
[412A] ཨཱརྱ་མཧཱ་ཡཱ་ནོ་པ་དེ་ཤ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་
དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ། དེ་


[412B]ཁྱམས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས། བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་རྒྱན་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ། སྤྱོད་པ་ཆེན་པོའི་
རྒྱུ་མཐུན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མངོན་པར་གྲུབ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་གནས་བསྟན་པ་མཐའ་ཡས་པ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། ཆགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པ། དྲན་པ་དང། བློ་གྲོས་
དང། རྟོགས་པས་འཇུག་པ། ཀུན་ནས་མ་སྨད་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དེ་ལ་མ་ཆགས་པར་རྟོགས་པས་འཇུག་པ། བསྐལ་པ་མུ་མེད་པར་མངོན་པར་བསྟོད་
པ༑ ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་བཞུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས། ཆོས་ཀྱི་
འཁོར་ལོ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྐོར། སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་ཚོགས་ནི་མཐའ་ཡས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་དབང་ནི་བརྙེས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་
ཚུལ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཁྱེན། དབང་པོའི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བརྙེས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཀུན་ཏུ་འཇོམས་པ་


[413A]༄༅། །ལ་ནི་མཁས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྒྱུན་མ་བཅད་ཅིང། དགེ་སློང་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་
པོ་དང་ཐབས་གཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཤེས་
རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཅང་ཤེས་པ། གླང་པོ་ཆེན་པོ། བྱ་བ་བྱས་པ། བྱེད་པ་བྱས་པ། ཁུར་བོར་བ། བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ། སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་
སུ་ཟད་པ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མཚམས་
སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་བཅོམ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲས། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་གནས་པར་མཁས་པ། མི་དམིགས་པའི་ཆོས་ལས་བྱུང་བ། སྤྱོད་
ལམ་མཛེས་པ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སྦྱིན་པའི་གནས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་
ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད། གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། མཚུངས་པ་མེད། གཞལ་དུ་མེད། དཔག་ཏུ་མེད། བརྗོད་དུ་མེད་


[413B] ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐའ་ཡས་པར་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང། རིམ་
གྲོ་བྱེད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། ཆོས་མཉན་ཅིང་ཡང་དག་པར་ནོད་པའི་ངོམས་མི་ཤེས་པ། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་
མངོན་པར་བརྩོན་པ། ཐབས་དང། ཤེས་རབ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། སྤྲོས་པ་
ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་ལས་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཤ་སྟག་ལ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གློག་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་དང་
གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་སྙིང་པོ་དང། རྣམ་པར་གནོན་པར་དཔའ་བ་དང། ཡིད་གཉིས་ཀུན་ཏུ་འཇོམས་དང། རྣམ་པར་བསྒྲགས་ལྡན་དང་
རྣམ་པར་ལྟ་བའི་མིག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མུན་པའི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། མཚུངས་པ་མེད། གཞལ་དུ་མེད། དཔག་ཏུ་མེད། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་ཐབས་གཅིག་སྟེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་


[414A]༄༅། །འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ལམ་བཀོད་པ་ལ་དམིགས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་
བྱེད་པའི་གཟུངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་
ཁོང་དུ་ཆུད་པ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་སྟོན་པ། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཚུལ་གཅིག་སྟེ། འདྲེས་པ་མེད་པ་ལ་
འཇུག་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་དང། དབང་པོ་ལ་འཇུག་པ། སྟོན་པ་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་བདུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་
ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པ། ཚུལ་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང། ལྟ་བར་སོང་བ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བ། ཤེས་རབ་དང་
ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ། མཉམ་པ་མེད་ཅིང་མཐའ་ཡས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་


[414B] སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ། བྱིན་གྱི་རླབས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་སྟོན་པ། མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། བསོད་ནམས་དང། ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་གསོག་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང། གསུང་དང། ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་དང་ལྡན་པ། དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་དང། མོས་པ་དང། རྟོགས་པ་དང་
ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་ཚུལ་འཇུག་པ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང། སེམས་རབ་
ཏུ་དབེན་པར་ཤེས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་ར་དབང་བསྐུར་བ་འཐོབ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བརྗོད་དོ། །སྟོན་ཏོ་།རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། མོས་པར་མཛད་དོ། །ལེན་དུ་འཇུག་གོ། ཤེས་པར་མཛད་དོ། །
རྣམ་པར་ཤེས་པར་མཛད་དོ། །རབ་ཏུ་ཤེས་པར་མཛད་དོ། །རབ་ཏུ་འཇུག་གོ་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ། །རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །གསལ་བར་མཛད་དོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་


[415A]༄༅། །ཏོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་དོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལྟ་བུར་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་
པ་ན། འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། ལག་པ་གཡས་པར་མུ་ཏིག་གི་སེ་མོ་དོ་ཐོགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་འདི་དག་གིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདུས་
པའི་ལེའུ་འདི་བས་པར་ཆུབ་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དང། ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུའང་རྒྱས་པར་བགྱིད་པར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་བླ་ན་
མེད་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གིས་མཐར་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པར་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་དེས་བདག་གིས་
མུ་ཏིག་གི་སེ་མོ་དོ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འབུལ་ལགས་ཏེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་གི་མཚམས་སུ་
མུ་ཏིག་གི་སེ་མོ་དོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཀུན་ཏུ་གནས་ཤིང་བཀོད་པ་ཅི་འདྲ་བས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང། དེ་དག་གིས་


[415B]བ་དེ་འདྲ་བ་དག་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་ལས་ཀུན་ཏུ་དགའ་ཞིང་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཀོད་པ་འདི་མཐོང་ནས་ཡི་
རངས་པར་གྱུར་ཅིག་དེ་ནས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་མུ་ཏིག་གི་སེ་མོ་དོ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་བོར་རོ། །མུ་ཏིག་གི་སེ་མོ་དོ་བོར་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་
དང། བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་གི་མཚམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་གཙུག་གི་མཚམས་སུ་
ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པ། རྒྱ་ཆེ་བ། རྣམ་པར་བཀྲ་བ། [?]།ལྟ་ན་སྡུག་པ། ངོས་མཉམ་པ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ། ལེགས་པར་གྲུབ་པ་གནས་པར་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དེ་དག་སྔོན་བདག་ཅག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་འདི་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་འདི་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཁྱད་
པར་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་བཀོད་པ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་ལས་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་ཇི་ཙམ་དུ་བདག་ཅག་གིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མ་མཆིས་པར་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་འདུས་བགྱིས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བུ་མོ་


[416A]༄༅། །རིན་ཆེན་གྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་བསྟན་པ་ནི་བུ་མོ་རིན་ཆེན་འདི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་ཅན་ལགས་ཏེ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། བུ་མོ་རིན་ཆེན་འདི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའོ། །སྐྱེས་བུ་
དམ་པ་དག་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་ནས་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་འདི་ཡོངས་སུ་བླངས་
ཏེ༑ དེས་ན་བུ་མོ་རིན་ཆེན་འདིས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་ནི་མེ་ཏོག་གིས་རབ་ཏུ་གང་བར་ཀུན་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤོས་དང་ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། ཕྱེ་
མ་དང། གོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གང་བར་ཀུན་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བར་སྣང་འདི་ཐམས་ཅད་གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང་
བ་དན་གྱིས་བརྒྱན་པར་ཀུན་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆུས་འཇིག་པ་བྱུང་བ་ལ་མེ་ཡིས་འཇིག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་


[416B] །གལ་ཏེ་མེ་ཡིས་འཇིག་པ་བྱུང་བ་ལ་ཆུ་ཡིས་འཇིག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་འདི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་
ཁ་དོག་དང། གཟུགས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་ཁ་དོག་དང། གཟུགས་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང་
དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་ཁ་དོག་དང། གཟུགས་དང། དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མའི་ཁ་དོག་དང་གཟུགས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེ་
ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདུད་རེ་རེ་ལའང་ལག་ན་མཚོན་ཐོགས་པའི་བདུད་ཀྱི་སྡེ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལྷག་པ་ལ་བདུད་དང། བདུད་ཀྱི་རིས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་རལ་གྲི་དང། མདུང་ཐུང་དང། མདའ་བོ་ཆེ་དང། མཚོན་རྩེ་གཉིས་པ་དང། མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲས་
པའི་མུ་ཏིག་གི་སེམས་མོ་དོར་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་དང། སྣ་མའི་མེ་ཏོག་དང། ཨུཏྤ་ལ་དང། པ་རི་ཤ་ཀ་དང། ཙམྤ་ཀའི་ལྡ་ལྡིར་ཀུན་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ནའང་
དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྲོག་དགོན་པར་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང། ཁ་ཟས་མེད་པ་དག་ཏུ་ཁྱིམ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་


[417A]༄༅། །གནས་ཤིང་བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། ཁ་ཟས་མང་པོ་བྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་སུ་ཀུན་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །འཁོར་འདི་ཐམས་ཅད་
ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་།རིགས་ཀྱི་བུ་དག་གལ་ཏེ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་
ཡས་མུ་མེད་པ་དག་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་སྟོན་པར་འཇུག་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་བར་སྣང་འདི་ལས་ལྷག་ཆད་མེད་ཅིང་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་རྣམ་པའི་
མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་བྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱི་ལས་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་
ནས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་དང། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང། ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ཀུན་ཏུ་བསྟན་
ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཡེ་ཤེས་རིན་ཆེན་མངའ། །རིན་ཆེན་


[417B] །རྒྱལ་པོའི་རྒྱལ་པོ་དགྲ་དང་ཤར་གཉེར་གཅོད། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་རིན་ཆེན་ནོར་བདུན་སྦྱིན། །རིན་ཆེན་འོད་ཀྱི་འོད་ནི་མཐའ་ཡས་པ། །
ནོར་བུ་རིན་ཆེན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འོད། །རིན་ཆེན་དམ་པ་རྒྱལ་བ་རིན་ཆེན་ཏོག་བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་ལ་རིན་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད། །རྡོ་ཡི་སྙིང་པོས་སྙིང་ནོར་བུ་གང། །སྣང་
འོད་དྲི་མེད་སྙིང་པོ་ནོར་བུ་དང། །རིན་པོ་ཆེ་དང་ཉི་མ་ཟླ་བའི་འོད། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་ཡི་འོད་ཀྱིས་ཟིལ་དུ་རླག་ཐུབ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་ཚད་བརྟག་པར་ནི། །ས་བཅུའི་བར་ལ་གནས་པས་མི་
དམིགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གཙོ་ཁྱོད་ས་ལ་བཞུགས་ཀྱང་ངོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཡོན་ཏན་སྲིད་པའི་རྩེར་གནས་མཐོང། །རྒྱལ་བའི་འཁོར་རྣམས་ཐམས་ཅད་རེ་རེས་ཀྱང། །རྒྱལ་བ་རང་
རང་མདུན་ན་བཞུགས་པར་ཤེས། །ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ནས་མངོན་སུམ་མངོན་པར་ཡང། །ཀུན་ནས་སྒོ་ནས་མཚུངས་པ་མེད་པ་མཐོང། །ལ་ལས་བཞུགས་དང་མནལ་དང་འཆགས་
པ་དང། །འཁོར་རྣམས་ལ་ལས་བདེ་གཤེགས་གསུང་བ་དང། །མི་གསུང་བཞུགས་ཤིང་བསམ་གཏན་དགྱེས་པ་དང། །མཚུངས་མེད་ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་མཐའ་ཡས་མཐོང།།
ཁྱོད་ཀྱི་བ་སྤུ་རེ་ནས་འོད་ཟེར་མཆོག་བཏང་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་རྒྱས། །རྒྱལ་བའི་སྐུ་ནི་པདྨའི་འབྱུང་གནས་འདྲ་།བསམ་པ་ཇི་བཞིན་ཡིད་ཀྱང་དགའ་བར་


[418A]༄༅། །མཛད། །བདེན་ལ་གནས་ཤིང་རྟག་ཏུ་བདེན་ལ་གནས། །བདེན་པ་ལྷུར་མཛད་ཅིག་གསུང་དེ་བཞིན་མཛད། །ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དོན་དང་འདུལ་ལ་
མཁས། །ཡོན་ཏན་ཀུན་མཐར་ཕྱིན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚུལ་དང་མཐུན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་གིས་མངོན་པར་
བསྟོད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་ཞུས་ནས་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐབས་
དབྱེ་བར་གནང་ན། བདག་འདུས་པའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་བཀའ་མཆིད་ཀྱི་རྒྱུད་འགའ་ཞིག་བརྩམས་ཏེ་ཞུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བུ་མོ་
ཁྱོད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཅི་དང། ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང་ངས་དྲིས་པ་དང། དེའི་ལུང་བསྟན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་སྐབས་ཕྱེ་བ་དང། བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པ་སྨྲ་
བ་རྣམས་གང་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་གསུངས་པ་ནི་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་


[418B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་སུ་གསུངས་པ་ནི་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་སྨྲ་བ་རྣམས་གང་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དོན་དུ་གསུངས་པ་ནི་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་
འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུལ་བ་སྨྲ་བ་རྣམས་གང་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འདུལ་བར་གསུངས་པ་ནི་གང་ལགས། དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གནང་སྟེ། བུ་མོ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱི་རྟོགས་པ་བཟང་ངོ། །དྲི་བ་ཚུལ་བཞིན་ཡིན་ནོ། །སྤོབས་པ་
དགེའོ། །བུ་མོ་རིན་ཆེན། ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བུ་མོ། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན་
གང་སངས་རྒྱས་ལ་མི་སླུ་བ་དང། བདག་ལ་མི་སླུ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བའོ། །བུ་མོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་དང། བདག་དང། སེམས་ཅན་


[419A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ལ་སླུ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བུ་མོ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འདོད་པར་བྱེད་ཅིང་སྨོན་ཏེ། མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། བུ་མོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་དང་
བདག་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སླུ་བའོ། །བུ་མོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་དང། བདག་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བ་ཅི་
ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བུ་མོ། གང་ཏི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བདུད་དང། དམིགས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དུ་ཚེགས་ཕྱུང་ཞིང་ཇི་ཙམ་
དུ་གནོད་པར་བྱས་པ་དང། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོ་བརྩམས་ཤིང་ཅོ་དྲིས་ཏེ་འབྲེལ་བར་བྱེད་ཅིང་རལ་གྲི་དང། མདུང་ཐུང་དང། མཚོན་རྩེ་གཉིས་པས་
ཕུག་པ་དང། མ་ཐོབ་པ་དང། མ་གྲགས་པ་དང། སྨད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བས་ཀྱང་མི་གཡོ། མི་འཕྲུལ། རྣམ་པར་མི་འཁྲུལ། མི་ཞུམ། སྒྱིད་ལུག་པར་མི་འགྱུར་
ཀུན་ཏུ་མི་སྐྲག་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར། ཡི་མུག་པར་མི་འགྱུར་འགྱོད་པར་མི་འགྱུར་བ། ཐོག་མའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེའང་མི་གཏོང་ཞིང་བརྟན་པོར་ཡང་དག་


[419B] བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་བསྐྱེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་དང། མགོན་དང། དཔུང་གཉེན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། མཚུངས་པ་མེད་ཅིང་འདྲ་བ་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལས་ཀྱང་མི་ཉམས་མི་ནུར་ཏེ། ཐེག་
པ་གཞན་ལ་འདོད་པའི་སེམས་ལན་འགའ་ཡང་མི་བསྐྱེད་པར་སངས་རྒྱས་དྲན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་རྟོན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད། སྟོབས་ཉེ་བར་སྟོན་
མཐུ་སྐྱེད་པར་བྱེད། རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་ཚིག་གིས་གནོད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། བུ་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་
དང། བདག་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་དང། བདག་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པའི་མཆོག་གོ་དེ་རྣམ་པ་བཞིས་སངས་རྒྱས་ལ་མི་སླུ་སྟེ། བརྟན་པ་དང། མཐུ་དང། སྟོབས་དང། བརྩོན་འགྲུས་རྟུལ་བའོ། །དེ་རྣམ་པ་བཞིས་
བདག་ལ་མི་སླུ་སྟེ། བསམ་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང། གཡོ་མེད་པ་དང། སྒྱུ་མེད་པའོ། །དེ་རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་སླུ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང། བྱམས་


[420A]༄༅། །པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང། སྡུད་པ་སྟེ། བུ་མོ། གང་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞིང་སྔོན་དམ་བཅས་པ་ལས་མི་ཉམས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་པོའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ནི་གང་འདི་དག་བསྡམ་པ་དང། ངག་བསྲུངས་པ་དང། ངག་འཁྲུལ་པ་
མེད་པ་དང། ཚིག་བདེན་པ་སྟེ། དེ་གཅིག་བུའང་རུང། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་ནང་དུ་གནས་ཀྱང་རུང། ཚིག་བདེན་པར་སྨྲ་སྟེ། དེ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་རྫུན་གྱི་ཚིག་མི་སྨྲ། སྟོང་གསུམ་
གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེས་རབ་ཏུ་བཀང་བས་བྲིད་ཀྱང་རྫུན་གྱི་ཚིག་མི་སྨྲ་བའོ། །བུ་མོ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ནི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་
ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་དང། ཁྲེལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་དང། ངེས་པའི་རྣམ་
པ་དང། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དང། མ་སྨད་པའི་རྣམ་པ་དང། མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་དང། ལྷས་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྣམ་པ་དང། འཇིགས་པ་མེད་པའི་
རྣམ་པ་དང། ངན་འགྲོ་གཅོད་པའི་རྣམ་པ་དང། བདེ་འགྲོ་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་དང། འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་མངོན་པར་དགའ་བའི་རྣམ་པ་དང། མཁས་པས་མཆོད་པར་


[420B] ནང་དག་པའི་རྣམ་པ་དང། ཕྱི་རོལ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་རྣམ་པ་དང། གཟུང་བར་འོས་པའི་ཚིག་གི་རྣམ་པ་དང། བླང་བར་འོས་པའི་ཚིག་གི་རྣམ་པ་དང་
ཚིག་མི་བརླང་བའི་རྣམ་པ་དང། འཇམ་པའི་ཚིག་གི་རྣམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཚིག་གི་རྣམ་པ་དང། ཁ་དྲི་རབ་ཏུ་ཞིམ་པའི་ཚིག་གི་རྣམ་པ་དང། བཀའ་བློ་བདེ་བའི་རྣམ་པ་
དང། སླུ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང། གདུང་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང། དགའ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་དང། བདག་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་རྣམ་པ་དང། གཞན་ལ་ངེས་
པར་སེམས་པའི་རྣམ་པ་དང། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང། སྦྱིན་པའི་གནས་ཀྱི་སའི་རྣམ་པ་དང། སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱེད་པའི་
རྣམ་པ་དང། བདེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ངག་རབ་ཏུ་འཐོབ་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། བུ་མོ། འདི་དག་ནི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །བུ་མོ། གཞན་
ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ནི་གང་དམ་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ལ་མོས་པ་དག་གི་ཡིན་གྱི་
སེར་སྣ་ཅན་དག་གི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་དམ་བཅས་པའོ། །གང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་བདེན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[421A]༄༅། །དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དག་གི་ཡིན་གྱི། ངང་ཚུལ་ངན་པ་དག་གི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་དམ་བཅས་པའོ། །གང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་
དག་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་བདེན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པའི་སྟོབས་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དག་གི་ཡིན་གྱི། གནོད་སེམས་ཅན་དག་གི་མ་ཡིན་ཏེ་
འདི་ནི་དེའི་དམ་བཅས་པའོ། །གང་བཟོད་པ་དང། དེས་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་བདེན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དག་གི་ཡིན་
གྱི༑ ལེ་ལོ་ཅན་དག་གི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་དམ་བཅས་པའོ། །གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་རྩོན་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་བདེན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བསམ་གཏན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དག་གི་ཡིན་གྱི་སེམས་གཡེང་བ་དག་གི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་དམ་བཅས་པའོ། །གང་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་
པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་བདེན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དག་གྱི་ཡིན་གྱི། ཤེས་རབ་འཆལ་བར་དག་གི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་དམ་
བཅས་པའོ། །གང་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་བདེན་པའོ། །གོང་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་


[421B] ཚངས་པའི་གནས་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། རིག་པ་དང། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་དང་ལྡན་པ་དག་གི་ཡིན་གྱི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དག་གི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་དམ་བཅས་པའོ། །གང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ནི་དེའི་བདེན་
པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། འཕགས་པའི་རྣམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། གང་འདི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤོང་བ་དང། འགོག་པ་
ཤེས་པ་དང། ལམ་སྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ནི་གང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་སྤོང་བ་ནི་སྲིད་པ་གང་གིས་ཕུང་པོ་རྣམས་
ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་སྲེད་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་མི་འབྱུང་ཞིང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་པ་སྟེ། གང་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་གདོད་མ་ནས་
འོང་བ་མེད་པའོ། །གང་གདོད་མ་ནས་འོང་བ་མེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་མ་སྤངས་པའོ། །གང་ཆོས་ཉིད་མ་སྤངས་པ་དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ནི་གང་མཚན་
མ་དང་དམིགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟད་ཅིང་འགོག་པ་སྟེ། གང་འགོག་པའི་ཚེ་དངོས་པོ་འཇིག་པར་འགྱུར་བའང་མེད་ལ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་


[422A]༄༅། །པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་མཉམ་པར་མཐོང་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལམ་ནི་གང་མཉམ་པར་ལྟ་ཞིང་མཉམ་པར་
སྦྱོར་བ། མི་རྟོག་པ། མི་མཉམ་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་ཚོལ་བ། བདག་གི་མེད་པ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ། ལེན་པ་མེད་པ། མ་བྱས་
པ༑ རྣམ་པར་མ་བྱས་པ་འདི་ནི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་གང་བདེན་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་ཀྱང་བདག་མངོན་སུམ་དུ་མི་
བྱེད་པ་འྡིའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲིམས་བདེན་པ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའི་བཟོད་
པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་བོ། །བུ་མོ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ལ་རྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཆོས་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་སེམས་པ་དང། ཆོས་བསམ་
པ་དང། ཆོས་སྤྱོད་ཡུལ་བ་དང། ཆོས་སྤྱོད་པ་དང། ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། ཆོས་འདོད་པ་དང། ཆོས་ལ་དགའ་བས་དགའ་མོས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་དཔུང་དང། ཆོས་ཀྱི་ཏོག་
དང། ཆོས་ཀྱི་མཚོན་ཆ་དང། ཆོས་ཀྱི་གོ་ཆ་བགོས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཡ་ལད་བགོས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་མར་མེ་དང། ཆོས་ཀྱི་དྲན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་བློ་


[422B] ཆོས་རྟོག་པ་དང། ཆོས་དཔྱོད་པ་དང། ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་སྤྱོད་པར་གྱུར་པ་དང། ཆོས་ཀྱིས་ཉལ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་དང། ཆོས་སྲུང་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་
ནོར་དང། ཆོས་མི་ཟད་པ་དང། ཆོས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་ལུས་དང། ཆོས་ཀྱི་ངག་དང། ཆོས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་གཏོང་བ་སྟེ། ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་
འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་སྨྲ་བ་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་བསྔགས་
པ་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་ལ་སྲུང་བར་སྨྲ་བ་དང། དགེ་འདུན་ལ་བླ་མ་དང། སྲིང་ཞུ་བྱ་བར་སྨྲ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མོས་པར་བྱ་བ་བསྙད་པར་སྨྲ་བ་དང། བསམ་པ་མི་འདོར་བ་
སྨྲ་བ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་དམིགས་པ་དང། སྦྱོར་བ་མི་ཉམས་པར་སྨྲ་བ་དང། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་སྨྲ་བ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་བསྟེན་
པ་སྨྲ་བ་དང། ང་རྒྱལ་མེད་པས་གུས་པ་དང། རི་མོ་བྱ་བ་སྨྲ་བ་དང། རྟག་ཏུ་བསྔགས་པ་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་ཉན་པ་ན་བསྟི་སྟེང་དུ་བྱས་ཏེ་མཉམ་པ་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་ཀུན་ཏུ་
ཚོལ་བས་མི་ངོམས་པ་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སྙོམས་ལས་མེད་པ་སྨྲ་བ་དང། སློབ་དཔོན་ཆོས་འཆད་པ་མེད་པ་སྨྲ་བ་དང་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང། བྱས་པ་ཤེས་པ་དང་


[423A]༄༅། །བྱས་པ་ཆུད་མི་གསོན་པ་སྨྲ་བ་དང། ལན་ལ་མི་རེ་བ་སྨྲ་བ་དང། དགོན་པ་ལ་སྐྲག་པ་མེད་པ་སྨྲ་བ་དང། འཕགས་པའི་རིགས་མ་ཉམས་པ་སྨྲ་བ་དང་
སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་མི་གཏོང་བ་སྨྲ་བ་དང། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་སྨྲ་བ་དང། སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་སྨྲ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྨྲ་བ་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྨྲ་བ་དང། བཟོད་པའི་སྟོབས་སྨྲ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཞུམ་པ་མེད་པ་སྨྲ་བ་དང། བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྨྲ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྨྲ་བ་དང། ཐབས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྨྲ་བ་དང། བྱམས་པའི་སྐྱབས་སྨྲ་བ་དང། སྙིང་རྗེ་ལ་འཇུག་པ་སྨྲ་བ་དང། དགའ་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་
བ་སྨྲ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གཉིས་དང་བྲལ་བ་སྨྲ་བ་དང། བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྨྲ་བ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྙད་པ་སྨྲ་བ་དང། མངོན་པར་
ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་སྨྲ་བ་དང། རྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་མདོ་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྨྲ་བ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་
བརྗེད་པ་མེད་པ་སྨྲ་བ་དང། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ནན་ཏན་སྨྲ་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་བསྐྱེད་པ་སྨྲ་བ་དང། དབང་པོ་


[423B] སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་མི་རྫི་བ་སྨྲ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་སྨྲ་བ་དང། ལམ་གྱི་གྲོལ་པ་སྨྲ་བ་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་འཇུག་པ་སྨྲ་
བ་དང། ལྷག་མཐོང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་དང། རིག་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྨྲ་བ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ས་ཇི་ལྟ་བ་སྨྲ་བ་དང། རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྟོན་པ་སྨྲ་བ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་སྨྲ་བ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ལུགས་དང་མཐུན་པ་སྨྲ་བ་དང། སྟོང་
པ་ཉིད་ལ་སྐྲག་པ་མེད་པ་སྨྲ་བ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་བསྙད་པ་སྨྲ་བ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྨྲ་བ་དང། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མར་བསྟན་པ་སྨྲ་བ་དང་
ཁམས་རྣམས་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་དང། ནོར་བདུན་སྨྲ་བ་དང། རྗེས་སུ་དྲན་པ་
དྲུག་སྨྲ་བ་དང། གུས་པ་དང་བཅས་པ་སྨྲ་བ་དང། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་དྲུག་སྨྲ་བ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྨྲ་བ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྨྲ་བ་དང་མིག་
ལྔ་སྨྲ་བ་དང། དོན་དམ་པ་སྨྲ་བ་དང། ཀུན་རྫོབ་ལ་འཇུག་པ་སྨྲ་བ་དང། ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་སྨྲ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་སྨྲ་བ་དང། སངས་


[424A]༄༅། །རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བསྔགས་པ་ཚད་མེད་པ་སྨྲ་བའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་
མ་ཡིན། སེམས་ཅན་དུ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། སྲོག་ཏུ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། ཆད་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། རྟག་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། འབྱུང་བར་ལྟ་བ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་
འཇིག་པར་ལྟ་བ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། མཐའ་ཁས་ལེན་པ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་དབུས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། མི་མཐུན་པ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། འགལ་བ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། རྩོད་
པ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། དམིགས་པ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། ལྟ་བ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང་སྒྲིབ་པ་དང། ཆོད་པ་དང། བག་
ལ་ཉལ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། ཆོས་དང་འགལ་བ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། ཆོས་འཇིག་པ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། ཆོས་སྤོང་བ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། ཆོས་ལ་མངོན་པར་རློམ་སེམས་སུ་
བྱེད་པ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན། ཆོས་ལ་ལོག་པར་འཇུག་པར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སྨྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་སྨྲ་བ་དང། ཡང་དག་
པར་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་དང། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ་སྨྲ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་དང་འབྲེལ་བས་ཕྱིར་བསྐྱར་


[424B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ཡིན། མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་སྨྲ་བ་ཡིན་
ཁམས་གསུམ་དང་མ་འདྲེས་པས་སྨོན་པ་མེད་པ་སྨྲ་བ་ཡིན། འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱོན་མཐོང་བས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་
དོན་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འབྱུང་བ་མེད་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བུ་མོ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ། ཡི་གེ་མེད་པ། བསྙད་དུ་མེད་པ། སྨྲར་མེད་པ་
གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་
རྡུལ་མེད་པ། རྡུལ་དང་བྲལ་བ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། མུན་པ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པ། བདག་གི་མེད་པ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ། འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ། འཛིན་པ་དང་
བྲལ་བ། ཡུལ་མེད་པ། ཡུལ་མ་ཡིན་པ། ཡུལ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པ། ཞི་བ། གྲོལ་བ། བལྟ་དཀའ་བ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་རྟོག་གེ་མ་ཡིན་པ། རྟོག་གེས་མི་ཆུད་
པ། འཕགས་པ་མཁས་པས་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པ། ཚོར་བ་མེད་པ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུན་བཅད་པ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་སྟོང་པ། འཆི་འཕོ་མེད་པ། འཕོ་བར་


[425A]༄༅། །འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ། འཕོ་བ་མེད་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ། རྒུད་པ་མ་ཡིན་པ། འབྱུང་བ་མེད་པ་འཇིག་པ་མེད་པ་
མི་སྲིད་པ། འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ། འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བ། བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ། གཞིག་པ་མ་ཡིན་པ། མི་རྟོགས་པ། ཀུན་ཏུ་མི་རྟོགས་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོགས་
པ༑ མཚན་ཉིད་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ། མཚན་ཉིད་མེད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ། མཚན་ཉིད་གཅིག་པ། མཚན་ཉིད་མེད་པ། ཀུན་གཞི་མེད་པ་ཀུན་གཞི་དང་བྲལ་བ་
འདྲེ་བ་མེད་པ། ཆགས་པ་མེད་པ། བཅིངས་པ་མེད་པ། གྲོལ་བ་མེད་པ། བདག་གི་མེད་པ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ། སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཟག་པ་མེད་པ། འདྲ་བ་མེད་
པ༑ མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ། མི་བདེན་པ་མི་རྫུན་པ། བདེ་བ་མེད་པ། སྡུག་བསྔལ་མེད་པ། འདུ་བ་མེད་པ་འབྲལ་བ་མེད་པ། ལྡན་
པ་མེད་པ། མི་ལྡན་པ་མེད་པ། མིང་མེད་པ། གཟུགས་མེད་པ། སྦྱར་བ་མེད་པ། བསལ་བ་མེད་པ། སྙིང་པོ་མེད་པ། སྙིང་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ། དབྱེར་མེད་པ་
མ་ཡིན་པ། རྡོ་རྗེ་མ་ཡིན་པ། འབིགས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད། རིང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ། ཁ་


[425B] རྟགས་མེད་པ། དབྱིབས་མེད་པ། མཚན་མ་མེད་པ་འདི་ན་མ་ཡིན་པ། ཕ་བི་ན་མ་ཡིན་པ། དེ་ལས་མ་ཡིན་པ། གཞན་ལས་མ་ཡིན་པ། ནང་མ་ཡིན་པ་
ཕྱེ་མ་ཡིན་པ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ། གཞན་མ་ཡིན་པ། གཞན་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་པ། གཞན་ཡང། གཞན་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་མེད་པ། ཐོས་པ་
མེད་པ། དྲན་པ་མེད་པ། བརྗོད་པ་མེད་པ། ཤེས་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ། གྲངས་མེད་
པ༑ གྲངས་མེད་པ་མ་ཡིན་པ། གྲངས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟེ་བུ་མོ། འདི་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །གང་འདི་འདྲ་བའི་ཆོས་སྐད་དང། བརྡ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཆད་ཅིང་ཡང་
དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སུ་
དང་ཡང་མི་རྩོད་དེ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཤིན་ཏུ་རློམ་སེམས་མེད་དོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་མ་བསླབས་པ་ལ་མི་བརྙས་སོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་བསླབས་པ་རྣམས་ལ་མི་འདུད་པ་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑བདག་བསྟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཟང་ཟིང་གིས་མ་སྦགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །གཞན་དག་ལ་འགྱོད་པ་མི་སྐྱེད་དོ། །གཞན་


[426A]༄༅། །གྱི་ལྟུང་བ་གླེང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འདྲ་བར་ཆོས་
གང་ཡང་མི་མཐོང་ངོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གྲོལ་བའི་ཆོས་མི་སྟོན་ཏོ། །མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་མི་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ཐ་དད་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མི་གཡོའོ་།ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལས་ཤིན་ཏུ་མི་འདའོ། །ཚིག་འབྲུ་ལ་རྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྟོན་
པ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲང་བ་ལ་རྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་འབྲུ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་
པ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་དོན་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་།དྲང་བའི་དོན་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་དང་
འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་གང་གིས་
ཀྱང་རྣམ་པར་དག་པར་མི་ཤེས་སོ། །སེར་སྣའི་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངང་ཚུལ་ངན་པའི་སེམས་ཅན་


[426B] །ཁྲོ་བ་དང། གནོད་སེམས་དང། ཐ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ལེ་ལོའི་དྲི་མ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་།ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩ་བ་ཉན་པ་ཆུད་གསོན་པ་མ་ཡིན་ནོ་།གཞན་ལ་སྨོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་ལ་སྡང་བ་དང། ཆོས་ལ་སྡང་བར་མི་བྱེད་དོ། །མདོ་སྡེ་དང་མདོ་སྡེ་འགལ་
བར་མི་བྱེད་དོ། །འདུལ་བ་ལ་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་སྦྱོར་བའི་ཆོས་གང་ལའང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་མི་མཐོང་
ངོ། །ང་རྒྱལ་གྱིས་ང་རྒྱལ་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་ངོ། །ཆོས་ལས་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ཆུད་གསོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བག་ལ་ཉལ་མི་འཛིན་ཏོ། །བསྟི་སྟང་ལ་རྗེས་
སུ་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟི་སྟང་མེད་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མཛའ་བ་དང། མི་མཛའ་བ་ལ་གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་མི་བྱེད་དོ་།རྒྱུ་དང། འབྲས་བུ་ཆུད་མི་གསོན་ཏོ།།
ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་མོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་།སྨྲས་པའི་ལན་མི་སྟེར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་དགྲ་མེད་པའོ། །འཁྲུལ་པ་མི་ཚོལ་ལོ། །ལྕེ་གཉིས་
མེད་དོ། །ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་ལ་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་དོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དགོན་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཐོབ་པར་


[427A]༄༅། །འདོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཆུང་བ་ལྟར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆེན་ཆེ་བས་སྡིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གཞན་
གྱིས་བྱས་པ་མི་སྟོན་ཏོ། །མི་མཉམ་པར་ལེན་པ་མི་རྩོམ་མོ། །ནོར་བདུན་མ་རུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཤ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕའི་རིགས་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་
ཡོན་ཏན་མ་རུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །བདག་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་ཡོད་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ང་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསྔགས་
པ་བརྗོད་པས་མི་ངོམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ་།བུ་མོ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པས་བཅོས་མ་
མ་ཡིན་པ་ནི་དོན་ཏོ། །སྦྱོར་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་དོན་ཏོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཁྱོད་པར་ནི་དོན་ཏོ། །གཞན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་
དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་དོན་ཏོ། །སྦྱིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་ནི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཉམས་
པ་མེད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །བཟོད་པས་མ་རྨས་པ་ནི་དོན་ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་མཐར་འབྱིན་པ་ནི་དོན་ཏོ། །བསམ་གཏན་གྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་དོན་ཏོ། །


[427B] །བྱམས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་ནི་དོན་ཏོ། །སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཅི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །
དགའ་བས་ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པ་ནི་དོན་ཏོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱེད་པ་ནི་དོན་ཏོ༑ །སྦྱིན་པས་འགྱོད་པ་མེད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །སྙན་
པར་སྨྲ་བས་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །དོན་བྱེད་པས་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཏོ་།དོན་མཐུན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་དོན་ཏོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་
བསྔལ་བ་ནི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་ནི་དོན་ཏོ། །ཚིག་འབྲུ་ལས་དོན་ལ་རྟོན་པ་ནི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་
ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པ་ནི་དོན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་པ་ནི་དོན་ཏོ། །སྲོག་དང། གང་ཟག་གི་སྒྲ་ལས་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་པ་ནི་དོན་ཏོ། །དོན་སོ་སོ་
ཡང་དག་པར་རིག་པས་བསྟན་པ་མི་ཟད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་ཆོས་ཀྱིས་དབྱིངས་འདྲེས་པ་མེད་པ་ནི་དོན་ཏོ་།ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་


[428A]༄༅། །རིག་པས་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་དོན་ཏོ། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་དོན་
ཏོ། །སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་མི་ངོམས་པ་ནི་དོན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཏོ་།ཐོས་པའི་ཚོགས་ལས་ནན་ཏན་སྙིང་
པོར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་
དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ནི་དོན་ཏོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ནི་དོན་ཏོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ལས་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་དོན་ཏོ།།
དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་
པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུར་བགྲོད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བ་ནི་དོན་ཏོ།།
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་དོན་ཏོ། །ལམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཁྲུགས་པ་ནི་དོན་ཏོ་།མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལས་ཤིན་


[428B] །དེ་ལྟར་ན་གང་ཆོས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལས་དོན་རབ་ཏུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་དོན་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏོ། དོན་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དོན་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། དམིགས་པར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་
སྨྲ་བ་ནི་དོན་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་མ་མེད་པ་སྨྲ་བ་ནི་དོན་སྨྲ་བ་ཡིན་
ནོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་པ་མེད་པ་སྨྲ་བ་ནི་དོན་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་
དུ་བསྡུས་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུན་བཅད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །
སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བ་སྨྲ་བ་ནི་དོན་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་
དང། ལམ་དང། འགོག་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །འགོག་པ་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཟག་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏེ། གང་དག་མེད་པ་སྨྲ་བ་དང། སྐང་དང། ཚིག་ཐམས་


[429A]༄༅། །ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྨྲ་བ་དང། བརྟུལ་ཞུགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདེན་པའི་
དོན་ནི་དོན་ཏོ། །བདེན་པ་སྨྲ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བག་ཡོད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །བག་ཡོད་པ་སྨྲ་བ་དང། ཐོས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ནན་
ཏན་བྱེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ནན་ཏན་བྱེད་པ་སྨྲ་བ་དང། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྨྲ་བ་ནི་དོན་སྨྲ་
བ་ཡིན་ནོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། དབྱེར་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ་།སེམས་ཅན་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །རོ་གཅིག་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ་།ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ།།
ཚུལ་གཅིག་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཚིག་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །མི་ཟད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །མི་དགེ་[?]བའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །མི་སྐྱེ་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །འོང་བ་
མེད་པ་དང། འགྲོ་བ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །གདེག་པ་མེད་ཅིང་གཞག་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་
དོན་ཏོ། །མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །འདུས་མ་བྱས་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་


[429B] །འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ་།དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །འགྲོ་བ་མེད་
པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །འཇིག་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །འདྲི་
བ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་བ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ་།བཟུང་བ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་མཆད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །མི་
འཁྲུགས་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་ཏོག་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །མཐའ་དང། མཐའ་མེད་པ་དང། ཆད་པ་དང། རྟག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་ལ་འཇུག་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཡི་གེ་དང། ངེས་པའི་ཚིག་དང། སྒྲ་དང། ཚིག་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་བྱ་བ་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་དོན་
ནི་དོན་ཏོ། །སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། སྤྲོས་པ་ལ་མི་རྒྱུ་བའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་རྣམ་
པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ཐ་མི་དད་ཅིང་སྣ་ཚོགས་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་


[430A]༄༅། །མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པའི་དོན་
ནི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་
ཏོ༑ ༑དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །གནས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །དོན་བྱ་བ་མ་རུང་བར་མི་བྱེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་
ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་
ནི་དོན་ཏོ། །ཕུང་པོ་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཁམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་མཆེད་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་
དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ནང་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ་།སྦྱིན་པ་དང། དུལ་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བའི་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །བདེན་པ་ཡང་དག་པ་སླུ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཅིའང་མ་ཡིན་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །རྡོ་རྗེ་


[430B]།འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ལེགས་པར་བྱས་པ་ཤིན་ཏུ་མཐར་གཏུགས་
པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་
དོན་ཏོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །མཉམ་པ་དང། མི་མཉམ་
པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ངེས་པའི་ཚིག་དང། རྣམ་
བར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །བཏགས་པ་རྣམ་པར་
རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་ལན་འདེབས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །དོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་
དོན་ནི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དོན་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་དོན་གང་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་བསྟན་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དོན་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བུ་མོ་


[431A]༄༅། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུལ་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདུལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ་གཉིས་གང་ཞེ་ན་
ལྟུང་བ་འདུལ་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བའོ། །དེ་ལ་ལྟུང་བ་ནི་གང། ལྟུང་བ་འདུལ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། ལྟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ། ཚུལ་བཞིན་
མ་ཡིན་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ། མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྩ་བ་ལས་
བྱུང་བ། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ། སེམས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ། འགྱོད་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ། འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་
ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ། ཞེན་ཅིང་རྨོངས་པའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ། ཤེས་རབ་ཉམས་ཆུང་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་འདི་ནི་ལྟུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྟུང་བ་འདུལ་བ་གང་
ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་འབྱུང་བ་སྟེ། ལྟུང་བ་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་པ། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ། ཕུང་བོར་མ་གྱུར་པ། གཟུང་བ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་
པའོ། །སེམས་གང་གིས་ལྟུང་བར་གྱུར་བ་དེའང་ཟད་པ་དང་བྲལ་བ། རྣམ་པར་གྱུར་པ། ཡུལ་ན་མི་གནས་པ། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ་ཕུང་པོར་མ་གྱུར་པ། གཟུང་བ་མེད་པ་


[431B] །སེམས་ཇི་ལྟ་བར་ལྟུང་བའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལྟུང་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། རྩ་བ་མེད་པའོ། །མི་གནས་པའོ། །གང་སེམས་སོམ་ཉི་མེད་པ་
དང། རྙོག་པ་མེད་པ་དང། ཡང་བ་དང། ཞི་བ་དང། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་དང། གསལ་པ་དང། ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་དང། བླ་མའི་ཚིག་ལ་མོས་པ་དང། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཐེ་
ཚོམ་མེད་ཅིང་གཅིག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པ་འདི་ནི་ལྟུང་བ་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་གང། ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་
ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། མ་རིག་པ་དང། སྲེད་པ་དང། ལེན་པ་དང། སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང། གང་དག་ལ་འདུས་བྱས་འཇུག་པ་འདི་ནི་
ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུལ་
བ་སྟེ། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་དོ། །ཞེ་སྡང་མེད་དོ། །གཏི་མུག་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མཚན་མ་མེད་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་
རྒྱུ་བ་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྨོན་པ་མེད་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པས་དུལ་བ་སྟེ། དེ་


[432A]༄༅། །ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟ་བར་སོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་
རྒྱུ་བ་མེད་དོ། །གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པ་དང། ཡང་དག་པ་ཁོ་ན་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་
ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ངེས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་གང་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འདི་ནི་ཉོན་
མོངས་པ་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་འདི་སྐད་སྨྲ་བ་འདི་ནི་འདུལ་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་འདུལ་བའི་ཕྱིར་འདུལ་ཞིང་གང་བདག་འདུལ་བ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་
པ་འདུལ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་བདག་འདུལ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་བདག་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་དང་བདག་དབེན་པར་ཤེས་པ་
དང། བདག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དང། བདག་མི་འཁྲུགས་པ་དང། བདག་སྟོང་པ་ཉིད་དང། བདག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དང། བདག་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བདག་མི་
དམིགས་པ་དང། བདག་རྒོད་པ་མེད་པ་དང། བདག་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང། བདག་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་བདག་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་


[432B] །ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་ཡང་དག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པར་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
གོ་ཇི་ལྟར་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའང་རང་བཞིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་ལྷག་མཐོང་གིས་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་
པ་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འདས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དུལ་བ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པའང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་ཅིང་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བའོ། །གང་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་
སེམས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་ན་མ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་ན་མ་ཡིན་གཉིས་ཀ་མེད་པ་ལའང་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་
ན་མ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་ན་མ་ཡིན། གཉིས་པ་མེད་པ་ལའང་མི་དམིགས་སོ། །མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གནོད་པ་མེད་པའོ། །ཞི་བ་མེད་པའོ། །བྱ་བ་མེད་
པའོ༑ །རྣམ་པར་བྱ་བ་མེད་པའོ། །བྱེད་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །གང་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དང། འཇིག་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་འྡིའང་ཉོན་


[433A]༄༅། །མོངས་པ་འདུལ་བའོ། །བདེན་པ་དང། ཆོས་དང། དོན་དང་འདུལ་བ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་
པ་སྐྱེས་སོ། །བུ་མོ་རིན་ཆེན་ནི་ཚིམ་ཞིང་མགུ་སྟེ། ཡི་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་ནས། དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདེན་པ་དང། ཆོས་དང། དོན་དང། འདུལ་བ་བསྟན་པ་འདི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདི་ལྟར་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་རྩོད་པ་མ་མཆིས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩོད་པ་སྤོང་བའི་སླད་དུ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑བུ་མོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་འདུལ་བ་དེ་གཞན་དག་གི་ཉོན་མོངས་པའང་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་སྨྲ་བ་ཞེས་
བྱའོ། །བདེན་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བུ་མོ་ཁྱོད། ཅི་བདེན་པ་
དང། ཆོས་དང། དོན་དང། འདུལ་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནམ། བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། བདེན་པ་ནི་བསྙད་དུ་མེད་པའོ། །ཆོས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་


[433B] །དོན་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །འདུལ་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་དབེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལན་གདབ་པར་མི་ནུས་སོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། གཞན་ཡང། བདེན་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །ཆོས་
ནི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དོན་ནི་ཚིག་འབྲུ་དང་བྲལ་བའོ་།འདུལ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་བརྗོད་པས་ལན་གདབ་པར་མི་ནུས་སོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་
གཞན་ཡང། བདེན་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དོན་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །འདུལ་བ་ནི་བྱ་བ་མེད་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་བརྗོད་པ་མེད་
པ་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཡང་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བུ་མོ། ཁྱོད་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བླངས་ནས་དེས་ཁྱོད་རིན་ཆེན་ཞེས་
བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། གང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པའོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འགྲོ་བ་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་སོ་བ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཆོས་ཀྱི་


[434A]༄༅། །རིགས་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་རིགས་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་
ཆེ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་
མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་སེམས་ཅན་སེར་
སྣ་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནང་དང། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། བདག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང། ཚུལ་
ངན་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། བཟོད་པའི་སྟོབས་དང། ངེས་པ་དང། བདེ་བ་དང། དུལ་བ་དང། ཞི་བ་དང་
སྡོམ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་ཅན་གནོད་སེམས་དང། ཐ་བ་དང་ཁྲོ་བ་དང། ང་རྒྱལ་དང། རྒྱགས་པ་དང། འཆབ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང། མཐུ་
དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་ལན་མི་བྱེད་ཅིང་བཟོད་པ་ཉིད་བསྐྱེད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་


[434B] ཞུམ་པ་མེད་ཅིང་ཞན་པ་མེད་ལ་ལེ་ལོ་མེད་དེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་ཞིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ལ་ཚོགས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་ཞིང་སེམས་ཅན་ལེ་ལོ་ཅན་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། དྲན་པ་དང། བློ་གྲོས་དང། རྟོགས་པ་དང། བྱམས་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་མཆོག་
དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་ལའང་དམིགས་
ཤིང་ཐབས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཤེས་རབ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་རིབ་མེད་ཅིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
གཉིས་སུ་མེད་པ་ཚུལ་གཅིག་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱེར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་
ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཐ་དད་པ་མེད་ཅིང་རོ་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། རྗེས་སུ་ཆགས་
པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་ཞིང་བསྟི་སྟང་བྱས་པ་དང་བསྟི་སྟང་མ་བྱས་པ་མཚུངས་པར་གྱུར་ཅིང་མ་ཁེངས་ལ་མདུད་པར་ལེགས་པར་གནས་པ། ཡིད་གཡོ་བ་མེད་པ་


[435A]༄༅། །བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་གཡོས་པ། སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། འཇིགས་ཤིང་དངང་བ་དང། སྐྲག་པ་དང་བྲལ་
ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་ལ་འཇུག་པ་ལ་མཁས་པ་མཐའ་དང། མཐའ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་
གསོག་པས་ངོམས་མི་ཤེས་ཤིང་མཚན་དང། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། སངས་རྒྱགས་མཐོང་བར་འདོད་ཅིང་སངས་རྒྱས་
མཐོང་བ་དང་མི་འབྲལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཆོས་མཉན་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལ་ཐོས་པ་ལ་དཔྱོད་ཅིང་དོན་ལ་ཡོངས་སུ་འཇལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་
པོ་ཆེ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་སྟོན་ཅིང་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཟིན་པའི་ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་འཆབ་པ་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་
དང། ལོག་པར་ཞུགས་ཤིང་གནས་ཏེ། ཆོས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཉམས་པ་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། མ་བསླབས་པ་ལས་དང་པོ་པ་ལ་
བརྙས་པ་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་ཞིང་ང་རྒྱལ་མེད་པ། བཀའ་བློ་བདེ་བ། མཐུན་པར་འཛིན་


[435B] སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདུད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། རླབས་པོ་ཆེའི་སེམས་དབང་པོ་རྣོ་བ། ཐེག་པ་ངན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
དགོངས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། བདུད་ཀྱི་ལས་དང་བྲལ་ཞིང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་སྟེ། གཙང་ཞིང་དྲི་མ་མེད་ལ་རྙོག་པ་མེད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྡུལ་དང། ཉོན་
མོངས་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུས་བྱས་ལ་དགའ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་དབེན་པར་སྤྱོད་ཅིང་དགོན་པའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་
སྟེ༑ ལུས་དང། སེམས་དབེན་པ་ལ་དབེན་པར་སྤྱོད་ཀྱང་འཁོར་བའི་འདུ་འཛི་དང་འདྲེ་བ་ལ་མི་སྨོད་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ལྷ་དང། མིའི་བདེ་བ་དང་
བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དང། རང་གི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འདོར་ཞིང་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱེ་བའི་
སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པའི་ནུས་པ་དང། སྐལ་པ་དང། དབང་པོ་དང། བཟོད་པ་དང་ལྡན་ཡང་ལག་མཐིལ་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་
འདོད་ཅིང་འདུས་བྱས་མི་སྤོང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཆོས་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་


[436A]༄༅། །བདག་མེད་པར་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་ལ་སྐྱོ་བའང་མེད། ཆགས་པར་འགྱུར་བའང་མེད་པར་དགའ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་
སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་སེམས་
ཅན་ལ་ལྟའང་ཆོས་དེ་མངོན་སུམ་དུའང་མི་བྱེད་ལ་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དང། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྲག་ཅིང་མགོའི་ཐོད་ལ་མེ་འབར་བ་
ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་
བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེའོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་དེ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་འགྱུར་ཡང་དེ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེའང་འདོར་ཞིང་སྙིང་
རྗེས་དབུལ་པོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། སྨོན་པ་མེད་ཅིང་སྐྱོ་བ་མེད་པ་འྡིའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེའོ། །གང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐོག་
མ་ཁོ་ནར་བདག་བྱང་ཆུབ་པར་མི་འདོད་པ་ལ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་


[436B] དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་ལེགས་སོ་
ཞེས་བྱ་བ་གནང་སྟེ། བུ་མོ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་འཇུག་པ་འདི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ནི་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །བུ་མོ། གང་དག་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་མཐའ་ཡས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་རིན་པོ་ཆེ་དང། རང་སངས་
རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་ལས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་མི་འབྱུང་གི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལས་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་
ལས་སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་འབྱུང་ངོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱི་ཤེས་རབ་དང། སྤོབས་པ་བསྟན་པ་དང། ཇི་ལྟར་འདི་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པ་བསྟན་པ་ངོ་མཚར་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་
ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མ་ཐོབ་བོ་སྙམ་ན་དེ་ལྟར་མི་ལྟ་སྟེ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་


[437A]༄༅། །པ་དང། སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་འཐོབ་བོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བུ་མོ། ཁྱོད་ཀྱིས་སོ་
སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་
ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ལ་དཔྱོད་པ་དང། སྟོན་པའི་ལས་བྱེད་དེ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བསྟན་པའི་ཚིག་
གོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་སེམས་དེ་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ་།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་
འདུ་བའི་སེམས་དེ་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་དཔྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང། ངེས་པའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་པོ་འདི་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་
སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྟོན་ཅིང་སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་འདི་ནི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །རྒྱུ་བ་མེད་
ཅིང་གནས་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་ཏེ། འདི་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །སྒྱུ་མའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་པའི་


[437B]རིག་པའོ། །ཡུལ་དྲུག་ལ་སེམས་མི་ཆགས་ཤིང་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་འདི་ནི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་
རིག་པའོ། །དོན་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ནི་དཔེན་པ་ལ་ལྟ་བའོ་།ངེས་པའི་ཚིག་ནི་སྒྲ་ཙམ་མོ། །སྤོབས་པ་ནི་སྒྲ་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་
པའི་དོན་གྱི་ཚིག་གོ་དེ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་དེ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །སྤོབས་པ་བསྟན་པ་ནི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །
ཆོས་ཀྱི་དོན་ནི་དོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ་ཆོས་ལ་སྤོབས་པ་ནི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་
པའོ། །དགེ་འདུན་གྱི་དོན་དང། འདུས་མ་བྱས་པའི་དོན་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དགེ་འདུན་དང། དོན་རོ་གཅིག་པ་ནི་ཆོས་སོ་།དགེ་འདུན་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་ངེས་
པའི་ཚིག་གོ་གང་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེ་ནི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་
རིག་པར་བལྟའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་


[438A]༄༅། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་ནི་ཇི་སྲིད་ཅིག་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གང་གི་གསུང་རབ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། སྡོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆེས་གྲངས་མེད་
པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་མཁྱེན་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་
བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་
ངོ༑ ༑ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤིན་
ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་འདྲ་བར་
གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་


[438B] སྤོབས་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་གོ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱི་གསུང་
རབ་ལ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པ། བསོད་ནམས་ཀྱི་
རྣམ་པར་སྨིན་པར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་།ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་བུད་མེད་
སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་བཟང་མོ་ཤ་སྟག་གོ། དེ་ལ་བུ་ཕོ་ཁྲི་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐུ་བོ་ཆེའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་
གོ༑ ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ན་བཟའ་དང་ཞལ་ཟས་དང། གཟིམས་ཆ་དང། སྙུན་གསོས་ཀྱི་རྐྱེན་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་དང། བདེ་བར་སྦྱར་བ་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་སོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་


[439A]༄༅། །འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ཅི་ཙམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམ་པར་གཟིགས་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅུ་ཐུབ་པོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་དེ་ལ་མཆོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་ན་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས། བུ་དང་བཅས། གཡོག་དང་བཅས་ཏེ་སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་དགུ་བཅུ་
རྩ་གཉིས་ཀྱིས་མདུན་དུ་བདར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ། བྱེ་བ་བརྒྱ་
སྟོང་གིས་ཤིན་ཏུ་སྤྲས་པའི་མུ་ཏིག་གི་སེ་མོ་ངོས་མངོན་པར་བཀབ་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པ་བགྱིས་ན། བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་མ་བགྱིས་པའི་མཆོད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་
པ་གཞན་ན་ལ་ལ་མཆིས་སམ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ལ་


[439B] །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་མ་བྱས་པའི་མཆོད་པ་དམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན། གྱ་ནོམ་པ། ཁྱོད་ཀྱི་མཆོད་པ་འདིས་
དེའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་པ་གཞན་ཡོད་དོ། །དེའང་གང་ཞེ་ན། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་དེས་རྒྱལ་པོ་འཁོར་
དང་བཅས་པ་དེའི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ཞིང་རྣམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་གངྒཱའི་བྱེ་མ་སྙེད། །གང་གིས་རིན་ཆེན་བཀང་སྟེ་
བསྐལ་པ་བྱེ་བརྒྱར་རྟག་རྒྱུན་བྱིན་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་དེས་ནི་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་དོན་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད། །བྱང་ཆུབ་ཞུགས་པའི་བསོད་ནམས་དེ་ཡི་གྲངས་ཆ་གང་
དུའང་འགྱུར་མ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་ལ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་མང་པོར་མེ་ཏོག་སྤོས་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱས། །བྱང་ཆུབ་
བརྟན་པ་ཕན་བྱེད་གང་ཞིག་གོམ་པ་བདུན་ནི་རབ་བོར་བས། །རྒྱལ་བ་མཆོད་པ་འདི་ནི་དམ་པ་གཙོ་བོ་གྱ་ནོམ་མཆོག་གི་ཕུལ། །གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་འཇིག་རྟེན་
འདྲེན་པར་འགྱུར་བར་སྨོན་གདབ་པ། །དེ་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་གཞལ་ཡས་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་མཆོག་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་ཏིང་འཛིན་གཞལ་ཡས་


[440A]༄༅། །ཤེས་རབ་མི་གཡོས་པ། །དེ་ནི་མཐའ་ཡས་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་ལམ་སྟེ་ཟད་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་བསམ་པས་ཡིད་རབ་དགའ་
ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ལ་རབ་འཇུག་པ། །བསྔགས་དང་བརྗོད་དང་གྲགས་དང་གཟུགས་དང་གཡོག་ནི་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་འཐོབ། །དེས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དབང་ཕྱུག་སྟོབས་
རྣམས་རྟག་འཐོབ་སེམས་དང་དྲན་པ་འཕགས། །དེ་ནི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་སྟོབས་ལྡན་དེ་ལྟར་བརྒྱ་བྱིན་ཚངས་པར་འགྱུར། །མི་གང་ལ་ལ་བྱང་ཆུབ་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་
ཐ་མེད་ཞི་འཇུག་པ། །དེ་ནི་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལམ་དང་མི་ཁོམ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་གཅོད། །དེ་ནི་ལྷ་དང་མི་ཡི་ལམ་རྣམས་རབ་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ལོང་བར་
མི་འགྱུར་འོན་པར་མ་ཡིན་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་འཇུག་ཅིང་བློ་གྲོས་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་སྐྱབས་གཉེར་བ། །སངས་རྒྱས་མཐོང་ཞིང་
དེ་དག་ལ་ཡང་མཆོད་བྱེད་མཁས་པ་ཆོས་ཀྱང་ཉན། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ལྡན་ཞིང་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་རླབས་ཆེ་ཆེན་པོར་འགྱུར། །ཐེ་ཚོམ་ནེམ་ནུར་མེད་ཅིང་ང་རྒྱལ་བྲལ་བ་རྟག་
ཏུ་དྲང་པོར་འགྱུར། །གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་འདི་འདྲའི་དཔལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་འཇུག་པ་དེ། །འདོད་པའི་དགའ་ལ་དགའ་བ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཆོས་ལ་དགའ་


[440B] །དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་དྲི་མས་གོས་པར་མི་འགྱུར་ཆུ་ལས་པདྨ་བཞིན། །ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་མི་ངོམས་ཕྱིར་ཞིང་ཚོལ་བར་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་ཞུགས་ནས་སྙིང་རྗེས་
མཐའ་ཡས་གང་ཞིག་ཟད་པར་མི་ནུས་པ། །སྐྱབས་དང་གླིང་དང་དཔུང་གཉེན་དག་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕ་མར་འགྱུར། །དེ་ནས་འགྲོ་བ་སྨན་པ་སློབ་དཔོན་བླ་མ་དེད་དཔོན་
ཆེན་པོར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་སྨན་སྦྱིན་ནད་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་
དག་པ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། ཕན་ཡོན་དང། བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་
རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ། དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། བུད་མེད་ཀྱི་འཁོར་
དེ་དག་དང། བུ་ཐུ་བོ་དང། བློན་པོ་དང། མཁར་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །སེམས་ཅན་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱམས་
བསྐྱེད་ནས། ང་ནི་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་མཆོག་ལ་ཞུགས། །གང་ཞིག་ང་ལ་དགའ་བ་ཡིད་འོང་འདོད། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་བརྟན་ཡང་དག་བསྐྱེད། །མི་རིགས་སྦྱོར་བ་སྡུག་


[441A]༄༅། །བསྔལ་གྱུར་པ་ཡིས། །སྔོན་ཆད་འཁོར་བ་བྱེ་བ་མ་ཤེས་ཀྱི། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཤིག་དང། །སེམས་ཅན་དོན་བརྩོན་སྡུག་
བསྔལ་བདེ་བར་འགྱུར། །གང་དག་རྫུ་འཕྲུལ་སྤོབས་པ་ཡེ་ཤེས་དང། །ཤེས་རབ་འཁོར་དང་དེ་བཞིན་མཆོད་པ་དང། །སངས་རྒྱས་རྣམ་གཟིགས་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་
པ༑ ༑འདི་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང༑ །ལྷ་མིའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་གང་དག་དང། །བརྒྱ་བྱིན་ཚངས་པ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང། །གང་དག་
ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང། །བསྡུ་དང་བསམ་གཏན་དེ་ལྟར་ཚད་མེད་གང། །དེ་བཞིན་གང་དག་ཕ་རོལ་
ཕྱིན་ལམ་དང། །མངོན་ཤེས་རིག་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང། །སྟོབས་བཅུ་སངས་རྒྱས་ཁ་དོག་བསམ་ཡས་དང།།
གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་འཇིགས་དང། །གང་དག་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཡངས་དཔག་མེད་པ། །དེ་ཀུན་རྣམ་དག་སེམས་ལས་ངེས་པར་བྱུང། །གང་ཞིག་
ཞིང་རྣམས་བྱེ་བ་བསྐྱོད་པ་དང། །ཐམས་ཅད་དབྱངས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་དང། །འོད་དང་བཀོད་པས་དྲི་མེད་རྒྱས་འདོད་པ། །མཁས་པ་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[441B]མཁས་པ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་པ་།ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མཆོད་པའི་འོས་སུ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པར་འགྱུར་
གསོལ་བ་མ་བཏབ་འགྲོ་བའི་བཤེས་སུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཡིས། །བསྐལ་པ་མང་པོར་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་ལས་བསོད་ནམས་གང་བྱུང་བ། །བརྗོད་པས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་
པ་དེ་དག་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་དང། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་དེ་དང། བུ་ཁྲི་བོ་དེ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཞི་
བཅུས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་ཞེས་སྒྲ་བྱུང་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེས་ཕྱིས་ཀྱང་ལོ་
བྱེ་[?]བ་[?]ཕྲག་བཅུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་དེ་ལ་བདེ་བར་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟི་སྟད་དུ་བྱས་སོ། །བླ་མར་བྱས་སོ། །རི་མོར་བྱས་སོ། །མཆོད་


[442A]༄༅། །དོ༑ ༑ཚངས་པར་སྤྱད་པའི་བསླབ་པའི་གནས་ལྔ་ཡོངས་སུ་བླངས་སོ། །རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཉན་
པའི་ཕྱིར་གཡོག་དང་བཅས་ཏེ་དོང་ནས་ཆོས་ཉན་ཏོ། །དེས་ཕྱི་ཞིག་ན་པུ་ཐུ་བོ་རྒྱལ་པོར་བཅུག་ནས་སྐྲ་དང། ཁ་སྦུ་བྲེགས་ཏེ་གོས་དུར་སྨིག་བགོས་ནས་ཡང་དག་པར་དད་
པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ། བདེན་པའི་ཚིག་དང། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་གྱི་ཚིག་དང། འདུལ་བའི་ཚིག་
དང༑ ༑ཚིག་མི་ཟད་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་ཡི་གེའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་འཇལ་ལོ། །དེ་ལོ་བྱེ་བ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པའི་རྗེས་སུ་སོང་ངོ། །རྒྱལ་
པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེས་རྗེས་སུ་བསླབས་ནས། དེ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དག་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་དེའི་གསུང་རབ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་།ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་
བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་ལྟ་སྟེ། བུ་མོ་རིན་ཆེན་འདི་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་དེ་ལས་བུ་མོ་རིན་


[442B] །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་བུ་མོ་འདིས་བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་
བཟུང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། རིག་པ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། ཐབས་དང། ཤེས་རབ་
ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བུ་མོ་རིན་ཆེན་འདི་བུད་མེད་དོ་སྙམ་ནའང་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་ཡི། ཤཱ་རད་
ཏིའི་བུ། འདི་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བལྟ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་ཆོས་དང། སྐྱེས་པའི་ཆོས་མེད་དོ། །བུ་མོ་འདི་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་དང་ལྡན་ནོ། །འོང་བ་མེད་དོ། །འགྲོ་བ་མེད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བུ་མོ་རིན་ཆེན་འདིས་ནི་ཛམྦུའི་གླིང་འདིར་བུ་མོ་གཞོན་ནུ་དགུ་ཁྲི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་


[443A]༄༅། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་སྤྱད་པ་མི་སྤྱོད་དམ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་སྨྲས་པ། བུ་མོ། བདག་ནི་སྐྱེས་པའི་ལུས་འདི་ཉིད་ཀྱང་མི་འདོད་ན་བུད་
མེད་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བུ་མོས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ལུས་ལ་སྨོད་དམ། སྨྲས་པ། བུ་མོ། སྨོད་དོ་།སྨྲས་པ། དེ་བས་ན། བཙུན་པ་ཤཱ་
རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་སྨད་པ་དེ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་མི་སྨོད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་སྨད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཉན་ཐོས་སྨོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་ཉན་ཐོས་སྨོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་ཉན་ཐོས་སྨོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་གནས་པ་ལ་ཉན་ཐོས་སྨོད་ཀྱི། བསམ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསོད་ནམས་མངོན་པར་
འདུ་བྱ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་སྨོད་ཀྱི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པས་མི་ངོམས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དང་འདྲེ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་སྨོད་ཀྱི་


[443B]འཛི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པ་ལ་ཉན་ཐོས་སྨོད་ཀྱི། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་
དང༑ གྲོང་རྡལ་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་འཇུག་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཉན་ཐོས་སྨོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟར་ན་གང་དང། གང་ལ་ཉན་ཐོས་སྨོད་པ་དེ་དང། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་སྨྲས་པ། བུ་མོ། སྟོབས་གང་གིས་དེ་སྨོད་པར་མི་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་གང་ཡིན། བུ་མོས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་
བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་ཏེ། དེས་དེ་སྨོད་པ་མི་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱམས་པའི་སྟོབས་དང། སེམས་ཅན་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་དང། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་སྟོབས་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང། ཡོངས་
སུ་མི་སྐྱོ་བས་ཐབས་ཀྱི་སྟོབས་དང། ཞུམ་པ་མེད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་དང། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་སྔོན་དམ་བཅས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་


[444A][I]༄༅། །དེ་སྟེ་དུགས་ཁང་དུ་ཁྲུས་བྱེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནང་པར་སྔར་ལངས་ནས་མཁན་པོ། དེང་དུགས་ཁང་དུ་ཁྲུས་མཛད་ཀྱི། ཆབ་གསོལ་ཞེས་བསྒོ་བར་བྱ། ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་བས་མཁན་པོའི་
ཕྱིར་དུགས་ཁང་གི་སྟོན་དང། ཁྲིའུ་དང། རིལ་བ་སྤྱི་རིང་དང། ཁྲུས་རས་དང། དུགས་ཁང་གི་ཡོ་བྱད་གཞན་གང་ཡང་རུང་སྟེ། ཁྱེར་ཏེ་མཁན་པོ་མདུན་དུ་བྱས་ནས་དུགས་ཁང་དུ་
འདོང་བར་བྱ། འོངས་ནས་ཀྱང་ཆོས་གོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞག་ལ་མཁན་པོ་ལས་མི་ཉེ་མི་རིང་བར་འདུག་པར་བྱ། ནམ་མཁན་པོ་རྡུལ་བར་གྱུར་ན། དེ་ན་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་དེས་དེ་
ལ་རིམ་བཞིན་རྗེས་སུ་ལས་རྣམས་བྱ་སྟེ། བཀྲུ་བར་བྱའོ། །བཀྲུས་ནས་མདུན་དུ་བཅུག་སྟེ་བཙུག་ལག་ཁང་དུ་བསྐྱལ་བར་བྱ། དེའི་འོག་ཏུ་བདག་ཉིད་བཀྲུ་བར་བྱ། དེ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་
སྤྱོད་པ་དེ་མཁན་པོའི་དྲུང་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་མི་འཕེལ་བར་གྱུར་ན། མཁན་པོ་ལ། བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ལ་གཏད་དུ་གསོལ་ཞེས་སྨྲོས་ཤིག། མཁན་པོས་ཀྱང་
དགེ་སློང་དེ་ལ། དགེ་སློང་འདི་ཅི་འདྲ། དེའི་འཁོར་ཅི་འདྲ། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། དྲུང་ན་འདུག་པ་ཅི་འདྲ། འདིའི་ལུང་རྣམས་སྟོན་ཏམ། དེ་སྟེ་མི་སྟོན། རྗེས་སུ་སྟོན་ཏམ། དེ་སྟེ་མི་
སྟོན་བརྟག་པར་བྱ། དཔྱད་པར་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་དེ་སྟེ་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན། དེ་ལ་གཏད་པར་བྱ། དེ་སྟེ་རུང་བ་མ་ཡིན་ན། གཞན་ལ་གཏད་པར་བྱའོ། །དེ་སྟེ་མཁན་


[444B][I]པོ་ཉིད་རུང་བ་མ་ཡིན་ལ་ཚུལ་དང་མི་ལྡན་ན། མ་ཞུས་པར་སོང་ཡང་བླ་སྟེ། འདི་ནི། ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་བྱ་བ་གང་ཞེན། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཉེ་གཡོག་རྣམས་
ཤེས་པར་བྱ་བ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། ཕྱོགས་གང་ན། ཉེ་གཡོག་དེ་ཉོན་མོངས་ཤིང་འདུག་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན། ཕྱོགས་དེ་ནས་དགུག་པར་བྱ། དགུག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི། སློབ་
དཔོན་གྱི་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཉེ་གཡོག་གི་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། ཉེ་གཡོག་གིས་སློབ་དཔོན་ལ་སྟོན་པའོ། །སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་མངོན་དུ་བཞག་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་མ་ཞུས་ཀྱང་འགྲོ་
བར་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ནི། ཉེ་གཡོག་གི་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ་།དགེ་ཚུལ་གྱི་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་ཚུལ་གྱིས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་སྟོན་པའོ། །སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་མངོན་དུ་བཞག་ལ་
རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྟེ་མཁན་པོའམ། སློབ་དཔོན་སྡིག་པར་ལྟ་བར་གྱུར་ན། རང་གིས་སླར་གཏང་བར་བྱ། ཡང་ན་གཏོང་དུ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ན་ནི་
དེ་བཞིན་ལེགས། མ་བསྐྱེད་ན། འདས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །དེར་ཡང་དགེ་ཚུལ་ཕས་ཇི་ལྟར་མཁན་པོ་དང། སློབ་དཔོན་ལ་བྱུང་ཞིང་གྱུར་པའི་རྣམས་ཇི་ལྟར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྤྲོ་བ་
བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཁན་པོ་དང། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་དགེ་ཚུལ་ཕལ་བྱུང་ཞིང་གྱུར་པའི་རྣམས་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞུ་བ་རྣམས་ནི། མ་གཏོགས་


[444A][II]༄༅། །པར་བྱེད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཏེ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་ཏེ། སྟོབས་དེ་དག་གིས་
དེ་མི་སྨོད་དོ། །གནས་བརྟན་གྱིས་སྨྲས་པ། ཅི་བུ་མོ་ཁྱོད། སྟོབས་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ནམ། བུ་མོས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ལྡན་ཏེ་གང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་
ནོ༑ ༑གང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་མཉམ་པར་གནས་སོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གང་མཉམ་པ་དེ་ནི་སྟོབས་མ་ཡིན། ཉམ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །
གང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ལ་ནི་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་མོ། །ཇི་ལྟར་ན་ནམ་
མཁའ་སྣང་བ་མེད་ཅིང་བླ་གབ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྣང་བ་མེད་ཅིང་བླ་གབ་མེད་པའོ། །གང་དེ་ལྟར་མཉམ་པ་དེ་ནི་ཉམ་ཆུང་
པའང་མ་ཡིན། སྟོབས་དང་ལྡན་པའང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཉམ་ཆུང་བ་དེ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་
པའོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཉོན་མོངས་པ་ཉམ་ཆུང་བ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །གང་སེར་སྣ་ཉམ་ཆུང་བ་དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །གང་དང་


[444B][II]ཚུལ་ངན་པ་ཉམ་ཆུང་བ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །གང་གནོད་སེམས་ཉམ་ཆུང་བ་དེ་ནི་བཟོད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །གང་ལེ་ལོ་ཉམ་ཆུང་བ་དེ་ནི་བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །གང་གཡེང་བ་ཉམ་ཆུང་བ་དེ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །གང་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཉམ་ཆུང་བ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང་
ལྡན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་གང་དང། གང་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དགེ་བ་ཉམ་ཆུང་བ་དེ་དང། དེ་ལས་དེ་དགེ་བའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གནང་སྟེ་བུ་མོ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཇི་སྟེ་བསྟན་པ་ལྟ་ན་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་བྱའོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་
པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་པོ་དེ་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བུ་མོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཐེག་པ་དམན་པ་འདོད་ཅིང་བྱ་བ་


[445A]༄༅། །མ་ཡིན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ་སྐབས་མེད་དོ། །དེ་ཡི་དམ་ལ་བརྟན་པའི་སྟོབས་འདི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཆོག་
དམ་པར་སོང་ནས་གནས་དང། གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་སྟེ། གནས་ལའང་གནས་དང། གནས་མ་ཡིན་པའང་གནས་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
རབ་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་པོ་སྟེ་སྟོབས་དེ་ཐོབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་སྒྲོག་སྟེ། ཁྱུ་མཆོག་
གི་གནས་སུ་དམ་འཆའ་ཞིང་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ་བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། གང་གིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆོས་དང་མཐུན་པར་མ་བསྐོར་བའི་ཚངས་པའི་
འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཏོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། རང་གི་ལས་ལས་གྱུར་པ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་
རྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྟོབས་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནས་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ལས་དང། ལས་ཡང་དག་
པར་བླངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པ་གནས་དང་རྒྱུས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་གཉིས་པ་སྟེ། སྟོབས་


[445B]སྒྲ་ཡང་དག་པར་སྒྲོག་སྟེ། ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་སུ་དམ་འཆའ་ཞིང། དགེ་སྦྱོང་གནམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷ་འམ། བདུད་
དམ། ཚངས་པའམ། གང་གིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆོས་དང་མཐུན་པར་མ་བསྐོར་བའི་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཏོ། །བུ་མོ་གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟགས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་ཤེས་ནས་དབང་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་ཅིང་དབང་པོ་རྣམས་
ཇི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་དབང་པོའི་རིམ་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང། གང་ཟག་གཞན་དག་གི་དབང་པོ་དང། བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ་བུ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང། གང་ཟག་གཞན་དག་གི་དབང་པོ་དང་
བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོང་པ་གསུམ་པའོ། །བུ་མོ་གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འཇུག་སྟེ། ཞུགས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་ཁམས་


[446A]༄༅། །ལ་འཇུག་པའི་སྟོབས་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ཁམས་དུ་མ་པ་དང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་
ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཞི་པའོ། །བུ་མོ་གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། སེམས་ཅན་མོས་པ་
ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་ཏེ། དེ་ལྟར་མོས་པ་ལ་མི་སྨོད་དོ། །དེ་མོས་པའི་སྟོབས་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་
སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང། གང་ཟག་གཞན་དག་གི་མོས་པ་དུ་མ་དང། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྟོབས་ལྔ་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་གཏོང་ངོ། །དེ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མཁྱེན་པས་སྟོབས་འདི་དང་ལྡན་པས། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་
ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དྲུག་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་


[446B] ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ངེས་པར་རྟོག་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ཏེ་དུལ་ཞིང་ཅང་ཤེས་སོ། །དེ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་
འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང། གང་ཟག་གཞན་དག་གི་བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་
པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
སྟོབས་བདུན་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུད་མི་གསོན་ཏེ། བག་
ཡོད་པ་ཡིན། སྔོན་དམ་བཅས་པ་ལས་མི་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུད་མི་གསོན་པའི་སྟོབས་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན། བདག་
དང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང། གང་ཟག་གཞན་དག་གི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་བ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྟོབས་བརྒྱད་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་གང་ཡང་སྤ་འགོང་བར་མི་བྱེད་ལ་མ་བསླབས་


[447A]༄༅། །པ་ལ་དབང་མི་ཟ་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བར་གྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྣང་བའི་སྟོབས་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ལྷའི་མིག་གི་ཤེས་
པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དགུ་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་
པ་ན། སེམས་ཅན་གང་གི་ཟག་པ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཟག་པ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་མོས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྟོབས་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ན་ཟག་པ་ཐམས་
ཅད་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་དི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་པའོ། །བུ་མོ། དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་
བཅུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་དག་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་སྟོབས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །བུ་མོ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་དག་ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཅི་ནས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་


[447B] །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་དང་ཇི་ལྟར་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བུ་མོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་ནས་སློབ་དཔོན་
ནམ་ཡང་ཆོས་འཆབ་པར་མི་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་ཡིན། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན། ཐ་དད་
པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་སྒྲོག་སྟེ། ང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་ལ་ཆོས་འདི་
ལྟ་བུ་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་སོ་ཞེས་འདིར་ང་ལ་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་འམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ་སུའང་རུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་དང་
མཐུན་པས་རྒོལ་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །མཚན་མ་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བདེ་བ་བརྙེས་པ་དང་


[448A]༄༅། །འཇིགས་པ་མེད་པ་བརྙེས་པ་དང། མི་འཇིགས་པ་བརྙེས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་སྒྲོག་ཅིང་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་
སུ་དམ་འཆའ་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ་ཚངས་པའམ། གང་གིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆོས་དང་མཐུན་པར་མ་བསྐོར་བའི་ཚངས་པའི་འཁོར་
ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་འདི་ནི། བུ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་འཇིགས་པ་དང་པོའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་
པར་དུ་གཅོད་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ལ་མི་སྟོན་ཏོ་།མི་འཇུག་གོ་མི་སྤྱོད་དོ། །གཞན་
དག་ལའང་མི་འཆད་དོ། །མི་སྟོན་ཏོ། །བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སུ་ཤེས་ནས་སྤོང་ངོ། །དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་སྟེ། གང་ངས་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སུ་
གསུངས་པ་དེ་དག་ལ་སྟོན་པ་ལ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་མེད་དེ། འདིར་ང་ལ་གང་ཡང་རྒོལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་
འདི་ནི་མི་འཇིགས་པ་གཉིས་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དཀར་པོའི་ཆོས་


[448B] རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ཤིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །
ཡན་ལག་གི་ཚོགས་གང་དག་གིས་རྣམ་པར་བྱང་བར་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་གནོན་པར་འགྱུར་བའི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་དེ་དག་ལ་བདག་ཀྱང་སྤྱོད། སེམས་ཅན་གཞན་
ལའང་སྟོན་ཏོ། །དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་སྟེ། གང་ངས་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སུ་གསུངས་པ་དེ་དག་ལ་སྟེན་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་མ་ཡིན་
ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་མེད་དེ། འདིར་ང་ལ་སུའང་རུང་རྒོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། འདི་ནི་མི་འཇིགས་པ་གསུམ་པའོ། །བུ་མོ་གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བདག་གིས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་གི་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་ནམ་དུའང་མི་ལྟུང་
སྟེ༑ རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་སྡིག་པ་འབྱེད་པ་བློ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་སེང་གེའི་
སྒྲ་སྒྲོག་སྟེ། ང་ཟག་པ་ཟད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་ལ་ཟག་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོངས་སུ་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་མེད་དེ། འདིར་ང་ལ་སུའང་རྒོལ་


[449A]༄༅། །བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ་འདི་ནི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནི། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ལམ་སྟོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལམ་མཚོན་པར་བྱེད་དེ། ལམ་གྱི་གམ་ཡོ་ནས་མཐོ་དམན་མི་མཉམ་པ་
མཉམ་པར་བྱེད་དོ། །ཟམ་པ་དང། རྡོ་སྟེགས་ཀྱང་འདོགས་སོ། །མཚན་མོ་མུན་པ་མུན་ནག་གི་ནང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་མར་མེའང་འབུལ་ལོ། །སེམས་
ཅན་ལྟུང་བའི་འགྱོད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟུང་བའི་འགྱོད་པ་སེལ་ཏོ། །ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་གྱི་འགྱོད་པ་མི་བསྐྱེད་དོ། །གཞན་གྱི་ལྟུང་བ་
བྱུང་བ་གླེང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ལ་དོགས་པ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དོགས་པ་ཐམས་ཅད་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཐེ་ཚོམ་དང། ཡིད་གཉིས་དང། །ནེམ་
ནུར་མེད་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་སྒྲུབ་བོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། ཆོས་སྨྲ་
བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་གསོལ་བ་འདེབས་ཏེ། ཆོས་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཅིང་སྒྱུ་མེད་པས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཅན་གང་ལའང་མི་


[449B] །འཐིང་སླད་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ལ་ཤེད་མི་འཕྱེ་བ་དང། སྡང་བ་དང། མགོ་མྱོས་པ་དང། རྨོངས་པར་མི་བྱེད་དོ་།སྐྱེ་བོའི་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་དབང་ཟ་བར་མི་བྱེད་
དོ༑ ༑ཚིག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་མོས་སོ། །ཡི་གེ་གསོག་དང། ཡི་གེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པའི་སྐབས་
མི་ཚོལ་ལོ། །དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་ལུང་བསྟན་པ་སྟོན་པ་དག་ལ་དེ་ལ་
དེ་མེད་ཅིང་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལ་མཁས་པས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཚིག་གིས་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱེད་པར་ལུང་སྟོན་པ་འདི་ནི། བུ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་
དང་པོའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། ཚིག་གི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་སྨྲ། ཆོས་སྨྲ། དོན་སྨྲ་
འདུལ་བ་སྨྲ་ཞིང། མུ་ཅོར་མི་སྨྲ། བྱུང་རྒྱལ་དུ་མི་སྨྲ་སྟེ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏམ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་འཕགས་པའི་མི་སྨྲ་བ་ཐོབ་ཅིང་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་


[450A]༄༅། །རྩོད་པ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ། ཆོས་གང་ཉན་ཅིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། གཞན་ལའང་སྟོན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་དང་གཞན་དག་ཞི་བ་དང་
ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །རྩོད་པ་མེད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སུ་དང་ཡང་མི་འཐབ། མི་རྩོད་དོ། །དགྲར་མི་ཚོལ་ལོ། །དགྲ་མེད་
པའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་གོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་དད་དོ། །སེམས་
ཅན་གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་འདི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ་དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ཅ་ཅོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་
ལ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་ཀྱང་མི་བརྗོད་ཅིང་མི་སྨྲ་ལ་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་དང། ངེས་པའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་དག་ལའང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ལེགས་
པར་བཤད་པས་འཁོར་ཚིམ་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། སྒོ་མཐའ་ཡས་སྒྲུབ་པའི་གཟུངས་ལ་མཁས་པས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་དང། མཚན་ཐམས་ཅད་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་དང། སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་


[450B] ཐ་ན་སྒྲ་གཅིག་གིས་ཀྱང་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྟན་པ་འབྱུང་ཞིང་སྔོན་གྱི་
སྨོན་ལམ་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་བཏང་སྙོམས་དེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདི་ནི། བུ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་གཉིས་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་
དྲན་པ་དང། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་པོ་
དང་མི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་དག་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ་དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པ་དང། ཆོས་
ཀྱི་སྒྲོན་མའི་གཟུངས་ལ་མཁས་པས་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྙེལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐལ་


[451A]༄༅། །པར་བསམས་ཏེ། སྔ་ཕྱི་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་དྲི་བ་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་དྲིས་ཀྱང་དེ་འདི་བཤད་དོ་།འདི་བསྟན་ཏོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་
མི་རྟོག་ལ་རྟག་ཏུ་རྨོངས་ཤིང་དྲན་པའི་དབང་པོས་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གཅིག་ལ་ལེགས་པར་བཤད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི། བུ་མོ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་གསུམ་པའོ་།བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། རྟག་ཏུ་
རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་སྲུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་སེམས་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད། སེམས་གདུང་བར་མི་བྱེད། སེམས་ལ་དམིགས་པར་མི་བྱེད། དགེ་བའི་
རྩ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད། ཆོས་ལ་དམིགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མོས་ཏེ། གཡོ་བ་མེད། རློམ་སེམས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་སེམས་སྙོམས་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདྲེས་པ་མེད་ཅིང་རོ་གཅིག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་
པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་


[451B]དང། ཀུན་ནས་འཁྱིལ་བའི་སྒོའི་གཟུངས་ལ་མཁས་པའི་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་འཇུག་པ་འདི་ནི། བུ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཞི་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད། མེད་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་
པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་ཡིན། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། སྲོག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། གསོ་བར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། གང་
ཟག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། ཤེད་ལས་སྐྱེས་པར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཤེད་བུར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། ཆད་པར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་
འབྱུང་བར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། འཇིག་པར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། ཟག་
པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། འཁོར་བ་དང་


[452A]༄༅། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ལ་འདུ་ཤེས་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་
བར་སྟོན་ཀྱང་ཆེ་བ་དང་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ཡིན། མཐར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ་དབུ་མའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་མཐོང་བ་
ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །
མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་ལ་མཁས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་ལ་
གནས་ཀྱང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་འཛིན་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མི་ལྡོག་སྟེ། སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་
དུས་ལའང་རུབ་ཅིང་ཆོས་སྟོན་པའི་རྒྱུན་ཡང་མི་གཅོད་པ་འདི་ནི་བུ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལྔ་པའོ།། །།བམ་
པོ་གསུམ་པ། བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བཏང་སྙོམས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་


[452B]ཅད་ལ་དེ་བཏང་སྙོམས་པས་བདེ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའང་མེད་
སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའང་མེད་དེ། དེ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བས་དོན་ཐམས་ཅད་རྙེད་ཅིང་འབྱོར་
ཀྱང་ཁེངས་པར་མི་འགྱུར། དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཀྱང་དུད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བར་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་བདག་མེད་
པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་མོས་ཏེ་བཏང་སྙོམས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་
གོ་དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་
ལ་བཏང་སྙོམས་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ལ་ཆགས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། རྒྱ་མཚོའི་ཕྱག་རྒྱའི་གཟུངས་ལ་མཁས་པས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། བརྒྱ་བྱིན་


[453A]༄༅། །དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ། མཆོད་ཅིང་རི་མོར་
བྱས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད། བདུད་དང། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དང། ཕས་ཀྱིས་རྒོལ་བ་དང། འཚེ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཀྲུགས་ཤིང་གནོད་
པར་བྱས་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་ལ། སེམས་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་འདོགས་པ་དང། གནོད་པར་བྱས་པ་ལ་ས་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་དང། ཆུ་
དང་མཚུངས་པའི་སེམས་དང། མེ་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་དང་རླུང་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁེངས་པར་མི་འགྱུར། དུད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་
མི་འཁྲུགས་ཏེ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བཏང་སྙོམས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་
ངེས་པར་སེམས་པའི་བཏང་སྙོམས་འདི་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་དུས་ལའང་རྡུབ་ཅིང། ཅི་རིགས་
པར་ཆོས་སྟོན་པའི་རྒྱུན་ཡང་མི་གཅོད་པ་འདི་ནི། བུ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དྲུག་པའོ། །བུ་མོ་གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་


[453B] རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མོས་པ་དྲག་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་མོས་པ་རླབས་པོ་ཆེ་དང་
མོས་པ་ཆེན་པོ་དང། མོས་པ་ཟབ་མོས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་བསྐྲུན་པར་མོས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་མོས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་
ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མོས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བཏང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་འདོར་བར་མོས་སོ། །རང་གི་རྟོག་ཅིང་གྲུབ་ཀྱི། གཞན་གྱི་དྲི་ང་[?]
ལ་མི་འཇོག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་མོས་ཏེ། བདུད་དང། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན། དམིགས་པ་ཅན། ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་དང། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་མོས་པ་དེ་ལས་མོས་པ་དང་དབྲལ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མོས་པ་ཉམས་
པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་གཟུངས་ལ་
མཁས་པའི་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་གང་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏོ། །གང་དུ་སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་གྱིས་དུས་གང་དང། ཉི་ཚོད་


[454A]༄༅། །གང་དང། ཡུལ་གཞན་གང་དང། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གང་དང་གང་ལ་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་མཉམ་པར་
བཞག་པའི་གནས་ཀྱང་མི་འདོར་བ་འདི་ནི། བུ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བདུན་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་མི་འདོར། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཅིང་སྦྱོར་བས་ངོམས་
མི་མྱོང། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྩོམ་པ་ལ་རྟུལ་ཅིང་བླ་མ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་དང། སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
གན་དུ་འགྲོ་ལ། ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བ་དང། མཆོད་པའི་ལས་དང། བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང། སེམས་ཅན་
ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཚད་མེད་པ་ལ་མཆོད་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་གཟུང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པ་ལ་


[454B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཚད་མེད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་
འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། འདུ་བྱེད་
ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་གཟུད་ཅིང་གདུལ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཁྱུ་
མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཚད་མེད་པ་སྟོན་ཀྱང་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་ཆགས་པ་མེད། སྒྲིབ་པ་མེད། ཐོགས་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་སྟེ། མངོན་པར་ཕྱོགས་ཀྱང་མངོན་
པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་བ་ནམ་མཁས་ཀླས་པ་འདི་ནི། བུ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་
ཡང༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དྲན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མཆོག་དང་ལྡན་
པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དྲན་པ་དེ་བརྗེད་པ་མེད་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བསྒོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་


[455A]༄༅། །བརྩོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པ་དང། མི་སྡུག་
པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་རོ། །ཕྱིའི་ལུས་དང། ཕྱི་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པ་དང་
མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་རོ། །ནང་གི་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ཏེ། སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་
ཕྱིའི་ཚོར་བ་དང། ཕྱི་ནང་གི་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ཏེ། སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་རོ། །ནང་གི་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་
ཞིང་གནས་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་རོ། །ཕྱིའི་སེམས་དང། ཕྱི་ནང་གི་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ཏེ། མཚན་མ་མེད་
པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་རོ། །ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ཏེ། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་རོ། །ཕྱིའི་ཆོས་དང་
ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་ཏེ་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་རོ། །ལུས་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་སྟེ་


[455B] སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པ་དང། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་རོ། །ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ལུས་
ཀྱི་ལས་ལེགས་པར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུན་ཀྱང་མི་གཅོད་དོ། །ཚོར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་སྟེ། སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་ཡང་ངན་སོང་ཐམས་
ཅད་དུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལྟ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་གཅད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་ཀྱང་མི་གཅོད་དོ། །སེམས་ལ་
ཞུགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མི་བརྗེད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཡང་དག་
པར་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུན་ཀྱང་མི་གཅོད་དོ། །ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་སྟེ། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་
ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཡང་འཚམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་དང། དབུས་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་གོ་དེ་ཆོས་ཡང་དག་
པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་


[456A]༄༅། །ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་
དང༑ ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དང་དབང་པོ་དང། ཁམས་དང། མོས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་སྤྱོད་
པའི་བག་ཆགས་དང། བསམ་པ་དང། བག་ལ་ཉལ་བ་དང། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་
པ་དང། ཚེ་དང། འཆི་འཕོ་དང། སྐྱེ་བ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དང། བསྐལ་པ་དང། ཞིང་དུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དང། ཉན་ཐོས་འདུས་
པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལུང་བསྟན་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དང། ཕ་མ་དང། ཉེ་དུ་དང། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་
བརྒྱུད་པ་བསྟན་པ་ལ་དྲན་པའི་དབང་པོ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་རྨོངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་ལུང་སྟོན་པ་འདི་ནི། བུ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དགུ་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཤེས་རབ་


[456B] ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དཔྱོད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང་རྣོ་བའི་ཤེས་རབ་དང། ཟབ་པའི་ཤེས་རབ་དང་
ངེས་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དང། མི་ཐུལ་བའི་ཤེས་རབ་དང། ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་ཤེས་རབ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་
བའི་ཤེས་རབ་དང། ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་ལ་སེམས་སྙོམས་པའི་ཤེས་རབ་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང། བདག་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་མནོས་པ་མེད་པའི་ཤེས་
རབ་དང། ཐོས་པ་ཚོལ་བས་ངོམས་མི་མྱོང་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་ཏེ་ཐོས་ནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་ཏེ། མགོའི་ཐོད་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་བསྟི་སྟང་
བྱེད་ཅིང་ཐོས་པ་ཚོལ་ལ་ཐོས་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ཡིན། ཐོས་པ་བསགས་པ་ཡིན། ཆོས་འདོད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་བས་དགའ་ལ་མོས་པ་ཡིན། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཆོས་འདོད་པ་དེས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་མེད་དོ། །དེ་བླ་མ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་སྡུག་
བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་མི་བཟོད་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་མི་འདོད་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཆོས་འདོད་པ་དེས་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཉན་པ་ལ་


[457A]༄༅། །ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། སྟོར་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེས་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཆོག་[?]
གཅིག་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐོབ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་མཉན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱ་
བྱིན་དང། ཚངས་པ་ཐོབ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་
མ་སྙེད་ཀྱི་གཏན་པ་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་
ལོས་བསྒྱུར་བར་རྒྱལ་སྲིད་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཐོབ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་དགའ་
བ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཐོབ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཞུགས་པས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ཉན་
ཏོ༑ ༑བསྟི་སྟང་དུ་བྱེད་ཅིང་གཞན་ལ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་བརྩོན་པས་ཚེགས་ཆུང་ངུར་དེ་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་


[457B] །དེ་ལྷས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་པས་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གཙུག་ལག་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ལ་མངོན་
སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བའི་སྒོ་ཟད་མི་ཤེས་པས་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བའི་སྒོ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ལ་ཤེས་རབ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་དང། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་
པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་བསྟན་པ་ཤེས་པ་དང་
ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་བསྐལ་པ་བསྟན་པ་ཤེས་པ་དག་ལ་དེའི་ཤེས་རབ་དེ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཤེས་རབ་
དེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་དོ། །ཕྱི་མའི་མཐར་དེ་བཞིན་གཤེགས་


[458A]༄༅། །པ་རྣམས་ལ་བསྟན་ཀྱང་ཐུག་པ་མེད་དོ། །དཔྱོད་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་གཅིག་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་སྣང་ཞིང། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་གཅིག་གིས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི། བུ་མོ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅུ་པའོ། །བུ་མོ་གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་
ཁྱིམ་གྱི་གནས་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཡིན། འདོད་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བར་དགའ་ཞིང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མང་བ་ཡིན། དབེན་པ་ལ་གཞོལ། དབེན་
པ་ལ་འབབ། དབེན་པ་ལ་བབ་ཅིང་ཆོས་ཟབ་མོ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་ཏེ། དེ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་
པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྒོམ་མོ། །གང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་རྟོགས་པ་དང། དམིགས་པར་ལྟ་བ་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་བོ་དེ་དག་བསྒོམས་པས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཀུན་ཏུ་སྐྱེའོ། །ཆགས་པ་མེད་


[458B] །བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲིབ་པ་དང། ཆོད་པ་དང། ཀུན་
ནས་དཀྲིས་པ་དང། ལྟ་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྤྱོད་དོ། །དེ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ཅིང་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་
གསུམ་ལ་རྣམ་པར་རྩེན་པས་ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་རྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྟོན་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་དོན་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་གྱི་དྲང་པའི་དོན་ལ་རྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་གྱི་གང་ཟག་ལ་རྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་
ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་དོན་ལ་རྟོན་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་མ་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་
ལ་རྟོན་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །དྲང་བར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་ངེས་པའི་དོན་ལ་རྟོན་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །གང་ཟག་
ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །ལྟ་བར་སོང་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་རྟོན་པ་ཉིད་བསྟན་ནས་


[459A]༄༅། །ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །
ཁམས་གསུམ་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་
བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པ་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་བྱམས་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་
ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །སེར་སྣ་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ་།ངན་པའི་ངང་ཚུལ་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །གནོད་སེམས་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །
ལེ་ལོ་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །གཡེང་བ་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་


[459B]སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་
པ་དང། ཞི་བ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །སྒྲིབ་པ་དང། ཆོད་པ་དང། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་
པ་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་ཞེན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཆོས་ཡང་
དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ཉམས་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པར་གྲོལ་
བ་དེ་མི་འཁྲུགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་སྟེ། དཔའ་རླབས་མེད་ལ་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བའི་དངོས་པོར་གྱུར་ཅིང་ཟབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏིང་
དཔག་དཀའ་བ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་སྟེ། དྲི་མ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཞི་གནས་
དང༑ ལྷག་མཐོང་གི་ས་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱེད་པས་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཡིན། བསྟན་པ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཡིན། ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཡིན། ནམ་


[460A]༄༅། །མཁའི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་སྙིང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་
བ་དང་ལྡན་པས་གཟུངས་ལ་མཁས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་
ཅད་ལས་བྱུང་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འབབ་པ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ལ་བབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པ་འདི་ནི། བུ་མོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅུ་གཅིག་
པའོ༑ ༑བུ་མོ་གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཡེ་ཤེས་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། ཡེ་ཤེས་ལ་
འབབ་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཉམས་པ་མེད་པ་འགྲོ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་
བའོ༑ ༑ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པས་


[460B]པའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་
ལའང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་སུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང། གཏི་མུག་དང་
བཅས་པ་དང། གཏི་མུག་མེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང། འཁོར་བྱེད་དང་བཅས་པ་དང་འཁོར་བྱེད་མེད་པ་དང། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་དང་
ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། བླ་མ་དང་བཅས་པ་དང། བླ་མ་མེད་པ་དང། སྒྲིབ་བ་དང་བཅས་པ་དང། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་
དང༑ ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་
པ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང། རྣམ་
པར་དག་པ་དང། རྣམ་པར་མ་དག་པ་དང། ཆུང་དུ་དང། ཆེར་གྱུར་པ་དང། མཐའ་དང་བཅས་པ་དང། མཐའ་ཡས་པ་དང། སེར་སྣ་དང་ལྡན་པ་དང། གཏོང་


[461A]༄༅། །བ་དང་ལྡན་པ་དང། ངང་ཚུལ་ངན་པའི་སེམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སྦྱོར་བའི་སེམས་དང། གནོད་སེམས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དང། གནོད་
སེམས་མེད་པ་དང། ལེ་ལོ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང་གཡེང་པ་དང་ལྡན་པ་དང། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་དང། ཤེས་རབ་དང་
ལྡན་པ་དང། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་དང། ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ངེས་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཐེག་པར་ངེས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ངེས་པའང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ཀུན་ཏུ་མི་རྒྱུ་བའི་ཤེས་པའི་ཀུན་འབྱུང་
བ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཆད་པ་མེད་ཅིང་རྟག་པ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་སྐད་ཅིག་པ། འགོག་པ་ཤེས་པས་འགོག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ནམ་མཁའ་ཡང་


[461B]པ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་པས་ལམ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་
དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུའང་མི་བྱེད་ལ་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། སྤངས་པ་
དང། བསྒོམས་པ་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་བདེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
བར་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན། མཐར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན། དབུ་མའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། རྟེན་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་
གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་བཅས་ཤིང་རྐྱེན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་ལས་ཀྱི། བདག་གི་ཁ་ན་ལས་པ་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པ་མ་ཡིན། སྲོག་
གི་ཁ་ན་ལས་པ་མ་ཡིན། གསོ་བའི་ཁ་ན་ལས་པ་མ་ཡིན། སྐྱེས་བུའི་ཁ་ན་ལས་པ་མ་ཡིན། གང་ཟག་གི་ཁ་ན་ལས་པ་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་མ་རིག་པའི་
རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང། གཟུགས་དང། མིང་དང། གཟུགས་


[462A]༄༅། །ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ་དང། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་དང། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་དང་
སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་དང། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་དང། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་
དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་མ་འདྲེས་པ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་རབ་
ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་མ་རིག་པ་འགག་པ་ནས་རྒ་ཤི་འགག་པའི་བར་དང་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་མ་འདྲེས་པ་འདི་འགག་པར་འགྱུར་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་
འདི་ལ་ཡང་དག་པར་སློབ་པ་ན་གང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི་བདག་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན། སྲོག་དང། གསོ་
བ་དང། གང་ཟག་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་བདག་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནས། གང་ཟག་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་བར་དེ་ནི་སྟོང་པའོ། །
སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆད་པ་མ་ཡིན། རྟག་པ་མ་ཡིན། །ཆད་པ་མ་ཡིན། རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདོད་མ་ཉིད་ནས་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའོ། །གདོད་མ་


[462B]བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །དུས་གསུམ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་མེད་
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བགྲང་བ་མེད་ཅིང་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །བགྲང་བ་མེད་ཅིང་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །
དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡང་དག་པའོ་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡང་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཐབ་པ་མེད་ཅིང་རྩོད་པ་མེད་པའོ། །འཐབ་པ་མེད་
ཅིང་རྩོད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་སོ་།དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་དེས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་གནས་ཏེ་
ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཀུན་འབྱུང་བས་མ་རིག་པ་ཀུན་འབྱུང་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །མ་རིག་པ་འགག་པ་ནས། རྒ་ཤི་འགག་པའི་བར་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ཚོགས་
པའི་ཤེས་པས་ཆད་པར་ལྟ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་གྱི། བདག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང། སྲོག་མེད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། མཐའ་
ཁས་མི་ལེན། ཉེ་བར་མི་འཛིན། མི་དམིགས་སོ། །མཐའ་མི་དམིགས་པས་དབུས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཆོས་གང་ལ་མཐའ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་དབུས་


[463A]༄༅། །ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་མཐའ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་སྙམ་ནས། དེ་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་གོ་།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
མཐའ་དང། དབུས་དང་བྲལ་བས་མཐའ་དང། དབུས་མེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་བཀོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། མཐའ་ཡས་
འཁྱིལ་བའི་གཟུངས་ལ་མཁས་པས་དེའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་དང། དབུས་མེད་པར་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་ཡིན། གནས་དང། གནས་
མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་
ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་སྟོན་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཤེས་
པ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། ཁམས་དུ་མ་དང་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་སྟོན་


[463B] མོས་པ་དུ་མ་དང། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་མི་ཟད་པར་སྟོན་ཅིང་འཇུག་པ་ཡིན། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་
ཀྱི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་ཅིང་ཕུང་པོར་ལུང་སྟོན་པ་ཡིན། བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
དང༑ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། ལྡང་བ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟོན་པ་ཡིན། སྔོན་གྱི་
གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང། ཚེ་དང། སྐྱེ་བ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་དང། ཐོག་མའི་མཐར་ཆགས་པ་
མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པ་ཡིན། ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ལྷའི་མིག་ཤེས་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་
སུ་སྦྱངས་པའི་ལུང་བསྟན་པ་སྟོན་པ་ཡིན། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་མ་ལུས་པར་སྤང་བར་ཤེས་པ་སྟོན་པ་
ཡིན༑ མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་སྟོན་པ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཤེས་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་


[464A]༄༅། །ཅད་དུ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་ཅིང་སྦྱོར་བ་མཚུངས་པ་མཉམ་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་སྟོན་པ་ཡིན། སོ་སོ་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ལྷུན་གྱིས་
གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་སྟོན་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་འདུལ་བའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་
བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ཟབ་མོ་དང། སྣ་ཚོགས་དང། སྣྲེལ་ཞིར་རྒྱུ་བ་དང། ཤེས་རབ་དང། ཐབས་དང། སྟོབས་དང། རྣམ་པར་འཕྲུལ་བའི་ཡེ་
ཤེས་སྟོན་པ་ཡིན། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། བུ་མོ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་
པ་བཅུ་གཉིས་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བྱས་པ་
རྣམས་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་ལས་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁུ་བ་དང། གཡོ་དང། གྱ་གྱུ་དང། ཚུལ་འཆོས་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་དོ། །སྡང་བ་མེད་
ཅིང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡིན། རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཅིང་དེ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་བྱང་ཆུབ་དང་མཐུན་ཏེ་བདག་དང། གཞན་ལ་གནོད་པ་མི་


[464B] ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་
ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། ཀུན་ནས་སྣང་བའི་གཟུངས་ལ་མཁས་པས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཁ་དོག་དུ་མ་དང། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་དང། གཟུགས་དང་དབྱིབས་དང། ཆུ་ཞེང་སྟོན་པའི་ལུས་ཀྱིས་ལྷ་དང། ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་
ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དང། བྲམ་ཟེ་དང་
རྒྱལ་རིགས་དང། རྗེའུ་རིགས་དང། དམངས་རིགས་དང། དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་དང་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་
སྟོང་དུ་མ་ལྷགས་པའི་འཁོར་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱོད་ལམ་ཚད་མེད་པ་དང། ཁ་དོག་དང། རྟགས་དང། དབྱིབས་གནས་པ། མཆོག་དམ་པ། གཙོ་བོ། གྱ་ནོམ་པའི་


[465A]༄༅། །ལུས་བསྟན་ནས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་འཁོར་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་
དོ༑ ༑ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱས་
ནས་མི་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །མི་སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་སོང་བར་ཤེས་པར་ཡང་མེད་དོ། །འཁོར་འདུས་པ་དེ་དག་ཏུ་འདུས་ཤིང་འདུག་སྟེ་སྨྲ་འམ། ཅང་མི་སྨྲའང་རུང་འོངས་པར་
ཤེས་པའང་མེད་དོ། །དེ་ལ་ལྟ་བས་ཀྱང་ངོམས་མི་མྱོང་ངོ། །དེས་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རབ་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོའང་རྙེད་དོ། །འདོད་པ་ལ་དགའ་
ཞིང་རྩེ་བ་དང། ཡུལ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱར་རོ། །མི་སྣང་བར་གྱུར་ན་བལྟ་བ་དང་མཉན་པའི་ཕྱིར་སྐོམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ལྟ་
བས་སྐོམ་པ་དང། ལྟ་འདོད་པ་དང། ཆོས་ཉན་པའི་སྐོམ་པ་དང་ཆོས་ཉན་འདོད་པ་དེའང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་
འཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། བུ་མོ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅུ་གསུམ་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[465B]བྱས་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་ཀྱི། ང་རྒྱལ་གྱིས་བྱས་པ་རྣམས་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངག་གི་ལས་བྱེད་པ་ནི་འཁུ་
བ་དང། གཡོ་དང། གྱ་གྱུ་དང། ཚུལ་འཆོས་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་དེ། བདེན་པར་སྨྲ་ཞིང་ཕྲ་མ་དང། ངག་རྩུབ་པོ་དང། ཚིག་ཀྱལ་པ་མི་སྨྲ་བ་ཡིན། ཕན་པའི་ཚིག་
དང། རན་པའི་ཚིག་དང། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང། དེ་ཚིག་དེ་དག་སྨྲ་སྟེ། ཚིག་དེས་བདག་དང། གཞན་ལ་གདུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚིག་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་
བ་དོན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་སྨྲ་སྟེ། ཚིག་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་མི་གཤེ་མི་འཚིག་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་
ང་རྒྱལ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངག་གི་ལས་ཐམས་ཅད་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་
འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ཡོད་དོ། །རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། འཁོར་གསུམ་གྱི་གཟུངས་
ལ་མཁས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངག་གི་ལས་ཅིའང་མི་བརྗོད་ཀྱང། དེ་སྐད་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་སྙན་དང། འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཚིམ་པར་


[466A]༄༅། །བྱེད་པའི་སྒྲ་འབྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་སྒྲ་དང། དབྱངས་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ། ཆོས་དང་ལྡན་པ་
བདེན་པ་དང་མཐུན་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་མི་འགལ་བ། ཡིད་འབྱུང་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་མཐུན་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་བ་
འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། བུ་མོ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅུ་བཞི་པའོ།།
བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་ཀྱི། ང་
རྒྱལ་གྱིས་བྱས་པ་རྣམས་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ནི་འཁུ་བ་དང། གཡོ་དང། གྱ་གྱུ་དང། ཚུལ་འཆོས་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་དོ། །
བརྣབ་སེམས་དང། གནོད་སེམས་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་ཞིང་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཡིན། བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་སྙོམས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡེ་ཤེས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། ང་རྒྱལ་དང་རབ་ཏུ་


[466B] །དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་ཞིང་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ཡོད་དོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། བརྣག་
པ་རྙོག་པ་མེད་པའི་གཟུངས་ལ་མཁས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་
དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ་།ལུས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་
ལྟ་བུའི་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་
ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ལུས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་ཡང་དག་པར་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་


[467A]༄༅། །ཀྱི་ལུས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་ཡང་དག་པར་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་བྱིན་གྱིས་
རློབ་བོ། །དེའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དེ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང། བདུད་དུ་བཅས་པ་དང། ཚངས་པར་བཅས་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་
དགུ་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གང་གིས་ཀྱང་གཡོས་པ་དང། བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། བུ་མོ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་ལྔ་པའོ། །བུ་མོ་གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཐོས་ན་མོས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ། ནེམ་ནུར་མེད་ཅིང་མི་དངང་ལ་ཀུན་ཏུ་མི་དངང་ཞིང་མི་སྐྲག་ལ་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་མི་
འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་མོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་
ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པ། ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ལ་


[467B] །འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་ངག་གི་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་དབྱངས་སྒྲ་བརྗོད་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་ལ་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་དང། དབྱངས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ལ་མོས་སོ། །འདས་
པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་ལས་དུས་ཐམས་ཅད་དང། ཞིང་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་
པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མོས་སོ། །འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་འོད་ཟེར་གྱི་དྲ་བ་བཀོད་པ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལའང་
མོས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ། ནེམ་ནུར་མི་བྱེད་ཅིང་མི་དངང་ལ་ཀུན་ཏུ་མི་དངང་མི་སྐྲག་ལ་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ་ལའང་མོས་སོ། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་མོས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ་དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་


[468A]༄༅། །དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་འདས་པའི་དུས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་འཇུག་
པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ཡོད་དོ། །དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པའི་གཟུངས་ལ་མཁས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཐ་དད་པ་དང་ཚེའི་ཚད་ཐ་དད་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྡ་སྤྲད་པའི་མཐའ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་
སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བ་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདས་པའི་བསྐལ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བསྐལ་པ་གང་དག་སངས་
རྒྱས་དང་བཅས་པ་དག་དང། བསྐལ་པ་གང་དག་ལ་སངས་རྒྱས་མེད་པ་དག་དང། བསྐལ་པ་གང་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་བྱུང་བའི་བསྐལ་པ་དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་མཐའ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་


[468B] གང་དག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དག་དང། གང་དག་རྣམ་པར་དག་པ་དག་དང། གང་དག་ཆུང་བ་དག་དང། གང་དག་ཆེར་གྱུར་པ་
དག་དང། གང་དག་ཕྲ་བ་དག་དང། གང་དག་རགས་པ་དག་དང་གང་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དག་དང་གང་དག་སྤྱིའུ་ཚུགས་པ་དག་
དང། གང་དག་མཐུན་པ་དག་དང། གང་དག་ཕྱོགས་དང། ཕྱོགས་མཚམས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང། མིག་འཕྲུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་
འདས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་མཐའ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་
རྨོངས་པ་མེད་དེ་ལག་མཐིལ་དང། སོར་མོ་ལྔ་མཐོང་བའི་ཚུལ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཏེ། བུ་མོ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅུ་དྲུག་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཐོས་ན་མོས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ། ནེམ་ནུར་མེད་ཅིང་མི་དངང། མི་སྐྲག་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་


[469A]༄༅། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལའང་མོས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་
གི་ལུས་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་
སོང་བ་ལ་མོས་སོ། །མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་ངག་གི་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་དབྱངས་སྒྲ་བརྗོད་པ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་
མེད་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་དང། དབྱངས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་བསྟན་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ལ་
མོས་སོ། །མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱིས་ལས་སུ་དུས་ཐམས་ཅད་དང། ཞིང་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང། ཆོས་
ཐམས་ཅད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མོས་སོ། །མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་འོད་ཟེར་གྱི་དྲ་བ་བཀོད་པ་ཆགས་པ་


[469B] ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ། ནེམ་ནུར་མེད་ཅིང་མི་དངང། མི་སྐྲག་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པ་ལ་མོས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་མོས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ་དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་
བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ཡོད་དོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་
དང། སྨོན་ལམ་ཡང་དག་པར་འཕགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་གཟུངས་ལ་མཁས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཐ་དད་པ་དང། ཚེའི་ཚད་ཐ་དད་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྡ་སྤྲད་པའི་མཐའ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང། སེམས་
ཅན་གྱི་ལས་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བ་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་བསྐལ་པ་ཐམས་ཅད་དེ། བསྐལ་པ་གང་དག་སངས་


[470A]༄༅། །རྒྱས་དང་བཅས་པ་དག་དང། གང་དག་སངས་རྒྱས་མེད་པ་དག་དང། བསྐལ་པ་གང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་བསྐལ་པ་དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་མཐའ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ཐ་དད་པ་དང། གང་དག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དག་དང། གང་དག་རྣམ་པར་དག་པ་དང། གང་དག་ཆུང་བ་དག་དང། གང་དག་ཆེར་
གྱུར་པ་དག་དང། གང་དག་ཕྲ་བ་དག་དང། གང་དག་རགས་པ་དག་དང། གང་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབས་ལ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དག་དང། གང་དག་སྤྱིའུ་
ཚུགས་པ་དག་དང། གང་དག་མཐུན་པ་དག་དང། གང་དག་ཕྱོགས་དང། ཕྱོགས་མཚམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། མིག་འཕྲུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་འཇུག་
པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་མ་འོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་མཐའ་ནི་མི་རྟོགས་སོ་།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ལུང་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྨོངས་པ་མེད་དེ། ལག་མཐིལ་དང། སོར་མོ་ལྔ་མཐོང་བའི་ཚུལ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཏེ། བུ་མོ་


[470B]པ་བཅུ་བདུན་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ད་
ལྟ་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཐོས་ན་མོས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་མ་མི་ཟ། ནེམ་ནུར་མེད་ཅིང་མི་དངང། མི་སྐྲག་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལའང་མོས་པ་ཡིན་ནོ་།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་
ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ལ་མོས་སོ། །ད་
ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་ངག་གི་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་དབྱངས་སྒྲ་བརྗོད་པ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་ལ་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་དང་དབྱངས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ལ་མོས་སོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་ལས་དུས་ཐམས་ཅད་དང། ཞིང་ཐམས་ཅད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[471A]༄༅། །དཔའ་ཐམས་ཅད་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་
ཕྱེ་བ༑ རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མོས་སོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་འོད་ཟེར་གྱི་དྲ་བ་བཀོད་པ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལའང་མོས་ཤིང་ཡིད་
ཆེས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ། ནེམ་ནུར་མེད་ཅིང་མི་དངང། མི་སྐྲག་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལའང་མོས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་
ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་མོས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ་དེ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་
ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ཡོད་དོ། །ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་
དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུངས་ལ་མཁས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཐ་དད་པ་དང། ཚེའི་ཚད་ཐ་དད་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་མཐའ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་


[471B] ཉན་ཐོས་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང། ལས་རྣམས་དང་
ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བ་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་མཐའ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བསྐལ་པ་ཐམས་ཅད་དེ། བསྐལ་
པ་གང་དག་གི་སངས་རྒྱས་དང་བཅས་པ་དག་དང། གང་དག་སངས་རྒྱས་མེད་པ་དག་དང། བསྐལ་པ་གང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་འབྱུང་བའི་བསྐལ་པ་དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་མཐའ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ཐ་དད་པ་དང། གང་དག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དག་དང། གང་དག་རྣམ་པར་དག་པ་དག་དང། གང་དག་ཆུང་བ་དག་དང། གང་དག་
ཆེར་གྱུར་པ་དག་དང། གང་དག་ཕྲ་བ་དག་དང། གང་དག་རགས་པ་དག་དང། གང་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དག་དང། གང་དག་
སྤྱིའུ་ཚུགས་པ་དག་དང། གང་དག་མཐུན་པ་དག་དང། གང་དག་ཕྱོགས་དང། ཕྱོགས་མཚམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། མིག་འཕྲུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་འཇུག་


[472A]༄༅། །པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་མཐའ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་ལ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྨོངས་པ་མེད་དེ་ལག་མཐིལ་དང་སོར་མོ་ལྔ་མཐོང་བའི་ཚུལ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་
ཤེས་ཏེ། བུ་མོ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་གྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ། །བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་
འདྲེས་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་སྟེ། ཐམས་ཅད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ལུས་ཚད་མེད་པ་དང། ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་
པའི་ཕྱིར་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང། ལུས་རྩི་སྨན་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་ཁོ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་དང། མི་འཇིགས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་བག་ཚ་
བ་མེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་སློབ་མ་བསམ་པ་ཅན་དང་གདམས་ངག་ཅན་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང། མཐུན་པས་སློབ་མ་མི་ཕྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་


[472B]ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་སྤོབས་པ་མྱུར་བ་དང། གླེང་བ་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་
པར་བྱེད་པ་དང། དོན་ཡོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་འཁོར་ཐམས་ཅད་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སེམས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་འབྱིན་
པ་དང། ཆོ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་ལྟ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་བརྟན་པའི་ཕྱིར་
བལྟ་བས་མི་ངོམས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་མི་འཁྲུགས་པས་གླང་པོའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་ལྟ་བ་དང། སྤྲོ་བ་ཆེ་
བས་སེང་གེ་ལྟར་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་དོན་ཡོད་པར་རྣམ་པར་འགྲོ་བ་དང། ངག་གི་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ངག་ལ་
དབང་བ་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཀུན་ནས་མིག་དང་ལྡན་པ་དང། སྤོབས་པ་མྱུར་བས་གཟུང་བར་འོས་པའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་དང། བླ་ན་མེད་པའི་
སྦྱིན་གནས་སུ་གྱུར་པའི་རྙེད་པའི་མཆོག་དང། གྲགས་པའི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་ཤིང་མཐས་གཏུགས་པས་བསོད་ནམས་ཟད་མི་


[473A]༄༅། །ཤེས་པ་དང། མཐུ་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་ལུས་དང། སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པའི་མཆོག་ཐོབ་པས་རྫི་བ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང། མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་ལ་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་ལས་མི་ལྡོག་ཅིང་འཁྲུགས་པ་མེད་ལ་བྲེལ་ཕོངས་པ་མེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པར་གྱུར་པས་ཆོས་དང། གཙུག་ལག་མང་པོ་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་མུར་ཐུག་ཅིང་མཐས་
ཀླས་པས་མཐོང་བ་དང། རིག་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང་དྲན་པ་དང། ཐོས་པ་དོན་ཡོད་པ་དང། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཤེས་
རབ་མི་འཁྲུགས་པ་དང། ཆོས་སྨྲ་ཞིང་ཉེས་པར་སྨྲ་བ་མེད་པས་གཏམ་རྒྱུན་ཆགས་པ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་བག་ཆགས་ཐམས་
ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བྱུང་བས་སློབ་དཔོན་མེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་
སྟེ༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ་སྟེ་ཐ་མ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་


[473B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་གང་དག་ལ་ཞུགས་
ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མངོན་པར་གྲུབ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བུ་མོ། སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ལ་ཞུགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་
མངོན་པར་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་འདི་ནི་སྔོན་དམ་བཅས་པ་
ལ་བརྟན་པས་མངོན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་སྔོན་སྦྱིན་པ་སྣ་ཚོགས་བསགས་པས་
མངོན་པར་གྲུབ་བོ། །ཞབས་ཀྱི་རྟིང་པ་ཡངས་ཤིང་ཞབས་བྱིན་གྱིས་མཐོ་བ་ནི་སྔོན་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཁྱད་དུ་མ་བསད་པས་གྲུབ་བོ། །སོར་མོ་རིང་བ་ནི་སྔོན་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཆོས་ཀྱིས་བསྲུང་ཤིང་བསྐྱབས་ཏེ་སྦས་པ་བྱས་པས་གྲུབ་བོ་།ཕྱག་དང། ཞབས་དྲ་བར་འབྲེལ་བ་ནི་སྔོན་གཞན་གྱི་གཡོག་འཁོར་མ་ཕྱེ་བས་གྲུབ་བོ། །ཕྱག་


[474A]༄༅། །དང། ཞབས་གཞོན་ཞིང་འཇམ་པ་ནི་སྔོན་བགོ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱིན་པས་གྲུབ་བོ། །བདུན་མཐོ་བ་ནི་སྔོན་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱིན་
པས་གྲུབ་བོ། །བྱིན་པ་རི་དྭགས་ཨེ་ནེ་ཡའི་བྱིན་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་གྲུབ་བོ། །གསང་བའི་གནས་སྤུབས་སུ་ནུབ་པ་ནི་སྔོན་གསང་བའི་
ཚིག་བསྲུང་ཤིང་འཁྲིག་པའི་ཆོས་སྤངས་པས་གྲུབ་བོ། །རོ་སྟོང་སེང་གེའི་རོ་སྟོད་ལྟ་བུ་ནི་སྔོན་དགེ་བའི་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཐར་གྱིས་སྤྱད་པས་གྲུབ་བོ། །ཐལ་གོང་རྒྱས་པ་ནི་
སྔོན་དག་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྤྱད་པས་གྲུབ་བོ། །དཔུང་མགོ་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་ནི་སྔོན་མི་འཇིག་པས་གཞན་དབུགས་ཕྱུང་བས་གྲུབ་བོ། །ཕྱག་མ་བཏུད་ཅིང་རིང་བ་ནི་སྔོན་
གཞན་གྱིས་ཅི་བྱའོ་ཅོག་བྱེད་པ་ལ་སྤྲོ་བས་གྲུབ་བོ། །སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྔོན་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ངོམས་མི་མྱོང་བར་ཡང་དག་པར་སྤྱད་པས་གྲུབ་བོ། །མགུར་
དུང་ལྟ་བུ་ནི་སྔོན་ནད་པ་རྣམས་ལ་སྨན་སྣ་ཚོགས་བྱིན་པས་གྲུབ་བོ། །འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འགྲམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པས་
གྲུབ་བོ༑ ༑ཚེམས་བཞི་བཅུར་ཚང་བ་ནི་སྔོན་སེམས་ཅན་ལ་བསམ་པ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བས་གྲུབ་བོ། །ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་ནི་སྔོན་སེམས་ཅན་མི་འདུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུམས་བྱས་


[474B] །ཚེམས་མཉམ་པ་ནི་སྔོན་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ནོར་བུ་བྱིན་པས་གྲུབ་བོ། །ཚེམས་མཆེ་བ་དཀར་བ་ནི་སྔོན་ལུས་དང་ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་བས་གྲུབ་བོ། །
ལྗགས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ནི་སྔོན་བདེན་པའི་ཚིག་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་བས་གྲུབ་བོ། །རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔོན་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པས་བརྟན་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རོ་བྲོ་བ་
བྱིན་པས་གྲུབ་བོ། །ཚངས་པའི་དབྱངས་དང། ཀ་ལ་པིངྐའི་སྒྲ་དབྱངས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔོན་སེམས་ཅན་ལ་འཇམ་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ་དང། ཚིག་བསྡམས་པ་དང། ཀུན་དགའ་བའི་
ཚིག་བསྒྲགས་པས་གྲུབ་བོ། །སྤྱན་མཐོན་མཐིང་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔོན་བྱམས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཐམས་ཅད་བསྲུངས་པས་གྲུབ་བོ་།སྤྱན་གྱི་རྫིམ་བའི་རྫིམ་ལྟ་བུ་ནི་སྔོན་བསམ་པ་སྒྱུ་
མེད་པས་གྲུབ་བོ། །དཔྲལ་བའི་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་སྤུ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ནི་སྔོན་བསྔགས་པར་འོས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པས་གྲུབ་བོ། །དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔོན་བླ་
མ་ལ་གུས་ཤིང་འདུད་པས་གྲུབ་བོ། །པགས་པ་སྲབ་པ་ནི་སྔོན་ཆོས་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་གྲུབ་བོ། །པགས་པའི་མདོག་གསེར་འདྲ་བ་ནི་སྔོན་ཡིད་དུ་
འོང་བའི་གོས་དང་མལ་སྟན་བྱིན་པས་གྲུབ་བོ། །སྤུའི་ཁུང་བུ་ནས་བ་སྤུ་རེ་རེ་སྐྱེས་པ་ནི་སྔོན་འདུ་འཛི་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་གྲུབ་བོ། །སྤུའི་རྩེ་མོ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་ནི་སྔོན་


[475A]༄༅། །མཁན་པོ་དང། སློབ་དཔོན་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་མཐུན་པར་འཛིན་པས་གྲུབ་བོ། །དབུ་སྐྲ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལྟ་བུ་ནི་
སྔོན་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་ཞིང་རྡོ་དབྱུག་དང་མཚོན་ཆ་བོར་བས་གྲུབ་བོ། །ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་ནི་སྔོན་བདག་དང། སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ལ་སྦྱོར་བས་གྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་མཐུ་བོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་ལུས་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་འདི་ནི་སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་
བྱེད་པ་དང། མཆོད་རྟེན་ཞིག་པ་བཅོས་པ་དང། གཞན་འཇིགས་པ་དག་དབུགས་ཕྱུང་བ་དང། སེམས་ཅན་མི་འདུམ་པའི་བསྡུམས་བྱས་པས་གྲུབ་པ་སྟེ། བུ་མོ། །
སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་འདི་དག་སྤྱད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མངོན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་
རྩ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཀའ་སྩལ་པ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་


[475B] །བུ་མོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བུ་མོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་འདི་ལས་བསྟན་ཏོ། །བུ་མོ། །གང་དག་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་པ་ཐོས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ད་དག་ལ་ལྟོས། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང། མཚན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ལེའུ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཤད་པ་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གཡོས་ཏེ། སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་ཀྱང་ལྷ་བརྒྱ་སྟོང་གིས་མེ་ཏོག་གི་ཆར་
རབ་ཏུ་ཕབ་སྟེ། སིལ་སྙན་ཡང་དཀྲོལ་ནས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང། མཚན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་


[476A]༄༅། །ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ལེའུ་འདི་ཐོས་ལ་ཐོས་ནས་ཀྱང་མོས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་ཏེ། འཛིན་ཅིང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
ངན་དོན་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཞིན་དུ་ལྷར་བཅས་པའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་མདུན་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་འདི་ནི་སེམས་ཅན་དམན་པ་ལ་མོས་ཤིང་ནན་ཏན་ལ་མི་གནས་པ་
རྣམས་ཀྱི་སུག་པར་མཆི་བར་མི་འགྱུར་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་སུག་པར་མཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡོངས་སུ་
དག་པར་སྤྱོད་པ་དང། ཆོས་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཆོས་འདི་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་ལ་འབབ་ཅིང་མངོན་པར་དགའ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཆེད་དུ་
བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་
བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བར་ཆོས་སྤྱོད་


[476B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ལེགས་པར་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བུ་མོ་།བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པའོ། །མཛའ་བ་བརྟན་པ་དང། བྱས་པ་གཟོ་བ་དང། བྱས་པ་
ཤེས་པ་དང། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་བཅས་པ་དང། སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང། ཉམ་ཆུང་བ་ལ་བཟོད་ཅིང་དད་དུ་ལེན་པ་དང། གཏང་བར་དཀའ་བ་ཡོངས་
སུ་གཏོང་བ་དང། ཕན་པའི་དངོས་པོ་དང། ཕན་འདོགས་པའི་བློ་དང། ངང་ཚུལ་ངན་པ་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང། ཆོས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང། ཆོས་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང་
ཆོས་འདོད་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་སྲུང་བ་དང། དབེན་པ་དང་གཅིག་པུར་དགའ་བ་དང། དགོན་པའི་གནས་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང། དགོན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡོངས་
སུ་འཇལ་བ་དང། འདུ་འཛི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང། སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང། འཁྲུལ་པ་ལ་ལྟ་བ་དང། བྱམས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་
དང། དགའ་བས་ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ལ་བསམ་གཏན་འཆའ་བ་དང། སེམས་ཅན་གཞན་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཐེག་པ་


[477A]༄༅། །ཆེན་པོའི་བསྔགས་པ་སྨྲ་བ་དང། ཁུར་བླངས་པ་ཁྱེར་བ་དང། སེམས་མི་ཞུམ་པ་དང། རུང་བའི་ཚོད་ཤེས་པ་དང། ཚོར་བ་མེད་པ་དང་
སྡིག་པ་མི་འདོད་པ་དང། ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང། འདོད་པའི་འཐོབ་པ་སྤོང་བ་དང། འཕགས་པའི་རིགས་ཚོགས་ཤེས་པ་དང། སྦྱང་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་
པ་དང། འཐབ་པ་མེད་པ་དང། རྩོད་པ་མེད་པ་དང། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང། ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང། བཟོད་པ་དང། དེས་པ་དང་རྒྱུའི་བྱེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། ལས་
ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང། དད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཐོས་པ་དང། གཏོང་བ་དང། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་
ནོར་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། བླ་མ་ལ་གུས་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་དང། བཀའ་བློ་བདེ་བ་དང། མཐུན་པར་འཛིན་པ་དང། ང་རྒྱལ་མེད་
པ་དང། འདུད་པ་དང། སེམས་དམའ་བ་དང། བདག་ལ་མི་བསྟོད་པ་དང། གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་དང། རང་གི་ཡོན་ཏན་མི་བརྗོད་པ་དང་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་
མི་སྨོད་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྡུལ་འཕྱག་པ་དང། ཞེ་སྡང་གི་ཐ་བ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང། གཏི་མུག་གི་མུན་པ་མུན་ནག་མེད་པ་དང། ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་དང། སྤྱོད་


[477B] སྤྱོད་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་དེ་དགའ་ཞིང་དད་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་མི་ཕྱེད་པ་དང། ཆོས་ལ་མོས་པ་དང། དགེ་འདུན་
ལ་སྟོན་པ་ལྟར་འཛིན་པ་དང། སྦྱིན་པ་དང། དུལ་བ་དང། སྡོམ་པ་དང། ཁྱིམ་ནས་བྱུང་བ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དང། རྙེད་པ་དང། མ་རྙེད་པ་དང་
གྲགས་པ་དང། མ་གྲགས་པ་དང། བསྟོད་པ་དང། སྨད་པ་དང། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་གཡོས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བ་དང། བྱམས་
སྡང་ལ་མཚུངས་པར་ལྟ་བ་དང། འདོར་ཏེ་གསོང་པོ་སྨྲས་པ་དང་བཞིན་འཛུམ་པ་དང། ཁྲོ་གཉེར་མེད་པ་དང། ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དང། ཁ་གསག་པ་མེད་པ་དང་
གཡོ་མེད་པ་དང། སྒྱུ་མེད་པ་དང། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང། བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་དག་པ་དང། སྦྱིན་པ་དང། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་དོན་བྱེད་པ་དང། དོན་མཐུན་པ་
དང། དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་དང། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕབ་


[478A]༄༅། །རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང། ཐབས་མཁས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པ་
དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་དང། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྲུང་བ་དང། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་
དང། བདག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང། སྲོག་མེད་པ་དང་གསོ་བ་མེད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པར་མོས་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་
མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་ཁམས་གསུམ་ལ་མི་གནས་པ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་
རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང། དབང་པོ་དང། སྟོབས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ལམ་ལ་འཇུག་པ་དང། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་
པ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པའོ། །བུ་མོ། གཞན་ཡང་ཆོས་སྤྱོད་པ་ནི་གང་ན་མིག་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རྣ་བ་
ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། སྒྲ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། སྒྲའི་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། སྣ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། དྲི་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། དྲིའི་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། ལྕེ་ལ་མི་སྤྱོད་


[478B] རོ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རོའི་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། ལུས་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རེག་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རེག་པའི་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། ཡིད་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང་
ཆོས་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ལ་མི་
སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཞི་བ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་
སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང་
གཟུགས་ཀྱི་དབེན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང་
གཟུགས་ཀྱི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་གཞི་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་གནས་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མི་སྤྱོད་
པ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་མི་


[479A]༄༅། །སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཞི་
བ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟོང་པ་ལ་མ་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་
དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབེན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང་
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྱུང་བ་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་གཞི་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མི་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པའོ། །ཁམས་
ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། འདོད་པ་དང། གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གང་སྤྱོད་པ་མེད་ཅིང་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་འདི་ནི་
ཆོས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ན་སྤྱོད་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང། གནས་པ་མེད་པ་དང་འཇུག་པ་མེད་པ་དང། གང་ན་སེམས་དང། ཡིད་


[479B] རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གང་ན་འདོད་པ་དང། འདུ་བྱེད་ལ་མི་
སྤྱོད་པ་དང། གང་ན་ཆོས་ལའང་མི་སྤྱོད་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལའང་མི་སྤྱོད་པ་དང། གང་ན་གཉིས་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། སྣ་ཚོགས་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གང་ན་འདས་པ་དང། མ་
འོངས་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གང་ན་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མི་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་ཆོས་སྤྱོད་པའོ། །གང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་རློམ་སེམས་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གང་ན་རིལ་པོ་དང། རྫས་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གང་ན་བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་
བུ་དང། གང་ཟག་དང། ཤེད་ལས་སྐྱེས་པ་དང། ཤེད་བུར་འཛིན་པ་དང། སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གང་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང། གནས་པ་ལ་མི་
སྤྱོད་པ་དང། གང་ན་ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། གང་ན་རྟག་པ་དང། ཆད་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། དབུས་
ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། བདག་དང། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གནས་དང། གནས་མེད་པའི་གནས་དང། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་


[480A]༄༅། །གནས་དང། སྟོང་པ་དང། མི་སྟོང་པའི་གནས་དང། ཤིན་ཏུ་གནས་པའི་གནས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་གནས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གཡོ་བ་
དང། མི་གནས་པ་དང། གནས་མེད་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང། བླང་བ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པ་དང། ཁས་ལེན་པ་
མེད་པ་དང། ལེན་པ་མེད་པ་དང། གང་ཆོས་འདི་ལ་ཤེས་ལ་ཤེས་པས་རློམ་སེམས་ཀྱང་མེད་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཆོས་ཤེས་
པ་ཞེས་བྱའོ། །བུ་མོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདི་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལའང་སྤྱོད་ལ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་ཕུལ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བརྒྱད་སྟོང་ནི་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་ནི་མུ་ཏིག་གི་སེ་མོ་དོ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་རི་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕུལ་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་སྨྲས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་བརྩོན་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་པ་ལགས་སོ། །དེའི་ལུང་བསྟན་པ་ནི་འདི་


[480B] བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་གནས་ནས་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པར་བལྟའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བུ་མོ་
རིན་ཆེན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བུ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཤེས་སམ། དེ་ནས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་
བུ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །འདི་ལ་ཆོས་དབྱིངས་སེམས་ཅན་ཁམས། །ཡང་དག་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་རྟོགས་ནས། །གཉིས་མེད་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་མི་
ལྡོག་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན། །གང་དག་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་དང། །ད་ལྟར་བྱུང་དང་མ་བྱོན་པ། །ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པར། །རྟོགས་པ་དེ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གང་ཡང་འདུས་བྱས་
ཁམས་རྣམས་དང། །གང་ཡང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཁམས། །དབེན་པའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པར་ནི། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་མཐའ་ཡས་པ། །དེ་ཡི་ཚད་ནི་མི་
དམིགས་པ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལྡན་པ། །ཁོང་དུ་དེ་ཆུད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཆོས་གང་དག་སྤྱོད་པར་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམས། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་དེ་
རྟོགས་པ། །གང་ཡིན་དེ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཇི་སྙེད་པ། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཡུལ་རྣམས་དང། །དེ་དག་མི་གཉིས་ཤེས་པ་ནི། །ཕྱག་རྒྱ་འདི་ཡིས་བཏབ་པ་ཡིན། །


[481A]༄༅། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གང། །ཉོན་མོངས་གང་དག་མཐའ་ཡས་པ། །རང་གིས་རྟོག་པའི་རྩ་བ་ལས། །བྱུང་བར་ཤེས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །བྱང་ཆུབ་ཞི་བར་བསྟན་པ་ཡང། །ཐ་དད་མ་ཡིན་ཀུན་མཉམ་པར། །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཕུང་པོ་ཇི་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སྟེ། །ཕུང་པོ་བྱང་
ཆུབ་མི་གཉིས་ཤིང། །སྒྱུ་མ་འདྲ་བར་མཉམ་ཤེས་ཏེ། །རྣམ་རྟོག་མེད་པ་དེ་དག་མཁས། །གང་ཡང་ཁམས་རྣམས་བཞི་པོ་དག་ནམ་མཁའ་མཚུངས་པའི་ཁམས་ཡིན་
ཏེ༑ ༑གཟུང་མེད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། །ཡང་དག་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ཡིན། །མིག་ནི་བྱང་ཆུབ་བྱང་ཆུབ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པར་གསུངས། །ཇི་ལྟར་མིག་གཞན་བྱང་
ཆུབ་སྟེ༑ ༑རྟག་ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང། །རྟག་ཏུ་སྟོང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་མཉམ། །ཚུལ་འདིར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དག་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཡིས་བཏབ་
པ་ཡིན༑ ༑སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཀུན་གྱི་སེམས། །སེམས་གཅིག་གིས་ནི་རབ་ཤེས་པ། །དེ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །སེམས་ཅན་
ཀུན་གྱི་དབང་པོ་ནི། །རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མ་ཡི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན། །ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་ཡིན། །རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་རྒྱུན་


[481B] །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་བརྗོད་ཀྱང་གོ་དེ་ཡི་བསྔགས་པ་དེ་མི་ཟད། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཟད་འགྱུར་ལ། །རླུང་ནི་ཞགས་པས་གཟུང་འགྱུར་སྲིད། །དེ་ཡི་སྤོབས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི། །
ཟད་པར་བྱ་བར་ཡོད་མི་ནུས། །གང་གིས་སེམས་ནི་མི་རྨོངས་ཤིང་།ཐོས་པའང་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་ལ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ཡི། །གཟུངས་ནི་དེ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །
ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་གྱི་འདྲེན་པ་ཡི། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་གང་བཤད་པ་།གཟུངས་ཐོབ་པས་ནི་དེ་ཐམས་ཅད། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་པས་འཛིན། །གཟུངས་ནི་ཤིན་ཏུ་བསླབས་པས་ན། །
སྔོན་གྱི་བསྐལ་པ་བྱེ་བར་ནི། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཐོས་པ་།དེ་དག་དྲིས་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་།དེ་དག་གཟུངས་ནི་འདི་འདྲ་སྟེ། །སྤོབས་པ་
དག་ཀྱང་འདི་འདྲ་ཞིང། །དེ་དག་ཡེ་ཤེས་འདི་འདྲའོ། །ཆོས་རྣམས་ཕྱག་རྒྱ་སྟོང་པ་ཉིད། །རྣམ་སྨིན་མེད་ཅིང་བསལ་མེད་པ། །སྟོང་པའི་ཕྱག་རྒྱས་གང་བཏབ་པ། །དེ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པར་བསྟན། །ནམ་མཁའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའི་ཆོས། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་འབྱུང་མེད་པར། །མཐའ་ནི་ཁོང་དུ་རབ་ཆུད་ལ། །ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཆོས་ནི་རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་
སྟེ༑ ༑རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ཆོས་མེད་དོ། །ཆོས་གང་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དག་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་འགོག་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །ནམ་མཁའ་མཉམ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །མཚན་


[482A]༄༅། །ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་དེ་འདྲ་བའི། །ཕྱག་རྒྱས་གང་བཏབ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང། །གཟུགས་དང་སྤྱོད་
ལམ་དུས་རྣམས་དང། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན། །སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ནི་མཐའ་ཡས་ཏེ། །བསོད་ནམས་རྟག་ཏུ་མི་ཟད་པ། །གལ་ཏེ་རོ་གཅིག་འགྱུར་ན་ནི། །ནམ་མཁའི་
ཁམས་ཀྱང་གང་བར་འགྱུར། །དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེ་བ་ཉིད་།སངས་རྒྱས་ཚུལ་ཁྲིམས་འབྱུང་གནས་ཏེ། །དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་མཐའ་ཡས་མེད། །ནམ་མཁའ་ཡི་ནི་དབྱིངས་
དང་འདྲ། །སེམས་ཅན་ཀུན་དང་ཉན་ཐོས་དང། །རྒྱལ་བ་རེ་རེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི། །བཅུ་དྲུག་ཆ་ཡི་རིན་མི་ཆོག་དེ་དག་བཟོད་པ་མི་ཟད་དེ། །དེ་
དག་སྐྱེ་བ་མེད་པས་བསྐྱེད། །བཟོད་པ་མི་ཟད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་དག་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་ཉིད། །ཡང་དག་བརྩོན་པ་དཔག་ཏུ་མེད། །
རྟུལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་།བརྟན་པ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་གཡེང་བ་མེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་བསྡམས། །བྱ་བ་རྣམས་ནི་ཀུན་སྟོན་
ཀྱང། །མཉམ་པར་བཞག་ལས་གཡོ་བ་མེད། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཆགས་མེད་ཐོབ། །ལྟ་བའི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་སྦྱང། །སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་རྫོགས་པར་ཐོབ། །ཕུན་སུམ་


[482B] །སངས་རྒྱས་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་དེ། །ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཐོབ། །ཐབས་ཆེན་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བསླབ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ནི་སྤྱད་པ་སྤྱོད། །སེམས་ཅན་
ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱེད་པ། །དེ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་མཐའ་ཡས་ཏེ། །སྤྱོད་པ་ཅི་འདྲ་བསམ་ཅི་འདྲ། །དེ་དག་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་མེད། །དགྲ་བཅོམ་དག་དང་རང་རྒྱལ་དང། །བདུད་དང་མུ་སྟེགས་
གཞན་ཀུན་གྱིས། །དེ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཚད་མེད་པ། །ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་བསམ་གཏན་རྫུ་འཕྲུལ་དང། །རྣམ་འཕྲུལ་འདུ་བྱེད་བཅས་པ་མིན། །དཔའ་བོ་ལྷུན་གྱིས་
གྲུབ་པར་ནི། །བྱ་བ་དེ་དག་ཀུན་ལ་འཇུག་ཚེ་དང་འཇུག་དང་འཆི་འཕོ་དང། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ནི་སྙིང་པོ་དང། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་བསྐོར་ནས། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་ཀྱང་
སྟོན༑ ༑སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྤྱན་སྔ་ན། །ཞིང་རྣམས་ཀུན་ན་སྣང་བ་ནི། །ཉི་ཟླ་ལྟ་བུར་གསལ་བ་སྟེ། །དེ་དག་ནམ་མཁའ་མཚུངས་པར་ལྡན། །ཐེག་པ་མོས་པ་ཅི་བཞིན་པར། །མྱ་
ངན་འདས་པའང་སྟོན་མོས་ཀྱི། །མི་ལྡོག་ཕྱག་རྒྱ་གང་ཡིན་པ་།ཕྱག་རྒྱ་དེ་ནི་འདོར་མ་ཡིན། །ནམ་མཁས་ཇི་ཙམ་ཁྱབ་པ་དག་།དེ་སྲིད་ཡེ་ཤེས་ཁྱབ་པར་བྱེད། །ཕྱག་རྒྱ་ལས་ནི་
མི་ལྡོག་པ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་མཁྱེན། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་བཤད་པ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་


[483A]༄༅། །སེམས་དཔའ་ལྔ་སྟོང་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་ལུང་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་
གནང་སྟེ། བུ་མོ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བསྟན་པ་འདི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ནི་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་
དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱི་སྤོབས་པ་འདི་འདྲ་བ་ལས་ནི་དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ལགས་ཏེ།།
ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་འདི་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་འདི་འདྲ་བའི་བསྟན་པ་སྟོན་པ་ནུས་པ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་
རབ་འབྱོར། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ། བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཏིང་ཐོབ་
པའོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་ཅིའི་སླད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་
ཞེས་བགྱི། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བུ་མོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐབས་


[483B] །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་སྒྲིབས་པ་མེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་མུན་པ་མུན་ནག་དང་བྲལ་བའི་ཐེག་པ་དེ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའོ། །
ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའོ། །གདོད་མ་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་འོད་གསལ་བའོ། །
བག་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་དཀར་བའོ་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཤིན་
ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་མཉམ་པར་ལེགས་པར་གནས་པའོ་།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོས་ལེགས་པར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་
ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་འགྲོ་བའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་
དུ་སྟོན་པའོ། །སྟོབས་བཅུས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་མི་ཐུལ་བའོ། །མི་འཇིགས་པ་བཞིས་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པའོ། །སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའོ་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེག་


[484A]༄༅། །པ་དེ་ནི་མཉམ་པའོ། །ཆོས་དང་མཐུན་པས་བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པས་ངེས་པར་
འཇོམས་པའོ། །བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་ཐེག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །
ཐེག་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་འཆི་བདག་གི་བདུད་དང་བྲལ་བའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་ལྷའི་བུའི་བདུད་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་འབྱོར་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའོ། །བཟོད་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་བདུད་དང། ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་བརྟན་
པ་མི་ཕྱེད་པའོ། །དྲང་པོ་མ་ཡིན་པ་དང། སྙོམས་ལས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཐེག་པ་དེ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཐེག་
པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་གདུང་བའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་ལམ་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་


[484B] ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སོ་སོ་
ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་འབྱུང་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འགྲོས་
ཀྱིས་ཐེག་པ་དེ་ནི་འོང་བ་དང། འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་གྱ་ནོམ་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་བདེ་བར་འགྲོ་བའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རླུང་གི་
ཤུགས་དང་ལྡན་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འགྲོ་བའོ་།ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བལྟར་མི་མཐོང་བས་ཐེག་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་དང། སྟོབས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ཡན་ལག་གི་ཁ་ཁྱེར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞིས་འགྲོ་བའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ལ་མཉམ་པར་ལེགས་པར་གནས་པའོ། །བར་མི་ཕྱེད་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་
བྱས་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་འོང་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་


[485A]༄༅། །འདུས་མ་བྱས་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེག་པ་མི་འདོད་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་ཅིང་ཁ་ལོ་སྒྱུར་ཏེ་
ལེགས་པར་ཁྲིད་པའོ། །སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བས་ཐེག་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་འཕགས་པའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །གཏན་པ་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་སྒོ་ཕྱེ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་རོ་
གཅིག་པའོ། །གྲགས་པ་ཕྱོགས་བཅུར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་བསྒྲགས་པའོ། །ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དེ་ནི་ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱག་བྱས་པའོ། །
བསྔགས་པ་མཐའ་ཡས་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྟོད་པའོ་།སྦྱིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཐེག་པ་དེ་
ནི་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ལ་གཏོང་བ་སྦྱིན་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་ཟིན་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་རྣམས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྦྱིན་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁོང་
ཁྲོ་བའི་སེམས་མེད་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་གནོད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་སྦྱིན་པའོ། །གོ་ཆ་བརྟན་པ་མི་འདོར་བས་ཐེག་པ་དེ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་


[485B] །སེམས་དུལ་ཞིང་ཞི་ལ་ལས་སུ་རུང་བས་ཐེག་པ་དེ་ནི་སེམས་གཡེང་བ་རྣམས་ལ་བསམ་གཏན་སྦྱན་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་ལ་སྦྱོར་བས་ཐེག་པ་དེ་ནི་
ཤེས་རབ་འཆལ་བ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་སྦྱིན་པའོ། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པས་ཐེག་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའོ། །ཐེག་པ་དེ་ནི་ཆགས་
པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དང། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་བོར་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། འདི་སྐད་ཅེས། བདག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་
པོར་ཞུགས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཚད་མ་མཆིས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་དགོད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མྱུར་དུ་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་གཅོད་པ་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི་བུ་མོ་རིན་ཆེན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བུ་མོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་གཅོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། བར་དུ་གཅོད་པ་དེ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མྱུར་དུ་ངེས་


[486A]༄༅། །པར་མི་འབྱུང་ངོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདོད་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདོད་པ་དང་
བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་ཉིད་མངོན་པར་འདོད་པ་དང། སྐྱེ་བ་ལ་གནས་ཏེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་བདོག་པ་རྣམས་
ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཉམ་པར་མི་སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྲུང་བ་དང། གནོད་སེམས་དང། ཁོང་
ཁྲོ་བ་བག་ལ་ཉལ་བར་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཞུམ་པ་དང། བརྗེད་ངས་པ་དང། ཐོས་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང། དཔྱོད་པ་མེད་པ་དང། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་
དང། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་འཕེལ་བ་དང། ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་མི་སྲུང་བ་དང། སློབ་དཔོན་ཆོས་
འཆབ་པ་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་འདོར་བ་དང། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཏོང་བ་དང། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྟོན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་
སུ་མི་བསྔོ་སྟེ། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་དུས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དང། ཐབས་མེད་པར་ལྷུང་བའི་བློ་དང། ཕྱིར་ཞིང་དཀོན་མཆོག་


[486B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གནོད་པར་སེམས་པ་དང། མ་ཐོས་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་དང། བདུད་ཀྱི་ལས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་རྒྱད་
པ་ན་པའི་གསང་ཚིག་འཛིན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མི་བྱེད་པ་དང། འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་
བར་དུ་གཅོད་པ་ཡང་དག་ཕུལ་ཡིན་ཏེ། བར་དུ་གཅོད་པ་དེ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མྱུར་དུ་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལྟར་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང། བུ་མོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོན་
ཏན་ཇི་ཙམ་བ་བར་དུ་གཅོད་པའང་དེ་ཙམ་མོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་སྐྱོན་ཇི་ཙམ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་གཅོད་པའང་དེ་ཙམ་མོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་
ཙམ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་དང། བསྔགས་པའང་དེ་ཙམ་མོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་དང། བསྔགས་པ་ཇི་ཙམ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་པའང་དེ་ཙམ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་གཅོད་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཇི་ཙམ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་
པོའི་བསྔགས་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཡང་དེ་ཙམ་མོ། །བུ་མོ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་


[487A]༄༅། །སྤང་བར་བྱའོ། །ཆོས་གང་དག་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་བསྟན་པར་བྱ། བསྒོམ་པར་བྱ། མང་དུ་བྱའོ། །
དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཞེ་ན། བུ་མོ་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་དང། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་
པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ་བསམ་པ་གཏན་པ་དང། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང་བསམ་པ་དག་པས་སེམས་རྙོག་པ་
མེད་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
མི་འདོར་བས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ལན་ལ་མི་རེ་བས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ལུས་དང་
སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བས་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སྟོབས་བཅུ་དག་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་


[487B]པ་དང། བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པས་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། བདུད་ཀྱི་ལས་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་སེམས་དཔའ་དང། ཁ་འོག་ཏུ་ལུས་འཁྲུས་པར་བྱེད་པས་ཡི་དམ་ལ་བརྟན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་
མི་འདོར་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྲུང་བས་སངས་རྒྱས་ལ་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང། ཤེས་
རབ་དང། ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐོས་པས་མི་ངོམས་པ་དང། གོང་མའི་ཁྱད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དེ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང། སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་ང་རྒྱལ་མེད་པར་ཉན་པ་དང། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ཚོགས་པ་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་མེད་པ་དང། འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དབུལ་བ་
མེད་པ་དང། བདག་ལ་དབང་བས་རང་དབང་ཡོད་དེ་བྲན་མ་ཡིན་པ་དང། བསོད་ནམས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིག་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྒྲུབས་པས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་དང། སྟོང་པ་


[488A]༄༅། །ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་མོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་སྙེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ནད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་ཟད་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱེད་
ཅིང་གནས་པ་ལུང་བསྟན་པ་སྟེ། བུ་མོ། ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན་ལྷ་དང། མིའི་སྐྱེ་དགུ་སྲོག་ཆགས་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་ཀྱང་ལྷ་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཅ་ཅོ་དང། གཞའི་སྒྲ་བྱུང་སྟེ་མེ་ཏོག་ཀྱང་གཏོར། སིལ་སྙན་
ཡང་དཀྲོལ་ནས་གང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་དང། བསྔགས་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ལེའུ་འདི་ཐོས་ལ་ཐོས་ནས་ཀྱང་མོས་པ་དང། མོས་ནས་ཀྱང་ལེན་ཅིང་འཛིན་ཏེ་
ཡང་དག་པར་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་ངེས་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་སྐད་དུ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་


[488B] མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཀྱེ་མའོ། །ཇི་ཙམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་དོན་མང་པོ་དང་ལྡན་པ། སྒྲིབས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་བགྱིད་པ། ངེས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ། བདུད་དང། ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་
ཏུ་འདུལ་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ། ཤིན་ཏུ་གདོན་མི་འཚལ་བ། ཟབ་མོ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་འདི་བསྟན་པ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བླང་བར་བགྱི། གཟུང་བར་བགྱིའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཆོས་སྨྲ་བ་གང་གིས་སུག་པར་མཆིས་པ་དང། མཛོད་དུ་ཆུད་པ་དང། གླེགས་
བམ་དུ་མཆིས་པར་འགྱུར་བ་དང། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མོས་པ་དང་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་
སུག་ལས་བགྱིའོ། །གང་སེམས་སྡང་བས་སྐབས་ཚོལ་བ་དེ་དག་ཅི་ནས་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ལ་འཚེ་བར་མི་འགྱུར་བར་ཤིན་ཏུ་ཚར་དགུམ་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང། མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གནང་སྟེ། གྲོགས་པོ་དག་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་


[489A]༄༅། །ཕྱིར་དམ་བཅས་པར་གྱུར་པ་ནི་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །གྲོགས་པོ་དག་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་
སྩལ་པ༑ ཀུན་དགའ་བོ། བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་དྲིས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཟུངས་ཤིག་ཆོངས་ཤིག་ལྷོགས་ཤིག་གཞན་ལའང་རྒྱ་ཆེར་
རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིག་ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ལ་མོས་པ། དམིགས་པ་ལ་གནས་པའི་བཟོད་པས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་གང་ཡང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་ཞུགས་ཏེ། གཞན་དག་ལའང་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང། སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་དང། གང་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ན། དེ་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་ཏེ། འདི་
ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཆེས་མྱུར་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།


[489B] བདག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཟུང་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས་འདི་ཅི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བདེན་པ་དང། ཆོས་དང། དོན་དང། འདུལ་བ་ལ་མཁས་པས་སྒོའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བར་ཟུངས་ཤིག་
ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང། མཚན་
རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་མཐའ་དག་ཅེས་བྱ་བ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་བསྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་
མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ་དང། འདུལ་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བུ་མོ་རིན་ཆེན་གྱིས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཟུངས་ཤིག་ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ལེའུ་འདི་བཟུང་ཞིང་གཞན་
དག་ལའང་བཤད་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པས་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
འདས་པ་དང། མ་བྱོན་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་འདིར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་


[490A]༄༅། །དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། བུ་མོ་རིན་ཆེན་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་
པ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །འཕགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང། དཱ་ན་ཤཱི་ལ་
དང། ཞུས་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།
