སུའང་མི་འགྲོའོ། །ཚིག་ཀྱལ་པ་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཚིག་མཉན་
པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནའང་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྣབ་སེམས་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ལ་དེའི་སེམས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནའང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་ཤིང་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ། །གནོད་སེམས་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་
འགྱུར་ཞིང་མཛེས་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དགའ་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནའང་བློ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་སེམས་ཐོགས་པ་
མེད་ལ་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞིང་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་དང་
ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནའང་སངས་རྒྱས་ལ་ལྟ་བ་དང། ཆོས་ཉན་པ་དང། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང། བྱང་


[260B] །ཀླུའི་བདག་པོ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་སྦྱིན་པས་བརྒྱན་ན། དེ་ལྟར་མཐུ་ཆེ་ཞིང་ཕན་ཡོན་ཆེ་ལ་བྱིན་ཆེ་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་
བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བརྒྱན་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྨོན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །བཟོད་
པས་བརྒྱན་ན། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་གི་གདངས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བརྒྱན་ན། བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་པ་
འཇོམས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱིས་བརྒྱན་ན། དྲན་པ་དང། བློ་གྲོས་དང་རྟོགས་པ་དང། དོ་ཚ་ཤེས་པ་
དང། བརྟན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྒྱན་ན། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱམས་པས་བརྒྱན་ན། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་དང་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེས་བརྒྱན་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་འགྱུར་རོ། །དགའ་བས་བརྒྱན་ན། སེམས་ཞུམ་པ་
མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་བརྒྱན་ན། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོས་བརྒྱན་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་


[261A]༄༅། །སྨིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་བརྒྱན་ན། ལུས་དང། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ། །
ཡང་དག་པའི་སྤོང་བས་བརྒྱན་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པས་བརྒྱན་ན་
ལུས་དང། སེམས་ཡང་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ལྔས་བརྒྱན་ན་དད་པ་བརྟན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་དང། རྨོངས་པ་མེད་པ་དང། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་
དང། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྟོབས་ཀྱིས་བརྒྱན་ན། རྫི་བ་མེད་པ་དང། དགྲ་དང། འཁྲུག་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་བརྒྱན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །ལམ་གྱིས་བརྒྱན་ན། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཞི་གནས་ཀྱིས་བརྒྱན་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མཐོང་གིས་བརྒྱན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐབས་ཀྱིས་བརྒྱན་ན། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ་མདོར་ན། དགེ་བ་བཅུའི་


[261B]ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང། བརྒྱན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དཔེར་
ན༑ གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ལྗོངས་དང་ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཐམས་ཅད་དང། རྩྭ་དང་ཤིང་གེལ་པ་དང། སྨན་དང། ཤིང་ཐམས་ཅད་དང་
ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང། ས་བོན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང། ལོ་ཐོག་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཞིང་རྨོ་བ་དང། ཤལ་བས་བཤལ་བ་དང་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི། ས་ལ་གནས་ཏེ་
དེ་དག་གི་གནས་ནི། ས་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ནི། ལྷ་དང། མིར་སྐྱེ་བ་དང། སློབ་པ་དང། མི་སློབ་པའི་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་
བུ་ཐོབ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་
ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་སྒོར་


[262A]༄༅། །འཇུག་པ་གང་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་ནོངས་པ་རྣམས་སྤོང་ཞིང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་
གནས་སུ་མཆི་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་པ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གཅིག་གིས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་
ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་ཉེས་པ་བྱུང་བ་འཆགས་པ་སྟེ། གཅིག་ནི། དེ་ཡིན་ནོ་།ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་གཉིས་ཀྱིས་
སང་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་
སོ༑ ༑ཀླུའ་བདག་པོ། ཆོས་གསུམ་གྱིས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྐྱེན་གྱི་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་
དང། མི་གསར་མི་རྙིང་བའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་
བདག་པོ། ཆོས་བཞིས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང་


[262B] མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་ལྡས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་མེད་པ་ཉིད་
དང། སེམས་ཅན་མེད་པ་ཉིད་དང། སྲོག་མེད་པ་ཉིད་དང། གང་ཟག་མེད་པ་ཉིད་དང། གསོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང། ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ་ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་དྲུག་གིས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་
འགྱུར་ཏེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མོས་པ་དང། ཡིད་ཆེས་པ་དང། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དང། ཡང་དག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པས་བྱ་བ་ལ་
འཇུག་པ་སྟེ། ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་པར་དུ་མཆི་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ། ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་
པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་དང། སེམས་
ཅན་ལ་ལྟ་ཞིང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་དང། བསོད་ནམས་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། ཐོས་པ་བཙལ་པ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། བག་ཡོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། སངས་


[263A]༄༅། །རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོབ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བ་སྟེ། ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སྒྲ་གཅན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ། ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲ་གཅན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་འདུད་ཅིང་མངོན་པར་འདུད་པ་དང། བཀའ་བློ་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པར་འཛིན་པ་དང། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་བྱེད་པ་དང། བླ་མ་རྣམས་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་པ་དགེ་བ་སྤྱོད་
པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམ་བཅས་པ་བརྟན་པ་དང། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྦྱིན་པ་དང། སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་
གཞན་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་པ་དང། གོང་དུའང་སེམས་ཅན་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་ཞིང་སྐྱབས་སུ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང། བསོད་


[263B] ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། ཆོག་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འཕགས་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སྒྲ་གཅན་གྱིས་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་དུ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་
ཆེ་བ་ཉིད་དང། གཟུགས་ཆེ་བ་ཉིད་དང། འཁོར་ཆེ་བ་ཉིད་དང་སེམས་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྒྲ་གཅན། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་དག་གི་སྤྱོད་ལམ་ལ་མི་འཕྱ་བ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱད་དུ་འཇུག་པ་དང། སེམས་ཅན་བྱེ་བ་དང། འཐབ་པ་རྣམས་བསྡུམས་ཤིང་མཐུན་པར་བཀོད་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ལ་འཛུད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་པོ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བཞི་
དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུགས་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྦྱིན་པ་དང། འཕགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་


[264A]༄༅། །སུ་གཏོང་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱམས་པའི་མིག་གིས་ལྟ་བ་དང། བྱད་བཞིན་བཟང་པོ་དག་ལ་ཕྲག་དོག་དང། སེར་སྣ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་
དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་
ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྲ་མའི་ཚིག་སྤོང་ཞིང་གཞན་གྱི་འཁོར་མི་འབྱེད་པ་དང། གཞན་གྱི་འཁོར་ལ་དགའ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་དང། གཞན་དག་བྱང་ཆུབ་
ལ་འཛུད་པ་སྟེ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཁོར་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་སེམས་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་པ་དག་སྟེ་གཡོ་མེད་པ་དང། སྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང། འདུན་པ་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པ་དང། བར་མ་
དོར་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་ཤིང་ཐེག་པ་དམན་པ་མི་འདོད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་ཆོས་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་
སྒྲ་གཅན། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཆེ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སྒྲ་གཅན་འཁོར་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང་


[264B]དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲས་པ་ཁལ་བཅུ་ཚད་བརྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
གཏོར་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མངོན་པར་བསྟོད་པ། ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་སེམས་ཅན་
ཁམས་རྣམས་མཐའ་ཡས་གང་སུ་དག་སྐད་ཅིག་ཐང་གཅིག་ཡུད་ཙམ་གཅིག་ལ་རྒྱལ་བ་མཆོད་བྱེད་དང། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་སེམས་ཅན་གང་དག་བསྐལ་པ་འབུམ་དུ་ཡང། མཆོད་
ལ་བརྩོན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ནི་ཕན་པར་བྱེད་པ་དང། །བྱམས་དང་བསོད་ནམས་འཕགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་མཆོད་པ་རྣམས། །ཅི་འདྲ་བ་དང་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པ་མ་ལགས་
ཁྱོད་ལ་འོས། །མཚུངས་མེད་སེམས་ཀྱིས་ཡང་ལག་གནས་ནས་བསྐྱེད་པ་གང་ལགས་པ། །དེ་ནི་སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྗེད་དང་མཆོད་པ་ལགས། །བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་རེག་འགྱུར་སྙམ་
སྟེ་དེ་ལ་སྒྲིབ་གནས་ནས། །བདག་ནི་གཡོ་མེད་བྱང་ཆུབ་མཚུངས་མ་མཆིས་ལ་ཞུགས་པ་ལགས། །མི་དབང་ལས་བཞིན་སྲིད་གསུམ་སུ་ཡང་བདག་གི་དབང་མ་མཆིས། །བདག་གི་བསམ་
པ་ཅི་འདྲའི་དཔང་ནི་སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པ་ལགས། །བདག་ནི་ཀུན་ལ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་ཅིང་ང་རྒྱལ་གསལ་བ་དང། །སྦྱིན་དང་དུལ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ལ་བཟོད་ལྡན་དང། །བརྩོན་


[265A]༄༅། །འགྲུས་དྲན་པ་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་རྣམ་དག་གནས་པ་དང། །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེར་ལྡན་ཞིང་བདེན་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་གྱུར་ཅིག་ཕན་བཞེད་རྒྱལ་བ་གལ་ཏེ་
བདག་ལ་ལུང་སྟོན་མི་མཛད་ཀྱང། །མི་ཡི་དབང་པོ་བདག་ནི་རང་གིས་རང་ལ་ལུང་ཡང་བསྟན། །བདག་ནི་རང་བྱུང་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་ཡིད་གཉིས་དོགས་མ་མཆིས། །དེ་ལྟར་བདག་
ནི་བསམ་པ་ཐག་པས་བྱང་ཆུབ་ཉིད་སེམས་དེས། །མི་དབང་འཛུམ་པ་མཛད་ནས་ཟླ་བའི་ཏོག་གིས་ཞུས་པ་ནི། །རང་བྱུང་འཛུམ་པ་མཛད་པ་འདི་ནི་ཅི་ལགས་ལུང་བསྟན་གསོལ། །
གང་གི་ཕྱིར་ན་དས་ནི་དག་པའི་འོད་རྣམས་སྟོན་མཛད་པ། །ཟླ་བའི་ཏོག་ཁྱོད་མཉན་པར་གྱིས་ཞེས་སྟོན་པས་དེ་ལ་གསུངས། །ལྷ་མིན་སྒྲ་གཅན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་
ལ་ཞུགས། །གཡོག་འཁོར་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོད་གང་ལགས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་ནི་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ནས་ཀྱང། །ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་
བྱང་ཆུབ་གཙོ་བོ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་བ་གངྒཱའི་བྱེ་མ་སྙེད་རྣམས་ལ་ནི་མཆོད་བགྱིས་ཏེ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་བྱང་ཆུབ་བཀོད་ནས་ཀྱང། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་
བསྐལ་པ་དགེ་བ་བཀོད་པ་མཛེས་པ་ལ། །བྱང་ཆུབ་རྡུལ་བྲལ་ཞི་བ་མྱ་ངན་མེད་པར་འཚང་ཡང་རྒྱ། །སྒྲ་གཅན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར། །བརྩོན་འགྲུས་


[265B]།འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱང་དགའ་བསྐྱེད་བའི་བཀོད་པ་ཞེས་བགྱི་སྟེ་།དགའ་ལྡན་གནས་དང་འདྲ་བར་འབྱོར་ཅིང་རྒྱས་ལ་ལ་
ཡང་ལེགས། །སྟོབས་བཅུ་ལྡན་གྱི་ཚེ་ནི་ལོ་གྲངས་བྱེ་བ་བདུན་ཅུ་སྟེ། །དགེ་སློང་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ཁྲག་ཁྲིག་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཁྲག་
ཁྲིག་ཕྲག་བཅུ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། །ཐོས་པ་དང་ནི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་གཟུངས་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས། །བསྐལ་པ་དགེ་བ་བཀོད་པ་ཞེས་བགྱི་མཛེས་པ་དེ་དག་ཏུ། །སེམས་ཅན་བརྒྱ་སྟོང་དག་
ནི་བྱང་ཆུབ་བཀོད་པ་བགྱིས་ནས་ཀྱང། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་འཚང་ཡང་རྒྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་གི་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དག་ལ་ལྟོས། །དེར་ནི་སྒྲ་གཅན་བཟང་
པོ་ལུང་བསྟན་ཐོས་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང། །སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་བཞི་དག་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར། །ལེགས་པར་ཡོན་ཏན་འཆང་བ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས།།
སྟོང་གསུམ་རབ་གཡོས་ལྷས་ཀྱང་མེ་ཏོག་ཆར་པ་རབ་ཏུ་ཕབ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི༑ བདག་མ་མཆིས་པ། བྱེད་པ་པོ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། ལུང་བསྟན་པ་ནི། གང་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། གང་ལགས། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་


[266A]༄༅། །རྒྱ་བ་ནི། གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བདག་མེད་པ། བྱེད་པ་པོ་མེད་
པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱི་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ། ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་སེམས་
ཅན་མེད་པ་དག་ལ་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འདུ་ཤེས་སྤོད་དུ་གཞུག་པ་
དང༑ ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གོ་ཆ་གྱོན་པར་ཟད་ཀྱི། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་མེད་པ་དང། གང་
ཟག་མེད་པ་མི་ཤེས་པ་ནི། མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང། སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཀླུའི་
བ་དག་པོ། ཁྱོད་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལ་ལུང་བསྟན་ནས་གཤེགས་ཞེས་ཟེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ལུང་བསྟན་པའོ། །སེམས་ཅན་མེད་པ་དང། སྲོག་
མེད་པ་དང། གསོ་བ་མེད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པ་དེས་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་ལུང་བསྟན་པའོ། །མ་བྱུང་བ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། རྩ་བ་མེད་པ་དང། གནས་


[266B] ལུང་བསྟན་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་བདག་མེད་པ་ལ་མོས་པ་ནི། ལུང་བསྟན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་ཆོས་དབེན་པར་མཐོད་བ་ནི། ལུང་
བསྟན་པའོ། །ཞིང་ཐམས་ཅད་ཞིང་དུ་མཚུངས་པར་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི། ལུང་བསྟན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ནི། ལུང་བསྟན་པའོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་བདུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་
དག་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི། ལུང་བསྟན་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་མི་རྟོག་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་མི་ལེན་མི་འདོར་བ་ནི། ལུང་བསྟན་པའོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན་
སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་དམ་པར་ན་གང་གི་ལུང་བསྟན་པའམ། གང་གི་བྱང་ཆུབ་བ་མ། གང་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བའམ། གང་གིས་ལུང་བསྟན་པའམ། ཅིས་
ལུང་བསྟན་པ་ཅིའང་མི་དམིགས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། རྩ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བདག་པོ་མེད་


[267A]༄༅། །པ་སྟེ༑ རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གཟུང་དུ་མེད་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། བྲལ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མ་འོངས་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་མ་འཕྲོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི། མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཕྱི་མའི་མཐར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མི་གནས་པ་སྟེ། གནས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མི་
དམིགས་པ་སྟེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ལུས་མེད་པ་སྟེ། གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི། གནས་མེད་པ་སྟེ། རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྟེན་མེད་པ་སྟེ། མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མི་གཡོ་བ་སྟེ། མི་གནས་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མི་གནས་པ་སྟེ། བེམ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བེམ་པོ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་
སྟེ༑ རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་


[267B] ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། འགྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ། རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཞི་ཞིང་
རབ་ཏུ་ཞི་ལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་
ནི༑ རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གཉིས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བགྲོད་པ་གཅིག་པ་སྟེ། སོ་སོ་ཐ་དད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི༑ སོ་སོ་ཐ་དད་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བྱེ་བྲག་མེད་པ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ལྟར་ན། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི། ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཅིའང་མེད་དོ་།ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་


[268A]༄༅། །ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པའི་སྟོབས་ལ་ལྟོས། གང་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་དག་མིང་དང་བརྡས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་སེམས་
ཅན་དག་ལ་གོ་པར་བྱེད་ལ་སེམས་ཅན་ལ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མ་མཐོང། ཆོས་ལ་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ལུང་བསྟན་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་
ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ་།དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པའི་དོན་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པའི་དོན་གྱིས་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་
ཉིད་མ་བསྒྲིབས་པའི་དོན་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་པའི་དོན་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་དོན་དེས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞི་ན་གཤེགས་
པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ། འདི་ནི། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལ་གནས་ན། མི་སྐྲག་མི་ད་དང་ཞིང་དངང་བར་མི་འགྱུར་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་


[268B]།བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སུམ་སྟོང་ཉིད་བརྒྱས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །
ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པའང་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡིད་རངས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་ཛམྦུའི་གླིང་རི་བའི་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་
ལ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་བུ་མོ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ཐག་བཟང་རིས་ཀྱི་ཚ་མོ་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཀླུའི་བུ་མོ་ཁྲི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལག་པ་གཡས་
པས་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བྲངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མིག་མི་འཛུམ་པར་བལྟ་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་འདུག་པར་གྱུར་རོ། །དེ་ནས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཅན་དང། ཀླུའི་བུ་མོ་ཁྲི་བོ་དེ་དག་
གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་དེ་དག་གསོལ་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐུན་ཞིང་ཡང་དག་པར་
དགའ་བཞིན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བདག་ཅག་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ད་ལྟར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་འདྲ་བར་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་།དགེ་འདུན་ཡང་སྲུང་བར་གྱུར་ཅིག་དེ་ནས་


[269A]༄༅། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་ཀླུའི་བུ་མོ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བུ་མོ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འགྲུབ་པར་དཀའོ་།དེ་ནས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་
འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་ཞུགས་
པ་ལའང་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་དཀའ་བ་མ་མཆིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་རག་ལས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པས་གང་འདི་སྐད་དུ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་
རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི། སྐྱེས་པའི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
འདི་སྐད་དུ་མིག་ནི། སྐྱེས་པའང་མ་ཡིན། བུད་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་།དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ནི་བུད་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན། སྐྱེས་པའང་


[269B] །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མིག་ནི། སྟོང་པ་སྟེ། སྟོང་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ལ་ནི། བུད་མེད་ཀྱང་མ་མཆིས། སྐྱེས་
པའང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ནི། སྟོང་པ་སྟེ། སྟོང་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ལ་ནི། བུད་མེད་
ཀྱང་མ་མཆིས། སྐྱེས་པའང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །བཙུན་པ་དེ་ལ་མིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་ལགས་སོ། །རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་
དང། ཡིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་གང་ལགས་པ་དེ་ལ་ནི། བུད་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སམ། སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་མཆིས་སོ། །
བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་ནི། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལགས་སོ་།སྨྲས་པ། བུ་མོ། ཅི་ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནམ་
སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་དང། བདག་ཅག་གཉིས་ཀའང་བྱང་ཆུབ་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ། བུ་མོ། ཁོ་བོ་ནི། བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་གྱི། ཁོ་བོ་ནི། ཉན་ཐོས་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ་
བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། ཁྱོད་སུས་བཏུལ། སྨྲས་པ། བུ་མོ། ཁོ་བོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཏུལ་ཏོ། །སྨྲས་པ། གནས་བརྟན། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་


[270A]༄༅། །བཏུལ་ན། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་སུ་ཟིན་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་བརྟན་གདུལ་བར་སྤྱོད་
དམ༑ བུ་མོ། དེ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན། ཁྱོད་ཉིད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ལགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་མ་ལགས་པའི་ཆོས་ཅིའང་མ་མཆིས་
སོ༑ ༑སྨྲས་པ། བུ་མོ། ཅི་མཚམས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། བཙུན་པ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། མཚམས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ལགས་སོ། །
དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ནི། མཚམས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལགས་ཏེ། མཚམས་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ལགས་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་
ལགས་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ལགས་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཙུན་པ། དེ་ལྟར་ན། མཚམས་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལགས་བྱང་
ཆུབ་འབྱུང་ངོ། །བཙུན་པ། བྱང་ཆུབ་མ་ལགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི། མ་མཆིས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་འགའ་ཞིག་དང་མི་ལྡན་ན་ནི། མ་ལགས་ཀྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་
པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ། བུ་མོ་ཁྱོད་ཀྱི་སྤོབས་པ་འདི་སུས་བྱིན། སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་གྱིས་སྩལ་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གནས་བརྟན་


[270B] བདག་གི་སྤོབས་པ་འདི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་སླད་དུའོ། །བཙུན་པ། དཔེར་ན། གལ་ཏེ་མ་སྨྲས་ན་བྲག་ཅའི་སྒྲ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཙུན་པ་འོད་སྲུང་
ཆེན་པོ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། མ་དྲིས་ཀྱི་པར་དུ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། བུ་མོ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་སྙེད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས། སྨྲས་
པ༑ གནས་བརྟན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་སྙེད་སྤངས་པ་སྙེད་ལའོ་།སྨྲས་པ། བུ་མོ། ཁོ་བོའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི། སྤངས་པ་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། བཙུན་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་
པ་ལགས་སམ། སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའང་མ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ་ཅི་བཙུན་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་
བཞག་གམ། སྨྲས་པ། བསྐྱེད་པའང་མེད། འགག་པར་བྱས་པའང་མེད་བཞག་པའང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ་།སྨྲས་པ། ཅི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པར་བགྱི་
བ་ཞིག་ལགས་སམ། སྨྲས་པ། དེ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། འོ་ན་ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས། གལ་ཏེ་མཁྱེན་ན་ནི། དེ་བཞིན་
ཉིད་ལགས་སོ། །ཅི་སྟེ་མི་མཁྱེན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་རྫུན་པ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་མི་ཤེས་པ་ཅན་དུ་མཚུངས་སོ་།སྨྲས་པ། བུ་མོ། ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི། གཞན་གྱི་


[271A]༄༅། །ཚིག་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །སྨྲས་པ། བདག་ནི། ཚིག་གཅོད་པར་ཡང་མི་བགྱིད། སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་བགྱིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་
གཅད་དུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ལ། ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བའི་སླད་དུའོ། །སྨྲས་པ། གང་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་
དང་མཉམ་སྟེ་བཞག་པ་དེ་ཁྱོད་འགྱོད་པར་མི་འགྱུར་རམ། སྨྲས་པ། བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་གནས་བརྟན་ཡང་ཐ་དད་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་
ཀྱང་ཐ་དད་པར་བཞག་པ་ནི། དེ་ལྟར་བདག་འགྱོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་གང་གི་སླད་དུ་བདག་གིས་གནས་བརྟན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་ཐ་མི་དད་པར་བཞག་པ་
དེས་ན༑ བདག་འགྱོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཙུན་པ། མཚུངས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མ་མཆིས་པ་དང། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་
དྭགས་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ། བུ་མོ། །ཅི་ཁྱོད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་མཚུངས་སམ། འོན་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་དང་མཚུངས། སྨྲས་པ་བཙུན་པ། བདག་ནི། སོ་སོའི་
སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་མཚུངས་པའང་མ་ལགས། འཕགས་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པའང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བདག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་མཚུངས་ན་


[271B] བདག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དོན་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་འཕགས་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་ན་ནི། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ནི། བདག་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་།སྨྲས་པ། བུ་མོ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་གང་མི་མཚུངས། འཕགས་པ་རྣམས་དང་ཡང་མི་མཚུངས་ན་
ཅི་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་མཚུངས་སམ། སྨྲས་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། བདག་ནི། ད་གཟོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་མཚུངས་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་
བདག་ནི། ཐོག་མ་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་མཚུངས་སོ། །སྨྲས་པ། བུ་མོ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་མཚུངས་ན། ཅི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཁྱོད་
ལ་ཡོད་དམ། སྨྲས་པ། གནས་བརྟན། ཅི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གདགས་པ་འདས་པའམ། མ་འོངས་པའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། ཡུལ་ན་གནས་པའམ། ཕྱོགས་ན་གནས་
པའམ༑ སྔོན་པོའམ། སེར་པོ་འམ། དམར་པོའམ། དཀར་པོའམ། བཙོད་ཀའམ། ཤེལ་གྱི་ཁ་དོག་གམ། དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་ལགས་སམ་སྨྲས་པ། བུ་མོ། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གདགས་པ་ནི། ཁ་དོག་དང། དབྱིབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །སྨྲས་པ། བཙུན་པ། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་དང་


[272A]༄༅། །གདགས་སུ་མི་རུང་བ་ལགས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་བདག་ལ་ཚོར་བར་མཛད། སྨྲས་པ། བུ་མོ། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལས་བཙལ་བར་བྱ། སྨྲས་པ་
ལྟ་བའི་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལས་བཙལ་བར་བགྱིའོ། །སྨྲས་པ། ལྟ་བའི་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱང་གང་ལས་བཙལ་བར་བྱ། སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་
གྲོལ་བ་ལས་བཙལ་བར་བགྱིའོ། །སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ལས་བཙལ་བར་བྱ། སྨྲས་པ། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལས་བཙལ་བར་བགྱིའོ། །
སྨྲས་པ༑ མཚམས་མེད་པ་ལྔའང་གང་ལས་བཙལ་བར་བྱ། སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལས་བཙལ་བར་བགྱིའོ། །སྨྲས་
པ༑ བུ་མོ། ཁྱོད་ཀྱི་གཏམ་འདི་འདྲ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྨྲས་པ། བཙུན་པ། གཏམ་འདི་ནི། མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའི་གཏམ་ལགས་སོ་།བླད་དུ་མ་མཆིས་ཤིང་དོར་དུ་མ་
མཆིས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཏམ་ལགས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མ་མཆིས་པའི་གཏམ་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ། བུ་མོ། འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། །དེ་ནི། མེད་དེ། འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་མཐུན་པ་མ་ལགས་


[272B] ༑དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི། བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ། བསྙད་དུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། །
བཤད་པའི་དངོས་པོ་གང་ལགས་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། སྒྲས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི། དོན་དམ་པར་སྒྲས་བརྡ་སྤྲད་པར་མི་ནུས་པ་ལགས་
སོ༑ ༑བཙུན་པ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བགྱི་བ་འདི་ནི། ཉེ་བར་ཞི་བའི་གཞི་ལགས་སོ། །འདི་ནི། ཡི་གེ་མ་མཆིས་པའི་གཞི་ལགས་སོ། །འདི་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་གཞི་ལགས་སོ། །
འདི་ནི༑ གཞི་མ་མཆིས་པའི་གཞི་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ། བུ་མོ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར། སྨྲས་
པ༑ བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་ནི། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་
ལགས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། བུ་མོ། ཅི་ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རམ། སྨྲས་
པ༑ བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ་བུ་མོ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ན་


[273A]༄༅། །ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རམ། སྨྲས་པ་བདག་ནི། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་
བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་སྨྲས་པ། འཁོར་ལོ་དེ་ནི། རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སླད་དུ་མི་གཡོ་བ་ལགས་སོ། །འཁོར་ལོ་དེ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་
པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །འཁོར་ལོ་དེ་ནི། བྲལ་བ་མ་མཆིས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལགས་སོ། །འཁོར་ལོ་དེ་ནི། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པས་མི་གནས་
པ་ལགས་སོ། །འཁོར་ལོ་དེ་ནི། གནས་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བ་མ་ལགས་པས་གནས་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །འཁོར་ལོ་དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་
ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བས་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །འཁོར་ལོ་དེ་ནི། གཅིག་དད་ཐ་དད་པ་མི་དམིགས་པས་ཐ་དད་པ་མ་ལགས་སོ་།འཁོར་ལོ་དེ་ནི། སྒྲ་དང། སྐད་
དང། ཚིག་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པས་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །འཁོར་ལོ་དེ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ལགས་པས་རྣམ་པར་དག་པ་
ལགས་སོ། །འཁོར་ལོ་དེ་ནི། ཆད་པ་དང། རྟག་པ་མི་དམིགས་པས་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མ་ལགས་སོ། །འཁོར་ལོ་དེ་ནི། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པས་འགལ་


[273B] །འཁོར་ལོ་དེ་ནི། བདེན་པ་ལགས་སོ་།འཁོར་ལོ་དེ་ནི། མི་སྐྱེ་མི་འགག་པ་ལགས་སོ། །འཁོར་ལོ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་
པ་མེད་པ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། འཁོར་ལོ་དེ་འདྲ་བ་གང་ལགས་པ་དེའི་བསྐོར་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ལགས། སྨྲས་པ། བུ་མོ། ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདི་འདྲ་བ་ལགས་
ན༑ ཁྱོད་ནི། རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། གང་གི་ཚེ་གནས་བརྟན་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བདག་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ་ཁོ་བོ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་
རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། གནས་མེད་སྐབས་མེད་དེ། སྨྲས་པ། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི། གནས་མ་མཆིས་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི། སུས་ཀྱང་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་པ་ལགས་སོ། །བུ་མོ་དེས་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བུ་མོ་དེ་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། བུ་མོ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ་།བམ་པོ་དྲུག་པ། དེ་ནས་


[274A]༄༅། །འཁོར་དེའི་ནང་ནས་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བུ་མོ་འདི་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་སྙམ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་དགེ་སློང་དག་ལ་བཀའ་
སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག། བུ་མོ་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ཅན་འདི་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སུམ་བརྒྱ་ན་བསྐལ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བ་
ཅན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བ་ཅན་
དེའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་འོད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞབས་འབྲིང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་
ཚེའི་ཚད་ནི། བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་བུ་མོ་ཁྲི་བོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་
གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་གཟིགས་དེས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་ཅག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག། ཅེས་གསོལ་ནས་དེ་དག་


[274B]ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་འདི་དག་ནི། ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་འཇིགས་པས་རྟག་ཏུ་སྐྲག་བཞིན་དུ་གནས་ལ། ལྷ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གཡུལ་འགྱེད་པ་ན་འཕམ་ན་
ཚུན་རྩོད་ཅིང་འགྱེད་པར་བགྱིད་དེ། དེ་བས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅི་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་
བསྟན་ན། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །འཁོར་འདིར་ལྷ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་འདུས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅི་ནས་གཅིག་ལ་གཅིག་མཐུན་པར་བགྱིད་པ་དང། བྱམས་པར་
སེམས་པ་དང། ཕན་པར་སེམས་པ་དང། གནོད་པར་སེམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་སེམས་དང་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཛད་དུ་གསོལ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སྒྲ་གཅན་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་བདེ་མཆོག་དང། ཐག་བཟང་རིས་དང། ལག་བཟང་དང། སིམ་བྱེད་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་
གྲོགས་པོ་དག་བྱམས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་སོ་།བྱམས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་གིས་ནི། ཚེ་འདི་དང། ཚེ་ཕྱི་མའི་དོན་ཐོབ་པར་


[275A]༄༅། །འགྱུར་རོ། །གྲོགས་པོ་དག་ཚེ་འདི་ནི། ཡུན་ཐུང་ངོ་།ཚེ་ཕྱི་མར་ནི། འགྲོ་དགོས་སོ། །འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ནི་རྒུད་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་
དང༑ དབང་ཕྱུག་རྣམས་ནི། མི་རྟག་གི་ཁྱེད་ལྷན་ཅིག་མཐུན་པ་དང། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ལྟ་བ་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྟོན་པས་
གནས་པར་གྱིས་ཤིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཅི་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དེ་དག་མཐུན་པར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོ་
བའི་གཏམ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་དེང་སླན་ཆད་མཉེན་པའི་ཚུལ་དུ་བགྱིད་ཅིང་གཅིག་ལ་གཅིག་བྱམས་པའི་སེམས་
དང༑ གནོད་སེམས་མ་མཆིས་པས་གནས་པར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གྲོགས་པོ་དག། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །བྱམས་པའི་སེམས་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པས་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་
བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ངས་དེ་ལས་དགོངས་ནས་དེ་སྐད་བསྟན་ཏོ། །གྲོགས་པོ་དག་གཞན་ཡང་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་


[275B] བཞི་གང་ཞེ་ན་བསླབ་པ་ལས་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང། བྱམས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་གདུང་
མི་ཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནན་ཏན་ཏེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཁྱད་
པར་དུ་འཕགས་པའོ། །བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ལྷའི་འཁོར་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཁོར་དེ་དག་གི་ནང་ནས་བཞི་ཁྲིམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དབུགས་ཅན་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དབུགས་ཅན་ཆེན་པོ་དང། འཇོག་པ་དང། ཁ་དོག་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱ་མཚོ་
ཆེན་པོ་འདིའི་ནང་ན་ཀླུ་རིགས་ཚད་མ་མཆིས་པ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་སྐྱེས་པ་གང་དག་མཆིས་ཏེ། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི། དབང་ཆེར་གྲགས་པ་ལགས་ཁ་ཅིག་
ནི༑ ལུས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་ཆུང་བར་གྲགས་ལ་ལུས་ཆུང་བ་དག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱའི་རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་བཞི་དེར་བབས་ནས་ཀླུ་གཞོན་ནུ་དང། ཀླུའི་བུ་
མོ་ལུས་ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་བཏོན་ཏེ་འཚལ་བར་བགྱིད་ལ། རྒྱ་མཚོའི་ནང་གི་ཀླུའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྲག་པར་བགྱིད་ལགས་ན། ཅི་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཀླུ་དེ་དག་ཐམས་


[276A]༄༅། །ཅད་ཀྱང་འཇིགས་པ་མ་མཆིས་པ་དང། སྐྲག་པ་མ་མཆིས་པར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ས་སྲུང་བ་དང། བསྐྱབ་པ་དང། སྦ་བ་
མཛད་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རས་ཕྲག་ཟར་ཕྲག་ལས་ཕབ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་ཀླུའི་བདག་པོ། རས་ཕྲག་
ཟར་འདི་ལོངས་ལ། ཀླུའི་རིགས་ཐམས་ཅད་དང། ཀླུའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་དུམ་བུ་དུམ་བུར་གཤེག་སྟེ་བྱིན་ཅིག་དང། ཇི་སྲིད་དུ་རས་ཕྲག་ཟར་འདི་ལས་ཐ་ན་ཉག་མ་གཅིག་ཙམ་
གནས་པ་དེ་སྲིད་དུའང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀླུའི་བདག་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་
མཆོག་གི་ཐུགས་ཀྱིས་སྨོན་པ་ནི། འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རས་ཕྲག་ཟར་འདི་ལྟར་ཆུང་བ་འདི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཀླུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་
ཐོབ་པར་འགྱུར་སྙམ་སྟེ་ཞུམ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐུགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་
བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ། གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རས་ཕྲག་ཟར་འདི་ལས་དུམ་


[276B]ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་གོས་ཇི་ཙམ་གྱི་ཚད་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་ནའང་དེ་ལས་དེ་དག་གི་གོས་དེ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཀླུའི་
བདག་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ནི། དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་རས་ཕྲག་ཟར་དེ་བླངས་ཏེ་དུམ་བུ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མར་བྱས་
ནས་ཀླུ་ཐམས་ཅད་དང། ཀླུ་གཞོན་ནུ་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོར་ཕྱིན་ནོ། །དེར་སུ་ཇི་ཙམ་དུ་འདོད་པ་དེ་ལ་དེ་ཙམ་གྱི་གོས་སུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བར་
འགྱུར་ལ། རས་ཕྲག་ཟར་དེའང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་རས་ཕྲག་ཟེར་དེ་ལ་
སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་དང། མཆོད་རྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་ཅིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རས་ཕྲག་ཟར་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། རས་ཕྲག་ཟེར་འདི་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་
བའམ༑ ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། ཀླུའི་བདག་པོ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་


[277A]༄༅། །སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། རས་ཕྲག་ཟར་དེ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་
བདག་པོ། ཀླུ་དང། ཀླུ་གཞོན་ནུ་དང། ཀླུའི་བུ་མོ་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་རས་ཕྲག་ཟར་དེ་ལས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་ཁྱེར་བ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ།།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཁོ་ན་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ངས་ལུང་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་
ཞུགས་པ་རྣམས་ནི། མ་གཏོགས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོན་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ཡང་ཆུད་ཟ་བར་
མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ཀླུ་དང། ཀླུ་གཞོན་ནུ་དང། ཀླུའི་བུ་མོ་ཇི་སྙེད་གནས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡིད་རངས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་
དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་གཏུགས་ཏེ་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། གཉིས་སུ་མི་གསུང་
བའོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། བདེན་པ་གསུང་པའོ། །ཡང་དག་པར་གསུང་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུང་བ་སྟེ། དེས་བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་


[277B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ནི། སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཀྱང་གཟུང་
བར་འཚལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལའང་བཀའ་དྲིན་དུ་གཟོ་བར་འཚལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པ་ནའང་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་བསྙེན་བཀུར་
བགྱི་བ་དང། ཆོས་མཉན་པའི་སླད་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཐད་དུ་མཆིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནའང་སྐུ་གདུང་འཆང་བ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་
བགྱིའོ༑ ༑བཀུར་སྟི་དང། རིམ་གྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བགྱིའོ། །ཀླུ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ། བདུན་པའོ།། །།དེ་ནས་བྱའི་རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་བཞིས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་འདི་ཐོས་ནས་མི་དགའ་ཞིང་རིངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་
མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་འཚལ་མ་བཀུར་སྟི་ཅི་བགྱི་ལགས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གྲོགས་པོ་དག་ཟས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོ་


[278A]༄༅། །བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། གྲོགས་པོ་དག་།ཟས་གང་སྲོག་ཆགས་གཞན་བསད་པ་དང། སྲོག་ཆགས་གཞན་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་
པ་དང། གཞན་གྱི་སྲོག་གཅོད་པས་འཚོ་བ་འདི་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཟས་དང་པོའོ། །
གྲོགས་པོ་དག་གཞན་ཡང་ཟས་གང་མ་བྱིན་པར་ལེན་ཅིང་འཕྲོག་པ་དང། གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང། དབྱུག་པ་དང་རལ་གྲི་དང། མཚོན་ཆ་
དང། ལག་ཆས་འཚོག་པ་འདི་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཟས་གཉིས་པའོ། །གྲོགས་
པོ་དག་གཞན་ཡང་ཟས་གང་ཚུལ་འཆོས་པ་དང། ཁ་གསག་དང་ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང། ཆོ་ག་ཉམས་པ་དང། ཚུལ་
ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང། ལྟ་བ་ཉམས་པ་དང། འཚོ་བ་ཉམས་པ་དང། ལོག་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་འཚོ་བ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་
གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོ་བའི་ཟས་གསུམ་པའོ་།གྲོགས་པོ་དག། གཞན་ཡང་ཟས་གང་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྟོན་པར་ཁས་འཆེ་བ་དང། ཡང་དག་པར་སོང་


[278B]དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་ཁས་འཆེ་བས་
འཚོ་བ་འདི་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཟས་བཞི་པ་སྟེ། གྲོགས་པོ་དག་ང་ནི། ཟས་བཞི་པོ་
འདི་དག་ཡང་དག་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། གྲོགས་པོ་དག་།ལུས་གསོ་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྲོག་གཅད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
ནི་སྲོག་གཅེས་ཤིང་ཕངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲོགས་པོ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན། བདག་ཉིད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་བདེ་བ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་མཁས་པས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་གྱི་སྲོག་མི་གཅོད་ཅིང། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བྱའི་རྒྱལ་པོ་ནམ་
མཁའ་ལྡིང་བཞི་གཡོག་ས་ཡ་ས་ཡ་དང་ལྡན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། ཆོས་དང། དགེ་
སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སྔོན་སྡིག་པའི་ལས་བགྱིས་པའང་སོ་སོར་བཤགས་སོ། །སླན་ཆད་ཀྱང་སྡོམ་པར་འཚལ་ལོ་ཀླུའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ལའང་མི་འཇིགས་


[279A]༄༅། །པ་སྩལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་ཇི་སྲིད་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུའང་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་
ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱའི་རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གྲོགས་པོ་དག་ཁྱེད་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་
ཐུབ་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་དགེ་སློང་བཞིར་གྱུར་ཏེ། དགའ་བྱེད་དང་དགའ་བྱེད་ཆེན་པོ་དང། བླ་མ་དང། བླ་མའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་བཞི་པོ་དེ་
དག་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྒྱགས་པས་མྱོས་ཤིང་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཁྱིམ་དང། སློང་མོ་སྟེར་བའི་ཁྱིམ་གྱི་རྒྱགས་པས་མྱོས་ལ། བདག་ཉིད་
ནི༑ ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཆོ་ག་དང། ལྟ་བ་ཉམས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ནི། འཁྲུག་པ་དང། གནོད་པ་བྱས་ཏེ་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་མ་
བསྡམས་ཤིང་སྡིག་པ་མང་པོ་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་ཐུབ་དེ་ལའང་དེ་དག་གིས་མཆོད་པ་མང་པོ་བྱས་སོ། །དེས་ན་ཁྱེད་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མ་
སོང་སྟེ༑ དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་འདིར་སྐྱེས་ནས་འདི་ལྟར་སྡོམ་པས་མ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་མང་དུ་བྱས་ཤིང་སྡིག་པའི་ལས་མང་དུ་བྱས་ལ། མང་པོ་དག་


[279B] །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་བྱའི་རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཅི་ནས་ཚེ་རབས་དྲན་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་
ཐུབ་དེ་དང་དེར་དགེ་སྦྱོང་དུ་གྱུར་ནས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མཛད་
དོ༑ ༑དེ་དག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ནི། དམུ་རྒོད་གདུལ་དཀའ་ཞིང་སྲུང་དཀའ་བ་ལགས་ཏེ། དེར་བདག་ཅག་
གིས་སེམས་བརྐམ་ཆགས་ཅན་དུ་གྱུར་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་ཐུབ་དེ་མ་མཉེས་པར་བགྱིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གིས་
སླན་ཆད་རང་གི་སྲོག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་འཚལ་གྱི། སྡིག་པའི་ལས་ནི། མི་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་དགའ་བ་བསྐྱེད་ནས་འདི་སྐད་
ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱམས་པའི་འདུས་པ་དང་པོའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་
སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་སྙེད་བྱ་དགོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཛད་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ་ཚུར་ཤོག་ད་རང་གི་མལ་ཆ་དང། སྟན་རྣམས་སྡུས་ཤིག་


[280A]༄༅། །ང་ནི༑ རང་གི་གནས་སུ་འགྲོའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞབས་འབྲིང་བ་དང་བཅས་པར་གདན་དེ་ལས་བཞེངས་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ནས་ཕྱིར་
ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་ཐེམ་སྐས་རྣམས་ལས་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་དང། མཆོད་པ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཆེན་པོས་གཤེགས་ནས་མགུར་བསལ་ཏེ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་དུ་
གཞེས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ལྷ་མོ་འོད་ལྡན་མས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་པ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་མངའ་ལྷ་དང་མིས་
མཆོད་པ། །ལྷ་མིན་དབང་པོས་བསྙེན་བཀུར་མི་མཆོག་དེང་ཕྱག་འཚལ། །པདྨ་ལྟ་བུའི་སྤྱན་མངའ་ཞལ་རས་ཟླ་བ་འདྲ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་འཕགས་པ་བདེ་སྦྱིན་དེང་ཕྱག་འཚལ། །
གཟུགས་མཆོག་སྟོན་པ་བསོད་ནམས་བརྒྱ་ཡི་མཚན་དང་ལྡན། །ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་འཕགས་པ་རྣམ་འདྲེན་དེང་ཕྱག་འཚལ། །སྦྱིན་དང་དུལ་བས་འཕགས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟང་
པོ་བརྩེགས། །བཟོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕགས་པ་མི་མཆོག་དེང་ཕྱག་འཚལ། །བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་བསམ་གཏན་བློ་གྲོས་སྦྱངས། །ཤེས་རབ་མཁའ་མཚུངས་
ཁྱོད་ལ་དེ་རིང་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །བྱམས་པས་སྙོམས་པའི་ཐུགས་ལྡན་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་ལ་གཟིགས། །འདྲེན་པ་ཐུགས་དགྱེས་རྟག་ཏུ་བཏང་སྙོམས་ཕ་རོལ་གཤེགས། །ཀ་


[280B] །གསུང་སྙན་སྟོན་པ་ཁྱོད་ལ་དེ་རིང་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །བདུད་དཔུང་འཇོམས་པ་བདུད་སྟོབས་ངེས་པར་འཇོམས་མཛད་པ། །བྱང་ཆུབ་བརྟུལ་
ཞུགས་སྒྲུབ་པ་སྲིད་གསུམ་སྲིད་པས་མཆོད། །དྲི་གསུམ་དྲི་མ་སྦྱོང་བ་རྣམ་ཐར་གསུམ་སྟོན་པར། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྲགས་ཁྱོད་ལ་དེ་རིང་མ་གོས་ཕྱག་འཚལ། །བདེན་པའི་བརྟུལ་
ཞུགས་བཟང་རྟོགས་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱིས་འཕགས། །རྟག་ཏུ་དགོན་པ་སྤྱོད་ཡུལ་རྟག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད། །ཉོན་མོངས་དགྲ་འཇོམས་གཟི་བརྗིད་ལྷག་པར་གཟི་བསྐྱེད་པ། །པདྨ་ལྟ་བུའི་
སྤྱན་མངའ་དེང་ཁྱོད་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །ལྷུན་པོའི་རྩེ་འདྲ་དགོངས་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བརྟན། །དགོངས་པས་འདྲ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འགྲོ་ལ་སྟོང་པ་སྟོན་པ་ཞི་
གནས་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཐུགས་ལྡན་ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །བདུད་རྩི་དམ་པ་སྟོན་པ་འགྲོ་མིན་འགྲོ་བ་གཅོད། །ལྷ་དང་མིས་མཆོད་ཁྱོད་ལ་དེ་རིང་མགོས་ཕྱག་
འཚལ༑ ༑ས་སྟེང་ལྷ་ཡུལ་གྲགས་པ་སྙན་དང་གྲགས་པ་འཕགས་།ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེན་མི་བཟད་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་འདུད། །ཇི་སྐད་གསུངས་བཞིན་མཛད་ཅིང་ཇི་སྐད་མཛད་
བཞིན་གསུང། །ཇི་སྐད་སྤྱོད་བཞིན་སྐུལ་བ་དེང་ཁྱོད་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །རྒ་ཤི་གྲོལ་མཛད་སྨན་པ་འགྲོ་བའི་བསྙེན་བཀུར་བ་།ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་ཁྱོད་ལ་དེ་རིང་མགོས་ཕྱག་


[281A]༄༅། །འཚལ། །རྒྱུ་ཡི་བྱེད་པ་རབ་སྟོན་ལྟ་བའི་མུན་པ་སེལ་།ལམ་མཆོག་སྟོན་པ་རྒྱལ་བ་ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །རིན་ཆེན་སྦྱིན་པ་གཅིག་པུ་ཆོས་ཀྱི་དགའ་
བ་གསུང། །ས་འདྲའི་ཐུགས་ལྡན་ཁྱོད་ལ་བདག་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི་།འདྲེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཡོན་ཏན་ལས་བསྟོད་པའི། །བདག་གིས་བསོད་ནམས་གང་ལགས་དེས་ནི་
ཁྱོད་འདྲར་ཤོག་དེ་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ལྷ་མོ་འོད་ལྡན་མས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དེ་སྐད་བསྟོད་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
སླར་བྱུང་སྟེ་གཤེགས་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་མི་མཛེས་པ་ལགས་ན་ཅི་ནས་བདག་རྒྱ་མཚོ་མཛེས་པར་བགྱིད་པ་དེ་ལྟ་བུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྟན་ན་ལེགས་
སོ༑ ༑དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ལྷ་མོ་འོད་ལྡན་མ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འོད་ལྡན་མ། ཆོས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི། རྒྱན་དུ་
འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱམས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་དང། བསམ་པའི་སྦྱོར་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་


[281B] སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བའི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང། སྔོན་གྱི་དགེ་བ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་དང། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་འདོད་པ་དང། ཕན་པའི་དངོས་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པས་གོང་དུ་ཁྱབ་པར་
རྟོགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། འོད་ལྡན་མ་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི། རྒྱན་དུ་འདུལ་བ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ལྷ་མོ་འོད་ལྡན་མ་ལྷ་མོ་ཁྲི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རྒྱན་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་
ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱན་ལགས་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་བརྒྱན་པའི་སླད་དུ་


[282A]༄༅། །བདག་ཅག་གིས་བསྐྱེད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ཀྱང་རུང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་རུང་སྟེ་
བདག་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་གནས་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་སླད་དུ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་ཁོ་ནར་འཚལ་ལོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཤེགས་
པ་ནའང་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྟན་པར་འཚལ་ལོ། །ཆོས་ཀྱི་དབེན་པའི་གཏམ་མཛད་པ་ནའང་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་བཀོད་པ་སྒྲུབ་པར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་ལྡན་མ། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཁྲི་ལ་མཆོད་པ་བྱས་སོ། །འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་བཀོད་པའང་བསྟན་ཏོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་
ཡོངས་སུ་བསྲུངས་སོ། །འོད་ལྡན་མ། ཁྱོད་ནི། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལའང་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་།དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་
སྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ནི། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་འདས་པའི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མངོན་པར་
དགའ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྗེས་ནས་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་འཁྲུགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་


[282B]རོ། །དེ་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ལྷ་མོ་འོད་ལྡན་མས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་
མགུ་ལ་ཡིད་རངས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རིན་པོ་ཆེ་དང་རིན་ཐང་མཉམ་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གསོལ་
ནས་སོར་མོ་བཅུའི་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །བདག་ནི་ཐུབ་པ་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་དེ་ཡིས་ལུང་བསྟན་
ཏེ། །བདག་ནི་འདྲེན་པར་འགྱུར་བ་དག་ལ་ཡིད་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡང་ཡོད་མ་མཆིས། །སྟོང་གསུམ་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་འགས་ཤིང་ཟླ་བ་ས་ལ་ལྷུང་ཡང་གདའ། །ལྷ་ལས་ལྷག་པའི་
ལྷས་མཆོད་སངས་རྒྱས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཚིག་གསུམ་ཡོང་མི་གདའ་།བསམ་པ་བྱམས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཡུལ་ལ་ཐུགས་ནི་འཁྲུག་པར་འགྱུར་བ་མི་མངའ་ལྟོས། །བདག་ནི་སྟོང་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཡུལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་དག་ལ་གུས་པར་བགྱིད་ལ་ལྟོས། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཡང་དག་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མི་མངའ་ལྟོས། །དེ་ཡིས་འདྲེན་ནི་བདག་
གི་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་བདེན་མཁྱེན་ནམ་དེ་བཞིན་ལུད་ཡང་བསྟན། །སྨོན་པ་རབ་མཆོག་བདེ་སྦྱིན་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གནས་དང་སྐྱབས་དང་དཔུང་


[283A]༄༅། །གཉེན་སྐྱོབ་པ་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་མེད་སྦྱིན་མཛད་པ། །རྒྱལ་བ་ལམ་མཆོག་དམ་པ་སྟོན་མཛད་ལམ་ངན་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་གཟིགས་ལ་མཁས་པ་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་འདྲེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་གང་དག་སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་རྣམས་ཐོས་པ་དང། །བྱང་
ཆུབ་སྤྱོད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་བསམ་པ་སེམས་པ་དེ་དག་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད། །དེ་དག་ལ་ནི་ངན་སོང་ངན་འགྲོའི་འཇིགས་པ་མེད་དེ་མི་ཁོམ་བརྒྱད་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ། །དེ་དང་དེ་དག་ལྷ་
དང་མི་ཡི་བདེ་ལ་ངེས་ཤིང་ཞི་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་བུ་མཐོང་དགས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལྷ་དང། ཀླུ་དང་
གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང། མི་མ་ལགས་པ་མང་པོ་དག་གིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
མཆོད་པ་བགྱིས་ལགས་ན། གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་གནང་བ་མཛད་ན། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་འཚལ་ཏེ་
བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞབས་འབྲིང་བ་དང་བཅས་པར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་དང་འདྲ་བའི་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་ཁང་བཟང་གི་ནང་དུ་བཞུགས་པར་གསོལ་ལ། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་


[283B] །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདིའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་ན། སྐྱོ་བ་ཅིག་།དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་བུ་མཐོང་དགས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་མཐུ་དང། རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་དང་འདྲ་བའི་ཁང་བཟང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞབས་འབྲིང་དང་བཅས་པར་བཞུགས་པར་གསོལ་ནས་
སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་གཤེགས་ཏེ་ཀླུའི་བུ་མོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་སིལ་སྙན་བྱེད། ཕེག་རྡོབ། གླུ་དབྱངས་ལེན་ཅིང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་ལ། ལྷའི་སྤོས་དང། ཕྱེ་མ་སྣ་ཚོགས་
ཀྱི་ཆར་འབེབས་བཞིན་དུ་མཐར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་བསྐྱལ་ཏོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་བུ་དང་བཅས། ཆུང་མ་དང་གཡོག་འཁོར་དང་བཅས་པས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་བཏུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཟོད་པ་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གིས་མ་འབྱོར་བར་གྱུར་པ་གང་ལགས་པ་རྣམས་བདག་ཅག་ལ་བཟོད་པ་
མཛད་དུ་གསོལ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། རིན་པོ་ཆེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་དང་འཚམ་པའི་མཆོད་པའི་འོས་ལགས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་བླ་ན་མ་མཆིས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་རིན་པོ་ཆེ་ལགས་ཏེ་མཆོད་པའི་འོས་ལགས་ན། དེ་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པའི་སེམས་


[284A]༄༅། །ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འབྱོར་པའམ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་པའི་རྔོ་མི་ཐོགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཙམ་ཚད་མ་མཆིས་པའི་མཆོད་པའི་
འོས་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བགྱིད་པ་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ ཀླུའི་བདག་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནན་ཏན་བྱེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟར་མཆོད་པ་ཉོན་ཅིག་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང། གཡོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་
ཅད་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་སེམས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་
འཆོས་པ་དང། ཁ་གསག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ནི། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་རིགས་ཀྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཅིང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་


[284B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། དམ་བཅས་པ་ལ་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་པ་ལ་དགའ་ཞིང་བེ་མོའི་གཏམ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཡོངས་སུ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང། གསོ་བ་མེད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པར་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་
ཡིན་ཏེ༑ གཟོད་མ་ནས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང། སྨོན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་
ཡིན་ཏེ༑ རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།རྐྱེན་འདི་ལ་ཉིད་ལ་འཇུག་ཅིང་མཐར་ལྟ་བ་སེལ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང། ཆད་
པར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བྱུང་བ་དང། མ་སྐྱེས་པར་བཟོད་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ཀླུའི་བདག་པོ་
དེ་ལྟར་ན། ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་ཀྱི་རྩོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་ཡིན་གྱི། གང་ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་ཀྱི་རྩོམ་


[285A]༄༅། །པ་མེད་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། བླང་བ་མེད་པ་དང། དོར་བ་མེད་པ་དང། འཁོར་
གསུམ་ཡོངས་སུ་བདེ་བ་དང། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། དྲི་མ་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་སལ་བ་དང། ཁམས་གསུམ་ལ་མི་རྟེན་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་དང་
རིག་པ་གསུམ་གྱི་རིག་པ་ཤེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། མེ་ཏོག་དང། བདུག་པ་དང། སྤོས་དང་མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང། བྱུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དང། ན་བཟའ་དང་
བཤོས་དང། གཟིམས་ཆ་དང། གདན་དང། སྙུན་གྱི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་དང། སིལ་སྙན་དང། ཕེག་རྡོབ་པ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བགྱིད་པ་གང་
ལགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བགྱིད་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀླུའི་བདག་པོ། དེ་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པ་དེ་ཉིད་
ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་གྱི། མཆོད་པ་དེ་ནི། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་དང། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། དགེ་


[285B] འཕགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སེམས་གནས་ཀྱི། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གཞན་ཡང་
ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པའི་བསོད་ནམས་
ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་བརྩམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཟབ་མོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པས་བཟོད་པ་སྐྱེས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཀླུའི་བདག་པོ་ཆོས་འདི་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་གནས་པའི་བྲམ་ཟེ་དང། རྒྱལ་རིགས་དང། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་དང། གྲོང་རྡལ་པ་
དང། ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་དང། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་དང། བློན་པོ་དང། ནང་འཁོར་དང། སྒོ་དཔོན་དང། འཁོར་དང། ཚོང་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་
པོ་རྒྱ་མཚོའི་གནས་སུ་བ་ཤོས་གསོལ་ནས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་གཤེགས་སོ། །ཞེས་ཐོས་ནས་དེར་སྲོག་ཆགས་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་གཡོག་


[286A]༄༅། །འཁོར་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་བྱུང་ནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རིག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གཤེགས་ན་ཆབ་ཀྱི་ཚོགས་དེ་ན་མཆིས་པ་དེ་གང་དུ་མཆི་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་མེའི་ཁམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེས་ཡོངས་སུ་
གང་བར་མཐོང་ན། དེའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གང་དུ་སོང། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་སེམས་དེ་ལྟ་བུར་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པ་ལགས་
སོ༑ ༑བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ཉན་ཐོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ལས་གྱུར་པར་འདོད་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ། སེམས་ལ་དབང་ཡོད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་


[286B] དེ་ལྟར་མི་འདོད་དམ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གང་གི་ཚེ་ང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་ཆུ་དེའི་ནང་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི། བདག་ཉིད་ཆུའི་ནང་ན་
གནས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཏོ། །སྐམ་ས་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སྐམ་པར་མཐོང་ངོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་བཀོད་
པ་རྣམས་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཀླུ་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་གི་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་ལ་གཅིག་བྱམས་པའི་སེམས་དང། ཕན་པའི་སེམས་དང། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་ཙམ་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི། ངོ་མཚར་ལགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་
གྱི་དོན་ཚད་མ་མཆིས་པ་བགྱིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅི་གནས་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ལགས་


[287A]༄༅། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་ནི། མཆོད་པ་བགྱིས་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ལགས། དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་མཚན་ནི། ཅི་ཞེས་བགྱི་བར་འགྱུར། དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི། ཅི་འདྲ་བར་འགྱུར་ལགས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པས་ཅེས་གྲངས་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། ཡུན་རིང་
བ༑ ཚད་མེད་པའི་སྔ་རོལ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་
བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་རྣམ་པར་དག་བའི་འོད་ཟེར་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་
ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེའི་བཀོད་པ་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི། དེའི་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་


[287B] དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྷས་བཙའ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་རྣམ་པར་དག་པའི་འོད་ཟེར་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ལོ་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གི་
བར་དུ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཉེ་བར་བརྟན་པ་དེ་གཉིད་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཐོས་སོ་།སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ལ་ནི་མཆོད་ཆེན་མང། །དཔག་མེད་རྒྱ་ཆེན་
བསམ་ཡས་བྱས་ཟིན་གྱི། །འགྲོ་བ་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང། །རབ་མཆོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་པར་གྱིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཡང་དག་སྒྲུབ་བྱེད་གང། །དེ་ནི་མཆོད་མཆོག་
དམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་བཀུར་སྟི་ཡིན། །དེ་ནི་ཕྱི་མའི་བསོད་ནམས་གཟི་བྱིན་ཡིན། །བམ་པོ་བདུན་པ་སྟེ་ཐ་མ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེ་ནས་འཁོར་ལོས་
བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྷས་བཙའ་དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཐོས་ཏེ། དེའི་མཚན་མོ་འདས་ནས་གཡོག་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་རྣམ་པར་
དག་པའི་འོད་ཟེར་རྒྱལ་པོ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་སྤྱོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་ལྷན་ཅིག་
ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྤྱན་སྔར་འཁོད་དོ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་


[288A]༄༅། །དག་སྨྲས་སོ། །གཟུགས་ལ་བརྐམ་དང་སྒྲ་ལ་བརྟེན་པ་དང། །དྲི་དང་རོ་དང་རེག་ལ་གནས་པ་དང། །འདོད་ལ་བརྐམ་དང་བདེ་བ་དགའ་བ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་འདི་
རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ལེ་ལོ་ཅན་དང་དམའ་ལ་བརྩོན་པ་དང། །སེར་སྣ་ཅན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བསྔམས་དང། །སྡང་བའི་སེམས་དང་བློ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་འདི་རྟོགས་
པར་མི་ནུས་སོ། །རང་གི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པ་དང། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་རྟག་ཏུ་ཆོས་འདོད་གང། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དེ་
འདྲའི་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་བདག་ཞུགས་པ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ལྷ་རྣམས་དབང་བཙུགས་ཏེ། །ཅི་ནས་བདག་གི་ཚིག་ལོག་པར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟར་སྨན་
སླད་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བགྱི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བདག་གིས་རྨི་ལམ་ཐོས། །ཐོས་ནས་བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་ཞུགས། །དེ་ཡི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་མི་ཡི་མཆོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་དེ་
འདྲ་བདག་གིས་བགྱི། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྷས་བཙའ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སོམ་ཉིའམ། ཡིད་གཉིས་
སམ༑ ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་འདི་ཉིད་དེའི་ཚེ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྷས་བཙའ་ཞེས་བྱ་བར་


[288B] ༑དེའང་དེའི་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཁྱོད་འདི་སྐད་དུ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་འདི་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཅིག་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཉོན་ཅིག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་འདི་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཉིས་བརྒྱན་བསྐལ་པ་དཔལ་གྱི་མེ་ཏོག་ཅེས་བྱ་
བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་
བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཡོངས་
སུ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་གྲགས་པ་དེ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་ས་ཡས་སྤྲས་པར་
འགྱུར་ཏེ། ཛམྦུ་ཆུ་བོའི་གསེར་ལས་གྲུབ་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དུ་མས་བྲིས་ཤིང་མིག་མང་རིས་སུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ལ་ལག་མཐིལ་བཞིན་དུ་མཉམ་སྟེ། ཀ་ཙ་ལིངྡི་ཀའི་གོས་བཞིན་དུ་འཇམ་ཞིང་
རེག་ན་བདེ་ལ་ཡངས་ཤིང་ཐ་གྲུ་ཆེ་སྟེ། གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་དང་ལྡན་ལ། འབྱོར་པ་དང། རྒྱས་པ་དང། བདེ་བ་དང། ཡིད་དུ་འོང་པ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་མང་པོ་དག་གིས་གང་ལ། གཞན་འཕྲུལ་


[289A]༄༅། །དབང་བྱེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་དེ་དག་གིའང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་
གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲུབ་པའི་ཤིང་ཏ་ལའི་ཕྲེང་བ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཤིང་ཏ་ལ་དེ་དག་གི་ལོ་མ་དང། མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལས་
ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་མང་པོ་དག་འབྱུང་ངོ་།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་སྒྲ་ཇི་སྙེད་འབྱུང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ་ལྷའི་སྒྲའམ། མིའི་སྒྲའམ། མི་མ་ཡིན་པའི་སྒྲའམ། སྤྲུལ་པའི་
སྒྲའམ༑ བྱའི་སྒྲའམ། རླུང་གི་སྒྲའང་རླུང་སྟེ། སྒྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞི་བ་དང་ལྡན་པ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་ལྡན་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་
དང་ལྡན་པ་དང། དགའ་བ་དང་དབེན་པ་དང་ལྡན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་དང། ཐབས་ལ་
མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། སྐྱོ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་
དང་ལྡན་པའི་སྒྲ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་མིང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་གྲག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་ལྷ་དང་མི་གང་དག་སྐྱེ་བ་དེ་དག་


[289B]འགྱུར་ཞིང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་དང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་
ཤ་སྟག་གོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་དེའང་གང་གི་ཚེ་ཆོས་སྟོན་པར་
བ་ཞོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལས་འོད་འགྱེད་པར་མཛད་དེ་འོད་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་དེ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་
སྟོང་གསུང་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་དེའང་མཐོང་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་དེའང་ཐོས་ནས་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་
དགའ་བ་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེར་སྐྱེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱལ་པོ་ག་ལ་བ་
དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་མཆོད་པ་ཚད་མེད་པ་བྱས་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་རིན་པོ་ཆེའི་བཀོད་པ་
ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་པདྨ་དག་ལ་སྐྱིལ་མོ་རྐུང་བཅས་ཏེ་འཁོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའང་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཉིད་ན་སེངྒེའི་ཁྲི་ལ་བཞུགས་ཏེ་ལྷ་དང། མི་དེ་དག་ལ་


[290A]༄༅། །ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་གྲང་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་དག་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་དེ་ན་སེམས་ཅན་སུའང་ཆོས་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་དོ། །དེ་ན་བདུད་སྡིག་ཅན་དག་དང། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གི་སྒྲར་གདགས་པའང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྐུ་ཚེའི་
ཚད་ནི༑ བསྐལ་པ་བཅུར་འགྱུར་རོ། །དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བགྲང་བ་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེའི་བཀོད་པ་ནི། བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ། །ཆོས་བསྟན་པའང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ་།ཞབས་འབྲིང་འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལུང་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་
བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། རྣམ་
པར་བསྒྲུབས་ན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ལགས་ཏེ། དེ་དག་ནི། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འགྲུབ་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི། མཐའ་ཡས་
པ་ལགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་དེ་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་


[290B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཁྱོད་ཇི་སྐད་ཟེར་བ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་
འགྲུབ་བོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀླུའི་བདག་པོ། གང་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་
བཀོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་རྒྱལ་
པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་གང་ཡང་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གཟོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་
པ༑ ཀླུའི་བདག་པོ། སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་དམ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་ནི། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་
དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སུ་ཟད་ལ། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི། ལུང་བསྟན་དུ་མེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། མིང་དང་གཟུགས་ལ་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པར་ཟད་ལ། མིང་


[291A]༄༅། །དང་གཟུགས་ལ་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་དོ། །རྒྱུ་དང། ལྟ་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པར་ཟད་ན། རྒྱུ་དང། ལྟ་བ་དང། འདུ་
ཤེས་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ལའང་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་དོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་
བ་དེ་དག་ཀྱང་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི། ལུང་བསྟན་དུ་མེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི༑ མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་
པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ལུང་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། མིང་མེད་པ་དང་
མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་དང། མཚན་མས་སྟོན་པར་མཛད་ལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི། མིང་དང། མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ལུང་བསྟན་པ་འདི་ནི། འཇིག་རྟེན་བརྡ་སྤྲད་པར་ཟད་དེ། འདི་ལ་གང་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་ནང་ངམ། ཕྱི་རོལ་ན་མི་


[291B] །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཀླུའི་བདག་པོ། བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལུང་བསྟན་པ་མེད་དམ། སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བཟོད་པ་དེའང་སྐད་ཅིག་པ་
ཟད་པའི་མཚན་ཉིད། མི་ཟད་པའི་མཐའ་ཅན། ཡང་དག་པའི་མཐར་ངེས་པ། མཉམ་པའི་མཐའ་ཅན། གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཐར་ངེས་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཐའ་ནི། ཡང་དག་
པའི་མཐའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི། གཏན་དུ་མི་འབྱུང་བའི་མཐའོ། །མཐའ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་རྣམས་སོ། །དེའི་མཐའ་ཅན་ནི་
རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཐའོ། །གང་མཐའ་དེའི་སྒོར་ཞུགས་པ་ནི་གང་དུའང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །གང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ནི། ཐ་སྙད་ཀྱིས་བརྡ་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །མཆགས་
ན༑ གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །གྲོལ་ན། ཕྱིན་ཆད་མི་རྒྱུ། རབ་ཏུ་མི་རྒྱུའོ། །མི་རྒྱུ། རབ་ཏུ་མི་རྒྱུ་ན། གང་དུའང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བློ་མ་ཉམས་ན། ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་
བར་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི། དེ་ལྟར་ཡང་མཐོང་ངོ། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་གཉིས་སུ་མི་འབྱེད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་གནས་ན། མཉམ་པ་ཉིད་
ལ་འཇུག་གོ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་ན། མཐོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་དམའ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །མཐོ་བའང་མེད། དམའ་བའང་མེད་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་


[292A]༄༅། །བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ལུང་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དང། གང་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང། ལུས་ལུང་བསྟན་པ་དང། ཅིའི་ཕྱིར་
ལུང་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་མཉམ་པ་དང། ཆོས་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ངེས་པ་དང། བརྡ་མེད་པ་དང་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་
བྲལ་བ་དང། གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཐའ་ཅན་དེ་དག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་གཞལ་ནས་ཆོས་གང་ཡང་བགྲང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི། བགྲང་དུ་མེད་ཅིང་པ་གྲང་བ་
ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིས་
བརྒྱ་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་ཉིས་བརྒྱ་ནི། ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྒྱལ་
པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་སྤོབས་པ་ནི། ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ། འདིའི་སྤོབས་པ་ནི། ངོ་མཚར་ཡང་མི་ཆེ་ལ་དཀའ་བའང་མ་ཡིན་གྱི། ལས་དང་པོ་པ་གང་དག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ན་མི་སྐྲག། མི་དངང། དངང་བར་མི་འགྱུར་


[292B] དེ་དག་གི་ཆེས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དང། ཆེར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི། དེ་ལྟར་མོས་པར་དཀའ་བ་སྟེ། དེ་
ལ་ནི༑ ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འཇུག་པར་མི་འགྱུར། འགྲོ་བར་མི་འགྱུར། མོས་པར་མི་འགྱུར། ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། རྣམ་གྲངས་འདིས་
ཀྱང་གང་དག་ཆོས་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་འདི་ལ་མི་སྐྲག། མི་དངང་ཞིང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་རིག་
པར་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་སྐྱེས་བུ་གང་གིས་ནམ་མཁའ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་འདི་གཟུགས་ཅན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ན། ཅི་
དེ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་ལགས་སོ་།བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་
འདི་ལྟ་བུར་ཟབ་པ། ཟབ་པར་སྣང་བ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པ། བདག་མེད་པ། སེམས་ཅན་མེད་པ། སྲོག་མེད་པ། གསོ་བ་མེད་པ། གང་ཟག་མེད་པ། རྒྱུ་བ་མེད་པ་འདི་ལ་མོས་
ལ་མོས་ནས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐུན་པའི་དགེ་བ་དང། གྲོགས་དང་


[293A]༄༅། །མཛའ་བཤེས་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ནུས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་དམ་
པ་ལ་འདུག་ནས་བདུག་ཀྱི་དཔུང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་བྱམས་པ་དང་ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་ནུས་སོ་།དེ་དག་གིས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་
བྱེད་པ་དང། སེམས་དཔའ་བ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ནུས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བརྡ་སྤྲད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བླ་ན་མེད་པ་བསྐོར་བར་ནུས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་
རྣམས་ཚར་གཅད་པ་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དང། དགྲ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅད་ཨཱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དུང་འབུད་ནུས་སོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་
བསམ་པ་གྲུབ་ཅིང་བྲང་པ་དང། ཡིད་ལ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་རང་གིས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་བར་སྣང་བ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་


[293B] །བདུད་རྣམས་སྡེ་བཅས་དཔུང་བཅས་ངེས་བཅོམ་ཞིང། །ལྟ་བ་ངན་པའི་ཚོགས་ཀུན་བཤིག་ནས་ནི། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཕབ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བདུད་རྩིས་
ཚིམ་པར་མཛད། །ཁྱོད་ནི་ཆོས་རྒྱལ་མི་འཇིགས་སྩལ་པ་ལགས་།འདམ་ལས་རྒལ་ཏེ་འཇིགས་མེད་འགྲམ་ན་བཞུགས། །འཇིག་རྟེན་མིག་སྟེ་ལམ་མཆོག་སྟོན་པ་པོ། །སྐྱེ་བོ་སྐྱབས་མ་
མཆིས་པའི་མགོན་པོ་ལགས། །སྨན་པའི་རྒྱལ་ཁྱོད་ཟུག་རྡུ་འབྱིན་པ་ཡི། །སྨན་པ་རྒ་ཤི་མེད་པའི་སྨན་སྩོལ་བ། །ཅི་ནས་ཕྱིན་ཆད་ནང་རྣམས་མི་འབྱུང་བར། །ནད་དང་རྒ་བས་གཟིར་རྣམས་
གསོ་མཛད་པ། །ཁྱོད་ནི་སྟོན་སྐྱབས་བླ་མ་གཅིག་པུ་ལགས། །གཏན་དུ་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་ཁྱོད་ཉག་གཅིག་ཁྱོད་ནི་རུ་སྐྱ་འཛིན་པ་དོན་དམ་མཁྱེན་པ་ལགས། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་ཟློག་
མཛད་པ། །ལྷ་ཡི་ལྷ་སྟེ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་སྒྲོན་མར་གྱུར་པ་ལགས། །ཁྱོད་དང་མཇལ་ན་འཇིག་རྟེན་ཆུ་ཆེན་རྒལ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་མི་མཆོག་ཁྱོད་ཉག་གཅིག་ཡེ་ཤེས་
གཟུགས་དང་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཡིས། །ཐུབ་དབང་ཁྱོད་འདྲ་སུ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། །ཁྱོད་ནི་ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྟོན་པ་པོ་སྟེ་ཐར་པའི་ལམ་མཚོན་ལགས། །ཁྱོད་ནི་ཐམས་ཅད་
ཟིལ་མནན་ཀུན་མཁྱེན་མཆོག་འཇིག་རྟེན་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཁྱོད་མ་གོས། །ཀུན་མཁྱེན་སྲེད་བྲལ་རྣམ་གྲོལ་དཔའ་བ་དང། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་བརྙེས་ཁྱོད་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ། །ཇི་ལྟར་བར་


[294A]༄༅། །སྣང་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་གཟུགས་མེད་གཟུང་དུ་མ་མཆིས་འདུས་མ་བགྱིས། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་དྲི་མེད་རྣམ་པར་དག་།འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་འདྲེན་
པས་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཡོད་དང་མེད་པར་ལྟ་བ་སྤངས་ནས་ཀྱང་།རྣམ་དག་ཆོས་རྣམས་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས། །རྐྱེན་དང་བཅས་ཤིང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་སྟེ། །སེམས་ཅན་མ་
མཆིས་གང་ཟག་སྲོག་མ་མཆིས། །གཟོད་ནས་རྣམ་དག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཟླ་འདྲ་བ་སྟེ། །ཤིན་ཏུ་དག་པ་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །གནས་པ་མ་མཆིས་གློག་དང་འདྲ་
བའི་ཚུལ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་སྟོང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་སྟོང་།སྐྱེ་དང་འཇིག་དང་གནས་པའི་ངོ་བོ་སྟོང། །འདིར་ནི་འདི་དག་དངོས་མེད་དངོས་མེད་མིན། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མ་
མཆིས་སྟོང། །ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་ངོ་བོ་གང་ལགས་ཏེ། །སེམས་ཅན་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ལགས། །སེམས་ཅན་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་གང། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་རང་
བཞིན་ངོ་བོ་དེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་གང་།དེ་ནི་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད། །ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་ངོ་བོ་གང་ལགས་པ། །སངས་རྒྱས་ཞིང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཏེ་།སངས་
རྒྱས་ཞིང་གི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་གང། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་ངོ་བོ་དེ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་ངོ་བོ་གང། །དེ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་རྣམ་


[294B] །གང་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་མཐོང། །དེ་ནས་རྒྱལ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་དེ་ནི་ལུང་སྟོན་མཛད། །ཆོས་རྣམས་བརྡ་དང་མིང་དང་ཐ་སྙད་
ཙམ༑ ༑མཉམ་པ་ལགས་ཏེ་མི་བདེན་མིང་དུ་བཏགས། །དེ་དག་སྔོན་ཆད་སུས་ཀྱང་མ་ཐོབ་སྟེ། །དེ་དག་གིས་ནི་མིང་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བརྗོད་།མིང་མ་མཆིས་པར་མིང་ནི་རྣམ་པར་བཏགས། །
ཆོས་རྣམས་སྟོང་སྟེ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་མཁས་པར་རིག་ནས་ནི། །ཐ་སྙད་ཙམ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པར་བགྱི་།ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རིག་ནས་ཀྱང། །མི་བདེན་
སྙིང་པོ་མ་མཆིས་རྨི་ལམ་འདྲ། །རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཙམ། །དེ་ལ་བདེན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡོང་མི་བགྱི་།ཆོས་ཀུན་སླུ་བར་མི་བགྱིད་འཇིགས་པ་ལགས། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ་སྟེ་
མི་བདེན་པ། །མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བ་ལགས། །རྟག་ཏུ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པར་བགྱིད། །བྱིས་པས་བདག་དང་བདག་གིར་འདིར་བརྟགས་ནས། །བླུན་པོ་སྲེད་པས་གཟིར་
བ་འདིར་རྨོངས་ཏེ། །འཁོར་བའི་འཁོར་ལོས་ཡོངས་སུ་འཁོར་བ་ན་།སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་ཞི་བ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །འགྲོ་བའི་འཇུག་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་མིན། །གང་གི་འཇུག་པ་དེ་ནི་མ་མཆིས་
ཏེ༑ ༑འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་ལྟ་བ་གཏི་མུག་ལྡོངས། །རྒྱུན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྙེད། །ལྷ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་འཆི་འཕོའི་ཆོས་གཅིག་པ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཚོལ་ཁྲོ་ལགས།།


[295A]༄༅། །དམྱལ་བ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གནོད་པ་རྣམས། །གཅིག་ལ་གཅིག་འཚལ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ལགས། །ཡི་དྭགས་སྡུག་བསྔལ་འདི་ན་བཀྲེས་དང་སྐོམ། །
འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སུ་ནུས། །སྐྱབས་མེད་གྱུར་དང་རྟེན་མེད་གྱུར་པ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་ནས་ནི། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཐུགས་
བརྩེ་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་དགྲོལ་ཕྱིར་འབྱུང་བར་མཛད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྐལ་མང་བྱེ་བར་ཡང། །བརྟུལ་ཞུགས་བརྟན་ཞིང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་
བརྩོན༑ ༑སྲིད་མ་མཆིས་པ་དེ་འདྲ་མཁྱེན་ནས་ནི། །འདམ་ལས་རྒལ་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འདུལ། །གང་ཚེ་ཆོས་རྣམས་གསོག་དང་གསོབ་ཏུ་གཟིགས། །ནམ་མཁའ་
ཆང་སྟོང་འདྲ་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད། །དེ་དག་བདག་གི་ངོ་བོ་མ་མཆིས་པས། །བདག་མེད་དངོས་མེད་དངོས་པོ་མེད་པ་ལགས། །མཐའ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་ལྟ་བ་ཀུན་སྤངས་ན། །བྱང་ཆུབ་
རྡུལ་མེད་རྣམ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སྐྱེ་དང་རྒ་དང་གནོད་པར་བགྱི་བ་གང། །འཆི་དང་གནས་པ་གང་ལགས་སུ་ཡང་མེད། །གང་འདིར་སྐྱེ་དང་རྒ་དང་ན་དང་འཆི། །ཤེད་ལས་སྐྱེས་
དང་ཤེད་དུ་དེ་མ་མཆིས། །འདི་ན་བདག་དང་བདག་གི་མ་མཆིས་ཏེ་།གང་ཟག་ཤེད་སྐྱེས་ཤེད་བུ་ཡོད་མ་མཆིས། །འདི་བརྫུན་བདག་པོ་མ་མཆིས་དབང་མ་མཆིས། །འཚོ་བའི་


[295B]བྱེད་པ་མ་མཆིས་ཚོར་བ་པོ་མ་མཆིས། །འོན་ཀྱང་ལས་མ་ཆིས་འབྲས་བུ་དོན་མ་མཆིས། །འགྲོ་བའི་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རང་བཞིན་འབྱུང། །ཕན་ཚུན་
དུ་ནི་རྒྱུལ་བརྟེན་པར་འདུས། །དགེ་དང་མི་དགེའི་ལས་གང་བགྱིད་པ་དང། །གང་ཞིག་བསྒོམས་དང་གང་ཞིག་མང་དུ་བགྱིས། །ཡུལ་ན་མ་མཆིས་ཕྱོགས་ན་མ་མཆིས་ཏེ། །ངོ་བོ་ཉིད་
སྟོང་འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན། །ནང་དང་སླད་རོལ་བར་ན་མི་གནས་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་གང་དུའང་འཕུངས་པར་ཡོང་མ་མཆིས། །དེ་དག་གང་ལའང་རྟེན་པ་མ་མཆིས་ལ། །རྣམ་པར་
སྨིན་པ་སླུ་བར་ཡོང་མི་བགྱིད། །སྐྱེས་པ་མི་མངའ་འགགས་པ་མངའ་མ་ལགས། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་གོ་བར་བགྱི་སླད་དུ། །ཉན་པ་ལ་ནི་སྨྲ་བས་ཚིག་ཀྱང་བསྟན། །ལྟ་བ་རྣམ་
པར་སྤྱད་པའི་སླད་དུ་བསྟན། །གང་གི་འདུ་ཤེས་འདུ་ཤེས་ཅན་མ་མཆིས། །མྱ་ངན་འདས་མཆིས་སུ་ཡང་ཞི་མ་མཆིས། །སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་མཐའ་གང་མཐའ་དེ་ལགས། །བདག་
གི་བདག་མེད་མཐའ་ནི་ནམ་མཁའི་མཐའ། །ཀུན་གྱི་མཐའ་ནི་མཐའ་མཉམ་ཐོབ་པ་དེས། །སངས་རྒྱས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དམ་པ་ཐོབ་།སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་
ནི༑ ༑སྐྱེ་བའི་མཐའ་དང་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་མཐའ། །མཐའ་ཀུན་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་མཐོང་བ་དང། །ཆགས་མེད་མཐའ་ཡི་སྒོ་ཤེས་ལྡན་པ་དང། །དུས་གསུམ་མཐའ་རྣམས་ལ་ནི་མ་


[296A]༄༅། །ཆགས་དེས། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར། །འགྲོ་བ་བཅིངས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་མཛད་ནས། །ཞི་མཆོག་མྱ་ངན་འདས་པ་བརྙེས་
པར་འགྱུར། །འགྲོ་ཀུན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་དེས་གཟིགས་ནས། །འདིར་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སེམས་མ་ཆགས། །ཆོས་ཀུན་ལས་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་མིག་ཞི་བ་དང་ནི་མི་
གཡོ་མི་འགུལ་ཐོབ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྲ་མེད་སྐད་མེད་པ་།གཟུང་དུ་མེད་ཅིང་དངོས་མེད་རྣམ་པར་དག། དེ་བཞིན་རྒྱལ་བ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གདུང། །ཞི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་
སྨོན་པ་སྤངས། །སྐྱོན་མེད་རིམས་ནད་མེད་ཅིང་མྱ་ངན་བྲལ་།སྤྲོས་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྒྱལ་བ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆོས་འདི་དག་གཟུང་བྲལ་རང་བཞིན་སྒྲ་དང་
སྐད་མ་མཆིས། །འགྲོ་ལ་སྨན་སླད་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡིས། །དེ་ཡང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་གླེང་ཞིང་བསྟན། །གང་གིས་འཇིག་རྟེན་བླ་མར་རང་འབྱུང་མཐོང། །མཐོང་ནས་ཀྱང་ནི་
ཡིད་ལ་དད་བགྱིད་དང། །ཁྱད་པར་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཉན་པ་ཡི། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་ཆོས་འདི་ནི། །འཇིག་རྟེན་
རྣམ་པར་འདྲེན་པས་རབ་ཏུ་བསྟན། །གང་དག་མ་འོངས་སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་མཉམ་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་།སྒྲ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་ཙམ་དུ་བས། །


[296B] །དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ལམ་གྱི་རྒྱུད་འགྱུར་ཏེ། །ཆོས་སོ་འཚལ་གྱི་སླད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་།ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་འདྲ་ཞིང་གསོག་ལགས་ཏེ། །དེ་དག་སེམས་ཅན་
སླད་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ། །དེ་དག་རང་བཞིན་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེར་མི་རུང། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྒྱལ་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཀུན་རིག་ཀུན་མཁྱེན་
པ༑ ༑སྟོན་པ་དེ་ལ་སློབ་ན་དེ་བཞིན་དུ། །འཕགས་པ་ཀུན་གྱིས་དེ་ཉིད་དོན་ཀྱང་རྟོགས། །བྱུང་བ་གང་ལགས་པ་དང་ད་ལྟར་དང་།མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བ་གང་ལགས་པ། །ཐམས་ཅད་ལ་
ཡང་ཐུབ་པ་སྐྱེས་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་སྟེ་ཐོགས་པ་ཡོང་མི་མངའ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་ཡིས་དེ་རིང་བདག་དོགས་མ་མཆིས་པར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལུང་བསྟན། །བདག་ནི་
འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །བདག་ལ་སོམ་ཉི་མ་མཆིས་དོགས་མ་མཆིས། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །།
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅི་ནས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་འདི་ཟུངས་ཤིག་ཁྱོད་ཀྱི་ནང་ནས་སུ་དག་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་གཟུང་བར་སྤྲོ། །དེ་ནས་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཁྲི་དང། ལྷའི་བུ་ཁྲི་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། །


[297A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་
གིས་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་གཟུང་བར་འཚལ་ལོ། །རྒྱས་པར་ཡང་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་འཛིན་པར་བྱེད། དེ་ནས་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་གཟུང་བར་འཚལ་ན་ཅི་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཛིན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་ལྟབས་གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་མཚམས་མ་མཆིས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན། ཅི་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཛིན་པ་ལགས་
སམ༑ བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ན། ངའི་བྱང་ཆུབ་འཛིན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་བ་མེད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་


[297B] སློབ་པའི་ཆོས་དང། མི་སློབ་པའི་ཆོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་
རྣམས་ཀྱང་མ་མཐོང་ན། ཅི་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་ཁས་འཆེ་བ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་གནས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅིའང་མ་འཚལ་ཅིང་མི་འཛིན་ན། ཅི་བདག་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་
ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིག་མི་འཛུམ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་མིག་གིས་མི་ལྟ། སེམས་ཀྱིས་
མི་གཏོང། དྲན་པ་མི་སྐྱེད་ན། ཅི་བདག་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཆོས་ཀྱང་མི་སྟོན། ཆོས་མ་ལགས་པའང་མི་སྟོན། བདག་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲའང་མི་འབྱུང། ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་པའང་རྟོག་པར་མི་བགྱིད་ན། ཅི་བདག་
དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིང་མེད་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གང་གི་མིང་


[298A]༄༅། །དང་མཚན་མའང་མི་ཉན་ལགས་ན། ཅི་བདག་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནམ་མཁའི་མཛོད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་གང་ལ་འཛིན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང། ཆོས་མ་ལགས་པ་
རྣམས་མི་མཐོང་ན། ཅི་བདག་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་གཡོ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲོ་བས་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་མི་གཡོ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་མཆིས་ན། ཅི་བདག་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ་
རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་འཇོམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་མཆིས་ལ་
བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་མཆི་ན། ཅི་བདག་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྡོ་རྗེའི་སྟབས་ཀྱིས་འགྲོ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་འབྱེད་པར་མི་བགྱིད། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་མ་གཏོགས་པར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པར་


[298B] ཅི་དེ་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་
ཆོས་ཅིའང་མི་དམིགས་ལ། བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱུང་ན། ཅི་དེ་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ནས་བསྲུངས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་ཀྱང་མ་བཅིངས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ན། ཅི་དེ་དམ་པའི་
ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་
རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱས་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རོ་གཅིག་པར་འཚལ་ན། ཅི་དེ་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི་
དེ་བཞིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་མཚན་བཟང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སྐྱེའང་སྐྱེ་ལ། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་འབྱུང་བའང་མི་འཛིན། འབྱུང་ཡང་འབྱུང་ལ། དེ་
སེམས་དན།་ཡིད་དུ་འདོགས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་ན། ཅི་དེ་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ་།ལྷའི་བུ་དྲི་མ་མེད་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་


[299A]༄༅། །ལྡན་འདས། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲི་མ་མ་མཆིས་པ་དང་སྙིགས་མ་མ་མཆིས་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྡུལ་དང་བྲལ་བར་རིག་ནས་རྒྱུ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་
མི་བགྱིད་ན། ཅི་དེ་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱང་སྒྲོལ་བར་བགྱིད་པ། བདག་མ་མཆིས་པའང་འཚལ་བསྒྲལ་ནས་ཀྱང་འཛུད་པར་བགྱིད་ལ། ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་ནའང་མི་གནས་ན། ཅི་དེ་དམ་པའི་ཆོས་
འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ་།ལྷའི་བུ་དབང་བྱེད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཡང་ཐོབ་ལ། ཆོས་
གང་ཡང་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་བགྱིད། འགག་པར་ཡང་མི་བགྱིད་ན། ཅི་དེ་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་རྒྱལ་པོ་བཟང་
པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་མཉམ་པ་དང། ཞིང་ཐམས་ཅད་ཞིང་མཉམ་པ་དང། སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་མཉམ་པར་རྗེས་སུ་སོང་ན། ཅི་དེ་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་ལེགས་པར་སེམས་


[299B] བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཆོས་ཅིའང་མི་སེམས་ཤིང་སྤྲོས་པར་མི་བགྱིད་དེ། མཚན་མར་མི་བགྱིད་ན། ཅི་བདག་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ་
ལྷའི་བུ༑ དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །སྲིང་མོ་ཨུཏྤ་ལས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལགས་པར་འཚལ་ལ། འོན་ཀྱང་བདག་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་ན། ཅི་བདག་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། སྲིང་མོ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བུ་མོ། མུ་ཏིག་ཕྲང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་
གིས་བུད་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་དམིགས། སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ། བུད་མེད་དམ། སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལགས་ལ། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱང་མ་ལགས་ཆོས་མ་ལགས་པའང་མ་ལགས་ཏེ། དེའི་སླད་དུ་འདི་ལྟར་བདག་ནི་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་བགྱིད། ཁས་ལེན་པར་ཡང་མི་བགྱིད་
ན༑ ཅི་བདག་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། བུ་མོ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་དང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའང་མ་མཐོང་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་ཆའང་བདག་གིས་བགོས། དེ་དག་ཀྱང་གཏན་དུ་བདག་གིས་མ་མཐོང་ན། ཅི་བདག་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་


[300A]༄༅། །སམ། བཀའ་སྩལ་པ། བུ་མོ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །བུ་མོ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའང་ཆོས་ཀྱི་
འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཁོངས་སུའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇུས་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ལ། དེ་དག་གི་ཁོངས་སུའང་མ་ཞེན་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་དེ་
ལྟར་བརྩོན་ན། ཅི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བུ་མོ། ཁྱོད་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ན། དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པའི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་
པའི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་འདིར་རྣམ་པ་དང། སྒྲ་དང། བརྡ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་གླེང་སྟེ། ཆོས་གང་དང་ཡང་འགལ་བར་མི་བགྱིད་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་དང་
མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི། ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཆོས་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཏེ། བུ་མོ་འདི་དག་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་


[300B] སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་པ་ཀུར་བྱས་པ། བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཤ་སྟག་གོ་ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཟུང་བ་དང། གཞན་དག་
ལའང་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུའང་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་སྲུང་བ་དེ་དག་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་
གཏད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ཆོག་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བདག་གིས་
བཟུང་ལགས་སོ། །འདི་ནི། བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཁོ་ནས་རྒྱས་པར་བགྱིའོ། །མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལའང་བསྟབ་པར་འཚལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་
སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བཀའ་དྲིན་བསམ་པའི་རྡོ་མི་ཐོགས་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་
གདགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་ཅི་ནས་བདུད་དང། ཕྱིར་རྒོལ་པ་ངེས་པར་བཅོམ་ནས་འདི་ཛམྦུའི་གླིང་དུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་ [?]དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང། བར་དུ་གཅོད་པ་ཐམས་ཅད་


[301A]༄༅། །རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རིག་སྔགས་དང། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞིའི་བྱིན་རླབས་ངས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རིག་སྔགས་དང། གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་
དེ་དག་གིས་བདུད་ཐམས་ཅད་དང། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་འྡིའང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་
འགྱུར་རོ། །ཏདྱ་ཐཱ། ཨ་བྷ་ཡེ། བྷ་ཡ་བི་ག་ཏེ། བྷ་ཡ་བི་ཤོ་དྷ་ནེ། ཨ་བྷ་ཡ་ང་དེ། ནི་རུ་བྷ་དྲ་བེ། ཨཱ་ན་ཀུ་ལེ། ཨ་ཀུ་ལ་སཾ་ཤོ་དྷ་ནེ། ཨ་གྲ་ཧེ། ཨ་བི་བཱ་དེ། ཨ་གལྦེ། ཨ་གལྦེ་
ཨ་ཙྱུ་ཏྟེ། ཤུ་བྷ་ཏེ་ཛེ། ཏེ་ཛོ་བ་ཏི། མ་ཧཱ་ཏེ་ཛེ། ཨུ་བཱ་ཤ་མེ། མེ་ཏྲྱདྒ་ཏེ། ཤོ་ཥ་ཡ་མ་ནེ། ས་ཏྱ་ངརཤ་ནེ། ཨི་བ་རུ་དཧེ་ས་ཧི་ཏ་ཨརྠེ། ཨརྠ་སིདྡྷེ། ཨ་མྲྀ་ཏ་བ་ཏེ། སཱ་ག་རེ། སཱ་ག་ར་བ་
ཏི༑ ཨ་བཧི་ཏེ། བཛྲ་སིནྡྷ། ཨཀྵ་ཡེ། ཨཀྵ་ཏ་པྲ་བཧེ། ཛ་ཏི་བི་ཤོ་དྷ་ནེ། ཤུདྡྷེ། ཤུདྡྷེ། ཨ་བ་བྷཱ་ས་བ་ཏི། ས་མ་པྲ་ཡོ་གེ་ས་མ་ཙི་ཏེ། ཨ་ནུཏྟ་རེ། བུདྡྷཱ་ཨ་དྷིཥྛ་ནེ་ཤཱི་ལ་བི་ཤོ་དྷ་ནེ་
ཨནྟི་ཀྲ་མ་ཎེ། ཨ་སི་ཧ་རྱེ། ནི་གྲྀ་ཧཱི་ཏཾ་མ་ར་བ་ལ་མ། བ་ར་ཛ་ཡོ་དྷིཥྚི་ག་ཏཱ་ནཾ། ཛོ་ལཱ་ནཾ་དྷ་མོ་ལྐཱ་ནཱཾ། སཾ་གྲྀ་ཧི་ཏཱ་ན། དྷརྨ་ཏཱ་ནཱཾ། ཨུདྒྷ་ཊཱི་ནཱི། དྷརྨ་ནི་དྷ་ནཱཾ། ཀཽ་ཤི་ཀ་རིག་སྔགས་དང་
གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་ནི། འདི་དག་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །རིག་སྔགས་


[301B] གསང་སྔགས་ཀྱི་གཞི་འདི་དག་གིས་ནི། རྩོད་པའི་བདག་པོ་བདུད་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཟུང་བར་བགྱི། བཅང་བར་བགྱི། རྒྱས་པ་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་
བྱས་པ་ཚོར་བ་རྗེས་སུ་སྲུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་གཟུང་བར་བགྱི། ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལྷའི་བུ་བསོད་ནམས་འཕགས་ཀྱིས་གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བཟུང་ན། བསོད་ནམས་ཇི་ཙམ་ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ལགས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་
བུ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཡི། །ཞིང་རྣམས་ཇི་སྙེད་ངས་མཐོང་བ། །དེ་ཀུན་རིན་ཆེན་གང་བྱས་ནས། །མི་གང་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་བྱེད་ལ། །གང་
ཞིག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་ཆོས། །སྙིང་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་བྱེད་ན། །དེ་བས་མི་དེའི་བསོད་ནམས་ནི། །ཤིན་ཏུ་མང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །བསྐལ་པའི་བར་དུ་བཞུགས་ནས་ནི། །དཔེ་རྣམས་
བསྟན་པས་བཤད་ན་ཡང། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་འཛིན་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་ཟད་པར་ཡོང་མི་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བསྟན་པ་ན་ལྷ་ཁྲག་ཁྲིག་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་


[302A]༄༅། །དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲུག་ཁྲི་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་
ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འྡིའང་རྣམ་པ་དྲུག་དང། མཚན་མ་ཆེན་པོ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཤར་ཕྱོགས་མཐོ་ན་ནུབ་ཕྱོགས་དམའ། ནུབ་
ཕྱོགས་མཐོ་ན་ཤར་ཕྱོགས་དམའ། ལྷོ་ཕྱོགས་མཐོ་ན་བྱང་ཕྱོགས་དམའ། བྱང་ཕྱོགས་མཐོ་ན་ལྷོ་ཕྱོགས་དམའ། དབུས་མཐོ་ན་མཐའ་དམའ། མཐའ་མཐོ་ན་དབུས་དམའ་བར་གྱུར་
ཏེ༑ གཡོས། རབ་ཏུ་གཡོས། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས། འགུལ། རབ་ཏུ་འགུལ་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འགུལ། ལྡེག་རབ་ཏུ་ལྡེག་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ལྡེག་།འཁྲུགས། རབ་ཏུ་འཁྲུགས། ཀུན་
ཏུ་རབ་ཏུ་འཁྲུགས། འུར་འུར། རབ་ཏུ་འུར་འུར། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འུར་འུར། ཆེམ་ཆེམ། རབ་ཏུ་ཆེམ་ཆེམ། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཆེམ་ཆེམ་མོ་།སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཁྱབ་པར་
གྱུར་ཏོ༑ ༑མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོའང་བབ་བོ། །སེལ་སྙན་དག་ཀྱང་མ་བཀྲོལ་བར་རང་འཁྲོལ་ཞིང་སིལ་སྙན་དང། ཀླུའི་དབྱངས་དེ་དག་ལས་ཀྱང་སྒྲ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རྣམ་པར་དཀྲུག་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་


[302B] །ཞེས་བྱུང་ངོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཀྱང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་མུ་ཏིག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་ཕབ་པོ། །དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཟུང་ལ་གཞན་དག་ལའང་རྒྱས་པར་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིག་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བདག་གིས་བཟུང་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས་འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཟུངས་ཤིག་ཀླུའི་བདག་པོའི་གཟུངས་ཀྱི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་
ཟུངས་ཤིག་རིན་པོ་ཆེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཟུངས་ཤིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་
དགའ་བོ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོའི་བུ་དཔལ་གྱི་གཟི་བརྗིད་དང། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་དང། ཕྱོགས་བཅུ་ནས་འདུས་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང། འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡིད་རངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་


[303A]༄༅། །འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །འཕགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྫོགས་སོ།། །།
རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛིན་མི་ཏྲ་དང། པྲ་ཛྙཱ་ཝརྨ་དང་ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡྷེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་
