
[1B] །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སཱ་ག་ར་མ་ཏི་པ་རི་པྲྀཙྪ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ་
བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་
པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་
ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་


[2A] །འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ། རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས། བསོད་ནམས་ཆེན་པོའི་རྒྱན་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ། སྤྱོད་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མངོན་པར་གྲུབ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་གནས་བསྟན་
པ་མཐའ་ཡས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། ཆགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡེ་
ཤེས་ལ་འཇུག་པ། དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ། དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་དང། རྟོགས་པས་འཇུག་པ། ཀུན་ནས་མ་སྨད་པ་


[2B]འཇུག་པ། བསྐལ་པ་མུ་མེད་པར་མངོན་པར་བསྟོད་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་
ཚོགས་ཐམས་ཅད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་བཞུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚོགས་ནི། མངའ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་དུལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཚོགས་ནི། མངའ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་དབང་
ནི༑ བརྙེས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། ལེགས་པར་མཁྱེན། དབང་པོའི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། བརྙེས། བག་
ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ལ་ནི། མཁས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། རྒྱུན་མ་ཆད་ཅིང། དགེ་
སློང་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆང་ཤེས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་


[3A]༄༅། །ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ལ་བརྩོན་པ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲས་
ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་གནས་པ། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱུང་བ། སྤྱོད་ལམ་མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སྦྱིན་གནས་ཆེན་པོར་གྱུར་
པ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ། དབང་བསྐུར་བ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་
ཞུགས་པ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྩེན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུངས་
མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོ་


[3B]སུ་ཐོབ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ངེས་པར་བྱུང་བ་བཀོད་པའི་རྒྱན་གྱི་ལྷག་པའི་བསམ་
པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཚད་མེད། གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མཚུངས་པ་མེད། གཞལ་དུ་མེད། དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་མཛོད་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྤོབས་
པ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམིགས་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་བརྩོན་འགྲུས་གོང་ན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
བློ་གྲོས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆགས་པ་མེད་པའི་མི་འཇིགས་པ་བརྩེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དོན་ངེས་པར་བརྟགས་ཏེ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད། གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་


[4A]༄༅། །མི་ཁྱབ། མཚུངས་པ་མེད། གཞལ་དུ་མེད། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་
འཇུག་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སྒོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བཀོད་པ་ལ་དམིགས་པ། སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་གནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་གཟུངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒོར་འཇུག་པ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་རྣམ་པར་གདོན་
མི་ཟ་བ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འབབ་པས་འཇུག་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟོན་པ། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་
ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདྲེས་པ་མེད་དེ་ཚུལ་གཅིག་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་འཇུག་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་དང། དབང་པོའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་
པ་སྟོན་པ། སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་དང། བདུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇོམས་པ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འབབ་ཅིང་འཇུག་
པ༑ ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བ། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ། ཀུན་ཏུ་བསྔོ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཤེས་པ་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་


[4B] ཆགས་པ་མེད་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སྒོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་སྟོན་པ། མི་རྟོག་ཅིང་རྣམ་པར་
མི་རྟོག་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ། བསོད་ནམས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་གསོག་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་
གསུང་དང། ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་པ། དྲན་པ་དང། བློ་གྲོས་དང། རྟོགས་པ་དང། མོས་པ་དང། ཤེས་རབ་མི་ཟད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་
འདུལ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་དབེན་པར་ཤེས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་དབང་བསྐུར་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་
བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གསུང་ངོ། །སྟོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་འཆད་དོ། །འཛིན་དུ་འཇུག་གོ་ཀློག་ཏུ་འཇུག་གོ་ཤེས་པར་མཛད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་མཛད་དོ། །རབ་ཏུ་ཤེས་པར་མཛད་
དོ༑ ༑རབ་ཏུ་འགོད་དོ། །རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ་།གསལ་བར་མཛད་དོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་


[5A]༄༅། །གར་ངེས་པ་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལྟ་བུ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་
སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོག་ཏུ་སའི་སྟེང་ནས་བཟུང་བ་ཡན་ཆད་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་གཞི་ལ་ཐུག་པའི་བར་ཆུ་ས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་རྒྱ་
མཚོ་གཅིག་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྣང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྲེག་པའི་བསྐལ་པ་འདས་ནས་ཆགས་པ་འབྱུང་བའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་
ཐམས་ཅད་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་འཁོར་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་
ཅད་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ལྟ་བུར་གནས་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་
རྡལ་དང། ལྗོངས་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་རྣམས་ལའང་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་ངོ། །ཛམྦུའི་གླིང་རྣམས་དང། གླིང་བཞི་པ་ཆེན་པོ་
རྣམས་དང། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང། རི་རབ་རྣམས་དང། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལའང་སྔོན་ཇི་ལྟར་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་ཅིའང་མེད་པར་


[5B] །ཆུའི་ཕུང་པོ་དེ་ལས་ཀྱང་པདྨ་ཆུ་བ་ནི། བཻ་ཌཱུརྱ། སྡོང་བུ་ནི། ཨནྡ་རྡོའི་སྙིང་པོ་ལས་གྲུབ་པ། མུ་ཏིག་གི་དྲ་བས་ནི། ཁེབས་པར་སྙིང་པོ་།སྙིང་པོ་ནི་
རྡོའི་སྙིང་པོ་ལས་གྲུབ་པ། མུ་ཏིག་གི་དྲ་བས་ནི། ཁེབས་པར་བྱས་པ། འདབ་མ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་དང་ནི་ལྡན་པ། ཚད་ནི། རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་ཁྱོན་ཙམ་ཡོད་པ་
བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་རིན་པོ་ཆེའི་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་གཞི་ལས་ཐལ་ནས་ཤིང་ཏ་ལ་སྲིད་དུ་འཕགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་
འཁོར་དེའང་དེའི་ཚེ་པདྨ་ལ་འཁོད་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་ངོ། །པདྨ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་འོད་གང་དག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་སྣང་བ་ཆེན་པོས་
ཁྱབ་པར་གྱུར་པའི་འོད་དེ་ལྟ་བུ་དག་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་ཇི་ལྟར་སྔ་ལྟས་འདི་དག་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མའོ་འདི་ནི་
ཆོས་བསྟན་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དེ་མཐོང་ནས་པདྨའི་
སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་པདྨའི་སྙིང་པོ་ལ་བཙུགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་


[6A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཆབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཏམས་
པའི་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ལྟ་བུར་ཀུན་ཏུ་གདའ་བ་དང། པདྨ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་འདི་སྙེད་ཅིག་མངོན་པར་བྱུང་བ་འདི་དག་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྔོན་མ་མཐོང་མ་ཐོས་
པའི་ཆོ་འཕྲུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཀུན་ཏུ་གདའ་བ་འདི་དག་སུའི་སྔ་ལྟས་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྱམས་པ། འོག་གི་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་
རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཀོད་པས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོའི་མཆོག་མངའ་བའི་བློས་རྣམ་པར་རོལ་པ་མངོན་པར་འཕགས་པའི་མངོན་པར་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་
བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་པ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་


[6B]ཅིག་ཏུ་ང་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང། ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལས་གཏམ་གྱི་རྒྱུད་འགའ་ཞིག་
དྲི་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་འོང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི། དེའི་སྔ་ལྟས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅི་ལགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཐག་རིང་པོ་དེ་སྲིད་ཅིག་ན་མཆིས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཉན་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། ཁྱོད་ཇི་ལྟར་ངའི་མདུན་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཉན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མྪོའང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་འདུག་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་འདི་ཉན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ང་དང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་འདི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཀྱང་ང་དང་
ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་འདི་མཐོང་ངོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཀྱེ་མའོ་ཅི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐག་རིང་པོ་དེ་སྲིད་ན་མཆིས་ཀྱང་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་ཤིང་རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་


[7A]༄༅། །མཆིས་པ་ནི། ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་ཐོས་
ནས་སུ་ཞིག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མི་བསྐྱེད། གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་ཉི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་དག་གིས་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཏེ་མདུན་དུ་བདར་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱ་མཚོའི་མཆོག་མངའ་བའི་བློས་རྣམ་པར་རོལ་པ་མངོན་པར་འཕགས་
པའི་མངོན་པར་མཁྱེན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་གསོལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་གནང་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་རོལ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་དང། མངོན་པར་
འདུ་བྱ་བ་མེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང། སེམས་གཅིག་གིས་ཐོབ་པའི་དྲན་པས་མིག་ཕྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
བཀོད་པས་བརྒྱན་པ་དེ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་ཕྱིན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་གཞི་ལས་ཐལ་ནས་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་


[7B]ཏུ་སྣང་ངོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་པདྨའི་སྙིང་པོ་རྣམས་ལའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་འཁོད་
པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་ངོ། །འོག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པ་དག་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་
ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་ཕྱི་བཞིན་དུ་འབྲང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་པདྨ་ལ་འཁོད་པ་དག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པས་མཛེས་ཏེ། ལྷམ་མེ། ལྷན་ནེ། ལྷང་ངེའོ། །དེ་ནས་ཐམས་
ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ་དགའ་བ་དང་དད་པ་དང། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་ཕྱག་བཙལ་ཏོ། །དེ་ནས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཀོད་པས་བརྒྱན་པ་ན་ཡོད་པའི་མེ་ཏོག་
མྱ་ངན་མེད་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བ། མཐོང་ན་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདབ་མ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་དང་ལྡན་པ། ཚད་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་ཁྱོན་ཙམ་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་


[8A]༄༅། །ལ་མཆོད་པར་འོས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པས་རྣམ་པར་དག་པ། སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ། རྣམ་པར་བཀྲ་བ། མིག་ཏུ་སྡུག་པ་
འཁོར་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ། ཀུན་ནས་འོད་དང་ལྡན་པ། ཀུན་ནས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དྲི་དང་ལྡན་པའི་མེ་ཏོག་དེ་འདྲ་བ་དག་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཕབ་སྟེ་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དེས་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་སུ་མི་བདུན་གྱི་འཕང་ཙམ་གྱི་མེ་ཏོག་དགྲམ་པ་
བཀྲམ་པར་གྱུར་ཏོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་ཞེས་བྱ་བའི་སིལ་སྙན་ཡང་བསྒྲགས་ཏེ། སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་དེས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་བསམ་གཏན་
ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་བདག་བདེ་བས་ཚིམ་པར་ཤེས་སོ་།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་
པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འདུག་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱ་མཚོའི་མཆོག་མངའ་བའི་བློས་རྣམ་པར་རོལ་པ་མངོན་པར་འཕགས་


[8B]ངམ། ཉམ་ང་བ་ཉུང་ངམ། བསྐྱོད་པ་ཡང་ངམ། སྟོབས་དང་བདེ་བར་རེག་པ་ལ་གནས་སམ་ཞེས་སྙུན་གསོལ་ཏོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་སླར་རང་རང་གི་སྟན་ལ་
འཁོད་དོ། །དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ཚངས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མྱ་ངན་མེད་པའི་གླིང་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ན་གནས་པ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་འདུག་
པས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ལྟ་བུའང་མཐོང། པདྨ་རྣམ་པར་བཀྲ་བ། བལྟ་ན་སྡུག་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་
ཕྲག་སྟོང་མངོན་པར་བྱུང་བའང་མཐོང། རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་བའང་མཐོང་སྟེ་མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྲེག་
པའི་བསྐལ་པ་ནི། མ་བྱུང་ན། ཆུས་འཇིག་པ་འདི་བྱུང་སྟེ། འདི་ལྟ་བུའི་ཆོ་འཕྲུལ་འདི་དག་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་སོང་སྟེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས་ཞེས་ཞུའོ་སྙམ་མོ་།དེ་ནས་ཚངས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་པ་


[9A]༄༅། །ཆངས་པ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ་མདུན་དུ་བདར་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། རིན་པོ་
ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སྟོང་གི་བར་སྣང་ལ་འདུག་སྟེ་ལུས་བཏུད་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཕྱག་བཙལ་ཏོ། །དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚངས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ཅི་ལགས། གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཆབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཏམས་པའི་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ལྟ་བུར་ཀུན་ཏུ་གདའ་བ་དང། པདྨ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་འདི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་བ་འདི་དང། དེ་
དག་ལའང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་མཆིས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཀུན་ཏུ་གདའ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང་
གྲོང་རྡལ་དང། ལྗོངས་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་རྣམས་ལའང་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པར་ཀུན་ཏུ་གདའ་བ་དང། ཛམྦུའི་གླིང་རྣམས་དང། གླིང་བཞི་པ་ཆེན་པོ་
རྣམས་དང། རྒྱ་མཚོ་རྣམས་དང། རི་རབ་རྣམས་དང། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལའང་སྔོན་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པ་ཅིའང་མ་མཆིས་པར་དེ་ཁོ་


[9B] འདི་སུའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་གྱུར་སྙམ་དུ་བདག་ངོ་མཚར་ཆེར་གྱུར་ན་འདི་སུའི་སྔ་ལྟས་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་
པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚངས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཚངས་པ། འདི་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་
མངའ་བའི་བློས་རྣམ་པར་རོལ་པ་མངོན་པར་འཕགས་པའི་མངོན་པར་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
བཀོད་པས་བརྒྱན་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ང་
ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང། འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་གཏམ་གྱི་རྒྱུད་འགའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་དྲི་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
མི་མཇེད་འདིར་འོང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་བར་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ནི། དེའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའི་
བྱིན་གྱི་རླབས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་དུང་དུའང་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འཆང་ངམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཚངས་པ་


[10A]༄༅། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤོབས་པ་ནི། རྒྱུན་ཆད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པ་མཐང་
བ་དེའི་ཚེ་ནའང་ང་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པའི་གཏམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ་
ཚངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི། དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་འདི་ལྟ་བུ་འདི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཚངས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་པདྨ་དཔག་ཚད་བཅུའི་ཁྱོན་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་དཀྱིལ་
ན་པདྨའི་སྙིང་པོ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་སེངྒེའི་ཁྲི་འཕང་དུ་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་ཙམ་པ་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་མང་པོས་ཕྱག་བྱས་པ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཚངས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེངྒེའི་ཁྲི་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཏུ་འདུག་པ། ལུས་མཚན་
དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ་འདུག་སྟེ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་འདུག་


[10B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོས་ཕྱག་བྱས་པ་མཐོང་ངམ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཚངས་པ། འདི་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི། དེའི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་ནས་ཚངས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཕྱག་བཙལ་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཐོབ་
པར་གྱུར་ཅིག་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་མིང་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཀྱང་
སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདིའི་མིང་ཐོས་ཤིང་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་མཐོང་བས་བདག་གིས་ཀྱང་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
འདི་ཡུན་ཇི་སྲིད་གཅིག་ཏུ་འཆད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཚངས་པ། ཇི་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་གནས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཆང་བ་དང། ཀློག་པ་དང། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང། རྒྱས་པར་བྱེད་ཀྱི་བར་དུའོ། །


[11A]༄༅། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚངས་པ་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི། འདིའི་ནང་དུ་འདུས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འཁོར་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བ་དང། ཚངས་པ་སྙིང་
རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་པ་འདུན་པར་བྱ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བརྒྱན་པར་བྱ་བ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང། སྤོབས་པའི་སྟོབས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་པདྨ་དང་
ལྷན་ཅིག། སེངྒེའི་ཁྲི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་ན་འདུག་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཁྲག་ཁྲིག་སངས་རྒྱས་ཞིང་
རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་འདས་པའི་འོག་ལོགས་ན། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་རབ་མཛེས་པ་།དེ་ན་འདྲེན་པའི་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོས་
བློ་ཐུགས་མཚུངས་པ་མེད་བཞུགས་ཏེ། །དེར་ནི་བདག་གིས་ཐུབ་པའི་ཆོས་ཐོས་གྱུར་ཏེ་ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་བཟུང། །བདག་ནི་སྟོབས་བཅུ་ལྡན་ལ་བལྟ་བར་བགྱི་དང་དེ་
བཞིན་ཕྱག་བགྱི་དང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱུ་མཆོག་འདི་རྣམས་ཕན་ཚུན་དྲི་སླད་འདིར་མཆིས་ཏེ། །སྐྱོབ་ལ་ཕྱག་བགྱི་བས་ནི་ཆོས་རྒྱལ་མཚུངས་མེད་ཁྱོད་ལ་འདིར་


[11B] །སངས་རྒྱས་མཆད་པ་གང་ལགས་རྒྱ་ཆེན་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པས་མཆོད་པ་འཚལ། །གང་གིས་གཟུགས་ལ་གཟུགས་སུ་མ་རྟོག་ཚོར་བ་འདུས་བགྱིས་མ་ལགས་ཤིང། །རྣམ་
པར་ཤེས་པའང་ཚོར་གསུམ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་སྟེ་།གང་ཞིག་འདྲེན་ལ་མཚན་དུ་མ་ལགས་སྐྱེས་དང་རིགས་སུ་མ་ལགས་རྟོགས། །མིག་ལྡན་དེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་
དྲི་མེད་ཡང་དག་དོན་དུ་མཐོང། །བདག་གམ་བདག་མེད་ཅེས་བྱའི་མཐའ་དེ་གཉི་ག་མི་ལེན་མི་འདོར་ཏེ། །ནང་དུ་གྱུར་པ་ཞི་ཞིང་ཐུགས་ཀྱང་ཞི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་རྒྱུ་མི་མངའ། །མི་རྟོག་རྣམ་མི་
རྟོག་ཅིང་རྟོག་བྲལ་ཐུབ་པའི་ཐུགས་ནི་ནམ་མཁའ་འདྲ། །དེས་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་བདེ་གཤེགས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གསལ་མཛད་རྣམས་ལ་མཆོད། །གང་བློ་སྦྱིན་པ་རྣམས་ལ་འདི་ནི་
སྒྱུ་མ་ལེན་པ་སྟོང་པ་ཉིད། །གཡོ་བ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནོར་རྣམས་དེ་དག་རེ་བ་མེད་པར་གཏོང། །བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་ངེས་ཀྱི་ལྟ་བར་ངེས་མིན་སྤྲོས་ལ་གནས་མ་ཡིན། །གང་བློ་སེམས་
ཅན་ཉེས་པ་མཐར་འབྱིན་དེ་ནི་སྦྱིན་བདག་སེར་སྣ་མེད། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་ཞི་བས་ཞི་སྟེ་ངག་མེད་ཡིད་མེད་ལུས་གདུང་མེད། །གདུང་བ་མེད་པས་བཅིང་བ་རྒྱ་ཆེན་བྲལ་ཏེ་དེས་པ་དབང་པོ་
ཞི༑ ༑བདག་མེད་ཤེས་པར་གནས་ནས་བྱང་ཆུབ་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་དེ་མི་འདོར། །ཁྲིམས་གནས་བློ་ལྡན་ཁྲིམས་འཆལ་མཐར་བྱེད་འདོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་མེད། །ཆོས་རྣམས་


[12A]༄༅། །སྐད་ཅིག་པར་ནི་རྟོགས་པར་ཤེས་བྱ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་འདི་དག་སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་མཐོང། །གང་ཞིག་
ལུས་ནི་དུམ་བུ་དུམ་བུར་བཅད་ཀྱང་ཡིད་ནི་ཁྲོ་མི་འགྱུར། །གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་བརྟུལ་ཞུགས་གནས་པའི་བློ་ལྡན་མཁས་དེ་བཟོད་པ་སྨྲ་།གང་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཆུ་ཟླ་ཆུ་བུར་མཉམ་
ཞིང་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ། །རྟོགས་ནས་མི་མིན་སྲོག་མ་ཡིན་ཞིང་ཤེད་བུ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་མཐོང། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་སེམས་ཅན་ཚོགས་མི་དམིགས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་གཞན་དོན་བརྩོན།།
ཚུལ་འདིར་གང་ཞིག་སྐྲག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཐ་མར་ཕྱིན། །གང་གིས་སེམས་ནི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་མིན་ལ། །སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སེམས་
ཀྱི་སྤྱོད་པ་དུས་གསུམ་གྱུར་པའང་ཤེས་པ་དང། །གང་སེམས་སྤྱོད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡི་བདུད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཐོབ་བསམ་གཏན་དང་ནི་མངོན་པར་
ཤེས་ལ་བློ་གྲོས་གནས། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསུང་ཀུན་ཉན་ཅིང་དེ་བཞིན་འཛིན་བྱེད་པ། །བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྨྲས་ཀྱང་སྤོབས་པ་རྒྱུན་ཆད་མི་འགྱུར་
ཏེ་[?] ༑སངས་རྒྱས་ཆོས་རྟོགས་སེམས་ཅན་མི་ལྟུང་དེ་ནི་གང་དུའང་གནས་མེད་པ། །བཅོམ་ལྡན་ཐུབ་ཉིད་མཁྱེན་གཏེར་ཤེས་རབ་ལྡན་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་དཔའ། །གང་


[12B]།གང་ཞིག་སེམས་ཅན་སྤྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན་མི་གནས་གཡོ་བ་མི་མངའ་ཞིང། །ཡོན་ཏན་ཀུན་མཐར་གང་ཕྱིན་ཡོན་
ཏན་རྣམས་ལ་རློམ་སེམས་མི་མངའ་བ། །ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཤཱཀྱ་སངས་རྒྱས་ཁྱུ་མཆོག་དེ་ལ་མགོ་བོས་ཐུག་འོད་ཟེར་རྣམ་དག་ཉི་མས་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་འོད་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན།།
མེ་ལྕེ་རྩེ་ཐོན་བསྐལ་མཐའི་མེ་ཡིས་ས་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སྲེག་།རི་མཆོག་རི་རབ་ཀྱིས་ནི་ས་ལ་ཡོད་པའི་རི་ཀུན་ཟིལ་གྱིས་མནན་།ཤཱཀྱ་ཁྱུ་མཆོག་སྤུ་འདིས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་
འོད་གཞན་ཟིལ་དུ་བརླག་ཞིང་བརྒྱ་དག་ནས་ལྷགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱུ་མཆོག་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་དག་གཙོ་བོ་ཁྱོད་ཀྱི་མདོག་དང་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ནི་ཚིམ་པར་གྱུར། །གང་
དག་སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟར་བཏབ་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་གྱིས་མཐུན་པར་མཐོང་།བདག་ཅག་གང་ནས་མ་འོངས་རང་གི་ཞིང་ཉིད་ན་ནི་འདུག་པར་ཤེས། །ཇི་ལྟར་གང་གིས་རང་རིག་དེ་ལྟར་ཁྱོད་
ཀྱི་གསུང་ནི་ཤིན་ཏུ་འཇུག་སྲིད་པ་གསུམ་ན་སྐད་རྣམས་ཇི་སྙེད་ཅི་མཆིས་དེ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་རྡུལ་གྱི་རྡུལ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་བགྲང་ནུས་སྲིད། །
ཐུབ་པའི་གསུང་དབྱངས་ཚད་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲ་འདི་བགྲང་བར་ནུས་མ་ལགས། །ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཐའ་མ་བགྲང་བར་མི་ནུས་ཏེ། །འཁོར་བའི་སྔོན་གྱི་


[13A]༄༅། །མཐའ་མ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བགྲང་མི་ནུས། །ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་འཁོར་བའི་མཐའ་ནི་མི་ཡིས་བགྲང་བར་ནུས་ཀྱང་སྲིད། །སངས་རྒྱས་མཁྱེན་དང་ཏིང་
འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡུལ་ནི་གང་དུའང་ཤེས་མི་ནུས། །གཞལ་ཡས་བསྐལ་པར་གང་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་སླ་བ་མ་ལགས་པ། །ཁྱུ་མཆོག་དཔག་ཡས་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་
འདྲེན་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐྱེ་བོ་གང་དག་ཤེས་དང་མོས་པས་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་རྗེས་རྟོགས་པ། །དེ་དག་གིས་ནི་བློ་གྲོས་བསམ་ཡས་རྨད་བྱུང་ཀུན་ལྷག་འདྲེན་པ་མཐོང།།
དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་ནས་བར་སྣང་དེ་ལས་བབས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་
སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཞུས་ནས་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐབས་ཕྱེ་
ན༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་


[13B]འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང། དྲིས་པ་དེ་དང་དེ་ངས་ལུང་བསྟན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་
སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་
ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞེས་བདག་གིས་ཐོས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་
དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པ་དང། ཅིའི་སླད་དུ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ལེགས་པར་
བཤད་དུ་གསོལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོར་འཇུག་པ་གང་ཐོས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་འཐོབ་ཅིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལེགས་པར་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་


[14A]༄༅། །ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་
པ༑ ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཀྱེ་མ་དྲི་བ་འདི་བཟང་ཞིང་དཔྱོད་པ་དེ་ཚུལ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུ། ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པ་དང། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་ངས་བཤད་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ། ཞེས་གསོལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བས་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ། ངེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། ཚོགས་བསགས་པ། དབང་པོ་རྣོ་བ། དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། རྒྱུའི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མཉེས་པར་བྱེད། བསྟི་


[14B] བླ་མར་བྱེད། རིམ་གྲོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐོང་ཞིང་གསུང་སྙན་པ་ཐོས་ཏེ། འཁོར་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་མཐོང་ཞིང་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཁྱེན་པའང་ཐོས་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལམ། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལམ། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་
སེམས་ཅན་འདུལ་བ་མཛད་པའང་མཐོང་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བརྩོན་འགྲུས་
བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྗེད་པ་མེད་པས་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་སེམས་
ཡོངས་སུ་དག་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རིགས་འཕགས་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ནོར་བུ་མཁན་མཁས་པའི་ལག་ཏུ་
སོན་པ༑ ཇི་ཙམ་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དང་མཐིང་བུ་དང་བྲལ་བ་དང། སྐྱོན་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ན། སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་
ལ་མཁས་པ་རྣམས་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་འཕགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་བསྐྱེད་


[15A]༄༅། །ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ཙམ་ན་མཐིང་བུ་དང་བྲལ་ཞིང་རློམ་སེམས་ཀྱི་མཐིང་
བུ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱ་བ་དང་ཐོས་པ་ལ་མཁས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱ་བས་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འདུ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
འྡིའང་འཐོབ་བོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རིགས་འཕགས་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དགུ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པར་འབྱུང་སྟེ། དགུ་གང་
ཞེ་ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། གསེར་གྱི་རིགས་དང། དངུལ་གྱི་རིགས་དང་ཤེལ་གྱི་རིགས་དང། བཻ་ཌཱུརྱའི་རིགས་དང། རྡོའི་སྙིང་པོའི་རིགས་དང། སྤུག་གི་རིགས་དང། མུ་ཏིག་དམར་
པོའི་རིགས་དང། ཀེ་ས་རའི་རིགས་དང། དཔལ་གྱི་སྙིང་པོའི་རིགས་དང། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དགུ་པོ་འདི་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་དྲི་མ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པའི་
འོད་ཅེས་བྱ་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་རིགས་དེ་ལས་དེ་རིན་ཐང་མེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེར་འགྱུར་ཏེ། དེ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་འགྱུར་


[15B] དེ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་འོད་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི། དེ་མ་ཡིན་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་འོད་མོག་མོག་པོར་བྱེད་
དོ༑ ༑བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་དེའང་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དགུ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པར་བྱུང་སྟེ། དགུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དགེ་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང། དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་
རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་རིན་
པོ་ཆེའི་རིགས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དགུ་པོ་འདི་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་བཅུ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ལྷག་པའི་
བསམ་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ན། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལའང་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་གང་གི་ཚེ་སྦྱང་བཟོད་


[16A]༄༅། །ཅིང་གནོད་པ་བཟོད་ལ། ཕུག་ནས་ཀྱང་ཉེས་པར་མ་གྱུར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་བྱས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་
པ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དེའང་གང་གི་ཚེ་སྦྱང་བཟོད་ཅིང་གནོད་པ་བཟོད་ལ་
ཕུག་ནས་ཀྱང་ཉེས་པར་མ་གྱུར་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་སྦྱང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡོམ་པ་གསུམ་གྱིས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་
དག་པ་དང། བྱམས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་ཤིང་དང་བ་དང། སྙིང་རྗེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་
པ་ལ་བརྩོན་པ་དང། དགའ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཚེ་ཞིང་
རྟག་ཏུ་སེམས་དྲང་བ་དང། གཡོ་དང་སྒྱུ་མེད་པས་ཕན་པའི་དངོས་པོ་བསམ་པར་གྱུར་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བརྩམ་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྦྱོར་བ་དང། ཅང་


[16B]དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང། དགང་སླ་བས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་ཆོ་ག་
དང་ལྡན་པ་དང། གསོ་བ་སླབས་འཕགས་པའི་རིགས་ཆོག་ཤེས་པ་དང། བླ་མ་དང་སྦྱིན་གནས་རྣམས་ལ་འདུད་ཅིང་རབ་ཏུ་འདུད་པ་དང། ང་རྒྱལ་མེད་པས་ཁེངས་པ་དང་རྩོད་པ་
རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང། སེམས་ངེས་པར་སེམས་པས་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང། རྙོག་པ་མེད་པས་སེམས་གསལ་བ་དང། བདག་ལ་མི་བསྟོད་པས་བདག་ཤེས་
པ་ལ་འཇུག་པ་དང། གཞན་ལ་མི་སྨོད་པས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་སྲུང་པ་དང། སྨན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ལ་གུས་པ་དང། དེའི་དོན་སོ་སོར་མྱོང་བས་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། དེ་
ལ་གཞོལ་འབབ་པས་ཆོས་འདོད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པས་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་སྤང་བས་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། རྟག་ཏུ་
ངོ་ཚ་ཤེས་པས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་
དྲང་བས་སྤྱོད་ལམ་སྤས་པ་དང། ཁེངས་པ་མེད་པས་མཉེན་པ་དང། ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་རྒོད་པ་དང་བྲལ་བ་དང། བློ་བརྟན་པས་སྙོམ་ལས་མེད་པ་དང། རབ་ཏུ་མི་གཡོ་


[17A]༄༅། །བས་སེམས་རི་དང་མཚུངས་པ་དང། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་བྲལ་བས་སེམས་དང་མཚུངས་པ་དང། བསམ་པ་དག་པས་སེམས་ཆུ་དང་མཚུངས་པ་
དང། རློམ་སེམས་མེད་པས་སེམས་མེ་དང་མཚུངས་པ་དང། གནས་མེད་པས་སེམས་རླུང་དང་མཚུངས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པས་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཁྲུགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་གཞོལ་བ་དང། ལུས་དཔེན་པའི་ཕྱིར་དགོན་པ་ལ་དགའ་བ་དང། སེམས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སྤྱོད་
པ་དང། དེ་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚིག་བདེན་པ་དང། ཁ་འོག་ཏུ་ལུས་འཁྲུས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པས་མི་རྫི་
བའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་
ལྷོད་པ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བར་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐྱོན་མེད་པ་དང། གཅིག་ཏུ་དཀར་པོ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐུན་ཚགས་མ་ཡིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ཡན་ལག་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་དང་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་འོད་ཟེར་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང། རྣ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལ་ཐོགས་


[17B] སྣ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་དྲི་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང། ལྕེ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང། ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རེག་བྱ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་
པ་དང། ཡིད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མི་སྡུག་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་
གདུང་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། བྱམས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་གི་གདུང་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་གཏི་མུག་གི་གདུང་
བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། དབང་པོ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། སྟོབས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་ཡང་དག་པར་བསལ་བ་ཡིན། འབྱུང་བར་བྱ་བའི་
ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་བསལ་བ་ཡིན། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། འཇིགས་པ་དང། ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བ་
ཡིན༑ ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སེར་སྣ་མེད་པ་ཡིན། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ལ་ཀུན་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་པ་ཡིན། ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསམ་པ་ཡིན་
དབང་པོ་སྤས་པའི་ཕྱིར་ནང་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན། སྐྱོན་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བས་སྐྲག་པ་ཡིན། དགེ་བའི་རྩ་


[18A]༄༅། །པ་གསོག་པས་མི་ངོམས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཡིན། ཆུ་བོ་བཞི་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་གྲུ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྤྱོར་བ་ཡིན། ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་
བའི་ཕྱིར་སྟེགས་དང་ཟམ་པ་ཤིན་ཏུ་བཅས་པ་ཡིན། ཐང་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་འདམ་དང་འོབས་ལས་བརྒལ་བ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚོ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གི་ཚེ་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་དེ་དག་གིས་དག་པ་དང། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སྦྱིན་པ་འཕགས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་སྦྱོང་བའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ལུས་དང་ངག་རྣམས་དང་ནི་ཡིད་བསྡམས་ཤིང། །རྣམ་
པར་དག་པའི་ལས་ལམ་བཅུ་ལ་སློབ། །བྱམས་པས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་སྦྱོང་ཡིན། །སྙིང་རྗེ་ལྡན་པས་གཞན་གྱི་བྱ་བར་
བརྩོན༑ ༑དགའ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་ལ་ཕ་རོལ་སྦྱོར། །བཏང་སྙོམས་ལྡན་པས་ཆོས་མཆོག་འཚེ་བ་མེད། །འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་སྦྱོང་ཡིན། །རྟག་ཏུ་དྲང་ཞིང་
གཡོ་ནི་རྣམ་པར་སྤངས། །གཞན་ལ་ཕན་བྱེད་སྡིག་པ་རྣམ་པར་སྤངས། །ལྷག་བསམ་དགེ་བ་ཅི་ཡོད་རྗེས་སུ་འཇུག་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་སྦྱོང་ཡིན། །ཤེས་


[18B] །སེམས་རབ་དུལ་བས་སེམས་ནི་ལས་སུ་རང། །སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་གསོ་གླ་བ་།འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་སྦྱོང་ཡིན། །
འཕགས་རིགས་ཆོག་ཤེས་པ་དང་ཚིག་མཉེན་དང། །བླ་མ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་འདུད་བྱེད་དང། །རྩོད་བརྫུན་ང་རྒྱལ་སྤངས་དང་སྟོབས་ལྡན་དང། །བརྙས་དང་ལོག་པ་ནམ་ཡང་བྱེད་མ་ཡིན་
སེམས་ནི་ངེས་སེམས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྲལ། །རྙོག་པ་མེད་ཅིང་རབ་ཏུ་དད་ལ་གསལ། །བདག་ཤེས་པ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་།གཞན་ལ་མི་བརྙས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་སྲུང། །
ཆོས་ལ་གུས་པར་དགའ་ཞིང་གུས་དང་བཅས། །བསྒྲིམས་ཏེ་ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་སྤོང་བར་བྱེད། །ཆོས་དོན་གཉེར་ཞིང་ཆོས་ལ་རྟོན་པར་བྱེད། །རྟག་ཏུ་ཆོས་དོན་གཞོལ་ཞིང་འབབ་པར་བྱེད། །
ཆོས་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཉོན་མོངས་མེད་པ་བསྒོམས། །ཆོས་མིན་སྤངས་ཤིན་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་མི་ཕྱེད་ལྡན། །འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་
སེམས་སྦྱོང་ཡིན། །རྟག་ཏུ་འཛེམ་དང་ལྡན་ཞིང་ཉེས་སྤྱོད་ལྡོག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ལ་ངོ་ཚས་སྡོམ། །ཁྲེལ་ཡོད་ལྡན་ཞིང་འདིར་ནི་དབང་པོ་བསྡམས། །འདི་ནི་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པའི་སེམས་སྦྱོང་ཡིན། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ལས་ཀྱི་བྱ་བར་འཇུག། བག་ཡོད་པས་ན་མཐའ་གཉིས་འཛིན་མི་བྱེད། །མཁས་པ་སྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་རྟོགས་པ། །འདི་ནི་ཐམས་


[19A]༄༅། །ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་སྦྱོང་ཡིན། །སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ནི་རང་བའི་དངོས་དང་ལྡན། །ཁེངས་པ་མེད་པས་རྟག་ཏུ་མཉེན་པ་ཉིད་།ཞི་གནས་ཆོ་ག་ལྡན་པས་རྒོད་
པ་མེད༑ ༑འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་སྦྱོང་ཡིན། །བློ་ནི་རབ་ཏུ་བརྟན་པས་ཉམས་པ་མེད། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་རི་རྒྱལ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །དམ་བཅས་བརྟན་ཞིང་བར་སྐབས་
ཉམས་པ་མེད། །འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་སྦྱོང་ཡིན་།སྡུག་བསྔལ་བདེ་བས་མི་གཡོ་ས་དང་མཚུངས། །བསམ་པ་དག་བས་ཆུ་ལྟར་དྲི་མ་འཁྲུ། །རྟག་ཏུ་རློམ་
སེམས་མེད་བས་མེ་དང་མཚུངས། །གནས་མེད་རྒྱུ་བས་རྟག་ཏུ་རླུང་དང་འདྲ། །ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པས་མཁའ་མཉམ་སེམས། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རྙེད། །ལུས་
ནི་དཔེན་ཞིང་ཞི་བས་དགོན་པར་དགའ། །སེམས་དབེན་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་སྤྱོད། །དགེ་བར་བདེན་པར་སྨྲ་དང་ཡང་དག་སྨྲ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད། །ཉོན་
མོངས་མི་རྫི་དགེ་ལ་དཔའ་བོ་མཆོག་ཤིན་ཏུ་བསླབས་པས་བསླབ་པ་ཡང་དག་འཛིན། །དེ་ལ་ལྷོད་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཁ་ན་མ་ཐོ་ཆུང་ལའང་རྟག་ཏུ་འཇིགས། །
བྱང་ཆུབ་མཆོག་རྒྱུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་མེད། །ཡོན་ཏན་དཀར་སྤྱོད་ཚུལ་ཁྲིམས་འདྲེས་པ་མེད། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྟེན་ཅིང་སྡིག་པ་མིན། །རྫོགས་པའི་བྱང་


[19B] །དེ་ལྟར་དེ་ཡི་མིག་ནི་དྲི་མེད་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་འོད་ཟེར་མཉམ་པར་ལྟ། །མཁས་པ་དེ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྒྲ་ཐོས་ནས། །དགའ་མེད་རངས་པ་མེད་
ཅིང་ཞུམ་པ་མེད། །བློ་ལྡན་དེ་ནི་སྒྲ་ཡི་དོན་རྟོགས་ཤེས། །དེ་ཡི་རྣ་བ་དེ་ལྟར་རྣམ་དག་ཉིད། །སྣ་ཡིས་དྲི་དང་ལྕེ་ཡིས་རོ་རྣམས་དང། །ལུས་ཀྱིས་རིག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ། །
རེག་གནས་མ་ཁེངས་མ་དུད་ཞུམ་པ་མེད། །དེ་ལྟར་དེ་ཡི་དབང་པོ་དག་པ་ཉིད། །ཆགས་པས་མི་ཆགས་སྡང་བས་སྡང་བ་མེད། །གཏི་མུག་མ་རྨོངས་མི་སྡུག་གནས་པ་ཅན། །བྱམས་
ལ་དགའ་ཞིང་རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་སེམས་པ། །འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་སྦྱོང་ཡིན། །སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་གིས་བསྒྲིབས་པ་མེད་།དེ་ལྟར་དེས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ཡང་བསྒོམས། །
དེ་ནི་གང་དུའང་སྒྲིབ་མེད་བཅིངས་པའང་མེད། །སྟོབས་རྣམས་ལྔ་དཔག་ལ་རབ་ཏུ་གནས། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཤེས་ཤིང་བྱུང་བ་ཉིད་།ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་སྤངས་ཤིང་ཚུལ་བཞིན་
གནས༑ ༑དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སྟེན། །ཡང་དག་སྤོང་དང་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པར་ལྡན། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་སྟེན་དང་རྟག་ཏུ་ལྡན། །བརྟན་པ་དེ་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་མཆོག་
དེ་ནི་འདོད་དང་སྡང་དང་འཇིགས་མི་འགྲོ་གཏི་མུག་བྲལ་ཞིང་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་བསྡམས། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་ལ་དེ་ནི་སེར་སྣ་མེད་།སློབ་དཔོན་ནམ་ཡང་ཆོས་འཆབ་མི་བྱེད་དོ། །ཟང་ཟིང་


[20A]༄༅། །མེད་པར་ཆོས་ནི་སྟོན་པར་བྱེད། །དེས་ན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དག་འགྱུར། །དེ་ནི་ཟང་ཟིང་རྣམས་ལ་ཀུན་འཛིན་མེད། །རྣམ་སྨིན་རེ་མེད་འདོད་རྒུ་གཏོང་བར་བྱེད་
སྦྱིན་དང་སྙན་དང་དོན་བྱེད་དོན་མཐུན་པས། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་བརྒྱ་དག་རབ་ཏུ་སྡུད། །དེ་ཡི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བརྗེད་མི་འགྱུར་།ཐེག་པ་དམན་ལ་ནམ་ཡང་རེ་བ་མེད། །ཇི་ལྟ་ཇི་
ལྟར་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་མཐོང། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་བས་རི་རབ་འདྲ། །ནད་ནི་རབ་ཞི་སྲིད་པའི་ཉེས་པ་མཐོང། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་འཁྲུལ་ལ་ལྟ་མི་བྱེད། །འདུས་བྱས་ཉེས་པ་དག་ཀྱང་
ཤིན་ཏུ་མཐོང། །འཁོར་བས་འཇིགས་པས་སྡིག་པ་རྣམས་མི་བྱེད། །ལེགས་སྤྱོད་ཁུར་ཁྱེར་བས་ནི་སྐྱོ་བ་མེད། །ཞིང་རྣམས་སྦྱོང་བར་འདོད་པ་ཉམས་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཡོངས་
སུ་བཟུང་བས་ཞུམ་པ་མེད། །སེམས་ཅན་ཐར་བྱེད་རྒྱུ་ལ་འཇིགས་པ་མེད། །ཆུ་བོ་བཞི་པོ་དག་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཆོས་གྲུ་ཡང་དག་སྦྱོར་བར་བྱེད། །ལུས་ཅན་མྱ་ངན་
འདས་ལམ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་སྟེགས་དང་ཟམ་པ་འཆའ་བར་བྱེད། །འདམ་ལས་འདས་ཤིན་འབས་ལས་བརྒལ་ནས་ནི། །ཐང་ལ་གནས་ཤིང་དེ་དག་འཇིགས་མེད་
གནས༑ ༑འཇིགས་པས་གཡེན་སྤྱོས་རྣམས་ལ་འཇིགས་མེད་སྟོན། །བདག་ཉིད་རྒལ་ནས་དེ་དག་གཞན་ཡང་སྒྲོལ། །གང་དག་ཆོས་ཚུལ་འདི་དག་རྣམ་དག་ཅིང། །རྫོགས་


[20B] །དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་རྣམ་དག་སྟེ། །ཉོན་མོངས་དྲི་མས་གཞར་ཡང་གོས་མི་འགྱུར། །དེ་སྟེ་ནམ་མཐའ་ཉོན་མོངས་བྱ་བར་ནུས། །དེ་
ལ་རྗེས་ཀྱང་བསྟན་པར་ནུས་སྲིད་ཀྱི། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་བྱར་མི་ནུས་།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་
སུ་སྦྱང་བའི་ལེའུ་སྟེ། དང་པོའོ།། །།འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ། བམ་པོ་གཉིས་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་
གནོད་པ་བཟོད་པ་ནི། ཇི་ལྟ་བུ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དིའེ་གནོད་པ་ནི། གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ལྟར་བསྐྱེད་ནས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སམ། བདུད་རྣམས་སམ། བདུད་ཀྱི་
རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སམ། བདུད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་རྣམས་སམ་བདུད་ཀྱི་ཁོ་ཉ་རྣམས་ཀྱིས་གཙེས་སམ། རྣམ་པར་གཙེས་སམ། བསྐྱོད་དམ། ཀུན་ཏུ་བསྐྱོད་དམ། དཀྲུགས་
སམ༑ ཀུན་ཏུ་དཀྲུགས་སམ། བསྡིགས་སམ། བརྡེགས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལས་མི་ཕྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་པར་བྱ་བའི་སྙིང་


[21A]༄༅། །རྗེ་ཆེན་པོས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལས་མི་ཕྱེད་པ་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་བྱ་བར་བརྩོན་པ་ལས་མི་ཕྱེད་པ་དང། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་མི་ཕྱེད་པ་དང། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཚོགས་བསགས་པ་ལས་མི་ཕྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་བརྩོན་པ་ལས་མི་ཕྱེད་པ་དང། ལུས་དང་སྲོག་འདོར་ཞིང་དམ་པའི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལས་མི་ཕྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཤིང་བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པ་ལས་མི་
ཕྱེད་པ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཔྱས་ཀྱང་བཟོད། ཐིང་སླད་བྱས་པ་དང། སྨད་པ་དང། བཤུང་བ་བྱས་
ཀྱང་བཟོད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྱོས་སམ། བསྡིགས་སམ། ངན་དུ་བརྗོད་དམ། ངན་དུ་སྨྲས་པའི་ཚིག་གི་ལམ་ཡང་བཟོད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པའང་
བཟོད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུར་ཡང་བཟོད། སྒྲོལ་བས་ཀྱང་སྐྱོ་བ་མེད། ཞུམ་པ་མེད། ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་མེད། སྒྱིད་ལུག་པ་མེད། ཡི་ཆད་པ་མེད་ཀྱི། སྟོབས་ཉེ་བར་


[21B] མཐུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ལ་རྟུལ་བས་རྟུལ་བར་བྱེད། སྤྲོ་བ་སྐྱེད་ཅིང་རྨོངས་པའི་སེམས་མི་འཛིན་ཏོ། །དེ་སྤྱོས་ཀྱང་སླར་མི་གཤེ། བརྡེགས་ཀྱང་སླར་མི་
རྡེག་ཁྲོས་ཀྱང་སླར་མི་ཁྲོ། འཁྲུགས་ཀྱང་སླར་མི་འཁྲུག་སྟེ་དེ་ལྟར་སེམས་བྲང་བའི་གོ་ཆ་གྱོན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནི། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཐེག་
པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དག་གོ་བདག་ནི། རྒྱུན་ལས་ལྡོག་པར་རྩོལ་བར་འདོད་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་
དག་གོ་བདག་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་མཐུན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། གནོད་སེམས་ལ་དཔའ་བ་དག་གོ་བདག་ནི། བཟོད་པ་དང། དེས་
པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། གཅིག་ལ་གཅིག་ཡོངས་སུ་འདྲིད་པར་གནས་པ་དག་གོ་བདག་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངོམས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་
ཅན་དེ་དག་ཕྱོགས་བཅུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རལ་གྲི་དང། མདུང་ཐུང་དང། མདའ་བོ་ཆེ་ལག་ན་ཐོགས་ཏེ་བདག་གི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ཡང། ས་
ཕྱོགས་གང་དུ་འགྲེང་ངམ། འདུག་གམ། འཆགས་གམ། ཉལ་ཡང་རུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། སྦྱིན་པའི་སེམས་སམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སེམས་སམ། བཟོད་


[22A]༄༅། །པའི་སེམས་སམ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སེམས་སམ། བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་སམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་སམ། ཐོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་
ས་ཕྱོགས་དེར་དེ་དག་ལུས་རྒྱ་ཤུག་གི་ལོ་མའི་བརྒྱ་ཆ་ཙམ་དུ་གཏུབས་སམ། རྣམ་པར་གཏོར་ཏམ། རྣམ་པར་བཅོམ་མམ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་གཞན་མི་བྱེད་
པར་རྒྱུན་དུ་གཤེའམ། བསྡིགས་སམ། སྨོད་དམ། བཤུང་ངམ། ཚིག་ངན་པ་དང་ངག་རྩུ་བ་པོ་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་བདག་གིས་སེམས་ཅན་འགའ་ལའང་འཁྲུག་པའི་སེམས་
བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་འཁོར་བ་ཚད་མེད་པར་བྱས་ཏེ་གང་དུ་བདག་གི་ལུས་འདི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སོང་ངམ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་
སོང་ངམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུས་སོང་ངམ། མིར་གྱུར་ཀྱང་རུང་སྟེ་འདོད་པའི་ཟས་ཀྱི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་ཆོས་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་ཞིང་ཡང་བའི་འཚོ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་
དོན་མེད་པས་འཚོ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་བརྒྱར་གཤེགས་ཤིང་གཏུབས་ཏེ་ཕྱེ་ཞིང་ཕྲལ་ལ་བྱ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱས་ཀྱང་བདག་གིས་གཞི་དེ་ལས་བདག་
གི་དོན་བྱས་ཀྱི། གཞན་གྱི་དོན་མ་བྱས་པས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱི་མའི་མཐར་བདག་གི་ལུས་གཤེགས། གཏུབས། རྣམ་པར་གཏོར། རྣམ་པར་


[22B]ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་།དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་
ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་གཏུབས་པའི་ལུས་ཀྱི་གནོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས་རྒྱུའི་
དུའང་མི་བཟོད་དོ། །བདག་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་གནས་པར་སྤྲོའོ་།བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གཏང་བར་ནི། མི་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་པར་བྱ་བ་
ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མི་གཏོང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དགེ་བ་ལ་ནི། བར་ཆང་མང་ངོ། །མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་
ནི༑ གྲོགས་བྱེད་པ་མང་ངོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། གྲོགས་བྱེད་པ་ཉུང་ངོ། །ཞེས་གསུངས་པས་བདག་གིས་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོགས་མི་བྱའི། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲོགས་
བྱའོ༑ ༑སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བཟོད་པར་བྱའོ། གནོད་སེམས་སུ་མི་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་གང་ཡོད་པ་དེ་བྱིན་ནའང་བདག་ལ་གང་ཡོད་པ་དེ་བདག་གིས་སྦྱིན་པར་
བྱ་སྟེ༑ སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་གནོད་སེམས་དང། ཁྲོ་བ་དང། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་ཡང་བདག་ལ་བཟོད་པ་དང། དེས་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་བདག་


[23A]༄༅། །གིས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་བཟོད་པའི་སྟོབས་བསྟན་པར་བྱའི། གནོད་སེམས་ནི། མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ལུས་དང། སྲོག་འདོར་
བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་གཞི་ལས་གནོད་སེམས་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་
བདག་གིས་སྤང་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །ཆོས་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ལ་དགའ་བ་དང། ལུས་ལ་གནས་པ་དང། ལུས་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། ལུས་བཏང་ན། གནོད་སེམས་
ཀྱང་གཏོང་ངོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟར་བགྲང་བ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་བཟོད་དེ་མི་སྐྱོ་
མི་ཁྲོའོ། །དེ་གནོད་པ་གསུམ་བཟོད་དེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་གནོད་པ་དང། ངག་གི་གནོད་པ་དང། སེམས་ཀྱི་གནོད་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ལུས་ཀྱི་གནོད་པ་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་བཅད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་ཏེ། གང་དེའི་ལུས་གཅོད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ཉིད་ལ་ལྟ་བའོ་
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་གཅོད་པ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་


[23B]གཅོད་པ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ལུས་འདོར་བ་དང། ལུས་ཡོངས་
སུ་གཏོང་བ་དང། ལུས་ལ་མི་ལྟ་བ་འདི་ནི། དེའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ལུས་གཅོད་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང། ཚོར་བ་
རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོག་པ་འདི་ནི། དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ལུས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན་གང་དག་དེའི་ལུས་གཅོད་པ་དེ་དག་ཉིད་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
བཟོད་ཅིང་སེམས་ཀྱི་རྨ་མི་ཕྱིན་ཏེ་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་འདི་ནི། དེའི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འདུན་པ་མི་
འདོར་ཞིང་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའང་རབ་ཏུ་འཛིན་ལ་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་མཚམས་ཀྱང་སྦྱོར་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བརྩམ་པའང་རྩོམ་པ་འདི་ནི། དེའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ལུས་རྣམ་པར་འཐོར་བ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་མི་བརྗེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་དང། ཞི་བ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་སོ་སོར་
རྟོག་པ་འདི་ནི། དེའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ལུས་གཅོད་པ་ན་ལུས་ལ་རྩྭ་དང། རྩིག་པ་དང། ཤིང་དང། རྡོ་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་ལུས་ལ་


[24A]༄༅། །སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་དང། ཡང་དག་པར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། ཡང་དག་པར་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང། ཡང་དག་པར་ན་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་
ཡང་དག་པར་ན་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ལུས་ལ་རྟོག་པ་འདི་ནི། དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟར་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་
གཅོད་པ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་གནོད་པ་
བཟོད་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངག་གི་གནོད་པ་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དན་དུ་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་དང་དུ་ལེན་པ་དང། གཤེ་བ་དང་
སྡིགས་པ་དང། སྨད་པ་དང། བཤུང་བ་དང། སྡིགས་མོ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པ་དང། ཡོད་པའམ། མེད་པས་གླེང་བས་ཀྱང་མི་ཁྲོ་བ་དང། འཁོན་དུ་མི་འཛིན་པ་དང་
བག་ལ་ཉལ་སྤོང་བའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལ་ཐབས་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ངན་དུ་བརྗོད་པ་དང། ངན་དུ་སྨྲས་པའི་ཚིག་གི་ལམ་དང་
གཤེ་བ་དང། སྡིགས་པ་དག་ཕ་རོལ་ལས་ཐོས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཇི་ལྟར་ན། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་


[24B] ངན་དུ་སྨྲས་པའི་ཚིག་གི་ལམ་གཤེ་བ་དང། སྡིགས་པ་དག་ཕ་རོལ་ལས་ཐོས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
འགྱུར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ངན་དུ་བརྗོད་པ་དང། ངན་དུ་སྨྲས་པའི་ཚིག་གི་ལམ་དང། གཤེ་བ་དང། སྡིགས་པ་དག་ཕ་
རོལ་ལས་ཐོས་ན། དྲན་པ་འདི་ལྟ་བུ་རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ། སེམས་ཅན་འདི་ནི། སྔོན་ནས་སེར་སྣ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་འཇུངས་པ་སྟེ། སེར་སྣའི་དྲི་མས་ཀུན་ནས་ཀུན་ཏུ་བསྐོར་བ་དེས་གང་
དག་དེའི་གནོད་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་མ་བརྟེན། གུས་པར་མ་བྱས། བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པའོ། །བདག་ནི། གཏོང་བ་ལ་
མོས་ཤིང་སེར་སྣ་མེད་པར་བྱ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། བསྙེན་པར་བྱ། བསྙེན་བཀུར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། དེ་དག་སྲུང་ཞིང་གནོད་སེམས་ཀྱང་སྤོང་བ་འདི་ནི། དེའི་སྦྱིན་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་སེམས་ཅན་འདི་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལས་མ་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ནི། བདག་ལ་གཤེ་ཞིང་སྡིགས་པའོ། །བདག་ནི་
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་མི་ཉམས་པར་བྱའོ། །གནོད་སེམས་མེད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་


[25A]༄༅། །སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི། དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་ནི། ཞེ་སྡང་
གི་ཤས་ཆེ་ཞིང་གནོད་སེམས་མང་བ་སྟེ། དེ་ནི། བདག་ལ་གཤེ་ཞིང་སྡིགས་པའོ། །བདག་ནི། བཟོད་པའི་སྟོབས་མང་དུ་བྱས་ཏེ་བྱམས་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་
ནི༑ དེའི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་ནི། ལེ་ལོ་ཅན་དགེ་བའི་ཆོས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ནི། བདག་ལ་གཤེ་ཞིང་
སྡིགས་པའོ། །བདག་ནི། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མི་ངོམས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་འདི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་སྔར་ཇེ་འདུག་པར་
བྱས་ལ་ཕྱིས་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་གོ་ཆ་གྱོན་པ་དེ་ནི། དེའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་ནི། བརྗེད་ངས་པ། ཤེས་བཞིན་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པ་ངེས་པར་བསམ་པ་སྟེ། དེ་ནི། བདག་ལ་གཤེ་
ཞིང་སྡིགས་པའོ། །བདག་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ངེས་པར་བསམ་པར་བྱ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་དུ་བྱ། རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་


[25B] མ་ཞི་བ། མ་སྤས་པ། ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་གི་དོན་དུ་བདག་གིས་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ཏེ་འདི་ལྟར་སེམས་དེས་པར་སེམས་སུ་གཞུག་གོ་སྙམ་པ་འདི་ནི། དེའི་
བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་སྟེ། སེམས་ཅན་འདི་ནི། ཤེས་རབ་འཆལ་བ། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བར་དམིགས་པའི་སྤྱོད་
ཡུལ་བ་སྟེ། དེ་ནི། བདག་ལ་གཤེ་ཞིང་སྡིགས་པའོ། །བདག་ནི། ཆོས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། འདི་ལ་གཤེ་བ་དང། ཁྲོ་བ་སུ་ཡིན་ཞེས་དེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་གང་གཤེ་
བ་དང། ཁྲོ་བའི་ཆོས་དེ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་བདག་དང་གཞན་མི་དམིགས་པར་དམིགས་པར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་བཟོད་པ་འདི་ནི། དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་
མཚོ༑ དེ་ལྟར་ན། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངན་དུ་བརྗོད་པ་དང། ངན་དུ་སྨྲས་པའི་ཚིག་གི་ལམ་དང། གཤེ་བ་དང། སྡིགས་པ་དག་ཕ་རོལ་ལས་ཐོས་ནས་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་ཀྱང་མི་ཉམས་ཏེ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངག་གི་གནོད་པ་བཟོད་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱི་གནོད་པ་བཟོད་པ་གང་ཞེ་ན་གང་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལས་ཕྲལ་ཡང་མི་གཡོ་བ་དང། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དམིགས་


[26A]༄༅། །པར་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་བསམ་པར་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེ་ལས་མོས་པ་བཟློག་ཀྱང་མི་བརྗེད་
པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་འདུག་ཀྱང་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་དེ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། བདུད་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དག་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཀྱི། ཁྱོད་ཀྱིས་གཅེས་པར་བྱ་བ་འདི་ཐོང་ཞིག་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་འདི་འོར་ཅིག་།བྱང་ཆུབ་ནི། རྙེད་པར་དཀའ་བ། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི། རྙེད་པར་དཀའ་བ་སྟེ། འདིར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མང་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་ནི། བདེ་བ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་བུ་དམ་
པ༑ ཁྱོད་མྱུར་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་དེ་ལ་སེམས་སྐུལ་ཞིང་སེམས་དྲན་པར་བྱེད་ལ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་ལ་དེ་ལྟར་བྲལ་བར་བྱེད། དེ་ལྟར་མོས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་གོ་ཆ་མི་འདོར་ཞིང་བསམ་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་
གིས་ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མནན་པར་བྱ། བདག་གིས་ངེས་པར་བདུད་དཔུང་དང་བཅས་པར་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་


[26B] བདག་གིས་ངེས་པར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བར་བྱ། བདག་གིས་ངེས་པར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་ཆོས་ཀྱི་
གཏམ་ཆེན་པོ་བརྗོད་པར་བྱ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགྲོན་དུ་གཉེར་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཚིམ་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་
བདག་དང་གཞན་གྱི་སེམས་རིག་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསམ་པ་རིག་གི་བདག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱི་གནོད་པ་བཟོད་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་
ལྷ་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང། བདག་ལ་བསླུ་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱི་གནོད་པ་བཟོད་ཅིང་ཐེག་པ་ཆེན་
པོ་དེ་ལས་མི་ཕྱེད་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་གནོད་པ་བཟོད་པའོ་།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གོ་ཆ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི༑ བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གོང་ན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་
ཀྱི་གནོད་པ་བཟོད་པའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ལས་བསམ་པ་མི་ཕྱེད་ཅིང། །དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ལས་ཀྱང་


[27A]༄༅། །ཕྱེད་མ་ཡིན། །བདག་གིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་བསྲུང་བར་བྱ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཁྱད་འཕགས་
མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང། །གང་དག་གིས་ནི་སྟོབས་བཅུ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་མཛེས་པ། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་བཙལ་ཕྱིར་མཆོད་སྦྱིན་བྱེ་བ་བྱེད། །གནོད་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་མང་བཟོད་
ཅིང་ཡོན་ཏན་ཕྱུག་བརྒྱ་ཕྲག་མཐའ་ཡས་ཞིང་རྣམས་དེ་དག་བདག་གིས་སྤྱད། །རིན་ཆེན་ཆོས་མཆོག་འདི་དག་བདག་གིས་བསྲུང་བར་བྱ་།བརྒྱ་ཕྲག་མཐའ་ཡས་སེམས་ཅན་
དེ་དག་བདག་གིས་དགྲོལ། །དེས་ན་གནོད་པ་བཟོད་ཅིང་བསམ་པ་མི་ཕྱེད་དོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་མཐའ་ཡས་ཇི་སྙེད་པ། །ཐམས་ཅད་འདུས་པར་གྱུར་ནས་
ལག་ན་མཚོན་ཐོགས་ཏེ། །དེ་དག་དེ་ལ་འཇིགས་སྦྱིན་གཤེ་ཞིང་སྡིགས་བྱེད་ཀྱང། །ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ནི་སྡིགས་དང་འཕྱ་བ་བཟོད་པར་བྱེད་།སྔོན་མཐའི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་
མཐའ་ཡས་ཇི་སྙེད་པར། །དེ་དག་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚིག་རྩུབ་སྨྲས་ཀྱང་ནི། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་བཟོད་མི་ཁྲོ་གཤེ་བ་མེད་།དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་རྣམས་ནི་གནོད་པ་དག་པར་
འགྱུར༑ ༑སེམས་ཅན་དེ་དག་ལག་ན་མཚོན་ཐོགས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དུམ་བུ་དུམ་བུར་གཏུབས། །འོན་ཀྱང་བདག་གི་སེམས་ཡིད་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། །


[27B] །འགྲེང་ངམ་འདུག་གམ་འཆག་གམ་འོན་ཏེ་ཉལ་ཡང་རུང། །གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་འདི་དང་སྦྱིན་པ་དང། །དུལ་བའི་
སེམས་དང་གཞན་ཡང་དཀར་སེམས་མི་འདོར་བ། །དེར་ནི་དེའི་ལུས་དུམ་བུ་དུམ་བུར་རྣམ་པར་འཐོར། །སེམས་དམྱལ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཡི་དྭགས་འཇིག་རྟེན་མིར། །བསྐལ་པ་བརྒྱ་
ཕྲག་མཐའ་ཡས་དོན་མེད་ལུས་ཀྱང་གཏུབས། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་འདོད་པས་ལུས་འདོར་ཞེས། །སྐྱེས་བུ་དེས་ནི་ཡིད་ཀྱང་ཡང་དག་ཚིམ་པར་བྱེད། །མི་ཡི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་
ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་མཚམས་མེད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་ཆེར་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བའི། །དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ནི་གནས་པར་སྤྲོ་།རྒྱལ་བ་དང་ནི་ཆོས་དང་སེམས་ཅན་མི་གཏོང་
ངོ། །བདག་ལུས་མི་རྟག་རིང་དུ་མི་ཐུབ་སྒྱུ་མ་འདྲ། །ཁམས་བཞི་དེ་དག་གདུག་པའི་སྤྲུལ་དང་འདྲ་བར་གསུངས། །བདག་གིས་ལུས་པོར་བྱས་ཏེ་དུག་མེད་འགྱུར་བར་བྱ། །ཉོན་མོངས་
དུག་ཞི་ནས་ནི་རང་བྱུང་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །སྲིད་གསུམ་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ལུས་བདེ་འགྱུར་བའི་གཞི། །འདོད་པའི་ཟས་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཇི་སྙེད་འཇིགས་པ་སྟེ། །བདག་གིས་ལུས་བཏང་
འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བར་བྱ། །བགྲང་བ་འདི་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་གནོད་པ་བཟོད། །ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལ་གྲོགས་ནི་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་ཀྱང་མང། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་གང་ལའང་


[28A]༄༅། །གྲོགས་པོ་གཅིག་པུར་འགྱུར། །བདག་ནི་མི་དགེ་རྣམས་དང་རྩོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་བཟོད་པ་གསུང་བས་བཟོད་པ་བདག་གི་གྲོགས། །ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་
རྒྱས་དེ་དག་འདིར་ནི་བདག་གི་དབང། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་སྐུ་ལ་སེམས་ནི་མི་ཕྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་བདག་ཉིད་ཆེ་ལྷ་བདག་གི་གྲོགས། །གནོད་པ་བཟོད་པར་བྱ་ཡི་སྡང་བར་
མི་བྱའོ༑ ༑གནོད་པ་བཟོད་པ་ངག་ཡིད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གསུངས། །གང་བཟོད་དཔའ་བོ་དེ་ནི་མི་ཕྱེད་བཟོད་པ་ཡིན། །ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་ཡོད་པ་དག་གལ་ཏེ་
ལུས་ལ་བཟོད་པ་ལུས་གནོད་དག་པར་འགྱུར། །ལུས་ནི་དུམ་བུ་དུམ་བུར་གཏུབས་ཏེ་རྣམ་གཏོར་ཚེ། །ཐབས་ལྡན་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྫོགས་འགྱུར། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་
ཁྲིམས་བཟོད་དང་བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་དང། །ཤེས་རབ་ཁྱད་འཕགས་དམ་པ་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་འཛིན། །ལུས་དང་ལུས་ལ་སྲེད་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་འདོར། །སྦྱིན་
དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འགྱུར། །བྱམས་པས་འཇིག་རྟེན་ཁྱབ་བྱེད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་མི་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་འཛིན། །བཟོད་
པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ཡན་ལག་རྣམས་དང་ཉིང་ལག་གཅོད། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་སྦྱོར། །བརྩོན་འགྲུས་གཅེས་པ་མ་ཞུམ་པར་སྐབས་སྒྱིད་ལུག་མེད། །ལུས་ནི་


[28B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་དྲན་པ་མི་འདོར་ཞིང། །ཉོན་མོངས་མུན་པ་རྡུལ་རྣམས་བསལ་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྩོན། །ལུས་བཤིག་ནས་ནི་
བསམ་གཏན་སྟོབས་དང་རྣམ་པར་འཐོབ། །འདིར་ཡང་རྡུལ་བྲལ་བསམ་གཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་སྦྱོར། །བདག་གི་ལུས་ནི་བདག་མད་རྨི་ལམ་གློག་དང་འདྲ། །འདི་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་
ཚོར་བ་པོ་ཡང་མེད། །ལུས་ཀྱི་གཟིངས་པས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཅན་བདག་གིས་དགྲོལ། །ཤེས་རབ་འདི་ནི་ཁྱད་འཕགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་མཆོག་གང་ཞིག་འདི་ལ་སྦྱོར་ཞིང་ཚུལ་
བཞིན་ཆོས་སེམས་ལ། །ལུས་ཀྱི་གནོད་པ་བཟོད་ཅིང་རབ་སྡང་མི་བྱེད་དེ། །མི་སྙན་པ་དང་སྨད་དང་བཤུང་བའི་ཚིག་ཐོས་ཀྱང། །དེ་ནི་ཞེ་སྡང་མི་འགྱུར་བྱམས་ལྡན་སེམས་ཀྱང་
དུལ༑ ༑ཐ་བ་རབ་ཏུ་ཞེ་སྡང་བོར་འདི་སྦྱིན་པ་དག་བྱམས་པའི་ཡིད་དུ་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་བཟོད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་འདི་ནི་བཟོད་པ་དག་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཡེ་
ཤེས་འདོད་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཕྱིར་ཞིང་བསྐྱེད། །སེམས་དང་ཡིད་རབ་ཞི་བ་འདི་ནི་བསམ་གཏན་དག་སྒྲ་སྐད་མི་རྙེད་འདི་ནི་ཤེས་རབ་དག་པ་ཡིན། །མི་ཡི་ཚིག་ཐོས་ནས་ནི་གང་ཆོས་འདི་
སེམས་པ། །དེ་འདིར་གནོད་བཟོད་ངག་གི་སྐྱོན་ལ་ཆགས་པ་མེད། །བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་གྱུར་བརྒྱ་སྟོང་གིས། །གནས་འདི་རྙེད་དཀའི་སྦྱོར་བ་འོང་བརྗོད་ཀྱང། །མི་སྐྲག་


[29A]༄༅། །ཞུམ་པ་མེད་ཅིང་ཕྱི་ཕྱིར་མཐུ་བསྐྱེད་དེ། །མཁས་པ་དེ་ནི་གནོད་དང་སེམས་གནོད་མཐའ་ཡས་བཟོད། །གང་ཞིག་བཟོད་དང་བརྩོན་འགྲུས་རབ་གནས་རི་རབ་
འདྲ༑ ༑སེམས་ཅན་ཀུན་ནང་དཔའ་བོ་དེ་འདིར་གནོད་པ་བཟོད། །སྟོབས་བཅུ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱང་བ་དང་ནི་གནོད་ཤེས་ནས། །བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཕྱི་ནས་ལུང་སྟོན་ཏོ། །བློ་
གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་འབིགས་པ་གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དེས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་དེ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་གནས་པར་མི་བྱེད། ལེན་པར་མི་
བྱེད༑ འདོར་བར་མི་བྱེད། སྤྲོས་པར་མི་བྱེད། རྟོག་པར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་ལ་བློས་
རྣམ་པར་དཔྱོད་དོ། །ཆོས་ཟབ་མོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང། རྒྱུ་ལ་དམིགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། རྟག་པ་མ་
ཡིན་པ་དང། ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། མཐར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པ་དང། བདག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་


[29B] མ་བྱུང་བ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་
མེད་པ་ལ་དེ་ཁོ་ནའི་བློ་དང་ལྡན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། གཟུགས་དབུ་བ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དང། ཚོར་བ་ཆུ་བུར་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དང། འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་དང་མཚུངས་
ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཆུ་ཤིང་དང་མཚུངས་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་དང། ཁམས་རྣམས་གཡོ་བ་མེད་པ་
ཉིད་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། སེམས་གནས་པ་མེད་པ་དང། ང་རྒྱལ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་ལྷག་པར་བྱེད་པ་ལྷག་པར་མི་བྱེད་པ་དང་
མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང། ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང། རོ་གཅིག་པ་དང། བགྲོད་པ་གཅིག་པུའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང། ལམ་གྱི་ཚོགས་ཤེས་པ་ཡོངས་
སུ་ཚོལ་བ་དང། ངས་པའི་དོན་གྱི་དོན་ལ་རྟོན་པ་དང། དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བློ་དང། སྐད་ཐམས་ཅད་ལ་སྐད་མེད་པར་འཇུག་པ་དང། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་
ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་ཤེས་པ་དང། དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པས་དོན་བརྗོད་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ངར་


[30A]༄༅། །འཛིན་པ་མེད་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཟད་པ་དང། འགོག་པ་ཤེས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་དང། ལམ་ཤེས་པ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་
མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་དང། ལུས་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐར་འཕོ་བ་མེད་པ་དང། ཚོར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་གནས་པ་
དང། སེམས་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པ་དམིགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང། ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་མཉམ་པས་
མཉམ་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སེམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བར་གྱུར་པ་དང། དད་པའི་དབང་པོ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་
དབེན་པས་ངེས་པར་བྱུང་བ་དང། དྲན་པའི་དབང་པོ་དྲན་པ་མེད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྤྲོས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་
འདས་པ་དང། དད་པའི་སྟོབས་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དམིགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པ་དང། དྲན་པའི་སྟོབས་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་
དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ངེས་པར་སེམས་པར་གྱུར་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་མི་འཁྲུགས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲན་པ་མེད་


[30B] ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལེན་
པ་མེད་ཅིང་འདོར་བ་མེད་པ་དང། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དབའ་རླབས་མེད་པ་དང། རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཞུགས་པ་དང་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གཉིས་དང་བྲལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལྟ་བ་ཐམས་
ཅད་སྤོང་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་
པ་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལུས་དང། སེམས་ཀྱི་ལས་དང་བྲལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་བཅད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་འདེག་པ་མེད་
ཅིང་འཇོག་པ་མེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་
འཇུག་པ་དང། ཞི་བ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཐར་སོང་བ་དང། ལྷག་མཐོང་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་མི་རྟག་པའི་དོན་དང། གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་སྡུག་


[31A]༄༅། །བསྔལ་གྱི་དོན་དང། རྒྱུ་བ་མེད་པའི་དོན་བདག་མེད་པའི་དོན་དང། ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་ཞི་བའི་དོན་དང། དུལ་བས་སྦྱིན་པ་དང། བསིལ་བའི་དངོས་པོར་གྱུར་
པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཟད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ནང་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བསམ་གཏན་དང་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང། སེམས་ཅན་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱམས་པ་དང། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་
སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་མེད་པའི་དགའ་བ་དང། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་བཅད་པའི་བཏང་སྙོམས་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སྔོན་གྱི་མཐའ་
ནས་སྟོང་པ་དང། ཕྱི་མའི་མཐར་དབེན་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ན་བདག་མེད་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟར་གང་ཆོས་ཟབ་མོ་རྒྱུན་ཆད་པ། ཚིག་འབྲུ་དང་བྲལ་བ། ནམ་
མཁའ་དང་མཚུངས་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་རྟོགས་པ་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། འཇུག་པ་ཤེས་པ་ལ་དཔྱོད་པ་དང། སེམས་པ་དང་འཇལ་བ་དང། བགྲང་བ་དང། ཉེ་བར་རྟོག་
པ་དང། ནན་ཏན་བྱེད་པ་འདི་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་འབིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཕིགས་ན་


[31B]ཉིད་དུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཟླ་བ་དང། ཉི་མ་གཞལ་མེད་ཁང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་
པར་རྣམ་པར་རྒྱུ་ཞིང་ཛམྦུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བར་བྱེད་ཀྱང་ལྷའི་བུ་ཉི་མ་དང། ཟླ་བ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅག་འྒྲོའམ། འོན་ཏེ་ལྡོག་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་
བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་དེ་དག་འགྲོའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཕིགས་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའང་
ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་དག་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱ་བ་དེ་
དག་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབིགས་པ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་
ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་བཞག་ན། ལྷག་མཐོང་གི་ཆོས་རྣམས་མཐོང་གི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་
མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཤེས་རབ་སྟེ། ཤེས་རབ་དེས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་


[32A]༄༅། །འགྱུར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་གང་ཞེ་ན་
འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་དེའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་
པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་བཅད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྣང་བར་ཡང་མི་བྱེད། མི་སྣང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྣང་བ་ནི། གང། མི་སྣང་བ་
ནི༑ གང་ཞེ་ན། སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེ་བའོ། །མི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགག་པའོ། །གང་གི་ཚེ་སྣང་བར་ཡང་མི་བྱེད་མི་སྣང་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་བྱེད་
འགག་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བར་མི་བྱེད། འགག་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད། དེ་བཞིན་ཉིད་
རྗེས་སུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི། དེ་
ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་


[32B]ཕིགས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱང་བ་དང། གནོད་པ་དང། ངེས་པར་འབིགས་པའི་ལེའུ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཤད་པའི་ཚེ་ལྷ་དང། མིའི་སྐྱེ་རྒུའི་སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྲོག་ཆགས་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་
གིས་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀུན་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་སྒྲོག་
པར་བྱེད། །དེ་ཚེ་ངེས་རྟོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་མེད། །ཟབ་མོའི་ཆོས་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད། །མཁས་པ་སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་མེད། །སྐྲག་མེད་ཀུན་ཏུ་
འཇིགས་མེད་པས། །ཁྱད་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྒྱུ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །བརྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད། །ཤེས་རབ་ལྡན་དེ་རྗེས་མཐུན་བྱེད། །མཐར་
ལྟ་བ་ནི་མི་འཛིན་ཏོ། །རྟག་པ་དང་ནི་ཆད་པ་ལ། །བློ་ནི་ཐོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡང་དག་མཐའ་ནི་བསམ་ཡས་པའི། །དབུ་མའི་མཐའ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །བདག་གིས་མཐའ་
ཡི་རང་བཞིན་གྱིས། །ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་ངོ་བོ་ཉིད། །ཆོས་ཀུན་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཏེ། །གདོང་ནས་མ་སྐྱེས་འགག་པ་མེད། །སྐྱེས་པ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་མེད། །སྟོང་པ་གཟུན་


[33A]༄༅། །མེད་དྲི་མ་མེད། །མཚན་མ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་མཚུངས་ཤིང་འདྲ། །དེ་དག་སེམས་ཀྱིས་མི་སྨོན་པར་།འདོད་ཅིང་ཆགས་པ་རྣམ་
པར་སྤངས། །གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ། །དབུ་བ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཚོར་བ་ཆུ་བུར་འདྲ་བ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཆུ་ཤིང་སྙིང་
པོ་འདྲ༑ ༑རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་འདྲ། །ཁམས་བཞི་གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་པའི་ཁམས་ཡིན་ནོ། །གང་དག་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ནི། །བེམ་པོ་ཕན་
ཚུན་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །སེམས་ནི་ནང་ན་མ་ཡིན་ཏེ། །ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཡིད་ལ་ང་ཡི་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་པ་ཤེས་པ་གནས་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་
བྱེད་དེ༑ ༑ལྷག་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་སྤོང། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཉམ་ཉིད་དུ། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད། །ཐ་དད་མེད་ཅིང་རོ་གཅིག་སྟེ། །གཅིག་པུ་བགྲོད་ལམ་
མཉམ་པ་ཉིད། །ལམ་གྱི་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས། །ངེས་པའི་དོན་གྱི་དོན་རྣམས་མཐོང། །བློ་ནི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས། །སྐད་ནི་སྐད་མེད་ཁོང་དུ་ཆུད། །སྒྲ་རྣམས་ཀུན་ལ་
སྡོན་མཐའ་དང། །ཕྱི་མའི་མཐའ་མར་ཡོངས་སུ་གཅོད། །དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་རྣམས་ལ་མཁས། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་།བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་ནི། །


[33B] །སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་ཤེས། །ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་མཉམ་པའི་བློ། །འགོག་པ་ཤེས་པ་ཟད་པར་བསྟན། །ལམ་ཤེས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས། །ལུས་
དང་ཚོར་བ་སེམས་དང་ནི། །ཆོས་ལ་ཆོས་སུ་རྗེས་སུ་རྟོགས། །དྲན་མེད་ཡིད་ལ་བྱེད་མེད་པའི། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟོན། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དབྱིངས་མིན་པར། །ཡང་དག་ཉིད་
ནི་མཉམ་པས་མཉམ། །སྤོང་བས་སྤང་དུ་མེད་པ་ནི། །ཡང་དག་སྤོང་བར་རབ་ཏུ་བསྟན། །སེམས་ལ་དབང་ནི་ཐོབ་པ་ཡི། །རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་རབ་ཏུ་བསྟན། །ཆགས་པ་ཀུན་ལས་རབ་
འདས་པ། །དེ་ནི་དད་པའི་དབང་པོ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་དབེན་པ། །དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དབང་པོ་ཡིན། །དྲན་པ་མེད་ཅིང་དྲན་འཇུག་པ། །དེ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོ་ཡིན།།
ཆོས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་བ། །དེ་ནི་ཏིང་འཛིན་དབང་པོ་ཡིན་།སྤྲོས་ལས་ཤིན་ཏུ་རབ་འདས་པ། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་དབང་པོ་ཡིན་།ཡང་དག་ཉིད་ནི་རྟོགས་ནས་དེ། །གཞན་གྱི་དད་
པས་འགྲོ་མ་ཡིན། །སེམས་ནི་གཡོ་བ་ཡོད་མིན་པ། །དད་པའི་སྟོབས་ནི་འདི་འདྲའོ། །ཡང་དག་ཤེས་ལས་ཉམས་པ་མེད། །དྲན་པའི་སྟོབས་ནི་འདི་འདྲའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་
མཛོད་ནི། །ངེས་པར་སེམས་ལ་དགའ་བ་ཡིན། །མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ནི་འདི་འདྲའོ། །ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་རབ་ཏུ་


[34A]༄༅། །བསྟན། །མཉམ་སྟེ་མི་མཉམ་མེད་པའི་ཆོས། །ཡང་དག་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། །གཉིས་མེད་ཆོས་ལ་སྒོམ་པ་ནི། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ལམ་སྒོ་མ་ཡིན། །
སྐྱེ་བ་མེད་པ་མི་རྟག་དོན། །འབྱུང་བ་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་།རྒྱུ་བ་མེད་པ་བདག་མེད་དོན། །ཞི་དོན་ཡེ་བར་ཞི་བའི་གནས། །དུལ་བའི་སེམས་ནི་སྦྱིན་པ་ཡིན། །ཞི་བའི་སེམས་
ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན། །ཟད་པའི་ཆོས་རྟོགས་བཟོད་པ་ཡིན། །བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་རྟོགས། །ཤིན་ཏུ་ཞི་བའི་བསམ་གཏན་ཏེ་།ཤེས་རབ་ཡང་དག་རབ་ཤེས་པ། །
སེམས་ཅན་གདོད་ནས་རྣམ་དག་དོན། །བྱམས་པ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན་།སྙིང་རྗེ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་སྟེ། །དགའ་བ་སྦྱོང་བ་དགའ་བ་ཡིན། །རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པ། །
བཏང་སྙོམས་ཞེས་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན། །འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཆད་བར་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཆོས་རྣམས་ངེས་པར་འབིགས་འདི་ནི། །ལྟ་བའི་མདུད་པ་
གཅོད་པ་ཡིན། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ། །དེར་ནི་ངེས་པར་འབིགས་པ་བསྟན། །ཚད་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། །ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །གནོད་པ་བཟོད་
པ་དང། ངེས་པར་འབིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ། གཉིས་པའོ།།།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་


[34B] བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །དེ་ལྟར་ན། གང་གི་ཆེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་པ་དང། ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། བསམ་པ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་ཞིང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱས་ཀྱང་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་ལ་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་ཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་ཅིང། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་ཤིན་
ཏུ་དཀར་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩ་བའི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་རྩ་བའི་གནས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཀྱང་ཁེངས་པར་མི་འགྱུར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་དུ་མ་བྱས་ཀྱང་
དུད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁངས་པ་མེད་པ་དང། དུད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ང་རྒྱལ་ངེས་པར་བྱུང་བ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །ཁེངས་པ་མེད་པ་དང། དུད་པ་
མེད་པ་དེ་ནི། ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་
ཡིན། ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ངག་གི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལུས་སམ། ངག་གམ། ཡིད་ཀྱི་ལས་གང་བྱེད་ཀྱང་དེ་


[35A]༄༅། །དག་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་
གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། འདུལ་བར་བྱེད་དོ། །སྤྱོད་ལམ་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་
ཉིད་དུ་དེའི་སྤྱོད་ལམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་གནས་སོ། །ལུས་ཀྱི་སྐྱོན་དང། ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང། ལུས་ཀྱི་ཚུལ་
འཆོས་པ་དང། ལུས་ཀྱི་འཁྲུགས་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ཏ་ལའི་མགོ་བཅད་
པ་བཞིན་དུ་རྩ་བ་ནས་ཆད་ནས་མ་འོངས་པ་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པ་དང། ལག་པ་དང་
རྐང་པ་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ཀྱིས་རྒྱགས་ཤིང་དྲེགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཆེ་བའི་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་འཛིན་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་སེམས་ཅན་ཇི་ཙམ་


[35B] །རབ་ཏུ་འདུད་དོ། །དེ་རང་གི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་གོ་
དེ་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཤེས་ནས་ཆོས་ཀྱི་ལུས་ཡིན་གྱི། ཟང་ཟིང་གི་ལུས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་ཟ་བ་ཡིན་གྱི། ཟང་ཟིང་གི་ཟས་
ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་བྱ་བ་དང། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟའོ། ལུས་ཉམ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་ལུས་སུ་གྱུར་ནས་ཆོས་ཀྱིས་
སྲོག་འཚོའི། ཟང་ཟིང་གིས་སྲོག་འཆོ་བ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱིས་སྲོག་འཚོ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པ་དང། འཕགས་པའི་ཚུལ་ལས་
མི་འདའ་བའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆགས་པ་མེད་པ་དང། སྡད་བ་མེད་པ་དང། རྨོངས་པ་མེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་
དང། ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་བཅས་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང་སྤེད་པ་དང། རབ་ཏུ་གནས་པ་འདི་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་
སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་


[36A]༄༅། །ཏུ་སྣང་བར་བྱེད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་གཟུགས་དང། མཚན་དང། གཟི་བརྗིད་དང། རྒྱན་རྣམས་ཅི་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེའི་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་མེད་པར་དེ་འདྲ་བར་གནས་སོ། །དེ་འོད་བཀོད་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་གི་ཚེ་ལུས་ལས་
འོད་རབ་ཏུ་གཏོང་བ་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོད་དེ་ནི། བདེ་བ་སྐྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་
ངན་སོང་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་བྱེད་པའོ། །དེའི་འོད་དེ་ནི། བདེ་བ་ལ་རེག་པ་བྱེད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པས་གདུངས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་
བྱེད་པའོ། །དེའི་འོད་དེ་ནི། རབ་ཏུ་སིམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང། སེམས་དགའ་བ་སྐྱེད་པའོ། །དེ་ལུས་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་མཛད་པ་བྱེད་དེ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངག་གི་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་
དུ་འགྲོ་བ་གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཚིག་འཁྲུལ་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་ངག་གི་ལས་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་


[36B] བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཚིག་འཁྲུལ་བའི་སྐྱོན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་བྲལ་ཞིང་རྣམ་པར་སྤངས་པར་ངག་གི་ལས་
འབྱུང་སྟེ། དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཚིག་རྩུ་བ་པོ་མེད་པ་ཡིན། ཚིག་རྙོག་པ་མེད་པ་ཡིན། གྱོ་མོའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཡིན་
གྲུམ་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཡིན། སྒྲ་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་མ་ཡིན་སྒྲ་ཧ་ཅང་ཆུང་བ་མ་ཡིན། སྒྲ་ཧ་ཅང་དྲག་པོ་མ་ཡིན། ཚིག་བརླང་པོ་མེད་པ་ཡིན། ཚིག་རིབ་རིབ་པོ་མེད་པ་ཡིན། ཚིག་
ཅལ་ཅོལ་མེད་པ་ཡིན། ཚིག་རྟབ་རྟབ་པོ་མེད་པ་ཡིན། ཁས་བུབ་པའི་ཚིག་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཡིན། ཚིག་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན། ཟུར་དབྱུང་དགོས་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཚིག་ཞུམ་
པ་མེད་པ་ཡིན། ཚིག་སུབ་སུབ་མེད་པ་ཡིན། བྱིས་པའི་ཚིག་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཡིན། ཚིག་ནོག་ནོག་པོ་མེད་པ་ཡིན། འབར་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཅོ་འདྲི་བའི་ཚིག་མེད་པ་
ཡིན། དུས་མི་ཤེས་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཚོད་མི་ཤེས་པའི་ཚིག་མེད་བ་ཡིན། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཞེས་དང་གིས་ཞེ་འགྲས་པའི་ཚིག་མེད་
པ་ཡིན༑ གཏི་མུག་གིས་རྨོངས་ཤིང་ལྐུགས་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། དམན་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། མི་མཐུན་པ་དང་བརྙས་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། འབྱེར་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་


[37A]༄༅། །མེད་པ་ཡིན། གཡོ་དང་འདྲེས་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ངོ་ཟ་རིང་གི་
ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཚིག་མི་སྙན་ཅིང་ཞེར་འདེབས་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། མེད་པས་གླེང་བའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། འཁྲུལ་ཅིང་གཤེ་བའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། འཕྲལ་དུ་རྫུན་སྨྲ་བའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཕྲ་མའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ངག་རྩུབ་པོའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན་ཚིག་ཀྱལ་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། མཛའ་
བོ་དང་འབྱེད་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཧ་ཅང་རྣོ་བའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཧ་ཅང་མཉེན་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཕལ་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཀུན་ཏུ་མ་བསྲུངས་པའི་ཚིག་མེད་
པ་ཡིན༑ དུས་ལས་ལྷག་པར་སྨྲ་བའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། གནོད་སེམས་འབར་བའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། འཐབ་པ་དང་རྩོད་པ་དང་འགྱེད་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་
བའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཚིག་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན། ཚིག་མི་བརྟན་པ་མེད་པ་ཡིན། མུ་ཅོར་སྨྲ་བའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། གར་གྱི་ལྟད་མོའི་ཚིག་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཡིན། ཆོས་དང་
འགལ་བའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། གསང་འཕེལ་བའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། བདག་ལ་བསྟོང་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། གཞན་ལ་


[37B] འཕྱ་བ་དང་བསྟིང་བའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་འགལ་བའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་
ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ངོ་མི་ཆོད་པའི་ཚིག་མེད་པ་ཡིན། ཚིག་འཁྲུལ་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཚིག་ཉིད་ནི། ཚིག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དག་གི་ལས་ནི། ཚིག་འཁྲུལ་པའི་སྐྱོན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་བྲལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་འབྱུང་ངོ། །དེའི་ངག་དེ་ནི། ཕྱེད་པར་ལུང་སྟོན་པ་དང། ཡང་
དག་པར་ལུང་སྟོང་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ལུང་སྟོན་པ་དང། བདེན་པ་རྣམ་པར་དགོད་པ་ལུང་སྟོན་པ་དང། བདེན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ལ་འཇུག་
པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ལུང་སྟོན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཉོན་
མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང། ཆོས་དང་མི་འགལ་བ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་
དང། ཟླ་བ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་ཅིང་སྙན་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཀུན་ཏུ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཚར་བཅད་ནས་ཡོན་ཏན་སྨྲ་བ་དང་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེད་པ་དང། ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་


[38A]༄༅། །དཀའ་བ་དང། གཏི་མུག་ཀུན་ཏུ་མི་སྐྱེད་པ་དང། ཕྱོགས་བཅུར་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་རྒྱས་པར་འགེངས་པ་དང། ཚིག་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཐམས་ཅད་
དཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འབྱུང་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངག་གི་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་
ཀྱི་འཇུག་པ་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང། གཡོ་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །མཉམ་པར་བཞག་ཀྱང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་
དེ་ལས་ལྡང་བའང་མེད་དོ། །དེའི་སེམས་ཀྱི་ལས་ནི། བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི། བདག་ལ་གནོད་པར་བྱ་བ་དང། གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱ་བ་དང། གཉི་ག་ལ་གནོད་པར་བྱ་བ་མི་སེམས་སོ། །དེའི་སེམས་
དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། གང་ལའང་ཐོགས་པ་མེད་དོ་།དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིགས་པར་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་སྐྱེའོ། །སེམས་དང་ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་


[38B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཚོར་བ་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མི་བྱེད་དེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ནི། ཤིན་ཏུ་དཀར་བའི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་རྩ་བའི་གནས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་
ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ངག་གི་ལས་དང། ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བའི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
འདི་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལ་ཆོས་བཅུ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་པ་
དང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་འཇུག་པའི་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་དག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན་
དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པས་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན། གཏན་པ་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མཚན་


[39A]༄༅། །དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པར་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་ཅིང་གཞན་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་
ཡོངས་སུ་དག་པས་གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན། འཁྲུལ་བ་དང། སྒྲིབ་པ་དང། ཆོད་པ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་
ཡོངས་སུ་དག་པས་དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། གཡེང་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན། བག་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་པ་ཤིན་
ཏུ་དཀར་བ་ཡིན། སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན་ཕྱོགས་དང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་
རྒྱུན་ཆད་པ་དང། ཆགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ས་བཅུ་གནོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤང་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་དཀར་བའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཤིན་
ཏུ་དཀར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་བམ་པོ་གསུམ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཅིའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཉི་


[39B] དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒོ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གིས་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། །ཉི་ཤུ་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་
དག་པས་ནང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཕྱི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། ལྟ་བར་སོང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་
སུ་དག་པས་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། གདོད་མ་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་
དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་
པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་
མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་
ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལེགས་པར་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། རྟག་ཏུ་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་རབ་


[40A]༄༅། །ཏུ་གསལ་བའི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་ལ་ཆགས་པ་མེད་
པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པའི་སྒོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་
པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་རྫི་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་བ་བྱས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྟོགས་པའི་
མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་
དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། ཆོས་


[40B]བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་
ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་
ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒོ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ཤུགས་
ཆེན་པོ་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེར་གནས་པར་འགྱུར་པ་འདི་
ནི༑ ཤུགས་ཆེན་པོ་མ་འདྲེས་པ་འབྱུང་བ་དང་པོའོ། །ཤིང་ལྗོན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལོ་མ་དང། མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཆགས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་འདུད་
ཅིང་འདུད་ལ་རབ་ཏུ་འདུད་དེ་མངོན་པར་རབ་ཏུ་འདུད་པར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། ངན་


[41A]༄༅། །སོང་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚིམ་པར་འགྱུར་
བ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུའང་བར་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ས་གཡོ་བ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་
བར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅན་གང་ལའང་རྣམ་པར་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། ཕྱོགས་བཅུར་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཞལ་སྟོན་ཅིང་མི་འཇིགས་པས་
དབུགས་འབྱིན་པར་མཛད་དེ། དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གསུང་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ཤུགས་ཆེན་པོ་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་
འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མཐུས་འདིར་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཡང་ཀུན་ཏུ་སྣང་ངོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་
པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ཆོས་འདི་དྲི་མེད་དག་དགེ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཏེ། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་ལ་གདོད་ནས་བྱུང་བ་མེད་།མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་གནས་པ་


[41B] །འདི་ནི་རྒྱལ་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དྲི་མེད་གཡོ་བ་མེད། །དེ་ཡི་རྩ་བའི་གནས་ནི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་གཟུངས་།བྱམས་པ་དང་ནི་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ། །དེས་ན་
འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་བཀུར་ཀྱང་དགའ་བ་མེད། །བསྟི་སྟང་མ་བྱས་ཡི་ཆད་མེད་དེ་མཉམ་པའི་བློ། །དེ་ནི་མཉམ་པའི་ཆོས་ལས་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་གྱུར་ནས། །གཏི་མུག་མུན་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་
སྟེ་རྨོངས་པ་མེད། །ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་ང་རྒྱལ་ལྡན་པ་མིན། །ངས་བསམ་མཉམ་ཆོས་ཤེས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་མཁས་པ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་ལས་ནི་གང་བྱེད་པ། །ཐམས་
ཅད་ཤེས་པས་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་བདེ་བ་བྱེད། །དེ་ལུས་རྣམ་པར་དག་པ་སེམས་ཅན་མང་པོས་མཐོང། །རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྡུལ་མེད་བླ་ན་མེད་པ་སྨོན། །དེ་ཡི་སྤྱོད་ལམ་རྟག་ཏུ་བསྔམས་ཏེ་
འཁྲུལ་པ་མེད། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ་ཐ་མར་མེ་ཏོག་རྣམ་རྟོག་མེད་།ལུས་ཀྱི་ཉེས་པ་མཐའ་ཡས་ཇི་ཙམ་གང་བརྗོད་པ། །དེ་དག་དེ་ལ་ཆད་དེ་གདོད་ནས་སྐྱེས་པ་མེད། །དེ་ལུས་མཚན་
གྱིས་བརྒྱན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ། །དེ་ཡི་རྐང་མཐིལ་འཇམ་ཞིང་བསོད་ནམས་རྣམས་ལས་བྱུང། །དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ལུས་མཛེས་ཀྱང། །མཁས་པ་གཟུགས་
ཀྱིས་རྒྱགས་པས་རློམ་སེམས་བྱེད་པ་མེད། །དམན་ཞིང་དབུལ་བས་སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཅན་མང་པོ་གང། །དེ་དག་ལ་ཡང་གུས་བཅས་འདུད་ཅིང་རབ་ཏུ་འདུད། །བདག་ནི་ཆོས་


[42A]༄༅། །འཛིན་གྱུར་ཅིག་སྙམ་སྟེ་ང་རྒྱལ་མེད། །ཆོས་མཉན་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ཡིས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཤེས་ནས་ནི། །དེ་ཡིས་
སེམས་ཅན་ཀུན་ལུས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་ན། །དེ་ནི་ཆོས་ལུས་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །ཟང་ཟིང་ལུས་མིན་ཉོན་མོངས་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་གྲོལ། །རྟག་ཏུ་ཏིང་འཛིན་
སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་གཏན་ཟས་ཅན་འགྱུར། །གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་ལ་ནི་ཟང་ཟིང་ལུས་མི་སྲིད། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་ཁ་ཟས་ཟ་ཡི་སྟོབས་ཕྱིར་མིན་།འཆི་མེད་དོན་དུ་དེ་ནི་ཆོས་
ཀྱིས་སྲོག་ཀྱང་འཚོ། །འཕགས་པ་ཚུལ་ནི་རྟག་སྲུང་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་།བསླབ་པ་སྦེད་པར་གནས་ཤིང་རྒོད་མེད་མཐུན་
བར་བྱེད། །མཁས་པ་བདག་གཏོང་བྱེད་ཀྱི་སྡིག་པ་བྱེད་མ་ཡིན་།རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་མང་ཞིང་སོང་ནས། །སེམས་ཅན་ལུས་དང་མཐུན་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན། །
འགྲོ་བའི་གཟུགས་དང་མཚན་དང་རྟགས་ནི་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་ཡི་ལུས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་ལུས་ལས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་འོད་བྱུང་སྟེ། །དེས་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་
མཐའ་ཡས་ཞིང་རྣམས་ཁྱབ་པར་བྱེད། །དེ་ཡི་འོད་དེ་བསོད་ནམས་གཟི་ལྡན་རེག་ན་འཇམ། །སྲོག་ཆགས་ཉོན་མོངས་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད། །སེམས་དམྱལ་


[42B] །དེ་དག་འོད་ཀྱིས་རེག་མ་ཐག་ཏུ་བདེ་བར་འགྱུར། །ལུས་དང་ཡིད་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་ལས་
རབ་ཏུ་ཐར་པའི་རྒྱུ། །འདི་དག་དང་ནི་གཞན་ཡང་ལུས་ལས་ཡོངས་སྦྱངས་བ། །མཐའ་ཡས་ལུས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་།མཁས་པ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་སངས་རྒྱས་མཛད་པ་བྱེད་
རྡུལ་བྲལ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ལས་འདི་དེ་འདྲའོ། །དེ་དག་ཚིག་ནི་རྣམ་དག་སྒྲ་སྙན་ཡིད་དུ་འོང། །དེས་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་འགྲོ་ཀུན་ཚིམ་པར་བྱེད། །དེ་སྨྲ་བ་ན་འཆད་པ་དོན་མེད་མི་འགྱུར་
ཏེ༑ ༑ཐེག་པ་བདུད་རྩི་འདུས་བྱས་མིན་འདིར་ངེས་པར་འབྱུང། །ངག་ལས་ངག་གིས་ཉེས་པ་ངེས་མེད་གང་ཡོད་པ། །དེ་དག་དེ་ཡི་བསོད་ནམས་དག་པས་ཀུན་ཏུ་ཆད། །སྐད་རྣམས་མཚུངས་
ཤིང་སྒྲ་མཚུངས་གྱུར་པས་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྒྲ་དང་ངག་ལས་ཇི་སྙེད་ཀུན་གྱིས་ཚིམ་པར་བྱེད། །དེ་ཡི་ངག་ནི་ཕྱད་ཅིང་མཉམ་ལ་ཡང་དག་མིན། །ཡང་དག་ལུང་སྟོན་བསྒྲིབས་པ་
མེད་ཅིང་མཉམ་པར་བཞག་ཚིག་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་འགྱུར་བ་སྟེ། །བདེན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཤེས་པས་ཤིན་ཏུ་དག་།ཉོན་མོངས་ཐ་བ་མེད་ཅིང་འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་
ཞི༑ ༑ཚར་བཅད་ཡོན་ཏན་སྨྲ་ཞིང་སྐྱོན་ལས་ཤིན་ཏུ་གྲོལ། །ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆད་པ་སྟེ། །དོན་རྣམས་བྱེད་ཅིང་ཞིང་སྟོང་དག་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད། །རྟོག་པ་མེད་


[43A]༄༅། །པར་ཚིག་འདི་རབ་ཏུ་སྨྲ་བར་བྱེད། །རང་གི་དང་གིས་བྱུང་ནས་ཇི་ལྟར་ཐར་འགྱུར་སྨྲ། །རྟག་ཏུ་ས་བཞིན་སེམས་ཅན་དབང་པོ་ཚིམ་པར་བྱེད། །རྣམ་པར་སྦྱོང་
བྱེད་ཚིག་མཆོག་འདིས་ནི་ཤེས་པར་བྱས། །དེ་ཡི་ཡིད་ལས་རྟག་ཏུ་བསྒྲིབས་མེད་ལེགས་པར་བྱས། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་འགྲོ་བའི་སེམས་རྣམས་ཤེས། །དེ་ནི་
གཡེང་མེད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཉམས་པ་མེད། །ཁྱུ་མཆོག་དེ་ཡི་རྒྱུ་བ་བདུད་ཀྱིས་ཤེས་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་སེམས་ཡིད་རྣམ་རྟོག་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟེ། །རང་རྒྱལ་རྣམས་དང་ཉན་
ཐོས་ཀུན་གྱིས་ཤེས་པར་དཀའ། །བདག་དང་གཞན་ལ་རྣམ་པར་མི་འཚེ་རྗེས་ཆགས་མེད། །ཁོང་ཁྲོ་མེད་ཅིང་ཁེངས་པ་མེད་ཅིང་མཉམ་པའི་བློ། །མཁས་པ་དེ་ནི་འགྲོ་ལ་རིགས་
བཞིན་ཤེས་པ་འཇུག་ཚོར་བ་མ་ཡིན་སེམས་པ་མ་ཡིན་རྣམ་རྟོག་མིན་།འཆི་མེད་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་དུ། །ཚོར་བ་འགོག་ལ་བདེ་བར་རྟོགས་པ་བྱེད་མ་ཡིན། །
ཆོས་བཅུ་དེ་དག་གང་ལ་རྟག་ཏུ་དག་གྱུར་པ། །ཁུ་མཆོག་དེ་ལ་ཏིང་འཛིན་འདི་ནི་མངོན་དུ་གྱུར། །གན་ཚེ་འཇུག་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱངས་གྱུར་པ། །དཀར་པོའི་ལམ་རྣམས་
ཀུན་གྱིས་འཕགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་དག་ས་རྣམས་ཇི་བཞིན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཀུན་སྦྱངས་ཏེ། །དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མངོན་པར་འཕགས། །བསོད་ནམས་འབྲས་


[43B]སྤོབས་པས་ཀྱང་ནི་གཟུངས་རྣམས་མཐར་ཐུག་མེད་པར་འགྱུར། །མཁས་པ་རྟག་ཏུ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པར་གནས། །མཁས་པ་རྟག་ཏུ་
དྲན་ལ་མཉམ་གཞག་འཁྲུལ་པ་མེད། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་རྣམས་དང་འཁྲུལ་པ་ནི། །ཕྲ་རབ་མཐོང་པར་མི་ནུས་སྒྲིབ་ཀུན་རྣམ་པར་དག་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་མཐའ་ཡས་
གང་ཡིན་པ། །ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་བག་ཡོད་པ་ལ་འདུ་བར་འགྱུར། །ཞི་གནས་མཐར་གྱུར་ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་རྟག་ཏུ་ཤེས། །ས་བཅུ་པོ་ནི་གནོན་པར་འགྱུར་ཞིང་ཆགས་པ་མེད། །བྱང་ཆུབ་
སྙིང་པོ་སྦྱད་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པར་སྨྲ། །དེ་ནི་མི་དགེ་ཀུན་སྤངས་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱིས་འཕགས་པ་རི་རབ་བཞིན། །དེ་ནི་བསམ་ཡས་དྲི་མེད་
འོད་འདི་རབ་ཏུ་ཐོབ། །ཏིང་འཛིན་འདི་ཐོབ་མཁས་དེ་བསོད་ནམས་བྱས་ནས་ནི། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་མཆོག་ཉི་ཤུ་རབ་ཏུ་ཐོབ། །དེ་དག་གིས་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་ནང་ཉི་བཞིན་ལྷང། །
རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་རེག། ཤིང་གི་དྲུག་དུ་ཤུགས་བརྒྱད་བསམ་དུ་མེད་ཐོབ་ནས། །དེ་དག་གིས་ནི་ཞིང་བརྒྱ་དག་ན་འགྲོ་དོན་བྱེད། །སངས་རྒྱས་མི་འཇིགས་
བྱིན་ཞིང་འགྲོ་བའི་དཔའ་བོ་དེ། །བདུད་རྣམས་བཏུལ་བར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་རེག་རྒྱལ་བའི་ཕྱག་སྦྱངས་པ་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་ནི། །ཡོན་ཏན་འདི་འདྲ་དེ་ཀུན་བསམ་གྱིས་


[44A]༄༅། །མི་ཁྱབ་འགྱུར། །དེ་ལྟར་བས་ན་མི་གང་ཡོན་ཏན་ཕྲེང་འདོད་པ། །དེ་མྱུར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་བསྐྱེད། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དྲི་མ་
མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་འདོད་པས་རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་དང། འཁྲུགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དཀར་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །
དེ་ལ་རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་དེ་ནི། གང་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལ་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་མེད་པ་དང་འོད་གསལ་བའི་ཆོས་མི་འགྱུར་བ་
ཉིད་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཏེ་རྡུལ་མེད་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། གཏི་མུག་དང་བྲལ་ཏེ་མུན་པ་
མེད་པ་དང། དག་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་
དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མཉམ་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་


[44B]ཏེ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་མཉམ་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་
ཏེ༑ སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཤིང་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་
པར་མཉམ་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཇི་ལྟ་བར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པའི་
རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་སྟེ། གང་འདི་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡེ་ཤེས་གདེག་པ་དང། གཞག་པ་མེད་པ་འདི་ནི། རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་འདི་དག་
སེམས་ཅན་གཞན་དང། གང་ཟག་གཞན་དག་ལ་སྟོན་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་དུ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་མེད་པ་འདི་ནི། རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་སོ། །གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་རྙོག་པ་མེད་ཅིང་འཁྲུགས་པ་མེད་པར་གྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་རབ་ཏུ་ཐོབ་བོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། ཟབ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཏིང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་


[45A]༄༅། །འདས༑ ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་བལྟ་དཀའ་བ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། རྟོགས་
པར་དཀའ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ལྷག་པར་སེམས་པ་ལྷག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་
འདི་ནི། རྣམ་པར་འཚལ་བ་དཀའ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། གསལ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དཔེ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། སྙིང་པོ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་


[45B] བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། སྣང་བར་གྱུར་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་
བ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། རྣམ་པར་དག་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤིན་ཏུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས༑ ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། དྲི་མ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། རྒྱུ་བ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཁམས་གསུམ་དུ་མི་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ་།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་
ནི༑ སྤྲོས་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། མི་གཡོ་
པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་


[46A]༄༅། །ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་ནུས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ནམ་མཁའ་དང་གཡུལ་འགྱེད་པ་འདོད་པར་གྱུར་ན། དེས་ནམ་མཁའི་གོ་ཆ་ཉིད་བགོ་བར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་
དཀར་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་ཆ་ཉིད་བགོ་བར་བྱའོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འགོད་པ་ཅི་
འདྲ་བར་ཐོབ་པའང་དེ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཀྱིས་བོན་ནོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ནི། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ། ཏིང་
དེ་འཛིན་འདི་ནི། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་ས་བོན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང་
ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི། རྣམ་པར་རིག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བས་མ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་


[46B] ཚོར་བ་དང། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ། ངས་ནི། མཚན་ཉིད་གཞན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
རྒྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་
མཚན་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཚན་མ་མེད་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་གང་རྣམ་པར་
རིག་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ། །གང་ལ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་གང་ཞེ་ན་
སྔོན་གྱི་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན། བར་དུའང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། དུས་གསུམ་དུ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི། མ་བྱས་


[47A]༄༅། །པ༑ བྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་།བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་
པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི། བྱ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་
ལ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང། ངག་གིས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ་འདི་ནི། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པས་དེ་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་ནི། སྐྱེ་བ་མེད། འཇིག་པ་མེད། གནས་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད། འཇིག་པ་མེད། གནས་པ་
མེད་པ་དེ་གནས་མེད་པའོ། །གང་ལ་གནས་དེ་མེད་ཅེ་ན། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་དེ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གནས་དེ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནི། གཟུགས་ལ་
སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས། ཚོར་བ་ལ་སོང་བ་དང། འདུ་ཤེས་ལ་སོང་བ་དང། འདུ་བྱེད་ལ་སོང་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་
གནས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པའོ། །གང་རློམ་


[47B]།གང་མངོན་པར་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་དེ་མི་རྩོད་དོ། །གང་མི་རྩོད་པ་དེ་ཀུན་ཏུ་མི་འབར་རོ། །གང་ཀུན་ཏུ་མི་འབར་
བ་དེ་ཀུན་ཏུ་གདུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་གདུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་རབ་ཏུ་འབར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་རབ་ཏུ་འབར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཞི་བའོ། །ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །རབ་ཏུ་ཞི་
བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་འདི་དག་ནི། འདི་ལྟར་ཟབ་པའོ། །འདི་ལྟར་བལྟ་དཀའ་
པའོ༑ ༑འདི་ལྟར་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། །གང་དག་གིས་ཆོས་འདི་དག་ཐོས་ནས་མོས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་
པ་དང། འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། འདི་དག་ནི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་
པ་དག་གོ་དེ་དང་དེ་དག་ནི། དེད་དཔོན་ཆེན་པོ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལམ་ཆད་མེད་པ་སྟོན་པ་དག་གོ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་གཟུགས་ཅན་
མ་ཡིན་པའི་ནད་ལས་རབ་ཏུ་ཐར་པར་བྱེད་པ་དག་གོ། དེ་དང་དེ་དག་ནི། མཆོད་པས་མཆོག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ནི། རིང་པོར་མི་ཐོགས་


[48A]༄༅། །པར་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདིར་ངེས་པར་བྱས་པ་དག་གོ། དེ་དག་ནི་
ཆོས་ཀྱི་གྲུ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་དག་གོ་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་སྒྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དག་གོ་དེ་དག་ནི། ཡང་བདུད་
ཀྱི་ཡུལ་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གོ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ནི་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་དག་གོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ། གསུམ་པའོ།། །།
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་བོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དེའི་ཚེ་བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཆེ་མཚན་མ་དང། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དེའི་ཚེ་བདུད་
ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བདུན་ནི། བཞི་པ་འདི་དག་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་བདུད་དང། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང། འཆི་བདག་གི་བདུད་


[48B] ལྷའི་བུའི་བདུད་དེ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། བདུད་དོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་ཆོས་སུ་སོ་སོར་རྟོགས་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་འཇོམས་སྟོང་པ་ཉིད་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པས་
ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འབྱུང་བ་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོགས་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་འཇོམས་སོ། །ང་རྒྱལ་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་གྱིས་ལྷའི་བུའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་སྤོང་བས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་འཇོམས་
སོ༑ ༑འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་འཇོམས་སོ་།ལམ་སྒོམ་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །གཞན་ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་སོ་སོར་
རྟོགས་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་སོ་སོར་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོགས་
པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་འཇོམས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞི་བར་སོ་སོར་རྟོགས་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་འཇོམས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ནང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་སྤངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བརྗེད་པར་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཕུང་པོའི་བདུད་ཚང་གཅོད་པ་


[49A]༄༅། །ཡིན་ནོ༑ ༑གང་གི་ཚེ་ལུས་ལ་མི་ལྟ་ཞིང་ལུས་ལ་མ་ཆགས་པར་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་
པའི་བདུད་ཚར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཀྱེ་མ་ལོངས་སྤྱོད་འདི་དག་ནི། མི་རྟག་པ། ཐུན་མོང་བ་སྟེ། དེ་དག་ལས་བདག་གིས་སྙིང་པོ་བླང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་སྟེ་སྦྱིན་པ་
བྱིན་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཚར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་
ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཐར་པར་བྱ་བའི་བློས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཚར་གཅོད་
པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་མེད་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བས་ཕུང་པོའི་བདུད་ཚར་གཅོད་
དོ༑ ༑བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ་རྒ་ཤི་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་
བས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ། །བདག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་


[49B] །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་མི་དམིགས་པར་བཟོད་པ་སྒོམ་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ། །སེམས་ཅན་མི་
དམིགས་པར་བཟོད་པ་སྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ་།འཁོར་བ་མི་དམིགས་པར་བཟོད་པ་སྒོམ་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་དམིགས་
པར་བཟོད་པ་སྒོམ་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཚར་གཅོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་དབེན་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་
འདའོ༑ ༑སེམས་དབེན་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འབྱུང་བ་མེད་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ལས་
ཤིན་ཏུ་འདའོ། །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་
ཤིན་ཏུ་འདའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕུང་པོ་ལ་མི་གནས་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །ཁམས་ལ་མི་གནས་
པར་བསམ་གཏན་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ་།སྐྱེ་མཆེད་ལ་མི་གནས་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །བསམ་


[50A]༄༅། །གཏན་གྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་ལས་རྒྱལ་ལོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁམས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ལས་རྒྱལ་ལོ། །ཤེས་རབ་
ཀྱིས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་ལས་རྒྱལ་ལོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ལ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་
སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལས་རྒྱལ་ལོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པར་མོས་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་ཀྱིས་སྐབས་
མི་རྙེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཀྱིས་སྐབས་མི་རྙེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨོན་པ་མེད་པར་སོམ་ཉི་མེད་པས་འཆི་བདག་གི་
བདུད་ཀྱིས་སྐབས་མི་རྙེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བས་ཀྱང་མི་ངོམས་པས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཀྱིས་
སྐབས་མི་རྙེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་ཞིང་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་སོང་


[50B]ཕུང་པོའི་བདུད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཚོར་བ་རྣམས་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་ཞིང་ཚོར་
བ་དང་ལྷན་ཅིག་སོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་སོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་
གཞག་པ་སྒོམ་ཞིང་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་འཆི་བདག་གི་བདུད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་
ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་ཞིང་ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་སོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསམ་པའང་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་
ལྷའི་བུའི་བདུད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བདུད་ཀྱི་ལས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བདག་གིས་ཀུན་ནས་ལྡང་བས་ཀུན་ནས་ལངས་པ་དག་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བདག་གིས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཀུན་ནས་ལངས་པར་མི་བྱེད་དོ་།བདག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བདག་མ་ཡིན་ཞིང་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཆོས་གང་གིས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་དོ། །
དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་ནས་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་གྱོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་


[51A]༄༅། །གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་མི་གྱོན་ནོ། །གོ་ཆ་བགོས་ནས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ན་བདག་གི་གོ་ཆ་འདི་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་དཔྱོད་དོ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་
བདག་གི་གོ་ཆ་འདི་ནི། བདག་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བོས་པ་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞིག་པའི་
ཕྱིར་བགོས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་དག་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའི་
གནས་པ་དེ་བདག་གིས་སྤང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །གནས་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི། གནས་སོ། །ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ནི། གནས་སོ།།
དེ་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ། མི་སྡུག་
པ་ལ་སྡུག་པར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཛིན་པ་མེད་པ་
དང། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའོ། །གང་འཛིན་པ་མེད་པ་དེ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཀུན་ཏུ་


[51B] །གསོལ་པ། ཅི་ལགས། འདས་པ་རྣམས་ཀྱིའམ། མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱིའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིའམ། འདུ་ཤེས་གང་ཡོངས་སུ་
འཚལ༑ བཀའ་སྩལ་པ། འདས་པ་རྣམས་ཀྱིའང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱིའང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིའང་མེ་ཡིན་ནོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི། ཟད་
པའོ། །མ་འོངས་པ་ནི། མ་ཕྱིན་པའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནི། གནས་པ་མེ་དྤ་སྟེ། གང་དུས་གསུམ་དུ་འདུ་ཤེས་མི་དམིགས་པ་ནི། འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་འདུ་
ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྤྱོད་དོ། །དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །
སེམས་ཅན་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ལ་སྦྱོར་བའི་བསམ་པ་ཅན་དག་


[52A]༄༅། །ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པ་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པ་ཅན་ལ་གཏི་མུག་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། གཏི་མུག་
གི་བསམ་པ་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། གཏི་མུག་གི་བསམ་པ་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། འདོད་ཆགས་ཀྱི་བསམ་པ་ཅན་ལ་གཏི་མུག་ལ་
སྦྱོར་བ་དག་ཡང་ཡོད། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པ་ཅན་ལ་གཏི་མུག་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་བསམ་པ་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྦྱོར་བ་
དག་ཀྱང་ཡོད། གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བསམ་པ་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ལ་སྦྱོར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདོད་ཆགས་བཅོས་མ་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ཚར་གཅད་པར་བྱ་
བའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་བཅོས་མ་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་བཅོས་མ་ཅན་ལ་གཏི་མུག་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་
ཡོད༑ གཏི་མུག་བཅོས་མ་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། གཏི་མུག་བཅོས་མ་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། འདོད་ཆགས་
བཅོས་མ་ཅན་ལ་གཏི་མུག་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་བཅོས་མ་ཅན་ལ་གཏི་མུག་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་


[52B]ཡོད། གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་བཅོས་མ་ཅན་ལ་ཞེ་སྡང་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
སྔར་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་ཕྱིས་ཞེ་སྡང་ཅན་དང། སྔར་ཞེ་སྡང་ཅན་ལ་ཕྱིས་འདོད་ཆགས་ཅན་དང། སྔར་ཞེ་སྡང་ཅན་ལ་ཕྱིས་གཏི་མུག་ཅན་དང། སྔར་གཏི་མུག་ཅན་ལ་ཕྱིས་ཞེ་སྡང་
ཅན་དང། སྔར་གཏི་མུག་ཅན་ལ་ཕྱིས་འདོད་ཆགས་ཅན་དང། སྔར་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་ཕྱིས་གཏི་མུག་ཅན་དང། སྔར་ཞེ་སྡང་ཅན་ལ་ཕྱིས་གཏི་མུག་ཅན་དང། སྔར་ཞེ་སྡང་དང་
གཏི་མུག་ཅན་ལ་ཕྱིས་འདོད་ཆགས་ཅན་དང། སྔར་གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་ཕྱིས་ཞེ་སྡང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཟུགས་ལ་འདོད་
ཆགས་ཅན་ལ་སྒྲ་ལ་ཞེ་སྡང་ཅན་དང། སྒྲ་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་གཟུགས་ལ་ཞེ་སྡང་ཅན་དང། དྲི་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་རོ་ལ་ཞེ་སྡང་ཅན་དང། རོ་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་དྲི་ལ་
ཞེ་སྡང་ཅན་དང། རེག་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་ཆོས་ལ་ཞེ་སྡང་ཅན་དང། ཆོས་ལ་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་རེག་པ་ལ་ཞེ་སྡང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ༑ ༑བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
གཟུགས་པས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་ལས་དབེན་པས་ནི། མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། སྒྲ་ལས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་གཟུགས་ལས་དབེན་


[53A]༄༅། །པས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། དྲི་ལས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་རོ་ལས་དབེན་པས་ནི། མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། རོ་ལས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་
གྱི་དྲི་ལས་དབེན་པས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། རེག་པ་ལས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ལས་དབེན་པས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་ཆོས་ལས་དབེན་པས་འདུལ་བར་
འགྱུར་གྱི་རེག་པ་ལས་དབེན་པས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ལུས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི། སེམས་དབེན་པས་མ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་དག་
ཀྱང་ཡོད། སེམས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་ལུས་དབེན་པས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། ལུས་དབེན་པ་དང་སེམས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ལུས་
དབེན་པ་དང་སེམས་དབེན་པས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། མི་རྟག་པའི་སྒྲས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང། བདག་མེད་པ་དང་
ཞི་བའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་མི་རྟག་པ་དང། བདག་མེད་པ་དང། ཞི་བའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་
པ་དག་ཀྱང་ཡོད། བདག་མེད་པའི་སྒྲས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཞི་བའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞི་བའི་སྒྲས་འདུལ་བར་


[53B] སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་རྗེས་
སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་
ཀྱང་ཡོད། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུལ་བར་འགྱུར་གྱི་ཀུན་བརྗོད་པ་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་
དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སྦྱོར་བ་མྱུར་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བུལ་བའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། སྦྱོར་བ་བུལ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྦྱོར་པའང་
བུ་ལ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའང་བུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྦྱོར་བའང་མྱུར་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་གྱི་རྐྱེན་རྣམས་
ཀྱིས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། རྒྱུ་རྣམས་དང། རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་


[54A]༄༅། །ཀྱང་ཡོད། རྒྱུ་རྣམས་དང། རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ནང་གི་སྐྱོན་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་
སྐྱོན་མཐོང་བས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱོན་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་གྱི་ནང་གི་སྐྱོན་མཐོང་བས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། ནང་གི་སྐྱོན་མཐོང་
བ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱོན་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ནང་གི་སྐྱོན་མཐོང་བ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱོན་མཐོང་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་
གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སླ་བའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་དཀའ་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དཀའ་བའི་ལམ་གྱིས་འགྱུར་
གྱི་སླ་བའི་ལམ་གྱིས་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཡོད། དཀའ་བ་དང་སླ་བས་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སླ་བ་དང་དཀའ་བའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་
དོ༑ ༑བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། མགུར་བསལ་བའི་སྒྲས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད། རབ་ཏུ་བརྟན་པས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཚར་བཅད་པས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། རབ་
ཏུ་བཟུང་བས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྡུག་པའི་རྣམ་པས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞེ་སྡང་གི་རྣམ་པས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་


[54B] བྱམས་པའི་རྣམ་པས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྨ་དབབ་པས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྒྱུ་བས་
འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྤྱིའུ་ཚུགས་སུ་རྒྱུ་བས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྣྲེལ་ཞིང་རྒྱུ་བས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཡང་
དག་པར་སྤོང་བའི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། དབང་པོའི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། སྟོབས་ཀྱི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ལམ་གྱི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ཞི་གནས་ཀྱི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད། ལྷག་མཐོང་གི་སྒྲས་འདུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་
དོ༑ ༑བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་སྒྲས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་པ་འཇུག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་ནས་
སེམས་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འཇུག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་འཇུག་པར་ནུས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཀུན་ནས་ཞགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་


[55A]༄༅། །དྲ་བ་དེར་སྐྱེས་བུ་ཞིག་བཅུག་པར་གྱུར་ལ། སྐྱེས་བུ་དེས་ཞགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྔགས་ཀྱི་རིག་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ན། དྲ་བ་དེར་བཅུབ་
མ་ཐག་ཏུ་སྔགས་ཀྱི་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞགས་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་བཅད་ནས་གང་དགའ་བ་དེར་འགྲོའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྔགས་ཀྱི་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་
པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་མ་རེག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཚད་མ་མཆིས་པ་དང། ཇི་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཚད་མ་མཆིས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
མཁྱེན་པ་ཚད་མ་མཆིས་པ་འདི་དག་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་མི་དངང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི། བདག་ལ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་དུ་གདའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང། བཅོམ་


[55B]སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེངྒེའི་ཕྲུག་གུས་སེངྒེའི་སྒྲ་ཐས་ན། སྐྲག་པའམ་དངང་བའམ། ཀུན་
ཏུ་དངང་བར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་
དང་པོ་པའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེངྒེའི་སྒྲ་ཐོས་ན། མི་སྐྲག་མི་དངང། དངང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པ་ཐོས་ཀྱང་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་
རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མེའི་སྣང་བ་ཆུང་ངུའང་ཤིང་དང། རྩྭ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སྐྲག་སྟེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཚིག་པར་བྱེད་མི་ནུས་སམ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་
བུ༑ དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཆུང་དུའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྐྲག་སྟེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་
ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བརྟགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་
རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་མེ་དང། རྩྭ་དང། ཤིང་དང། ལོ་མ་དང། ཡལ་ག་ཐམས་ཅད་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བར་བརྩམས་ཏེ་


[56A]༄༅། །ཉི་མ་བདུན་ན་གཡུལ་ཆེན་པོ་འགྱེད་དོ་སྙམ་ནས་དེ་རྩྭ་དང། ཤིང་དག་གིས་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྩྭ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་ངེད་ཀྱི་དཔུང་གྱིས་ཤིག་ངེད་ཀྱི་
གྲོགས་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱས་ནས་དེ་ན་རྩྭ་དང། ཤིང་གི་ཕུང་པོ་རི་རབ་ཙམ་བསྡུས་པར་གྱུར་ལ་དེ་ནས་འགའ་ཞིག་མེ་དེའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་
དཔུང་མི་སྡུད། ཁྱོད་རྩྭ་དང། ཤིང་འདི་དག་ལས་གཅིག་པུས་རྒྱལ་བར་བྱ་སྙམ་མམ། དེ་ནས་མེ་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འདིར་བདག་གིས་དཔུང་བསྡུ་བར་བྱ་མི་དགོས་
སོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩྭ་དང། ཤིང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་དག་ཉིད་བདག་གི་གྲོགས་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འདི་དག་མང་པོར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བདག་སྟོབས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་
འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་མེད་པར་གྱུར་ན། བདག་ཀྱང་མྱུར་དུ་འཆིའོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་
མོངས་པ་ཚད་མེད་པ་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མེ་ཚད་མེད་པ་རབ་ཏུ་གཏོང་བར་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་བརྟགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱ་བར་འདོད་ཅིང་


[56B] དེ་མྱུར་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་
འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་
ལྟ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་ན། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་
ན༑ སྤྲུལ་གདུག་པའི་ཕྲུག་གུ་ནི། གྲོགས་མི་དགོས་པར་ཟའོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའང་གྲོགས་མི་དགོས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་
ཡང་དག་པར་སྡུད་དེ། གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཀྱང་
ཉི་མའི་འོད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་སོ། །ཤཱ་རད་
ཏིའི་བུ༑ འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དུག་གི་གཉེན་པོ་ནད་མེད་པར་བྱེད་པ་ཆུང་དུས་ཀྱང་དུག་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་


[57A]༄༅། །རབ་ཀྱི་ནད་མེད་པ་ཆུང་དུས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་མང་པོ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བར་སྣང་ལས་རོ་གཅིག་པའི་ཆུའི་
རྒྱུན་འབབ་པ་བབས་ནས་སྣོད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རོ་བྲོ་བ་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་པ་
ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་ཐ་དད་པ་སྟོན་ཏོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གང་ཛམྦུའི་ཆུ་བོའི་གསེར་བྱུང་བ་
དེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བ་དེར་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་མོག་མོག་པོར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གང་གི་ཚེ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་ཕྲན་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་
འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བསོད་ནམས་མ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དབྱིག་གི་ཆར་མི་འབབ་བོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་


[57B]སྐྱེའོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ། བམ་པོ་བཞི་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བུ་རམ་ཤིང་
གི་ས་བོན་མེད་པར་ཤ་ཁ་ར་མི་འབྱུང་ངོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་མེད་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་མི་འགྲུབ་བོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་ཀྱིས་གང་སྨན་དུ་མི་མཐོང་བའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་
དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་མཐོང་བའི་ཆོས་སུ་སྣང་བ་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་
ན༑ ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་སྒྲ་གཅན་གྱིས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱུན་གཅོད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཀུན་ཏུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ནི། ནམ་མཁའ་
ལ་གཞལ་མེད་ཁང་ན་གནས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་བླ་ན་མེད་པ་


[58A]༄༅། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྣོད་དུ་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་ནམ་མཁའ་འཇུག་
ཀྱང་ནམ་མཁའ་ནི། བྲི་བའམ། གང་བ་མེད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སྟོབས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
ཡོངས་སུ་འཛིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་བྲི་བའམ་གང་བ་མེད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུའི་སྟོབས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མདའ་
འཕངས་པ་འྒྲོའང་ནམ་མཁའ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་།ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དད་པའི་སྟོབས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་
རྣམས་ལ་མོས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མཐར་ཐུག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྫ་མཁན་གྱིས་སྣོད་དུ་མ་བྱས་པ་དག་སྣོད་ཀྱི་མིང་མི་
འཐོབ་བོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པའང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་མི་འཐོབ་བོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སུས་
འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་མཐོང་བ་དེ་ཕྱིས་རྒྱལ་ཕྲན་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་སུས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་


[58B] རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་རེ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བ་ལང་གི་རྗེས་ཀྱི་ཆུ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་ངོ་།ཤཱ་རད་ཏིའི་
བུ༑ དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དག་མི་འབྱུང་ངོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ། །
ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཐོས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་སྟེ། དཀོན་
མཆོག་གསུམ་པོ་དག་འབྱུང་ངོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའི་བུ་བཙས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཞེའམ། རྒྱལ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དོ། །ཤཱ་
རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་ལའང་སངས་རྒྱས་ཞེའམ། སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནོར་བུ་
རིན་པོ་ཆེ་བྱི་དོར་མ་བྱས་པ་ལ་ནི། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑བུ་ར་དྭ་རིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་ཆེ་བྱི་དོར་བྱས་ཏེ་འོད་གསལ་བ་ནི། དགའ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་།ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[59A]༄༅། །ཡུན་རིང་པོ་སྤྱད་པ་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ནི། ཆུང་དུའང་ཁྱད་དུ་མི་གསད་དོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཆུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་གནས་ཁང་ངམ་ཁྱིམ་མམ། ཁང་པར་བཅུག་ན། དེ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་
དོ༑ ༑ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་ལའང་བརྙས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་འགེངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་གང་དག་རིན་ཐང་མེད་པ་དེ་དག་ནི། ཡང་བ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་
བུ༑ དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ལོ་ཐོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་
གཡུར་ཟའོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདུད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། གང་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཚིག་པར་བྱེད་པའི་སྲེག་པའི་བསྐལ་པའི་མེ་དེ་ནི། གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ངོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་


[59B]མོངས་པ་རྣམས་བསྲེགས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དེ་དག་
གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ངོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚིག་པའམ། མ་ཚིག་པའང་རུང་སྟེ། ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །
ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའང་རུང། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའང་རུང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་
བོ་ཉིད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དཔེ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་བསྟན་པ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གིས་ཐོས་ནས་
མོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དཔེ་འདི་ལྟ་བུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེའི་ཕྲེང་བ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཉི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ་།སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་བལྟ་དཀའ་
སྟེ༑ ༑ཟབ་ཅིང་ཕྲ་ལ་དྲི་མེད་ཅི་ཡང་མེད། །དེ་བས་མི་གང་རྣམ་འཚང་རྒྱ་འདོད་པ། །དེས་འདིར་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་ཐོགས་མི་བྱ། །ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་དག་ཅིང་བཅོས་མ་མིན། །ཀུན་ཏུ་སྣང་


[60A]༄༅། །བར་གྱུར་ཅིང་འོད་གསལ་ཏེ། །དྲི་མེད་ཕྱག་རྒྱ་ལ་ནི་རབ་གནས་པས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འདི་ལ་རེག་པར་ནུས། །སྔོན་གྱི་མཐའ་འམ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་རུང། །སེམས་
ནི་དག་ཅིང་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ལོ། །ཉོན་མོངས་གང་གིས་ཡིད་ནི་ཉེར་ཉོན་མོངས། །དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྤངས། །འདི་ལ་བྱེད་པོ་མེད་ཅིང་ཚོར་པོ་མེད། །ཆོས་རྣམས་
ཐམས་ཅད་རྗེས་མེད་ཡ་མ་བརླ། །གང་ཟག་མེད་ཅིང་བདག་གིས་བདག་མེད་བསྟན། །རྨི་ལམ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །འདི་དག་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་རབ་ཕྱེ་མིན། །ངག་གམ་
སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་མ་ཡིན། །ཡང་དག་ཏུ་ནི་བྱས་མིན་གཞན་མིན་ཏེ། །དེ་དག་ལ་ནི་དཔེ་བྱར་མི་ནུས་སོ། །ནམ་མཁའ་མཚུངས་ཤིང་དྲི་མེད་ངོ་བོ་ཉིད། །གཟུགས་ཅན་
མ་ཡིན་བསྟན་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། །མིག་གིས་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་རྣ་སྣས་མིན། །ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མིན། །མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ལོག་ཞི་བ་
གནས་མེད་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་འདྲ། །དེ་ལ་སེམས་མི་རྒྱུ་སྟེ་ཡིད་ཀྱང་མིན། །རྣམ་ཤེས་མ་ཡིན་འདུ་ཤེས་སེམས་པ་མིན། །དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ལས་དང་དེ་བཞིན་དུ། །རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་ལས་ཀྱིས་ཤེས་མི་ནུས། །ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འདི་བསྙད་པ་གང། །སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེ་འདི་ནི་བླ་ན་མེད། །སེམས་ཅན་གང་དག་སྔོན་ཆད་བྱས་ལྡན་ཞིང། །


[60B] །དེ་དག་འདི་འདྲའི་ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་ནི། །དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་ཟང་ཟིང་མེད་པ་འཐོབ། །འདི་ནི་ཅི་སེམས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅིག་ཅེས། །དེ་དག་
བདུད་ཀྱིས་སྐྱོན་ཆགས་མི་རྙེད་དེ། །སེམས་དང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མི་ཤེས་ན། །བར་དུ་བདུད་ལས་བྱེད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །བདུད་བཞི་འདི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་ནི། །རིགས་པ་དང་
ནི་བློ་དང་བསོད་ནམས་དང། །ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་རབ་གནས་པ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་དམ་པ་འདི་ལ་སྤྱོད། །གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཤེས་པ། །དེ་ནི་བྱང་
ཆུབ་སྤྱོད་མཆོག་འདི་ལ་སྤྱོད། །དེ་ཡིས་སྤྱོད་པ་རྣམ་མང་འདི་ཐོས་ནས། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྟོན། །འགྲོ་བའི་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །ཕན་ཚུན་དམིགས་པར་
ཡང་དག་རབ་ཏུ་ལྡན། །བདག་ཆེན་དེ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ཤེས་ནས་།ཕྱད་པར་ངེས་པར་བསྟན་པ་ལུང་ཡང་སྟོན། །འདི་ན་སེམས་ཅན་ཆགས་མང་ཆགས་པ་ཡོད། །དེ་དག་ཞེ་སྡང་
བག་ཉལ་རྣམ་པ་མང། །དེ་དག་ཞེ་སྡང་ཉོན་མོངས་གཟིར་བར་སྣང། །དེ་དག་གཏི་མུག་ཆེན་པོས་གནོད་པར་གྱུར། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བའི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །དེ་ལ་འཇུངས་པ་དང་
ནི་མཚན་མ་དང། །རྐྱེན་དང་དམིགས་པའང་ཁོང་དུ་ཆུད་བྱས་ལ་།དེ་ཡི་འོག་ཏུ་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བསྟན། །ཀུན་ནས་ཞགས་པའི་དྲ་བར་རབ་བཅུག་པ། །རིག་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་


[61A]༄༅། །བུ་མཁས་པ་གསལ། །དེས་ནི་ཞགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་བཅད་ནས། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མ་སྨད་འགྲོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་པ།།
འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་སེམས་ཀྱི་བསམ་ཞུགས་ནས། །ཉོན་མོངས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་བཅད་དེ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་སྤྱོད། །ཉི་མའི་འོད་ལ་གྲོགས་ནི་བྱ་མི་དགོས། །
སྤྲུལ་གདུགས་ལ་ཡང་གྲོགས་བྱ་དགོས་མ་ཡིན། །སེངྒེའི་སྒྲ་ལ་གྲོགས་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་གྲོགས་མི་དགོས། །དེ་དག་གྲོགས་མེད་གཅིག་པུ་གཉིས་
མེད་པར། །སངས་རྒྱས་ཆོས་མང་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ནི་མཐུ་དང་སྟོབས་སུ་ལྡན། །འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་རབ་ཏུ་འཇོམས། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མེ་ནི་རྩྭ་
རྙེད་པ༑ ༑དེ་ལྟར་དེ་ལྟར་དེ་སྟོབས་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་སྲིད། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་མེ་རབ་འཕེལ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ། བཞི་
པའོ༑༑ །།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟག་ཏུ་རྟུལ་བ་བརྟན་པ་དང། འདུན་པ་ཆེ་བར་བྱའོ། །གཅེས་པ་མི་འདོར་བར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བརྩོན་


[61B] བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གང་ན་
བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་པ་དེ་ན་བྱང་ཆུབ་ཡོད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་རྣམ་པར་རིང་ངོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་
ཅན་ལ་བཟོད་པ་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་བསམ་གཏན་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་ཤེས་རབ་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་ཅན་ལ་བདག་གི་དོན་མེད་དོ། །ལེ་ལོ་
ཅན་ལ་གཞན་གྱི་དོན་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། རྣམ་གྲངས་འདིས་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་དཀའ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་རིག་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་གྲངས་མེད་པ་བདུན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་མེ་ཏོག་གི་
འབྱུང་གནས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བལྟས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་


[62A]༄༅། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་དེ་མེ་ཏོག་གི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་
པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཚིག་སྟེ་ཆུས་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་ན་པདྨ་ལོ་མ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་དང་ལྡན་པ། རྣམ་པར་བཀྲ་བ། བལྟ་ན་སྡུག་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བྱུང་ནས་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆུའི་ཕུང་པོ་དེ་རྒྱས་པར་བཀང་སྟེ་གནས་སོ་།དེ་ནས་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དག་གིས་པདྨ་དེ་དག་མཐོང་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡིད་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་
དགའ་སྟེ། དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་པདྨ་འདི་དག་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀྱེ་མ་བསྐལ་པ་
མེ་ཏོག་གི་འབྱུང་གནས་འདི་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན། མེ་ཏོག་གི་འབྱུང་གནས་
མེ་ཏོག་གི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བསྐལ་པ་དེའི་མིང་ཆགས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བལྟས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་ཕྱོགས་
བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གང་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རྣམ་པར་བལྟ་བའི་ཕྱིར་ལྷགས་པ་དེ་དག་གིས་འཇིག་


[62B]རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་ཐོབ་སྟེ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
དེ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བལྟས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ཕྲག་སྟོང་གནས་
པར་གྱུར་ཏོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་ལྗོན་པ་དང། རིན་པོ་ཆེའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་བུད་མེད་ཀྱི་བག་མེད་པར་གྱུར་ཅིང་
མངལ་ན་གནས་པ་མེད་དེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་པདྨ་རྣམས་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འཁོད་པར་བརྫུས་ཏེ་འབྱུང་ངོ་།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མ་
གཏོགས་པར་ཐེག་པ་གཞན་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷ་དང་མི་དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དག་ནི། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་དང་འདྲ་བར་བཟའ་བ་དང། བཏུང་བའང་བསམ་
པས་འབྱོར་པ། མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྩེན་པ། ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་དག་གོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་
ནི༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚད་མེད་པ་


[63A]༄༅། །དག་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དག་གོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་དེའང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམས་ཤིག་ཁྱོད་རྟག་ཏུ་རྟུལ་བ་བརྟན་པ་དང། འདུན་པ་དྲག་པོར་གྱིས་ཤིག་རྟག་ཏུ་གཅེས་པ་
མ་འདོར་ཅིག་ཅེས་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་གོ་ཆ་སྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེར་འདུས་པར་གྱུར་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གནང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། གང་ལགས། དེ་སྐད་
ཅེས་གསོལ་པ་དང། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོ་ཆ་བརྟན་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་
སྩལ་ཏོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་


[63B] རྟུལ་བ་དང། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། སྒྲུབ་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བརྩོན་འགྲུས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་
འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་རྩོམ་པ་ནི། གང། རྟུལ་བ་ནི། གང། སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། གང། སྒྲུབ་པ་ནི། གང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། རྩོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །རྟུལ་
བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་དངོས་པོའོ། །སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བྱེད་
པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །རྟུལ་བ་ནི། ཐོས་པ་སྟོན་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་
འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། སེར་སྣའི་སེམས་ཚར་གཅོད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། གཏོང་བ་ཆེན་པོ་སྒྲོག་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། གང་
སློང་བ་པོ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། ཀྱེ་མའོ་ལོངས་སྤྱོད་འདི་དག་མི་རྟག་པའོ་སྙམ་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། བྱིན་ནས་འགྱོད་པ་མེད་པའོ། །


[64A]༄༅། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །རྟུལ་བ་ནི། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། བདག་གིས་སྙིང་པོ་བླང་
པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། སྦྱིན་པས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་སེལ་བའོ། །རྟུལ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་བརྟུལ་ཞུགས་མ་ཉམས་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རློམ་སེམས་
སུ་མི་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་།རྟུལ་བ་ནི། ངག་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་
ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྐབས་མེད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། བཟོད་པའི་སྟོབས་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་
བདག་དང་གཞན་སྲུང་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། བཟོད་པའི་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། གཤེ་བ་དང། སྡང་བ་དང་པར་བྱེད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། གཤེ་བ་
དང། སྡང་བ་འདྲིས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། ནང་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། བདག་དང་གཞན་མི་དམིགས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་


[64B] ལེ་ལོའི་དྲི་མ་སེལ་པའོ། །རྟུལ་པ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དྲི་མ་ལས་དབེན་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། སེམས་ཅན་ལེ་ལོ་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། དེ་བྱ་བ་བྱེད་པའོ།།
གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། བྱ་བ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། བྱ་བ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་ལ་མི་རེ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། ལས་ཀྱི་རྣམ་
པར་སྨིན་པ་ཆུད་མི་གཟོན་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། དྲན་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། རྟོགས་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། བློ་གྲོས་སོ་།སྒྲུབ་པ་ནི། མོས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། རིག་
པའོ༑ ༑རྟུལ་བ་ནི། ཚུལ་ལོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། སྒོའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། འབྱུང་བའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། ཚིག་འབྲུ་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། ཚིག་འབྲུ་འཛིན་པའོ། །སོ་
སོར་རྟོག་པ་ནི། ཚིག་འབྲུ་སེལ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། ཆོས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་རྟོག་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རྟེན་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། སྡིག་པའི་གྲོགས་
པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། མཛའ་བ་དང། མི་མཛའ་བ་རྣམས་ལ་སེམས་སྙོམས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཚིག་དང་མི་འགལ་བར་བྱེད་པའོ། །གཞན་
ཡང་རྩོམ་པ་ནི། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སེམས་སོ། །རྟུལ་བ་ནི། དགའ་བ་དང། མི་དགའ་ལ་མི་ལྟ་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། དགེ་བ་ཅི་ཞེས་ཚོལ་བའོ། །སྒྲུབ་བ་ནི། གཞན་ལ་རག་མ་


[65A]༄༅། །ལུས་པར་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། དགོན་པ་ལ་གནས་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། འདུ་འཛིན་ལ་མི་དགའ་བའོ་།སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། དབེན་པར་
གནས་པ་ལ་དགའ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། འདོད་པ་ཆུང་བའོ། །རྟུལ་བ་ནི་ཆོག་ཤེས་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། དགང་སླ་བའོ། །
སྒྲུབ་པ་ནི། རུང་བ་ལ་ཚོད་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སློབ་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ལྷོད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། ལྷག་པའི་སེམས་
ལ་སློབ་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སློབ་པའོ་།གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། བཟོད་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་
ནི༑ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། སྦྱིན་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། སྙན་པར་སྨྲ་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། དོན་
བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། དོན་མཐུན་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོའོ། །རྟུལ་བ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། དགའ་བ་ཆེན་པོའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་


[65B] །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་
དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། ཕུང་པོའི་བདུད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་
པའི་བདུད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། འཆི་བདག་གི་བདུད་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། ལྷའི་བུའི་བདུད་ཕམ་བར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་
ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། ཀུན་འབྱུང་བ་སྤོང་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། ལམ་སྒོམ་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། ལུས་ལ་
ཞུགས་པའི་དྲན་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། ཚོར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། སེམས་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པའོ། །གཞན་
ཡང་རྩོམ་པ་ནི། དད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། ཤེས་རབ་བོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། མི་དགེ་བའི་
ཆོས་སྤོང་བའོ། །རྟུལ་བ་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། མངོན་པར་འདུ་བྱ་


[66A]༄༅། །བ་མེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ་།གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལའོ། །རྟུལ་བ་ནི། ལམ་ལའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་
ནི༑ ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་ལའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི། རེག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལའོ། །གཞན་ཡང་རྩོམ་པ་ནི། འཇུག་པའི་སྤྱོད་པའོ། །རྟུལ་བ་ནི། དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་
བའི་སྤྱོད་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའོ་།སྒྲུབ་པ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོ་ཆ་སྲ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་ལུས་དང། སེམས་
ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་རྒྱུ་དང། ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་མིང་དང། གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་
གང་ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་འགོག་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་འཛིན་པ་དང། འཆིང་བ་འདོར་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་སྒྲིབ་པ་རྣམས་དང། ཀུན་
ནས་ལྡང་བ་རྣམས་རྣམ་པར་སེལ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་འགྱོད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་མདུད་པ་རྣམས་དང། ཟུག་རྡུ་རྣམས་ཡང་


[66B] །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་དམིགས་པ་དང་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་ང་རྒྱལ་དང། མངོན་པའི་ང་རྒྱ་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ།།
བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གཞི་དང། གནས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བའོ་།བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་མ་རིག་པ་དང། སྲིད་
པའི་སྲེད་པ་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་ཀུན་ཏུ་མི་རྒྱུ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་གཏི་མུག་དང། སོ་སོར་མི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །བརྩོན་
འགྲུས་དེ་ནི། གང་ནང་དང། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་རྣམས་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་
གང་སེམས་ཞི་བ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བའོ་།བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་རྣམ་པར་བསམ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་གཉིས་སུ་
མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། །གང་ཆོས་ཉིད་གནས་པར་ཤེས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ད་ནི། གང་འཕྲོ་བ་མེད་ཅིང་མི་འཕྲོ་བ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་
དེ་ནི༑ གང་ལེན་པ་མེད་ཅིང་འདོར་པ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའོ་།བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་གདེག་པ་མེད་ཅིང་གཞག་


[67A]༄༅། །པ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་བླང་བ་མེད་ཅིང་དོར་བ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་ལ་བཅིངས་པ་མེད་ཅིང་གྲོལ་བ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་
དེ་ནི༑ གང་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང། ཕ་རོལ་གནོན་པ་མེད་པའོ་།བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་ལ་རྒྱགས་པ་མེད་པ་དང། བག་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་
ལ་བྱ་བ་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་ལྟ་བར་མི་བྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ལྟ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་ཞི་བར་མི་བྱེད་པ་དང། རབ་
ཏུ་ཞི་བར་མི་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་སྲུང་བར་མི་བྱེད་པ་དང། སྲུང་བ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི། གང་ཀུན་ཏུ་མི་འོང་བ་དང། འོང་བ་དང་བྲལ་བ་
མ་ཡིན་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བས་བརྩོན་འགྲུས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་གཏམ་འདི་དག་རྒྱ་ཆེར་ཡང་
དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཁྲིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོ་ཆ་སྲ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལས་བརྩོན་
འགྲུས་བསྟན་པ་དེ་ཐོས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ནས་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་།དེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་


[67B]སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་བོ། །དེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་
པས་འདུག་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་སོ། །དེ་ཤི་འཕོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས་དེས་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལས་
འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའང་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་འདུག་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་རྣམ་གྲངས་འདིས་སངས་རྒྱས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དེ་དག་མཉེས་པར་བྱེད་ཅིང་གང་དག་བསྐལ་པ་མེ་ཏོག་གི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་
བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་གྱུར་ནས་འདུག་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ༑ དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོ་ཆས་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སོམ་ཉིའམ། ཡིད་གཉིས་ཟ་བར་གྱུར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་
ལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོ་ཆ་སྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ངས་བརྩོན་འགྲུས་འདི་འདྲ་བས་


[68A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དག་ཕྱིར་བསྙིལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ངས་དེ་ཙམ་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དང། ཚོགས་དེ་ལྟ་བུས་བྱང་
ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ལྟོས། །གང་དག་ལེ་ལོ་ཅན་དང། བརྩོན་འགྲུས་དམན་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡོད་པར་
ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་རྣམ་པར་རིང་ངོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བསྟན་པ་འདི་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི། དག་པར་འགྱུར་གྱི། ལེ་ལོ་ཅན་ནི། མ་
ཡིན་ནོ༑ ༑བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན། འདི་ལྟར་གང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་དང། བག་ཡོད་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་
དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སྔོན་བྱུང་བའི་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་སྟོང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏོ། །ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་རྒུའི་སྲོག་ཆགས་
བདུན་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ངས་དྲན་
སྔ་མ་འདས་པའི་དུས་ན་ནི། བསྐལ་པ་མེ་ཏོག་འབྱུང་གནས་བལྟ་སྡུག་ལ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་བལྟས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་མཆོག་ཏུ། །བརྩོན་འགྲུས་འབར་བའི་བདེ་བར་གཤེགས་


[68B] བསྐལ་པ་དེ་ལ་རྒྱལ་བ་གང་བྱུང་བ། །དེ་དག་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཐམ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་དགའ་ལྡན་གནས་འདྲ་སྟེ། །མི་ཡི་བཟའ་དང་བཏུང་བ་བསམ་པས་འབྱེར་
བུད་མེད་ཡོད་མིན་མངལ་ན་གནས་པ་མིན། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཐེག་པ་དམན་པ་གྲགས་པར་མ་གྱུར་ཏེ། །ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་ཞུགས་
ཤིན་ཏུ་རྣམ་བལྟས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་བལྟའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་ལྷགས་པ། །དེ་དག་དགའ་བའི་རྣམ་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་བ་ཡི་བདེ་
བ་མྱོང། །རྐང་གཉིས་ཀྱི་ནི་ཚོགས་གྱུར་གྲགས་ཆེན་པོ། །བྱེ་བ་ཕྲག་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད། །གཞན་ཡང་ལྷ་དང་མི་ནི་མང་པོ་དག་སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར། །
ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་དྲང་སྲོང་ཆེ། །དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བསྔགས་པ་ཡང་ཡང་བརྗོད། །དེ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པ་མཁས་པ་དེ། །ལངས་ནས་དོན་འདི་ཉིད་ནི་རྒྱལ་ལ་ཞུས། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་གྱུར་པ། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ལ་གནས། །དེ་དོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །བདག་ནི་དེ་ལ་རབ་ཏུ་ནན་
ཏན་བགྱིད། །དེ་ཡི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྗེ་དེས། །བརྩོན་འགྲུས་ལས་བརྩམས་ཡོན་ཏན་རབ་གསུང་བ། །རྩོམ་པ་དང་ནི་དེ་བཞིན་རྟུལ་བ་དང། །རྟག་ཏུ་སོ་སོར་རྟོག་དང་སྒྲུབ་


[69A]༄༅། །པའོ༑ ༑རྩོམ་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུག་སེམས་ཞེས་བྱ། །རྟུལ་བ་དགེ་བ་སྟོང་དག་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་སེམས་ཅན་ཕན་པའི་དངོས། །སྒྲུབ་པ་དེ་བྱེད་ཆོས་ལ་
བཟོད་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཐོས་ཚོལ་བ། །རྟུལ་བ་བརྟན་པ་ཡང་དག་སྟོན་བྱེད་པ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཚུལ་བཞིན་བརྗོད། །སྒྲུབ་པ་གང་ཚེ་ཡང་དག་ལྟ་སྐྱེ་
བ༑ ༑རྩོམ་པ་སེར་སྣའི་དྲི་མ་སེལ་བ་ཡིན། །རྟུལ་བ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་གཏོང་བ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་།སྒྲུབ་པ་གང་ཚེ་རྣམ་པར་མི་རེ་བ། །རྩོམ་
པ་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་གང་བསྒྲུབས་པ། །རྟུལ་བ་སློང་བ་རྣམས་ལ་བྱམས་བྱེད་པ། །སོ་སོར་རྟོག་འདི་ལོངས་སྤྱོད་མི་རྟག་སྙམ། །སྒྲུབ་པ་བྱིན་ནས་གདུང་བ་མེད་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་
ཆོས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་གང་ཚོལ་བ། །རྟུལ་བ་དེ་ནི་ཚོལ་བ་དག་པ་ཡིན། །བདག་གིས་སྙིང་པོ་བླང་སྙམ་སོ་སོར་རྟོག་སྒྲུབ་པ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་རློམ་སེམས་མེད། །རྩོམ་པ་འཆལ་
པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་སེལ། །རྟུལ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་ཉམས་པ་མེད། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་སྦྱིན་བྱེད་སོ་སོར་རྟོག་།སྒྲུབ་པ་གང་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་རློམ་
སེམས་མེད། །རྩོམ་པ་ངག་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། །རྟུལ་པ་ལུས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན། །སོ་སོར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་འདི་སེམས་དག། སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ཆོས་རྣམས་


[69B]རྩོམ་པ་གནོད་སེམས་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཡིན། །རྟུལ་བ་བཟོད་པའི་སྟོབས་ནི་ཉེ་བར་སྟོན། །སོ་སོར་རྟོག་པ་བདག་དང་གཞན་སྲུང་བྱེད། །སྒྲུབ་པ་གང་ཚ་རློམ་སེམས་
གང་མེད་པ། །རྩོམ་པ་གཤེ་ལ་རྟག་ཏུ་དད་བྱེད་པ། །རྟུལ་པ་དེ་དག་ཐག་རིང་སྤོང་བ་སྟེ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནང་ནི་ཞི་བ་ཡིན་།སྒྲུབ་པ་བདག་དང་གཞན་དུ་དམིགས་པ་མེད། །རྩོམ་
པ་ལེ་ལོའི་དྲི་མ་སེལ་བ་སྟེ། །རྟུལ་བ་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་དང་མཐུ་ཡིན་ནོ། །ལེ་ལོ་ཅན་དག་སྨིན་བྱེད་སོ་སོར་རྟོག་དེ་བྱེད་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་བྱ་བ་ཡང་དག་
སྒྲུབ་བྱེད་པ། །རྟུལ་བ་བྱ་བ་ཉམས་འོག་ཆུད་པར་བྱེད། །ཐེག་པ་གཞན་ལ་མི་རེ་སོ་སོར་རྟོག་སྒྲུབ་པ་ལས་རྣམས་ཆུད་མི་གསོན་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་ཡང་དག་དྲན་དང་ཤེས་བཞིན་
ཅན༑ ༑རྟུལ་པ་ཆོས་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། །བློ་གྲོས་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་སོ་སོར་རྟོག་སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་མོས་ཤིང་འགྱུར་བ་མེད་།རྩོམ་པ་རིག་པ་རྟུལ་བ་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། །སོ་སོར་རྟོག་
པ་དེ་ནི་ཆོས་སྒོ་ཡིན། །སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་།འདི་དག་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན། །རྩོམ་པ་ཚིག་འབྲུ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། །རྟུལ་པ་བསྟན་པ་ཡང་
དག་སྟོན་པར་བྱེད། །སོ་སོར་རྟོག་པ་སྒྲ་ནི་སེལ་བྱེད་པ། །སྒྲུབ་པ་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཉིད། །རྩོམ་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ཡིན། །རྟུལ་བ་སྡིག་པའི་གྲོགས་


[70A]༄༅། །པོ་རྣམ་པར་སློང། །ཐོས་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་།སྒྲུབ་པ་ཆོས་རྣམས་དང་ནི་འགལ་མི་བྱེད། །རྩོམ་པས་སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང། །རྟུལ་
བ་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཡིན། །དགེ་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་སོ་སོར་རྟོག་ཆོས་རྣམས་འགལ་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་དགོན་པར་དགའ་བ་གང་ཐོབ་པ། །རྟུལ་
བ་འདུ་འཛིན་རྣམ་པར་སློང་པ་ཡིན། །དབེན་པར་གནས་པར་དགའ་བ་སོ་སོར་རྟོག་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ཉོན་མོངས་མེད་པར་གནས། །རྩོམ་པ་འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་བཀའ་བློ་བདེ། །
རྟུལ་བ་དེ་ནི་ཆོག་ཤེས་གྱུར་པ་ཡིན། །ངེས་པར་གང་གྱུར་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་རུང་བའི་ཚོད་ཤེས་པ། །རྩོམ་པ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སློབ་ཅེས་བྱ། །རྟུལ་བའི་
ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷོད་པ་མེད་པ་ཡིན། །ལྷག་པའི་སེམས་སློབ་འདི་ནི་སོ་སོར་རྟོག་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་སློབ་པ་སྒྲུབ་པ་མཆོག་རྩོམ་པ་སྦྱིན་དང་དེ་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན། །
རྟུལ་པ་བཟོད་དང་དེ་བཞིན་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་འདི་བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་སྟེ། །སྒྲུབ་པ་ཡེ་ཤེས་དང་ནི་དེ་བཞིན་ཐབས་།རྩོམ་པ་འཇིག་རྟེན་ཟང་ཟིང་ཆོས་སྦྱིན་
པ༑ ༑སྙན་པར་སྨྲ་བ་དེ་ནི་རྟུལ་བ་ཡིན། །དོན་སྤྱོད་གང་ཡིན་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་སྒྲུབ་པ་དོན་མཐུན་པ་སྟེ་སྙིང་པོ་ཡིན། །རྩོམ་པ་གང་ཡིན་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་དག་རྡུལ་བ་


[70B] །དགའ་བ་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། །བཏང་སྙོམས་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་ཞིང་ནི་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་སྟེ། །རྟུལ་བ་མཚན་རྣམས་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད། །སོ་སོར་རྟོག་པ་དམ་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན། །སྒྲུབ་པ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། །རྩོམ་པ་གང་ཡིན་ཕུང་པོའི་བདུད་སེལ་བ། །རྟུལ་བ་ཉོན་
མོངས་བདུད་ནི་ཚར་གཅོད་པ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་འཆི་བདག་ཚར་གཅོད་དེ། །སྙིང་པོ་སྒྲུབ་པ་བདུད་ཀྱིས་ཅི་བྱར་ཡོད། །རྩོམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། །སྲིད་པའི་གནས་
མེད་འདི་ནི་རྟུལ་པ་ཡིན། །ལམ་སྒོམ་གང་ཡིན་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་ལུས་ལ་དྲན་པ་བཅིངས་པ་མེད། །རྟུལ་བ་ཚོར་པ་ལ་ནི་
ལྟ་བ་མེད། །སེམས་ལ་དྲན་པ་འདི་ནི་སོ་སོར་རྟོག། ཆོས་ལ་དྲན་པ་སྒྲུབ་པ་དམ་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་དད་པའི་སྟོབས་དང་དེ་དབང་པོ་།རྟུལ་བ་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་དང་མཐུ་ཡིན་
ཏེ༑ ༑དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་དབང་པོ་སོ་སོར་རྟོག་ཤེས་རབ་དབང་པོ་སྒྲུབ་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །རྩོམ་པ་མི་དགེ་རྣམ་པར་སྤོང་ཞེས་བརྗོད། །རྟུལ་བ་གང་ཡིན་དགེ་བ་ཆུད་མི་
གསོན༑ ༑ལུས་དང་སེམས་ཀྱང་གང་ཡིན་སོ་སོར་རྟོག་སྒྲུབ་པ་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམས་པར་འཕྲུལ་ཞེས་བརྗོད། །རྩམ་པ་མཁས་པར་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་སྒོམ། །རྟུལ་བ་གང་ཚེ་ལམ་


[71A]༄༅། །ནི་རྟོག་པ་ཡིན། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་།རིག་དང་རྣམ་གྲོལ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོ་ཡིན། །རྩོམ་པ་འཇུག་པ་བརྟུལ་བ་སྤྱོད་པ་ཡིན། །སོ་སོར་རྟག་
པ་སེམས་ནི་རབ་སྦྱངས་པ། །མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་གང་ལོག་པ། །དེ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །ལུས་དང་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། །རྒྱུ་དང་ལྟ་
ལས་རབ་ཏུ་འདའ་བ་དང། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་ཡོངས་སུ་གང་ཤེས་པ། །དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ཅེས་འཕགས་པས་བསྔགས། །ང་དང་ང་ཡི་ཞེས་པ་ནམ་འགག་པ། །དེ་ཚེ་
བཅིངས་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཀུན་ནས་ལྡང་མེད་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ལས་གྲོལ། །མཁས་པ་ཐེ་ཚོམ་དང་ནི་འགྱོད་པ་སྤངས། །མདུད་པ་རྣམས་དང་ཟུག་རྡུ་བསལ་བ་གང། །བསྒྲིབས་
པ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་ཡོད་པ་མིན། །ང་རྒྱལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གང་ཚེ་སྤངས། །དེ་ཚེ་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ཀྱིས་ལས་བྱས་ཡིན། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་གང་ཡིན་དང། །
སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་མེད་པ་དང། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས། །བརྩོན་འགྲུས་འབར་བས་རབ་
ཏུ་བསྔགས་པའི་ཚེ། །བརྩོན་འགྲུས་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཐོས་ནས་ནི་།གྲགས་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཀུན་གྱིས། །མི་སྐྱེའི་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །འདི་ཐོས་ནས་ནི་


[71B] །སངས་རྒྱས་ཞིང་འདི་བཟོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱངས། །མི་དང་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མིའམ་ཅི། །བདུན་སྟོང་བྱང་ཆུབ་མཆོག་རབ་ཏུ་ཞུགས། །དེ་ན་གང་གིས་བརྩོན་འགྲུས་
མཆོག་རེག་པ། །དགེ་སློང་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པར་ང་ཡིན་ཏེ་།བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ནས་ངས་ནི་ལུས་བཏང་སྟེ། །འདུག་བཞིན་དེ་ཚེ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་གྱུར། །བརྒྱད་ཁྲི་ལས་ནི་བཞི་
སྟོང་ལྷག་པ་ལ། །བདག་གི་ལུས་ནི་རབ་ཏུ་བསྐམས་པར་བྱས། །བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་འདྲེན་པ་མཉེས་བྱས་ཏེ། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་བསྙིལ་ཏེ། །བརྩོན་འགྲུས་
བརྩམས་པའི་ལེའུ་སྟེ། ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གང་གི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་
དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཐོས་ཚངས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་


[72A]༄༅། །སུ་ཆད་པའི་རྣམ་པས་ཚད་དང་ལྡན་པར་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་རྣམ་པས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ཚད་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །ཚངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་
བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཚངས་པ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཚངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་འདྲ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་
འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཉིད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དབེན་པ་ཉིད་
དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཚངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་
དག་སྟེ༑ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་དེ་
འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཚངས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་པས་སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཁམས་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་མ་ཡིན་ནམ། བློ་གྲོས་རྒྱ་


[72B] ཚངས་པ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཐ་མའམ་
མཆོག་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཚངས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་ནི། ཐ་མའམ། མཆོག་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཚངས་པ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ནི། ནམ་
མཁའ་དང་མཉམ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཐ་མའམ། མཆོག་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཚངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལའང་ཐ་མའམ་
མཆོག་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཚངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་རྟོགས་པས་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་
རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཚངས་པ། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི། ཡུལ་ན་མི་གནས་པ། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ། མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ། སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ། སེར་པོ་མ་ཡིན་པ་
དམར་པོ་མ་ཡིན་པ། དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ། ལེ་བརྒན་མ་ཡིན་པ། ཤེལ་དང་དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ནི། ཁ་དོག་མེད་པ། དབྱིབས་མེད་པ། རྟགས་མེད་པ་
དག་གོ་དེ་དག་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་དག་གོ་ཚངས་པ། མཚན་མ་མེད་པའི་དོན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ནི། འཆི་འཕོ་


[73A]༄༅། །མིད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ནོ། །འཆི་འཕོ་མེད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ནི། ཞི་བའི་དོན་ནོ། །ཞི་བའི་དོན་ནི། །དབེན་པའི་དོན་ནོ། །དཔེན་པའི་དོན་ནི། སྟོང་པའི་དོན་ནོ། །
སྟོང་པའི་དོན་ནི། གནས་མེད་པའི་དོན་ནོ། །གནས་མེད་པའི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ནོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ནི། ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ནི། འགག་པ་
མེད་པའི་དོན་ནོ། །འགག་པ་མེད་པའི་དོན་ནི། གནས་མེད་པའི་དོན་ནོ་།དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །མཚན་མ་མེད་པའི་དོན་བརྗོད་འདི་།སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་དམ་པ་སྟེ། །སངས་
རྒྱས་ཆོས་དོན་བསྟན་པ་ནི། །འཆི་འཕོ་མེད་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་།འཆི་འཕོ་མེད་དོན་ཞི་བའི་དོན། །རྣམ་པར་དབེན་པའི་དོན་དུ་བསྟན། །དབེན་པའི་དོན་ནི་སྟོང་པའི་དོན། །སྟོང་པའི་
དོན་ནི་གནས་མེད་དོན། །གནས་མེད་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན། །དེ་ཉིད་དོན་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་དང་བྲལ་བ་ནི། །འགག་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་བསྟན། །འགག་པ་མེད་དོན་གནས་
མེད་དོན། །གནས་པ་མེད་པའི་ཆོས་དོན་ཚིག་ཆོས་དབྱིངས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་གནས། །ཆོས་ཀུན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་
ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་གནས། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཆོས་གནས་ལྟར་།སློབ་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་གནས། །ཆགས་མེད་ཆོས་ནི་མཚུངས་པའི་དོན། །དེ་ལྟར་དེ་དག་གཞན་མེད་


[73B] ༑རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང། །འདིར་ནི་མཉམ་པ་ཇི་བཞིན་གནས། །དེ་ལྟའི་གནས་ལ་གནས་པའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཏེ་བླ་ན་མེད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་
ནི༑ ༑ཡུལ་དང་ཕྱོགས་ན་གནས་པ་མེད། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་ཡིས། །ནམ་ཡང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མིན། །གང་དུའང་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ལ། །དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་རྙེད་མི་འགྱུར། །མཚན་
མ་མེད་ཅིང་རྟགས་མེད་པར། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྟན་།ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟའི་ཚུལ། །དེས་ན་དེ་དག་མཉམ་པར་བསྟན་
ཁྱད་པར་མེད་དེ་མཚན་ཉིད་མེད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྟོགས་འདོད་པ་ཡིས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་བལྟ་བར་བྱ། །གང་ཚེ་ཅུང་ཟད་མི་དམིགས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པར་བལྟས་པ་ཡིན། །
སངས་རྒྱས་དང་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་དྲང་སྲོང་ཆེས། །དེ་དག་ཡང་དག་མཉམ་པར་རྟོགས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་གང་སངས་
རྒྱས་ཀྱིས༑ ༑བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གང་བལྟས་པ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་བསྟན་དེ་དག་ནི། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ། །མཉམ་སྟེ་མི་མཉམ་མེད་པའི་ཆོས། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དྲི་
མེད་པར། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་མཁྱེན་པས་རྟོགས། །དེས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་གང་བྱུང་བ། །དེ་དག་གང་ལའང་རང་བཞིན་མེད། །གང་དག་ངོ་བོ་


[74A]༄༅། །ཉིད་མེད་པར། །དེ་དག་གང་དུའང་འབྱུང་བ་མེད། །འགྲོ་བ་མཐའ་མེད་མཉམ་པར་ནི། །གང་གིས་མཐའ་འདིར་རབ་ཤེས་པ། །དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་མཐར་སོན་པས། །
ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་གང་དག་འདས་པ་དང། །ཆོས་རྣམས་གང་དག་མ་འོངས་དང། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་དག་དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་
ཆོས་སུ་འདོད། །དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་རྣམས་ལ་ཡང། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད། །གང་དུ་ཡི་གེས་མི་ཆགས་པ། །དེ་དག་ཐུབ་པའི་ཆོས་སུ་བསྟན། །སྟོབས་ནི་རྣམ་པ་
བཅུ་དག་དང། །མི་འཇིགས་རྣམ་བཞི་གང་དག་དང། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མ་འདྲེས་ཆོས། །རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་གང་ཡིན་དང་།གཞན་ཡང་ཆོས་གང་ཅི་ཡོད་པ། །ཐམས་ཅད་
འདིར་ནི་འདུས་པར་འགྱུར། །དེས་ནི་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ཀུན། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ། བམ་པོ་ལྔ་པ། ཚངས་པ་སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོ་སེམས་པས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཅི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལ་ཆོས་འདི་དག་མངོན་སུམ་དུ་
གྱུར་ཏམ། སྨྲས་པ། ཚངས་པ། ཅི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གཟུགས་སུ་བགྲང་ངམ། སྨྲས་པ། དེ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ་ཚངས་པ། ཆོས་གང་གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་


[74B] ཐོགས་པ་མེད། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་གང་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རམ། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། མ་ཡིན་ནོ་།སྨྲས་པ། ཚངས་པ། དེ་ལྟར་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མངོན་
སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཉིས་སུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཚངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་གང་ཡིན་པ་དེའང་དེའི་མཚན་
ཉིད་ཁོ་ནའོ། །ཚངས་པ། མངོན་སུམ་ཡང་གཞན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། ཚངས་པ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རུང་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མངོན་སུམ་
དུ་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དམ། སྨྲས་པ། ཚངས་པ། ཆོས་གང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཡོད་པའམ། མེད་པར་ཁས་བླང་དུ་མེད་དོ། །
ཆོས་གང་ཡོད་པའམ། མེད་པར་ཁས་བླང་དུ་མེད་པ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བསྟན། སྨྲས་པ། ཚངས་པ་


[75A]༄༅། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བསྟན་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཚངས་པ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བསྟན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི། ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་གྱི། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གོ་ཆ་གྱོན་པ་ནི། ངོ་མཚར་ཏོ། །སྨྲས་པ་
ཚངས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་དེ། དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐོས་ནས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
ཚངས་པ། འཛིན་པ་དང། མངོན་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ན། སྐྲག་པར་འགྱུར་གྱི། འཛིན་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ན། སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གནས་དང་ཆགས་
པར་གྱུར་ན། སྐྲག་པར་འགྱུར་གྱི། གནས་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་ན་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པར་གྱུར་ན། སྐྲག་པར་འགྱུར་གྱི། ངར་
འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ན། སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། སྟོབས་གང་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་སྐྲག་


[75B] སྨྲས་པ། ཚངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་ནི། བརྒྱད་པོ་འདི་དག་སྟེ། སྟོབས་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་
དད་པའི་སྟོབས་དང། སྟོན་པ་དང་མཚུངས་པའི་བློས་གུས་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྟོབས་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་བྱེད་པས་ཐོས་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང། བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་བསོད་ནམས་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་བསྙེན་བཀུར་
བྱ་བའི་སྟོབས་དང། བདུ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དང། ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་པས་
བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པ་མེད་པས་ངེས་པར་སེམས་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་
མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བའི་བཟོད་པའི་སྟོབས་སོ། །ཚངས་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་


[76A]༄༅། །ཀྱི་སྟོབས་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་དག་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་དེ་དག་ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་
ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །སྟོབས་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། གང་ཐོས་ནས་སྐྲག་པར་འགྱུར་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་
མཚོས་བསྟན་པའི་སྒྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། འཇིགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་
བསྙད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་ནི། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་མི་རྒྱུ་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བར་འགྱུར་
བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འདི་ལྟར་ཆོས་ཟབ་མོ་ཡི་གེ་མེད་པ་བསྙད་དུ་མེད་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པ། སྨྲར་མེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡི་གེའི་
རྣམ་པར་རིག་པས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང། གང་ཟག་གཞན་རྣམས་ལ་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་


[76B] བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ནམ་མཁའ་གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་
རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་འདི་ལ་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རི་མོ་བྲིས་ཏེ་རྟ་པ་དང། གླང་པོ་ཆེ་དང། ཤིང་རྟ་དང། དཔུང་བུ་ཆུང་དང། བཞོན་པ་རྣམས་སུ་འདིར་ཉེ་བར་སྟོན་ཏམ། ལྷ་དང་
ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟའི་གཟུགས་རྣམས་འདིར་ཉེ་བར་སྟོན་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །འདི་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྐྱེས་བུ་དེ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ དཀའ་བ་བགྱིད་པའོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མཆོག་ཏུ་དཀའ་བ་བགྱིད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
གང་དག་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང། གང་ཟག་གཞན་རྣམས་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་དེ་བརྗོད་པས་རྣམ་
པར་རིག་པར་བྱེད་ཅིང་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི། དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་དཀའ་བ་མཛད་པའོ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་དག་ལ་མི་སྐྲག་མི་དངང། དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་
དེ་དག་ནི། དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་དག་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། དགེ་


[77A]༄༅། །བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་
འདི་དག་རིག་ནས་འཆང་བ་དང། འཛིན་པ་དང། གཞན་དག་ལའང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེ་དང། དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་པ་
དག་གོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དག་གོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པའི་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་དབུལ་བ་ཕུལ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལ་
ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། ཚད་
མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ནི། ཇི་ཙམ་དུ་དཔེ་བགྱི་བར་སླ་བ་མ་ལགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཚད་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཁྱོད་མོས་པར་བྱའོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་


[77B] དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་
ཤེས་སྒྲུབ་པར་རིག་ནས་འཛིན་པ་དང། འཆང་བ་དང། ཀུན་ཆུབ་བར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི། དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་ན། གང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་
སྒྲུབ་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི། འཇིག་རྟེན་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འདི་ནི། འཇིག་རྟེན་ཐམས་
ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འགྱུར་བའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བཞི་རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་
ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང། ལྷས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་འཐོབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་
ལ་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དང། གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་མི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ཏེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུར་


[78A]༄༅། །བ་སྟེ༑ བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ལྷ་ས་ཡོངས་
སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང། ཆོས་མཉམ་པ་
ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བར་འཇུག་པ་དང། དེ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལ་སེམས་མ་དང་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་གིས་
དད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ལྷས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྲོ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བསོད་ནམས་ཀྱིས་
ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ལུས་ཀྱི་རྒྱན་དང། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་མགུ་བར་བྱེད་པས་ངག་གི་རྒྱན་དང། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་ཞིང་གི་རྒྱན་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་དུ་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་
སྐྱེ་བའི་རྒྱན་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་


[78B]བཞི་གང་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་སྣང་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྨན་ཡང་དག་
པར་སྦྱོར་བས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དུ་འགྲོ་བས་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྣང་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་།ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །དེ་
ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འདོད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་
བྱའོ༑ ༑བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཆོས་གང་འཛིན་པ། །དེ་དག་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་མང་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལས་ཕྱོགས་
ཙམ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ལས་ཐིགས་པ་བཞིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་ཆོས་གང་འཛིན་པ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་བྱས་གཟོ་ཡིན། །


[79A]༄༅། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་ཡིད་བརྟན་ཞིང། །ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱིས་གཟིགས་པའི་ཞིང་མང་པོ། །
རིན་ཆེན་བཀང་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་ཕུལ། །ཟད་པའི་དུས་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་འཛིན་ལྟར། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་དེ་ཙམ་འཕེལ་མ་ཡིན་།འཇིག་རྟེན་ཟང་ཟིང་རྒྱལ་ལ་བསྟི་
སྟང་བྱས། །འཇིག་རྟེན་བྱེད་ལ་ནམ་ཡང་གྲོལ་མི་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཆོས་ནི་གང་ཚོལ་བ། །མཁས་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ལས་འདའ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་འགྱུར། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་མིའམ་ཅི་རྣམས་དང། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །དྲན་ལྡན་བློ་གྲོས་ལྡན་ཞིང་བློ་ལྡན་འགྱུར། །ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེན་ཀུན་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །མཁས་པ་བག་ཆགས་བཅས་པའི་
ཉོན་མོངས་སྤོང། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་།དེ་ལ་བདུད་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་རྙེད་མི་འགྱུར། །དེ་ལ་འགྱོད་དང་དེ་བཞིན་དོགས་པ་མེད། །དེ་ལ་བཅིངས་
མེད་སྒྲིབ་པ་ཅུང་ཟད་མེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །ཞིང་སྟོང་དག་ཏུ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། །སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་དེ་ནི་རྒྱལ་བ་མཐོང། །མཐོང་ནས་དེ་


[79B] །དེ་བཞིན་གཤེགས་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སྐྱེ་དྲན་འགྱུར། །ཡང་དང་ཡང་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་འཐོབ། །སྤྱོད་པ་ཡོངས་
དག་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་པས་འཕགས་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ། །མཁས་པ་མངོན་ཤེས་ལྔ་ལ་མྱུར་དུ་རེག་
མ་སྨད་བསམ་གཏན་རྣམ་པར་ཐར་བ་འཐོབ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །དེ་ནི་ཟབ་ཆོས་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་།སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོང་ཉིད་ཐེ་
ཚོམ་མེད། །སེམས་ཅན་བདག་མེད་པར་ཡང་མོས་པར་འགྱུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །དེ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་འཐོབ། །འཇིགས་མེད་ཤེས་རབ་
རྣོ་ཞིང་ཆགས་མེད་དག་དེ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀུན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །མཁས་པ་དེ་ནི་གཟུངས་རྣམས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །བསྐལ་
པ་བརྒྱར་ཡང་གང་ཐོས་ཆུད་མི་ཟ། །སྤོབས་དང་ལྡན་ཞིང་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་།དེ་ལ་མཁས་པ་རྟག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར།།
ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་ཅིའི་ཡིད་དུའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བུ་གཅིག་བཞིན་དུ་བསྟོད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་།བརྒྱ་བྱིན་ཚངས་པ་དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་


[80A]༄༅། །སྐྱོང། །འཁོར་ལོ་སྒྱུར་དང་མི་ཡི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར། །བདེ་དང་ཡིད་བདེ་བྱང་ཆུབ་དེ་འཚང་རྒྱ། །དེ་བཞན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །དེ་ལུས་
སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་ལྡན་ཞིང། །མཁས་པ་ཡང་ལག་སྨད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་ལྟ་བས་ངོམས་པར་ཡོང་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་
པ༑ ༑གང་དག་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་སྟོན་པའི། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ལ་དཀོན་མི་འགྱུར། །ཆོས་མཛོད་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཉན་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་
ཆོས་འཛིན་པ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱང་རྣམ་པར་དག། ཚུལ་ཁྲིམས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བརྗོད་འགྱུར་བ་མེད། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་སྤྱོད་དང་འགལ་མི་འགྱུར། །དགེ་བ་བརྒྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བཟུང། །དེ་དག་
རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕན་ཡོན་རྣམས། །བསྐལ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་བརྗོད་ཀྱང། །དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་ནི། བརྗོད་པས་མཐའ་མར་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་
རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ། དྲུག་པའོ།། །།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་


[80B]འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངས་ཆོས་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བརྗོད་དུ་
མེད་དོ༑ ༑ཞེས་གསུངས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་ལག་སྣ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པ༑ རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་གང་ངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་དོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། འོན་ཀྱང་ཡི་གེའི་ངེས་པའི་ཚིག་
གང་དག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་བསྙད་པའི་ཡེ་གེའི་ངེས་པའི་ཚིག་དེ་དག་གང་ལེན་པ་དང། འཛིན་པ་དང་སྟོན་པ་དང། རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་
འཇོག་པ་དང། རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་དང། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་འདི་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ༑ གཞན་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་གང་དག་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་འཛིན་པ་དང། སྟོན་པ་དང། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ལ་གང་བསྙེན་པ་དང། བསྟེན་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་
བྱེད་པ་དང། ལྡང་བ་དང། རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང། གུས་པར་བྱེད་པ་དང། ཞེས་བྱེད་པ་དང། བསྟི་སྟང་བྱེད་པ་དང། ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང། སྦེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། གོས་


[81A]༄༅། །དང། ཟས་དང། མལ་ཆ་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་སྦྱིན་པ་དང། ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྦྱིན་པ་དང། རྫི་བོ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང། དགེ་
བ་སྲུང་བ་དང། བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང། མི་སྙན་པ་འཆབ་པ་འྡིའང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་དང། མཚན་
མ་མེད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་སེམས་པ་འྡིའང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་
པའོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་རྩོད་པ་མེད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་རྩོད་པ་རྣམས་ཆོས་དང་མཐུན་པས་ཚར་གཅོད་པ་འྡིའང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ།།
རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་རྒྱུད་དང། སེམས་ཅན་བསྡུ་བ་དང་རབ་ཏུ་ཐར་པར་བྱ་བའི་བློ་དང། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྦྱིན་པ་འྡིའང་
དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་ལུས་དང་སྲོག་འདོར་ཞིང་མདོ་སྡེ་འདི་དག་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང། སྦེད་པ་དང། སྒྲུབ་པར་དཀོན་པ་ལ་གནས་པ་
འྡིའང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་གང་ཆོས་མཉན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའམ། ཆོས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ཐ་ན་གོམ་པ་གཅིག་འདོར་


[81B] ཐ་ན་དབུགས་འབྱིན་པའམ་རྡུབ་པ་གཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ་འྡིའང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཅིང་མི་ལེན་
པ་འྡིའང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་
དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆོས་གྲངས་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགའ་བ་འཕགས་པའི་བསྐལ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་རྣམ་པར་དག་པར་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྟོབས་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་
བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ནི། བཻ་ཌཱུརྱ་ལས་གྲུབ་པ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ། ཕྱོགས་བཅུ་སྣང་བས་རྒྱས་པར་འགེངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྩོན་པ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཉི་ཚེའི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་


[82A]༄༅། །གི་ལོངས་སྤྱོད་ནི། ལྷའི་བུ་རབ་འཕྲུལ་གྱི་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིང་ལྷའི་བུའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཆོས་ཉན་ཏོ། །དེ་ན་ཁྱིམ་པ་དང་
རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྟོབས་བསྒྲགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ལུས་སྲོག་འདོར་
ཞིང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་གཏམ་ཉིད་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་
དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་
སྟོབས་བསྒྲགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་སྨྲ་བས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་
དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྟོབས་བསྒྲགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་


[82B] ཀྱེ་མའོ་སེམས་འདི་ནི། ཡུལ་ལ་རབ་ཏུ་འཕྱར་བ་སྟེ་གང་དེ་ཟློག་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་དང། རྩེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང། དུལ་བ་དང། ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། འདུལ་
བ་འདི་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་དང། གཟུགས་རྣམས་དང། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་
མ་ཡིན་པའོ། །རྣ་བ་དང། སྒྲ་རྣམས་དང། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། སྣ་དང། དྲི་རྣམས་དང། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ལྕེ་དང། རོ་རྣམས་དང། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
དང༑ ལུས་དང། རེག་བྱ་རྣམས་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཡིད་དང། ཆོས་རྣམས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་མ་ཡིན་
པའོ༑ ༑གང་མིག་དང་གཟུགས་སྟོང་པར་རིག་ནས་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་མེད་པ་འདི་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པའོ། །གང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་གཞན་དག་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་འདི་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྒྲ་དང། སྣ་
དང་དྲི་དང། ལྕེ་དང་རོ་དང། ལུས་དང་རེག་བྱ་དང། ཡིད་དང་ཆོས་རྣམས་སྟོང་པར་རིག་གནས་ཡིད་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་


[83A]༄༅། །མེད་པ་འདི་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ་།དེའང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞན་དག་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་འདི་ནི། དམ་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་ཆོས་གང་གིས་ཆོས་གང་བྱུང་བའི་ཆོས་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང། མི་ལེན་པ་འདི་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པའོ། །ལྟ་བ་གང་གིས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཅིང་མི་ལེན་པ་འདི་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །མི་ཤེས་པ་
གཏི་མུག་གི་ལིང་ཏོག་གང་གིས་སེམས་ཡོངས་སུ་དཀར་བར་མི་འགྱུར་བའི་མི་ཤེས་པའི་གཏི་མུག་གི་ལིང་ཏོག་དེ་ལ་གང་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཅིང་མི་ལེན་པ་འདི་ནི། དམ་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་གང་བསྒྲུབས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་ནི། ཆོས་མ་ཡིན། འདུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་བསྒྲུབ་པར་ཡང་མི་བྱ་
སྤང་བར་ཡང་མི་བྱ་བ་འདི་ནི། ཆོས་སོ། །དེ་ནི། འདུལ་བའོ་།བསྒྲུབས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ལམ་སྟེ། བསྒྲུབས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་
ཆོས་མ་ཡིན། འདུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའང་མ་ཡིན་སྤང་བར་བྱ་བའང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འབྱུང་བ་མེད་པ་


[83B] དེ་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའང་མ་ཡིན། སྤང་བར་བྱ་བའང་མ་ཡིན་པའོ། །གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའང་མ་ཡིན། སྤང་བར་བྱ་བའང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་སོ། །དེ་ནི། འདུལ་བའོ། །ཅིའི་
ཕྱིར་དེ་ཆོས་ཡིན། དེ་འདུལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་ཡིན། དེ་འདུལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དང་
འདུལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྐྱེ་བ་མེད་པ་འགག་པ་མེད་པའོ། །གང་སྐྱེ་བ་མེད་འགག་པ་མེད་པ་དེ་ནི། ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཟད་པ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་དང་
འདུལ་བ་དེ་ནི། ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་དོ། །གང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པ་དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྟོབས་བསྒྲགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་མི་སྐྱེ་
བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡིད་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ་
དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་


[84A]༄༅། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འདི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི། ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་
དོན་འཚལ་བ་ལྟར་ན། བདག་འདི་སྙམ་བགྱིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཆོས་མ་ལགས་སོ། །གང་ཆོས་མ་ལགས་པ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མངོན་པར་ཞེན་པས་ཆོས་མ་ལགས་སོ། །གང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི། ཆོས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་དང། ཆོས་
མ་ལགས་པ་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་མ་ལགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་
ཆོས་སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། དོན་དམ་པར་བསྟན་ན་ཆོས་དང། ཆོས་མ་ལགས་པ་མི་དམིགས་སོ། །གང་ལ་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་མཆིས་ཆོས་མ་ལགས་པའི་འདུ་ཤེས་
ཀྱང་མ་མཆིས་པ་དེ་ལ་ཆོས་སུ་བགྲང་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ་།གང་ལ་ཆོས་སུ་བགྲང་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་མཐའ་མ་ལགས་པའོ། །གང་མཐའ་མ་ལགས་པ་དེ་ཡང་
དག་པའི་མཐའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་མཐའ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་ནི། ཚར་གཅད་པའི་མཐའ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་


[84B]ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའང་ཚར་གཅད་པའི་མཐའ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ་དེའི་སླད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ནམ་མཁའི་མཐའ་
ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་དེ་དག་ནི། ཆོས་གང་ལའང་
གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་ཁས་ལེན་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ནི། ཆོས་གང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡང་དག་
པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་དེ་ལྟར་བསྟན་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སུ་ལུང་སྟོན་པ་
ལྟ་ལགས་སམ། ཡང་དག་པའི་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་སྟོན་པ་ལྟ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཡང་དག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་
པ་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སུ་ལུང་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བས་ལུང་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་ལྷའི་འཁོར་དེ་ལས་ལྷའི་བུ་ཁྲིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བ། དེའི་ཚེ་དེའི་


[85A]༄༅། །དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་དོགས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་ཟའམ། ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ན་
དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བ། ཁྱོད་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཆོས་སྨྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གྱི་
རྒྱལ་པོ་སྣང་བ། ངས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བར་བསྒྲུབས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཁྱོད་ལ་གཏད་དོ། །གཟུང་བ་དང། བཅང་བ་དང། ཀུན་ཆུབ་
པར་བྱ་བ་དང། གཞན་དག་ལའང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་འདིའི་མདུན་དུ་ངས་ཁྱོད་ལ་བཅོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུང་འདི་གསུངས་མ་
ཐག་ཏུ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་གཟུང་
བར་བགྱིའོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱེད་
ཀྱིས་ཆོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་གནས་ཏེ་ངས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བར་བསྒྲུབས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་འཛིན་པར་བྱེད། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རི་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་


[85B]འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལུས་དང་སྲོག་ལ་ལྟ་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་བགྱིས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་བརྩེགས་རྒྱལ་
པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐམས་ཅད་བོར་ལ་འཕགས་པ་མ་ལགས་པ་དང་སྟན་པ་ཐམས་ཅད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ བདག་གིས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐམས་ཅད་བོར་ལ་འཕགས་པ་མ་ལགས་པ་དང་སྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་
པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏོག་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ལགས་པ་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་དམ་
པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་དང་བྲལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བགྱིས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་
བགྱིའོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་སྦས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ་


[86A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་
བགྱིའོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲོན་མ་འཛིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གཏི་མུག་གི་མུན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་བགྱིས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང་བྲལ་བར་བགྱིས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་
སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གློག་ལྟས་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་
ཏེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བགྱིས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་སྦས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དབང་པོ་ཕལ་པ་དང་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་གིས་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་དང་སྒོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་སྦས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་བརྟུལ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[86B] བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་
གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བགྱིས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་
པར་དུ་འགྲོ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཉམ་པར་མ་བཞག་ཅིང་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་
གིས་མཉམ་པར་བཞག་ལ་མི་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེང་དཔོན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། །ལམ་
ཤེས་པའི་ཆོ་ག་མ་འཚལ་ཅིང་ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ལམ་ཤེས་པའི་ཆོ་ག་འཚལ་བར་བགྱིས་
ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལམ་ངན་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ལེགས་པས་གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། དོགས་པའི་སེམས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་དོགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཐེ་ཚོམ་


[87A]༄༅། །ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ་དོགས་པའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་ཐོབ་པར་བགྱིས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་ཀྱིས་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ལ་མི་གནས་ཤིང་སྒྲུབ་པ་ཉམས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་།བདག་གིས་ཆོས་ལ་གནས་ཤིང་
སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བགྱིས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ནན་ཏན་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྣང་བ་མཐོང་
བོས་གསོལ་པ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཤེས་རབ་འཆལ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་བྲལ་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ལྡན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསོལ་པ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཞེ་འགྲས་པའི་སེམས་དང། །སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་མི་སྲུང་བའི་བློས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་
སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། །བདག་གིས་ཞེ་འགྲས་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང། །སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་ལ་གནས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་


[87B] །བྱང་ཆུབ་སེསྨ་དཔའ་སྤྱོད་པ་རྣམ་དག་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསོལ་པ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། །སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལ་མི་མཁས་ཤིང་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པའི་ཆོ་
ག་མ་འཚལ་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། །བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་དང། །སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་ལ་ཞུགས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་
སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། །ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་
ལ་གནས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། །བདག་གིས་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་
ལ་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་ཆོས་ལ་མ་གནས་པར་བགྱིད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་ཏོག་གིས་གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི། །འདི་ལྟ་སྟེ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང། །མ་བྱུང་བ་ལ་སྐྲག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་།བདག་གིས་ནི། །ཆོས་ཐམས་
ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང། །མ་བྱུང་བར་འཚལ་ནས་སྐྲག་པ་མ་མཆིས་།ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པ་མ་མཆིས་ཤིང་ཆོས་གང་ལའང་ཉེ་བའམ་རིང་བར་མི་གནས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དམ་


[88A]༄༅། །པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་ལ་རིང་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱིས་དམ་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་བྱང་ཆུབ་
ལུས་དང་སེམས་དང་ལྡན་པའང་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པའང་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ངོ་སྙམ་པ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡོན་ཏན་ལ་མི་གནས་ཤིང་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་དུ་མི་གཉེར་བས་དམ་
པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་མ་བྲལ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པ་ལ་གནས་ཏེ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱིའོ་།འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་
གྱུར་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་འདི་སྐད་དུ་བདག་གིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ། །ཞེས་དེ་སྐད་མཆི་བའི་འཇིག་རྟེན་དེ་ནི། རྣམ་པར་སྨྲ་བ་ལེགས་


[88B] ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་ནས་ཆོས་གང་མ་བརྙེས་ཤིང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པ་དེ་ལ་ཡོངས་
སུ་གཟུང་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཟུང་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འདོར་དུ་སྩལ་བའི་
སླད་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་འདི་གཟུང་བར་བགྱི། ཆོས་གང་ཡང་འཕྲོས་པར་མི་བགྱི། འཕྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་ཡང་མི་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་
གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ་ངས་ཆོས་གང་ཡང་མ་ཐོབ་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གོ། མ་ཐོབ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལས་ལངས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་སམ། ཅི་ནས་གང་
འདི་སྐད་དུ་ངས་མ་ཐོབ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལས་ལངས་ཞེས་གསུང། གལ་ཏེ་བཞུགས་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་ལ་གཉིས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་གཞན་ལ་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའང་གཞན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་ནི། གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་


[89A]༄༅། །དཔལ༑ ང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གོ་།ངའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ངོ་བོ་
ཉིད་དེ༑ བྱང་ཆུབ་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་།འཇམ་དཔལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་གང་ངས་མངོན་
པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའོ། །རོ་གཅིག་པའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མ་གཟིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་
ཆོས་གང་གི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲངས་མེད་པ། གྲངས་དང་བྲལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ནི༑ འདུས་མ་བྱས་ཐོབ་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་སོ། །འཇམ་དཔལ། གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་མོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་ཆོས་ཉིད་དེ་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་


[89B]ཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིར་ལྷགས་པ་དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡིད་རངས་ཤིང་
རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་བདག་ཅག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་ལེགས་པར་ལྷགས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་
སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་དག་ཀྱང་མཐོང་བ་དང། ཆོས་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་འྡིའང་ཐོས་པ་ནི། བདག་ཅག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་།ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །གང་དུ་
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གནས་པར་འགྱུར་པ་དེ་ན་སངས་རྒྱས་བྱུང་བར་བལྟའོ། །གང་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སྤྱོད་པར་འགྱུར་པ་དེར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བར་བལྟའོ། །
ད་ལྟར་བྱུང་བའམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཉན་པ་དང་ཐོས་ནས་ཀྱང་མོས་པ་དང། འཛིན་པ་དང། འཆང་
བ་དང། ཀློག་པ་དང། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང། གཞན་ལའང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་རྙེད་པ་ལེགས་པ་རྙེད་པ་དག་གོ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཤེས་སམ། དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་


[90A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྙེད་པ་ནི། བཅུ་པོ་འདི་དག་སྟེ། རྙེད་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བར་འགྱུར་བ་དག་གོ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་སྟ་སྟེ། སངས་
རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང། མཐོང་ནས་ཀྱང་ལྷག་པའི་བསམ་པས་དེ་ལ་དད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་སེམས་དད་ནས་ཆོས་མཉན་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་
བ་དང། ཆོས་ཐོས་ནས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་ནས་ཀྱང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་འཐོབ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་
དག་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་ནས་ཀྱང་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང། ཚེ་རབས་ཚེ་རབས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བརྗེད་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་མཉན་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཐོས་ནས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་
འཐོབ་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྙེད་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི། རྙེད་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་དག་གོ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ནི། རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཞེས་བགྱིའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་


[90B]ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་སུམ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་གཏད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པ་རྫོགས་ཏེ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཕྱེད་གོང་མའོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་པ། དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མྱོང་བར་བགྱི་བ་དང་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཇི་ཙམ་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་བགྱིད་པར་གྱུར་པ་ནི། ངོ་མཚར་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི། གང་ལགས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བགྱིད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། གང་ལགས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དཀའ་
བ་བགྱིད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། གང་ལགས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི། གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་
ནི༑ གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་


[91A]༄༅། །རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་ཅིག་དང་བསྟན་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་
ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗོད་པ་མེད་ཅིང་བག་ཡོད་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་
གཅིག་གོ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བྱ་བར་འཇུག་པ་ལ་ཞུགས་ཤིང་རྣམ་
པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྟན་པའི་ཆོས་དང་མི་འགལ་བ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ་།གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། དེ་སྡུག་
བ་དང་མི་སྡུག་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་བསྐྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོའོ། །གཞན་
ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་འདོད་པའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཞན་ཡང་
ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་པོ་བྱེད་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་དང་ལྡན་པའི་དག་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་


[91B] ༑གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བརྗེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕན་
པར་འདོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བསམ་པ་བརྟན་པར་གྱུར་ཅིང་མོས་པ་དྲག་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་པར་བྱ་བ་མཆོག་
ཏུ་དགའ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་
ཆོས་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་ནད་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་ལ་སྨན་དུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །
གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བདག་ལ་སྨན་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་
སྟེ༑ དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་གཅོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། མི་བརྐམ་ཞིང་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བདོག་པ་ཐམས་


[92A]༄༅། །ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། རང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་
པའོ༑ ༑གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཉེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཤར་མི་གཉེར་བའི་བཟོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ལེགས་པ་བྱས་པ་ལ་ལན་གླན་པའི་བློའོ། །གཞན་ཡང་
ཆོས་གཅིག་སྟེ། བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་ལ་སྙིང་རྗེའི་བློའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བྱས་པ་གཟོ་བ་རྣམས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བའི་བློའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། མི་ཤེས་
པ་རྣམས་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་
སེམས་མི་འདོར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་ཅིང་ཁ་གསག་མེད་པས་
སྡོམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་དང་བླ་མ་ལྟར་ཕངས་པ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕན་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ལེགས་པར་ཐོས་པའི་ཆོས་ཉན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཡོངས་སུ་དག་ནས་འཁོར་བ་ན་


[92B] །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པ་རྣམས་སམ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པས་མི་ངོམས་པའོ།།
གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་བཤེས་གཉེན་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་ཤིང་
ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་མི་ཆགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་སྐྱོན་རིག་ནས་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་གཞོལ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་
སྟེ༑ སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ལས་རྣམས་ལ་ཞུགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ངེས་པར་བྱས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཚོགས་གསོག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་
སྟེ༑ ཐེག་པ་མཚུངས་པར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་མི་སྡང་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་
པའོ༑ ༑གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། གསང་བའི་སྔགས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བས་རྣམ་པར་འཕྲོས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་དང་བཟོ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་
ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བདེན་པའི་ངག་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་ཆོས་མཐོང་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཁ་འོག་ཏུ་ལུས་འཁྲུས་པར་བྱེད་པའོ་


[93A]༄༅། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། འགྱོད་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་འགྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་རྟོགས་ནས་ཡོངས་
སུ་སྤོང་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། །ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་སོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཤེས་ཀྱི་ཁེ་བྲལ་བར་དགོན་པ་ན་གནས་པའོ། །
གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་ཞིང་བདག་ལ་མི་བསྟོད། གཞན་ལ་མི་སྨོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་
འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ་དབེན་པ་ལ་དགའ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་ལ་བརྩོན་
པས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། མང་དུ་ཐོས་ནས་སེམས་ངེས་པར་སེམས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་
པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། རྙེད་པ་དང། མ་རྙེད་
པས་ཁེངས་པ་མེད་ཅིང་གདུང་བ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། འདུ་འཛིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ནས་གཅིག་པུར་དགའ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ་ཆོས་


[93B] །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་
སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། མ་བསླབ་པ་རྣམས་བསླབ་པ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་མི་བརྙས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་
ཅྕྲྣམྶ་ལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པའོ། །
གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། སྡུག་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྤངས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་
ལ་གཡོ་བ་མེད་པར་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཅང་ཤེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུར་ཁྱེར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་
སྟེ༑ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ་།གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཚོགས་གསོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་
གཅིག་སྟེ། དད་པའི་རྩ་བ་བརྟན་ཞིང་མི་གཡོ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་དོན་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་


[94A]༄༅། །གཅིག་སྟེ། ནོར་བདུན་ཡང་དག་པར་འདུ་བས་དབུལ་བ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། སྙིང་པོ་བླངས་པའི་སྲོག་གི་དབང་པོའོ། །གཞན་
ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་སྦྱིན་པས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའོ། །
གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། རྩོད་པ་མེད་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་མོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཀླན་ཀ་མི་ཚོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་མཉན་པའོ། །གཞན་
ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་གི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་དགེ་སྦྱོང་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། འདྲེ་བ་མེད་པར་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དུ་
འཇུག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། རང་གི་འཁྲུལ་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན་སྲུང་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་
གྱི་སྣ་ཚོགས་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་མི་སླུ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། རང་གི་
སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བཅོས་མ་མ་ཡིན་པས་བསམ་པ་དག་པའོ། །


[94B] ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་ལྷག་པའི་བསམ་བ་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་དག་པའོ། །གཞན་
ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་མཚན་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་
དག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡོངས་
སུ་བསྒོམས་ནས་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། གནས་མེད་པ་ལ་གནས་པས་གནས་བརྟན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། མངོན་པར་
ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྩེན་ཞིང་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའོ་།གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་རིག་པ་དང། རྣམ་པར་
གྲོལ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཐབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་སྒོམ་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཐོབ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་


[95A]༄༅། །པོའི་རྒྱན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཅིག་སྟེ། ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་
རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བར་རིག་ནས་མི་སྐྱེ་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཅིག་
གོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་དེ་དག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་བ་དང། འཛིན་པ་དང། གནས་པ་ཐམས་ཅད་འདོར་བར་འགྱུར་བ་དག་གོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
ལ་འདོད་པ་མེད་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་
གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། མོས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །ཆོས་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི། ཐེག་


[95B] །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་མི་ཉམས་པ་དང། སེམས་
ལ་ལྟ་བ་ལ་བརྟན་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་
པའོ༑ ༑གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བསམ་པ་མི་འདོར་བ་དང། སྦྱོར་བ་བཅོས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། རྩ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་
བསམ་པ་དང། བྱེད་པ་མེད་ཅིང་བྲལ་བའང་མ་ཡིན་པར་བསོད་ནམས་གསོག་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་དང། སྦྱོར་
བའང་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སྤྲོས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་དང། སྦྱོར་བ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་དབེན་པའོ། །གཅེས་
སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང། ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་ལྷག་པར་དམིགས་པའོ་།དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ་
བདག་ཉིད་ཉེས་པ་མི་བྱེད་པ་དང། གཞན་ཡང་ཉེས་པ་ལས་འབྱིན་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། རྣམ་པར་


[96A]༄༅། །སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ་མཉམ་པའི་སེམས་གཏོང་བ་དང། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པའོ་།གཅེས་སྤྲས་
བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བསླབ་པ་མ་ཉམས་པ་དང། སྐྱེ་བར་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་ཆེར་སྙིང་རྗེ་བ་
དང། བདག་ལ་མི་བསྟོད་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ་བཟོད་ཅིང་དེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། རྗེས་
སུ་ཆགས་པ་འདོར་བ་དང། རྗེ་བོ་ལ་བཟོད་པ་སྒོམ་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་རྩོམ་པའི་བརྩོན་
འགྲུས་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ཡི་རང་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་དབེན་པ་དང། སེམས་གནས་པ་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱེད་པའོ། །
གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་དང། སེམས་ལས་སུ་རུང་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བསམ་
གཏན་ལས་ལྡོག་པ་ཤེས་པ་དང། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སྨོད་པའོ་།གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ཆོས་འདོད་པའོ། །དཀའ་བ་


[96B] ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཆོས་ངེས་པར་སེམས་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་པ་དང། བླ་མ་
ལ་གུས་པར་བསྟེན་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་བའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། གུས་པ་དང། དཀའ་བློ་བདེ་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པར་
ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་དང། དོན་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། དོན་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཤེས་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཐོས་
པའི་ནོར་གྱིས་མི་ངོམས་པ་དང། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངོམས་མི་མྱོང་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་
མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པ་དང། ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ་
སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པ་དང། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། རྣ་བ་བླགས་ཏེ་མཉན་པ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་
སེམས་ཀྱིས་སེམས་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སྒྲིབ་པ་སེལ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྒོམ་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། མཆོག་ཏུ་


[97A]༄༅། །དགའ་བ་ཐོབ་པ་དང། དགའ་བ་མྱོང་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། རུང་བ་རྣམས་ལ་ཚོད་ཤེས་པ་དང། བདག་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །
གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང། ལེགས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ལས་མེད་
ཅིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པར་མོས་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཚིག་བདེན་པ་དང། འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་མི་སླུ་
བའོ༑ ༑དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་མི་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པའོ་།གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་
ཏེ༑ ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། མི་དགེ་བ་རྣམ་གསུམ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ལུས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་དང། རྩཱ་དང་རྩིག་པ་དང་
ཤིང་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ངག་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ངག་གི་སྐྱོན་བཞི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་
གཉིས་ཏེ། ཆོས་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། སྒྲ་ཐམས་ཅད་བྲག་ཅ་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཡོངས་


[97B] བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ནང་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་རྒྱུ་བའོ། །
གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བྱམས་པ་སྒོམ་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་རྣམ་
པར་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པའི་བྱམས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་
མི་འདོར་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ངེས་པར་གྱུར་པ་ཀུན་ཏུ་
སྲུང་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ལ་དགའ་བས་དགའ་ཞིང་མོས་པ་དང། མི་དགའ་བ་སྤོང་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། མི་སྨྲ་བའི་བརྟུལ་
ཞུགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང། བརྟུལ་ཞུགས་མ་ཡིན་པ་མི་སྤྱོད་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་འདོར་བ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བའོ།།
དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བཏང་སྙོམས་སྒོམ་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་


[98A]༄༅། །དྲན་པ་སྒོམ་པ་དང། དྲན་པ་དེ་ལ་གནས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྒོམ་པ་དང། མཚན་གྱི་སྐུའང་སྒྲུབ་
པའོ༑ ༑གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆེར་སྙིང་རྗེ་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ལའང་རྟོན་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་ལའང་རྟོག་པ་
དང། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའང་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བའོ། །གཅེས་སྦྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པའོ། །དཀའ་བ་
བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་སེམས་ཅན་སྡུད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
བྱེད་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། འགྱོད་པ་མེད་པར་གཏོང་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། རང་གི་ཉོན་


[98B] སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་སྟོན་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། སྐྱེ་བར་སྨོན་པ་མེད་པའོ།།
དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་སེམས་གཡེང་བ་རྣམས་དྲན་པ་ལ་འགོད་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཚོགས་དང། ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མ་སྨད་པའོ། །གཅེས་
སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཆགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བ་དང་ཆགས་པས་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་འགྲེལ་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། འདུན་པ་དྲག་པ་
དང། སྒྱུ་མེད་ཅིང་གཡོ་མེད་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བྱས་པ་གཟོ་བ་དང། བྱས་པ་ཤེས་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་
སྤོང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་མི་འདོར་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་འཆགས་པ་དང། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པའོ། །དཀའ་
བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། འགྱོད་པ་མེད་པ་དང། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང། རང་


[99A]༄༅། །གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་མི་ངོམས་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང། བསོད་ནམས་བསགས་
པ་ཞེས་བྱའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དཀའ་
བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདྲེས་པ་མེད་པ་དང། ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ཤེས་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་
ཏེ༑ ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པ་འདྲེས་
པར་བྱེད་པ་དང། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་དང་སེམས་ཅན་ལའང་ལྟ་བའོ། །
དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྟ་བ་མེད་པ་དང། ཐབས་ཀྱིས་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདོད་
པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྦྱོར་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སྨོན་པ་མེད་པ་སྒོམ་པ་དང། བསམ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་


[99B] །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང། མི་གཡོ་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང། ངེས་པའོ། །གཅེས་
སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། དགོན་པ་ལ་གནས་པ་དང། དགོན་པའི་ཡོན་ཏན་མྱོང་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་དང། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། འདོད་པ་ཆུང་བ་དང། ཆོག་ཤེས་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། རང་གི་ཉོན་མོངས་
པ་ཚོལ་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ཚོལ་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ངེས་པར་སེམས་པ་དང། སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །
དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། རང་གི་འཁྲུལ་པ་ལ་རྟོག་པ་དང། གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བདག་ལ་
མི་བསྟོད་པ་དང། གཞན་ལ་མི་སྨོད་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བདག་ལ་བདག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་སེམས་ཅན་མེད་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་
བའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། རང་གི་བྱེད་པ་དང། གཞན་གྱིས་སྐབས་མི་རྙེད་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པ་དང། འཁོར་བ་ནས་སེམས་ཅན་


[100A]༄༅། །ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱེད་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་
རྣམས་ལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་དང། གཞན་དག་ཀྱང་ཤེས་
པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ་ཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་
དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཕན་མ་བཏགས་པ་རྣམས་ལའང་ཕན་འདོགས་པ་དང། ཕན་བཏགས་པ་རྣམས་ལའང་ལྷག་པར་དགའ་བ་མེད་
པའོ༑ ༑གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཐུག་པ་མེད་པར་བྱས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཚད་པ་མེད་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་
ཏེ༑ རྒལ་ནས་འཇུག་པ་དང། མ་རྒལ་པ་རྣམས་སྒྲོལ་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་
པ་དང། ཡོན་ཏན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆེར་སྙིང་རྗེ་བའོ་།དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སླར་མི་བྱེད་པ་རྣམས་ལའང་ཕྱིར་བྱེད་པ་དང། ཕྱིར་བྱེད་པ་


[100B] །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ལུས་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པ་ལ་གནས་པ་དང། ལུས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་གནས་པའོ། །དཀའ་བ་
བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་སོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་།གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་
ཏེ༑ ཚོར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པ་ལ་གནས་པ་དང། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་གཉིས་ཀྱིས་མི་ཕིགས་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཚོར་བ་རྣམས་ལ་
ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། ཚོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སེམས་ལ་ཞུགས་པའི་
དྲན་པ་ལ་གནས་པ་དང། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་གནས་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་སེམས་དང་ལྷན་
ཅིག་སོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ལ་ཞུགས་པའི་དྲན་པ་ལ་གནས་པ་དང། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་
པར་འབྱེད་པ་ཤེས་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་སོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་མི་


[101A]༄༅། །རྟོག་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པའོ།།
དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་
གཉིས་ཏེ། འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། སེམས་དང། དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྒོམ་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའོ། །
དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་
འགྲོ་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བདག་ཉིད་དད་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་དང། མ་དད་པ་རྣམས་ཀྱང་དད་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ་།དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ་
སེམས་གསལ་བ་དང། སེམས་མི་གསལ་བ་རྣམས་དང་བར་བྱེད་པའོ་།གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང། དྲན་པའི་དབང་པོ་
མི་གཡེང་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་


[101B] །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ཡོངས་སུ་
མི་སྐྱོ་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྒྱུ་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་
པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚུལ་བཞིན་གྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་
པ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མི་འདྲེ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་དུའང་འདྲེ་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྒོམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཟད་པ་ཤེས་པར་མི་ལྟུང་བ་
དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ལ་བཟོད་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ལམ་བགྲོད་པ་ལ་མཁས་པ་དང། ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་ལ་མཁས་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་
ཆོས་གཉིས་ཏེ། ལམ་གྱིས་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་དང། ལམ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཤེས་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་


[102A]༄༅། །དང། མཐར་ལྟ་བ་གཉིས་ཀ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པར་འགྱུར་བ་དང། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཤེས་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བདུད་ཀྱི་ལས་རྟོགས་པ་དང། བདུད་ཀྱི་
ཀྱི་ལས་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ་བདུད་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བ་དང། བདུད་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་
ཆོས་གཉིས་ཏེ། མ་སྨས་པ་རྣམས་སྨས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། སྨས་པ་རྣམས་ལ་བཟོད་ཅིང་དེས་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ་གདོད་མ་ནས་སྨས་པ་མེད་པ་
དང། སྐད་ཅིག་ཏུ་འཇིག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །གཅེས་སྨྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བལྟ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་
པོ་ལ་བལྟས་ནས་ཐེག་པ་དམན་པ་མི་འདོད་པའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱུ་དང། རྒྱུ་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་
བའི་དགེ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ་།གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱུན་བྱེད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་རྣམ་པར་


[102B] དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུན་བྱེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་འདོར་བའོ། །དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་
བ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་སྒྱུ་མའི་ཆོས་སུ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་
ཏེ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དང། སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་ཐར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཁ་ན་ལས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བའོ། །དཀའ་
བ་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད་པས་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་
མི་འདོར་བའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་
པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པའི་ཕྱིར་ཆེར་སྙིང་རྗེ་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་དེ་གཉིས་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་
གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་འདི་གཉིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང། འབྱུང་བ་མེད་


[103A]༄༅། །པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་དེ་གཉིས་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་
པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བས་བརྟན་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་
པས་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའོ། །
གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གསུམ་སྟེ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། ཚོགས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཚོགས་ལ་སེམས་
ཅན་སྦྱོར་བ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ་གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། སེར་སྣ་ཚར་གཅོད་པ་དང། གཏོང་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ་གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་
དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང། སེམས་ཅན་ཁྲོས་པ་དང་བར་བྱེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་


[103B] །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་མ་གོད་པ་དང། སེམས་ཅན་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །གཞན་ཡང་
གསུམ་སྟེ། བསམ་གཏན་སྐྱེད་པ་དང། བསམ་གཏན་དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། ཐོས་པ་
ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དང། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དང། དམིགས་
པ་མེད་པའི་བྱམས་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། རང་གིས་བྱེད་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། གཞན་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། མཐའ་གཉིས་བསལ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །
གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། བདག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། གཉི་གའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ་འདས་པ་ལ་ཟད་པར་ཤེས་པ་དང། མ་འོངས་པ་ལ་མ་ཕྱིན་པར་ཤེས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ཆོས་གནས་
པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ངེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གྲོལ་བའི་བྱམས་པ་དང། མ་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གྲོལ་བའི་བྱམས་


[104A]༄༅། །པ་དང། ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྐྱབ་པ་ཆེན་པོའི་བྱམས་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། འགྲོགས་ན་བདེ་བས་ལུས་ལས་སུ་
རུང་བ་དང། ཕ་རོལ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བས་ངག་སྙན་པ་དང། དྲང་བས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། མི་སྡུག་པ་ལའང་གནས་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་
པའི་སེམས་ཅན་དང་འགྲོགས་པ་ལའང་མི་སྨོད་པ་དང། བྱམས་པ་ལའང་གནས་ལ་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་དང་འགྲོགས་པ་ལའང་མི་སྨོད་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
པར་འབྱུང་བ་ལའང་རྣམ་པར་ལྟ་ལ་གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་དང་འགྲོགས་པ་ལའང་མི་སྨོད་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་ཕན་
པ་དང། ཆོག་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རན་པ་དང། ཕྱིས་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྣམས་
འཛིན་པ་དང། སྒྲ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ནོར་བདུན་ཡང་དག་པར་འདུ་བས་དབུལ་བ་མེད་པ་
དང། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་བས་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་དང་ཟང་ཟིང་ཀུན་ཏུ་འགྱེད་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། དོན་དམ་པར་བདེན་


[104B] མི་སླུ་བས་ཡང་དག་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་པས་དེ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། བདག་ཅི་འདྲ་ཞེས་བདག་ཤེས་པ་དང། གཏམ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱ་ཞེས་
སེམས་ཅན་ཤེས་པ་དང། དུས་སུ་གནས་པས་དུས་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཁམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་
མཉམ་པ་ཉིད་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་གྲོང་སྟོང་པ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། རྒྱུས་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་གཟོན་པ་དང། རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་འཕེལ་བ་ལ་
མཁས་པ་དང། ཚོགས་ནས་ཕན་ཚུན་ཡང་དག་པར་འདུ་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་མི་འགལ་བ་དང། ཆོས་མི་སྤོང་བ་དང། དགེ་འདུན་ལ་ང་རྒྱལ་མེད་
ཅིང་བླ་མར་གུས་པར་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ་འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང། གཏི་མུག་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའོ། །གཞན་
ཡང་གསུམ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་སྟོན་པ་དང། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་གནས་པའོ་།གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཅན་
རྣམས་ལ་བརྙས་པ་མེད་པ་དང། སྦྱིན་གནས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འདུད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སུ་མི་ལྟུང་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་མི་


[105A]༄༅། །གོས་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་མ་འདྲེས་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་དེ་མ་ཆགས་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ་མ་རྙེད་པ་དང། མ་
གྲགས་པ་དང། སྨད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་སྲོ་ཤི་བ་མེད་པ་དང། རྙེད་པ་དང། གྲགས་པ་དང། བསྔགས་པ་དང། བདེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁེངས་པ་མེད་པ་དང་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་དང་མ་འདྲེས་པས་རི་ལྟར་མི་གཡོ་བའོ་།གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྦས་པ་དང། མདུད་པ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་
པར་གྲོལ་བ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ་སའི་ཡོན་ཏན་ལ་གནས་པ་ཤེས་པ་དང། སའི་ཉེས་པ་ཟློག་པ་ཤེས་པ་དང། ས་ནས་སར་འཕར་བ་
ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། བསམ་པ་གྱ་ནོམ་པ་ལ་གནས་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་པ་དང། སྦྱོར་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གནས་པའོ། །
གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སློབ་པ་དང། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་
སེམས་ལ་སློབ་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སློབ་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་རྗེས་


[105B] སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་བདེ་བའང་མེད་པའི་ཚོར་བ་ལ་མ་རིག་པ་སྤོང་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་
སྟེ༑ མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པས་རྒྱུ་ལས་ལྡོག་པ་དང། ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་ལས་ལྡོག་པའོ། །
གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་འདྲིས་པར་བྱེད་ལ་ལྟ་བ་དང་ཡང་བྲལ་བ་དང། མཚན་མ་མེད་པའང་འདྲིས་པར་བྱེད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའང་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། སྨོན་
པ་མེད་པའང་འདྲིས་པར་བྱེད་ལ་ཁམས་གསུམ་ཡང་འགོག་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། མིག་སྟོང་པ་ཉིད་དང། གཟུགས་དབེན་པ་ཉིད་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། རྣ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྒྲ་དབེན་པ་ཉིད་དང། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་
སྟེ༑ སྣ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དྲི་དབེན་པ་ཉིད་དང། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ལྕེ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རོ་དབེན་པ་ཉིད་དང། ལྕེའི་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ལུས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རེག་བྱ་དབེན་པ་ཉིད་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་མེད་པའོ། །གཞན་


[106A]༄༅། །ཡང་གསུམ་སྟེ། ཡིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཆོས་དབེན་པ་ཉིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཚུལ་
ཁྲིམས་སྦེད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། དྲན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་
ཏུ་འཛིན་པ་དང། བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། རྟོགས་པས་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་འཕགས་
པའི་བདེན་པའི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཚུལ་སྟོན་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བས་རྣམ་
པར་གྲོལ་བའི་ཚུལ་སྟོན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཚུལ་སྟོན་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་
སྟེ༑ གཏོང་བ་དང། གཏོང་བ་ཆེན་པོ་དང། ཤིན་ཏུ་གཏོང་བའོ་།དེ་ལ་གཏོང་བ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ་།གཏོང་བ་ཆེན་པོ་ནི། ཆུང་མ་དང་
བུ་དང། བུ་མོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །ཤིན་ཏུ་གཏོང་བ་ནི། ལག་པ་དང། རྐང་པ་དང། མགོ་དང། མིག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། དམ་པའི་


[106B] ཆོས་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་དང་
འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉན་པ་དང། ཀུན་ནས་ལྡང་
བ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་དང། འབྱུང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ་དོན་ལ་རྟོན་པའི་ཐོས་པ་དང་
ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཆོས་ལ་རྟོན་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། མང་དུ་ཐོས་པའི་དགོན་པ་ན་གནས་པ་དང། དགོན་པ་ན་
གནས་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། མཁས་
པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ལ་འདྲི་བ་དང། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཟང་ཟིང་མེད་
པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྦྱིན་པ་དང། ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ལས་སོ། །གཞན་


[107A]༄༅། །ཡང་གསུམ་སྟེ། སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་པས་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་
དང། ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་པས་སངས་རྒྱས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ་།གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་བློས་རྣམ་པར་ཐར་པ་
གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཁམས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་
བར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞི་བར་རྟོག་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཉམས་
འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་དམ་བཅས་པ་སྙིང་པོ་ཉིད་དང། ནན་ཏན་བྱེད་པས་ཐོས་པ་སྙིང་པོ་ཉིད་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྙིང་པོ་ཉིད་དོ། །གཞན་
ཡང་གསུམ་སྟེ། ལྟུང་བ་མི་འཆབ་པ་དང། སྡིག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ་འགྱོད་པ་དང་བྲལ་
བ་དང། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་བྲལ་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། དགོན་པ་ལ་གནས་པ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་དགའ་བ་དང་


[107B] །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང། ཆོས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་དང། སྤོབས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའོ། །གཞན་
ཡང་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་གཟུངས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྤོབས་པ་དང། ལྷས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་
མོ༑ ༑གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ། ས་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང། འདུ་ཤེས་
ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སའོ། །གཞན་ཡང་གསུམ་སྟེ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང། བསམ་པ་ལས་བྱུང་
བའི་བཟོད་པ་འཕྲོ་བ་མེད་པ་དང། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གསུམ་སྟེ། གསུམ་
གང་ཞེ་ན། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལམ་སྒོམ་པ་དང། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་
པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་བག་ཡོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་འགྱུར་


[108A]༄༅། །བའོ༑ ༑འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ། བམ་པོ་བདུན་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་
གང་ཞེ་ན། ཉེས་པར་ཐོས་པ་ཉན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕེན་པའི་གསང་ཚིག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་
ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་མི་ཉན་པ་དང། བདུད་ཀྱི་ལས་ཀུན་ནས་ལངས་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ནས་ལངས་ནས་ཆོས་སྤོང་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ༑ ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་བཞི་སྟེ། ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། ཉོན་མོངས་པས་རྒྱགས་
ནས་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དོན་དུ་མི་གཉེར་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་བཞི་སྟེ། ཕ་རོལ་གྱི་རྙེད་པ་རྣམས་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད་པ་དང། ཆོས་སྟོན་པ་རྣམས་ལ་གཡོས་སྟོན་པ་དང། གཟིངས་
བའི་བློས་རྒྱུས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང། སླུ་བས་སེམས་མི་བརྟན་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོར་འདུ་ཤེས་པ་དང། སྡིག་པའི་
གྲོགས་པོ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ་


[108B] སློང་བ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་དང་ཐ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་དང། བྱིན་ནས་འགྱོད་པའི་སེམས་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སེམས་མི་ཕྱོགས་པའོ། །
གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། འདུན་པས་སྦྱིན་པ་དང། ཞེ་སྡང་གིས་སྦྱིན་པ་དང། གཏི་མུག་གིས་སྦྱིན་པ་དང། འཇིགས་པས་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། བརྗོད་པས་སྦྱིན་པ་དང་
གྲགས་པས་སྦྱིན་པ་དང། སྒྲས་སྦྱིན་པ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། ངོར་བལྟ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་སྐབས་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་དང། བརྙས་
ཐབས་སུ་སྦྱིན་པ་དང། རང་གི་ལག་ནས་སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་པའོ་།གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། ངན་པ་སྦྱིན་པ་དང། མི་བཟོད་པའི་སྦྱིན་པ་དང། གུས་པར་མ་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་
མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། མཚོན་ཆ་སྦྱིན་པ་དང། དུག་སྦྱིན་པ་དང། རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་དང། མི་ཆོག་པར་སྦྱིན་པའོ། །གཞན་
ཡང་བཞི་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་དང་ཐ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། བདག་ཉིད་ལྷོད་པ་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྡོམ་པའི་གཏམ་ལ་གསོད་པ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པའོ་།གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། ཡ་ང་བའི་རྙེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་ཆོས་ཀྱིས་རྙེད་པ་ཀུན་ཏུ་འགྱེད་པར་


[109A]༄༅། །པར་མི་བྱེད་པ་དང། གཞན་གྱིས་ཐོབ་པ་གཅོད་པ་དང་རང་གིས་ཐོབ་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ལུས་ཚུལ་འཆོས་པ་དང་
ལོག་པར་སྨྲ་བས་ངག་ཚུལ་འཆོས་པ་དང། སྡིག་པ་འདོད་པས་སེམས་ཚུལ་འཆོས་པ་དང། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པས་ཐམས་ཅད་དུ་ཚུལ་འཆོས་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། ཐེག་
པ་མཚུངས་པའི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་བ་དང་བདུད་ཀྱི་ལས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་དེ་དག་གི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་
དག་གི་བསྔགས་པ་དང་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ་།གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་རིམ་གྲོ་མེད་པ་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་མི་
གུས་པ་དང། ཕ་མ་དང་སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་རྣམས་ལ་མི་འདུད་པ་རྣམས་དང། ལུས་དང་སེམས་རྩུབ་པས་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་མི་མཐུན་པར་གནས་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ་
བདག་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལོག་པར་བརྗོད་པ་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་འབར་བ་དང། ཁྲོ་བ་བརྟན་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། ལེ་ལོ་དང། སྙོམས་
ལས་དང། བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་དང། མཐུན་པར་མི་འཛིན་པའོ་།གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། མ་དུལ་བ་དང། མ་ཞི་བ་དང། མ་སྦས་པ་དང། མ་བཏུལ་བའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་


[109B] ཐོས་པ་ཉུང་དུས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་དུ་འཇུག་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མི་གནས་པར་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོད་པ་དང། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་མ་
བསྲུངས་པར་བུད་མེད་ལ་ལྟ་བ་དང། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལ་འཇུག་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་མི་བརྩོན་པ་དང། སེམས་ཅན་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེ་བ་ལ་གཡེལ་བ་དང། ཆོས་སྤོང་གི་ལས་ཀུན་ཏུ་མི་སྲུང་བ་དང། ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། གཏི་མུག་གིས་འདོད་
པ་ཆེ་བ་དང། ཞེ་སྡང་གིས་སྡིག་པ་འདོད་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། ཆགས་པས་ངོམས་མི་མྱོང་བའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། མ་དད་པས་མི་འདུན་པ་དང། སྡིག་
པའི་གྲོགས་པོ་དང་བསྟེན་པས་སྡིག་པ་ལ་མི་སྨོད་པ་དང། ལེ་ལོས་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་དང། བག་མེད་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱས་པ་རབ་ཏུ་འཇིག་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ་
ནང་དུ་སོ་སོར་མི་རྟོག་པས་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་མི་རྟོག་པས་ཁྲེལ་མེད་པ་དང། མཚམས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པས་བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་དང། རེ་བས་བྱས་ན་མི་འཇིགས་པའོ། །
གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། གནོད་སེམས་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སླུ་བ་དང། འཕགས་པ་


[110A]༄༅། །མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་མི་སྲུང་བ་དང། སྦྱིན་པ་པོ་རྣམས་ལ་བརྙས་པ་དང། སྦྱིན་གནས་རྣམས་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ་
ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དང། ངག་གི་ལས་ཀུན་ཏུ་མི་སྲུང་བ་དང། སེམས་ཀྱི་ལུས་ཞུམ་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྒྱིད་ལུག་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། འདུམ་པ་
རྣམས་ལ་དབྱེན་བྱེད་པ་དང། སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་རྣམས་ལ་ཚིག་བརླང་བ་དང། དགོས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བ་དང། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་སླུ་བའོ། །
གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲུང་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ལོག་པར་བརྗོད་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་འཇིག་པ་དང། ཚོགས་བསགས་པ་
རབ་ཏུ་འཇིག་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། རྒོད་པའི་འཁོར་དང་ཁེངས་ཤིང་འདུས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང། མུ་ཅོར་སྨྲ་བས་ལྟུང་བ་ཤིན་ཏུ་འདའ་བ་དང། ཚོལ་བའི་ཚིག་གིས་
འཇིག་རྟེན་པའི་གསང་ཚིག་བརྗོད་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། མི་རྩོམ་པར་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་མང་ལ་འདྲི་ཞིང་གནས་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པར་
བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་གིས་ཐོབ་པས་འཚོ་བའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། ཅང་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་དང། དམུ་རྒོད་ཀྱི་སེམས་དང་


[110B] སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སྙོམས་པའི་སེམས་སོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་དྲེགས་པ་དང་མང་དུ་ཐོས་པས་དྲེགས་པ་དང། དགོན་པ་ལ་
གནས་པས་དྲེགས་པ་དང། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པས་དྲེགས་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། བདག་ལ་བརྙས་པ་དང། ཆོས་ལ་བརྙས་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་དུ་ལ་
བརྙས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་བ་དང། སྐབས་སྐབས་སུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་འདོད་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། ལུས་དེ་ལ་ཆགས་པ་དང། སེམས་དེ་ལ་
ཆགས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཆགས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྲོ་བའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། མཛའ་བོའི་ཁྱིམ་དང་སློང་མོ་སྟེར་བའི་ཁྱིམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། རྙེད་
པ་དང་བཀུར་སྟི་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། གནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཞེ་
སྡང་བས་ཡང་བའི་བྱ་བས་བཅིངས་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ་བྱ་བ་མང་བ་དང། རྙེད་པ་མང་བ་དང། སྨྲ་བ་མང་བ་དང་བཤེས་པ་མང་བའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། བདག་ལ་
མངོན་པར་ཞེན་པས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། སེམས་ཅན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་དང། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཆད་པར་ལྟ་བ་དང། སྲོག་དེ་དང་


[111A]༄༅། །ལུས་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། རྩོམ་པ་རྒྱུན་གཅོད་པ་དང། རྒྱུན་ཆད་པས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མི་འཛིན་པ་དང་
ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མ་བཟུང་བས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་དང། ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བས་ལྡོག་ཅིང་འཇིགས་པའོ། །གཞན་ཡང་བཞི་སྟེ། ས་ནས་སར་འཕར་བ་ལ་བརྙས་པ་དང། བསམ་
གཏན་ལས་ཟློག་པ་ལ་མི་མཁས་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་མི་ལྟ་བར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང། དམིགས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ལ་ཐབས་ལ་ཁས་འཆེ་བའོ། །བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ༑ གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ནས་ལངས་པས་དམན་པ་དང། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ནས་
ལངས་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་མི་བརྩོན་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ནས་ལངས་པས་ཕུང་པོ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་དང། བདུད་ཀྱི་ལས་ཀུན་ནས་
ལངས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་
པ་འདི་བཤད་པ་ན་ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་རྒུའི་སྲོག་ཆགས་བཞི་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་


[111B]ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འྡིའང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་ཏེ། སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ། །སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འཁོད་པའི་ལྷའི་བུ་བརྒྱད་སྟོང་དག་ཀྱང་ཨ་ལ་ལ་ཞེས་ཅ་ཅོ་དང། གཞའི་སྒྲ་ཕྱུང་སྟེ་མེ་ཏོག་དག་གི་ཆར་ཡང་རབ་
ཏུ་ཕབ༑ སིལ་སྙན་དང་གླུ་དབྱངས་ཀྱང་བྱས་ཏེ། ཀྱེ་མའོ་འདི་ནི། ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱེ་བ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཆེན་པོ་འདི་ལས་གང་གིས་ཐ་ན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་ངན་འགྲོར་རྣམ་པར་ལྟུང་བའི་འཇིགས་པ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་འགྱུར། རིམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་བླ་ན་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དཔེར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གྲོང་ངམ། གྲོང་ཁྱེར་རམ། གྲོང་རྡལ་དང་ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་བ་ཞིག་ན་གཏེར་ཆེན་པོའི་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
ཡོངས་སུ་གཏམས་པ་བས་མི་འཚལ་བ་ཞིག་མཐོང་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དེའང་ཕན་པའི་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ལ་དེས་གཏེར་ཆེན་པོ་དེ་མཐོང་ནས་ཀྱང་གྲོང་ངམ། གྲོང་


[112A]༄༅། །ཁྱེར་རམ། གྲོང་རྡལ་དུ་མཆིས་ཏེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་བསྒོའོ་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག་།ཁྱེད་ཀྱི་ནང་ནས་སུ་ལ་རིན་པོ་
ཆེ་དགོས་པ་ལ་ངས་གཏེར་ཆེན་པོ་ཟད་མི་ཤེས་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཞེས་བགྱིས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེའི་ནང་ནས་ཁ་ཅིག་ནི། དེ་ལ་དད་པར་གྱུར། ཁ་
ཅིག་ནི༑ དད་པར་མ་གྱུར་ལ། དེའི་ནང་ནས་གང་དག་དད་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གཏེར་ཆེན་པོའི་གན་དུ་མཆིས་ཏེ་ཁ་ཅིག་ནི། སྟོབས་ཅི་ཙམ་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་
འཚལ་ཏེ་མཆིས། ཁ་ཅིག་ནི། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་འདྲ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་འཚལ་ཏེ་མཆིས་ཀྱང་གཏེར་ཆེན་པོ་དེ་བས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་འདི་དག་ལ་ནི། སྩལ་ཏོ། །འདི་
དག་ནི༑ མི་སྩལ་ཏེ། འདི་དག་ནི། འཚལ་ཀྱང་རུང། འདི་དག་ནི་འཚལ་དུ་མི་རུང་ངོ། །སྙམ་དུ་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་གོ་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་
གཏེར་ཆེན་པོ་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་གྲངས་མ་མཆིས་པར་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་
ཆེན་པོ་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་འདི་བསྒྲུབས་སོ། །བསྒྲུབས་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་


[112B]ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་ཏོ། །ད་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདིར་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཆེན་པོ་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་འདི་ཕྱེ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྲི་བ་མི་མངའ་བའི་ཐུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་རྗེ་
ཆེན་པོའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དེ་ཕན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་ནས་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་གོ་བར་མཛད་པའི་གསུང་གིས་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་
པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཚུར་ཤོག་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བའི་མཐར་འབྱིན་པ། ཟད་མི་ཤེས་པ། བདེ་བ་ཐམས་
ཅད་སྦྱིན་པ་འདི་ལོངས་ཤིག་ཅེས་གོ་བར་མཛད་པ་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་ཅན་མ་དད་པ་ཁ་ཅིག་ནི། མ་མོས། གློ་བ་མི་ཆེས། མི་རྟོག་ཅིང་དད་
བར་མི་བགྱིད་དོ། །དད་པ་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི། མོས་ཤིང་གློ་བ་ཆེས་ལ་རྟོག་ཅིང་དད་པར་བགྱིད་དེ། དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་རིན་པོ་
ཆེའི་གཏེར་ཆེན་པོ་ལས་ཅི་ནུས་ཅི་འོས་སུ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ལེན་ཅིང་ཐེག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཉན་ཐོས་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ། ཁ་ཅིག་ནི་


[113A]༄༅། །རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ། ཁ་ཅིག་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སླད་དུ་ཞུགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་རིན་
པོ་ཆེའི་གཏེར་ཆེན་པོ་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་བས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་གོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་
རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་གཏང་བ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་འདི་ལས་ཐ་ན་གང་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མི་འཛིན་པ་དེ་དག་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཤིང་རིན་པོ་
ཆེ་ལས་སླད་རོལ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཡུན་རིང་པོར་ངན་སོང་གསུམ་པོ་དག་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཆེན་པོ་འདི་ལས་ཐ་ན་
ཆིག་བཞི་པའི་ཆིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་འཛིན་པ་དེ་དག་ནི། འཕགས་པའི་ནོར་དང་ལྡན་ཏེ། དབུལ་པོ་མ་ལགས་ན། གང་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
འདི་ལས་ཐ་ན་ལེའུ་གཅིག་ཙམ་འཛིན་ཏམ། གཉིས་སམ། གསུམ་མམ་བྮིའམ། ལྔའམ། བྕུའམ། ཉི་ཤུ་འམ། སུམ་ཅུའམ། བཞི་བྕུའམ་ལྔ་བྕུའམ་
དྲུག་ཅུའམ། བདུན་ཅུའམ། མཐའ་དག་རྫོགས་པར་འཛིན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །


[113B] བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མ་བྲལ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ནོན་པ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ལེའུ་འདི་འཛིན་པ་དང། འཆང་བ་དང། ཀློག་པ་དང་
ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པ་དང། གཞན་དག་ལའང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དང། དེ་དག་བདུད་ཆོམ་བ་
དང། དེ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་ལེགས་
སོ༑ ༑ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། ལྷའི་བུ་དག་ཚིག་འདི་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ལེའུ་འདི་ཉན་པ་དང་ཐོས་ནས་ཀྱང་མོས་པ་དང། མོས་ནས་
ཀྱང་ལེན་པ་དང། འཛིན་པ་དང། ཀློག་པ་དང། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་གཞོལ་བར་ལྟ། དེ་དག་ཡོན་
ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་ལྟ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གཙུག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ལོང་བ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲོན་མ་བྱེད་པ་དག་ཏུ་ལྟ་སྟེ། དེ་དག་
རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་


[114A]༄༅། །ཐེག་པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཐེག་འདི་
ཁྱད་པར་འཕགས། །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་འདྲ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལས་འདས། །སྲིད་པ་གསུམ་ལས་འདས་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འགྲོ་།ཆགས་པ་མེད་དེ་ཆགས་པ་ཀུན་
ལས་ཤིན་ཏུ་འདས། །སྦྱིན་དང་དུལ་དང་ཞི་དང་ཚུལ་བཞིན་བསམ་པ་ཡིས། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་རྒྱ་ཆེན་ལས་བྱུང་བསགས་པར་བརྗོད་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་སྡིག་བསལ་ལུས་དང་
ངག་དང་སེམས། །སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་བོར་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འགྲོ་མཉམ་ཞིང་རྗེས་སུ་མཉམ་སེམས་སེམས་ཅན་ཀུན་སྐབས་འབྱེད་།དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་དམན་ཇི་སྙེད་
ཟིལ་གྱིས་མནོན། །གང་དག་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་གི་རི་རབ་རྒྱལ་མཚན་མཐོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོར་འགྲོ་ཞིང་སེམས་ཅན་ཚིམ་པར་བྱེད། །ཐོས་དང་དུལ་བར་ལྡན་ཞིང་བསམ་གཏན་ཚུལ་
ཁྲིམས་ལྡན། །བཟོད་སྟོབས་རབ་ཏུ་ཐོབ་ཅིང་ཤེས་རབ་དབང་བསྐུར་བ། །ཕ་རོལ་ཚོགས་རྣམས་བཅོམ་ཞིང་བདུད་ཀྱི་སྡེ་སྤངས་ནས་།ཆགས་མེད་ཐེག་པ་ཆེ་དང་བྱང་ཆུབ་སྙིང་
པོར་འགྲོ་བྱམས་པའི་གོ་ཆའི་ཆོས་ཀྱི་དགྲ་ཡིས་ཐུབ་པར་དཀའ་།ཆོས་དང་ལྡན་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོར་རིམ་གྱིས་འགྲོ་བསམ་གཏན་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་དང་ཚད་མེད་བཞོན་པ་སྟེ།།


[114B] །ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་སེམས་ཅན་ཁམས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་བསྐྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །གནོད་པ་མེད་
ཅིང་འགྲིབ་པ་མེད་ཅིང་གང་བ་མེད། །བདེ་བར་གཤེགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་འདི་འདྲའོ། །དྲན་གནས་ཡང་དག་སྦྱོར་དང་སྤོང་བ་བཞི་དག་དང། །རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་བཞི་དང་དབང་པོ་
སྟོབས་རྣམས་དང། །རྒྱལ་བས་བསྔགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་རིན་ཆེན་བདུན། །ལམ་གྱིས་འགྲོ་བར་ལྡན་པ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་འགྲོ་།ཞི་གནས་ཉོན་མོངས་ཞི་ཞིང་ཆོས་ལ་སྣང་
བར་འགྱུར། །རྡུལ་དང་མུན་པ་བསལ་ནས་སྲིད་པ་གསུམ་ན་མཛེས་།བརྒྱ་བྱིན་དང་ནི་ཚངས་པས་སྤྱི་བོས་ཕྱག་བྱས་ཏེ། །ལེགས་སོ་མཚུངས་མེད་ཐེག་འདིར་ཀུན་གྱིས་བཞོན་པར་བགྱི། །
ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གང་དག་སྦྱིན་ཚུལ་བཟོད་པ་དག་བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་ཤེས། །དེ་བཞིན་ཐབས་དང་བསྡུ་བ་སྙིང་པོ་ལྡན་པ་སྟེ། །བདུད་རྣམས་
བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཀྱང་གདུལ་ཕྱིར་ཐུབ་པ་མེད། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཚུལ་ངན་སྡིག་ལས་བརྩོན་པ་དང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཡོན་ཏན་བརྒྱས་འཕགས་དང། །གང་དག་
བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སེམས་རྒྱ་ཆེར་གྱུར་པ། །ཀུན་ཀྱང་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་ཞུགས་ནས་མཉམ་པར་མཐོང། །གང་དག་སྣ་ཚོགས་སྔགས་དང་འཇིག་རྟེན་དོན་ལྡན་དང། །གང་དག་དགེ་


[115A]༄༅། །ཆོས་ཡང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་གྱུར་པ། །སློབ་དང་མི་སློབ་གང་དག་རང་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་དང། །སྒོ་དེར་སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཞུགས། །
གང་དག་ཉོན་མོངས་རྣམ་མང་སྣ་ཚོགས་སེམས་ལྡན་དང། །སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཅན་གང་དག་འདུས་བྱས་འཁོར་གྱུར་པ། །དེ་དག་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་འགྲོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་གནས་ནས་སྟོན། །ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་མི་གང་ཉམ་ཆུང་མཐུ་ཞན་ལ། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱ་ཕྱིར་སེམས་མི་བསྐྱེད། །བདག་
བདེ་ཚོལ་གྱི་སེམས་ཅན་དོན་ལ་མི་བརྩོན་པ། །དེ་དག་ཐེག་པ་མཆོག་ཐོས་ནས་ནི་སེམས་སྐྲག་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་གསལ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གང། །བརྩོན་
འགྲུས་སྟོབས་ལྡན་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་དོན་བརྩོན་ལ། །སྙིང་རྗེ་ཆེ་དང་ལྡན་ཞིང་བསམ་པ་དག་གྱུར་ལ། །དེ་དག་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཐེག་མཆོག་ཞོན། །ཐེག་པ་
མཆོག་རབ་གྱ་ནོམ་གཙོ་བོ་འདིར་གནས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་རྣམས་མཐའ་ཡས་ཇི་སྙེད་དང། །དབང་པོ་ཐ་མ་འབྲིང་དང་རབ་དང་བསམ་པ་རྣམས། །སྤྱོད་ཀུན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ལས་ཤེས། །རླབས་པོ་ཆེ་ཡི་ཐེག་པ་མཆོག་འདིར་གནས་ནས་ནི། །དེ་ཡི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པར་འགྱུར། །ཚིག་སྙན་ཡིད་དུ་


[115B] །སེམས་ཉིད་རྣམ་དག་བསམ་གཏན་མངོན་ཤེས་ལྡན་པར་འགྱུར། །འདི་ལས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཚུལ་མི་འཆད། །འདི་ལས་ཆོས་ཚུལ་
གྱ་ནོམ་ཚུལ་ཡང་ཏུ་འབར། །འདི་ལས་འགྲོ་བའི་སྦྱིན་གནས་དགེ་འདུན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཐེག་འདི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས། །ཐེག་པ་འདི་ནི་སྟོང་པའི་ཞིང་
དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ནི་སྐད་ཅིག་མི་སྣང་འགྲོ། །ཕྱོགས་བཅུར་སོང་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་འགྲིབ་པ་མེད་།མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཐེག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཅི་འདྲ་ལྟོས། །འཇིག་
རྟེན་ཀུན་ཏུ་བསྐོར་ཀྱང་གང་ཞིག་དེ་འྡྲའམ། །དེ་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེ་མི་རྙེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚེ་ཉིད་འགྲོ་བའི་དཔའ་བོ་གཅིག་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་གནས་
ནས་བདུད་སྡེ་སྐྲག་པར་བྱེད། །ཐེག་པ་མཆོག་ལ་གནས་ནས་གཟུགས་དང་སྟོབས་མཐུ་དང། །ལོངས་སྤྱོད་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་ཅིང་བརྒྱ་བྱིན་ཚངས་པ་དང། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་དང་སྐྱོང་
དང་གང་ཡང་སྲིད་གསུམ་ན། །ལྷ་དང་མི་ཡི་བདེ་སྐྱིད་སྐྱིད་པ་ཐམས་ཅད་འཐོབ། །ཐེག་པ་མཆོག་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཞུམ་བརྒྱ་ལམ་མེད། །གོང་བ་མེད་ལ་ཕངས་ཤིང་ཕངས་པ་
རྣམས་ཀྱང་གཏོང། །བྱིན་ནས་ཞུམ་པ་མེད་ཅིང་མིག་དང་མགོ་བཏང་ནས། །དགའ་ཞིང་བྱམས་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་འགྲོ་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་གནས་ནས་དེ་ནི་སྐྱབས་


[116A]༄༅། །འགྱུར་ཏེ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ཞིང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ནི་ཉི་ཟླ་འགོག་སྲིད་པ་དང་ནི་
གཟུགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་མི་འགྱུར། །མི་སྙན་ཚིག་རྣམས་ཐོས་ཀྱང་མི་ཁྲོ་འཁྲུགས་མི་འགྱུར། །ལུས་ནི་རྣམ་པར་གཏོར་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་སྲུང། །བདག་ལུས་
རྙེད་སླ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་རྙེད་དཀའ་སྙམ། །ཐེག་པ་མཆོག་གནས་བཟོད་པ་དག་པ་འདི་འདྲའོ། །བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མཐའ་ཡས་ཇི་སྙེད་འཁོར་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་དུ་ཡང་
ངན་སོང་རྣམས་སུ་འཁོར་བྱེད་ཅིང། །སེམས་ཅན་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ། །ཐེག་པ་མཆོག་ལ་གནས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་མཐུ་འདི་འདྲ། །
ཤིན་ཏུ་རབ་ཞི་མཉེན་དེས་བསམ་གཏན་ཆོ་ག་ཤེས། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཕྱིར་བྱམས་པའི་བསམ་གཏན་པ། །བསམ་གཏན་བདེ་བ་དེ་ལ་ནམ་ཡང་མི་ཆགས་ཏེ། །དྲན་
དང་ལྡན་པ་འདྲེན་པ་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་འདོད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་ཞིང་སྟོང་པར་ཤེས། །དེ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་ཏེ། །ལྟ་བ་
ཡོངས་དག་ཤེས་རབ་ལྡན་ཞིང་སེམས་ཀྱང་དུལ། །ཐེག་པ་མཆོག་གནས་ཤེས་རབ་དག་པ་འདི་འདྲའོ། །གང་ཡང་བདེན་དང་ཚད་མེད་པ་དང་བསམ་གཏན་བཞི། །མངོན་


[116B]རྟོན་པ་བཞི་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དམ་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་དམ་པ་འདི་ལས་འབྱུང། །གང་གིས་མི་དབང་སངས་
རྒྱས་སེངྒེའི་སྒྲ་སྒྲོག་པ། །སྟོབས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་མཐའ་ཡས་གང་ཡིན་དང། །སྨིན་མཚམས་སྤུ་དང་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་ནི་མི་མཐོང་བ། །ཐེག་པ་མཆོག་ལ་གནས་
པས་རྙེད་པར་དཀའ་མ་ཡིན། །གང་གིས་འགྲོ་བ་འདུལ་ཞིང་བསམ་པ་ཚིམ་བྱེད་པ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཁྱད་འཕགས་གསུམ་གང་དང། །ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་གཞར་ཡང་དོན་
མེད་མི་འགྱུར་བ། །དེ་དག་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་གནས་པ་མྱུར་དུ་འཐོབ་།འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་སྐད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ། །ཐམས་ཅད་སྟོབས་བཅུའི་གསུང་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང། །མཉེན་
འཇམ་ཡིད་འོང་དོན་ལྡན་ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད། །ཚངས་དང་མི་ཅིའི་དབྱངས་འདྲ་གསུང་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཚིམ། །དེ་འདྲའི་སངས་རྒྱས་གསུང་ནི་མི་རིང་ཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཚད་
སངས་རྒྱས་ཞིང་རྣམས་གོ་བར་བྱེད། །ཇི་སྙེད་ཅིག་གིས་ཆོས་དོན་ལྡན་པའི་ཚིག་ཐོས་པས། །ཀུན་གྱིས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་བསལ་ནས་བདེ་བར་འགྱུར། །རྫུ་འཕྲུལ་སྟོབས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་
མཐའ་མར་བགྲོད་པར་ནུས། །ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ནི་ཚད་བྱར་ནུས། །སེམས་གཅིག་གིས་ནི་སེམས་ཅན་སྤྱོད་པ་མཐའ་ཡས་ཤེས། །སངས་རྒྱས་ཐེག་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་


[117A]༄༅། །ཟད་མི་འགྱུར། །ལེའུ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ༑ དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང། སྦ་བ་དང། ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང། བདག་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་དགའ་
བར་བྱ་བ་དང། སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང་གང་ཟག་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒོའི་ཚིག་དང། ཕྱག་རྒྱའི་ཚིག་དང། རྡོ་
རྗེའི་ཚིག་འདི་དག་གཟུང་བར་བྱའོ། །བཟུང་ནས་ཀྱང་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བས་ངེས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སྒོའི་ཚིག་རྣམས་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོའི་ཚིག་སྟེ། ཆོས་རྣམས་དབེན་པའི་དོན་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་
རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་སྟོན་ཏོ། །པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པའི་དོན་དུ་སྟོན་ཏོ་།ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་
ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་དང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟོན་ཏོ། །ད་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་དུལ་བ་དང་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་


[117B] ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པར་སྟོན་ཏོ། །ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་ཆོས་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟོན་
ཏོ༑ ༑ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་ཏོ། །ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་མཉམ་
ཞིང་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟོན་ཏོ། །ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་
ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཛ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་རྒ་ཤི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པར་སྟོན་ཏོ། །དྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་འདྲེས་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ་།ཤ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །
ཁ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པར་སྟོན་ཏོ། །ཀྵ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཟད་པ་དང་
མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཛྙཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཐ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་


[118A]༄༅། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་སྟོན་ཏོ། །སྐ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་
པ་སྟོན་ཏོ། །ཐ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ལུས་དབེན་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བའི་མཐར་སྟོན་ཏོ། །སེམས་དབེན་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་འདུལ་བ་སྟོན་ཏོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་
ཆོས་རྣམས་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་རྟོན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཚུལ་བཞིན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་མཐའ་སྟོན་ཏོ། །གནས་པ་ཉིད་ནི། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་གནས་པར་སྟོན་ཏོ། །ལེན་པ་མེད་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །
ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་འཐབ་པ་དང། རྩོད་པ་འདོར་བར་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
སྒོ་སྟེ༑ ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ་།རང་བཞིན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྣང་བ་ནི། ཆོས་ཐམས་


[118B] ཆོས་ཐམས་ཅད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ་།སྒོམ་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྟོན་ཏོ། །གཞི་མེད་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་
སྟེ༑ ཆོས་རྣམས་འདྲེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་འདོར་བར་སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སྒོའི་ཚིག་འདི་དག་ནི། རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་
ཅན་གཞན་དག་དང། གང་ཟག་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཕྱག་རྒྱའི་ཚིག་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མཐའ་
དང། མཐའ་ཡས་པ་དང། མཐའ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ། ཆད་པ་དང། རྟག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཟད་
པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ། ཟད་པའི་སྒོ། ཟད་པའི་མཐའ། ཟད་པའི་མུར་ཐུག་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གདེག་པ་མེད་ཅིང་


[119A]༄༅། །གཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ནམ་མཁའི་ཕྱག་
རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ། མིག་ལྷའི་ལམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་
གྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བའི་ཕྱིར་འདྲེས་པ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི། ཆོས་མ་འདྲེས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་
མཐའ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གདོད་མ་ནས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའི་
ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། དམིགས་པ་ཐ་དད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་


[119B]པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་ཕྱག་རྒྱས་
བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཕུང་པོ་ལྔར་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི༑ རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཤིན་ཏུ་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་
པའོ༑ ༑བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་ཡང་དག་པར་འདུ་བའི་ཕྱིར་བདེན་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ས་
བོན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཤིན་ཏུ་ཐུབ་པའི་ཕྱིར་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་
ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བ་མེད་པའི་


[120A]༄༅། །ཕྱིར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ།།
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ང་རྒྱལ་གྱིས་ལྷག་པར་བྱེད་པ་ལྷག་པར་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གཟུགས་
མེད་ཅིང་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་གྱིས་མཚན་བཏབ་པ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གཞི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་
གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གཉེན་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དུ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་
མཚོ༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི༑ སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་


[120B] །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཕྱག་རྒྱའི་ཚིག་དེ་དག་ནི། ཕྱག་རྒྱའི་ཚིག་གང་དག་གིས་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱའི་ཚིག་དེ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལྟ་བུས་བཏབ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་ཡང་དག་པར་འདུས་ཏེ་མྱུར་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་
མཚོ༑ ཕྱག་རྒྱའི་ཚིག་དེ་དག་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིས་བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཚར་གཅོད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གི་གཟུངས་གང་ཡིན་པ་དེའང་ཕྱག་རྒྱའི་ཚིག་འདི་ཉིད་དུ་འདུ་སྟེ་རྗེས་སུ་ཞུགས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་
སྟོང་དང། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱག་རྒྱའི་ཚིག་འདི་ཉིད་དུ་འདུ་སྟེ་རྗེས་སུ་ཞུགས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལ་རྡོ་
རྗེའི་ཚིག་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་འདྲེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་ཚོགས་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །རིག་


[121A]༄༅། །པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི། ལྷག་པར་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ། །མངོན་པར་འདུ་
བྱེད་པ་མེད་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚམས་མེད་པའི་མཐའ་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའོ། །འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བའི་མཐའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཐའ་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའོ། །བྱམས་པའི་མཐའ་དང་མཉམ་
པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་གི་མཐའ་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི། ཞེ་སྡང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་
གཏི་མུག་གི་མཐའ་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི་མུན་པ་མེད་ཅིང་སྣང་བར་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་
ཅན་གཅིག་པ་འདི་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་
པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རྣམས་སེམས་གཅིག་པ་འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་


[121B] ༑དེ་བཞིན་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་གཅིག་པ་འདི་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་
འགྱུར་བའོ། །ཞིང་མི་ཟད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཞིང་གཅིག་པ་འདི་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །
ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་འདི་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །
ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་
འགྱུར་བའོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་འདི་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི། བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ལས་
ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འགྱུར་བའོ། །སྐད་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི། ཆོས་
བརྗོད་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །འཆི་འཕོ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་འདི་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང་འཆི་


[122A]༄༅། །པའི་ལམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འགྱུར་བའོ། །འགོག་པ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱུང་བ་འདི་ནི། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་ནི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་དེ་དག་ནི། མི་ཕྱེད་པའི་ཚིག་།སྙིང་པོའི་ཚིག་མཉམ་པའི་ཚིག། བདེན་པའི་ཚིག་བརྟན་
པའི་ཚིག། ཐ་དད་མེད་པའི་ཚིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚིག་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པའི་ཚིག་ཞི་བ་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་སྐྱོན་དུ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཚིག་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་
ཚིག་འགྲོ་བ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚིག་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཚིག་དེ་ཁོ་ནའི་ཚིག་ཡང་དག་པའི་ཚིག་སངས་རྒྱས་དང་མི་འགལ་བའི་ཚིག་ཆོས་མི་སྤོང་བའི་ཚིག་དགེ་འདུན་
ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་ཚིག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཚིག་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚིག་དཔའ་བོའི་ཚིག་ཚངས་པའི་ཚིག་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཚིག་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཚིག་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚིག་མཚན་མ་མེད་པའི་ཚིག་།ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཚིག་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚིག་བདུད་དང་ཕྱིར་
རྒོལ་བ་བཅོམ་པའི་ཚིག་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་ལ་འོད་གསལ་བའི་ཚིག་།བྱང་ཆུབ་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་ཚིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བའི་ཚིག་མུན་པ་མེད་ཅིང་བསལ་བའི་ཚིག་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་


[122B] རང་གི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཚིག་མི་རྟོག་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པའི་ཚིག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
འདྲེས་པ་མེད་པའི་ཚིག། གནས་མེད་པའི་གནས་ལ་འཇུག་པའི་ཚིག་རྣམས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཁོང་དུ་
ཆུད་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་གནས་ཏེ་སེངྒེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་པའོ། །ཞེས་ང་སྨྲའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒོའི་ཚིག་དང། ཕྱག་རྒྱའི་ཚིག་དང། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་དག་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བརྒྱ་སྟོང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་སྒོ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་
ཐོབ་བོ༑ ༑དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་སྟེ་ཡིད་རངས་ནས་
མངོན་པར་ཤེས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་དང་གང་ནས་ལྷགས་པ་དེ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འྡིའང་ཡུན་རིང་དུ་
གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ན་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་བའི་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དག་གི་ཆར་ཆེན་


[123A]༄༅། །པོ་མངོན་པར་ཕབ་བོ། །དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་སྒྲ་སྐད་དང། ང་རོ་གཅིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་པ། གཟུགས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་མེད་གཟིགས་པ། །མཚན་ཉིད་གཅིག་གིས་མཚན་གཞི་བྲལ་སྟོན་པ། །མཚན་ཀུན་མཚན་གཞི་མ་མཆིས་མཚན་གཞི་མཉམ། །ཡང་དག་མཚན་གནས་
ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྐད་དང་སྒྲ་ལ་ཞུགས། །སྐད་ལ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལའང་ཞུགས། །སྒྲ་སྐད་དབྱངས་རྣམས་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །སེམས་གྲོལ་
མཉམ་པའི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་རྒྱ་ཆེན་ཅི་མཆིས་པ། །སྒྱུ་མའི་སེམས་དང་མཉམ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད། །རབ་ཏུ་མི་རྒྱུ་རྒྱུ་མཉམ་རྒྱུ་མི་མངའ། །མཁའ་འདྲའི་
ཐུགས་དང་ལྡན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཆིས་དང་མ་མཆིས་མཐའ་དང་མཐའ་ལ་ལགས། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཡོངས་རྟོག་རྣམ་རྟོག་མཉམ། །སེམས་དང་ཡིད་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་
ཞི༑ ༑སེམས་ཡིད་ཞི་བར་གྱུར་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་མཁྱེན། །རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བའི་རིམ་པའང་གསུང་བར་མཛད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་རྣམ་གྲོལ་བ་མཐའ་ཡས་ཏེ། །
ཡང་དག་མཐའ་དང་མཉམ་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན། །འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་གཟུགས་སུ་ཞུགས། །བདེ་གཤེགས་སྐུ་ནི་སྐུ་མ་ལགས་པར་མཐོང། །ཁྱོད་ཀྱི་ཐུགས་ནི་རྣམ་རྟོག་མི་


[123B] །ཁྱོད་ནི་རྒྱ་ཆེན་གཟུགས་སྟོན་གཟུགས་མ་མཆིས་།ཕྱོགས་ན་རྒྱལ་བའི་ཞིང་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཞིང་འདིར་རབ་ཞུགས་ཀྱང། །ཞིང་འདིར་རྣམ་པར་འཕེལ་
བ་མ་མཆིས་ལ། །དེ་ནས་མ་གཡོས་འཕོས་པའང་མཆིས་མ་ལགས་།སེམས་ཀུན་སེམས་མ་མཆིས་པས་མཉམ་པའི་སེམས། །སེམས་ནི་སྒྱུ་མར་འགྱུར་དང་རྟོག་མ་མཆིས། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་ནི་མཉམ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་མཉམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས། །ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་པའི་དབྱིངས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོར་
འཇུག་མ་མཆིས། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཆགས་བྲལ་ཆགས་མཉམ་པ་།འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གདུགས་དང་དགུང་ཟླ་དོག་སར་ལྷུང་ཡང་གདའ། །བསེར་མ་ཞགས་
བས་གཟུང་དུ་རུང་ཡང་གདའ། །རི་རྒྱལ་ཁ་ཡི་དབུགས་ཀྱིས་གཏོར་དུ་རུང། །རྒྱལ་བའི་གསུང་ནི་ལོག་པར་གསུང་མི་མངའ། །ཡང་དག་ཁོ་ན་གསུང་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་ཐུགས་དག་ནམ་མཁའ་
འདྲ་བའི་ཐུགས་མངའ་བ། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་དང་རྙེད་དང་སྲེད་པ་བསམ། །པདྨ་ལྟ་བུར་སྲིད་གསུམ་ཆགས་མི་མངའ། །བསྔགས་པའི་ཕྲེང་བ་གསན་ཀྱང་དགྱེས་མི་འགྱུར། །སྨད་པ་གསན་ཀྱང་ཞེ་
སྡང་ཡོང་མི་མངའ། །རི་རབ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ལས་གྲོལ་།འགྲོ་ལ་བདེ་སྩོལ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་


[124A]༄༅། །ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི་
རིན་པོ་ཆེ་བྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱུང་བ་ནི། བདེན་པ་བྱུང་བའོ། །དྲན་པ་བྱུང་བའོ། །བློ་གྲོས་བྱུང་བའོ། །རྟོགས་པ་བྱུང་བའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་བྱུང་བའོ། །མོས་པ་བྱུང་ངོ་།སྦྱིན་
པ་བྱུང་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བྱུང་བའོ། །བཟོད་པ་བྱུང་བའོ་།བརྩོན་འགྲུས་བྱུང་བའོ། །བསམ་གཏན་བྱུང་བའོ། །ཤེས་རབ་བྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི་
བྱམས་པ་བྱུང་བའོ། །སྙིང་རྗེ་བྱུང་བའོ། །དགའ་བ་བྱུང་བའོ་།བཏང་སྙོམས་བྱུང་བའོ། །དོན་བྱུང་བའོ། །བདེ་བ་བྱུང་བའོ་།ཆོས་བྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི། ཡང་
དག་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བྱུང་བའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བྱུང་བའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བྱུང་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བྱུང་བའོ། །དབང་པོ་བྱུང་བའོ། །སྟོབས་བྱུང་
བའོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བྱུང་བའོ། །ལམ་བྱུང་བའོ། །ཞི་གནས་བྱུང་བའོ། །ལྷག་མཐོང་བྱུང་བའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་བྱུང་བའོ། །རིག་པ་བྱུང་བའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བྱུང་བའོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱུང་བའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་


[124B]འདུག་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་
ན༑ བདག་འདི་སྙམ་བགྱིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི། འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་བྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི། མ་རིག་པ་དང། སྲིད་པ་
དང། སྲེད་པ་བྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་བྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་བྱུང་
བའོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི། སྒྲིབ་པ་ལྔ་བྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི་
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བདུན་བྱུང་བའོ། །ལོག་པ་ཉིད་བརྒྱད་བྱུང་བའོ། །གནོད་པའི་དངོས་པོ་དགུ་བྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་
བྱུང་བའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་སྤང་བའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ལེགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་གཉེན་པོས་
རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི། མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི། གཉེན་པོ་མ་མཆིས་པ། གཉེན་པོ་དང་བྲལ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནི། རྗེས་སུ་མཆི་བར་


[125A]༄༅། །འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་མཆིས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་མཆི་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལས་དང་
པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་མ་འཚལ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལྟ་མཆིས་སམ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལའང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་ངོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བཞི་པོ་འདི་དག་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང། ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པ་དང། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལ་སེམས་དང་པོ་


[125B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཟུགས་དང། མཚན་དུ་མཐོང་ངོ། །སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མཐོང་ངོ་།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་
མཐོང་ངོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་གཟུགས་དང། མཚན་དང། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་
པ་དང། སྐྱེ་བ་དང། རིགས་དང། རུས་དང། ཆོས་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་མིག་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པ་ལྟ་བའོ། ཤེས་རབ་ལ་གནས་པའོ། །ཤེས་རབ་
ཏུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱང་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི། མཐོང་བའང་མ་ཡིན། མི་མཐོང་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང། མི་མཐོང་
བ་དེ་གཉི་གའང་མཐའ་སྟེ། མཐོང་བ་དང། མི་མཐོང་བའི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་མཐོང་བའོ། །གང་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དེ་བདག་མཐོང་བ་སྟེ། བདག་མཐོང་བ་རྣམ་
པར་དག་པས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པ། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་མཐོང་བ་རྣམ་པར་


[126A]༄༅། །དག་པ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འདི་ནི། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་དེ་ལྟར་མཐོང་སྟེ། མཐོང་
མ་ཐག་ཏུ་ངས་ཐོབ་པ་མེད་པ་དང། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །བཟོད་པ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ངས་ལས་ཤིང་ཏཱ་ལ་བདུན་ཙམ་དུ་འཕགས་ཏེ། ང་ནམ་
མཁའི་དཀྱིལ་དེ་ལ་གནས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱོར་བ་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས། ལྟ་བར་གྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད། རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཤིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲུག་ཁྲི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་དེས་ང་ལ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ། ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་
ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །ལུང་བསྟན་པའི་བསྟན་པ་དེའང་ངའི་རྣ་བའི་དབང་པོ་ལ་གྲག་པར་ཡང་མ་གྱུར། ང་ཡེ་ཤེས་གཞན་དུ་རིག་པར་
ཡང་མ་གྱུར། ང་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་ཡང་མ་གྱུར། དམིགས་པ་ལྟ་བ་ལ་གནས་པའང་མེད། ང་སངས་རྒྱས་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པའང་མེད། བདག་ལ་བདག་ཏུ་


[126B] ལུང་བསྟན་པའི་བསྟན་པ་ལའང་ལུང་བསྟན་པའི་བསྟན་པར་འདུ་ཤེས་པའང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་
གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལུང་བསྟན་པ་སྟེ། གང་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད་པ་དང། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད་པ་དང། ལུང་བསྟན་པའི་བསྟན་པར་འདུ་ཤེས་པ་མེད་པ་
འདི་ནི༑ འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་
མེད་པ་དང། ཆོས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། གང་ལ་མིང་དུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། གཟུགས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། དམིགས་པར་འཛིན་
པ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། འདས་པ་ལ་ཟད་པར་ཤེས་པ་དང། མ་འོངས་པ་ལ་མ་ཕྱིན་པར་ཤེས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་གནས་པ་མེད་པར་ཤེས་
པའོ༑ ༑གཞན་ཡང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། ལུས་ལ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་དང། ངག་ལ་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་དང། སེམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའོ། །གཞན་
ཡང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཁམས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་གྲོང་སྟོང་ལྟ་


[127A]༄༅། །བུར་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །གཞན་ཡང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་
པ་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདི་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟ་བས་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ། བམ་པོ་བརྒྱད་པ། དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་སླར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཟབ་མོ་འཚལ་
བ་དང་ལྡན་པ་ནི། ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་འཚལ་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པ་ཅི་འདྲ་ལགས། དེ་སྐད་
ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ས་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱེད་དེ། དེ་དག་གང་གི་ཚེ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་གནས་པ་དེའི་ཚེ་ནའང་སྔོན་འཕངས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་བརྒྱ་


[127B] །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་དཔེ་བསྟན་པས་བཤད་པའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ཁྱོད་ལ་དཔེ་བྱའོ། །བློ་
གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གང་གི་ཚེ་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཞིང་ངམ། འབྲས་སཱ་ལུའི་ཞིང་ངམ། རྒུན་འབྲུམ་གྱི་ཞིང་རྣང་སྒལ་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་མི་ཞིག་གིས་རྣང་
ཐམས་ཅད་ལ་ཡུར་བ་ཅི་རིགས་པར་བཏོད་ནས་རྐ་ནས་ཆུ་ཕབ་སྟེ་ཡལ་བར་བོར་ནས་ཉལ་བ་དང། དེ་ནས་མི་དེ་ཉལ་ཡང་ཡུར་བ་ཇི་ལྟ་བཏོད་པ་བཞིན་དུ་ཆུ་འབབ་སྟེ། དེ་ལ་མི་
དེ་བརྩོན་པར་བྱ་མི་དགོས་ཤིང་སྒྲིམ་མི་དགོས་པར་རྣང་ཐམས་ཅད་ཆུས་གང་བར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་མ་བཞག་ཀྱང་
དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དེ། ཐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །དེ་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་བཞག་པར་གནས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་
དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་བཏབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་རླན་པར་བྱེད་དོ། །བློ་


[128A]༄༅། །གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་ལངས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་སྔོན་ཤིན་
ཏུ་འཕངས་པ་དང། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང། དྲན་པ་མི་གཡེང་བ་དང། ཐེག་པ་དམན་པ་དང་བྲལ་བ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བརྒྱ་
ལམ་ནའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་མི་སྲིད་པར་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རེ་སུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ན་ཤིང་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་
ལ་དེ་མི་ཞིག་གིས་རྩ་བ་ནས་གཅད་པར་བརྩམས་ནས་དེ་ཆོད་མ་ཐག་ཏུ་གང་དུ་ཡོ་བ་དང། གང་དུ་ཕྱོགས་པ་དེར་འགྱེལ་ལོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཡང་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གཞོལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འབབ་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་གསོག་སྟེ་བསགས་ནས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་གཅད་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད། ལུས་ཀྱི་རྒྱན་དང། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད། ཚིག་གི་རྒྱན་དང། ཆོས་བསྟན་པ་དོན་


[128B] སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དང། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མི་གཡེང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དེ། སྒྲིམ་པ་
མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །སྔོན་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དེས་ཐེག་པ་གཞན་དུ་མི་ལྟུང་
ཞིང་མཉམ་པར་བཞག་ཀྱང་རུང། ལངས་ཀྱང་རུང་སྟེ། བརྒྱ་ལམ་ནའང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དཔེར་ན། དགེ་སློང་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་གཎྜིའི་སྒྲ་ལ་གནས་པར་བྱས་ཏེ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན། གཎྜིའི་སྒྲ་དེ་དེའི་འགོག་པ་ལའང་མི་གནས་མ་འབྲེལ་
མོད་ཀྱི༑ གཎྜིའི་སྒྲ་དེས་འགོག་པ་ལས་ལྡང་ངོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་
གནས་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱ། ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྣམ་པས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་བྱམས་པས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་ཟབ་པ། ཟབ་མོར་སྣང་བ། སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རྒྱུ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཀྱང་དེ་སྔོན་སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་


[129A]༄༅། །ཐར་པར་བྱ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་དེ་དང་ལྡན་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་མི་ལྟུང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་ལྟུང་སྟེ། དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཏིང་
ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟར་ཞི་བའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་ལྟུང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱེད་པའི་
ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་གཉིས་ཤིག་ཡོད་པ་ལ་དེ་ལ་མི་གཅིག་ནི། བདག་རྡོ་རྗེའི་གོ་ཆ་བགོས་ནས་མེ་འབར་བའི་ནང་དུ་མཆོངས། མི་གཅིག་
ཤོས་ནི༑ བདག་རྩྭ་དང། སོག་མའི་གོ་ཆ་བགོས་ནས་མེ་འབར་བའི་ནང་དུ་མཆོངས་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེ་གཉིས་ལས་གང་ཚིག་པར་འགྱུར། གང་
ཚིག་པར་མི་འགྱུར། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མི་གང་རྡོ་རྗེའི་གོ་ཆ་འཚལ་ནས་ཞུགས་འབར་བའི་ནང་དུ་མཆོངས་པ་དེ་ནི། རྡོ་རྗེའི་གོ་ཆ་དེས་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་པས་ཞུགས་
ཀྱི་ནང་དུ་མཆིས་ཀྱང་མི་འཚིག་གོ་བཅོམ་ལྡན་འདས། མི་གང་རྩྭ་དང། སོག་མའི་གོ་ཆ་འཚལ་ནས་ཞུགས་འབར་བའི་ནང་དུ་མཆོངས་པ་དེ་ནི། དེར་མཆོངས་མ་ཐག་ཏུ་ཚིག་པར་


[129B] །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྩྭ་དང། སོག་མ་ནི། འཚིག་པའི་བདག་ཉིད་ལགས་ཏེ། ཞུགས་ཀྱིས་འཚིག་པ་སྲུང་མི་བཟོད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཇི་ལྟར་རྡོ་རྗེའི་གོ་ཆ་བགོས་པའི་མི་དེ་མེའི་ནང་དུ་སོང་ཡང་མི་འཚིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེའི་གོ་
ཆ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྲ་བའི་རྡོ་རྗེའི་གོ་ཆ་བགོས་ནས་སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་ཐར་པར་བྱ་བར་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང་
སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བར་རྟོགས་པའང་བཏང་ལ་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལའང་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལའང་མི་འཇུག་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཡང་མི་བྱེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའང་མྱོང་ཞིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་མ་ཉམས་མ་སྣད་པར་ལྡང་ངོ། །ལངས་ནས་ཀྱང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཇི་ལྟར་རྩྭ་དང། སོག་མའི་གོ་ཆ་བགོས་པའི་མི་དེ་མཆོངས་མ་ཐག་ཏུ་
མེས་ཚིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་འཁོར་བས་འཇིགས་སྐྲག་པ་སྲིད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་འབར་བར་བལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡལ་


[130A]༄༅། །བར་བོར་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་ཏེ་ཞི་བ་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རེག་ནས་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དེ་གང་བརྒྱད་པ་ལ་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་
པར་ལྡང་བ་དེ་ནི། གནས་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ནི། བསོད་ནམས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མ་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བསོད་ནམས་དང་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་བསགས་པ་སྟེ། དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་བར་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ།།
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་
བྱུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ལ་ཆོས་དེ་དག་ལའང་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ། ཆོས་དེ་དག་ཤེས་པ་ལའང་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་ཞིང་ཡང་
དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་
བ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་ལའང་སྤྱོད་ལ་བར་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་


[130B] འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་གཞོལ་བ་དང། འདུན་པ་དང། མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཕྱོགས་ཏེ་ཐེག་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའོ། །
དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྫ་མཁན་གྱིས་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་འཁོར་ལོའི་སྟེང་དུ་བཞག་ཀྱང་མ་བསྐོར་ན། སྣོད་ཀྱི་མིང་མི་འཐོབ་སྟེ་
འཛིམ་པའི་གོང་བུ་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །གང་གི་ཚེ་བསྐོར་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྣོད་ཀྱི་མིང་འཐོབ་བོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་
པོ་བསགས་པའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྡོས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་མི་འཐོབ་ཀྱི། གང་གི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་འཐོབ་བོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གསེར་དུལ་མའི་གར་བུ་ཡོངས་སུ་མ་བསྒྱུར་ན། རྒྱན་གྱི་མིང་མི་འཐོབ་སྟེ། གསེར་གྱི་གར་བུ་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་སུ་
འགྲོའོ༑ ༑དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ན། རྒྱན་གྱི་མིང་འཐོབ་བོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བའང་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་
མི་འཐོབ་ཀྱི། དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྡོས་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་འཐོབ་བོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་འདྲེས་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་དགེ་


[131A]༄༅། །བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནི། ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་ལའང་སྤྱོད་ལ་བར་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགུ་པའོ།། །།དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འཁྲུལ་པ་འདི་སྙེད་ཅིག་སྲུང་ཡང་འཁྲུལ་
པར་མི་འགྱུར་བ་ནི། བགྱིད་དཀའ་བ་བགྱིད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པ་དང། ཐབས་ལ་
མཁས་པ་འཚལ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐབས་ཀྱིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲུགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་
ཐབས་མཁས་པ་དེས་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོན་ལ་བགྱི་བར་ལྟུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ལའང་གནས་ལ་སེམས་ཅན་ལོག་པ་ཉིད་དུ་མཆིས་པ་རྣམས་ལ་


[131B]སྟོན་ཅིང་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ཀྱི་པར་དུ་བདག་ངེས་པར་གྱུར་པ་དེར་ཡང་མི་ལྟུང་ངོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐམས་
ཅད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་འདོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཡོད་ཀྱི། ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ལ་ནི་
བྱང་ཆུབ་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྣོད་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཚོན་སྣ་གསུམ་སྟེ། སྣ་གཅིག་ནི། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། །སྣ་གཅིག་ནི། ཁ་དོག་དམར་པོ། སྣ་གཅིག་ནི་
གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་སེར་པོ་བླུགས་ལ་ཚོན་གྱི་སྣོད་གཅིག་པུ་དེར་རས་ཁ་བསྒྱུར་བ་གསུམ་སྟེ། གཅིག་ནི། རས་ཤོག་པོ་ཡུག་སྔོན་པོར་ཁ་བསྒྱུར་བ། གཅིག་ནི། རས་ཕྲན་ཡུག་
དམར་པོར་ཁ་བསྒྱུར་བ། གཅིག་ནི། རས་བཅོས་བུ་རིན་ཐང་མེད་པ་སེར་པོ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུར་ཁ་བསྒྱུར་བ་ཟུང་གཅིག་བཅུག་ལ། དེ་དག་སྣོད་གཅིག་གི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་བསྩུབས་
ན༑ ཇི་ལྟར་ཁ་བསྒྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་བཞིན་དུ་ཚོན་འཛིན་ཏེ། གང་ཚོན་སྔོན་པོས་ཁ་བསྒྱུར་བ་དེ་ནི། ཁ་དོག་སྔོན་པོར་འགྱུར། གང་ཚོན་དམར་པོས་ཁ་བསྒྱུར་བ་དེ་ནི། ཁ་དོག་དམར་པོར་


[132A]༄༅། །འགྱུར༑ གང་ཚོན་སེར་པོ་གསེར་ལྟ་བུས་ཁ་བསྒྱུར་བ་དེ་ནི། ཁ་དོག་གསེར་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཡང་སྣོད་དེ་ལ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་སྣོད་གཅིག་ལ་གང་ཟག་གསུམ་སྟེ། གཅིག་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ། གཅིག་ནི། རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ། གཅིག་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་བཙུད་ལ་དེ་དག་ཚུད་པ་དང། གང་གིས་ཅི་འདྲ་བའི་བསམ་པ་དང། སེམས་ཀྱི་ཚོན་བསགས་པ་དེ་
འདྲ་བར་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་སྣོད་ལ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལ་རས་ཤོག་པོའི་ཡུག་
ལྟ་བུར་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་བལྟའོ། །རས་ཕྲན་གྱི་ཡུག་ལྟ་བུར་ནི། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་བལྟའོ། །རིན་ཐང་མེད་པའི་རས་བཅོས་བུའི་ཟུང་ལྟ་བུར་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་
པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་བལྟའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་རྣམས་ནི། སྙིང་པོ་མེད་པ། བྱེད་པ་པོ་མེད་པ། བདག་མེད་པ། སེམས་ཅན་མེད་པ། སྲོག་མེད་པ། གང་ཟག་མེད་པ་
བདག་པོ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྒྲུབ་སྟེ་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་ཀྱང་སེམས་པ་མ་ཡིན། རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྟོས། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་རྣམ་


[132B] ཆོས་གང་ལའང་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མི་བསྐྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་གང་ལའང་
ཕན་པའམ་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་དེའང་མི་འདོར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་རིན་ཐང་མེད་པ། ཤིན་ཏུ་བྱང་བ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་རྫབ་[?]ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་ལོ་སྟོང་ལོན་ལ་དེ་ལོ་སྟོང་འདས་ནས་རྫབ་
དེ་ནས་ཕྱུང་སྟེ་བཀྲུས་ཤིང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ཏེ་བྱི་དོར་བྱས་ན། ཤིན་ཏུ་དག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་བྱང་ནས་དེ་ཉིད་ངག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་མི་
འདོར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ་དེའང་གློ་བུར་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་
མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བྱས་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་
གྱིས་འོད་གསལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་མེད་ཀྱི། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་དུ་ཟད་པས་བདག་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་


[133A]༄༅། །མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ནུས་སོ་སྙམ་ནས་དེ་ཞུམ་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་ཀྱི། དེ་དེ་བས་ཀྱང་ཤས་ཆེར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་པར་བྱ་བའི་
སེམས་བསྐྱེད་པ་སྐྱེད་དོ། །དེའང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལ་ནི། སྟོབས་དང། མཐུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི། སྟོབས་མེད་པ། ཉམ་ཆུང་བ་
དག་གོ་དེ་དག་ནི། ཡང་དག་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གནས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བརྟགས་ན་འཁྲུགས་པར་མི་འགྱུར་བས་བདག་གིས་དེ་དག་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་འདྲེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་
དང་མི་འདྲེ་བ་ནི། ལེགས་པ་ཡིན་གྱི། འདྲེ་བ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་འདྲེ་བར་གྱུར་ན། ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཆོས་བསྟན་གྱིས་བདག་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་མི་འདྲེ་བར་བྱས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །བདག་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གང་དག་འཁོར་བའི་རྒྱུན་བྱེད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་


[133B] །འཁོར་བའི་རྒྱུན་བྱེད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་
ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་མི་ངོམས་པ་དང། བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་དང་ཕྲད་པར་སྨོན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་
སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་དང། ཆོས་འདོད་པའི་བག་ལ་ཉལ་མི་འདོར་བ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་དག་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། དེ་དག་དང་
འྡྲེའང་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཞེས་བགྱི་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁམས་གསུམ་དང་འདྲེ་ཞིང་ཁམས་གསུམ་པ་ནི་
ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་བསམ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་དང་འདྲེའོ། །དེའི་


[134A]༄༅། །ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་དུ་འདྲེ་བས་དེ་སྐད་བྱ་ཡི་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པས་ནི། མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཚོང་དཔོན་ནམ་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་ལ་བུ་སྡུག་པ། ཕངས་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ། བལྟ་བ་དང་མཐུན་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། ཁྱེའུ་
དེའང་བྱིས་པར་གྱུར་པས་གར་བྱེད་བཞིན་དུ་ཁྲོན་པ་བཙོག་པ་ཞིག་ཏུ་ལྷུང་བ་དང། དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེའི་མ་དང། མཛའ་བཤེས་དང་ཉེ་དུ་དག་གིས་ཁྱེའུ་དེ་ཁྲོན་པ་བཙོག་པར་
ལྷུང་བར་མཐོང་ལ། མཐོང་ནས་ཀྱང་སྒྲ་ཆེར་ཕྱུང་སྟེ་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་གྱི། ཁྲོན་པ་བཙོག་པ་དེར་ཞུགས་ཏེ་བུ་གཅིག་པ་དེ་མི་འབྱིན་ལ། དེ་ནས་ཁྱེའུ་དེའི་ཕ་འོངས་
ཏེ་དེས་བུ་གཅིག་པ་ཁྲོན་པ་བཙོག་པར་ལྷུང་བ་དེ་མཐོང་ལ་མཐོང་ནས་ཀྱང་བུ་གཅིག་པ་དེ་ལ་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་བྱམས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་མི་སྨོད་པར་མྱུར་དུ་སྐྱེན་པར་
ལ་གོར་དུ་ཁྲོན་པ་བཙོག་པ་དེར་ཞུགས་ཏེ་བུ་གཅིག་པ་ཕྱུང་བ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ནི། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཇི་ཙམ་དུ་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དོན་དུ་བལྟ་
བ་གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཁྲོན་པ་བཙོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །བུ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ་


[134B]།མ་དང། མཛའ་བཤེས་དང། ཉེ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་
ཚིག་བླ་དྲགས་ཏེ། དེ་དག་ནི། འཁོར་བར་ལྷུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་ན། མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་གྱི། འབྱིན་ནི། མི་ནུས་སོ། །ཚོང་དཔོན་ནམ་ཁྱིམ་བདག་ཅེས་
བྱ་བ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་དེ་དྲི་མ་དང་བྲལ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་དུ་མཚམས་སྦྱོར་རོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ། གང་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་
བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་ཡང་ཐབས་མཁས་པས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་ལེན་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་
པ་མེད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དྲི་མ་མ་མཆིས་ཤིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་འཁོར་བ་ལ་མི་སྨོད་ཅིང་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་སུ་མི་ལྟུང་


[135A]༄༅། །ཞིང་འབྲས་བུའང་ཐོབ་པར་མི་བགྱིད་པ་ནི། བགྱི་དཀའ་བ་བགྱིད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་གཉིས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ལམ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པའོ་།བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དྲི་མ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་དག་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི། དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་
བ་ལ་མི་སྨོད་ཅིང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་ཡང་འཛིན་པ་འདི་ནི། དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བར་སོ་སོར་
རྟོག་པ་འདི་ནི། དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གི་ཚེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སེམས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་སུ་མི་ལྟུང་ཞིང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཡང་མི་
བྱེད་པ་འདི་ནི། དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་གང་


[135B] ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མཉམ་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མཉམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
དབྱིངས་ཀྱི་མཉམ་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་མཉམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཉམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་འདི་ནི་
དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་
ཁམས་ལ་ལྟ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མི་ལྟ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི། དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་སྦྱིན་པ་དག་པ་ནི། ཤེས་རབ་བོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་
དག་པ་ནི། ཐབས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དག་པ་ནི། ཤེས་རབ་བོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི། ཐབས་སོ། །མདོར་བསྡུ་ན། དགེ་བའི་
རྩ་བ་ཐམས་ཅད་དག་པ་ནི། ཤེས་རབ་བོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི། ཐབས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་
སུ་བུག་པ་ནི། གང་ལགས། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི། གང་ལགས་ཤེས་རབ་དག་པ་ནི། གང་ལགས། ཐབས་དག་པ་ནི། གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་


[136A]༄༅། །གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་པ་ནི། གང་བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་དགེ་བའི་རྩ་
བ་དེ་དག་གསོག་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི། གང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བའོ། །ཤེས་རབ་དག་པ་ནི། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཐབས་དག་པ་ནི། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་
སོ་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་པ་ནི། གང་སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པར་དགེ་བའི་རྩ་
བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གསོག་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི། གང་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་པས་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་དང་བྲལ་བར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །ཤེས་རབ་དག་པ་ནི། གང་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་
ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའོ། །ཐབས་དག་པ་ནི། སེམས་ཅན་གང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་དོན་མཐུན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའོ། །གཞན་


[136B] འདི་ལྟ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་མི་ཟད་པ་དང། ལག་ན་རིན་པོ་ཆེའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང། སློབ་པ་དང། མི་སློབ་པ་དང་
རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཡང་དག་པར་
འཇུག་པའོ། །ཤེས་རབ་དག་པ་ནི། གང་གཟུངས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་ནས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་ཅིང་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱེད་པའོ། །ཐབས་དག་པ་ནི། གང་
སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང། སྤོབས་པ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཆོས་བསྟན་པ་དོན་ཡོད་པས་ལེགས་པར་བཤད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ། །
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་པ་ནི། གང་ཚེ་རབས་ཚེ་རབས་དག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པའོ་།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དག་པ་ནི། གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་
བརྗེད་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །ཤེས་རབ་དག་པ་ནི། གང་མི་གནས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཤེས་པའོ། །
ཐབས་དག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་


[137A]༄༅། །གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་འདི་
སྙམ་བགྱིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་མ་ལགས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་ལ་རིང་བའི་འདུ་ཤེས་མི་བགྱིའོ། །ཡུལ་དྲུག་པོ་དག་གི་ནང་ནས་ཆོས་གང་དེ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དག་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་པ་
ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་དེ་
བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ཏེ། ཡུལ་དྲུག་པོ་དག་གི་ནང་ནས་ཆོས་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་


[137B]བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །
སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ། ཚད་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། མཚུངས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
སྐར་མདོག་གི་བསྐལ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྤྲུལ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར་སྣང་བ་
མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཐོབ་ཅིང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་ནས་ལུས་ལས་འོད་འདི་ལྟ་བུ་ཕྱུང་སྟེ། འོད་རབ་ཏུ་ཕྱུང་བ་ངེས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་བགྲང་བ་
ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དག་སྣང་བ་ཆེན་པོས་གསལ་བར་གྱུར་ཏོ་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་འཁོད་པ་


[138A][MISSING PAGE]


[138B][MISSING PAGE]


[139A]༄༅། །བར་གྲགས་པའི་མི་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི། གསེར་དང་
དངུལ་དང། ཤེལ་དང། བཻ་ཌཱུརྱ་དང། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། གོས་དང་རྒྱན་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དག་བསམ་པ་
ཙམ་གྱིས་འབྱོར་ཏོ། །ལྷ་དང། མི་དེ་དག་ཀྱང་ང་ཡི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེའི་
ཚེའི་ཚད་ནི། བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅུ་ཐུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ནི། ཉན་ཐོས་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
འདུས་པ་ཆེན་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཡོད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གྲོང་ཁྱེར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྐུ་སྐྱེ་
བའི་སར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་ནས་མངོན་པར་བྱུང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དགའ་བ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་ཏེ་ཞུགས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་
མཚོ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དགའ་བ་འབྱུང་བ་དེར་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་


[139B]ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང། གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང། རྟ་རིན་པོ་ཆེ་
དང། བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་དང། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་དང། བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་བདུན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེའང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏེ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་
ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་བུད་མེད་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་བཞི་ཡོད་དེ། གཟུགས་བཟང་བ། མཇེས་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། ལྷའི་བུ་མོའི་གཟུགས་དང་འདྲ་བ་
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ་དེ་ལ་བུ་སྟོང་ཡོད་དེ། དཔའ་བ། རྟུལ་ཕོད་པ། ཡན་ལག་བཟང་པོ་མཆོག་གི་གཟུགས་དང་
ལྡན་པ༑ ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་ཕྱེད་བདོག་པ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་སྦྲས་པ། བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ་དེ་ལ་བུ་མོ་བརྒྱད་འབུམ་ཡོད་དེ། གཟུགས་བཟང་བ། མཛེས་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། ལྷའི་བུ་མོའི་གཟུགས་


[140A]༄༅། །འདྲ་བ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རུང་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ། དགེ་སྦྱོང་
དང་མཐུན་པ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་གོས་དང། ཟས་དང། མལ་ཆ་དང་ན་བའི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱན་དྲངས་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་
མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཡངས་ཤིང་ཐ་གྲུ་ཆེ་བ། ཆུ་ཞེང་དཔག་ཚད་ལྔ་འབུམ་ཡོད་པ། ས་ཕྱོགས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱས་སྤྲས་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་
ཕྱི་རྭས་བསྐོར་བ། ཙནྡན་དམར་པོ་དང། ཙནྡན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོ་གཤིབས་ཏེ་སྦྱར་བ་སྣ་ཚོགས་བལྟ་ན་སྡུག་པ། ལྷའི་གཞལ་མེད་ཁང་འདྲ་བར་བྱས་སོ། །གཞན་ཡང་དགེ་སློང་
གི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ས་ཡ་བྱས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཡུན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་གང་གཞན་མི་བྱེད་པར་རྒྱུན་དུ་
ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས། བསླབ་པའི་གནས་ལྔ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་བཅས། རང་གི་སྐྱེ་བོ་དང་བཅས། གཡོག་འཁོར་དང་བཅས་པས་


[140B]བྱས་ནས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དེ་གཉིས་འདས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་
མཐའ་ཡས་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་
ཏུ་འདུག་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་རྣམས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་པར་དུ་མཆི་
བས་དེ་ལ་གང་མ་ཆགས་པ་རྣམས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་མི་གཡོ་མི་འགྱུར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་རྣམས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་དང། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱང་རིང་དུ་ལྟ་ལ་རྩ་བའང་མ་
ཆད་པ་རྣམས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུལ་ཡང་འབྱོར་ལ་བག་མཆིས་པའང་མི་འདོར་བ་རྣམས་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་


[141A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་མི་སྐྲག་པ་རྣམས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཡང་དག་པར་ནམས་ཞེས་བགྱི། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་
ཡས་དེས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་བཤད་དོ། །རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། མོས་པ་ལས་
ངེས་པར་བྱུང་བའི་དད་པ་འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་འབར་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་
རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་བློས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེན་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་
ཉིད་དེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་


[141B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་།བཞི་གང་ཞེ་ན། སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་བསམ་
གཏན་ལས་ལྡོག་པ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཡིན། གཞན་ལ་བདེ་བ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པས་བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པ་རྣམས་ཡིན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང་བྱམས་པ་ཆེན་
པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཡིན། གོང་ནས་གོང་མའི་ཁྱད་པར་འདོད་པས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་
བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བློ་མི་
གཡོ་མི་འགྱུར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། སྒྱུ་དང་གཡོ་མེད་པའི་བསམ་པ་དང། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྦྱོར་བ་དང། སྦྱོར་བ་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ལྷག་
པའི་བསམ་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་མ་བོར་བར་སྒྲུབ་པ་སྟེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བློ་མི་གཡོ་མི་
འགྱུར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཐབས་དང། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་


[142A]༄༅། །ཡིན་ནོ༑ ༑བཞི་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་ཡང་མཐོང་ལ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ་ཡི་གེ་དང་ངེས་པའི་ཚིག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཅིང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་
པ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་ཡང་མོས་ལ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུའང་རྟོག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོལ་བའི་རྒྱུན་ཀྱང་མི་གཅོད་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། ཐབས་དང། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་ན། རྒྱང་རིང་དུའང་ལྟ་ལ། རྩ་བའང་མ་ཆད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལའང་ལྟ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་ཀྱང་མི་འདོར་བ་རྣམས་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ལྟ་ལ་རང་གི་ཤེས་པས་ཀྱང་ཞུམ་པ་མེད་པ་རྣམས་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ལའང་ལྟ་ལ་ཇི་ལྟར་


[142B]ཡིན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལའང་ལྟ་ལ་ཚེ་དང། འཆི་འཕོ་དང། སྐྱེ་བ་ལའང་མི་སྨོད་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ་
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། རྒྱང་རིང་དུའང་ལྟ་ཞིང་རྩ་བའང་མ་ཆད་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། ཡུལ་ཡང་འབྱོར་ལ་བག་ཡོད་པའང་མི་འདོར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། མི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་ཡང་གྱུར་ལ་འདུ་བྱེད་ལ་མི་རྟག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཡུལ་འབྱོར་ཀྱང་བག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་རྣམས་ཡིན། ལྷ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དུའང་གྱུར་ལ་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་བར་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཡུལ་འབྱོར་ཀྱང་བག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་རྣམས་ཡིན། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདུད་ཉིད་དུའང་ཉེ་བར་སྟོན་ལ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཡུལ་འབྱོར་ཀྱང་བག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་རྣམས་ཡིན། ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚངས་པ་དབང་བསྒྱུར་དུའང་གྱུར་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞི་བར་རྟོག་པས་ཡུལ་འབྱོར་ཀྱང་བག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་


[143A]༄༅། །སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། ཡུལ་ཡང་འབྱོར་ལ་བག་ཡོད་པའང་མི་འདོར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། དོན་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་མི་སྐྲག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་
དག་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་བྱེད་པར་རྒྱུན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཟབ་མོ་འདི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་དེ་དག་མཉན་པའི་ཕྱིར་དཔག་ཚད་
བརྒྱར་ཡང་འགྲོ་བ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པ་དང། དོན་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་རྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། དོན་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་མི་སྐྲག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་
དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་སྟོབས་


[143B] འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བར་བརྩོན་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེས་བཞི་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བཅུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དགེ་སློང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དེ་དག་དང། རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་རྣམས་
དང། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་ནི། ཆུང་ངུའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། རྣོ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་
ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡིད་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་ཕུལ་ལོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ། བམ་པོ་དགུ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་


[144A]༄༅། །པ་འོད་ཟེར་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དེས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་
སྲིད་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕུལ་ཟིན་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཁྱོད་དད་པས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིག་དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི། དོན་ཆེ་བ། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ། རྒྱ་ཆེ་བའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གཏོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐོབ་པ་ཆེན་པོ་ནི། ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དག་གོ་ཉི་ཤུ་པོ་གང་ཞེ་ན་
འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་སྲིད་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། གཡོག་འཁོར་དང་དབང་ཕྱུག་འདོར་བས་ང་ཡི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང། ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་
གཞོལ་བས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཐོབ་པ་དང། དུར་སྨྲིག་འཛིན་པས་རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཐོབ་པ་དང། འཕགས་པའི་རིགས་ཆོག་ཤེས་པས་དགང་སླ་བ་དང་
གསོ་སླ་བ་ཐོབ་པ་དང། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པས་འདོད་པ་ཆེ་བ་དང། སྡིག་པ་འདོད་པ་སྤོང་བ་ཐོབ་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་


[144B] བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཐོབ་པ་དང་དགོན་པ་དབེན་པ་ན་གནས་པས་འདུ་འཛི་དང་མི་འདྲེ་བ་ཐོབ་
པ་དང། གནོད་པ་མེད་པས་ཆོས་སེམས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཐོབ་པ་དང། ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་
བས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང། ང་རྒྱལ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང། དོན་ཉུང་ཞིང་བྱེད་པ་ཉུང་བས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཐོབ་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་སེམས་མཉམ་བ་ཉིད་པས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་
བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐོབ་པ་དང། སེམས་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཐོབ་པ་
དང། ཚུལ་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་སྤྱོད་པས་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཐོབ་པ་ཆེན་པོ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་རྙེད་དཀའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེ་ལྟ་བས་


[145A]༄༅། །ན༑ ཁྱོད་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིག་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་
དག་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པས་རྒྱལ་སྲིད་ཐམས་ཅད་སྤངས། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དཔལ་ཡང་སྤངས་ཏེ་ཁྱིམ་ན་གནས་པས་ཡིད་བྱུང་བས་སྐྲ་དང། ཁ་སྤུ་བྲེགས་
ཏེ་གོས་ངུར་སྨྲིག་བགོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་བསྟན་པ་ལ་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་པར་རིག་ནས་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་ཀྱང་
རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་རིག་ནས་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་རིག་ནས་རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་གཞོན་ནུ་མ་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་
ངོ། །དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་རིག་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྒུའང་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་
དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་བརྩོན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་
པས་ཇི་ཙམ་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་གསུང་རབ་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བཅོམ་


[145B]ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གང་ལ་སྒྲུབ་
པ་སྙིང་པོར་བགྱིད་པར་གནས་ཤིང་དོན་མཆིས་པར་ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་འཚལ་བར་འགྱུར་བའི་གདམས་ངག་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བདག་ལ་སྩལ་དུ་གསོལ། དེ་
སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་དགེ་སློང་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དགེ་སློང། ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ནི། ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་
ཞེས་བྱའོ། །ཁྱོད་སོང་ལ་རང་གི་ཡུལ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཚུལ་བཞིན་གྱིས་སོ་སོར་རྟོགས་ཤིག་ཅི་ནས་ཀྱང་ཡུལ་དྲུག་པོ་དག་གི་ནང་
ནས་ཆོས་གང་ཁྱོད་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་བྱང་ཆུབ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོགས་ཤིག་བྱང་
ཆུབ་ལ་རིང་བའི་འདུ་ཤེས་མ་བྱེད་ཅིག་ཉེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་བྱེད་ཅིག་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་དགེ་སློང་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གདམས་ངག་
འདིས་གདམས་པ་དང་གཅིག་པུ་དབེན་པར་བརྟུན་ཅིང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་ལ་བག་ཡོད་པར་གནས་ཏེ་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་གོ་དེའི་ཚུལ་བཞིན་


[146A]༄༅། །གྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་ཡུལ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །རྣ་བའི་ཡུལ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ་།དེ་བཞིན་དུ་སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །མིག་གི་ཡུལ་ནི། མཚན་མ་མེད་པའི་ཡུལ་ལོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཡུལ་ནི་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡུལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཡུལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡུལ་ལོ། །
མཚན་མ་མེད་པའི་ཡུལ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡུལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་ཡུལ་
ནི༑ སྨོན་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ལོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཡུལ་ལོ། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བའི་ཡུལ་ལོ། །མ་བྱུང་བའི་ཡུལ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །སེམས་


[146B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཡུལ་དང་སྦྱར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟར་དགེ་སློང་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡུལ་ལ་
འཇུག་པ་འདིས་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་སྟེ་འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། སེམས་དང། དཔྱོད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྒོམས་པས་རིང་པོ་མ་ཐོགས་པར་མངོན་པར་ཤེས་པ་
ལྔ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །བག་ཡོད་པའི་སྤྱོད་པ་དེས་ཀྱང་དོན་དང་ངེས་པར་བྱུང་བའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུངས་རབ་ཏུ་ཐོབ་བོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གང་
འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་འབྱོར་པ་སྤངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་སློང་དུ་གྱུར་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་
བ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་དོགས་ཤིང་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཁྱོད་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགེ་སློང་ཡུལ་ཤིན་
ཏུ་རྣམ་པར་དག་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གང་དག་དགེ་སློང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེའི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་བོར་
གྱུར་པ་དེ་དག་གཞན་དག་ཅིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སེམས་ན། དེ་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ཆོས་མ་ཉན་པའི་ཕྱིར་གང་དག་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་གོ་


[147A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་བྱུང་བའི་ལེའུ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་སྟོང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སྔོན་བྱུང་བའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅུ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟ་བས་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་
བར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚིག་ཏུ་བྱས་ཤིང་ཚིག་ལྷུར་བླང་བར་མི་བྱའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བར་བྱའོ་།ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སངས་རྒྱས་སུ་
འགྱུར་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི། བརྗོད་པར་སླའི། དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ནི། དཀའ་སྙམ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་
ལ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགྲོན་དུ་གཉེར་ཏེ་ཁོ་བོས་སེམས་ཅན་ཁྱོད་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཚིམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱས་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་


[147B]བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན། དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགྲོན་དུ་གཉེར་ཏེ་ཁོ་བོས་སེམས་ཅན་ཁྱོད་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཚིམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱས་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་
དང༑ དེ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལའང་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའམ་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་སང་ཟན་སྦྱིན་ནོ། །ཞེས་མགྲོན་དུ་བོས་ལ་ཡལ་བར་བོར་ཏེ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་མ་སྦྱར་ན་
དེས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དེ་ཐམས་ཅད་བསླུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་བཟའ་བ་དང། བཏུང་བའི་ཟས་མ་ཐོབ་པས་འཕྱ་ཞིང་སླར་འོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་མ་རྒལ་བ་བསྒྲལ་བ་དང། མ་གྲོལ་བ་དགྲོལ་བ་དང། དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་དབུགས་དབྱུང་བ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་ཕྱུང་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལའང་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི། ཇི་སྐད་


[148A]༄༅། །སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་སྔོན་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ན། འཕྱ་
ཞིང་གཞོགས་འཕྱས་བྱེད་ལ་རྣམ་པར་སྨོད་དེ། གང་དག་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་བར་དམ་བཅས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་པོ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། དཀོན་ནོ།།
དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་དེ་བརྩམས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དག་ནི་ཆེས་དཀོན་ནོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་གང་གིས་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སླུ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་གང་ལ་ཆོས་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་གསོལ་བ་བཏབ་ལ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁོ་བོས་ཁྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དོན་འདི་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཚིག་སྨྲས་པར་གྱུར་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལ་ལུས་ནི། ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའི། སེམས་ཅན་བསླུ་བར་ནི། མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སྔོན་བྱུང་བའི་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆོས་གྲངས་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སེངྒེའི་རྒྱལ་པོ་དར་དཀར་ལྟ་བུའི་


[148B]ཅད་ལ་བྱམས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ། རྩ་བ་དང། ལོ་མ་དང། མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུ་ལ་མོས་པ་ཞིག་རིའི་ཕུག་བགྲོད་
དཀའ་བ་ཞིག་ན་གནས་སོ། །རི་ཕུག་བགྲོད་དཀའ་བ་དེ་ན་སྤྲེའུ་ཕོ་མོ་གཉིས་ཤིག་ཀྱང་གནས་སོ། །དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་སྤྲེའུ་མོ་དེ་ལ་བུ་འབྲངས་ནས་དེ་ལས་ཕྲུ་གུ་གཉིས་བྱུང་ངོ། །
དེ་ནས་སྤྲེའུ་དེ་དང། སྤྲེའུ་མོ་དེས་ཕྲུ་གུ་དེ་གཉིས་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེངྒེ་ལ་གཏམས་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་དོང་ངོ། །དེ་ནས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྤུ་གྲི་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་བབས་
ཏེ་སྤྲེའུ་ཕྲུ་གུ་དེ་གཉིས་བླངས་ནས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་དང། རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེངྒེས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྤུ་གྲི་བས་སྤྲེའུ་ཕྲུ་གེ་དེ་གཉིས་ཁྱེར་བ་མཐོང་ངོ། །མཐོང་
ནས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། བྱ་རྒོད་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ལ་བདག་གསོལ་བ། །བདག་གི་སྤྲེའུ་ཕྲུག་དེ་གཉིས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐོང་།བདག་ནི་དེ་དག་འཇིགས་མེད་བྱ་ཕྱིར་གནས། །སྐྱབས་
སུ་དོང་བ་མ་བསད་ཁྱེད་ཀྱིས་ཐོང། །དེ་ནས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེངྒེ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ་རི་དྭགས་རྒྱལ་པོ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ནི་བདག་འདོར་ན། །དེ་ལྟར་ན་ནི་
འདི་གཉིས་མི་གསད་གཏང་བར་བྱ། །ཁོ་བོས་འདི་གཉིས་ཐོས་ནས་ཁོ་བོ་མཁའ་ལ་གནས། །ཁྱོད་ནི་ཁྲོས་པར་གྱུར་ཀྱང་བདག་ལ་ཅི་བྱར་ཡོད། །རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་ཡང་སྨྲས་པ། བདག་


[149A]༄༅། །ནི་གཏང་གི་ཡོངས་སུ་བཟའ་བར་གྱིས། །བདག་གི་སྤྲེའུ་ཕྲུག་གཉིས་ནི་གཏང་བར་གསོལ། །བྱང་ཆུབ་ཞུགས་པ་དམ་བཅས་སྲུང་བར་བྱེད། །མཁས་པ་དག་ནི་
བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་མེད། །བདག་རྫུན་འགྱུར་དུ་འོང་སྟེ་ལྷག་བསམ་པས། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ལུས་འདོར་ཏེ། །དེ་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་དགར་གྱུར་ནས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་
ཆེད་དུ་ལུས་གཏོང་ངོ། །དེ་ནས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དེ་མཐོང་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ཏེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ། གང་དག་གཞན་ཕྱིར་རང་གི་ལུས་འདོར་
བ༑ ༑དེ་དག་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་བདེར་འཚོ། །ཁོ་བོས་སྤྲེའུ་ཕྲུག་འདི་གཉིས་གཏང་བར་བྱ། །ཁྱོད་ཀྱང་འཚོ་ཞིང་རིང་དུ་ཆོས་སྤྱོད་ཅིག་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེངྒེར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་
སེངྒེར་གྱུར་ཏོ། །འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ནི། སྤྲེའུ་གྱུར་ཏོ། །སེར་སྐྱ་བཟང་མོ་ནི། སྤྲེའུ་མོར་གྱུར་ཏོ། །སྒྲ་གཅན་ཟིན་དང། ཀུན་དགའ་བོ་ནི། སྤྲེའུ་ཕྲུག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་ཕྲེང་བ་བཟང་པོ་
ནི༑ དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྤུ་གྲི་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་ནི། ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའི་


[149B] ཡོངས་སུ་གཏང་བར་མི་བྱ་སྟེ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་སྨྲ་བ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་སྣང་བ་འདི་ནི། དེའི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་
ཡིན་ནོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྨྲ་བ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བསླབ་པ་དང། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཅིང་སྤྱོད་པར་
ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ནི། དེའི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་སྨྲ་བ་ནི། དེ་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་གནོད་སེམས་དང། ཐ་བ་དང། ཞེ་སྡང་སྤོང་བར་སྣང་བ་འདི་ནི། དེའི་
དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་སྨྲ་བ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་སྣང་བ་འདི་ནི། དེའི་དེ་བཞིན་
བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་སྨྲ་བ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་
འདི་ནི༑ དེའི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་སྨྲ་བ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྤོབས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་


[150A]༄༅། །པར་སྣང་བ་འདི་ནི། དེའི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་སྤོང་བར་སྨྲ་བ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་སྨྲ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་
བརྩོན་པར་སྣང་བ་འདི་ནི། དེའི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་བསམ་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། །གཡོ་མེད་ཅིང་སྒྱུ་མེད་པ་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། །
སྦྱོར་བ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ་།རྩོམ་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། །རྩོམ་པ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི། ཇི་སྐད་
སྨྲ་བའོ༑ ༑དེ་ལ་མ་ཆགས་པར་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །དམ་བཅས་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། །དམ་བཅས་པ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་
པའོ༑ ༑ཐོས་པ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། །ཐོས་པ་སྒྲུབ་པ་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །ཚིག་གིས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། །ལུས་དང། སེམས་ཞུམ་པ་
མེད་པ་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །ང་རྒྱལ་མེད་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི། ཇི་སྐད་


[150B] ༑བསླབ་པ་མ་ཉམས་པ་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ་།སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་
བཟོད་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུག་པ་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །
ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྟན་པ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲ་བའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་ནི། ཇི་
སྐད་སྨྲ་བའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། ཇི་སྐད་སྨྲས་
པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པའི་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་སྟོང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་
ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་པདྨ་བཀོད་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བགྱིད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ནི། ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་


[151A]༄༅། །སྒྲུབ་པ་འྡིའང་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་སྒྲུབ་པ་ཤེས་སམ། གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། འཚལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་སྒྲུབ་པ་ལས་རྩོམས་ལ་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
སྒྲུབ་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི། གང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཚལ་ནས་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་ཀྱང་མངོན་
སུམ་དུའང་མི་བགྱིད་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རི་དབང་རྒྱལ་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། བདག་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྤོབས་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། སྒྲུབ་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་མ་མཆིས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་ཏེ། གང་
བསྒྲུབ་པ་དང། གང་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྣང་བས་


[151B] བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་ག་ལ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གནས་པ་དེ་ཆོས་གང་ལའང་མི་གནས་པ་ལགས་སོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའང་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷུན་པོའི་སྒྲོན་མེའི་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ལྟ་བ་མ་མཆིས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་ལགས་ཏེ། ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདེག་པ་མ་མཆིས་པ་དང། གཞག་པ་མ་མཆིས་པས་ཆོས་གང་ལ་མི་ལྟ་བ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་
སོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་མའི་སྙིང་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གནས་པ་ནི། གཡོ་བ་ལགས་ཏེ། མི་གནས་པ་ལ་གཡོ་བ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གནས་པར་མི་བགྱིད་པ་དེ་ནི། མི་གཡོའོ་།གང་མི་གཡོ་བ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་རྟེན་ནི། སེམས་ཀྱིས་སྤྱོད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་རྟེན་ནི། སེམས་ཀྱིས་རྒྱུག་གོ། རྗེས་སུ་རྒྱུག་གོ་


[152A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་མ་མཆིས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི། མི་སེམས་མི་རྟོག་སྟེ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་
དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་དགས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྡུག་བསྔལ་དུ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུན་བཀུམ་ནས་ཚོར་བ་མ་མཆིས་ཤིང་ལེན་པ་མ་མཆིས་ཀྱང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལའང་རེག་པར་མི་བགྱིད་ལ་སྙིང་
རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གླང་ཆེན་སྤོས་ཀྱི་བལ་གླང་གིས་གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ལྟ་བས་གླགས་པར་གྱུར་པས་ཁུར་གྱིས་ནོན་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་
ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་ལྡན་ཏེ་ཁུར་མྱུར་དུ་འདོར་བ་དེ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ལྟ་བས་གླགས་པར་གྱུར་པས་ཁུར་གྱིས་ནོན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁུར་སྤང་བའི་
ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ཤིང་མངོན་པར་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པས་ཆོས་གང་ལའང་ཡང་དག་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་བ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་


[152B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགྲོ་བ་འཛིན་གྱིས་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་སྒྲུབ་པ་ལགས་ཀྱི་ཡང་བའི་སྦྱོར་བ་མ་ལེགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་པས་གང་ཆོས་ཐམས་
ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཚལ་བ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ། མ་བྱུང་བ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ཡང་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་དང། གནས་པ་ལ་མི་གནས་པ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་བརྩེགས་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་
ཡང་མཐོང་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་དེའང་མི་འདོར་ཞིང་རྩོལ་བའང་དོན་མཆིས་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་ཟེར་ཐོགས་པ་
མེད་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱུ་བའི་གནས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ཇི་ཙམ་དུ་བདུད་ཀྱི་ལས་ལགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་མ་མཆིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་


[153A]༄༅། །རྒྱུ་བ་མ་མཆིས་པའི་གནས་ལ་གནས་པ་ལ་ནི། བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དེ། བདུད་ཀྱི་ལམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སྒྲུབ་པ་
ཡང་དག་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་འབར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་འཚལ་
བ་དེ་དག་གི་འབད་པ་དོན་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མ་མཆིས་པར་ཡང་འདིར་འཚལ་ལ་འཚལ་བ་གང་ལགས་པས་
ཀྱང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བགྱིད་པ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངན་སྤོང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་འགྱུར་བ་དང། རྣམ་
པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་སྒྲུབ་པ་ག་ལ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས། འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་དང། རྟོག་པ་མ་མཆིས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་སྟེ། གང་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པ་དང་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལགས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་
བགྱིའོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་ལེགས་པར་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་


[153B] གང་འདིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རྣམས་ཀྱང་སེམས་མ་ལགས་པར་སེམས་འཚལ་བ་ལ་འཇུག་པ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི། སྒྲུབ་པ་ལགས་ཏེ། མ་ཞི་བ་ལ་ནི། སྒྲུབ་པ་མ་མཆིས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གང་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཞི་བ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་རྟོག་པ་དང། སྤོང་བར་མི་བགྱིད་དེ། རྟོག་པ་དང་སྤོང་བ་དང་བྲལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་
འདི་ནི༑ དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེད་དཔོན་བཟང་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་རྩ་བས་བརྟན་པ་ནི་
སྒྲུབ་པ་ཐོབ་པར་བགྱིད་པ་ལགས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བས་མི་བརྟན་པ་ནི། མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྟན་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྟན་ཏེ། བསོད་ནམས་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད། ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་པས་བསོད་ནམས་མཉམ་པ་ཉིད། བསོད་ནམས་དང་
ཡེ་ཤེས་མཉམ་པ་ཉིད་པས་བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད། བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་


[154A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་དཔོག་རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བར་འཚལ་ནས་ཆོས་གང་ཡང་འབྱེད་པར་ཡང་མི་བགྱིད། སྦྱོར་བར་ཡང་མི་བགྱིད་
པ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་ལེགས་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དོན་ལ་རྟོན་པ་ལགས་ཀྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མ་
ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བློས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་དང། སྟོན་པར་བགྱིད་ཀྱང་ཡང་དག་
པའི་དོན་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་འདི་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་དག་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི། སྒྲུབ་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ནི། སྐད་དང། ཚིག་དང། བརྗོད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་མ་
ལགས་ཀྱི། དེ་ནི། ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཚོལ་བ་ལགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་དང། འོང་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཚོལ་བ་འདི་ནི། དེའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལགས་


[154B] ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་སེམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གོས་དྲི་མ་ཅན་བཀྲུ་བར་བགྱིའི། དྲི་མ་མ་མཆིས་པ་ནི། མ་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ནི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་གང་གི་སེམས་དང། ཡིད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཇུག་པ་དེ་དག་པའོ། །དག་པ་གང་ལགས་པ་དེ་སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པ་ལ་གནས་བ་ཞེས་
བགྱིའོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་འདི་ནི། ཚེགས་ཆུང་ངུས་
སྒྲུབ་པ་ཡང་དག་པར་འཕགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ལ་གནས་ཤིང་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ལས་མི་འདའ་བ་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་ནི། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ལགས་སོ་།གང་དག་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་
སུ་ཟིན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འཚལ་བས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་བསྙེན་པར་བགྱི་


[155A]༄༅། །བསྟེན་པར་བགྱི། བསྙེན་བཀུར་བགྱིའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚེགས་ཆུང་ངུས་སྒྲུབ་པ་ཡང་
དག་པར་འཕགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདུད་
ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རྣམས་ཤེས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རྣམས་འཚལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་
གང་ཐོས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འགྱུར་ཞིང་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་སྟེ་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བར་ཁྱོད་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་བདག་གིས་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་བཤད་པར་བགྱིའོ། །བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ནི་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་
དག་སྟེ༑ བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་མི་ཕངས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏང་བའི་སེམས་


[155B] ཕངས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏང་བའི་སེམས་མི་འཇུག་པ་དང། སེམས་ཅན་གང་དག་དེ་ལ་དགའ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ནི་སྦྱིན་པར་བགྱིད་སེམས་ཅན་གང་དག་དགའ་
བར་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ནི་སྦྱིན་པར་མི་བགྱིད་ཅིང་དེས་དངོས་པོ་ཐ་དད་དུ་བགྱིད་སེམས་ཅན་ཐ་དད་དུ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་དང་
རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་དང་པོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་
པས་བསྡམས། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ལའང་འཇིགས་པར་ལྟ། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་བསླབ་པའི་གནས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་རྣམས་ལ་
སློབ་སྟེ༑ དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་བསྙེན་ཅིང་བསྟེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྲོ་བ་དང། སྡང་བ་དང། ཞེ་འགྲས་
པར་བགྱིད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་བསྟོད་དེ་གཞན་ལ་སྨོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ་གཉིས་པའོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པ་སྒྲུབ་སྟེ་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་བཟོད། ངག་གིས་ཀྱང་བཟོད་ན་སེམས་ཀྱི་གནོད་པ་བགྱིད་དེ་སེམས་ཅན་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་


[156A]༄༅། །ལ་ནི༑ བཟོད། སེམས་ཅན་ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ནི། མི་བཟོད་པ། སེམས་ཅན་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི། བཟོད་པའི་སྟོབས་ཉེ་བར་སྟོན་
སེམས་ཅན་ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ནི། གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཉེ་བར་སྟོན་ཏེ། དེ་རེ་ཞིག་ནི། བཟོད། རེ་ཞིག་ནི། མི་བཟོད། ཁ་ཅིག་ལ་ནི། བཟོད། ཁ་ཅིག་ལ་ནི། མི་
བཟོད་ལ། དེ་གང་གི་ཚེ་བཟོད་པ་དེའི་ཚེ་བཟོད་པས་རྒྱགས་ཏེ་རློམ་སེམས་སུ་བགྱིད། གང་གི་ཚེ་མི་བཟོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི། མྱུར་དུ་སོ་སོར་མི་འཆགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ། གསུམ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པར་
གྱུར་ལ༑ དེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པར་གནས་པར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་ཀྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་ཅན་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མི་བགྱིད། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུན་དུ་སྟོན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཏམ་འཆབ་པར་བགྱིད་འཇིག་རྟེན་པའི་བགྱི་བ་ལ་ཞལ་ཏ་བགྱིད་
པར་བརྩོན་གྱི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་ཚོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པས་དགའ་བ་ཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང་


[156B] བྱུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང། ན་བཟའ་དང་གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བགྱིད་དེ། དེ་ལ་གཞོལ་
དེ་ལ་འབབ། དེ་ལ་བབ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང། ཐོས་པ་བསྟན་པ་དང། ཐོས་པ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པ་དང་ཐོས་པ་སྒྲུབ་པར་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ། བཞི་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་
བཞི་སྐྱེད། གཟུགས་མ་མཆིས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་སྐྱེད་ཅིང་སྒྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ལ་རྒྱུན་དུ་མང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ཞི་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་ལ་གནས་
ཤིང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་ལ་སྨོད། ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སྨོད། སེམས་ཅན་དང་འདྲེ་བ་ལ་སྨོད། བསོད་ནམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྨོད་ཅིང་མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་
ཀྱི་རོ་མྱང་བར་བགྱིད་ཅིང། གཅིག་པུར་དགའ་བས་དགའ་བ་ཐོབ་སྟེ་འབད་བ་ཆུང་ངུས་གནས་པར་གྱུར་ནས་བསམ་གཏན་ལས་ལྡོག་པར་ཡོངས་སུ་མི་ཚོལ་གྱི། འདོད་པའི་ཁམས་
དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་གསད་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་གཟུགས་མ་མཆིས་པའི་ཁམས་ཀྱི་རོ་མྱང་བར་བགྱིད་ལ། དེ་ལུས་དམན་པས་གཟུགས་མ་མཆིས་པའི་ཁམས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་


[157A]༄༅། །བགྱིད་ཅིང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་སྟེ། དེ་དེར་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་གང་སངས་རྒྱས་མང་པོ། སངས་རྒྱས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ། སངས་རྒྱས་
སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་མཉེས་པར་མི་བགྱིད་པ་དེའི་གནས་མ་མཆིས་སོ་།སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང། ཆོས་མཉན་པ་དང། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་
སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་དེའི་དབང་པོ་རྣམས་བླུན་
ཞིང་རྟུལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དེར་ཡང་རྟུལ་བའི་རྒྱུད་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་
འདི་ནི༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ། ལྔ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བའི་སླད་དུ་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར། རྒྱུ་མ་མཆིས་པ་དང། རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང། མངོན་པར་འདུ་བགྱི་བ་
མ་མཆིས་པར་གྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྨོད། ཐབས་དང་བྲལ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་མི་བགྱིད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང་


[157B] བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་བརྩོན་པར་མི་བགྱིད་ལ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། མཆོག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ནི། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་[?]དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ནི། དམན་པའོ་སྙམ་ན། དེའི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་ལྟུང་བ་སྟེ། བསྡུ་བའི་
དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་སྡུད་ཅིང་སྤྲོས་པ་མ་མཆིས་པ་མངོན་པར་འདུ་བགྱི་བ་མ་མཆིས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རོ་མྱང་བར་བགྱིད་པ་འདི་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཤེས་རབ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ། དྲུག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགོན་པར་གྱུར་ཏེ། བས་མཐའི་གནས་མལ་ལ་
མངོན་པར་དགའ་ཞིང་འདོད་པ་ཆུང་ལ་ཆོག་ཤེས་ཏེ་རབ་ཏུ་དབེན་ཅིང་ཁྱིམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་མི་འདྲེ་སྟེ། དེ་དོན་ཉུང་བ་དང། བགྱི་བ་ཉུང་བས་བདེ་བར་གནས་ཏེ་གཡོ་
བ་མ་མཆིས་ཀྱང་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བ་དང། ཆོས་མཉན་པ་ལ་བརྩོན་པར་མི་གནས། ཆོས་ཀྱི་འབེལ་བའི་བཀའ་
མཆིད་དང། དོན་རྣམ་པར་ངེས་པའི་བཀའ་མཆིད་བགྱི་བ་ལ་རྒྱུན་དགུམ་པར་སེམས་ཏེ། ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ལགས། དགེ་བ་ཅི་ཞེས་ཚོལ་བ་ལ་མི་བརྩོན་དེ་དགོན་


[158A]༄༅། །པ་ལ་གནས་པ་དང། གཅིག་པུར་དགའ་བས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མི་རྒྱུ་བ་སྟེ། དེ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་གནོན་པ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བ་ཐོབ་ཅིང་བག་ལ་
ཉལ་ཡང་དག་པར་གཞོམ་པའི་སླད་དུ་ལམ་སྒོམ་པར་མི་བགྱིད། དེ་དེ་ན་བདག་གི་དོན་དང། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སླད་དུ་བརྩོན་པར་མི་འགྱུར་བ་འདི་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ། བདུན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་དུ་ཐོས་པར་གྱུར་
ཏེ༑ ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཅན་ནི། ཚིག་མཉན་པར་འོས་པ། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ། སྙན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཏམ་ཅན་དང། སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ཟང་ཟིང་གི་
སླད་དུ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཟང་ཟིང་མ་མཆིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མ་ལགས་གང་ལས་དེའི་གོས་དང། ཟས་དང། མ་ལ་ཆ་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་རྣམས་མཆི་བར་
འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་གྱི། སེམས་ཅན་གང་དག་དད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་དང་བ་མང་བ། ལེགས་པར་བཤད་པའི་དོན་འཚལ་ནུས་ཤིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཟང་ཟིང་གིས་དེ་
རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མི་བགྱིད་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་མི་སྟོན་པ་དང་གང་དག་དེ་ལ་བགེད་པར་བགྱིད་པ། དམན་པ། དམན་པར་གྱུར་པ། གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་ཅན། ཆོས་རྒྱ་ཆེན་


[158B] དེ་ཟང་ཟིང་གིས་སྤགས་པའི་རྒྱུད་དེས་གང་དག་ཆོས་བསྟན་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ། སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་གང་
དག་བསྟན་པར་བགྱི་བ་དེ་དག་ལ་མི་སྟོན་པ་འདི་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ། བརྒྱད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཏེ། དེ་གཞན་དག་ལ་ཟབ་མོའི་བཀའ་མཆིད་རྒྱུན་བཀུམ་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་བཀའ་མཆིད་སྣ་
ཚོགས་སྟོན་ཏེ། དེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱད་པན་པའི་བཀའ་མཆིད་སྟོན་པས་འཇིག་རྟེན་དགའ་ཞིང་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཚིག་དང། ལན་གྱི་ཚིག་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་དགའ་བར་
འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བགྱི་བའང་སྩོལ་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིད་རངས་པར་འགྱུར་བ་དང། ལྷའི་བུ་གང་དག་སྔོན་སངས་རྒྱས་མཐོང་
བ༑ ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་དེར་འདུས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་སྟེ། ཡིད་མ་རངས་ནས་གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་དགའ་བས་མངོན་པར་དགའ་བའི་
སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཟབ་མོའི་གཏམ་གྱི་རྒྱུན་བཅད་དེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱད་པན་པའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་


[159A]༄༅། །སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་ཟབ་མོའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འབྱུང་གི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཞེས་མཆི་ཞིང་འཁོར་དེ་ནས་མཆི་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྨྲའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པའི་བཀའ་མཆིད་སྣ་ཚོགས་
བགྱིད་ཀྱི༑ ཟབ་མོའི་བཀའ་མཆིད་འཆབ་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནུབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཞུགས་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཀའ་
མཆིད་ཟབ་མོ་འཆབ་ཅིང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ། དགུ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་
ལྟར་བཅོས་པ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་གང་དག་དེ་ལ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པ་དང། དམ་
པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། དོན་ཉུང་ཞིང་བགྱིད་པ་ཉུང་བ་ལ་
སྦྱོར་བ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་བཀའ་མཆིད་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་མང་དུ་སྟོན་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་བཀའ་མཆིད་དེ་ལ་མི་སྟོན་པ་དག་ལ་བསྙེན་ཅིང་


[159B] གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབེན་པར་གནས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ལྡང་བ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞལ་ཏ་བྱེད་
པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞལ་ཏ་བགྱིད་པའི་དྲི་མ་ལ་སྦྱོར་ལ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞལ་ཏེ་བགྱིད་པའི་དྲི་མ་ལ་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་དབེན་པ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་མཚན་མ་
དང་བཅས་པ་དང། རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་བཟོད་པའི་ས་ཉེ་བར་སྟོན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཡང་དག་པ་ཡང་དག་ཕུལ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་དེ་ལ་མི་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ལས་ཡང་དག་པ་ཡང་དག་ཕུལ་དེ་དག་གང་ལགས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཡང་དག་པ་ཡང་དག་ཕུལ་ལགས་སོ། །བཅུ་པོ་
དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པའི་རྩ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཏེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་བསྙེན་ཅིང་བསྟེན་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་དང། མགོ་དང་གོས་ལ་ཞུགས་འབར་བ་
བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་ཅི་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་གནས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་དང་བག་མཆིས་པར་ལས་བགྱིད་པ་ཆུད་མི་གཟོན་པ་
དང། བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པར་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དང། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། མཚན་དང་དཔེ་


[160A]༄༅། །བྱད་བཟང་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་སླད་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་མི་ངོམས་པ་དང། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་
རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སས་མི་གོས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་
དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལས་ཤིན་ཏུ་བཟླ་བའི་སླད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ལས་ཡང་དག་པར་ཡང་དག་ཕུལ་ལགས་ཏེ། གང་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསླབ་པར་བགྱི་བ་དེ་དག་དེ་ལ་མི་སྟོན་པ་དང། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་ཡིན་གྱི། ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་།གལ་ཏེ་ཁྱོད་བསྐལ་པ་བརྒྱད་དམ་བཅུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་སངས་
མ་རྒྱས་ན། ཕྱིས་ཁྱོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་མཆི་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་གང་སྒྱིད་ལུག་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བགྱིད་པའི་གནས་མཆིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟར་བཅོས་པའི་བདུད་ཀྱི་


[160B] བཅུ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་ང་རྒྱལ་གྱིས་རེངས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ང་རྒྱལ་དེས་བླ་མ་རྣམས་དང། སྦྱིན་
གནས་རྣམས་དང། ཕ་མ་དང། སློབ་དཔོན་དང། མཁན་པོ་རྣམས་དང། དེ་ལས་གཞན་པ་བླ་མ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་འདུད་པ་དང། འདུད་པ་དང། རབ་ཏུ་འདུད་པར་མི་
བགྱིད་ཅིང་དེ་ལམ་གུས་པར་གྱུར་པ་དང། གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མཁས་པ། ཁྱད་པར་ཐོབ་པ། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་ཚར་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གི་གན་དུ་མི་མཆི་མི་བསྙེན། མི་བསྟེན། བསྙེན་བཀུར་མི་བགྱིད། ཡོངས་སུ་མི་འདྲི་ཡོངས་སུ་འདྲིར་མི་སྩོལ་ཅིང་དེ་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་
ཉན་པར་མི་བགྱིད། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་དཀར་བར་མི་བགྱིད༑ དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུས་ཟིན་པ། ཆོས་
ངན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་དགའ་བ་རྙེད་པ་དང། དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དང། དེ་དམན་པ་ལ་སྟེན་ཅིང་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞན་པའི་འགྲོ་
བ༑ བླུན་པ། འོན་པ། ལྐུག་པའི་འགྲོ་བ། འགྲོ་བ་དམན་པ་ཉིད་དུ་མཆི་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གྲམ་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་


[161A]༄༅། །ཤིང་ཙམྤ་ཀ་བསྐྲུན་ལ་ཆབ་སྩོལ་བར་མི་བགྱིད་ཀྱི་གང་ནས་ཆབ་མཆི་བར་མཐོང་བའི་ཕྱོགས་དེར་ཡང་གོར་མ་དང་གྱོ་མོ་དག་གིས་བཀུམ་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ དེ་ལྟར་ན། ཞུགས་ཤིང་ཙམྤ་ཀ་ཆབ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་ཡལ་ག་དང། ལོ་མ་དང། ཡལ་ག་ཕྲེའུ་མ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆགས་པར་མི་འགྱུར། ཡལ་ག་དང། ལོ་མ་དང་
ཡལ་ག་ཕྲེའུ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྐམས་ཏེ་དགོ་ས་ལ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ང་རྒྱལ་གྱིས་
ཁེངས་ཤིང་ང་རྒྱལ་གྱིས་རེངས་པར་གྱུར་ན། དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང། ཆོས་མཉན་པ་དང་བྲལ་ཏེ། མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་ཉན། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་
སུ་དཀར་བར་མི་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་གང་གི་ཚེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་མཆིས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་གཞོལ་བའི་ཕྱོགས་ན་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཞོལ་
བའི་སླད་དུ་ཆུ་ཀླུང་ཐམས་ཅད་དང། ཆབ་མིག་དང། འབབ་ཆུ་ཐམས་ཅད་ཚེགས་ཆུང་དུས་དེར་འབབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པ་
བླ་མ་དང། སྦྱིན་གནས་ལ་གུས་པའང་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ཆོས་ཟབ་མོའི་སྒོ་རྣམས་རྣ་བའི་དབང་པོ་ལ་གྲགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དྲན་པ་ལའང་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་


[161B] དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས། ང་རྒྱལ་གྱིས་རེངས་པར་གྱུར་ཏེ་བླ་མ་དང། སྦྱིན་གནས་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་མི་འདུད་ཅིང་འདུད་པར་མི་བགྱིད་ལ་རབ་
ཏུ་མི་འདུད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཀྱེ་མའོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུས་ཞིན་པར་རིག་པར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ང་
རྒྱལ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ། བཅུ་གཅིག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་ལ་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་ཆེ་བ་དང་
ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ནོར་མང་ལ་མཛོད་དང་བང་བ་མང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཏེ། གཟུགས་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། རུས་དང་རིགས་དང། གཡོག་འཁོར་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཚོགས་ཀྱིས་བརྟན་པར་གྱུར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཞིང་དེ་གཟུགས་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། གཡོག་འཁོར་དང། དབང་ཕྱུག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་
རྒྱགས་ཤིང་བག་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གཏོགས་པ། ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་བྱུང་བ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་
བ་ལ་བརྩོན་པ། གདུགས་དང་བསེར་མས་ཤ་དང་ཁྲག་བསྐམས་པ་རྐེ་བ། ཉམ་ཆུང་བ། ལུས་རྩྭས་ཡོག་པ། མགོ་དང་གོས་ལ་ཞུགས་འབར་བ་བཞིན་དུ་གདུགས་མཚན་དུ་བརྩོན་


[162A]༄༅། །འགྲུས་བརྩམས་པ། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་རྐེ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་ལ་མདོག་ངན་ཅིང་མི་སྡུག་པར་རིག་ནས་བརྙས་པར་
བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང། དེ་དག་ལས་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཉན་པར་མི་འཚལ་གྱི། དེ་དེ་བས་ཤས་ཆེར་དམན་ཞིང་ཆེས་རྨུགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱགས་པ་དང་བག་མ་མཆིས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ། བཅུ་གཉིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་མ་འདས་ན་ཐ་ན་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པའང་མི་འཐོབ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཏེ། དེ་ནི། གནས་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བས་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་འདི་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་བགྱིའོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ། བམ་པོ་བཅུ་པ་སྟེ་མཐའ་མ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ལེགས་སོ་།ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་


[162B]པར་བཤད་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གང་ལ་གནས་ན། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འགྱུར་བ་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་
མཚོ༑ བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་
ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་བདག་ཉིད་སྐྱབས་བྱེད་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆེར་
བྱམས་པ་འདི་ནི། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དང་པོའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། མཚན་མ་མེད་པའི་རང་བཞིན་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་
ཞུགས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱེད་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆེར་སྙིང་རྗེ་བ་འདི་ནི། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་གཉིས་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི༑ སྨོན་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་པས་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་འདི་ནི། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་གྱུ་


[163A]༄༅། །རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་
པར་ཞུགས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བཞི་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི༑ ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་པས་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་
ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ལྔ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་པས་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་
པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དྲུག་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
མེད་པའི་རང་བཞིན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་
རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བདུན་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་པས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་


[163B] རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱད་པའོ། །བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ངང་མཉམ་ཞིང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་རང་བཞིན་པས་ངང་མཉམ་ཞིང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བར་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དགོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དགུ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའང་མི་གནས་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མི་བརྗེད། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་བྲལ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐར་པར་བྱ་བའི་
རྩོམ་པའང་མི་འདོར། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལས་ཀྱང་མི་ལྡོག་པ་འདི་ནི་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདུད་ཀྱི་
ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བཅུ་པའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི། བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་
སྦྱོར་ན༑ བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་རབ་ཏུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན། བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མོག་


[164A]༄༅། །མོག་པོར་གྱུར་ཏེ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཛོད་སྤུ་ནས་འོད་རབ་ཏུ་ཕྱུང་
བས་བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ལྟས་ཆེན་པོ་འདི་མཐོང་
ནས་རིངས་ཤིང་མྱུར་བ་ལ་གོར་དུ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་བསྡུས་ཏེ་བཀོད་པ་ཅི་འདྲ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གན་དུ་འགྲོ་བའི་བཀོད་
པ་དེ་འདྲ་བའི་དཔག་ཚད་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཚུན་ཆད་བདུད་ཀྱི་སྡེས་བཀང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་
དེར་དེ་བསྒྲིམས་པར་གྱུར་ཏེ་འོངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་གང་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་འཁོར་དེ་ལས་སེམས་ཅན་གང་དག་འདུལ་བར་
གྱུར་པ་རྣམས་དང། གང་དག་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་གང་གིས་ཀྱང་དེ་མ་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདུད་སྡིག་ཅན་བཀོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་འོང་བ་མཐོང་ངམ་


[164B] བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། བདུད་སྡིག་ཅན་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་བར་ཆད་བྱ་བའི་ཕྱིར་
འོངས་ན། འདི་ཅི་དག་[?]བྱ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེང་འདི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འཕང་བར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི། ག་ལ་ཡོད། དེ་ན་ཆོས་སྟོན་པའི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་མཚན་ནི། ཅི་ཞིག་བྱ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་སྨྲས་པ་བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་གངྒཱའི་ཀླུང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདས་པ་ན་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་བདེ་བའི་རྒྱུ་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུ་དང། བཀོད་པའི་རྒྱུ་བསྐལ་པར་བརྗོད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་


[165A]༄༅། །ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་
པ་དེས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པར་ལུས་ལས་བདུད་ཀུན་ཏུ་སྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་བྱུང་ནས་འོད་ཟེར་དེས་
བསྐུལ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་བདུད་ཐམས་ཅད་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་འཁོད་པའི་བདུད་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་གཡོག་འཁོར་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སྙིང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བར་བརྩམས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་མ་ནུས་ཏེ། དེ་དག་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་གཉིས་ལ་གཏུགས་སོ། །ངེས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེ་དག་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བདུད་དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཕྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
དེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་མཆོག་གི་ཕྲུགས་དང། བཟང་པོའི་ཕྲུགས་ཀྱང་བདུད་ལས་བཏུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །རིམ་གྲོ་པའང་བདུད་ལས་བཏུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་


[165B] །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏམ་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ན་ཐེག་
པ་གཞན་གྱི་མིང་ཡང་མེད་དོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནི། དེ་འདྲ་སྟེ། དེར་འབངས་ན། ཕྱིས་བདུད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པར་
མི་འགྱུར་གྱི། བདུད་ལས་བཏུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །
དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་དངངས་སྐྲག་འཇིགས་ཏེ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་ནས་འཁོར་དེ་ནས་འགྲོ་བར་འདོད་ན། འགྲོ་མ་ནུས་ཏེ། མི་སྣང་བར་མ་གྱུར་ན། དེ་དེ་བས་ཀྱང་ཆེར་དངངས་ཤིང་སྐྲག་
སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་གཏུགས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་འཕང་བར་མི་འགྱུར་བར་བཅོམ་
ལྡན་འདས། བདག་ལ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། བདག་ལ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྡིག་ཅན། མ་འཇིགས་ཤིག་སྐྱེས་
བུ་དམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ནི། སེམས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཕྱིར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་ཅན། ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལ་བཟོད་པ་གསོལ་ཅིག་


[166A]༄༅། །དང། འདི་ཉིད་ཁྱོད་ལ་སྐྱོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཕྱག་བཙལ་ནས་འདི་
སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ཁྱོད་བདག་ལ་བཟོད་པ་མཛད་དུ་གསོལ། བདག་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་མི་འཕང་བར་གསོལ། ཇི་
ལྟར་གང་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་ལྟ་བུ་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་པའི་འཁོར་དེར་བར་ཆད་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ལན་འགའ་ཡང་མཆི་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བགྱིའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་
སྨྲས་པ། སྡིག་ཅན། ཁོ་བོ་ལྟ་བུ་དག་ལ་བཟོད་པ་གསོལ་མི་དགོས་སོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པ་ཉིད་དོ། །སྡིག་ཅན་
ཁྱོད་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་སོང་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བཀོད་པ་དེ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་
འཇོམས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ཤིག་དང་ཁྱོད་ལ་འཚེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ལག་པ་གཡས་པ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཅན་བརྐྱངས་ནས་བདུད་
སྡིག་ཅན་གྱི་སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་བདེན་པ་དང། བདེན་པའི་ཚིག་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སེར་སྣ་དང། སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པའི་བདེན་པ་


[166B] བདེན་པའི་ཚིག་དེས་བདག་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཅི་འདྲ་བར་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིའང་དེ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟ་བུའི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་བྱས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་མཆོག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་པར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཐང་
གཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་
ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ན་བདུད་ལས་བཏུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་
དག་འཁོད་པ་དེ་དག་གིས་བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་མཐོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་


[167A]༄༅། །ཅན་དབང་ཆུང་ཞིང་མདོག་ངན་ལ་མི་སྡུག་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་གང་ནས་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ནུབ་ཕྱོགས་ལོགས་སུ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་གངྒཱའི་ཀླུང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །འཚོའོ། །གཞེས་སོ། །དེ་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཏོ།།
ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཆད་དོ། །དེར་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་ཅིང་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་མཉན་པའི་ཕྱིར་
འདུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་གོ་ཆ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བགོས་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲི་ཞིང་ཡོངས་སུ་འདྲིར་འཇུག་པའང་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེའི་ཐ་མ་བཤད་པའི་ཚེ་བདུད་སྡིག་ཅན་མིག་གི་མི་རྩོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
འོངས་པ་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེས་འདུལ་བའི་དབང་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་འཕངས་སོ། །དེ་ནས་བདུད་ལས་བཏུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་


[167B]།ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་གྲོགས་ཡིན་གྱི། སྡིག་ཅན། ཁྱོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
སྐྱེད་ཅིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་བདུད་དུ་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བར་ཆད་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ལས། ཁོ་བོ་ཅག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། སྡིག་ཅན། ཁྱོད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་ཅིག་དེ་ནས་བདུད་
སྡིག་ཅན་གྱིས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་བདག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཕྱིན་ཆད་བདུད་ཀྱི་ལས་མི་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་བདུད་སྡིག་ཅན་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་སེངྒེའི་ཁྲི་ལ་བཞག་སྟེ། དེ་
ན་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཅི་འདྲ་བ་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསོལ་བ་བཏབ་བོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་
མཚོས་གང་བདུད་སྡིག་ཅན་སེངྒེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་པའི་ཁའི་སྒོ་དང། བ་སྤུའི་ཁུང་ཐམས་ཅད་ནས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ལྟ་


[168A]༄༅། །བུའི་གཏམ་བྱུང་སྟེ། ཡི་གེ་དེ་དག་དང། ཚིག་དང། ཡི་གེའི་འབྲུ་དེ་དག་དང་མཉམ་ཞིང་མི་ཉུང་མི་མང་མ་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱིན་གྱི་རླབས་
བྱས་སོ༑ ༑དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་ལས་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་གཏམ་ཐོས་ནས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་དེ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ་དེ་དང། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བལྟ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་
ཏུ་འཇོམས་པས་མཛོད་སྤུ་ནས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་ཕྱུང་སྟེ། འོད་ཟེར་བྱུང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་དེ་དག་
ལས་འདས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་
པ་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་བསྔགས་པའི་མཐར་མི་ཕྱིན་པའི་སེངྒེའི་ཁྲི་ཆེན་པོ་ལ་བཞུགས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་


[168B]ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མྪོའང་མཐོང་
ངོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ལྟ་བུར་གནས་པ་འྡིའང་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་སྒྲིབ་པ་ཅིའང་མེད་པར་མཐོང་ངོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་ཚད་ཙམ་གྱི་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨ་དག་ལ་འཁོད་ཅིང་ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡིད་
རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་སྟེ། དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་མེ་ཏོག་གཏོར་ཏོ། །གཏོར་མ་ཐག་ཏུ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་འོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྤྱི་གཙུག་གི་མཚམས་སུ་མེ་ཏོག་གི་གདུགས་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། །དེར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་མེ་ཏོག་
གི་གདུགས་དེ་མཐོང་ནས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་མེ་ཏོག་གི་གདུགས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མེ་ཏོག་འདི་དག་
གང་ནས་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གྲོགས་པོ་དག་།མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནས་འོངས་ཏེ། བྱང་


[169A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་ང་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་གཏོར་ཏོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གིས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་དང། བདུད་སྡིག་ཅན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ན་ཅི་བགྱིད་པ་བལྟ་བར་
བགྱིའོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་དེས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་མཁྱེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདེ་བ་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་དང། བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་འཁོར་འདི་ལ་སྟོན་ཅིག་
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐབས་ཕྱེ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་སོར་མོ་བཅུ་ལས་འོད་ཟེར་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ཕྱུང་ནས་འོད་ཟེར་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་གངྒཱའི་ཀླུང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་པོ་དེ་དག་ལས་འདས་ནས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེར་ཐམས་
ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་དང། བདུད་


[169B]པོའི་ལེའུ་གཏམ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའང་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ངོ་
མཚར་དུ་གྱུར་ནས་རང་རང་གི་པདྨའི་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་ལ་ཕྱག་བཙལ་ནས་དེ་དག་གིས་མུ་ཏིག་དང། མེ་ཏོག་
གིས་གཏོར་ཏོ། །གཏོར་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་འོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱི་གཙུག་གི་མཚམས་སུ་མེ་ཏོག་གི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོར་གནས་པར་ཀུན་ཏུ་
སྣང་ངོ། །དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་མི་མཇེད་ཀྱི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གན་དུ་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་དུས་ལ་ད་བབ་པར་ཤེས་ན། ཁྱོད་སོང་
ཞིག། དེ་ནས་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་ཐང་གཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་


[170A]༄༅། །ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེ་མཐོང་ངམ། སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བདག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་དག་ཅིང་དྲི་
མ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མཆོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དེ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བདག་གིས་དེ་མཐོང་ནས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་དོ། །སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། ཁྱོད་ད་བདུད་ཀྱི་ལས་ལྟ་བྱེད་དམ། སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་
བུ༑ ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གང་གིས་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་ལས་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་
ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བདུད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་


[170B] ༑བཙུན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་སུ་བརྗོད་ཀྱི་
བདུད་ཀྱི་ལས་ནི། མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་དང། བདུད་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་འཁོར་དེ་ལས་སྲོག་ཆགས་ཉི་ཁྲིས་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་།བདུད་ཀྱི་འཁོར་དེ་ལས་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་བུ་ཁྲི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་
མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྐྱེ་བར་ལུང་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ། བཅུ་གཅིག་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འདི་ནི་བར་ཆད་མང་བ། ཕྱིར་རྒོལ་བ་མང་བ་
ལགས་ན། གང་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་འདི་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང། གང་དག་འཛིན་པ་དང། ཀློག་པ་དང་


[171A]༄༅། །སྟོན་པ་དེ་དག་ལའང་བདུད་དམ་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང། མདོ་སྡེ་འདི་
ལྟ་བུ་འདི་དག་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང། སྦ་བ་དང། ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལེགས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། དེ་སྐད་
ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སེམས་ཅན་གང་དག་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་
འདི་དག་འཛིན་པ་དང། སྟོན་པར་འགྱུར་ཞིང་འདོད་པ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་འདུལ་བའི་དབང་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་
བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཟིན་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང། ཚིག་གང་དག་གིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་བཀུག་ནས་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་འདི་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དགུག་པའི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བློ་
གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །དགུག་པའི་ཚིག་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ས་མེ་ས་མ་སནྡྷི། ས་ར་ནེ། ས་ར་བ་ཏི། དྷ་ནེ། དྷ་ན་བ་ཏི་དཧུ་དཧུ་མེ། དཧུ་དཧུ་མ་ཏི། ཨ་བརྟེ། ཨ་མ་ལེ། བི་མ་ལེ་


[171B] ཀ་ཀ་རེ། ཀ་རུ་ཎེ། ཧུ་ཧུ་བི་ཏ། ཧུ་ཧུ་སནྡྷི་ནིརྒྷ་ཏ་ནི། ཨ་བཊྚེ། བི་བཊྚེ། མ་དཧུ་མ་ཏི། མ་ར་ཛི་ཏེ། བི་ཤུདྡྷེ། བི་ཤུདྡྷ་བ་ཏི། མི་སུ་ལེ། མ་ནོ་ཧ་རེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་དག་
ནི༑ དགུག་པའི་ཚིག་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཚིག་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་བཀུག་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱེད་
པར་འགྱུར་རོ། །སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་རྣམས་ཆོས་སྨྲ་བ་དེས་ལེགས་པར་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྱོགས་བཞིར་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་བསམ་ན། སྔགས་ཀྱི་
ཚིག་འདི་དག་གིས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་བཀུག་ནས་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེ་དག་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་བདག་ཅག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐུན་པར་
གང་ན་ཡང་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འྡིའང་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་དེའང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང། ཅི་
ནས་གང་གིས་ཀྱང་མ་བསྒྲིབས་པའམ་གནོད་པར་བགྱིད་པར་མི་འགྱུར་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་མཆི་བར་བགྱིའོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དགུག་པའི་ཚིག་བརྗོད་


[172A]༄༅། །པར་བྱ་སྟེ། ཚིག་དེ་དག་གིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འགུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འགུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ ཛ་ཡེ། ཛ་ཡ་མ་ཏི། ཨཊྚེ་མཊྚེ་མཾ་ཀུ་རེ། སིདྡྷ་མ་ཏི། ཤུ་བཧེ་ཤཱནྟི་ཀཱ་རེ། ན་ད་ནེ། དཱནྟེ། དཱནྟེ་མ་ཏི་ཏངྐ་རེ། ཀྵ་ཡེ། ཀྵ་ཡ་མུ་ཁེ། ཨ་བཊྚ་ནི། བི་བཊྚ་ནི། པ་རི་བཊྚ་ནི། པ་
རི་ཙྪེ་དེ། སྨྲྀ་ཏི་སྨྲྀ་ཏི་སནྡྷི། ཨཱ་གཙྪ་ཀཽ་ཤི་ཀ་ནིརྫི་ཏཱ། ཨ་སུ་ར། ཛ་ཡནྟི་དེ་བ། ས་མ་ཡསྟེ། ཨ་ར་བདྷོ་དྷརྨ་ནི་རྫ་ཏོ། །ར་མ་ཧི། སསྟི་ཡ་ནཱ་མ་བཧུ་ཏཱ་ནཱཾ། ཨ་རཀྵ་དྷརྨ་ཙཱ་རི་ཎཱཾ་
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། འདི་དག་ནི། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དགུག་པའི་ཚིག་སྟེ། དེ་དག་གིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འགུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེར་ཆོས་སྨྲ་བ་དེས་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་
དག་ལེགས་པར་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་ལ་གཙང་བ་དང། གཙང་སྦྲའི་ཆོ་གས་ཁྲུས་ལེགས་པར་བྱས་ཏེ་གོས་བཟང་པོ་བགོས་ལ། ཤར་ཕྱོགས་སུ་མེ་ཏོག་གཏོར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་བསམ་པའི་དྲན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པས་སེངྒེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་སྟེ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་བསམ་ལ། ཀཽ་ཤི་ཀ་འཁོར་ལེགས་པར་
ཡོངས་སུ་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཚུར་ཤོག་སྔགས་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་ན། དེའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དག་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་


[172B]འཁོར་ཡོངས་སུ་འཇོག་པར་འགྱུར། སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་པའང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་
འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང། ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བགྱི་བའི་
སླད་དུ་བདག་ཆོས་སྨྲ་བ་དེའི་དྲུང་དུ་མཆི་བར་བགྱི། དེའི་འཁོར་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཞག་པར་བགྱི། སྔགས་ཀྱི་གྲུབ་པའང་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་འདི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདས་པ་དང། མ་བྱོན་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་
བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འདི་ལས་བསྟན་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་འདས་པ་དང། མ་བྱོན་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་
བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་གུས་པར་བགྱིས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་
དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། ཀཽ་ཤི་ཀ་།ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སེངྒེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་བྱ་


[173A]༄༅། །བའོ༑ ༑ལྷའི་དབང་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བསམ་ན། ལྷ་རྣམས་ནི། རྒྱལ་ཞིང། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ནི། ཕམ་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། གཞན་ཡང་བདུད་དང། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཚར་གཅད་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་དག་གིས་བདུད་དང། བདུད་ཀྱི་
རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤ་མེ། ཤ་མ་བ་ཏི། ཤ་མི་ཏ་ཤ་ཏྲུཾ། ཨཾ་གུ་རེ། མཾ་གུ་རེ། མཱ་ར་ཛི་ཏེ། ཀ་རཱ་ཊེ། ཀེ་ཡཱུ་
རེ༑ ཏེ་ཛོ་པ་ཏི། ཨོ་ཧོ་ཀ་མ་ཏི། བི་ཤ་ཋ། ནིརྨ་ལེ། མ་ལཱ་བ་ན་ཡེ། ཨོ་ཁ་རེ། ཨོ་ཁ་རཱ། གྲ་སེ། ཁ་ཡཱ་གྲ་སེ། གྲ་ས་ཏེ་ཧེ་མུ་ཁཱི། པ་རཱ་མུ་ཁི། ཨ་མུ་ཁཱི། ཤ་མི་ཏཱ་ནི། སརྦ་གྲ་
ཧ་བནྡྷ་ནཱ་ནི། ནི་གྲྀ་ཧི་ཏཱ། སརྦ་པ་ར་པྲ་པཱ་དི་ན། བི་མུཀྟཱ་མཱ་ར་པཱ་ཤཱ། སྠཱ་པི་ཏཱ་བུདྡྷ་མུ་དྲཱ། ས་མུདྒྷ་ཏི་ཏཱ། སརྦ་མཱ་རཱ། སུ་ཙ་རི་ཏ་པ་ད་པ་རི་ཤུདྡྷྱ་དྷཱི་གཙྪནྟི་སརྦ་མཱ་ར་ཀརྨ་ཎི། བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོ༑ འདི་དག་ནི། བདུད་ཚར་གཅོད་པའི་ཚིག་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་བའི་ཚིག་སྟེ། དེ་དག་ཆོས་སྨྲ་བ་དེས་ལེགས་པར་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་འདུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་རྣམ་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་བྱམས་པས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱས་ལ། བདག་ལ་སྨན་པར་འདུ་ཤེས་དང། ཆོས་ལ་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང། ཆོས་ཉན་པ་ལ་


[173B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ལ། སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་
ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བྱེད་ན། དེའི་ཁོར་ཡུག་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཚུན་ཆད་དུ་བདུད་དང། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་མིག་གིས་མི་རྩོལ་བར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་འོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་དག་འོང་
བ་དེ་དག་ཀྱང་བར་ཆད་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་འཕངས་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱི་རླབས་དང། རྫུ་འཕྲུལ་དང། ཆོ་འཕྲུལ་འདི་བདག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་
གྱུར་ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་དེང་སླན་ཆད་བདུད་ཀྱི་སུག་ལས་ཐམས་ཅད་འདོར་རོ། །གང་དག་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སྟོན་པ་དང། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་
གྲོང་ངམ། གྲོང་ཁྱེར་རམ། གྲོང་རྡལ་ལམ། གཙུག་ལག་ཁང་དེར་ཆོས་མཉན་པའི་སླད་དུ་བདག་ང་རྒྱལ་མ་མཆིས་པ་དང། གུས་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཞེ་ས་དང་བཅས་པས་མཆིས་པར་
བགྱིའོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྡིག་ཅན། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཆོས་ལ་གུས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདིས་རིམ་གྱིས་བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་


[174A]༄༅། །འདས་ཏེ། གང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གིས་ཐོས་པའི་ཆོས་དེ་དག་རྗེས་སུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། །གཞན་ཡང་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་
པ་དགུག་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དགུག་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་དག་གིས་ཚངས་པ་བཀུག་ནས་ཆོས་སྨྲ་བའི་གན་དུ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་དག་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཻ་ཏྲེ་ཀ་རེ། ཀ་རུ་ཎ་ཀ་རེ། མུ་དི་ཏ་ཀ་རེ། ཨུ་པེ་ཀྵ་ཀ་རེ། བུདྡྷ་ཀ་རེ། དྷརྨ་ཀ་རེ། སཾ་གྷ་ཀ་རེ། སུ་གྲི་ཏ་བི་ཙ་ཡེ། མཧཱ་བི་ཏཱ་ནེ། ནིསྤ་རེ། དཱ་གྷེ། ཨོ་ཛོ་བ་
ཏི༑ ཨོ་ཛོ་ག་མེ། དྷརྨཱ་ཎ། ན་ད་ནི། ས་ཏྱ་པྲ་ཏཱིཥྛ་ནེ་ཨུ་པ་པ་ཏི། བུ་ཤུདྡྷེ། སྭ་ཙིཏྟ་ཨུ་པ་ཤ་མེ། བྱ་བ་ལོ་ཀ་ཡ་བྲཧྨ་ཎ། བྱུ་ཏིཥྛི་ན་མསྟེ། ཨ་བེཀྵ་སྲ་དྷ་མ་ཙ་ར་ཎཱཾ། ཀུ་རུ་ས་དྷརྨ་
པ་རི་གྲཱ་ཧ་ཎ། ཀྲི་ཏ་མ་ནུ་པཱ་ལ་ཡ། བུདྡྷ་ནི། ཏྲཱི་མ་མ་བྱ་བ་ཚ་བ་སི་སྨ་ར་ཏ། དྷརྨ་ཙཀྲ་པྲ་བརྟ་ནཱཾ། ཀུ་རུ་སཏ་བི་ཤོ་དྷ་ནཱཾ། པྲ་ཏི་གྲི་ཧ་ན། དྷརྨ་ནཱ་ག་ར་མཱ་ལཱ་ནཱཾ། བུདྡྷ་ཨ་དྷིཥྛ་ནཱཾ། མ་
བི་ཀ་ཨུ་པ་ཡ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་དགུག་པའི་སྔགས་པའི་ཚིག་འདི་དག་ཆོས་སྨྲ་བ་དེས་ལེགས་པར་ཁ་ཏོན་དུ་བྱས་ལ་ཚངས་པའི་ལམ་ལ་
ཤིན་ཏུ་གནས་ཏེ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དང། དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་སྤས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་བསྒྲུངས་པའི་དྲན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་དཀར་བའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་


[174B] ཤིན་ཏུ་དབེན་པས་ཟིན་པའི་ངག་གི་ལས་དང། ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་བློ་དང། ལེགས་པར་བྱས་པའི་བཟོད་པའི་ལས་དང། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་བའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ལེགས་པར་བརྩམས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང། ཤིན་ཏུ་བསྟེན་པའི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང། ཤིན་
ཏུ་རྣོ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང། ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཟིན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་བྱམས་པ་དང་
ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་སེངྒེའི་
ཁྲི་ལ་འདུག་སྟེ་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་བསམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྗོད་ན། དེས་བསམ་མ་ཐག་ཏུ་ཚངས་པ་ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་
ཏུ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དེ་ལ་ཚངས་པ་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ལྟས་ནི། འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་ཐམས་ཅད་བྱམས་པའི་སེམས་
སུ་འགྱུར་བ་དང། དབང་པོ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། གཅིག་ལ་གཅིག་མི་གནོད་པར་གནས་པ་དང། ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སྟོན་པ་དང་བླ་མ་ལྟར་ཕངས་པར་སེམས་པ་དང། ཐལ་མོ་


[175A]༄༅། །སྦྱར་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དང། མི་གཡེང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། རུས་ཤིང་ལྟར་བྱེད་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
སེམས་པ་དང། རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཉན་པ་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་དེའང་སྔོན་ལུང་མ་མ་ནོས་པ་དང། སྔོ་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ནམས་ཀྱང་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། འཁོར་དེར་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་
པོ་ཚངས་པ་འོངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། བདག་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་གནས་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་ཚད་མེད་པའི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་བོར་ལ་གང་ན་ཆོས་ཀྱི་ནམ་གྲགས་འདི་སྟོན་པའི་འཁོར་དེར་མཆི་བར་
བགྱིའོ༑ ༑ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ལའང་ཆོས་བརྒྱད་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ་།བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་མི་བསྐྱུད་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་དེ་ལ་དྲན་པ་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། །ཆོས་ཟབ་མོ་
རྟོགས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་དེ་ལ་བློ་གྲོས་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། དོན་གྱི་རྣམ་པ་རྟོགས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་དེ་ལ་རྟོགས་པ་བསྒྲུབས་པར་བགྱི། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅད་པའི་སླད་དུ་
དེ་ལ་སྤོབས་པ་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། སྐད་དང་ངེས་པའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་དེ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། འཁོར་


[175B]སྲུང་བ་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། མི་དམན་པར་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། དེ་བགྱིད་ཅིང་ཆོས་
བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒོ་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ལ་བསྲུང་ཞིང་སྦ་བ་
དང། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དེ་
ལྟར་བདུད་ཐམས་ཅད་དང། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ་ཐ་མའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཅི་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སུག་པར་མཆི་བ་དང། མཛོད་དུ་ཆུད་པ་དང་
གླེགས་བམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་མཁྱེན་ནས་མཛོད་སྤུ་ནས་འདི་ལྟ་བུའི་འོད་ཕྱུང་སྟེ། འོད་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཁྱབ་པར་གྱུར་


[176A]༄༅། །ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་པ་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་དང་རྡོ་དང། གྱོ་མོ་དང། གཟུགས་སུ་སྣང་བ་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་ངོ། །རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་ཁྱམས་ན་མཆོད་པའི་ལས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་
ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཉིད་དུ་གནས་པར་ཀུན་ཏུ་སྣང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་དེ་དག་གིས་གསུང་གཅིག་ཏུ་ཀྱེ་མའོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་
པའོ༑ ༑གང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ལ་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་
བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བདུད་དཔུང་དང་བཅས། གཡོག་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་བར་ཆད་བྱ་བར་བརྟུན་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་
སོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་ནི། འགས་ཀྱང་སྲིད། རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་ནི། སྐམ་ཡང་སྲིད། རི་ཐམས་ཅད་ནི། རྣམ་པར་འཐོར་ཡང་སྲིད། རླུང་ནི། ཞགས་པས་བཅིང་དུ་རུང་ཡང་སྲིད་


[176B] སའི་སྟེང་དུ་ལྷུང་ཡང་སྲིད། ནམ་མཁའ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྟན་དུ་རུང་ཡང་སྲིད། མེ་ནི། ཆུར་འགྱུར་ཡང་སྲིད། ཆུ་ནི། མེར་འགྱུར་ཡང་སྲིད། འབྱུང་བ་
ཆེན་པོ་བཞི་ནི། གཞན་དུ་འགྱུར་ཡང་སྲིད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ནི། གཅིག་ཏུ་བྱར་རུང་ཡང་སྲིད། ནམ་མཁའ་དང་ས་ནི། འབྱར་ཡང་སྲིད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནི། སུས་ཀྱང་སྐྱོད་པའམ། གཡོ་བའམ། འཁྲུག་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོའི་སྤྱི་བོར་ཕྱག་
བཞག་སྟེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་
ཟུངས་ཤིག་ཆོངས་ཤིག་ལྷོགས་ཤིག་ཀུན་ཆུབ་པར་གྱིས་ཤིག་།གཞན་དག་ལའང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིག་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་
རྒྱ་མཚོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་གང་གཟིགས་ནས་དེ་ལ་རྒྱ་མཚོ་དང། མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟར་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་དྲན་པ་དང། བློ་རབ་ཏུ་
ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་མཆིས་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོ་ཉི་ཚེ་བའི་འཆལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ལེའུ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ཡོངས་སུ་གཏད། བཅོམ་ལྡན་འདས་


[177A]༄༅། །ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོ་རང་གི་བློའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འཛིན་ཏོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། སེམས་ཅན་གང་དག་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོ་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་དགའ་བ་དང། དད་པ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་
པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་འདི་འཛིན་ཅིང་སྟོན་པ་ནི། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཇི་ཙམ་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ངོ་མཚར་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེ་ལས་ལྷ་དང་མི་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་
ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་དྲན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མང་དུ་ཐོས་པའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་
ནི༑ དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འཁོར་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ནས་འཁོར་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་
བལྟས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་རབ་ཏུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཀྱི། གང་བཅོམ་


[177B]པའི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ནི། མ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་
བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་ན་སེམས་ཅན་ཇི་ཙམ་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི། རབ་ཏུ་མང་གི་སའི་ཁམས་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་དེ་སྐད་དུ་
བྱ་བ་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འོད་སྲུང། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དེ་མང་ངམ། འོད་སྲུང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མང་ལགས་སོ་།བདེ་པར་གཤེགས་པ། ཚད་མ་
མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང། ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ་
དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོ་ལྟར་དྲན་པ་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ཡང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཀུན་དགའ་བོ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་དྲན་པ་དང། གཟུངས་ཀྱི་
སྟོབས་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་དྲན་པ་དང། གཟུངས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པར་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས་དཔེའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་དོ། །འོད་
སྲུང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་འཛིན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གི་ཆོས་


[178A]༄༅། །བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སྒྲིབ་པའམ། ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། འོད་སྲུང། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱ་
མཚོ་ཆེན་པོར་ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་ཙམ་གྱི་ཆར་པའི་རྒྱུན་འབབ་པའི་ཆུ་རྒྱུན་གཅིག་གིས་ཆུའི་རྒྱུན་གཉིས་པ་ལ་སྒྲིབ་པའམ་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། ཆུའི་རྒྱུན་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོས་བླངས་ནས་དེ་ལ་འགྲིབ་པའམ་གང་བའང་མེད་དོ། །འོད་སྲུང། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གིས་ཆོས་བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་འམ་
ཀུན་ནས་ལྡན་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། དེའི་དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལ་བྲི་བའམ། གང་བའང་མེད་དོ། །བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་བདག་ཅག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཅི་འདྲ་བར་གྱུར་
ཅིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་གྱི་ལྷའི་དབང། མིའི་མེ་ཏོག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་གཏོར། མངོན་པར་


[178B] །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་པདྨ་བཀོད་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ལེའུ་འདི་
ཐོས་ནས་མོས་པ་དང། མོས་ནས་ཀྱང་འཛིན་པ་དང། འཆང་བ་དང། ཀློག་པ་དང། འདོན་པ་དང། རྟོག་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་བགྱིད་པ་དེ་བསོད་ནམས་ཇི་ཙམ་ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར་
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་པདྨ་བཀོད་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། སྟོང་ཆེན་པོ་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་ནི། །གསེར་གྱིས་བཀང་སྟེ་བདེ་
གཤེགས་ཕུལ་བ་བས། །གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་འདི་ཐོས་ནས་ནི་།མོས་པའི་བསོད་ནམས་འདི་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཁྲི་རིན་ཆེན་བཀད། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཕུལ་བ་བས། །གང་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་འཇུག་བྱས་པ། །བསོད་ནམས་དེ་ལ་སྔ་མས་སྐྱེད་དུ་མེད། །གང་གིས་འཇིག་རེན་ཁམས་ནི་སྟོང་ཕྲག་བཅུ། །རིན་ཆེན་
བཀང་སྟེ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་བས། །གང་གིས་མདོ་འདི་བཏོན་ནས་སྟོན་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་དེ་ཡི་ཆ་ནི་སྔ་མ་མིན། །ཞིང་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་གི་རྣམས། །རིན་ཆེན་བཀང་སྟེ་འཇིག་རྟེན་
སློབ་དཔོན་སྐྱོབ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དབུལ་བར་ཕུལ་བ་བས་།གང་གིས་ཚུལ་འདིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། །ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་ཞིང། །རིན་ཆེན་བཀང་སྟེ་རྒྱལ་ལ་ཕུལ་


[179A]༄༅། །བ་བས༑ ༑ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་གང་གནས་པའི་།བསོད་ནམས་དེ་ལ་མཉམ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དད་ཆོས་འཛིན་དང། །
ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང་སྲོག་ཆགས་སྙིང་རྗེ་བ། །ཆོས་བཞི་འདི་དག་བསོད་ནམས་མཐའ་ཡས་ཏེ། །དེ་དག་མཐའ་ནི་བདེ་གཤེགས་མི་གསུང་ངོ་།ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་དེ་བཞིན་
སེམས་ཅན་ཁམས། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་།ཆོས་བཞི་འདི་དག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཐོས་དོགས་མི་བྱ། །དཀོན་མཆོག་ཆོས་
འདི་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ན། །ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ནི་བྱེ་བ་གཡོས་པར་འགྱུར། །སྣང་བ་བྱུང་ཞིང་མེ་ཏོག་ཆར་ཡང་བབ། །སིལ་སྙན་བརྒྱ་དག་མ་དཀྲོལ་སྒྲ་ཡང་བྱུང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་མཁས་པ་དེ་དག་ཀུན། །མགུ་ནས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད། །ཆོས་བསྟན་འདི་འདྲ་འདི་ཐོས་བདག་ཅག་རྣམས། །འཚོ་བ་དོན་ཡོད་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད། །གང་དག་
འདི་འདྲ་འདི་ནི་ཐོས་གྱུར་པ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་རྙེད་པ་རབ་རྙེད་པ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མི་བརྗེད་དེ། །དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤིན་ཏུ་བཟུང། །ཕྱོགས་བཅུའི་
སངས་རྒྱས་སྟོང་ཕྲག་བྱེ་བ་རྣམས། །ཕྱག་ནི་གཡས་པ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་མཛད་དེ། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་ནི་།ཤཱཀྱ་སེངྒེའི་བསྐུལ་བ་ལེགས་ཞེས་གསུང། །ལྷ་


[179B] །དྲི་ཟ་གནོད་སྦྱིན་མཁའ་ལྡིང་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེ། །བརྒྱ་བྱིན་ཚངས་པ་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས། །ནམ་མཁར་གནས་ཏེ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་རྗོད། །ཤཱཀྱ་སེངྒེ་འདི་དང་
དགེ་འདུན་དང། །མདོ་སྡེ་འདི་འདྲ་བ་ནི་འཛིན་བྱེད་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བོ་རིང་གནས་གྱུར། །ལེགས་གསུངས་ཆོས་ནི་གཞན་ཡང་ནུབ་མི་འགྱུར། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་
འདི་འཛིན་པ། །དེ་དག་ལ་ནི་བདག་ཅག་བསྙེན་བཀུར་བགྱི། །བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་གུས་དང་བཅས་པར་ནི། །ཀུན་ཏུ་སྲུང་ཞིང་སྦ་བར་སྤྲོ་བར་བགྱི། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ། ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ། ཆོས་བཏུས་པ་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་ནི། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་
དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ། འཆད་པ། འཆད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཞེས་
དང་བཅས་པ་དང། སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དེ་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་


[180A]༄༅། །པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ། བཅུ་གཉིས་པའོ། །འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས། འཕགས་པ་བློ་
གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ། ལྔ་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང། དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང། བུདྡྷ་པྲ་བྷ་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡྷེ་
ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་
