
[75A] །།རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྷ་དྲ་མཱ་ཡ་ཀཱ་ར་བྱ་ཀཱ་ར་ཎ་ནཱ་མ་མཧཱ་ཡ་ནཱ་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་
ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་ཐོག་མ་གཅིག། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་
ན༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་
པར་གྲགས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པ། གཟུངས་ཐོབ་པ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཐོབ་པ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ལྔ་སྟོང་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེང་གེ་བློ་གྲོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཙན་དན་བཟང་པོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཆེན་པོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འོད་དཔལ་
དང༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འོད་བྱེད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འོད་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་ཞིང་ང་རོ་སྙན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་


[75B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གསལ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་སྙིང་པོ་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་དུལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ཐམས་ཅད་དང། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལྔ་སྟོང་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། ལྷ་རྣམས་
ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཡང་ཐབས་གཅིག་གོ། མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་དང་ཡང་ཐབས་གཅིག་གོ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ཡང་ཐབས་གཅིག་གོ། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་
སྦྱིན་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། །དྲི་ཟ་དང་མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དུ་མས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་
གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་བཞུགས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དང། བློན་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང། བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ལྗོངས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གུས་པར་
བྱས༑ བླ་མར་བྱས། བསྙེན་བཀུར་བྱས། མཆོད་པར་བྱས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་གོས་དང། ཞལ་ཟས་དང། གཟིམ་ས་ཆ་དང་གདན་དང། སྙུན་གསོས་དང། །


[76A]༄༅། །སྨན་ཟོང་ནི་བརྙེས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གྲགས་པ་དང་སྙན་པ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་
མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ནི་མཁྱེན། ཐམས་ཅད་ནི་གཟིགས། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་ནི་ལྡན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་ནི་ལྡན། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་ནི་ལྡན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་
བཅོ་བརྒྱད་དང་ནི་ལྡན། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ནི་ལྡན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་ནི་ལྡན། སྤྱན་ལྔ་དང་མི་ལྡན། ཆོ་འཕྲུལ་ཡང་བརྙེས་ཏེ། ཀུན་
བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ནི་བརྙེས། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ནི་བརྙེས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ནི་བརྙེས་སོ། །བཞེད་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲོང་ཁྱེར་
དང་བཅས་པ། གྲོང་རྡལ་དང་བཅས་པ། ས་དང་བཅས་པ། འགྲོ་བ་དང་བཅས་པ། རི་རབ་དང་བཅས་པ། རྒྱ་མཚོའི་མཐས་གཏུགས་པ་ལྷའི་གནས་དང་བཅས་པ། ཁོར་ཡུག་


[76B] རྩྭ་དང་ཤིང་དང་རིར་བཅས་པ་འདི་ནམ་མཁའ་ལ་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་འཛིན་པར་མཛད་དོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་
པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་བཅོས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ། གསང་སྔགས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ། བཟོད་དང་རིག་པ་ལ་མཁས་པ། ལས་ཀྱི་མཐའ་བྱས་
ཟིན་པ། རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བྱས་པ། སྒྲ་གྲགས་པ། ཡུལ་མ་ག་དྷ་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་ནམ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སློབ་མ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་མཆོག་ཏུ་གྲགས་པ། ཕུལ་དུ་གྲགས་པ་ཞིག་གནས་ཏེ་
དེས་ཡུལ་མ་ག་དྷ་རིལ་གྱི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་འདུན་པར་བྱས། རྨོངས་པར་བྱས། མགོ་འཁོར་བར་བྱས་ནས་ཡ་མཚན་གྱི་ཆོས་ལ་བཀོད་དེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་དང། དད་
པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་དང། དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་རྣམས་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །དེས་སྒྱུ་མས་རྨོངས་པར་བྱེད་པའི་རིག་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་
སྟེ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡང་ལྷག་པར་རྙེད་དོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གྲགས་པ་དང། སྙན་པ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྷག་པར་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་
འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས། རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་


[77A]༄༅། །ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ནི་
མཁྱེན། ཐམས་ཅད་ནི་གཟིགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་ནི་ལྡན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་ནི་ལྡན། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་
ནི་ལྡན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་ནི་ལྡན། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ནི་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་ནི་ལྡན། སྤྱན་
ལྔ་དང་ནི་ལྡན། ཆོ་འཕྲུལ་ཡང་བརྙེས་ཏེ། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ནི་བརྙེས། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ནི་བརྙེས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ནི་བརྙེས་སོ། །བཞེད་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་
སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲོང་ཁྱེར་དང་བཅས་པ་གྲོང་རྡལ་དང་བཅས་པ། ས་དང་བཅས་པ། འགྲོ་བ་དང་བཅས་པ་རི་རབ་དང་བཅས་པ། རྒྱ་མཚོའི་མཐས་གཏུགས་པ་
ལྷའི་གནས་དང་བཅས་པ། ཁོར་ཡུག་དང་འོབས་སུ་བཅས་པ། རྩྭ་དང་ཤིང་དང་རིར་བཅས་པ་འདི་ནམ་མཁའ་ལ་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་བས་ལྷག་པར་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་
ཙམ་ལ་འཛིན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཡུལ་མ་ག་དྷ་རིལ་གྱི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་འདུན་པར་བྱས། རྨོངས་པར་


[77B] མགོ་འཁོར་བར་བྱས་ནས་ཡ་མཚན་གྱི་ཆོས་ལ་བཀོད་དེ་བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་ཆེན་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་གི་མིང་གིས་རབ་ཏུ་མགུ་བར་གྱུར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་གཅིག་པུ་ད་དུང་མ་བགམས། རྨོངས་པར་མ་བྱས། མགོ་འཁོར་བར་མ་བྱས་ཀྱི། མ་ལ། བདག་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ག་ལ་བ་དེར་འགྲོ་བར་བྱའོ། །སོང་ནས་ཀྱང་བག་མ་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྨོངས་པའམ། མགོ་འཁོར་བར་བྱ་ནུས་པ་ལྟ་
ན༑ དེ་ལྟ་ན་ཡུལ་མ་ག་དྷ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་གཅིག་ཏུ་འདུས། བདག་གི་རྙེད་བ་དང་བཀུར་སྟི་ཡང་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ཡང་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་
སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བས་བསྐུལ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་བྱུང་སྟེ་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ག་ལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་
ངོ༑ ༑སོང་ནས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉི་མ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་པས་ལྷག་པའི་འོད་ཟེར་འབར་བ། ཞལ་ཟླ་བ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་པས་ལྷག་པར་དྲི་མ་མེད་པ། སྐུ་
ཤིང་ནྱ་གྲོ་དཧའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ། མཛོད་སྤུ་ནོར་བུ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་དག་པ་ལྟར་གསལ་བ། སྤྱན་པདྨ་དང་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཁ་བྱེ་བ་ལྟ་བུའི་བཀྲག་ཡོད་པ། སྤྱི་གཙུག་


[78A]༄༅། །ཚངས་པས་ཀྱང་བལྟར་མི་མཐོང་པ། འཁོར་གྱི་ནང་ན་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་སྟོན་པ་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་དེས་སྐུ་དེ་ལྟ་བུ་
མཐོང། གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་དེ་ལྟ་བུ་ཐོས་ནས་སེམས་དང་བར་གྱུར་ཅིང། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མ་ལ། བདག་གིས་འདི་ཅི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ལ། ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་དང་
ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་བགམ་པར་བྱ་གོར་མ་ཆག་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་བགམ་
པའི་བསམ་པས་སང་གི་གདུགས་ཚོད་ལ་སྤྱན་འདྲེན་ཏོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ་།འདི་སྙམ་དུ་ཡང་སེམས་ཏེ། ཅི་འདིས་བདག་གི་སེམས་ཤེས་སམ། འོན་ཏེ་མི་ཤེས་ཞིག་གུ་གལ་ཏེ་
ཤེས་ན་ནི་དེར་འོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མི་ཤེས་ན་ནི་དེ་ན་འོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་གདུལ་བའི་དབང་དུ་ཡང་མཛད་
རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་གདུལ་བའི་དབང་དུ་ཡང་མཛད་ནས། མཁྱེན་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ལ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་ཏེ་ཅང་མི་
གསུང་བས་གནད་བར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་བདག་རྣམ་པར་མཐོ་འཚམ་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་འདིར་ཁས་ལེན་པ་དང་


[78B] ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་
ཕྱག་འཚལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་ནས་སོང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་ནི། སྒྱུ་
མའི་ཟ་མ་ཏོག་གིས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་འདི་མཐོ་འཚམ་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་སྙིང་ལས་ཆུང་བར་གྱིས་ཤིག་དང་
ངས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྤྱད་པ་བསྒྲུབས་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདིར་དུས་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་མཐོ་འཚམ་པར་མི་
ནུས་སོ། །མོའུ་དགལ་གྱི་བུ། གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་ནི་མཐོ་འཚམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཞེ་སྡང་ནི་མཐོ་འཚམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། གཏི་མུག་ནི་མཐོ་འཚམ་པར་བྱེད་ན། དེ་དག་ནི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བག་ལ་ཉལ་པ་དང་བཅས་ཏེ་ཟད། བྲལ་ཡོངས་སུ་གྱུར། གཟོད་པ་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་
འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་མཐོ་འཚམ་པར་མི་ནུས་སོ། །མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་གཞན་ཡང་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོའི་སྒྱུ་མ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡིན་པས་སྒྱུ་མ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་


[79A]༄༅། །གཤེགས་པའི་སྒྱུ་མ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་།མོའུ་དགལ་གྱི་བུ། སེམས་ཅན་གྱི་
ཁམས་སུ་གདགས་པར་འདོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོའི་སྒྱུ་མ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྒྱུ་མ་ལ་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ། སྟོང་གི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ། །བྱེ་བ་འབུམ་གྱི་ཆར་ཡང། གྲངས་སུ་ཡང་ཆར་ཡང། བགྲང་བར་ཡང། དཔེར་ཡང་ཉེ་བར་མི་
འགྲོའོ། །མོའུ་དགལ་གྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་ཀུན་ཏུ་
སྟོན་ནུས་སམ། གསོལ་པ། མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བཞད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བརྒྱན་
ཅིང་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྱུ་མ་རིལ་གྱིས་བསྟན་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །མོའུ་དགལ་གྱི་བུ། ཕྱོགས་
བཅུ་ན་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་དག་ཡོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་འཐོར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་གཅོད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གང་


[79B]འདི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཏུ་འཐོར་བྱེད་དང། རྣམ་
པར་འཐོར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་ན་རྒྱུ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དང། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ན་རྒྱུ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དང། རླུང་གི་དཀྱིལ་
འཁོར་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་ན་རི་ཕལ་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་འབར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྲེག་པའི་
བསྐལ་པའི་ཚེ་ལྡང་ཞིང་གང་གིས་ནི་མེ་ལྕེ་དེ་དག་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་དང། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གང་གིས་སྲེག་པའི་བསྐལ་པའི་མེ་དེ་ཞི་
བར་བྱེད་པ་དང། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་ཏུ་ཚིམ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྤྲིན་གྱི་དྲ་བ་གཅིག་གིས་ཀུན་ཏུ་ཁེབས་པར་བྱེད་པ་དང་རླུང་
གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆུས་འདེབས་ཞེས་བྱ་བ་གང་གིས་ན་སྲེག་པའི་བསྐལ་པའི་ཚེ་ཆར་འབེབས་པར་བྱེད་པ་དང། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷག་པར་སྐེམས་ཞེས་བྱ་བ་གང་གིས་ན་ཆུས་འཇིག་པ་དེ་ལྷག་
པར་སྐེམས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །མོའུ་དགལ་གྱི་བུ། ངས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་ཆོས་བསྟན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རླུང་གི་


[80A]༄༅། །དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་དོ། །མོའུ་དགལ་གྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་
དེ་དག་གི་ནང་དུ་འདུག་པར་ནུས་སམ། གསོལ་པ། མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མོའུ་དགལ་གྱི་བུ། ང་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་སྤྱོད་ལམ་
བཞིས་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བཞེད་ན། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཡུངས་འབྲུ་གཅིག་གི་ནང་དུ་འཇོག་པར་མཛད་འཇུག་པར་མཛད་ལ། ཡུངས་འབྲུ་
དེ་ཡང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། ཡུངས་འབྲུ་དེའི་ནང་དུ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་མཛད་ལ། རླུང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཐུག་
པར་ཡང་མི་འགྱུར། ལྟུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ང་ནི་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་དང། དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མོའུ་དགལ་
གྱི་བུ་ཆེན་པོ་དང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ངག་མཐུན་པར་ཚིག་ཏུ་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས། བདག་ཅག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དེ། སྟོན་པ་འདི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། འདི་ལྟར་དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ། འདི་ལྟར་མཐུ་ཆེ་བ་ནི་བདག་ཅག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་


[80B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་པར་བགྱིད་ཅིང། མོས་པར་བགྱིས་ནས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ནུབ་མོ་
རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་གང་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཙོག་དགུ་དང། མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་འབབ་པ་དང་འབྱུང་བའི་ས་ཕྱོགས་དེར་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཆེན་པོ་དར་གྱི་ལྡ་
ལྡི་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་བསྒྲེང་བས་བརྒྱན་པ། གཞི་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ། མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ། སྤོས་བཟང་པོ་མཆོག་གིས་བ་དུགས་པ། སྟེང་དུ་བླ་རེ་བྲེས་པ་
ཞིག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེའི་ནང་དུ་ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་ལྗོན་པ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པ་བརྒྱད་སྟོང་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་ལྗོན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
དྲུང་དུ་ཡང་སེང་གེའི་ཁྲི་རས་བཅོས་བུ་དུ་མས་གཡོགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་བ་དན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །སེང་གེའི་ཁྲིའི་གཡས་གཡོན་དུ་ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་ལྗོན་པ་
མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པ་བཞི་བཞི་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བའི་ཞལ་ཟས་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་ཡང་


[81A]༄༅། །མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་གོས་དཀར་པོ་བགོས་པ། རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཡང་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་བཀོད་པ་
དེ་ལྟ་བུ་སྤྲུལ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་མོད་ལ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལུས་ཆེན་པོར་སྤྲུལ་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་བཀོད་པ་ག་ལ་བ་དེ་ར་སོང་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་
པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཟང་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སང་གདུགས་ཚོད་ལ་སྤྱན་དྲངས་པ་དང། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་
བའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་བཀོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་ནི་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །བཟང་པོ། གཞན་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་
བྱ་བ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པ་དང། ཁྱོད་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་བཀོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་ཅུང་ཞིག་སྟོན་པར་བྱེད་ན་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་
གནང་བར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་གནང་བ་དང། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །དེ་ནས་ཡང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་བུ་སུམ་ཁྲི་དང་ལྷན་ཅིག་བཟང་པོའི་འཁོར་


[81B]བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཟང་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སང་གདུགས་ཚོད་ལ་སྤྱན་དྲངས་པ་དང། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་བཀོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་ནི་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །བཟང་པོ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་བྱ་ཞིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པ་དང། ཁྱོད་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་བཀོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་ཅུང་ཞིག་སྟོན་པར་བྱེད་ན་ཁོ་བོ་
ཅག་ལ་གནང་བར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་གནང་བ་དང། དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཁང་བཟང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་དང། ཡོངས་འདུས་བརྟོལ་བས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་འཁོར་
གྱི་ཁྱམས་ཞིག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོའི་བཀོད་པ་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་བཀོད་པ་ཡང་མོག་མོག་པོར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་སྒྱུ་
མ་མཁན་བཟང་པོ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ལྷའི་བུ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དང། མཆོད་པའི་ལས་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་བརྩོན་ཏེ་ལྷགས་པ་དང་སྦྱར་


[82A]༄༅། །ན་སེམས་ཅན་འདི་ནི་ཐ་མལ་པ་མ་ཡིན་པས། བདག་གིས་སེམས་ཅན་མཆོག་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མཐོ་བརྩམས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་གི། བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་དོར་
གོར་མ་ཆག་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་སྦྲུལ་པའི་བྱ་བ་དེ་དག་འདོར་བར་བྱེད། དེ་དག་མེད་པར་བྱེད་དེ། གསང་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་མེད་པར་བྱེད་ཅིང་མི་སྣང་བར་བྱ་བར་བརྒལ་ཀྱང། ཞལ་ཟས་དང། རིམ་གྲོ་དང། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་བཀོད་པ་དང། སེང་གེའི་ཁྲི་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྣང་སྟེ། གསང་སྔགས་
དང་རིག་སྤགས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མེད་པར་བྱ་མ་ནུས་པ་དང། དེ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་སྔོན་ཆད་ནི་འདོད་ན་སྒྱུ་མ་སྟོན་པར་
ཡང་བྱེད། འདོད་ན་སྒྱུ་མ་མེད་པར་ཡང་བྱེད་ན་ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆེད་དུ་གནས་ཀྱི་བཀོད་པ་བྱས་པ་མེད་པར་བྱེད་མ་ནུས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་
བྱིན་གྱིས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཟང་པོ། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་གནས་ཀྱི་བཀོད་པ་བྱས་པ་འདི་མེད་པར་བྱ་མ་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཟང་པོ། གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འགའ་ཙམ་ཐོབ་པ་དེ་


[82B] དེ་དག་གི་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་དགའ་མགུ་ཡི་རངས་ཏེ་
རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བར་གྱུར་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མོ་འདས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གདུགས་ཚོད་ལ་བབ་པ་བསྐུལ་བར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གདུགས་ཚོད་ལགས་
པའི་དུས་དང་ཚོད་ལ་བབ་ན། ད་གདུགས་ཚོད་ལ་བབ་པར་དགོངས་སུ་གསོལ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྔ་དྲོའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཤམ་ཐབས་དང། ཆོས་གོས་གསོལ། ལྷུང་
བཟེད་ཐོགས་ཏེ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་དང་ལ་གཤེགས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་གཤེགས་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་
བཟང་པོའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ཏེ། གང་གིས་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གིས་སྤྲུལ་པའི་བཀོད་པ་ན་བཞུགས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས་
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་ཅག་གིས་སྤྲུལ་པའི་བཀོད་པ་ན་བཞུགས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་
བདག་གིས་སྤྲུལ་པའི་བཀོད་པ་ན་བཞུགས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེ་


[83A]༄༅། །ན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དང། སྤྱོད་པ་བ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་གང་དག་གིས་ཐོས་པ་དེ་དག་ནི་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་འཁོར་གྱི་
ཁྱམས་དེར་དོང་སྟེ། དེ་རིང་དགེ་སྦྱོང་གོའུ་ཏ་མ་ལ་མཐོ་འཚམ་པར་ལྟ་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེ་ན་དད་པའི་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་
བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་གང་དག་འཁོད་པ་དེ་དག་ནི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེར་དོང་ནས། དེ་རིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བགམ་པ་ཡང་མཉན་པར་བྱ། ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཡང་
བལྟ་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་ང་རྒྱལ་དང། རྒྱགས་པ་དང། ཁེངས་པ་ངེས་པར་བཅོམ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་པར་མཐོ་བཙམ་པའི་བསམ་པ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདིར་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་གང་ལགས་
བའི་ནོངས་པ་འཆགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་ཞལ་ཟས་སྤྲུལ་པ་དང། རིམ་གྲོ་བགྱིད་པ་སྤྲུལ་པ་དང། སེང་གེའི་ཁྲི་སྤྲུལ་པ་དང། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་སྤྲུལ་པ་དེ་ལ་
བདག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་མཆོག་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་བསླུས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་གི། བྱ་བ་འདི་མ་མཆིས་པར་བགྱི་སྙམ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་ཀྱང་མ་མཆིས་པར་མ་བཏུབ། གསང་སྔགས་


[83B]མཆིས་པར་བགྱི་རྔོ་མ་ཐོགས་ནས། ཞལ་ཟས་དང། རིམ་གྲོ་བགྱིད་པ་དང། སེང་གེའི་ཁྲི་དང། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཡང་
དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གདའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་།བཟང་པོ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་
པ་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ལས་ཀྱི་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་འདི་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། ང་
ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་
སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྐྱེན་ཚོགས་པའི་སྒྱུ་མས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། འོན་ཀྱང་དེའི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་ན་ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་
བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་དང། མྱང་བ་དང། བལྡག་པ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕུལ་ཅིག་དེ་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་སྤྲུལ་པའི་རིམ་གྲོ་བ་དེ་དག་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང། ལྷའི་
དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང་ལྡན་ཅིག་སྤྲུལ་པའི་བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་དང། མྱང་བ་དང། བལྡག་པ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཡང་དག་པར་


[84A]༄༅། །ཚིམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་གནས་བརྟན་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་སྨྲས་སོ། །སྦྱིན་པ་འདི་ནི་ཅི་འདྲ་དང། །ལེན་པར་བྱེད་པ་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་འདྲའི་ཆོས་
ཉིད་ཐོབ་འགྱུར་པ། །ཡོན་ནི་རྣམ་པར་སྦྱོར་གྱུར་ཅིག། མོའུ་དགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་སྨྲས་པ། གདན་ནི་ཇི་ལྟར་བཤམས་པ་དང། །དེ་ལ་གང་དག་བཞུགས་པ་རྣམས། །མི་མཉམ་མ་མཆིས་
མཚུངས་པ་སྟེ། །མཆོད་སྦྱིན་དགེ་བ་བླ་ན་མེད། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་སེམས་གང་དང། །ལེན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་གང་དང། །སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཇི་ལྟ་བར། །ཡོན་ནི་
མྱུར་དུ་སྤྱོང་བར་ཤོག་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། གཏོང་མེད་སྦྱིན་པ་འདི་བཏང་བས། །ལེན་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླངས། །གང་དག་འདིར་ནི་གཤེགས་པ་རྣམས། །དེ་དག་ཡོན་སྦྱོང་བྱེད་
བ་ཡིན། །ཀུན་དགའ་བོས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་ནམ་མཁའི་སྦྱིན་པ་སྟེ་།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད། །གང་དག་སེམས་ལུས་གྲོལ་བ་དེ། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཡོན་སྦྱོང་མཆོག་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་ཏོག་གིས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་།བཟང་པོས་བཀོད་པ་སྤྲུལ་བྱས་པ། །དངོས་ཀུན་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་།བྱིས་པས་དེ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་འོད་བཀོད་པས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་གདན་དང་ལྗོན་ཤིང་དག་དུ་མ་མངོན་པར་སྤྲུལ་བྱས་པ། །ཡིད་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྟོང་།འདི་ལ་ཁྱད་པར་འགག་ཡང་མེད། །བྱང་


[84B] སེང་གེའི་སྒྲ་ནི་མ་ཐོས་ན། །ཝ་ནི་ནགས་སྩལ་ནང་ན་སྒྲོགས། །དེ་ཡིས་སེངྒེའི་སྒྲ་ཐོས་ནས། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུ་འབྲོས་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སྒྱུ་མཁན་
བཟང་པོ་ཡང། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་མཐོང་ན། །མུ་སྟེགས་ནང་ན་རྒྱལ་བ་བས། །བདག་ཉིད་མཆོག་ཅེས་སྒྲོགས་པར་བྱེད། །བཟང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡི། །སྒྱུ་མས་སྒྱུ་མར་
རྟོགས་བྱེད་པ། །ཚད་མར་གྱུར་པ་གསུངས་ན་ནི། །དེ་ལ་བདུད་ཀྱི་གཏིང་མི་དཔོགས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཞལ་ཟས་འདི་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །བསྙེན་བཀུར་
བྱེད་པའང་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །སྤྱོད་པར་བྱེད་པའང་སྤྲུལ་པ་སྟེ་།སྦྱིན་པ་དགེ་བ་བླ་ན་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་སྨྲས་པ། མེ་ནི་མར་དང་ཏིལ་མར་གྱིས། །ཕྱི་ཕྱིར་ཞིང་ནི་རབ་ཏུ་
མཆེད། །དེ་བཞིན་བཟང་པོའི་སྒྱུ་མ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་སྒྱུ་མ་ངེས་པར་བསྟན། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འདི་ན་སྔོན་གནས་པ། །ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པ་
ལྟར༑ ༑དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་རྟག་ཏུ་མཉམ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ཤིན་ཏུ་གདུལ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཁྱིམ་བདག་
གཅིག་སྤྲུལ་ཏེ། འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེའི་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཟང་པོ། ཅི་བྱེད་སྨྲས་པ། དགེ་སྦྱོང་གོའུ་ཏ་མ་འདི་གདུགས་ཚོད་གསོལ་


[85A]༄༅། །བར་བྱེད་དོ། །དེས་སྨྲས་པ། བཟང་པོ་ཐོང། དེ་སྐད་མ་ཟེར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་
དགྲའི་ཁབ་ན་གདུགས་ཚོད་གསོལ་ཞིང་བཞུགས་སོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་
མ་སྐྱེས་དགྲའི་ཁབ་ན་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བར་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱིམ་བདག་གཉིས་པ་ཞིག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས། དེ་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ་སྒྱུ་མ་མཁན་
བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཟང་པོ། ཅི་བྱེད། སྨྲས་པ་དགེ་སྦྱོང་གོའུ་ཏ་མ་འདི་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་སྨྲས་པ། བཟང་པོ་ཐོང། དེ་སྐད་མ་ཟེར། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུའི་སྲང་ན་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཞིང་ཞུགས་སོ་།སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུའི་སྲང་ན་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱིམ་བདག་གཞན་
ཞིག་སྤྲུལ་ཏེ། དེ་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཟང་པོ། ཅི་བྱེད། སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བར་བྱེད་དོ། །


[85B] བཟང་པོ་ཐོང། དེ་སྐད་མ་ཟེར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ན་འཁོར་བཞི་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་བཞུགས་སོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
མཐུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཚོ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ན་འཁོར་བཞི་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་
སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཟང་པོ། ཅི་བྱེད། སྨྲས་པ། དགེ་སྦྱོང་གོའུ་ཏ་མ་འདི་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་སྨྲས་པ། བཟང་པོ་ཐོང། དེ་སྐད་མ་ཟེར། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་གནས་ན་ཤིང་ཡོངས་འདུའི་དྲུང་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་བཞུགས་སོ། །བཟང་པོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སུམ་
ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་གནས་ན་ཤིང་ཡོངས་འདུའི་དྲུང་ན་ཆོས་སྟོན་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་ཡང་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་ཤིང་ལྗོན་པ་སྤྲུལ་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོ་མ་ཐམས་ཅད་དང། མེ་
ཏོག་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་མཐོང་ངོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་སེང་གེའི་ཁྲི་སྤྲུལ་པ་གང་དག་ཡིན་
པ་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིས་སེང་གེའི་ཁྲི་སྤྲུལ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་


[86A]༄༅། །བསྐོར་བ་མཐོང་ངོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནི་རྩིག་པའམ། ཁྱིམ་མམ། ཁང་བཟང་ངམ། སྲང་ངམ་ལམ་པོ་ཆེ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ན་
ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པ་མཐོང་ངོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ན་ཡང་སྒྱུ་མ་
མཁན་བཟང་པོ་བདག་ཉིད་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཉེས་པ་འཆགས་པར་མཐོང་ཞིང། དེ་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་མིག་ལམ་ན་གང་ཅུང་ཟད་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་
པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ནས། དེ་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དད་པ་རྗེས་སུ་
དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་བོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་མ་ཐག་ཏུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ། །བཞེད་ན་
བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ལས་ལྷག་གྱུར་ཅིང། །དཔེར་ན་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་སྙེད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་མང་པོ་སྤྲུལ་པར་མཛད་པ་ཡི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དེ་ལ་མོས། །བདག་གིས་སྔོན་
བསླབས་སྒྱུ་མའི་ས་མ་ལགས། །འཛམ་བུའི་གླིང་ན་བདག་འདྲ་མེད་སྙམ་ན། །དེ་རིང་རྒྱལ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་འདི་མཐོང་ནས། །འདི་ཡི་གྲངས་དང་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །བདག་གི་ཤ་ཡི་


[86B] །ཐམས་ཅད་རྒྱལ་བའི་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྐུ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་ནི་འདི་དག་ཞུས། །རྒྱལ་བ་ཡང་དག་གང་ལགས་བཀའ་སྩལ་ཅིག་གང་ཞིག་མཆོད་
ན་ལེགས་པར་མཆོད་པ་ལགས། །གང་ལ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ལགས། །གང་གི་བྱང་ཆུབ་མཐུན་པར་གཟུང་བ་འདི། །ཀུན་ཏུ་སྤྱན་གྱིས་བདག་ལ་བཀའ་སྩལ་ཅིག་དེ་རིང་
འཇིག་རྟེན་མགོན་བགམ་གྱིས་པ་ཡི། །ནོངས་པ་གང་ལགས་དེང་འདིར་ཀུན་ཏུ་འཆགས། །གང་དག་སེམས་ཅན་མཆོག་ལ་གུས་མི་གནས། །སེམས་ཅན་དེ་དག་རྒྱལ་བའི་བདེ་
ལས་ཉམས། །བདག་ལ་ལྷ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ཚངས་པ་དང། །འཁོར་འདུས་གྱུར་པ་འདི་དག་ཀུན་གསོན་ཅིག། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དགྲོལ་སླད་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བདག་
གིས་བསྐྱེད་པར་བགྱི། །བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མགྲོན་དུ་གཉེར་།བདུད་རྩི་བདེ་བས་ཡང་དག་ཚིམ་པར་བགྱི། །གཉིད་ཀྱིས་རབ་ལོག་སེམས་ཅན་ཤེས་རབ་ཀྱི། །མཐུ་
དང་སྒྲུབ་པས་རྣམ་པར་སད་པར་བགྱི། །རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་འདི་འདྲ་མཐོང་གྱུར་ཅིང། བདེ་བར་གཤེགས་བཀའ་ཡིད་འོང་ཡེ་ཤེས་དང་།ཆགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་མཆོག་ཐོས་
ནས་ནི། །སུ་ཞིག་དག་པའི་རྒྱུ་སེམས་བསྐྱེད་མི་བགྱི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་མཁས་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ནི་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །གང་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་


[87A]༄༅། །ཀྱིས་མི་དཔོགས་པའི། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཆོ་ག་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ། །མཉན་པར་འདོད་ལ་གུས་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ངེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཅི་
འདྲ་བ། །བདག་ལ་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་དེ་བཞིན་གསུངས། །ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ཚོལ་བ་ལ་གོམས་པ་ལགས། །ཐོས་པ་སྙིང་པོར་བགྱིད་པའི་དང་པོ་གང། །གཞན་ལ་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །
སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ཆོས་ལ་དད། །ཇི་ལྟར་འདི་དག་ཤེས་ཀྱི་ཁེ་མི་ཚོལ། །ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ལ་ཇི་ལྟར་གནས། །བྱས་པ་ཤེས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཕྱིན་འདོགས་དང། །སེམས་
ཅན་མི་ཕྱེད་གནས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གྲོགས་པོ་གང་དག་བསྟེན་བགྱི་ཅི་ལྟ་བུ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་སྤོང་།ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཕྲང་བར་འགྱུར། །དེ་དག་
མཐོང་ནས་ཇི་ལྟར་མཆོད་པར་བགྱི། །ཅི་ལྟར་བསླབ་པ་དག་ལ་གུས་པ་ལགས། །དེ་ཡི་བསླབ་པའི་བཅའ་བ་གང་ཞིག་ལགས། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། །ཏིང་འཛིན་
རྣམ་པར་དག་པ་ཇི་ལྟར་འཐོབ། །ཇི་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལགས། །ཚུལ་བཞིན་མ་ལགས་ཇི་ལྟར་སྤོང་བ་ལགས། །ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་བསམས་ཡིད་དང། །ཉོན་མོངས་
བདུད་ཀྱི་བཅིང་བས་མི་ཐུབ་ལགས། །ཇི་ལྟར་དང་ལྡན་དོན་ནི་སེམས་བགྱིད་ཅིང། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མི་གཏོང་ལགས། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་བགྱིད་ཅིང། །


[87B] །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པ་དང། །ཐབས་དང་བྱམས་པའི་སྙིང་རྗེས་གནས་པ་ལགས། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་རྫོགས་
འགྱུར། །དྲན་དང་བློ་གྲོས་གང་གིས་རྣམ་དག་ཅིང། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་གཟུངས་བཟོད་པར་འགྱུར། །སྨོན་ལམ་རྣམ་དག་སྤྱོད་ལས་མི་ལྡོག་ཅིང། །ཟབ་མོ་ཤེས་ལྡན་དོན་དམ་མཁས་པ་
ལགས། །སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་ཕ་རོལ་ཕྱིན་འཕགས་ཤིང། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཀུན་
ཤེས་ཤིང། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་སྤྱོད་པ་མི་ལྡོག་པ། །ཀུན་མཁྱེན་ལེགས་པར་དོན་བསམས་ཤེས་རབ་མཚོ། །ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་འདི་ནི་བདག་ལ་གསུངས། །བཅོམ་ལྡན་ཕན་ཡོན་བདག་
ལ་བསྟན་དུ་གསོལ། །བདག་གིས་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བགྱི་བར་འཚལ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ལ་སླར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཀུན་སྤྲུལ་
པར་གང་གིས་ཤེས་པ་དེ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་སྤྲུལ་པར་བྱེད། །སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ཞིང་རྣམས་བྱེ་བར་འགྲོ། དེ་དག་སོང་ནས་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་འབྲེལ། །ཇི་ལྟར་བཟང་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་
གཟུགས་མེད་ལས། །སྣ་ཚོགས་མཐའ་ཡས་གཟུགས་ནི་སྟོན་བྱེད་ཅིང། །དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་མེད་ལ། །འགྲོ་མེད་འོང་མེད་གནས་པ་མེད་པ་ལྟར། །བཟང་པོ་སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་


[88A]༄༅། །རྒྱལ་པ་ཡིས། །ཕུང་པོ་དགེ་འདུན་ཚོགས་བཅས་སྤྲུལ་དེ་འདྲ། །དེ་དང་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སངས་རྒྱས་བསམ་ཡས་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཡིན། །ཇི་
ལྟར་སྒྱུ་མས་རྨོངས་བྱས་སྐྱེ་བོ་ནི། །སེམས་པ་ཡོད་མིན་དེ་ལ་ང་རྒྱལ་མེད། །འདི་ལ་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་རྫས་ཡོད་མིན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་
གཟུགས་མེད་ཁ་དོག་དང། །དབྱིབས་མིན་སྤྱོད་པ་སྟོན་ཡང་སྤྱོད་ལམ་མེད། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་བསླང་མ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་ཤིང། །སངས་
རྒྱས་གཟུགས་སུ་མི་ལྟ་མཚན་དང་ནི། །ན་ཚོད་རིགས་སུ་མ་ཡིན་སྒྲ་དང་ནི། །འཆད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་སེམས་དང་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཡིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་མ་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས། དུས་གསུམ་སྟོང་ཞིང་མཚན་ཡང་མ་སྐྱེས་པ། །རྟག་ཏུ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གྲོལ། །དེ་ལ་བགྲང་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མེད། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་གང་
ཆོས་ཉིད་འབྱུང་བ་མེད། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ཡོད་མིན་ཁམས་མི་འབྱུང་།ཆོས་དེ་གནས་པ་མི་གཡོ་རྟེན་པ་མེད། །དེ་ནི་མིག་ལྡའི་[*LNGA'I?]གནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་
བལྟ་སྙམ་སེམས། །དེས་ན་གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་མཐོང་མི་འགྱུར་།འདྲེན་པ་མཐོང་བ་མེད་པ་མཐོང་བ་སྟེ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་བྱ་རྡེས་[*RJES]བཞིན། །བཟང་པོ་གང་ཁྱོད་ཅུང་


[88B] །དེ་ཀུན་དོན་གཅིག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས། །ང་དང་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་མཚུངས། །བར་སྣང་མཐོང་དང་འདྲ་བར་མཉམ་པ་ཡིན། །དེ་དག་ཏིང་འཛིན་མཉམ་
ཞིང་ཤེས་རབ་མཉམ། །དེ་དག་རྣམ་པར་གྲོལ་པར་མཉམ་པ་ཡིན་།རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་དང་སྟོབས་དང་ནི། །རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱིས་མཉམ་པ་ཡིན། །དེ་དག་སྟོང་དོན་གོ་འཕང་
གནས་པར་མཉམ། །ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གནས། །ཀུན་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གྲོལ། །དེ་དག་འབྱུང་བ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན། །བཟང་པོ་རྒྱལ་བ་གཅིག་
གི་མཆོད་བྱེད་ན། །ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ལ་ནི་མཆོད་འགྱུར་ཏེ་།འདི་ལྟར་དེ་དག་ང་ཡི་ཆོས་དབྱིངས་དང། །ཐ་དད་བྱ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོན་བཞེས་སྦྱོད་[?]
པར་མཛད། །ཀུན་ལ་ཕུལ་བའང་འབྲས་བུ་ཆེ་བར་འགྱུར། །དེ་ཀུན་ཆོས་ཉིད་དག་པ་མཉམ་པ་བརྙེས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཐ་དད་བྱ་བའང་མེད། །རྒྱལ་བ་ཡང་དག་གང་ཡིན་བཤད་བྱ་
ཡིན༑ ༑རྩེ་གཅིག་སེམས་དང་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཅིང། །ཆོས་ཚུལ་རྟོགས་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བས་དེ། །ལེགས་པར་ངེས་བསམས་སེམས་ཀྱིས་ང་ལ་ཉོན། །བཟང་པོ་དེ་ཀུན་མ་སྐྱེས་ཡང་
དག་མིན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་དེ་ཀུན་མཐོང་བར་ཟད། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཡང་དག་ན། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཟད་མི་འགྱུར་།དེ་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་ཡང་དག་མིན། །དེ་དག་


[89A]༄༅། །སྐྱེ་མེད་ཟད་ལ་གནས་པ་མེད། །དེས་ན་བ་ལྟར་མེད་ངོ་བོ་དེ་དག་སྣང། །རྣམ་པར་བལྟས་ན་གནས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་བཟང་བས་རྒྱལ་བ་མཐོང་བ་དང། །ཇི་
ལྟར་ཕྱོགས་སུ་མངོན་པར་སྤྲུལ་མཐོང་བ། །གང་གཞན་ཕུང་པོ་རྒྱལ་ཆེན་རྟེན་སྟོབས་དང། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོའང་དེ་དང་འདྲ་བར་ལྟོས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་
སྟེ༑ ༑སེམས་ཅན་དང་ནི་སངས་རྒྱས་མཚན་ཉིད་མེད། །མཚན་ཉིད་མེད་ལ་མཚན་དུ་འདོད་པ་དེ། །སངས་རྒྱས་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་འགྱུར། །ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན་ཀུན་ཏུ་རྟོག་
པས་བསླད། །དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་ནི་བརྟན་ནས་ཤེས། །བྱེད་པ་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་པོ་ལས་འདས། །མིང་དུ་འཛིན་པས་སྟོང་བ་རབ་ཏུ་སྟོན། །གང་གིས་རྒྱུ་དང་བྱེད་པོ་རྐྱེན་མིན་
ཤེས༑ ༑དེས་ནི་ཆགས་བྲལ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཤེས། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་ཆོས་ནི་ཤེས་གྱུར་ན། །དེས་ནི་རྣམ་དག་མིག་གིས་སངས་རྒྱས་མཐོང། །ཡང་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་དག་བརྗོད་དེ་བསྟན་པ་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཆུང་དུ་སྐྱེས་སོ། །སྲོག་ཆགས་ལྔ་སྟོང་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་མ་བསྐྱེད་པ་སྐྱེས་སོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིས་བརྒྱ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་


[89B] སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོའི་ཡོན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གང་གིས་སྦྱིན་དང་གང་ལ་སྦྱིན། །སྤྱིན་པ་ཇི་
ལྟར་མི་རྟོག་པ། །སྦྱིན་པ་མཉམ་པ་དེ་ཉིད་ནི། །བཟང་པོ་ལ་ནི་ཡོངས་རྫོགས་ཤོག་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
འཁོར་གྱི་ཁྱམས་འདི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་བཞིན་དུ་དགུང་བདུན་དུ་གནས་ཤིང་མི་གདའ་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་
གྱི་ཁྱམས་དེ་ལྟར་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་བཞིན་དུ་ཞག་བདུན་དུ་གནས་ཤིང་མི་སྣང་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་
བཅས་ཏེ་སྟན་ལས་བཞེངས་ནས་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་བཞེངས་ནས་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཞུགས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་དང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང་དྲི་ཟ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་དོང་ངོ། །དེ་ནས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ཡང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་གུས་པ་དང་བཅས་


[90A]༄༅། །ཞེ་ས་དང་བཅས་པར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུ་གནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་གང་ལ་ཞུགས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་མཆི་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་
གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བཟང་པོ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང་ངས་བཤད་དོ། །
སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བཟང་པོ་
བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་གང་ལ་ཞུགས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་བ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཚོལ་བ་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པ་ཉིད་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་
བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་སྟེ། བཟང་པོ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་གང་ལ་ཞུགས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་


[90B] །བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སྡོམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། གནས་ཡོངས་
སུ་དག་པ་དང། ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་གང་ལ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་གཏིང་མི་དཔོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་བཟློག་པ་དང། སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་
རྗེ་ཆེ་བ་དང། སྤོབས་པ་དང་སྐད་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་
དགོན་པ་ན་གནས་པ་དང། འདུ་འཛི་ལ་མི་དགའ་བ་དང། དེ་ན་གནས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང། གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་བར་ཤེས་པ་
སྟེ༑ བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སྲི་ཞུ་ཆེ་ཞིང་གུས་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་དང། །སེམས་རྟག་ཏུ་དགའ་བ་དང། ང་རྒྱལ་དང་དྲགས་པ་སྤོང་བ་དང། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་


[91A]༄༅། །སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། དུས་ཤེས་པ་དང། ཚོད་ཤེས་པ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང། ཡང་
དག་པ་ཉིད་དེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འགྱོད་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་རྣམ་པར་གནོན་པ་
དང༑ མཁས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་ཐོས་པའི་དོན་སེམས་པ་དང། གཞན་གྱི་ཉེས་པ་མི་གླེང་ཞིང་གླེང་བ་གང་ཡིན་པ་ཡང་བྱམས་པས་གླེང་གི། སྐྱོན་
གཙོར་བྱེད་པས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བཞི་པ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕན་ཡོན་བཞི་པོ་འདི་དག་མཐོང་ན་ཐོས་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བདག་དང་
གཞན་གྱི་ཤེས་རབ་སྦྱོང་བ་དང། ཕྱོགས་བཞི་ནས་ལྷགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་བ་ཟད་མི་ཤེས་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་
དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མང་དུ་ཐོས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན་ཐོས་ནས་ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་འདིའི་སྙིང་
པོ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་ནས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པ་འདི་ནི་འདིའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་ནས་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་འདིའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་ནས་དོན་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་


[91B] སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་འདིའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཏེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ལས་བྱས་ནས་ཀྱང་ཟས་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང། ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་གསོས་དང་
སྨན་ཟོང་རྣམས་རྙེད་པ་དང། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མཐུ་ཆུང་བར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ཞིང་དེ་དག་གིས་བསྲུངས་པས་བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་པ་སྟེ། བཟང་པོ་
བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་འདིའི་ཚིག་ལམ་གཟུང་
བར་འོས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ཆུང་བ་དང། ཆོག་ཤེས་པ་དང། ངང་ཚུལ་བཟང་ཞིང་མཉེན་པ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་གྲུབ་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །
བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཤེས་ཀྱི་ཁེ་ལས་འབྱོལ་ཞིང། ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཡང་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ལ་འཇིགས་པ་བསྐྱེད་པ་
དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་དང་འདུ་འཛི་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང། ཕ་རོལ་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང། འཕགས་པའི་རིས་ལ་གནས་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་


[92A]༄༅། །དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང། བྱས་པ་ཚོར་བ་དང། བྱས་པ་ལ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། གཞན་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་
ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང། ལས་བྱས་པ་ཆུད་མི་གསོན་པ་དང། བདག་ཉིད་ལ་བྱམས་པ་ལྟར་གཞན་ལ་ཡང་བྱམས་པ་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་རྩལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་
ནོ༑ ༑བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཛའ་བཤེས་མི་ཕྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གོ་བགོས་པ་དང། ལན་
དུ་ཕན་འདོགས་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རེ་བ་མེད་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མི་འདོར་བ་དང། ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་མི་སྤོང་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཛའ་བཤེས་མི་ཕྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཟང་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་དང། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། གང་དག་འདིའི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ་
བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཐེག་པ་དམན་པ་སྟོན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་འདུན་པ་


[92B] གང་དག་བསྟན་ན་མི་དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་པ་དང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་
ཀྱི་བསྔགས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲོགས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཕན་ཡོན་བཞི་པོ་འདི་དག་མཐོང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བར་སྤྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཡོན་གནས་མཆོག་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་བ་དང། བདག་མཐོང་
ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལེགས་པར་མཆོད་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེས་བུ་ཆེན་
པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསོག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕན་ཡོན་བཞི་པོ་དེ་དག་མཐོང་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བར་སྤྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །བཟང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དོན་གྱི་དབང་བཞི་མཐོང་ན་བསླབ་པ་ལྷུར་ལེན་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ངན་


[93A]༄༅། །འགྲོ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་དང། བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བུས་པ་དང། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བཞི་
པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་
སྦྱོར་བ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པ་མཉམ་པ་ལ་མི་སྐྲག་པ་སྟེ། བཟང་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །
བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། །བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་སྤྱོད་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་དང། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་བྱང་ཆུབ་མི་སྤོང་བ་དང། ལྟ་བ་བག་ལ་ཉལ་དང་བཅས་པར་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་སྟེ། བཟང་པོ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །
བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིགས་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་འཛི་མེད་པ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང། སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་མེད་པ་དང། དགེ་
བའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིགས་ཡིན་ནོ་།བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་


[93B] བཞི་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་
དག་ལ་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་དང། ངེས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འཁོར་བའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་པ་དང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་མ་མོས་པ་དང་
དགོངས་པ་དག་ལ་མི་དགའ་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། བཟང་པོ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བཟང་
པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་འགའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཡང་བསྐལ་པ་ཕྱི་མའི་མཐར་ཐུག་པར་
འཁོར་བ་ན་འཁོར་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསམ་པ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་དག་གི་
ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བ་དང། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསམ་པ་གཉིས་པ་


[94A]༄༅། །ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འཇུག་གོ། བདུད་ཀྱི་དབུང་
ཕམ་པར་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསམ་པ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་
གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྐད་ཅིག་གིས་གོ་བར་བྱས་ཏེ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསམ་པ་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ། བཟང་པོ། བཞི་པོ་དེ་
དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་འདུལ་བ་ཡིན་ཏེ། བཞི་
གང་ཞེ་ན། ཆོས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། བཟང་པོ། ཆོས་
བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བདུད་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་
བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཆོས་འགའ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ནི་མི་སྐྱེས་པ་དང། བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཆུད་མི་ཟ་


[94B] བཟང་པོ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ་
བཞི་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་མི་འདོར་བ་དང། ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་བཟོད་པ་དང། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོས་སྡུད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ་
བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་ཆོས་
སྟོན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། དུས་དུས་སུ་བསྐུལ་བས་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་སྤངས་ནས་གཞན་གྱི་བདེ་བའི་རྩ་བ་སྟོན་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
བྱེད་པ་སྟེ། བཟང་པོ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་མ་བསྡུས་པ་སྡུད་པར་
བྱེད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་མོས་པ་དང། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་སྤྲོ་བ་དང། སྦྱིན་པ་དང། དུལ་བ་དང། དེས་
པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་


[95A]༄༅། །བཞི་དང་ལྡན་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆེན་པོར་
གྱུར་པ་ཚད་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ཐ་ན་
ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ལ་ཡང་རུང་ན་དགེ་བའི་སེམས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་ཉིད་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཁོང་དུ་
ཆུད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདོད་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པར་
བྱེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྐྱབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་དང། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་


[95B] བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྐུལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་དང། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདའ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ། བཟང་པོ། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་།བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བདེ་འགྲོའི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། སྡིག་པའི་ལས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའི་སྙིང་རྗེ་
དང༑ ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པའི་སྙིང་རྗེ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླའོ་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི་བཞི་
པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང་སེམས་ཡང་བ་དང་
སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གུས་པ་དང། རིམ་གྲོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། ཞི་གནས་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་
པ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་དོན་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་


[96A]༄༅། །ཆོས་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་དང། ཡི་གེ་མི་ཟད་པར་ཤེས་ནས་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་
པ་མེད་པར་སྟོན་པས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ་།བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་གཟུངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། མང་དུ་
ཐོས་པས་ངོམས་མི་ཤེས་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་བཞིན་གུས་པར་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང། རྟག་ཏུ་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བརྩོན་པ་དང། ཚིག་དང་ཡི་གེ་
ཐམས་ཅད་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་
འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། མོས་པ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་ཚོགས་དང། ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ་།བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་
ལྡན་ན་སྤོབས་པ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་སྨྲ་བ་གཞན་དེ་དག་གིས་བཤད་པ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་ཤིང། ཞེས་
དང་བཅས་པར་ཆོས་ཉན་པ་དང། ཐོས་པས་ཁེངས་པ་མེད་པ་དང་ཐོས་པ་ཉུང་དུ་རྣམས་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་


[96B] བཞི་གང་ཞེ་ན་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་བསྒྱུར་བ་དང། ཉན་ཐོས་ལས་བསྒྱུར་བ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ལས་བསྒྱུར་བ་དང། དགེ་
བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ལ་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་བ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང། དགོངས་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང། འདི་ལྟར་སྟོང་པའི་དོན་དུ་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
དོན་གཅིག་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཟབ་མོ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་སྨོན་ལམ་
འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་གཡོ་སྒྱུ་མེད་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་སེམས་དབང་
བྱེད་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་འཕགས་ཤིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་སྡུད་


[97A]༄༅། །པར་བྱེད་པ་དང། ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རང་བཞིན་རྟོགས་པས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་པ་དང་
ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་གཅིག་གི་ཚུལ་རྟོགས་པས་ཆོས་གཞན་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་ཤེས་པ་དང་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཏུ་མོས་པ་སྟེ། བཟང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཕགས་ཤིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་
ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཞི་པ་བསྒྲུབ་པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ཚིམ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡི་རངས་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་
ཞིང་དགའ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བར་གྱུར་ནས། དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་གྱི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་དེའི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །འཛུམ་པ་མཛད་པའི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འོད་ཟེར་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བཀྱེ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་འོད་ཟེར་དེས་ཁྱབ་པར་བྱས་
ནས་སླར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་བོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། ཆོས་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་བགོས་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་


[97B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ནི་རྒྱུ་མ་མཆིས་པ་དང། རྐྱེན་མ་མཆིས་པར་འཛུམ་པ་མི་མཛད་ན། འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་ཀྱང་གསོལ་
ཏེ༑ ༑ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་གཟི་བརྗིད་གཞལ་ཡས་ཤེས་རབ་གྲགས་།འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བརྙེས་གྲགས། །རྒྱལ་བ་རང་འབྱུང་གང་གི་སླད་དུ་འཛུམ་བསྟན་པ། །
མི་ཡི་དབང་པོས་དེ་ནི་བདག་ལ་བཀའ་སྩལ་གསོལ། །ཕྱོགས་རྣམས་ན་ནི་འགྲོ་བར་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་གནས། །དེ་དག་ཀུན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ནི། །དམན་དང་མཆོག་དང་ཐ་མ་
བར་མ་རྒྱུ་ལྡན་མཁྱེན། །ཅི་སླད་འཛུམ་པ་མཛད་པ་བདག་ལ་བསྟན་དུ་གསོལ། །ལྷ་དང་དེ་བཞིན་ཞུགས་འབར་སྒྲ་ནི་གང་ལགས་དང་།མིའམ་ཅི་དང་མི་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལྷ་མིན་དང། །མཁའ་
ལྡིང་ལྟོ་འཕྱེ་ཚངས་པའི་སྒྲ་དང་སྒྲ་གཞན་རྣམས། །སངས་རྒྱས་རྡུལ་བྲལ་གསུང་སྒྲའི་ཆར་ཡང་ག་ལ་སྤྱོད། །འོད་བཟང་ཉི་མའི་འོད་དང་ནོར་བུའི་འོད་རྣམས་དང། །བརྒྱ་བྱིན་འོད་དང་ཚངས་
པའི་འོད་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་གདའ་བ་ལྟར། །འོད་རྣམས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གསལ་མ་ལགས། །སངས་རྒྱས་ཞིང་དེར་ཟབ་མོའི་ཆོས་ནི་རྗེས་


[98A]༄༅། །སུ་འཐོབ། །སྟོང་པ་བདག་མེད་སེམས་ཅན་གང་ཟག་མེད་མཁྱེན་ནས། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་སུ། །དུས་གསུམ་ཆུ་ཟླ་འདྲ་བར་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་པོ། །དེང་འདིར་སུ་ཞིག་ཐེག་པའི་མཆོག་ལ་སེམས་བཏུད་དེ། །སུ་ཞིག་སངས་རྒྱས་རིགས་དང་ཆོས་ཀྱི་རིགས་ལ་གནས་།སུ་ཞིག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་རྒྱ་ཆེན་
བསྐྱེད་པར་བགྱིད། །གང་གི་ཆེད་དུ་འཛུམ་པ་མཛད་པ་ལེགས་པར་གསུངས། །གལ་ཏེ་རྒྱལ་བ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་དོན་ལྡན་གསུང། །དེ་ཚེ་བདེ་གཤེགས་འཛུམ་པ་ཞབས་ཀྱི་པུས་མོར་
ནུབ༑ ༑གལ་ཏེ་རྐྱེན་གྱི་ཐེག་པ་གསུང་ན་ཕྲག་པར་ནུབ། །གང་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཐེག་གསུང་དེ་ཚེ་སྤྱི་བོར་ནུབ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་འོད་ཟེར་འབུམ་སྙེད་རབ་བཏང་བ། །བདེ་བར་གཤེགས་
པའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་པར་གྱུར་ལགས་ན། །ཕན་མཛད་ལྷ་ཡི་ལྷ་སྟེ་ཕན་པ་མཛད་པ་པོ། །འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་ཐེག་པ་ལུང་བསྟན་དོགས་མ་མཆིས། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་
དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་བཟང་པོ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ་
ཀུན་དགའ་བོ། རིགས་ཀྱི་བུ་བཟང་པོ་འདི་ནི་བསྐལ་པ་དགུ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ན་བསྐལ་པ་ལེགས་པར་སྤྲུལ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཀོད་པ་ཆེན་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་


[98B]རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འབྱོར་བར་འགྱུར། རྒྱས་པ་དང། བདེ་བ་དང། ལོ་ལེགས་པ་དང། ཉམས་དགའ་བ་དང། མི་
དང༑ སྐྱེ་བོ་མང་པོས་གང་བར་འགྱུར་ཞིང། ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ་དང། ཀ་ཙ་ལིན་དི་ལྟར་རེག་ན་འཇམ་པ་དང། མེ་ཏོག་གི་ཤིང་ལྗོན་པས་བརྒྱན་པ་དང། རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་སྒྲོགས་
པ་དང། སྤོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བདུགས་པ་དང། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་བསྒྲེང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་ནི་
དཔེར་ན། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལྟར་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་སྟེ། མི་དེ་དག་གི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་
པོ༑ དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་དེ་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་གང་དག་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་


[99A]༄༅། །གཤེགས་པ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་ལོ་ཁྲིར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ལོ་བྱེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།
ཀུན་དགའ་བོ། གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དེའི་ཚེ་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་པ་འདི་ངའི་འོག་ཏུ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཁྱབ་བདག་ཅེས་བྱ་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་རྣམ་པར་
གྲགས་པ་ལུང་བསྟན་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །དེ་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་བཟང་པོ་བར་སྣང་དེ་ལས་བབས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་དེང་སླན་ཆད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་
དང༑ ཆོས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་སླར་མ་ལོག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་
ཉིད་དང། དབྱེར་མ་མཆིས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། མ་ཚང་བ་མ་མཆིས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་


[99B] མངོན་པར་འདུ་བགྱིད་པ་མ་མཆིས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུང་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་དེ་སྐད་མཆིའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་
བོས་རིགས་ཀྱི་བུ་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཟང་པོ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་བམ་ཅི་ན་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུང་བ་
ལྟར་ཁྱོད་དེ་སྐད་སྨྲ། བཟང་པོས་སྨྲས་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཁོ་བོ་ཡང་ཆུད་ཅིང་ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཆུད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱང་ཆུད་ལ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆུད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་
ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་གང་ན་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་
ཤེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུ་བཟང་པོ་ནི་


[100A]༄༅། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་མགོ་རྨོངས་པར་བགྱིད་པ་སྟེ། སྔོན་ཡང་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མགོ་རྨོངས་པར་བགྱིས་སོ་།ད་ཡང་ཤེས་རབ་དང། ཡེ་
ཤེས་ཀྱིས་མགོ་རྨོངས་པར་བགྱིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདིའི་ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ནི་དེ་ལྟར་བུ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་
མཁན་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བཟང་པོ་ཁྱོད་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་མགོ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་བདེན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་
མགོ་རྨོངས་པར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་མགོ་རྨོངས་པར་བགྱིད་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དུ་ཐ་
སྙད་བཏགས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་པ་དང། སྲོག་མེད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཟག་ཏུ་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི་མགོ་རྨོངས་པར་བགྱིད་པ་ཆེན་པོ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཞུགས་ནས་ཆོས་འགའ་ཡང་འཆི་འཕོ་བའམ། འགྲོ་བའམ། སྐྱེ་བ་མི་གཟིགས་མོད་ཀྱི། འཆི་འཕོ་དང། འགྲོ་བ་དང། སྐྱེ་བའི་ཆོས་སྟོན་པར་
ཡང་མཛད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་ལགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་གསུང་བ་བཀའ་སྩོལ་བ་ལྟར། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ག་ལ་ལགས་


[100B]སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་མེད་པ་
ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དུ་ཐ་སྙད་བཏགས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་པ་དང། སྲོག་མེད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཟག་ཏུ་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི་མགོ་རྨོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་ཞུགས་ནས་ཆོས་འགའ་ཡང་འཆི་འཕོ་བའམ། འགྲོ་བའམ། སྐྱེ་བ་མ་གཟིགས་མོད་ཀྱི། འཆི་འཕོ་བ་དང། འགྲོ་བ་དང། སྐྱེ་བའི་ཆོས་སྟོན་པར་ཡང་མཛད་
དེ༑ འདི་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའམ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་བཟང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་བཟང་པོ་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིག། དེ་ནས་བྱམས་
པས་རིགས་ཀྱི་བུ་བཟང་པོ་རབ་ཏུ་ཕྱུང། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱས་སོ། །རབ་ཏུ་ཕྱུང། རྫོགས་པར་བསྙེན་ནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཁ་དོག་དང། རྟགས་དང། ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་


[101A]༄༅། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མ་མཆིས་ལ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཁམས་གསུམ་ན་ཡང་གནས་ན། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལགས་སོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ལྔ་སྟོང་གིས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དགེ་
སློང་ཉིས་བརྒྱ་ནི་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས། འདིའི་མིང་ཇི་སྐད་གཟུང་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་
ཡང་གཟུང་ཞིག། རིམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག། ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་འདོད་པ་
དང༑ སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བྱ་བར་འདོད་པ་དེས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། བཀླག་པར་བྱ། གཞན་དག་ལ་ཡང་བསྟན་པར་
བྱའོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། གང་གིས་འདི་བཟུང་བ་དང། བཅངས་པ་དང། བཀླགས་པ་དང། གཞན་དག་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་དེས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་


[101B] དེས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་
འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཟུང་ཞིག། ཆོངས་ཤིག་ལྷོགས་ཤིག། ཀུན་ཆུབ་པར་གྱིས་ཤིག། ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་
གང་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེས་
ན་ཆོས་ནི་རྣམ་གྲངས་འདི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་མོས་པར་བྱའོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་།གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གླེགས་བམ་དུ་བྱེད་པ་
འམ༑ ལུས་ལ་བསྲེལ་བ་དེའི་ལུས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་གང་དག་གིས་ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
རིགས་ཀྱི་བུ་བཟང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐུལ་བ་ཞེས་བགྱི་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་
ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་བདག་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་བསགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་སླད་དུ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་


[102A]༄༅། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ་བཟང་པོ་དང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དག་དང། ལྷ་དང། མི་དང་
ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། སྒྱུ་མ་མཁན་བཟང་པོ་ལུང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདུས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་རྫོགས་སོ།།།།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་
པྲཛྙཱ་ཝར་མ་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོཙྪ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།
